വിക്കിപീഡിയ mlwiki https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A7%E0%B4%BE%E0%B4%A8_%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B5%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter മീഡിയ പ്രത്യേകം സംവാദം ഉപയോക്താവ് ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം വിക്കിപീഡിയ വിക്കിപീഡിയ സംവാദം പ്രമാണം പ്രമാണത്തിന്റെ സംവാദം മീഡിയവിക്കി മീഡിയവിക്കി സംവാദം ഫലകം ഫലകത്തിന്റെ സംവാദം സഹായം സഹായത്തിന്റെ സംവാദം വർഗ്ഗം വർഗ്ഗത്തിന്റെ സംവാദം കവാടം കവാടത്തിന്റെ സംവാദം കരട് കരട് സംവാദം TimedText TimedText talk ഘടകം ഘടകത്തിന്റെ സംവാദം Package Package talk Event Event talk മലയാള മനോരമ 0 2173 4675103 4674218 2026-10-10T18:37:53Z TheWikiholic 77980 TheWikiholic എന്ന ഉപയോക്താവ് [[മലയാള മനോരമ ദിനപ്പത്രം]] എന്ന താൾ [[മലയാള മനോരമ]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4674218 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Malayala Manorama}} {{Infobox Newspaper |name = മലയാള മനോരമ |type = ദിനപത്രം |image = [[ചിത്രം:Mm1.JPG|175px]]| |format = Broadsheet |foundation = 1888 |ceased publication = |language = മലയാളം |owners = മലയാള മനോരമ ഗ്രൂപ്പ് |political position = |publisher = |editor = [[മാമ്മൻ മാത്യു]] |circulation = |headquarters = [[Kottayam|കോട്ടയം]] |ISSN = |website = {{url|https://epaper.manoramaonline.com/}} |price = }} മലയാള ഭാഷയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്ന ദിനപത്രങ്ങളിലൊന്നാണ് '''മലയാള മനോരമ''' (Malayala Manorama). വായനക്കാരുടെ എണ്ണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രചാരമേറിയ മലയാളപത്രവും ഇന്ത്യയിലാകമാനമുള്ള കണക്കെടുത്താൽ പ്രചാരമേറിയ നാലാമത്തെ പത്രവുമാണ് മലയാളമനോരമ.<ref name=irs>{{cite web|title=IRS 2011 Q2 Topline Findings|url=http://www.hansaresearch.com/IRS%202011%20Q2%20Toplines.pdf|work=ഇന്ത്യൻ റീഡർഷിപ്പ് സർവേ|publisher=ഹംസ റിസർച്ച്|accessdate=22 ഒക്ടോബർ 2011|page=5|language=ഇംഗ്ലീഷ്|format=pdf|quote=Top 10 Publications|archive-date=2011-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20111006121332/http://hansaresearch.com/IRS%202011%20Q2%20Toplines.pdf|url-status=dead}}</ref>{{സൂചിക|൧}} [[കോട്ടയം]] ആസ്ഥാനമായ മലയാള മനോരമ കമ്പനിയാണ്‌ പത്രത്തിന്റെ പ്രസാധക‌ർ. നസ്റാണി [[ദീപിക]] കഴിഞ്ഞാൽ കേരളത്തിൽ പ്രവർത്തനം തുടരുന്ന ഏറ്റവും പഴയ പത്രവും മലയാള മനോരമ തന്നെ. == ചരിത്രം == [[കോട്ടയം]] സി.എം.എസ് ഹൈസ്കൂളിൽ അസിസ്റ്റന്റ് മലയാളം മുൻഷിയായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന [[കണ്ടത്തിൽ വറുഗീസ് മാപ്പിള|കണ്ടത്തിൽ വറുഗീസ് മാപ്പിളയാണ്]] മലയാള മനോരമ ദിനപത്രത്തിന്റെ സ്ഥാപകൻ. തന്റെ ചിരകാല സ്വപ്നമായിരുന്ന ഒരു പത്ര പ്രസിദ്ധീകരണം തുടങ്ങുവാനായി നൂറു രൂപ വീതം നൂറോഹരികളായി പതിനായിരം രൂപ അധികൃത മൂലധനമുള്ള ഒരു ഏകീകൃത മൂലധന സ്ഥാപനം (ജോയിന്റ് സ്റ്റോക്ക്‌ കമ്പനി) ഇദ്ദേഹം രൂപീകരിക്കുകയും<ref name=mano_century>മനോരമയുടെ കഥ, കെ.ആർ.ചുമ്മാർ, മലയാള മനോരമ ശതാബ്ദിപ്പതിപ്പ്, 1988</ref> 1888 മാർച്ച്‌ 14നു് ഈ സ്ഥാപനം മലയാള മനോരമ എന്ന പേരിൽ രജിസ്റ്റർ നടത്തുകയും ചെയ്തു. ബ്രിട്ടീഷ്‌ ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായാണ്‌ പ്രസിദ്ധീകരണ രംഗത്തേക്ക്‌ ഇത്തരം ഒരു സ്ഥാപനം കടന്നുവരുന്നത്‌. വറുഗീസ്‌ മാപ്പിളയായിരുന്നു പ്രഥമ പത്രാധിപർ. 1890 മാർച്ച്‌ 22-ന്‌ കോട്ടയത്തു നിന്ന് മലയാള മനോരമ പ്രസിദ്ധീകരണം ആരംഭിച്ചു. [[കേരളവർമ്മ വലിയകോയിത്തമ്പുരാൻ|കേരളവർമ്മ വലിയകോയിത്തമ്പുരാനായിരുന്നു]] ഈ പേര്‌ നിർദ്ദേശിച്ചത്‌. രാജമുദ്ര തന്നെ ചെറിയ വ്യത്യാസങ്ങളോടെ പത്രത്തിന്റെ ആദർശമുദ്രയായി ഉപയോഗിക്കുവാൻ അന്നത്തെ തിരുവിതാംകൂർ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന [[മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ|ശ്രീമൂലം തിരുനാൾ]] മഹാരാജാവ് അനുവാദം നൽകി.<ref name=mano_century/> തുടക്കത്തിൽ [[സാഹിത്യം|സാഹിത്യത്തിനു]] പ്രാമുഖ്യം നൽകുന്ന പ്രതിവാരപ്പതിപ്പായാണ് മനോരമ പുറത്തു വന്നത്‌. 1904 ജൂലൈ 6-ന്‌ വറുഗീസ്‌ മാപ്പിള മരണമടഞ്ഞതിനെ തുടർന്ന് [[കെ.സി. മാമ്മൻ മാപ്പിള]] പത്രാധിപത്യം ഏറ്റെടുത്തു. ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ മനോരമയുടെ ഉള്ളടക്കത്തിൽ കാതലായ മാറ്റം വന്നു. തിരുവിതാംകൂറിൽ ശക്തിപ്രാപിച്ചു തുടങ്ങിയ [[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരം|സ്വാതന്ത്ര്യ സമര പ്രസ്ഥാനവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട വാർത്തകൾക്ക് മനോരമ പ്രാധാന്യം നൽകി. 1928 ജൂലൈ 2 മുതൽ മനോരമ ദിനപത്രമായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു തുടങ്ങി. എന്നാൽ പത്രവും അതിന്റെ പത്രാധിപരും അന്നത്തെ [[തിരുവിതാംകൂർ]] ദിവാനായിരുന്ന [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ]] അപ്രീതിയ്ക്കു കാരണമാവുകയും 1938 സെപ്റ്റംബർ 9-ന് സർക്കാർ മനോരമയുടെ പ്രസ് അടച്ചു പൂട്ടി മുദ്ര വെയ്കുകയും പത്രാധിപരായ [[കെ.സി. മാമ്മൻ മാപ്പിള|കെ.സി. മാമ്മൻ മാപ്പിളയെ]] ജയിലിലടക്കുകയും ചെയ്തു. സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിന് മനോരമ നൽകിയ പിന്തുണയും ജനാധിപത്യഭരണത്തിനു വേണ്ടിയുള്ള ആശയപ്രചരണവുമാണ്<ref name=mano_yearbook>കേരളം-മാധ്യമങ്ങൾ, മലയാള മനോരമ, മനോരമ ഇയർബുക്ക് 2011</ref>ദിവാനെ ക്രുദ്ധനാക്കിയതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. [[ചിത്രം:മനോരമ‌ജങ്ഷൻ.jpg|thumb|250px|എറണാകുളത്തെ മനോരമ ജംഗ്‌ഷൻ-വലത്തു വശത്തെ വെളുത്ത കെട്ടിടത്തിലാണ് മനോരമ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്]] കോട്ടയത്തെ മുദ്രണാലയം അടച്ചു പൂട്ടപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് [[കൊച്ചി രാജ്യം|കൊച്ചി രാജ്യത്തിൽ]] ഉൾപ്പെട്ട [[കുന്നംകുളം|കുന്നംകുളത്തു]] നിന്നും പത്രം അച്ചടിച്ച്‌ [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാംകൂറിൽ]] കൂടി വിതരണം ചെയ്തു വന്നു. എന്നാൽ തിരുവിതാംകൂറിൽ മനോരമയുടെ വിതരണം ദുഷ്കരമാകുകയും പരസ്യങ്ങൾ നിലയ്ക്കുകയും സാമ്പത്തിക ബാദ്ധ്യത ഏറുകയും ചെയ്തതിനാൽ ഒൻപതുമാസത്തിനു ശേഷം കുന്നംകുളത്ത് നിന്നുമുള്ള പ്രസിദ്ധീകരണവും നിർത്തലായി. ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യലബ്ധിക്ക് ശേഷം 1947 നവംബർ 29-ന് കെ.സി. മാമ്മൻ മാപ്പിള തന്നെ പത്രാധിപരായി മനോരമയുടെ പ്രസിദ്ധീകരണം പുനരാരംഭിച്ചു. 1954 മുതൽ 1973 വരെ കെ.എം. ചെറിയാനും 1973 മുതൽ 2010 വരെ [[കെ.എം. മാത്യു|കെ.എം. മാത്യുവും]] മുഖ്യ പത്രാധിപരായിരുന്നു. 1966-ൽ [[കോഴിക്കോട്‌]] ആസ്ഥാനമാക്കി [[മലബാർ]] പതിപ്പ് പുറത്തിറങ്ങിയതോടെയാണ്‌ പത്രത്തിന്റെ വളർച്ച ദ്രുതഗതിയിലായത്. 1980-കളിൽ പ്രചാരം അടിക്കടി ഉയർന്നു. 1997 നവംബറിൽ പത്രം പൂർണ്ണമായും കമ്പ്യൂട്ടർവത്കരിച്ചു. കേരളത്തിലും പുറത്തുമായി 19 കേന്ദ്രങ്ങളിൽ നിന്നും ഇപ്പോൾ മനോരമ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്‌. [[മാമ്മൻ മാത്യു|മാമ്മൻ മാത്യുവാണ്]] ഇപ്പോഴത്തെ മുഖ്യപത്രാധിപർ. == എഡിഷനുകൾ == '''ഇന്ത്യയിൽ''' '''കേരളത്തിൽ''' #[[കോട്ടയം]] #[[കോഴിക്കോട്]] #[[തിരുവനന്തപുരം]] #[[കൊച്ചി]] #[[തൃശൂർ]] #[[കണ്ണൂർ]] #[[കൊല്ലം]] #[[പാലക്കാട്‌]] #[[മലപ്പുറം]] #[[പത്തനംതിട്ട]] #[[ആലപ്പുഴ]] '''കേരളത്തിന്‌ പുറത്ത് ''' # [[മംഗലാപുരം]] # [[ബാംഗ്ലൂർ]] # [[ചെന്നൈ]] # [[മുംബൈ]] # [[ഡൽഹി]] '''അറേബ്യൻ നാടുകളിൽ''' #[[ദുബായ്]] #[[മനാമ]] #[[ദോഹ]] '''മലയാള മനോരമ''' ദിനപത്രം എല്ലാ എഡിഷനുകളും കംപ്യൂട്ടറിലും മൊബൈലിലും വായിക്കാവുന്ന രീതിയിൽ ഇ-പേപ്പർ ആയി ലഭ്യമാണ്. <ref>[https://epaper.manoramaonline.com/MMPortalUI/ E Paper]</ref> == പ്രചാരം == ഇന്ത്യയിലെ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളുടെ പ്രചാരമളക്കുന്ന സ്ഥാപനമായ ഓ. [[ഓഡിറ്റ് ബ്യൂറോ ഓഫ് സർക്കുലേഷൻ|ബി.സി.]]- (ഓഡിറ്റ് ബ്യൂറോ ഓഫ് സർക്കുലേഷൻ) 2019 ജൂലൈ-ഡിസംബർ കാലത്തെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം മലയാള മനോരമയുടെ 24 ലക്ഷത്തിലധികം കോപ്പികൾ പ്രതിദിനം വിറ്റഴിയുന്നുണ്ട്‌.<ref name=abc>{{cite news|title=മനോരമ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളുടെ 2010 ജൂലൈ-ഡിസംബർ കാലത്തെ പ്രചാര കണക്കുകൾ|url=http://www.manoramaonline.com/portal/htmls/MediaKit/Circulation.htm|accessdate=2011 ഒക്ടോബർ 15|newspaper=മനോരമ ഓൺലൈൻ|archive-date=2014-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20141220114721/http://www.manoramaonline.com/portal/htmls/MediaKit/Circulation.htm|url-status=dead}}</ref> ഐ.ആർ.എസ് (ഇന്ത്യൻ റീഡർഷിപ്പ് സർവേ) 2019 രണ്ടാം പാദം പ്രകാരം 1 കോടി 77 ലക്ഷം വായനക്കാർ മനോരമ ദിനപത്രത്തിനുണ്ട്.<ref name=irs/> [[പ്രമാണം:Manorama building, Caltex, Kannur.jpg|ലഘുചിത്രം|വലത്ത്‌|മലയാള മനോരമ കണ്ണൂർ എഡിഷൻ ഓഫീസ്,കാൽടെക്സ്നു സമിപംതായതെരു റോഡിലാണ് ഓഫീസ് സ്ഥിതി ചെയുന്നത് ]] == ഉള്ളടക്കം == <!-- [[ചിത്രം:Kunju.jpg|thumb|right|150px|കുഞ്ചുക്കുറുപ്പ്‌ മനോരമയിലെ ബോക്സ് കാർട്ടൂൺ]] --> === എഡിറ്റോറിയൽ പേജ്‌ === 'കാഴ്ചപ്പാട്‌' എന്ന എഡിറ്റോറിൽ പേജിൽ മുഖപ്രസംഗത്തിന് പുറമേ ഫീച്ചറുകൾ, 'ആഴ്ചക്കുറിപ്പുകൾ' , തരംഗങ്ങളിൽ' തുടങ്ങിയ പ്രതിവാരപംക്തികൾ, വായനക്കാരുടെ കത്തുകൾ തുടങ്ങിയവ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. === പഠിപ്പുര === വിദ്യാർത്ഥികൾക്കായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന പംക്തിയാണ് പഠിപ്പുര. ആഴ്ചയിൽ മൂന്നു ദിവസം (തിങ്കൾ,ബുധൻ,വെള്ളി) ഇതു പുറത്തിറക്കുന്നു. === കാർട്ടൂണുകൾ === ഒന്നാം പേജിലെ 'കുഞ്ചുക്കുറുപ്പ്‌' വർഷങ്ങളായി നിലനിൽക്കുന്ന കാർട്ടൂൺ ആണ്. സർക്കാർ ഉദ്യോഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളെ ആസ്പദമാക്കിയുള്ള 'പൊന്നമ്മ സൂപ്രണ്ട്‌' എന്ന കാർട്ടൂൺ ഉൾപ്പേജിൽ കുറച്ചു കാലം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു. 'വാരഫലം' എന്ന തലക്കെട്ടിലുള്ള കാർട്ടൂണുകളും ഇടയ്ക്കിടെ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാറുണ്ട്. == മനോരമ ഓൺലൈൻ == മലയാള മനോരമ പത്രത്തിന്റെ [[ഇന്റർനെറ്റ്]] പതിപ്പാണ് '''[[മനോരമ ഓൺലൈൻ.കോം|മനോരമ ഓൺലൈൻ]]'''. മനോരമ ഓൺലൈൻ 24 മണിക്കൂർ വാർത്തയ്ക്കു പുറമേ വിജ്ഞാനവും വിനോദവും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന നിരവധി ചാനലുകളാണ് വായനക്കാർക്കു നൽകുന്നത്. സിനിമ, സംഗീതം, സാഹിത്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, കായികം, ടെക്‌നോളജി, ഫാസ്റ്റ്ട്രാക്ക്, ട്രാവൽ, അസ്ട്രോളജി, ചിൽഡ്രൻ തുടങ്ങിയവ ഇതിലുൾപ്പെടുന്നു. ഇൻഫോഗ്രാഫിക്സ്, സ്പെഷൽ–ഇൻഡെപ്ത് സൈറ്റുകൾ, ഫോട്ടോ ഗാലറി എന്നിങ്ങനെ ഒട്ടേറെ വിഭാഗങ്ങളം ഇതിലുണ്ട്. == മറ്റ് പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ == [[ഭാഷാപോഷിണി]], [[മനോരമ ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]], [[മനോരമ ആരോഗ്യം]], [[വനിത (ദ്വൈവാരിക)|വനിത]], [[തൊഴിൽ വീഥി]], [[കർഷകശ്രീ]], [[വീട്]], [[സമ്പാദ്യം (മാസിക)|സമ്പാദ്യം]], [[ഫാസ്‌റ്റ് ട്രാക്ക്]], [[മനോരമ വാർഷികപ്പതിപ്പ്]], [[ബാലരമ]], [[കളിക്കുടുക്ക]], [[ബാലരമ ഡൈജസ്‌റ്റ്]], [[ബാലരമ അമർചിത്രകഥ]], മനോരമ ഇയർബുക്ക് (മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ്, തമിഴ്, ഹിന്ദി, ബംഗാളി ഭാഷകളിൽ) [[ദി വീക്ക്]](ഇംഗ്ലീഷ്), [[മാജിക് പോട്ട്]](ഇംഗ്ലീഷ്), [[ദി മാൻ]](ഇംഗ്ലീഷ്), വനിത(ഹിന്ദി) തുടങ്ങി നാല്പതിലധികം പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ മനോരമയ്ക്കുണ്ട്.<ref name=mano_yearbook/> == കുറിപ്പുകൾ == <div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> *{{കുറിപ്പ്|൧|വായനക്കാരുടെ എണ്ണത്തിൽ മലയാള മനോരമക്ക് മുൻപിൽ ദൈനിക് ഭാസ്കർ,ദൈനിക് ജാഗരൺ എന്നീ ഹിന്ദി പത്രങ്ങൾ മാത്രമാണുള്ളത്<ref name=irs/>}} </div> == അവലംബം == <references/>7. 2019 ലെ ഓഡിറ്റ് ബ്യൂറോ ഓഫ് സർക്കുലേഷൻ കണക്ക് : http://www.auditbureau.org/files/JD%202019%20Highest%20Circulated%20(across%20languages).pdf ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commons category|Malayala Manorama}} *[http://www.manoramaonline.com മനോരമ ഓൺലൈനിന്റെ മലയാളം പതിപ്പ്] {{ML Newspapers}} {{മലയാള മാദ്ധ്യമങ്ങൾ}} {{Newspapers in India}} [[വിഭാഗം:മലയാളം പത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള മനോരമ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ പത്രങ്ങൾ]] kx3s8188x3f4cr19f0rbbo3486uocrz രാമായണം 0 3652 4675225 4673770 2026-10-11T11:21:04Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675225 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Ramayana}} {{infobox Book | <!-- See Wikipedia:WikiProject_Novels or Wikipedia:WikiProject_Books --> | name = രാമായണം | title_orig = | translator = | image = [[പ്രമാണം:Rama and Hanuman fighting Ravana, an album painting on paper, c1820.jpg|200px|First edition title page]] | image_caption = രാമ-രാവണ യുദ്ധം ചിത്രകാരന്റെ ഭാവനയിൽ | author = [[വാല്മീകി]] | cover_artist = | country = [[ഭാരതം]] | language = [[സംസ്കൃതം]] | series = | genre = | publisher = | release_date = | media_type = | pages = | isbn = ലഭ്യമല്ല <!-- first published before ISBN system started --> | preceded_by = | followed_by = }} {{ഹൈന്ദവം}} [[ഇന്ത്യ|ഭാരതത്തിന്റെ]] സംഭാവനയായ രണ്ട് [[ഇതിഹാസം|ഇതിഹാസങ്ങളിൽ]] ഒന്നാണ്‌ '''രാമായണം''' .<ref>{{Cite web |url=http://www.knowledgecommission.org/classical-indian-epics.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071009183844/http://www.knowledgecommission.org/classical-indian-epics.html |archive-date=2007-10-09 |url-status=dead}}</ref> രാമന്റെ യാത്ര എന്നാണ്‌ രാമായണത്തിനർത്ഥം. [[വാല്മീകി|വാല്മീകി മഹർഷി]] രചിച്ച രാമായണം കാവ്യരൂപത്തിലുള്ള ആദ്യ കൃതിയാണ്‌ എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഇത് ആദിമകാവ്യം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. മഹത്തായ സീതാചരിത്രവും പൗലസ്ത്യവധവുമാണ് രാമകഥാസംക്ഷേപസാരം. ധാർമ്മികമൂല്യങ്ങളെ മുറുകെ പിടിക്കാനായി മഹത്തായ സിംഹാസനം വരെ ഉപേക്ഷിച്ച രാമനേയും ഭരതനേയും പോലുള്ള മനുഷ്യരുടെ കഥയിലൂടെ മഹത്തരമായ ധർമ്മസം‌രക്ഷണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സന്ദേശമാണ്‌ വാല്മീകിരാമായണത്തിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്നത്. വാല്മീകിരാമായണത്തിനു മുന്നേ തന്നെ [[രാമകഥ|രാമകഥയെ]] അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ആഖ്യാനങ്ങൾ പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നു. ആ ആഖ്യാനങ്ങൾ ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാലാണ്‌ വാല്മീകിരാമായണം രാമകഥയുടെ ഏറ്റവും പ്രാചീനമായ രൂപമായിത്തീർന്നത്. <ref name=":0">കാമിൽ ബുൽക്കെ രാമകഥ വിവ:അഭയദേവ്. കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി. തൃശൂർ പേജ് 48</ref> ഒരു നൂറ്റാണ്ടിനു മുന്പ് മാത്രമാണ് പാശ്ചാത്യലോകത്ത് രാമായണം അറിയപ്പെട്ടുതുടങ്ങിയതെങ്കിലും ഇതിനകം അതിനെപ്പറ്റി വിവിധപഠനങ്ങൾ അവിടെ നടന്നിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യൻ ചരിത്രകാരന്മാരും പിന്നീട് രാമായണത്തെപ്പറ്റി ശാസ്ത്രീയമായി പഠിക്കാനാരംഭിച്ചു. ആദ്യകാലങ്ങളിൽ രാമായണം അതിപ്രാചീനമാണ് എന്ന അഭിപ്രായമായിരുന്നു. എങ്കിലും ഇന്ന് പണ്ഢിതരെല്ലാം തന്നെ ആദിരാമായണ (വാല്മീകി) ഗ്രന്ഥത്തിനും ഇപ്പോൾ പ്രചാരത്തിലിരിക്കുന്ന വാല്മീകി രാമായണത്തിനും പ്രത്യേകം രചനാകാലം നിർദ്ദേശിക്കുന്നുണ്ട്. പുരാതന ഭാരതത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സാഹിത്യ സൃഷ്ടികളിലൊന്നായ രാമായണത്തിന്റെ പ്രഭാവം [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെയും]] ദക്ഷിണപൂർവേഷ്യയിലെയും സംസ്കാരങ്ങളിൽ പ്രതിഫലിച്ചുകാണാം. ഇന്ന് കാണുന്ന രാമായണം നിരവധി പ്രക്ഷിപ്തഭാഗങ്ങൾ ചേർന്നതാണ്‌. രാമനെ വെറുമൊരു സാധാരണ മനുഷ്യനായി വിവരിക്കുന്ന ആദ്യരൂപത്തോട് വിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരങ്ങളിലൊന്നായി വാഴ്ത്തുന്ന തരത്തിലുള്ള ഭാഗങ്ങൾ പിന്നീട് ചേർക്കപ്പെട്ടതാണ്‌ എന്ന വാദമുണ്ട്. രാമനെ ഈശ്വരനായി വാഴ്ത്തുന്ന സന്ദർഭങ്ങൾ എല്ലാം തന്നെ പിന്നീട് ചേർക്കപ്പെട്ടതാണെന്നും വാദിക്കപ്പെടുന്നു‌.<ref>കൊളാടി ഗോവിന്ദൻകുട്ടി വാല്മീകി രാമായണം</ref>, <ref> ജെ.കെ. ത്രിഖ; രാമന്റെ കഥ </ref> <ref> കാമിൽ ബുൽക്കെ രാമകഥ വിവ:അഭയദേവ്. കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി. തൃശൂർ പേജ് 48</ref> രാമായണത്തിൽ രാമനെ ഈശ്വരനായി ഉദ്ഘോഷിക്കുന്ന സന്ദർഭങ്ങൾ‍ കൂടുതലും കാണുന്നത് കാണ്ഡത്തിലും ഉത്തരകാണ്ഡത്തിലും ആണ്‌. ഈ രണ്ടുകാണ്ഡങ്ങളും രാമായണത്തോട് പിൽക്കാലത്ത് കൂട്ടിചേർക്കപ്പെട്ടതാണെന്ന് പല പണ്ഡിതന്മാരും കാര്യകാരണ സഹിതം തെളിയിച്ചു കഴിഞ്ഞു. ഉത്തരകാണ്ഡത്തിന്റേയും ബാലകാണ്ഡത്തിന്റേയും രചനാശൈലി രാമായണത്തിന്റെ പ്രാമാണിക കാണ്ഡത്തിൽ നിന്ന് വളരെ വ്യത്യസ്തമായിരിക്കുന്നതും തന്ന ഇതിനുള്ള തെളിവാണ്‌. പല ഗ്രന്ഥകർത്താക്കളും തങ്ങളുടെ കൃതികളിൽ ഉത്തരകാണ്ഡത്തെ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചിട്ടുമില്ല. രാമായണം ബൗദ്ധകൃതിയെ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തിയതാണെന്നും; ക്രി.മു. മൂന്നാം ശതകത്തിൽ എഴുതപ്പെട്ട ദശരഥജാതകത്തിലെ സ്രോതസ്സായ രാമകഥയാണ്‌ (ഇത് വളരെക്കാലം മുൻപേ വായ്മൊഴിയായി പ്രചരിച്ചിരുന്നു) രാമായണത്തിനടിസ്ഥാനം എന്നും ചില ചരിത്രകാരന്മാർ വാദിക്കുന്നു. <ref> ഡോ.വെബ്ബർ, ഓൺ ദി രാമായണ (Ueber das Ramayana Abhabdlungen der koenigl. Akademie der Wissensch, ZuRich, Berlin 1870 page 1-80 English Translation by D.C. Boyd. Bombay 1873 </ref> <ref> ദിനേശചന്ദ്ര; ദി ബംഗാളി രാമായണാസ്. </ref> == ഐതിഹ്യം == രാമായണം കാവ്യരൂപത്തിൽ രചിക്കാനിടയായ സംഭവത്തെ കുറിച്ചുള്ള ഐതിഹ്യം അനുസരിച്ച് [[വാല്മീകി]] മഹർഷിയുടെ ആശ്രമത്തിൽ വിരുന്നു വന്ന നാരദമുനിയിൽ നിന്നാണ്‌ വാല്മീകി [[രാമകഥ]] കേൾക്കാനിടയായത്. നാരദനോടുള്ള വാല്മീകിയുടെ ചോദ്യം <blockquote>ക്വോ നസ്മിൻ സാമ്പ്രതം ലോകേ ഗുണവാൻ തത്ര വീര്യവാൻ</blockquote> അതായത് ഈ ലോകത്തിൽ ധൈര്യം, വീര്യം, ശ്രമം, സൗന്ദര്യം, പ്രൗഢി, സത്യനിഷ്ഠ, ക്ഷമ, ശീലഗുണം, അജയ്യത എന്നീ ഗുണങ്ങളടങ്ങിയ ഏതെങ്കിലും മനുഷ്യനുണ്ടോ; ഉണ്ടെങ്കിൽ അങ്ങേക്കറിയാതിരിക്കാൻ വഴിയില്ലല്ലോ? എന്നായിരുന്നു; അതിനുള്ള മറുപടിയായാണ്‌ നാരദൻ രാമകഥ ചൊല്ലിക്കൊടുക്കുന്നത്. എല്ലാ ഗുണങ്ങളും ഒരു മനുഷ്യനിൽ സമ്മേളിക്കുക എന്നത് അസംഭവ്യമാണ് എന്നും എന്നാൽ ഏറെക്കുറെ ഗുണങ്ങൾ ഒത്തുചേർന്ന മനുഷ്യൻ ദശരഥമഹാരാജാവിന്റെ മൂത്തമകൻ രാമനാണെന്നും ആയിരുന്നു നാരദന്റെ മറുപടി. തുടർന്ന് നാരദൻ രാമകഥ മുഴുവനും വാല്മീകിക്ക് വിസ്തരിച്ച് കൊടുത്തു. പിന്നീടൊരിക്കൽ‍ ശിഷ്യന്മാരുമൊത്ത് [[തമസാ നദി|തമസാ നദിയിൽ]] സ്നാനത്തിനായി പോവുകയായിരുന്ന [[വാല്മീകി]] ഒരു [[വേടൻ]] [[ക്രൗഞ്ചപ്പക്ഷി|ക്രൗഞ്ചമിഥുനങ്ങളിൽ]] ആൺപക്ഷിയെ അമ്പെയ്ത് വീഴ്ത്തുന്നതു കണ്ടു. കാട്ടിൽ വസിക്കുന്ന മുനിമാർക്ക് അത്തരം കാഴ്ചകൾ നിത്യേന കാണുന്നതാണെങ്കിലും രാമകഥ വാല്മീകിയുടെ ലോകവീക്ഷണം തന്നെ മാറ്റി മറിച്ചിരുന്നതിനാൽ, ആൺപക്ഷിയുടെ ദാരുണമായ അന്ത്യവും പെൺപക്ഷിയുടെ വിലാപവും ചേർന്ന് ആ കാഴ്ച മഹർഷിയുടെ മനസ്സലിയിച്ചു. ഉള്ളിൽ ഉറഞ്ഞുക്കൂടിയ വികാരം{{Ref_label|A|a|none}} <blockquote>"മാ നിഷാ‍ദ പ്രതിഷ്ഠാം ത്വമഗമഃശാശ്വതീ സമാഃ യൽ ക്രൌഞ്ചമിഥുനാദേകമവധീഃ കാമമോഹിതം"</blockquote> എന്ന ശ്ലോകരൂപത്തിൽ പുറത്തുവന്നു. ഈ ശ്ലോകം ചൊല്ലിത്തീർന്നതും [[ബ്രഹ്മാവ്]] അവിടെ പ്രത്യക്ഷനായി. അതേ രൂപത്തിൽ തന്നെ [[ശ്രീരാമൻ|ശ്രീരാമന്റെ]]‍ ജീവിതകഥ രചിക്കുവാൻ വാല്മീകിയെ ഉപദേശിച്ചു. ഇരുപതിനായിരം ശ്ലോകം കൊണ്ട് രാമായണ കഥ കാവ്യരൂപത്തിൽ അദ്ദേഹം എഴുതിത്തീർത്തു. അഞ്ഞൂറ് അദ്ധ്യായങ്ങൾ ഇതിലുണ്ട്. [[ബാലകാണ്ഡം]], [[അയോദ്ധ്യാകാണ്ഡം]], [[ആരണ്യകാണ്ഡം]], [[കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡം]], [[സുന്ദരകാണ്ഡം]], [[യുദ്ധകാണ്ഡം]], [[ഉത്തരകാണ്ഡം]] എന്നിങ്ങനെ ഏഴു കാണ്ഡങ്ങളിലാണ് രാമകഥ രചിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇതിൽ ബാലകാണ്ഡവും ഉത്തരകാണ്ഡവും വാല്മീകി എഴുതിയതല്ല എന്നും അത് പിന്നീട് ചേർക്കപ്പെട്ടതാണെന്നും വാദമുണ്ട്<ref name="Rrevisited">{{cite book |last=Bose |first=Mandakranta |date=2004 |title=The Ramayana Revisited |isbn=9780198037637}}</ref><ref name="Beauty">{{cite web |url=https://penguin.co.in/thepenguindigest/the-beauty-of-the-valmiki-ramayana-by-bibek-debroy/ |title=The Beauty of the Valmiki Ramayana by Bibek Debroy |last=Debroy |first=Bibek |date=29 January 2018 |access-date=11 April 2018 |language=en}}</ref>. == രചയിതാവ് == [[പ്രമാണം:Valmiki Ramayana.jpg|thumb|150px|വാല്മീകിയുടെ എണ്ണഛായ]] [[പ്രമാണം:Four Sons of Dasaratha.jpg|thumb|230px|ദശരഥപുത്രന്മാരുടെ ജന്മം]] [[വാല്മീകി]] മഹർഷിയാണ്‌ രാമായണത്തിന്റെ രചയിതാവ് എന്നാണ് ലഭിച്ചിട്ടുള്ള രേഖകളിൽ നിന്ന് അനുമാനിക്കുന്നത്. ഈ കവിയുടെ ജീവചരിത്രത്തെപ്പറ്റിയുള്ള പ്രാമാണികമായ തെളിവുകളുടെ അഭാവം ഉണ്ട് എന്നത് നിസ്തർക്കമാണ്. പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച് അദ്ദേഹം ആദ്യം ഒരു കൊള്ളക്കാരനായിരുന്നു. എന്നാൽ സന്യാസം സ്വീകരിച്ച ശേഷം ദീർഘകാലത്തെ തപസ്സിനു ശേഷം അദ്ദേഹം രാമായണം രചിക്കാനുള്ള സാമർത്ഥ്യം നേടിയെടുത്തു. അദ്ദേഹം ഒരു ശിവഭക്തനായിരുന്നു. ഇതു സംബന്ധിച്ച ആദ്യത്തെ പരാമർശം [[സ്കന്ദപുരാണം|സ്കന്ദപുരാണത്തിലാണുള്ളത്]]. എന്നാൽ ഇതിന്റെ പ്രാചീനതയെക്കുറിച്ച് സന്ദേഹമുയർന്നിട്ടുണ്ട്. കാരണം സ്കന്ദപുരാണത്തിലെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങളും എട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിനുശേഷമുള്ളതാണ് എന്നതും ധാരാളം പ്രക്ഷിപ്തങ്ങൾ കലർന്നതുമാണെന്നതാണ്‌. പ്രമാണിക രാമായണത്തിൽ യുദ്ധകാണ്ഡത്തിലെ ഫലശ്രുതിയിലല്ലാതെ ഒരിടത്തും വാല്മീകിയെക്കുറിച്ച് പ്രസ്താവമില്ല. എന്നാൽ പിന്നീടെഴുതപ്പെട്ട രാമായണത്തിൽ ബാലകാണ്ഡത്തിലും, ഉത്തരകാണ്ഡത്തിലും പ്രസ്താവങ്ങൾ കാണാം. കൂടാതെ [[മഹാഭാരതം|മഹാഭാരതത്തിലും]] വാല്മീകിയെപ്പറ്റി സൂചനകൾ ലഭിക്കുന്നു. {{Ref_label|B|b|none}} മഹാഭാരതത്തിലെ അനുശാസനപർവ്വത്തിൽ ഒരു വാദത്തിൽ വാല്മീകിയെ ബ്രഹ്മഘ്നൻ എന്നാക്ഷേപിക്കുന്നുണ്ട്. വാല്മീകി കൊള്ളക്കാരനായിരുന്നു എന്ന കഥകൾ പ്രചരിപ്പിക്കാൻ ഈ അനുമാനമായിരിക്കണം എന്നു കാമിൽ ബുൽകെ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. തൈത്തീര്യപ്രാതിശാഖ്യത്തിൽ വൈയാകരണനായ ഒരു വാല്മീകി മഹർഷിയെപ്പറ്റി പറയുന്നു. ഇദ്ദേഹം ആദികവിയിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തനാണ് എന്ന് യാക്കോബിയും വെബ്ബറും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. മഹാഭാരതത്തിലെ ഉദ്യോഗപർവ്വത്തിലെ സുപർണ്ണ വാല്മീകിയെപ്പറ്റി പറയുന്നുണ്ട്. സുപർണ്ണവംശം ക്ഷത്രിയരായിരുന്നതിനാൽ ആദികവിയും, സുപർണ്ണവാല്മീകിയും വ്യത്യസ്തരായിരിക്കണം. ബാലകാണ്ഡത്തിന്റേയും, ഉത്തരകാണ്ഡത്തിന്റേയും രചനയോടെയാണ്‌ ആദികവി വാല്മീകിയും, മഹർഷി വാല്മീകിയും ഒന്നാണെന്ന ധാരണ പരക്കെ സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടു തുടങ്ങിയത്. ബാലകാണ്ഡത്തിന്റെ പ്രാരംഭത്തിൽ വാല്മീകി നാരദനിൽ നിന്ന് രാമകഥ കേൾക്കുന്നതിനിടയായതിനേയും പിന്നീടു രാമായണം എഴുതിയശേഷം ഗായകരായ തന്റെ രണ്ട് ശിഷ്യന്മാരോട് രാമകഥ പ്രചരിപ്പിക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചതിനേയും സൂചിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഉത്തരകാണ്ഡത്തിൽ [[സീത|സീതാ]] പരിത്യാഗത്തിനുശേഷം സീതയെ വാല്മീകി സം‌രക്ഷിക്കുന്നതിനേയും മറ്റും പറയുന്നു. ഉത്തരകാണ്ഡത്തിൽ വാല്മീകി താൻ പ്രചേതസ്സിന്റെ പത്താമത്തെ പുത്രനാണെന്ന് പറയുന്നു. അനേകായിരം വർഷം അദ്ദേഹം തപസ്സു ചെയ്തിരുന്നുവെന്നും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.(ദക്ഷീണാത്യരാമായണത്തിൽ -ഉത്തരകാണ്ഡം 111, 11) എന്നാൽ ഉത്തരകാണ്ഡത്തിന്റെ രചയിതാവിൻ വാല്മീകി ഒരു കൊള്ളക്കാരനായിരുന്നു എന്ന കഥ സ്വീകാര്യമായിരുന്നില്ല എന്ന അനുമാനമാണ്‌ ഇതു നൽകുന്നത്. ക്രിസ്തുവർഷം ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടുമുതൽ ആദികവിയും വാല്മീകി മഹർഷിയും ഒന്നാണെന്നത് സർവ്വസമ്മതമായി തുടങ്ങുകയും വാല്മീകിയെ രാമായണത്തിന്റെ സംഭവങ്ങളുടെ സമകാലീനാക്കിത്തീർക്കുകയും ചെയ്തു തുടങ്ങി. ഉത്തരകാണ്ഡത്തിന്റെ രചനാകാലത്ത് വാല്മീകിയും അയോദ്ധ്യയുമായി അഭേദ്യമായ ബന്ധമുണ്ടെന്ന് സ്ഥാപിച്ചു തുടങ്ങി. വാല്മീകിയെ ദശരഥന്റെ സുഹൃത്തായും ചിത്രീകരിക്കുന്നു. പില്ക്കാലത്തെ പലരചനകളിലും വാല്മീകിയും ഭാർഗ്ഗവ ച്യവനമഹർഷിയും ഒന്നാണെന്ന സങ്കല്പം പ്രചരിച്ചു തുടങ്ങി. [[ച്യവനൻ|ച്യവനമഹർഷി]] അനേകായിരം വർഷം തപസ്സിരുന്ന് ശരീരം മുഴുവൻ ചിതല്പുറ്റ് (വാല്മീകം) വന്നു മൂടിയെന്ന കഥ വാല്മീകിയുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തിക്കാണുന്നു. == രാമായണത്തിന്റെ രചനാകാലം == [[പ്രമാണം:An Ramlila Actor In The Role of Ravana.jpg|thumb|രാമലീല ഉത്സവത്തിൽ [[രാവണൻ|രാവണന്റെ]] വേഷത്തിൽ ]] [[പ്രമാണം:Wat phra keaw ramayana fresco.jpg|thumb|Ramayana Fresco, [[Wat Phra Kaew]], [[Bangkok]]]] [[പ്രമാണം:Srisita ram laxman hanuman manor.JPG|thumb|Deities Sita (far right), Rama (center), Lakshmana (far left) and Hanuman (below seated) at [[Bhaktivedanta Manor]], Watford, [[England]].]] രാമായണത്തിന്റെ രചനാകാലത്തെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുമ്പോൾ മിക്ക പണ്ഡിതന്മാരും ആദിരാമായണത്തിനും(പ്രാമാണിക ഗ്രന്ഥം) പ്രചാരത്തിലിരിക്കുന്ന വാല്മീകി രാമായണത്തിനും പ്രത്യേകം രചനാകാലം നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. [[വാല്മീകി]] എഴുതിയ രാമായണത്തിനും രണ്ടാമത്തേതിനും തമ്മിൽ വളരെക്കാലത്തെ അന്തരം കാണുന്നുണ്ട്. ചെറുതും വലുതുമായ പ്രക്ഷിപ്തങ്ങൾ ഒഴിച്ചുള്ള പ്രചാരത്തിലിരിക്കുന്ന വാല്മീകിരാമായണത്തിന്റെ ആധുനികരൂപം കുറഞ്ഞത് ക്രി.വ. രണ്ടാം ശതകത്തിലേതാണെന്നാണ്‌ ഫാദർ. കാമിൽ ബുൽകെ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. കൂടുതൽ പേരും ഈ അഭിപ്രായത്തോട് യോജിക്കുന്നു. ആദിരാമായണത്തിന്റെ രചനാകാലത്തെപ്പറ്റിയുള്ള കൃത്യമായ വിവരങ്ങൾ തരുന്ന രേഖകൾ കുറവാണ്‌. ഋഗ്വേദത്തിലോ മറ്റ് വേദങ്ങളിലോ രാമകഥയെപ്പറ്റി സൂചനകൾ ഇല്ല. രാമായണത്തിൽ മഹാഭാരത വീരന്മാരെപറ്റിയും പരാമർശമില്ല. എങ്കിലും മഹാഭാരതത്തിൽ രാമകഥകൾ (പ്രക്ഷിപ്തമാണെങ്കിലും) നിരവധി കാണപ്പെടുന്നുണ്ട്. തന്മൂലം രാമയണത്തിന്റെ രചനാകാലം വേദങ്ങൾക്കു ശേഷവും മഹാഭാരതത്തിനു മുൻപുമാണെന്ന ധാരണ പണ്ടേ ഉണ്ടായിരുന്നു. പാണിനിയുടെ അഷ്ടാധ്യായിനിയിൽ മഹാഭാരതത്തിലെ പ്രമുഖ കഥാപാത്രങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള സൂചനകൾ ഇല്ലെങ്കിലും താരതമ്യേന അപ്രധാനികളായ ശുർപ്പണഖ, കൈകേയി, കൗസല്യ എന്നിവരെ പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്. അത് പാണിനിയുടെ കാലത്തും രാമായണം അല്ലെങ്കിലും രാമകഥ പ്രചാരത്തിലിരുന്നതായി കാണിക്കുന്നു. ഒരു നൂറ്റാണ്ടിനു മുന്പ് മാത്രമാണ് പാശ്ചാത്യലോകത്ത് രാമായണം അറിയപ്പെട്ടുതുടങ്ങിയതെങ്കിലും ഇതിനകം അതിനെപ്പറ്റി വിവിധപഠനങ്ങൾ അവിടെ നടന്നിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യൻ ചരിത്രകാരന്മാരും പിന്നീട് രാമായണത്തെപ്പറ്റി ശാസ്ത്രീയമായി പഠിക്കാനാരംഭിച്ചു. ആദ്യകാലങ്ങളിൽ രാമായണം അതിപ്രാചീനമാണ് എന്ന അഭിപ്രായമായിരുന്നു. എങ്കിലും ഇന്ന് പണ്ഢിതരെല്ലാം തന്നെ ആദിരാമായണ (വാല്മീകി) ഗ്രന്ഥത്തിനും ഇപ്പോൾ പ്രചാരത്തിലിരിക്കുന്ന വാല്മീകി രാമായണത്തിനും പ്രത്യേകം രചനാകാലം നിർദ്ദേശിക്കുന്നുണ്ട്. ആദിരാമായണത്തിൽ ബൗദ്ധസ്വാധീനങ്ങളോ ബൗദ്ധകഥകളോ ഒന്നും കാണാത്തതിനാൽ ഇത് ബുദ്ധനുമുൻപേ രചിക്കപ്പെട്ടതാണെന്നാണ് മോർണിയർ വില്യംസ് അവകാശപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ ത്രിപിടകത്തിന്റെ രചനാകാലത്ത് രാമകഥയെപ്പറ്റിയുള്ള വ്യക്തമായ ആഖ്യാനങ്ങൾ നിലവിലുള്ളത് ഇതിനെ ഖണ്ഡിക്കാനായി സി.വി. വൈദ്യയും മറ്റും ഉപയോഗിക്കുന്നുമുണ്ട്. വിവിധ പണ്ഡിതന്മാരുടെ അഭിപ്രായപ്രകാരം രചനാകാലം താഴെക്കൊടുക്കുന്നു. {| class="wikitable" |- ! പണ്ഡിതൻ ! രചനാകാലം ! പ്രധാനകാരണം |- | എച്ച്. ശ്ലേഘൽ | ക്രി.മു. 11 ശതകം | - |- | ജി. ഗൊരേസി | ക്രി.മു. 12 ശതകം | - |- | എം. മോണിയർ വില്യംസ് | ക്രി.മു. 5-ആം ശതകം | പ്രാമാണിക വാല്മീകിരാമായണത്തിൽ ബുദ്ധമതത്തിന്റെ സ്വാധീനം ഇല്ലാത്തത് |- | ഡോ യാക്കോബി | ക്രി.മു. 6-8 ശതകങ്ങൾ | ബൗദ്ധ സ്വാധീനം ഇല്ലാത്തത് |- | എ.എ. മക്‌ഡൊണാൾഡ് | ക്രി.മു. നാലാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യം | പാലി ഗീതങ്ങൾ, രാമയണ കാവ്യ വ്യാകരണം എന്നിവ അപഗ്രഥിച്ചതിൽ നിന്ന്.. |- | എ.ബി. കീഥസ് | ക്രി.മു. 4-ആം ശതകം | യാക്കോബിക്ക് തെറ്റ് പറ്റിയതത്രെ |- | എം. വിന്റ്രനിസ് | ക്രി.മു. 3-ആം ശതകം | കീഥ്സിനോട് യോജിക്കുന്നു |- | സി.വി. വൈദ്യ | ക്രി.മു. | ത്രിപിടകത്തിലെ രാമകഥയുടെ വികാസം |} ചില ചരിത്രകാരന്മാരുടെ അഭിപ്രായപ്രകാരം [[കോസല ദേശം|കോസല ദേശത്തെ]] നാടോടിപ്പാട്ടുകളാണ്‌ രാമന്റെ കഥ. വാല്മീകി അവ ശേഖരിക്കുകയും മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ഒന്നിച്ച്‌ ഒരു കാവ്യമാക്കുകയും ചെയ്തിരിക്കാനാണ്‌ സാധ്യതയെന്ന് അവർ കരുതുന്നു{{തെളിവ്}} എച്ച്. ഡി. സങ്കല്യയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ വാല്മീകി രാമായണത്തിറ്റ്നെ രചനാകാലം 3-4 നൂറ്റാണ്ടാണ്. വിവരണങ്ങളിൽ ഉള്ള വെള്ളി, ഇരുമ്പ്, വീഞ്ഞ്, ഒട്ടകം, ആന എന്നിവയെ ആധാരപ്പെടുത്തിയാണ് അദ്ദേഹം ഈ നിഗമനങ്ങളിൽ എത്തിച്ചേരുന്നത്. <ref>H. D. Sankaliya. in Times of India, Newdelhi, November 26, 1967 എസ്. എൻ. സദാശിവന്റെ എ സോഷ്യൽ ഹിസ്റ്ററി ഒഫ് ഇന്ത്യ എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ നിന്ന്</ref> {{POV}} ലേഖനവിദ്യ കണ്ടുപിടിക്കുന്നതിനു മുമ്പാണ്‌ രാമായണം രചിക്കപ്പെട്ടത്‌ എന്നൊരു വാദമുണ്ട്. രാമായണത്തിലെ പല കഥകളും ശ്ലോകങ്ങളും രാമായണ കഥതന്നെയും മഹാഭാരതത്തിൽ ഉദ്ധരിച്ചിരിക്കുന്നത് ഇതിന് തെളിവായി ഉന്നയിക്കപ്പെടുന്നു. രാമായണത്തിൽ ദക്ഷിണേന്ത്യ കൊടും വനം ആണെന്നും അവിടെ വാനരന്മാരും ആദിവാസികളും മാത്രമേ താമസിക്കുന്നുള്ളുവെന്നും പറയുമ്പോൾ മഹാഭാരതത്തിൽ ദക്ഷിണഭാരതത്തിലെ പല രാജ്യങ്ങളുടേയും പേരുകൾ പരാമർശിക്കുന്നു. [[അർജ്ജുനൻ]] പാണ്ഡ്യരാജാക്കന്മാരെയും മറ്റും പരാജയപ്പെടുത്തിയ കഥ ഏറെ പ്രസിദ്ധമാണല്ലോ. <ref name=":0" />അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ രാമായണം മഹാഭാരതത്തേക്കാളും ഏതാനും നൂറ്റാണ്ടുകൾ മുമ്പെങ്കിലും രചിക്കപ്പെട്ടിരിക്കണം. മഹാഭാരതത്തിന്റെ കാലം ക്രിസ്തുവിനു മുമ്പ്‌ അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടാണെന്നത്‌ ഏകദേശം അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. {{തെളിവ്}} എന്നാൽ വാല്മീകിക്ക് അക്കാലത്തെ ഭാരതീയ ഭൂമിശാസ്ത്രവും വ്യാപാരബന്ധങ്ങളെക്കുറിച്ചും കാര്യമായ അറിവ് ഉണ്ടായിരുന്നില്ല എന്നതാണ് മേൽ പറഞ്ഞതിനു കാരണം എന്ന് വാല്മീകിരാമായണത്തിലെ ശ്ലോകങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നുണ്ട്. ഒരു ബൌദ്ധകൃതിയായ [[ദശരഥജാതകം]] മിക്കവാറും രാമായണത്തെ അനുവർത്തിക്കുന്നു. ക്രിസ്തുവിനു മുമ്പ്‌ 38-ൽ ആണ്‌ [[പാലി ഭാഷ|പാലി ഭാഷയിലെ]] ഈ കൃതി രചിക്കപ്പെട്ടത്‌. ക്രിസ്തുവിനു മുമ്പ്‌ 480-ൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട [[പാടലീപുത്രം]] എന്ന നഗരം വരെ കഥാകേന്ദ്രത്തിനു സമീപമുള്ള സ്ഥലമായിട്ടു കൂടി രാമായണത്തിൽ പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. കഥാ കേന്ദ്രമായ അയോദ്ധ്യയെന്നത് കാല്പനികമായ ഒരു സ്ഥലമായതായിരിക്കണം ഇതിനു കാരണം. പിന്നീട് ഗുപ്തകാലത്ത് അയോദ്ധ്യ അന്വേഷിച്ച് നിരവധി പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടന്നെങ്കിലും പാടലീപുത്രത്തിനടുത്തായിരിക്കണം എന്ന ഊഹത്തിലെത്തുകയായിരുന്നു. ഇനി ബാലകാണ്ഡവും ഉത്തരകാണ്ഡവും പിന്നീട്‌ കൂട്ടിച്ചേർത്തവയാണെങ്കിൽ കൂടി ആ കൂട്ടിച്ചേർക്കൽ ക്രിസ്തുവിനു മുമ്പ്‌ രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലെങ്കിലും നടന്നിരിക്കണം. കാരണം, ക്രി. മു. ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന [[അശ്വഘോഷൻ|അശ്വഘോഷനും]] [[കാളിദാസൻ|കാളിദാസനും]] എല്ലാം രാമായണത്തെ അതിന്റെ ഇന്നത്തെ രൂപത്തിൽ തന്നെയാണ്‌ കണ്ടിരിക്കുന്നത്‌ . <ref>{{Cite book | title = രാമകഥ . | last = കാമിൽ ബുൽക്കെ | first = വിവ:അഭയദേവ് | publisher = കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി. തൃശൂർ | year = | isbn = | location = | pages = }}</ref>ഇതിൽ നിന്നെല്ലാം മനസ്സിലാകുന്നത്‌ രാമായണത്തിന്റെ കാലഘട്ടം ഏറ്റവും കുറഞ്ഞത്‌, ക്രിസ്തുവിനു മുമ്പ്‌ ആറാം നൂറ്റാണ്ടെങ്കിലും ആകണം എന്നാണ്‌. == രാമകഥയുടെ മൂല സ്രോതസ്സ് == [[പ്രമാണം:Ravi Varma-Ravana Sita Jathayu.jpg|thumb|സീതയെ അപഹരിച്ച രാവണനെ നേരിടുന്ന ജടായു - [[രാജാ രവിവർമ്മ|രാജാരവി വർമ്മയുടെ]] എണ്ണച്ഛായ ചിത്രം]] ആദികവി വാല്മീകിക്കു മുന്പേ തന്നെ രാമകഥ സംബന്ധിച്ച ആഖ്യാനകാവ്യം പ്രചരിച്ചു കഴിഞ്ഞിരുന്നു. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വാല്മീകി രാമായണം രചിച്ചു എന്ന് മിക്കവാറും എല്ലാ പണ്ഡിതരും ഏകാഭിപ്രായക്കാരാണ്‌. എന്നാൽ മൂലസ്രോതസ്സിനെക്കുറിച്ച് പണ്ഡിതരുടെ ഇടയിൽ വിഭിന്നമായ അഭിപ്രായങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നു. === എം.വെബ്ബർ === ഡോ. വെബ്ബറുടെ അഭിപ്രായമനുസരിച്ച് രാമകഥയുടെ മൂലരൂപം ബൗദ്ധദശരഥജാതകത്തിലുള്ളതാണ്‌. ആദ്യഭാഗങ്ങൾ ഇതിൽ നിന്നെടുത്തവയാണെങ്കിൽ സീതാപഹരണവും, രാവണനുമായുള്ള യുദ്ധവും ഹോമർ വർണ്ണിച്ചിരിക്കുന്ന പാരീസിനാലുള്ള ഹെലന്റെ അപഹരണവും, ട്രോയ് നഗരാക്രമണവുമാണെന്നാണ്‌ അദ്ദേഹം കരുതുന്നത്. ഇതനുസരിച്ച് ദശരഥകജാതകവും, ഹോമറിന്റെ കാവ്യവുമാണ്‌ രാമകഥയുടെ പ്രഭവസ്ഥാനങ്ങൾ. എന്നാൽ ദശരഥജാതകം രാമകഥയുടെ അടിസ്ഥാനമാണെന്നുള്ളതിനോട് മിക്ക പണ്ഡിതരും യോജിക്കുന്നുവെങ്കിലും ഹോമറിന്റെ കാവ്യം അടിസ്ഥാനമാക്കാനാവില്ലെന്ന് എല്ലാവരും തന്നെ ശക്തിയുക്തം എതിർത്തിട്ടുണ്ട്. <ref> യാക്കോബി എച്ച്; രാമായണം - ദാസ് രാമായണ, (വിവർത്തനം) ബോൺ 1893) </ref> === എച്ച്. യാക്കോബി === ഡോ. വെബറേ പോലെ തന്നെ രാമകഥക്കു പ്രധാനമായ രണ്ട് അടിസ്ഥാനങ്ങൾ ഉണ്ടെന്ന് യാക്കോബിയും കരുതുന്നു. ഒന്നാമത്തെ ഭാഗം അയോദ്ധ്യയിലെ സംഭവങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഇതിൽ ദശരഥൻ പ്രധാന നായകനാണ്. ഇത് ഏതോ നാടുകടത്തപ്പെട്ട ഇക്ഷ്വാകു വംശത്തിലെ രാജകുമാരന്റെ സംഭവവുമായി അദ്ദേഹം ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നു. ആ മൂലകഥ പ്രകാരം രാജകുമാരനെ പുറത്താക്കുകയും അയാൾ ഇക്ഷുമതീ തീരം വിട്ട് കോസല രാജ്യത്ത് എത്തുകയും താമസിയാതെ അവിടെ അധികാരം പിടിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ പി‍ല്ക്കാലത്ത് അയാൾ വസിച്ചിരുന്ന ഇക്ഷുമതിയിലാണെന്ന ഓർമ്മ ഇല്ലാതെ വന്നപ്പോൾ അയോദ്ധ്യയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ട രാജകുമാരനാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചു പോന്നു. രണ്ടാമത്തെ ഭാഗത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം യാക്കോബി വൈദിക സാഹിത്യത്തിനാണ് നൽകുന്നത്. എന്നാൽ കൃഷിയുടെ അധിഷ്ഠാന ദേവതയായി സങ്കല്പിക്കുന്ന സീതയുടെ സ്വഭാവ ചിത്രീകരണം വൈദിക സാഹിത്യത്തിലില്ലെന്ന് അദ്ദേഹവും സമ്മതിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും വൈദിക സീതയുടെ വ്യക്തിത്വത്തിൽ നിന്നാണ് രാമായണത്തിലെ സീത വികാസം പ്രാപിച്ചിരിക്കാൻ സാദ്ധ്യത എന്നാണ് അദ്ദേഹം കരുതുന്നത്. ഇതിനെ രമേശ് ചന്ദ്രദത്ത് പോലുള്ള ചില ചരിത്രകാരന്മാർ പിന്താങ്ങുന്നുമുണ്ട്. <ref> രമേശ് ചന്ദ്രദത്ത് എ ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് സിവിലിയസേഷൻ ഇൻ ആൻഷ്യൻറ് ഇന്ത്യ. പേജ് 211 ബോംബെ </ref> <ref> എസ്.കെ ബേൽവൽക്കർ; ഉത്തമ രാമചരിത്രം ഭൂമിക പേജ് 59 </ref> [[ആര്യൻ|ആര്യന്മാരുടെ]] ദേവതയായ [[ഇന്ദ്രൻ|ഇന്ദ്രൻ]] തന്നെയാണ് പിന്നീട് കൂടുതൽ സാംസ്കാരികവും നാഗരികവുമായ വികസനം കൈവന്നപ്പോഴാണ് രാമനായിത്തീർന്നത് എന്നാണ് യാക്കോബി അഭിപ്രായപ്പെടുന്നത്. കൃഷിയുടെ പ്രാധാന്യം വരുന്നതിനു മുമ്പ് പ്രധാന ദേവതകൾ പ്രകൃതിശക്തികൾ മാത്രമായിരുന്നു. അതിലൊരാളാണു ഇന്ദ്രനും. ഇന്ദ്രന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കർത്തവ്യം വെള്ളം തടഞ്ഞു വച്ച [[വൃത്രൻ|വൃത്രാസുരനെ]] വധിക്കുകയും വെള്ളം മോചിപ്പിക്കുകയുമാണ്. രാവണന്റെയും, വൃത്രന്റെയും മൂലരൂപം ഒന്നാണെന്നു അദ്ദേഹം കരുതുന്നത് അതുകൊണ്ടാണ്. കൃഷിയുടെ പ്രധാന ആവശ്യം വെള്ളമാണ്, അതിനെ തടഞ്ഞ് വച്ചത് ആദ്യകാലത്ത് വൃത്രനായിരുന്നു.എങ്കിലും പില്ക്കാലത്ത് കൃഷിയുടെ ദേവതയായ സീതയെ അധിനിവേശം ചെയ്ത രാവണനെയാണ് താദാത്മ്യപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത് എന്നു മാത്രം. ഇന്ദ്രന്റെ രണ്ടാമത്തെ ജോലി പണിയരാൽ മോഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പശുക്കളെ വീണ്ടെടുക്കലാണ്. (ഋഗ്വേദം 2-12) വൈദിക കാലത്ത് പശുക്കൾക്കുണ്ടായിരുന്ന അതേ സ്ഥാനമാണ് കൃഷി വികസിച്ചശേഷം കലപ്പക്കും അതിൻറെ ചാലിനും ഉണ്ടായിരുന്നത്. തൽഫലമായി പശുക്കളുടെ അധിനിവേശം സീതാഹരണമായിപ്പോയി എന്ന് മാത്രം. സരമ ഇന്ദ്രനെ സഹായിക്കുന്നതു പോലെ ഹനുമാൻ രാമനെ സഹായിക്കാനെത്തുന്നു. === ദിനേശചന്ദ്രൻ === വെബ്ബറിനേയും യാക്കോബിയേയും പോലെ ദിനേശചന്ദ്രനും രാമകഥക്ക് രണ്ട് പ്രഭവസ്ഥാനങ്ങൾ ഉണ്ടെന്നു കരുതുന്നു. ഒന്ന് ഉത്തരഭാരതത്തിൽ രാമായണത്തിനു മുന്നേ പ്രചാരമുണ്ടായിരുന്ന [[ദശരഥജാതകം]], രണ്ട് ദക്ഷിണഭാരതത്തിൽ പ്രചാരത്തിലിരുന്ന രാവണ സംബന്ധിയായ ആഖ്യാനം. മൂന്നാമത്തേത് അപ്രധാനമാണ്. പ്രാചീനകാലത്ത് നില നിന്നിരുന്ന വാനരപൂജയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളാണ് അതിൽ പ്രധാനം. രാവണൻ എന്ന രാക്ഷസരാജാവ് രാമകഥയേക്കാൾ മുന്നേ പ്രശസ്തി നേടിക്കഴിഞ്ഞു. അദ്ദേഹത്തിൻറെ ധാർമ്മികത, തപസ്സ്, മഹത്ത്വം എന്നിവയെപ്പറ്റി പ്രത്യേകം ആഖ്യാനം നിലനിന്നിരുന്നു. ദ്രാവിഡരുടെ പ്രതീകമായി രാവണനേയും, ആര്യന്മാരുടെ പ്രതീകമായി രാമനേയും ചിത്രീകരിച്ചതാവാം. രാവണൻ ധർമ്മകീർത്തിയും ആദർശവാനുമായ ബൌദ്ധരാജാവായിരുന്നു എന്നും ദിനേശചന്ദ്രൻ തർക്കമുന്നയിക്കുന്നു. എന്നാൽ രാവണൻ ലങ്കാ രാജാവായിരുന്നു എന്നതിന് അവിടത്തെ അതിപ്രാചീനമായ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ പോലും തെളിവ് ലഭിക്കുന്നില്ല. ദീപവംശവും (ക്രി.വ. 4) മഹാവംശവും (ക്രി.വ. 5) സിംഹള ദ്വീപിലെ അതി പ്രാചീനമായ ഗ്രന്ഥങ്ങളാണ് ഇതിലെല്ലാം രാമകഥയുടെ സൂചനകൾ ഉണ്ടെങ്കിലും രാവണനെപ്പറ്റി എങ്ങും പ്രസ്താവിക്കുന്നില്ല എന്നതും ദിനേശചന്ദ്രൻ ആധാരമാക്കിയ ബൗദ്ധലങ്കാവതാരസൂത്രത്തിലെ ആദ്യ അദ്ധ്യായം (രാവണനും ബുദ്ധനും തമ്മിൽ സംഭാഷണം നടന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന ഭാഗം) പ്രക്ഷിപ്തമാണെന്നും തെളിവ് ലഭിച്ചതും ദിനേശചന്ദ്രന്റെ വാദങ്ങളെ ഖണ്ഡിക്കുന്നവയാണ്‌. ചീനാ പരിഭാഷയിൽ ഈ അദ്ധ്യായമില്ല എന്നതും ശ്രദ്ധേയമാണ്‌. == വാല്മീകി രാമായണത്തിന്റെ മൂന്നു പാഠങ്ങൾ == വാല്മീകി രാമായണത്തിലെ പാഠങ്ങൾ എല്ലാം ഒരുപോലെയല്ല. ഇന്ന് വാല്മീകിരാമായണത്തിന്‌ മൂന്ന് പാഠഭേദങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. അവ താഴെ പറയുന്നവയാണ്‌ # ദാക്ഷിണാത്യപാഠം: തെക്കൻ പതിപ്പ്; കൂടുതൽ പ്രചാരത്തിലുള്ള പതിപ്പാണിത്. ഗുജറാത്തി പ്രിന്റിങ്ങ് പ്രസ് (മുംബൈ) നിർണ്ണയസാഗർ പ്രിന്റിങ്ങ് പ്രസ് (മുംബൈ) # ഗൗഡീയപാഠം: ഗോരേസിയോ (പാരീസ്) പതിപ്പും കൽക്കട്ട സംസ്കൃത സിരീസിന്റെ പതിപ്പും # പശ്ചിമോത്തരീയ പാഠം: ദയാനന്ദമഹാവിദ്യാലയ (ലാഹോർ) ത്തിന്റെ പതിപ്പ്. ഒരോ പാഠത്തിലും മറ്റു പാഠങ്ങളിലില്ലാത്ത ധാരാളം ശ്ലോകങ്ങൾ കാണുന്നുണ്ട്. ദാക്ഷിണാത്യപാഠവും ഗൗഡീയപാഠവും താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ ശ്ലോകങ്ങളുടെ സംഖ്യയുടെ മൂന്നിലൊന്നും മാത്രമേ ഓരോന്നിലും ഓരോ പാഠത്തിലും കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ. വാല്മീകി രാമായണം പ്രാരംഭകാലത്ത് വാമൊഴിയായി പ്രചരിച്ച് വിഭിന്ന തലമുറകളിലൂടെ പ്രചരിച്ച് ലേഖനവിദ്യ നടപ്പിലായ കാലത്ത് വരമൊഴിയിലായിത്തീർന്നതാവണം ഈ പാഠഭേദങ്ങൾക്ക് കാരണം. == സംക്ഷിപ്തം == [[പ്രമാണം:Hanuman before Rama.jpg|thumb|250px|[[സീത|സീതയോടൊപ്പം]] ഇരിക്കുന്ന [[രാമൻ]]. സമീപത്ത് നിൽക്കുന്നത് [[ലക്ഷ്മണൻ]]. [[ഹനുമാൻ]] അനുഗ്രഹം വാങ്ങിക്കുന്നു. ]] [[പ്രമാണം:Battle at Lanka, Ramayana, Udaipur, 1649-53.jpg|thumb|250px|[[Sahibdin|സാഹീബ്ദീന്റെ]] ഭാവനയിൽ ലങ്കായുദ്ധം ]] മഹാവിജ്ഞനും ബ്രഹ്മർഷിമാരിൽ പ്രധാനിയുമായ [[വാല്മീകി]] യുടെ ആശ്രമത്തിൽ വിരുന്നു വന്ന നാരദനോട് വാല്മീകി മഹർഷി 'ധൈര്യം, വീര്യം, ശമം, സത്യവ്രതം, വിജ്ഞാനം, കാരുണ്യം, സൗന്ദര്യം, പ്രൗഢി, ക്ഷമ, ശീലഗുണം, അജയ്യത എന്നീ ഗുണങ്ങൾ ഒത്തുചേർന്ന ഏതെങ്കിലും മനുഷ്യൻ ഭൂമുഖത്തുണ്ടോ എന്ന ചോദ്യം ചോദിക്കുകയും അതിനുത്തരമായി നാരദൻ മഹർഷിക്ക് രാമകഥ വിവരിച്ചുകൊടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നിടത്താണ്‌ രാമായണം ആരംഭിക്കുന്നത്. നാരദന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ ശ്രീരാമന്‌ സദൃശനായി മറ്റൊരാളുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഗാംഭീര്യത്തിൽ സമുദ്രത്തേയും സൗന്ദര്യത്തിൽ പൂർണ്ണചന്ദ്രനെയും ക്രോധത്തിൽ കാലാഗ്നിയേയും ക്ഷമയിൽ ഭൂമിദേവിയേയും രാമനു സമാനമായി അദ്ദേഹം വിവരിച്ചു. അയോദ്ധ്യയിലെ രാജാവായിരുന്ന ദശരഥമഹാരജാവിന്റെ പട്ടമഹിഷിയായ കൗസല്യയിൽ ഉണ്ടായ ആദ്യപുത്രനാണ്‌ രാമൻ. മറ്റു ഭാര്യമാരായ സുമിത്രയിൽ ലക്ഷ്മണനെന്നും ശത്രുഘ്നനെന്നും കൈകേയിയിൽ ഭരതനെന്നും മറ്റ് മൂന്ന് പുത്രന്മാരും അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു. ദശരഥൻ മൂത്തപുത്രനെന്ന നിലയിൽ അനന്തരാവകാശിയായി രാമനെയാണ്‌ കണ്ടിരുന്നത്. പ്രജകളുടെ ഹിതത്തിനനുസരിച്ച് രാമനെ യുവരാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്യാനൊരുങ്ങിയ വേളയിൽ ചില നാടകീയ സംഭവങ്ങൾ ഉണ്ടായി. തന്റെ മകൻ ഭരതൻ രാജാവാകണമെന്ന് അതിയായി ആഗ്രഹിച്ച കൈകേയി പണ്ടെന്നോ രാജാവ് തനിക്ക് നൽകിയ വരത്തിന്റെ പിൻ‌ബലത്താൽ ഭരതനെ രാജാവാക്കണമെന്നും രാമനെ വാനപ്രസ്ഥത്തിനയക്കണമെന്നും ശഠിച്ചു. സത്യവ്രതനായ ദശരഥപുത്രൻ പിതാവിന്റെ മാനം രക്ഷിക്കാനായി സഹോദരനായ ലക്ഷ്മണനോടും ഭാര്യ സീതയോടും ഒപ്പം യാതൊരു പരിഭവവുമില്ലാതെ വനത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു. നിഷാദരാജാവായ ഗുഹൻ അവരെ [[ഗംഗാ നദി|ഗംഗ]] കടത്തിവിടുകയും കാട്ടിൽ വച്ച് ഭരദ്വാജമുനിയെ കാണുകയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ചിത്രകൂടത്തിൽ താമസിക്കാനാരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. ആ നാളുകളിൽ ദശരഥൻ ചരമമടഞ്ഞു. യുവരാജാവായി ഭരണം തുടരാൻ ഭരതൻ വിസമ്മതിച്ചു. രാമനെ അന്വേഷിച്ച് ഭരതൻ കാട്ടിലേക്ക് പോകുകയും രാമനെ കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ഭരതന്റെ അഭ്യർത്ഥനപ്രകാരം സിംഹാസനത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു ചെല്ലാൻ രാമൻ വിസമ്മതിച്ചു. സാന്ത്വനങ്ങളോടെ ഭരതനെ അദ്ദേഹം തിരിച്ചയച്ചു. രാമന്റെ പാദുകങ്ങളെ സ്വീകരിച്ച് അത് മുൻനിർത്തി ഭരതൻ രാജ്യഭാരം നിർവഹിക്കുന്നു. വീണ്ടും നഗരത്തിൽ നിന്ന് ആളുകൾ എത്തിയെങ്കിലോ എന്ന ആശങ്കകൊണ്ട് രാമൻ കൂടുതൽ ദുർഗ്ഗമമായ [[ദണ്ഡകാരണ്യം|ദണ്ഡകാരണത്തിലേക്ക്]] താമസം മാറ്റി. വിരാധനെന്ന് രാക്ഷസനെ അദ്ദേഹം വധിക്കുന്നു. [[അഗസ്ത്യൻ|അഗസ്ത്യമഹർഷിയുടെ]] ആശ്രമത്തിൽ നിന്ന് ദേവേന്ദ്രന്റെ വില്ലും ബാണങ്ങളൊഴിയാത്ത ആവനാഴിയും അദ്ദേഹം നേടുന്നു. മുനിമാർക്ക് രക്ഷക്കായി രാക്ഷസന്മാരെ വധിക്കാൻ അദ്ദേഹം സഹായിക്കാമെന്നേൽക്കുന്നു. രാക്ഷസരാജാവായ രാവണന്റെ സഹോദരി ശൂർപ്പണഖയുടെ അംഗഛേദം വരുത്തുന്നത് ഇക്കാലത്താണ്‌. രാവണൻ ശൂർപ്പണഖയുടെ ആഗ്രഹപ്രകാരം പ്രതികാരത്തിനായി പതിനാലായിരം ഘോരരാക്ഷസന്മാരെ അയക്കുന്നു. എന്നാൽ ഇവരെയെല്ലാം രാമൻ എതിർത്ത് തോല്പിക്കുന്നു. മാരീചൻ എന്ന രാക്ഷസന്റെ മായകൊണ്ട് രാവണൻ സീതയെ അപഹരിച്ച് തന്റെ രാജ്യമായ ലങ്കയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു. ഇതിനെ തടഞ്ഞ [[ജടായു|ജടായുവിനെ]] രാവണൻ വധിച്ചു. സീതയെ അന്വേഷിച്ചു നടക്കുന്ന രാമലക്ഷ്മണന്മാർ പമ്പാ തീരത്തുവച്ച് [[ഹനുമാൻ|ഹനുമാനെ]] കാണുന്നു. ഹനുമാന്റെ ആഗ്രഹപ്രകാരം [[സുഗ്രീവൻ|സുഗ്രീവനേയും]] അവർ പരിചയപ്പെടുന്നു. സുഗ്രീവനെ സ്വന്തം ജ്യേഷ്ഠനായ [[ബാലി|ബാലിയുടെ]] നിയന്ത്രണങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ച് ബാലിവധം നടത്തുന്നു. പകരമായി സീതയെ അന്വേഷിക്കുന്ന ചുമതല സുഗ്രീവൻ തന്റെ വാനരസേനയെ ഏല്പിക്കുന്നു. വാനരപ്പടയിൽ പക്ഷിശ്രേഷ്ഠനും ജടായുവിന്റെ സഹോദരനുമായ [[സമ്പാതി|സമ്പാതിയിൽ]] നിന്നും ലഭിച്ച വിവരങ്ങളനുസരിച്ച് ഹനുമാൻ നൂറുയോജന വിസ്താരമുള്ള ദക്ഷിണമഹാസമുദ്രം ലംഘിച്ച് ലങ്കയിലെത്തുന്നു. അശോകവനിയിൽ വച്ച് സീതയെ കാണുകയും രാമന്റെ വിശേഷങ്ങൾ അറിയിക്കുകയും ചെയ്തു, രാമന്റെ മുദ്രാമോതിരം കാണിച്ച് വിടവാങ്ങി വരും വഴിക്ക് രാവണനു പിടികൊടുത്ത ഹനുമാന്റെ വാലിനു തീവക്കാൻ രാവണൻ കല്പിക്കുന്നു. വാലിലെ തീയുമായി ഓടിനടന്ന ഹനുമാൻ കൊട്ടാരത്തിനു തീ കൊടുത്ത് നേരമ്പോക്ക് നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. രാവണന്റെ സേനാപതികളെയും ഇളയമകനായ അക്ഷയകുമാരനെയും ഹനുമാൻ കൊന്നൊടുക്കുന്നു. രാവണനെ വെല്ലുവിളിച്ചശേഷം സമുദ്രം തിരിച്ച് ചാടിക്കടന്ന് രാമനടുത്തെത്തി വിവരം അറിയിക്കുന്നു. രാമൻ യുദ്ധത്തിനുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ ചെയ്ത് സമുദ്രതീരത്തെത്തുന്നു. സേതുബന്ധനം ചെയ്ത് വാനരസേനകളോടൊത്ത് ലങ്കയിലെത്തി യുദ്ധം ചെയ്യുന്നു. യുദ്ധത്തിൽ രാവണനെ വധിക്കുകയും തുടർന്ന് സീതയെ രക്ഷപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. വിഭീഷണനെ രാജാവായി വാഴിച്ചശേഷം രാമൻ തിരിച്ചു പോരുന്നു. സീതയോട് രാമൻ ക്രൂരമായാണ്‌ സംസാരിച്ചത്. എന്നാൽ സീത അഗ്നിയിൽ തന്റെ വിശുദ്ധി തെളിയിച്ച് രാമന്റെ മനസ്സിനെ വിജയിക്കുന്നു. ശ്രീരാമൻ അയോദ്ധ്യയിൽ വൻ വരവേല്പ് നൽകുകയും അദ്ദേഹം സിംഹാസനാവരോഹണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലത്ത് പ്രജകൾ കൃതയുഗത്തിലെന്ന പോലെ മംഗളകരമായി കഴിഞ്ഞുകൂടി. രോഗങ്ങൾ, ബാലമരണം, വിധവകൾ, പ്രകൃതിക്ഷോഭങ്ങൾ എന്നിവയൊന്നുമില്ലാത്ത രാമരാജ്യം അവർക്ക് ലഭിച്ചു. ഒടുവിൽ തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവരെയെല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച ശേഷം ശ്രീരാമൻ സരയൂനദിയിലിറങ്ങി സ്വർഗ്ഗാരോഹണം ചെയ്തു. പ്രധാനമായും രണ്ടുഭാഗമായാണ്‌ രാമായണം വികസിച്ചിരിക്കുന്നത്‌ എന്നാണ്‌ പാശ്ചാത്യചരിത്രകാരന്മാരുടെ അഭിപ്രായം. അഞ്ചു കാണ്ഡങ്ങൾ മാത്രമുള്ള രാമായണത്തിൽ ബാലകാണ്ഡം, ഉത്തരകാണ്ഡം എന്നിവ പിന്നീട്‌ കൂട്ടിച്ചേർത്തവയാണ്‌ എന്നാണ്‌. == വാനരന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും == രാമകഥയിലെ വാനരന്മാരും ഋക്ഷന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും വിന്ധ്യപ്രദേശത്തിലേയും മദ്ധ്യഭാരതത്തിലേയും ആദിവാസികളായ അനാര്യ(ദ്രാവിഡരും മറ്റും) ഉപജാതികളായിരുന്നു. ഇത് മിക്കവാറും എല്ലാ ചരിത്രകാരന്മാരും സമ്മതിക്കുന്നു. വാല്മീകി രാമായണത്തിൽ ഈ ആദിവാസികളെ വാനരന്മാരെന്നും ഋഷന്മാരെന്നും പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടെങ്കിലും പ്രാരംഭത്തിൽ ഇവരെല്ലാം തന്നെ മനുഷ്യരായി കരുതപ്പെട്ടിരുന്നു എന്ന് ആദികാവ്യത്തിലെ അനേകം സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നും മനസ്സിലാക്കാം. രാമയണത്തിലെ വാനരന്മാർ മനുഷ്യരെപ്പോലെ ബുദ്ധിസമ്പന്നരാണ്‌, മനുഷ്യരുടെ ഭാഷ, സംസ്കാരം എന്നിവ അവർക്കുമുണ്ട്. വാനരന്മാരുടെ പേര്‌, അവരെ കുരങ്ങുകളുടെ പോലെ കാണപ്പെട്ടതിനാലാണെന്നൊരു കൂട്ടം ചരിത്രകാരന്മാർ വാദിക്കുമ്പോൾ ജൈനരാമായണം അനുസരിച്ച് അവരുടെ കൊടിയുടെ അടയാളം അപ്രകാരമായിരുന്നതിനാൽ കവി വാനരന്മാർ എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു എന്നാണ്‌ മറ്റൊരു വിഭാഗം കരുതുന്നത്. കരടിയുടെ ചിഹ്നം കൊടിയിലുണ്ടായിരുന്നവരെ ഋഷന്മാരെന്നും വിളിച്ചിരുന്നതിക്കാരണത്താലാണ്‌. മറ്റൊരനുമാനം ഇക്കാലത്തെ ആദിവാസികളേയും പോലെ തന്നെ ഈ ജാതികൾ വിഭിന്നമായ മൃഗങ്ങളേയും സസ്യങ്ങളേയും ആരാധിച്ചിരുന്നുവെന്നും ഏത് മൃഗത്തേയും സസ്യത്തേയും ആരാധിച്ചിരുന്നുവോ അതേ പേരിൽ തന്നെ വിളിക്കപ്പെടുകയും അതേ രീതിയിൽ വസ്ത്രധാരണം നടത്തുവാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു . ഇതിനെ ടോട്ടം എന്ന ഗോത്രവിഭാഗത്തിൽ പെടുത്തിയാണ്‌ ആധുനിക ചരിത്രകാരന്മാർ കാണുന്നത്. <ref>{{Cite book | title = എ സോഷ്യൽ ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് ഇന്ത്യ | last = എസ്.എൻ. | first = സദാശിവൻ | publisher = | year = | isbn = | location = | pages = 167 }}</ref> ജടായു, സമ്പാതി,(ഗരുഡൻ) ജാംബവാൻ(കരടി) സുഗ്രീവൻ (വാനരൻ) രാവണൻ(രാക്ഷസൻ) എന്നീ ടോട്ടങ്ങളെ രാമയണത്തിൽ പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == വാല്മീകിക്ക് ദക്ഷിണഭാരതത്തിലേയും, മദ്ധ്യഭാരതത്തിലേയും ഭൂമിശാസ്ത്രവുമായി പരിചയമില്ലായിരുന്നു എന്ന് രാമായണത്തിൽ നിന്ന് തെളിവുകൾ ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. അദ്ദേഹം കൂടുതലായും അനുമാനത്തേയും കല്പനയേയുമാണ്‌ ആശ്രയിച്ചത്. അതിനെ പിന്തുടർന്നു വന്ന വ്യാഖ്യാനങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുമാനത്തിനു പുറമേ ചിന്തിച്ചുകാണുന്നില്ല എന്ന് പ്രോഫ: കാമിൽ ബുൽകേ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. രാമായണം എഴുതപ്പെട്ടതിനും വളരെ മുൻപേ തന്നെ വിവിധ ദേശങ്ങളുമായി സമുദ്രമാർഗ്ഗം ഭാരതം ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കിലും അതിനെക്കുറിച്ചൊന്നും പരാമർശമില്ലാത്തതും വാല്മീകിക്ക് ഭൂമിശാസ്ത്രത്തിലുണ്ടായിരുന്ന പരിചയക്കുറവ് വ്യക്തമാക്കുന്നു. രാമായണം വിശകലനം ചെയ്തിട്ടുള്ള പണ്ഡിതന്മാരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ <ref>എം.ബി കീബേ. ഇ.ഹി,ക്വാ പേജ് 693-702 </ref> <ref>ഹീരാലാൽ ത്ധാ; കോമെമ്മറേഷൻ വാല്യം പേജ് 151-161 കേശവോസ്തവ സ്മാരക ഗ്രന്ഥം </ref> <ref>റായ് കൃഷ്ണദാസ്; രാമവനത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രം</ref> <ref>എപപ്പിക് ആൻഡ് പുരാണിക് സ്റ്റഡീസ്. ഭണ്ഡാർക്കർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് </ref> രാവണന്റെ ലങ്ക, ഇന്നത്തെ ശ്രീലങ്കയല്ല മറിച്ച് ചോട്ടാ നാഗ്പൂർ സമതലങ്ങളിൽ (മധ്യപ്രദേശ്-ഒറിസ) എവിടെയോ ആണ്. രാമായണത്തിൻറ്റെ രചയിതാവിന് അക്കാലത്തെ ഭൂമിശാസ്ത്രത്തെക്കുറിച്ച് വലിയ അറിവില്ലാത്തതാണിതിനു കാരണം എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. രാമായണം രചിച്ചകാലത്തെ ഭൂമിശാസ്ത്രത്തെ പറ്റി പഠനം നടത്തിയ ഡോ. പരമേശ്വര അയ്യർ പറയുന്നത് രാമായണത്തിലെ ലങ്ക, ജബൽപൂരിനു 25 കിലോ മീറ്റർ വടക്കായുള്ള ത്രികുത്തമലകൾ ആണെന്നാണ്. ഈ അഭിപ്രായത്തെ നിരാകരിക്കുന്നതാണ് ഏഴായിരത്തോളം വർഷത്തെ പഴക്കം കണക്കാക്കുന്ന ഭാരതത്തിൽ നിന്നും ശ്രീലങ്ക യിലേക്ക് കാണപ്പെടുന്ന രാമസേതു എന്ന രാമായണത്തിൽ സൂചിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന പാലം.ഇത് സ്വയം രൂപപ്പെട്ടതല്ലെന്നും BCE 5000-ൽ രചിക്കപ്പെട്ട രാമായണത്തിൽ പറയപ്പെടുന്ന രാമസേതു ഇതുതന്നെയായിരിക്കണമെന്നും ആധുനികതയുടെ വെളിച്ചത്തിൽ ഗവേഷകർ പറയുന്നു.ef>{{Cite book | title = എ സോഷ്യൽ ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് ഇന്ത്യ | last = എസ്. എൻ. | first = സദാശിവൻ | publisher = എ.പി.എച്ച്. പബ്ലീഷേർസ് | year = 2000 | isbn = | location = | pages = 163 }}</ref> == ചരിത്രവീക്ഷണം == {{ആധികാരികത|വിഭാഗം}} [[അയോദ്ധ്യ|അയോദ്ധ്യയിലെ]] രാജാവായിരുന്ന [[ശ്രീരാമൻ|ശ്രീരാമന്റെ]] ജീവിത കഥയെ അനാവരണം ചെയ്യുന്ന മനോഹരമായ കൃതിയാണ്‌ രാമായണം. ബിംബങ്ങളും പ്രതിബിംബങ്ങളും വർണ്ണനയും ഇതിനെ മനോഹരമാക്കുന്നു. കഥാപാത്രബിംബങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി രാമായണത്തെ രണ്ടു ഭാഗമായി തിരിക്കാം. മകന്റെ ഉന്നതി ആഗ്രഹിക്കുകയും അതിനായി എന്തും ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്ന മാനുഷികവികാരങ്ങളുടെ അതിപ്രസരമുള്ള അയോദ്ധ്യാകാണ്ഡം മുതലായവയും, ദൈവികഭാവങ്ങളും അമാനുഷിക തലങ്ങളും നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്ന ആരണ്യകാണ്ഡം എന്നിങ്ങനെ. പാശ്ചാത്യചിന്തകന്മാരുടെ അഭിപ്രായപ്രകാരം ദക്ഷിണഭാരതത്തിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡർക്കു]] മേൽ [[ആര്യന്മാർ|ആര്യന്മാർക്കുണ്ടായ]] വിജയമത്രെ രാമായണം.{{തെളിവ്}} ഈ വാദം പൗരസ്ത്യ ചരിത്രകാരന്മാർ അംഗീകരിക്കുന്നില്ല. രാമൻ ഹിന്ദുവാണെന്നതിനും ആര്യവംശസ്ഥാപകൻ ആണെന്നുള്ളതിനും യാതൊരു തെളിവും ലഭിച്ചിട്ടില്ല, കൂടാതെ താൻ പിടിച്ചടക്കിയ [[കിഷ്കിന്ധ|കിഷ്കിന്ധയും]] [[ശ്രീലങ്ക|ലങ്കയും]] മറ്റും രാമൻ അർഹരായവർക്കു തന്നെ തിരിച്ചുനൽകുകയും ചെയ്തല്ലോ. [[വാല്മീകി]] എഴുതിയ രാമായണം കാണ്ഡങ്ങളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. കാണ്ഡങ്ങളെ വീണ്ടും സർഗങ്ങളായും തിരിച്ചിരിക്കുന്നു.{{തെളിവ്}} രാമയണത്തെ വാല്മീകി സമീപിക്കുന്നത് തികച്ചും മാനുഷിക കഥാപാത്രങ്ങളുമായാണ്‌. എന്നാൽ പിന്നീടുണ്ടായ കൈകടത്തലുകൾ രാമന്‌ ദൈവികപരിവേഷം നൽകുകയും വിഷ്ണുവിന്റെ അവതാരമാക്കിമാറ്റുകയും ചെയ്തു. ഇത് രാജഭരണത്തിനു പ്രാധാന്യം വന്നു ചേർന്നകാലത്തായിരിക്കണം. (ആദ്യകാലങ്ങളിൽ ഇന്ത്യൻ ഭൂഭാഗം റിപ്പബ്ലിക്കൻ രീതിയായിരുന്നത് ഓർക്കുക) # രാമായണത്തിന്റെ താത്വികമായ അവസ്ഥ രാമന്റെ കിരീടധാരണത്തിൽ തീരുന്നു. അതുകൊണ്ട്‌ ഉത്തരകാണ്ഡം എന്ന അതിനുശേഷമുള്ള ഭാഗം പിന്നീട്‌ കൂട്ടിച്ചേർത്തതാകണം. കൂടാതെ ഭാരതീയ കവികൾ തങ്ങളുടെ കൃതികൾ എപ്പോഴും ശുഭപര്യവസായി ആയാണ്‌ നിലനിർത്തുക. എന്നാൽ ഇന്നത്തെ അവസ്ഥയിൽ രാമായണം തികച്ചും ദുഃഖപര്യവസായി ആണ്‌. ശ്രീരാമപട്ടാഭിഷേകം വരെ എടുക്കുകയാണെങ്കിൽ കഥ തികച്ചും ശുഭപര്യവസായി ആണ്‌. ഇതും മേൽപറഞ്ഞ വാദത്തിന്‌ ബലം പകരുന്നു. # ബാലകാണ്ഡത്തിലും ഉത്തരകാണ്ഡത്തിലും രാമൻ [[വിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ]] അവതാരമാണ്‌. എന്നാൽ മറ്റു കാണ്ഡങ്ങളിൽ രാമൻ സാധാരണ മനുഷ്യനാണ്‌. # ബാലകാണ്ഡത്തിന്റെ ഒന്നാം സർഗത്തിൽ [[നാരദമുനി]] വാല്മീകിക്ക്‌ രാമായണ കഥ ചുരുക്കത്തിൽ പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്നുണ്ട്‌. അതിൽ ഉത്തരകാണ്ഡത്തിലേയും ബാലകാണ്ഡത്തിലേയും ഭാഗങ്ങൾ ഒന്നും തന്നെ ഇല്ല. <!-- എന്നാൽ പൗരസ്ത്യ ചരിത്രകാരന്മാർ ഈ വാദത്തെ പൂർണ്ണമായും തള്ളിക്കളയുന്നു. {{തെളിവ്}} അവരുടെ വാദത്തിന്‌ പിന്തുണയേകാനായി നൽക്കുന്ന തെളിവുകൾ ഇവയാണ്‌. #പുരാതന ഭാരതീയ കവികളായ [[ഭാസൻ]], [[കാളിദാസൻ]], [[ഭവഭൂതി]], [[ദിങ്ങ്‌നാഗൻ]] മുതലായവരും പുരാതനഭാരതീയ കൃതിയായ 'ആനന്ദവർദ്ധനാചാര്യവും' വാല്മീകി രാമായണത്തെ അതിന്റെ ഇന്നത്തെ രൂപത്തിൽ തന്നെയാണ്‌ കാണുന്നത്‌. #ബാല-ഉത്തരകാണ്ഡങ്ങളിലൊഴികെ മറ്റെല്ലായിടത്തും രാമൻ മനുഷ്യനാണെന്നു പറയുന്നത്‌ ശരിയല്ല, കാരണം രാമായണത്തിലുടനീളം രാമന്റെ മനുഷ്യത്വമാണ്‌ മുന്നിട്ടു നിൽക്കുന്നതെങ്കിലും കവി രാമന്റെ ദൈവികത്വത്തെ ഇടക്കിടെ പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്‌.{{തെളിവ്}} #ബാലകാണ്ഡത്തിന്റെ ഒന്നാം സർഗത്തിൽ നാരദമുനി പ്രധാന രാമായണകഥ വളരെ ചുരുക്കിയാണു പറഞ്ഞു കൊടുക്കുന്നത്‌. അതിൽ താരതമ്യേന അപ്രധാനമായ ബാല-ഉത്തരകാണ്ഡങ്ങളിലെ കഥ ഇല്ലാത്തതിൽ അസ്വാഭാവികമായി ഒന്നും തന്നെ ഇല്ലത്രെ. --> == രാമായണം വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ/സ്വതന്ത്രകൃതികൾ‍ == {| class="wikitable" |- ! പേര്‌ ! കൃതി ! വിസ്തൃതി ! പ്രത്യേകത |- | മഹാരാമായണം | ശങ്കരപാർവതീ സം‌വാദം | 3,50,000 ശ്ലോകങ്ങൾ | രാമന്റെ 99 രാസലീലകളുടെ വർണ്ണന |- | സം‌വൃതരാമായണം | നാരദകൃതം | 24,000 ശ്ലോകങ്ങൾ | സ്വയംഭുവന്റേയും ശതരൂപയുടേയും തപസ്സ്(ദശരഥൻ കൗസല്യ എന്നിവരുടെ മുജ്ജന്മം) |- | ലോമശരമായണം | ലോമശ ഋഷീകൃതം | 32,000 ശ്ലോകങ്ങൾ | ദശരഥനും കൗസല്യയുടേയും മുജ്ജന്മം- കുമുദരാജാവായും വീരമതിയായും |- | അഗസ്ത്യരാമായണം | അഗസ്ത്യകൃതം | 16.000 ശ്ലോകങ്ങൾ | കുന്തളരാജാവും സിന്ധുമതിയും ദശരഥ-കൗസല്യ മുജ്ജന്മങ്ങളായി |- | മഞ്ജുളരാമായണം | സുതീക്ഷ്ണകൃതം | 1,20,000 ശ്ലോകങ്ങൾ | ഭാനുപ്രതാപ അരിമർദ്ദനന്റെ കഥ, ശബരിയോട്<br /> രാമൻ നവധാഭക്തിയെപ്പറ്റി വിവരിക്കുന്നത്. |- | സൗപദ്മരാമയണം | അത്രിഋഷീ | 1,20,000 ശ്ലോകങ്ങൾ | പൂന്തോട്ടത്തിന്റെ സന്ദർഭം |- | രാമായണമഹാമാല | ശിവ-പാർവ്വതീസം‌വാദം | 56,000 ശ്ലോകങ്ങൾ | ഭുശുണ്ഡിയുടെ ഗരുഡവിമോഹനനിവാരണം |- | സൗഹാർദ്ദരാമായണം | ശരഭംഗഋഷി | 40,000 ശ്ലോകങ്ങൾ | രാമലക്ഷ്മണന്മാർ വാനരരുടെ ഭാഷ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനെപ്പറ്റിയും സംസാരിക്കുന്നതിനെപ്പറ്റിയുമുള്ള സൂചനകൾ |- | രാമായണമണിരത്നം | വസിഷ്ഠ-അരുന്ധതീ സം‌വാദം | 36,000 ശ്ലോകങ്ങൾ | മിഥിലയിലും അയോദ്ധ്യയിലും രാമൻ വസന്തോത്സവം ആഘോഷിക്കുന്നത് |- | സൗര്യരാമായണം | ഹനുമാൻ-സൂര്യസം‌വാദം | 62,000 ശ്ലോകങ്ങൾ | ശുകചരിത്രവും ശുകൻ രാജകനായിത്തീരുന്നതുകാരണം സീതാത്യാഗം നടക്കുന്നതു |- | ചാന്ദ്രരാമായണം | ഹനുമാന്റേയും ചന്ദ്രന്റേയും സം‌വാദം | 75,000 ശ്ലോകങ്ങൾ | കേവടന്റെ പൂർവ്വജന്മകഥ |- | മൈന്ദരാമായണം | മൈന്ദ-കൗരവ സം‌വാദം | 52,000 ശ്ലോകങ്ങൾ | പൂന്തോട്ടത്തിന്റെ സന്ദർഭം |- | സ്വയംഭൂവരാമായണം | ബ്രഹ്മാ നാരദസം‌വാദം | 18,000 ശ്ലോകങ്ങൾ | '''മണ്ഡോദരീഗർഭത്തിൽ നിന്നും സീതയുടെ ജനനം''' |- | സുവർച്ചസരാമായണം | സുഗ്രീവ-താരാ സം‌വാദം | 15,000 ശ്ലോകങ്ങൾ | സുലോചനയുടെ കഥ, രാവണന്റെ ചിത്രം കാരണം ശാന്ത സീതയെ പരിഹസിക്കുന്നതും <br />പകരം സീത ശാന്തയെ ശപിക്കുന്നതും ശാന്തക്ക് പക്ഷിയോനി ലഭിക്കുന്നതും, <br />മഹാരാവണവദ്ഹം<br /> |- | ശ്രവണരാമായണം | ഇന്ദ്ര-ജനക സം‌വാദം | 1,25,000 ശ്ലോകങ്ങൾ | മന്ഥരയുടെ ഉൽപത്തി, ചിത്രകൂടത്തിലേക്ക് ഭരതന്റെ യാത്രാ സമയത്ത് ജനകന്റെ വരവ് |- | ദുരന്തരാമായണം | വസിഷ്ഠ-ജനക സം‌വാദം | 61.000 ശ്ലോകങ്ങൾ | ഭരതന്റെ മഹിമാ വർണ്ണന |- | രാമായന ചമ്പു | ശിവ-നാരദ സം‌വാദം | 15,000 ശ്ലോകങ്ങൾ | സ്വയം വരം |} == രാമായണം ഭാരതീയ ഭാഷകളിൽ == === തമിഴ് രാമായണം === {{പ്രലേ|കമ്പ രാമായണം}} ദ്രാവിഡ ഭാഷകളിലെ രാമകഥ സംബന്ധിച്ച എറ്റവും പ്രാചീനമായ കൃതി ക്രി.വ. 12-ാം ശതകത്തിൽ [[കമ്പർ‌‌]] രചിച്ച [[കമ്പരാമായണം|രാമായണമാണ്‌]] ഇതിൽ വാല്മീകിയുടെ രാമായണത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ ആറു കാണ്ഡങ്ങളിലെ മുഴുവൻ കഥയും സ്വതന്ത്രരൂപത്തിൽ വർണ്ണിക്കുകയും അനേകം പുതിയ കഥകൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref>എസ്. വയ്യ്യാപുരി. ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് തമിഴ് ലാങ്വേജ് ആൻഡ് കൾച്ചർ. 1956. മദ്രാസ്. പേജ് 103</ref> കമ്പർക്കു മുന്പ് ഓട്ടക്കൂതൻ തമിഴിൽ രാമായണം എഴുതിത്തുടങ്ങിയെന്നും കമ്പരുടെ കാവ്യം വായിച്ചശേഷം അദ്ദേഹം തന്റെ സൃഷ്ടി നശിപ്പിച്ചു കളയാൻ തുടങ്ങിയെന്നും എന്നാൽ ഇതറിഞ്ഞ കമ്പർ അദ്ദേഹത്തിനടുക്കലെത്തിയെന്നും ഉത്തരകാണ്ഡത്തെ രക്ഷിച്ചെടുക്കാൻ സാധിച്ചുവെന്നും ഐതിഹ്യമുണ്ട്. ഇക്കാരണത്താൽ തമിഴ് രാമായണത്തിലെ ഉത്തരകാണ്ഡം രചിച്ചത് കമ്പരല്ല എന്ന് ബി.എം. ഗോപാലകൃഷ്ണാചാര്യർ അവകാശപ്പെടുന്നു. <ref>ബി.എം. ഗോപാലകൃഷ്ണാചാര്യർ കമ്പരാമായണ; ബാലകാണ്ഡം </ref> === തെലുങ്കുരാമായണം === തെലുങ്കു സാഹിത്യത്തിൽ രാമകഥയെ സംബന്ധിച്ച ഏറ്റവും മഹത്തരമായ ഗ്രന്ഥം രംഗനാഥന്റെ [[ദ്വിപദരാമായണം|ദ്വിപദരാമായണമാണ്‌]] 14-ാം ശതകത്തിലാണ്‌ ഇത് രചിച്ചത്. കവിയായ ഗോനബുദ്ധറെഡ്ഡിയുടെ ആശ്രിതനായ അദ്ദേഹം കഥയുടെ കീർത്തി റെഡ്ഡിക്ക് നൽകിയിരുന്നു എങ്കിലും പിൽക്കാലത്ത് രംഗനാഥരാമായണം എന്ന പേരിൽ തന്നെ ഇത് പ്രശസ്തി നേടി. ജനപ്രീതി നേടിയ ദ്വിപദം എന്ന പേരിലുള്ള ഛന്ദസ്സും ലളിതഭാഷയും മൂലം ഈ രാമായണം തെലുങ്ക് ജനതക്കിടയിൽ വളരെയധികം പ്രചാരം നേടി. <ref>ഡോ. കാമിൽ ബുൽകേ. രാമകഥ </ref> തെലുങ്കുസാഹിത്യത്തിലെ ആദ്യത്തെ രാമായണാഖ്യാനം തിക്കണ്ണ രചിച്ച നിർ‌വചനോത്തരരാമായണമാണ്‌. ഇത് ക്രി.വ. 13-ാം ശതകത്തിലാണ്‌ ഇത് രചിച്ചത്. 14-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ രചിക്കപ്പെട്ട ഭാസ്കരരാമായണമാണ്‌ ഏറ്റവും കലാത്മകവും സാഹിത്യപരവുമായി കരുതപ്പെടുന്നത്. ഇത് വാല്മീകി രാമായണത്തിന്റെ തെലുങ്കു പരിഭാഷയാണ്‌ എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു, 16-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ രാമഭദ്രൻ രചിച്ച രാമാഭ്യുദയം, പിംഗലിസുരനാര്യ രചിച്ച രാഘവപാൺദവീയം, കദു കൂരിരുദ്രൻ രചിച്ച സുഗ്രീവവിജയ്‌മു എന്നിവയും പ്രശസ്തി നേടിയ രാമായണ കഥകളാണ്‌. തെലുങ്കിലെ സാധാരണജനങ്ങൾക്ക് ഏറ്റവും പ്രിയങ്കരമായ രാമായണം മൊല്ലരാമായണമാണ്‌. കട്ടവരദരാജു ക്രി.വ. 17-ാം ശതകത്തിൽ വിസ്തൃതമായ ദ്വിപദരാമായണം രചിച്ചു. അതിൽ വാല്മീകി രാമായണകഥ തന്നെയാണ്‌ അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. <ref> കട്ടവരദരാജു; ശ്രീരാമായണമു ഓഫ് കട്ടവരദരാജു; മദ്രാസ് യൂണിവേർസിറ്റി; മദ്രാസ് 1950 ഭൂമിക. </ref> === മലയാളരാമായണം === <!--[[Image:Ramayanam Malayalam.jpg|thumb|250px|രാമായണം ചിത്രകഥയുടെ പുറംചട്ട]]--> * [[രാമചരിതം]]-യുദ്ധകാണ്ഡത്തെ ആസ്പദമാക്കി12-ാം ശതകത്തിൽ എഴുതപ്പെട്ട ഒരു പാട്ടുകൃതി. ചീരാമകവിയാണ്‌ രചയിതാവ്. * [[കണ്ണശ്ശരാമായണം]]- 14-ാം ശതകത്തിന്റെ ഉത്തരാർദ്ധത്തിൽ [[കണ്ണശ്ശപ്പണിക്കർ]] രചിച്ച കാവ്യമാണ്‌. * [[രാമായണം ചമ്പു]]- ക്രി.വ.1500 ൽ [[പുനം നമ്പൂതിരി]] [[മണിപ്രവാളം|മണിപ്രവാളശൈലിയിൽ]] എഴുതിയ [[മ്പു|ചമ്പൂകാവ്യം]]. * [[അദ്ധ്യാത്മരാമായണം കിളിപ്പാട്ട്]]- 1575 നും 1650 നും ഇടക്ക് [[എഴുത്തച്ഛൻ]] രചിച്ചതാണിത്. ഈ ഗ്രന്ഥമാണ്‌ മലയാളികൾക്കിടയിൽ കൂടുതൽ ജനപ്രീതിയാർജ്ജിച്ചത്. * [[രാമായണം ആട്ടക്കഥ]]- [[കൊട്ടാരക്കരത്തമ്പുരാൻ]] രചിച്ച ഈ [[ആട്ടക്കഥ]] വാല്മീകിരാമായണത്തിന്റെ സ്വതന്ത്രതർജ്ജമയാണ്‌. *[[മാപ്പിള രാമായണം]]- മലബാറിലെ മാപ്പിളമാർക്കിടയിൽ വാമൊഴിയായി പ്രചരിച്ചിരുന്ന കാവ്യകൃതിയാണ് മാപ്പിള രാമായണം . മാപ്പിളപ്പാട്ടിന്റെ ശൈലിയിൽ ചൊല്ലപ്പെടുന്ന പദ്യത്തിന്റെ സാരാംശം രാമായണത്തിലെ വിവിധ കഥാസന്ദർഭങ്ങളാണ്. === ആദിവാസി രാമകഥകൾ === ആദിവാസികളുടെ സാഹിത്യം സുരക്ഷിതമായിരുന്നിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ അതിന്റെ മൂലരൂപം അന്വേഷിക്കുന്നത് ശ്രമകരമായിരിക്കും. രാമായണത്തിലെ വാനരന്മാർ, ഋക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ എന്നിവർ വാസ്തവത്തിൽ ആദിവാസികളോ ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ആദ്യകാല വാസികൾ തന്നേയോ ആണെന്ന് കാമിൽ ബുൽകേ പറയുന്നു. ആദിവാസികൾക്കിടയിൽ പൂർണ്ണരൂപത്തിൽ രാമായണം പ്രചാരമില്ലെങ്കിലും നിരവധി ഉപകഥകൾ അവർ ഇന്നും വായ്മൊഴിയായി പകർന്നു പോരുന്നു. പലജാതികളും [[ശബരി|ശബരിയുടെ]] ഐതിഹ്യങ്ങൾ വിശ്വസിക്കുന്നുണ്ട്. ബോഡോ ജാതിയിൽ സീതാത്യാഗത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ രജകന്റെ കഥയുടെ വികൃതരൂപം ലഭിക്കുന്നു. ഉംറാവ് ജാതിയിൽ ലങ്കാ ദഹനത്തിന്റെ കഥക്ക് ഒരു പുതിയ രൂപം പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. ബീഹാറിലെ സാന്ധാൾ വംശത്തിൽ പെട്ടവരുടെ (ഹരപ്പൻ നിവാസികളുടെ പിൻഗാമികൾ എന്ന് ചില ചരിത്രകാരന്മാർ കരുതുന്നു) ഇടയിൽ പ്രചാരമുള്ള രാമകഥക്ക് രാമായണവുമായി അടുത്ത സാമ്യമുണ്ട്. അതിപ്രകാരമാണ്‌ # ഗുരുവിന്റെ ആജ്ഞാനുസരണം മാമ്പഴം തിന്ന ദശരഥപത്നിമാർ ഗർഭിണികളായിത്തീരുന്നത്. # കൈകേയിയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ഭരതശത്രുഘ്നന്മാർ ജനിക്കുന്നു # രാവണവധത്തിനു ശേഷം മടങ്ങി വന്ന രാമൻ സന്ധാളരുടെ സ്ഥലത്ത് താമസിക്കുകയും ശിവക്ഷേത്രം സ്ഥാപിക്കുകയും അവിടെ ദിവസവും സീതയോടൊത്ത് പൂജ ചെയ്യുകയും ചെയ്തിരുന്നു. # സീതാന്വേഷണം നടത്തുന്ന സമയത്ത് അണ്ണാൻ കുഞ്ഞിനും ഇലന്തമരത്തിനും രാമൻ വരങ്ങൾ നൽകുന്നത്, കൊക്കിനു ശിക്ഷ നൽകുന്നത്, ലക്ഷ്മണനും ഹനുമാനും ആദ്യം കണ്ടുമുട്ടുമ്പോൾ ദ്വന്ദ്വയുദ്ധം നടത്തുന്നത്, ഹനുമാൻ രാമബാണത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ സമുദ്രം താണ്ടുന്നത് തുടങ്ങിയ കഥകൾ ആദിവാസികൾക്കിടയിൽ പ്രചരിച്ചിട്ടുണ്ട്. <ref> ഗോപാലലാൽ വർമ്മ, സന്ധാളീ നാടോടിപ്പാട്ടുകളിൽ ശ്രീരാമൻ; സാരംഗം പബ്ലിക്കേഷൻസ്; ഡൽഹി. 1960 </ref> ശരശ്ചന്ദ്രറായി രചിച്ച ''ദി ബീർഹോർസ്'' എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ ബീർഹോർസ് എന്ന ആദിവാസി ജാതിയിൽ പ്രചാരത്തിലുള്ള രാമകഥയെപ്പറ്റി പ്രസ്താവം ഉണ്ട്. അതിൻ പ്രകാരം ദശരഥന്‌ 7 ഭാര്യമാരാണുള്ളത്. സീത മുറ്റം മെഴുകുന്നതിനായി ശിവന്റെ വില്ല് ഉയർത്തുന്നതും സീതാന്വേഷണത്തിലെ അണ്ണാൻ കുഞ്ഞ്, ഇലന്ത മരം, കൊക്ക് എന്നിവയെ പറ്റിയും പ്രസ്താവമുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ കഥയിൽ രാവണനെ വധിക്കുന്നത് ലക്ഷ്മണനാണ്‌. മുണ്ഡാ ജാതിയിൽ പ്രചരിച്ചിട്ടുള്ള കഥയിലും കൊക്കിന്റെ കഴുത്ത് രാമൻ വലിച്ചു നീട്ടി അതിനെ ശിക്ഷിക്കുന്നതിന്റേയും ഇലന്തമരം സീതയുടെ സാരിയുടെ കഷണങ്ങൾ രാമനു നൽകി അനശ്വരതയുടെ വരം നേടുന്നതും മറ്റും ഉണ്ട്. അണ്ണാൻ കുഞ്ഞ് സീതയുടെ മാർഗ്ഗം പറഞ്ഞു കൊടുക്കുന്നതിനാൽ രാമൻ തലോടുന്നതായാണ്‌ അവരുടെ കഥകളിൽ ഉള്ളത്. <ref> എം.സി. മിത്ര: ജേർണൽ ഓഫ് ഡിപാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് ലെറ്റേർസ്. കൽക്കത്ത ഭാഗം 4 303-304 പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നത് -കാമിൽ ബുൽകേ [[രാമകഥ]] </ref> മദ്ധ്യപ്രദേശിലെ ബൈഗാ-ഭൂമിയ എന്ന ജാതികളിൽ പ്രചാരത്തിലുള്ള ഐതിഹ്യം സീതയെ കൃഷിയുടെ അധിഷ്ഠാനദേവതയുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നു. അതനുസരിച്ച് മാതാവായ ജാനകിയുടെ കൈവിരലിൽ ആറു വിരലുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നും അതിലൊന്ന് മുറിച്ച് ഭൂമിയിൽ നട്ടതിൽ നിന്നാണ്‌ ലോകത്തിലെ എല്ലാ ഇനങ്ങളിലുമുള്ള വിത്തുകൾ മുളച്ച് വന്നതെന്നും കാണുന്നു. <ref> എസ്. ഫുക്സ്. ദി ഗോണ്ഡേ ആൻഡ് ഭൂമിയ ഓഫ് ഈസ്റ്റേർൺ മണ്ഡല: ബോംബെ 1960 </ref> == രാമായണം വിദേശഭാഷകളിൽ == [[പ്രമാണം:അറബിയിലുള്ള രാമായണം.JPG|ലഘു|[[അറബി ഭാഷ|അറബിയിലുള്ള]] [[വാല്മീകി]] [[രാമായണം]]. [[മഷി|മഷിയും]] [[ചായം|ചായങ്ങളും]] ഉപയോഗിച്ച് 16-‍ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനം രചിച്ചത്.]] === സിംഹളരാമകഥ === സിംഹളരാമകഥയിൽ രാമൻ ഒറ്റക്കാണ്‌ വനവാസം നടത്തുന്നത്.അദ്ദേഹത്തിന്റെ അസാന്നിദ്ധ്യത്തിൽ സീത അപഹരിക്കപ്പെടുന്നു. ഹനുമാന്റെ സ്ഥാനത്ത് ബാലിയാണ്‌. ബാലി ലങ്കാദഹനം തടത്തി സീതയെ രാമന്റെ അടുക്കലെത്തിക്കുന്നു. രാവണന്റെ ചിത്രം കാരണം രാമൻ സീതയെ ത്യാഗം ചെയുന്നു. സീതക്ക് ഒരു പുത്രൻ ജനിക്കുന്നു. വാല്മീകി മറ്റു രണ്ടുപേരെക്കൂടി സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഈ മൂന്നു പേരും പിന്നീട് രാമസേനയുമായി യുദ്ധം ചെയ്യുന്നതിനെപ്പറ്റിയും പ്രസ്താവനയുണ്ട്. സിംഹള ദ്വീപിലെ കൊഹോബോയക്കം എന്ന ആചാരവേളകളിൽ കാവ്യാത്മകങ്ങളായ കഥകൾ പാരായണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. ഈ അവസരത്തിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട കഥകളിൽ പ്രധാനം സീതാത്യാഗത്തിന്റെയും സിംഹളത്തിന്റെ ആദ്യരാജാവായ വിജയന്റെയും മറ്റും കഥകളുമാണ്. === ടിബറ്റ് രാമായണം === രാമകഥ പ്രാചീനകാലം മുതൽക്കേ വടക്കോട്ട് പ്രചരിക്കാൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു. ടിബറ്റ് ഭാഷയിൽ അത് 8-9 ശതകങ്ങളിലെത്തിച്ചേർന്നിരിക്കാം എന്ന് അനുമാനിക്കുന്നു. രാവണചരിതം മുതൽ സീതാത്യാഗവും രാമസീതാസം‌യോഗവും വരെയുള്ള മുഴുവൻ രാമകഥയുടേയും കൈയെഴുത്തു പ്രതികൾ തിബറ്റിൽ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ദശരഥനിതിൽ രണ്ട് പത്നിമാർ മാത്രമാണുള്ളത്. ഇളയ ഭാര്യയിൽ നിന്ന് ആദ്യം രാമൻ ജനിക്കുന്നു. വിഷ്ണു തന്നെ വീണ്ടും ജ്യേഷ്ഠത്തിയിൽ ലക്ഷ്മണനായി ജനിക്കുന്നുണ്ട്. സീത മുൻജന്മത്തിൽ രാവണപുത്രിയായി കരുതുന്നു. പിതാവിനെ നശിപ്പിക്കുമെന്ന് ജാതകത്തിലുള്ളതിനാൽ അവളെ നദിയിൽ എറിയുന്നു. എന്നാൽ സീതയെ ഭാരതത്തിലെ മുക്കുവർ രക്ഷിക്കുകയും അവരിലാരോ ഒരാൾ വളർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ലീലാവതി എന്നാണതിൽ സീതയുടെ പേര്. ലക്ഷ്മണനെ രാജാവാക്കാനായി രാമൻ സ്വമേധയാ രാജ്യം വിട്ട് കാട്ടിൽ പോകുകയും രാജ്യം ചുറ്റുകയും അവിടെ വച്ച് സീതയെ കണ്ടുമുട്ടി വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കർഷകരുടെ അഭ്യർത്ഥന പ്രകാരം തിരികെ ചെന്ന് രാജ്യം ഭരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അനന്തരം സീതാപഹരണം. ഇത് നടക്കുന്നത് രാജധാനിക്കടുത്തുള്ള അശോകവനത്തിൽ നിന്നാണ്‌. പിന്നീട് സീതാന്വേഷണം, വാനരന്മാരോട് സൗഹൃദം, ഹനുമാന്റെ ലങ്കാദഹനം മുതൽ രാവണ വധം വരെ കാണാം. ===മറ്റു രാജ്യങ്ങളിലെ രാമായണങ്ങൾ=== *[[റീയംകെർ|കമ്പോഡിയ രാമായണം(റീയംകെർ)]] *[[രാമകീൻ|തായ്‌ലാന്റ് രാമായണം(രാമകീൻ)]] *[[ഫ്രാ ലക് ഫ്രാ ലാം|ലാവോസ് രാമായണം(ഫ്രാ ലക് ഫ്രാ ലാം)]] *[[യാമ സത് ദൗ|ബർമ്മ(മ്യാൻമർ)രാമായണം(യാമ സത് ദൗ)]] *[[ഹിക്കായത് സെറി രാമ|മലേഷ്യ രാമായണം(ഹിക്കായത് സെറി രാമ)]] *[[കകവിൻ രാമായണ|ജാവ, ഇൻഡോനേഷ്യൻ രാമായണം(കകവിൻ രാമായണ)]] *[[മഹരദിയ ലാവണ|ഫിലിപ്പൈൻസ് രാമായണം (മഹരദിയ ലാവണ)]] *[[ജപ്പാനിലെ രാമായണം]] *[[സിദ്ധി രാമായണ|നേപ്പാൾ രാമായണ (സിദ്ധി രാമായണ)]] *[[ടിബറ്റ് രാമായണം]]<ref>The Ramayana Tradition in Asia-edited by V.Raghavan published by Sahithya academi,India 1998</ref> == ഉപസംഹാരം == വാല്മീകി പദപ്രയോഗങ്ങളിൽ അദ്വിതീയനായിരുന്നു. കരുണാരസത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി രചിക്കപ്പെട്ട രാമായണമാകട്ടെ കാവ്യങ്ങളിൽ വച്ച്‌ ഉന്നതസ്ഥാനം വഹിക്കുന്നു. [[കാളിദാസൻ]], [[ഭവഭൂതി]] മുതലായവർ തുടങ്ങി അനേകർക്ക്‌ പ്രചോദനമാകാൻ കവിക്ക്‌ കഴിഞ്ഞു. അതുകൊണ്ടാണ്‌ കവിയെ ആദികവിയെന്നും, കാവ്യത്തെ ആദികാവ്യം എന്നും വിളിച്ച്‌ നിരൂപകർ ആദരിക്കുന്നതും<ref>http://www.eng.vedanta.ru/library/vedanta_kesari/ramayana.php</ref><ref>http://www.sociology.ed.ac.uk/sas/papers/panel49_mbrockington.rtf</ref><ref> http://www.archaeologynews.org/link.asp?ID=248828&Title=Why%20modern%20India%20misses%20Sankalia</ref>. == ഇവകൂടി കാണുക == * [[അദ്ധ്യാത്മരാമായണം]] * [[രാമായണം (പൈകോ ചിത്രകഥ)]] *[[മാപ്പിള രാമായണം]] == കുറിപ്പുകൾ == a.{{Note_label|A|a|none}} ലീലാലോലരായ ക്രൗഞ്ചപ്പക്ഷികളെ കണ്ട് മഹർഷിയുടെ മനുഷ്യഹൃദയത്തിൽ പൂർവാശ്രമത്തിലെ മിഥുനജീവിതസ്മൃതി ഉണർന്നിരിക്കേ ആയിരിക്കാം വേടന്റെ അമ്പ് അവയിലൊന്നിനെ കൊന്നതെന്ന് മലയാളത്തിലെ സാഹിത്യചിന്തകൻ കൊടുപ്പുന്ന അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. വാല്മീകിയുടെ തീവ്രപ്രതികരണത്തിന്റെ പ്രേരകവികാരമായി കരുണാശോകങ്ങൾക്കൊപ്പം രതിയും ഉണ്ടായിരുന്നിരിക്കാമെന്ന് അദ്ദേഹം വാദിക്കുന്നു.<ref>കൊടുപ്പുന്ന : ആദികവിയുടെ ശില്പശാല - രതി, പിന്നെ ശോകം എന്ന ലേഖനം.</ref> b.{{Note_label|B|b|none}} മഹാഭാരതത്തിലെ ദ്രോണപർവ്വത്തിലും ശാന്തിപർവ്വത്തിലും മാത്രമാണ്‌ വാല്മീകി കവിയാണെന്ന വ്യക്തമായ സൂചനകൾ ലഭിക്കുന്നത്. ശാന്തിപർവ്വത്തിൽ ഒരു ഭാർഗ്ഗവകവിയെപ്പറ്റിയും അനുശാസനപർവ്വത്തിൽ യശോധനനായ ഒരു വാല്മീകിയെപ്പറ്റിയും രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. മഹാഭാരതത്തിലെ മറ്റു പർവ്വങ്ങളിൽ വാല്മീകിയെപ്പറ്റിയുള്ള പരമാർശങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിലും കവിയാണെന്ന സൂചന ഇല്ല. == അവലംബം == {{reflist|2}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{wikisource|Ramayana}} {{commons cat|Ramayana|Ramayana}} {{കവാടം ഹിന്ദുമതം}} ; {{In lang|sa}}സംസ്കൃതത്തിൽ * [[oldwikisource:रामायण|रामायण]] ([[Devanagari|ദേവനാഗിരി]] ലിപിയിൽ രാമായണം- [[Wikisource|വിക്കി സോഴ്സിൽ നിന്നും]]) * [http://www.sacred-texts.com/hin/rys/index.htm Ramayana] (ദേവനാഗിരിയിലും [[IAST|ഐ.എ.എസ്.ടി]]) ; {{In lang|en}} വിവർത്തനങ്ങൾ * [http://valmiki.iitk.ac.in/index.php?id=translation വാക്കുകളുടെ വിവർത്തനങ്ങൾ-ഓഡിയോ സഹിതം] * [http://www.gutenberg.org/etext/24869 ഇംഗ്ലീഷ് വിവർത്തനം ഡൌൺ‌ലോഡ് ചെയ്യാൻ ] * [http://www.sacred-texts.com/hin/rama/index.htm Ralph T. H. Griffith (1870-1874) വിവർത്തനം ചെയ്ത രാമായണം] * [http://www.sacred-texts.com/hin/dutt/index.htm R.C. Dutt (1899) ന്റെ മഹാഭാരതവും രാമായണവും] * [http://www.valmikiramayan.net/ രാമായണത്തിലെ പദ അർത്ഥങ്ങൾ] {{In lang|sa}}/{{In lang|en}} * [http://www.gitapress.org/Download_Eng_pdf.htm ''രാമചരിതമാനസം'' (Tulsidas' Ramayana)] {{In lang|hi}}/{{In lang|en}} ; ഗവേഷണ ലേഖനങ്ങൾ * {{cite journal|last=Siddhinathananda|first=Swami |title=The Role of the Ramayana in Indian Cultural Lore|journal=[[Vedanta Kesari]]|url=http://www.eng.vedanta.ru/library/vedanta_kesari/ramayana.php}} * [https://web.archive.org/web/20070310182720/http://www.azibaza.com/lecture/ramayana.htm The storyboard of the Ramayana] - discusses adaptations in other nations {{ഫലകം:രാമായണം}} {{ഫലകം:HinduMythology}} [[വർഗ്ഗം:ഹൈന്ദവം]] [[വർഗ്ഗം:രാമായണം]] [[വർഗ്ഗം:ഇതിഹാസങ്ങൾ]] 77xrbwqhp744fokldzze8vr48k2k5e0 ഗണപതി 0 5104 4675203 4598591 2026-10-11T07:31:11Z ~2026-54607-75 224000 /* കേരളത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഗണപതി ക്ഷേത്രങ്ങൾ */ 4675203 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Ganapathy}} {{Hdeity infobox| <!-- Wikipedia: WikiProject Hindu mythology --> | Name = ഗണപതി (Gaṇeśa) | Image = Ganesha Basohli miniature circa 1730 Dubost p73.jpg | Caption = '''ഗണപതി''' | Devanagari = गणेश | Sanskrit_Transliteration = {{IAST|gaṇeśa}} | Pali_Transliteration = | Tamil_script = | Affiliation = ഗണങ്ങളുടെ അധിപതി | Mantra = ഓം വിഘ്നേശ്വരായ നമഃ, ഓം ഗം ഗണപതയേ നമഃ | Weapon = | Consort = [[ബുദ്ധി]]<br /> ഋദ്ധി ( സമൃദ്ധി) <br /> സിദ്ധി | Mount = [[മൂഷികൻ]] | Planet =ശുക്രൻ, കേതു }} [[ഹിന്ദുമതം|ഹിന്ദുമതപ്രകാരം]] [[ഗണം (വിവക്ഷകൾ)|ഗണങ്ങളുടെ]] അധിപനാണ് '''ഗണപതി, ഗണേശൻ''' അഥവാ '''വിഘ്നേശ്വരൻ''' ([[സംസ്കൃതം]]: {{lang|sa|गणपति}}; [[സംസ്കൃത ലിപ്യന്തരീകരണത്തിനുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ലിപി|IAST]] {{IAST|gaṇapati}}; {{Audio|Ganesha.ogg|കേൾക്കൂ}}). അധ്യാത്മിക മാർഗ്ഗത്തിലും ലോക വ്യവഹാരങ്ങളിലും ഉണ്ടാകുന്ന വിഘ്നങ്ങൾ ഗണപതിയുടെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചാൽ ഇല്ലാതെയാകും എന്നാണ് വിശ്വാസം. അതിനാൽ വിഘ്നേശ്വരൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. പ്രപഞ്ച സൃഷ്ടാവായ ഗണേശനെ മഹാഗണപതി എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഗണേശന്റെ പൂർണ്ണ രൂപമാണ് മഹാ ഗണപതി. ഹിന്ദു വിശ്വാസ പ്രകാരം ഏതൊരു നല്ല കാര്യം തുടങ്ങുന്നതിനും മുൻപ്‌ ആദ്യം ഗണപതിയെ ആണു സ്മരിക്കാറുള്ളത്. അതിനു വേണ്ടി ഗണപതി ഹോമം, ഗണേശപൂജ തുടങ്ങിയവ നടത്തപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ആദ്യപൂജിതൻ, മംഗളമൂർത്തി തുടങ്ങിയ പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. മിക്കവാറും എല്ലാ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും ഗണപതി പ്രതിഷ്ഠ കാണാം. കുട്ടിയെ എഴുത്തിനിരുത്തുമ്പോ ആദ്യം നാവിലും കൈകളിലും നിറയുന്ന ആദ്യ അക്ഷരം ഗണപതി സ്തുതിയാണ്. 'ഓം ഹരിശ്രീ ഗണപതായേ നമഃ‘. കേരളത്തിലെ മിക്ക ക്ഷേത്രങ്ങളിലും ഗണപതി ഉപദേവനായി പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പൊതുവെ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നത് മഹാഗണപതിയാണ്. ഗണേശ പുരാണത്തിൽ പരമാത്മാവ് അഥവാ ദൈവമായ മഹാഗണപതിയുടെ മാഹാത്മ്യ കഥകൾ കാണാം. മഹാരാഷ്ട്ര തുടങ്ങിയ വടക്കേ ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളിലാണ് ഗണേശ ആരാധന കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്നത്. ഹൈന്ദവരായ വ്യാപാരികളുടെയും ബിസിനസ്‌ സമൂഹത്തിന്റെയും ഇടയിൽ ഗണേശ ആരാധന സാധാരണമാണ്. ബിസിനസ്‌ സംരംഭങ്ങളുടെ ഉയർച്ചയ്ക്കും ഐശ്വര്യത്തിനുമായി വിശേഷ ദിവസങ്ങളിൽ അവർ ഗണേശ പൂജ നടത്തുന്നു. [[പാർവ്വതി|പാർവതിദേവിയുടേയും]] [[ശിവൻ|പരമശിവന്റേയും]] മകനായി ഗണപതി അവതരിച്ചു എന്ന് പുരാണത്തിൽ കാണാം. [[ബുദ്ധി]]യുടെയും സിദ്ധിയുടേയും സമൃദ്ധിയുടേയും ഇരിപ്പിടമായാണ് മഹാഗണപതിയെ കണക്കാക്കുന്നത്. അതിനാൽ ഗണപതിയുടെ രണ്ട് ഭാര്യമാരായി സിദ്ധിബുദ്ധിമാരെ സങ്കൽപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. 32 ഭാവങ്ങളിൽ മഹാഗണപതി സങ്കൽപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. സിദ്ധിവിനായകൻ, ലക്ഷ്മി ഗണപതി, ക്ഷിപ്ര പ്രസാദ ഗണപതി തുടങ്ങിയവ അവയിൽ ചിലതാണ്. ധന സൗഭാഗ്യങ്ങൾ ഉണ്ടാകാൻ വേണ്ടി [[മഹാലക്ഷ്മി]]യുടെ അനുഗ്രഹം തേടുന്നവർ ആദ്യം ഗണപതിയെ ആരാധിക്കണം എന്നാണ് വിശ്വാസം. [[ദീപാവലി]]യുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു ഗണേശനെയും ലക്ഷ്മിയേയും പൂജിക്കുക എന്നത് വിശ്വാസികൾക്ക് ഇടയിൽ പതിവാണ്. മനുഷ്യ ശരീരവും [[ആന|ആനയുടെ]] തലയും നാലു കയ്യുകളുമുള്ളതായാണ് ഗണപതിയെ വർണ്ണിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ഒരു [[കൊമ്പ്]] ഒടിഞ്ഞതായി പറഞ്ഞിരിയ്ക്കുന്നു. [[എലി|എലിയാണ്]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാഹനം. [[ശൈവർ|ശൈവരേയും]] [[വൈഷ്ണവർ|വൈഷ്ണവരേയും]] പോലെ ഗണപതിയെ പ്രധാന ദൈവമായി ആരാധിയ്ക്കുന്ന സമൂഹങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഇവരെ [[ഗാണപത്യന്മാർ]] എന്നു പറയുന്നു. ശൈവ ശക്തേയ വിശ്വാസങ്ങളിലും ഗണപതിക്ക് പ്രാധാന്യമുണ്ട്. തെക്കൻ ഏഷ്യയിൽ, പ്രധാനമായും ഇന്ത്യയിലും നേപ്പാളിലും ഗണപതി ബിംബങ്ങൾ ധാരാളമായി കാണാം. <ref>See: * Brown, p. 1. "{{IAST|Gaṇeśa}} is often said to be the most worshipped god in India." * Getty, p. 1. "{{IAST|Gaṇeśa}}, Lord of the {{IAST|Gaṇas}}, although among the latest deities to be admitted to the Brahmanic pantheon, was, and still is, the most universally adored of all the Hindu gods, and his image is found in practically every part of India."</ref> ഗണപതി ആരാധന ബുദ്ധ-ജൈന മതങ്ങളെ വളരെയധികം സ്വാധീനിച്ചീട്ടുണ്ട്.<ref>See: * Chapter XVII, "The Travels Abroad", in: Nagar (1992), pp. 175–187. For a review of Ganesha's geographic spread and popularity outside of India. * Getty, pp. 37-88, For discussion of the spread of Ganesha worship to Nepal, [[Xinjiang|Chinese Turkestan]], Tibet, Burma, Siam, [[Indochina|Indo-China]], Java, Bali, Borneo, China, and Japan * Martin-Dubost, pp. 311–320. * Thapan, p. 13. * Pal, p. x.</ref> == നിരുക്തം == ഗണപതി , [[വിഘ്നേശ്വരൻ]], [[ഗണേശൻ]] അല്ലെങ്കിൽ ഗണേഷൻ ([[സംസ്കൃതം]]: {{lang|sa|गणेश}}; [[IAST]]: {{IAST|Gaṇeśa}}) എന്നീ നാമങ്ങളുൾപ്പെടെ ഗണപതി നിരവധി പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഹൈന്ദവ ധർമ്മപ്രകാരം ബഹുമാനത്തിന്റെ രൂപമായ 'ശ്രീ' ([[സംസ്കൃതം]]: {{lang|sa|श्री}}) എന്ന പദം മിക്കപ്പോഴും ഗണപതിയുടെ പേരുനു മുൻപിൽ ചേർക്കുന്നതായി കാണാം. ഗണപതി ആരാധനയിൽ പ്രമുഖരീതിയായ 'ഗണേശ സഹസ്രനാമാലാപനത്തിൽ' ഓരോവരിയും, വിവിധങ്ങളായ ആയിരത്തിയെട്ട് ഭാവങ്ങളെ വർണ്ണിക്കുന്നു. സംസ്കൃത സം‌യുക്തനാമമായ ഗണപതി, ഭൂതഗണങ്ങളെ കുറിക്കുന്ന ഗണം (ദേവനാഗരി: गण) നേതാവ് എന്നർത്ഥമുള്ള അധിപതി എന്നീ വാക്കുകൾ ചേർന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്. പതി എന്ന വാക്കിനു പകരം സമാനാർത്ഥമുള്ള ഈശൻ (ദേവനാഗരി: ईश) എന്ന പദമാകുമ്പോഴാണ് ഗണേശനായി മാറുന്നത്. ശിവന്റെ ഭൂതഗണങ്ങളുടെ നേതൃസ്ഥാനത്തിരുന്നതാണ് ഈ പേരുകൾക്ക് ആധാരം. സംസ്കൃത ഗ്രന്ഥമായ [[അമരകോശം|അമരകോശത്തിൽ]] (അമരസിംഹൻ) ഗണപതിയുടെ വിവിധങ്ങളായ എട്ട് നാമങ്ങളെ കുറിക്കുന്നുണ്ട്. വിനായകൻ, വിഘ്നരാജൻ (വിഘ്ന ങ്ങളുടെ നേതൃസ്ഥാനത്തിരിക്കുന്നവൻ), ദ്വൈമാതുരൻ (രണ്ട് മാതാവോടു കൂടിയവൻ), ഗണാധിപൻ (ഗണപതി, ഗണേശൻ എന്നീ നാമങ്ങളുടെ സമാനാർത്ഥം), ഏകദന്തൻ (ഒറ്റ കൊമ്പോടു കൂടിയവൻ) , ഹേരംബ, ലംബോദരൻ (ലംബമായ-തൂങ്ങിനിൽക്കുന്ന ഉദരത്തോടു കൂടിയവൻ), ഗജാനനൻ (ആനയുടെ മുഖത്തോട് കൂടിയവൻ) എന്നിവയാണവ. പുരാണങ്ങളിലും ബുദ്ധതന്ത്രങ്ങളിലും സാധാരണയായി വിനായകൻ ([[സംസ്കൃതം]]: {{lang|sa|विनायक}}; [[IAST]]: {{IAST|Vināyaka}}) എന്ന നാമമാണ് ഉപയോഗിച്ച് കാണുന്നത്.<ref>Thapan, p. 20.</ref> ഇത് മഹാരാഷ്ട്രയിലെ [[അഷ്ടവിനായകൻ]] എന്ന നാമത്തിലെ ചരിത്രപസിദ്ധമായ എട്ട് ഗണപതിക്ഷേത്രങ്ങളുടെ പേരിൽ പ്രതിഫലിച്ചിട്ടുണ്ട്. <ref>For the history of the {{IAST|aṣṭavināyaka}} sites and a description of pilgrimage practices related to them, see: Mate, pp. 1–25.</ref> ഹിന്ദുമതവിശ്വാസപ്രകാരം ഗണപതി തടസ്സങ്ങളുടെ(വിഘ്നം) നിവാരകനായി കരുതപ്പെടുന്നു.ഇതിൻ പ്രകാരമാണ് ഗണപതിക്ക് വിഘ്നേശ്([[സംസ്കൃതം]]: {{lang|sa|विघ्नेश}}; [[IAST]]: {{IAST|vighneśa}}), വിഘ്നേ ശ്വരൻ ({{lang-sa|विघ्नेश्वर}}; {{IAST|vighneśvara}}) എന്നീ പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. തമിഴിൽ ഗണപതി ''പിള്ള'' അല്ലെങ്കിൽ ''പിള്ളയാർ'' എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്<ref>Martin-Dubost, p. 367.</ref>. എ. കെ നരൈന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ പിള്ള എന്നത് 'കുട്ടി' എന്നും പിള്ളയാർ എന്നത് 'കുലീനനായ കുട്ടി' എന്നും വ്യാഖ്യാനിക്കാം.<ref>{{Cite web |url=http://chennaionline.com/religion/temples/aug09/17ganesha-rich-with-symbolism.aspx |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-11-16 |archive-date=2011-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110711232535/http://chennaionline.com/religion/temples/aug09/17ganesha-rich-with-symbolism.aspx |url-status=dead }}</ref> അനിത താപ്പാന്റെ ലേഖനങ്ങളിൽ പിള്ളയാർ എന്നത് ആനക്കുട്ടിയെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നതെന്നു പറയുന്നുണ്ട്.<ref>Thapan, p. 62.</ref> == ബിംബവിജ്ഞാനീയം == [[പ്രമാണം:AshtaSiddhi.jpg|thumb|200px|അഷ്ടസിദ്ധി ഗണപതി]] ഹൈന്ദവ ദർശനത്തിലെ എല്ലാ രൂപങ്ങളേയും [[ദൈവം|ദൈവങ്ങളേയും]] പോലെ തന്നെ ഗണപതിയുടെ രൂപത്തിനും അതിന്റേതായ ബിംബ കൽപ്പനകളുണ്ട്. ആദ്യ നാദമായ പ്രണവസ്വരൂപമായാണ് ഗണേശനെ കണക്കാക്കുന്നത്. ശിവ ശക്തി സംഗമത്തിലൂടെ ആദ്യം പ്രണവവും പിന്നീട് തേജോരൂപിയായ സ്കന്ദനുമുണ്ടായെന്നാണ് കൽപ്പന. കൈയ്യുകളുടെ എണ്ണത്തിലും കയ്യുകളിൽ പിടിച്ചിരിയ്ക്കുന്ന രൂപങ്ങളുടെ കാര്യത്തിലും ഐക്യരൂപം കാണുന്നില്ല{{fact}}. നാലുമുതൽ അറുപത്തിനാലു കയ്യുകൾ വരെയുള്ള ഗണേശ രൂപങ്ങൾ കണ്ടിട്ടുണ്ട് {{fact}}. രണ്ടു കയ്യുകളുമായി ഗണേശനെ ചിത്രീകരിയ്ക്കുന്നത് മതാചാര പ്രകാരം പൊതുവേ അംഗീകരിയ്ക്കപ്പെടുന്നില്ല {{fact}}. രണ്ടു കൈകളിൽ [[താമര|താമരയും]] മറ്റു രണ്ട് കൈകൾ അഭയമുദ്രയിലും വരദമുദ്രയിലും പിടിച്ചിരിക്കുന്ന രീതിയിലും ഗണപതി രൂപങ്ങൾ കാണാറുണ്ട്. ==== വിഘ്നേശ്വരൻ ==== സാധാരണയായി മഹാഗണപതിയെ വിഘ്നങ്ങളകറ്റുന്നവനായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്.പൊതുവേ ഏതുകാര്യം തുടങ്ങുന്നതിനു മുൻപും ഗണേശ സ്മൃതി നല്ലതാണേന്നാണ് വിശ്വസിയ്ക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ [[കർണ്ണാടകസംഗീതം|കർണ്ണാടക സംഗീതകച്ചേരികളും]] മറ്റും സാധാരണയായി ഒരു ഗണപതി സ്തുതിയോടേയാണ് ആരംഭിയ്ക്കുക. [[വിജയദശമി]] ദിനത്തിൽ കുട്ടികളെ എഴുത്തിനിരുത്തുമ്പോൾ ഓം ഹരി ശ്രീ ഗണപതയേ നമഃ അവിഘ്നമസ്തു ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ എന്നാണ് [[മലയാളി|മലയാളികളായ]] ഹൈന്ദവർ ആദ്യമായി എഴുതിയ്ക്കുന്നത്. ==== രൂപ വർണ്ണന ==== [[പ്രമാണം:Ganapathi.JPG|200px|thumb]] മഹാഗണപതിയുടെ രൂപത്തിന്റെ ഓരോരോ ഭാഗത്തിനും അതിന്റേതായ പ്രത്യേകതകളും അർത്ഥവുമുള്ളതായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. * ആനയുടെ ശിരസ്സ് - ബുദ്ധിശക്തിയേയും നിത്യാനിത്യ വിവേകത്തിനേയും വളഞ്ഞ തുമ്പിക്കൈ പ്രണവാകാരത്തിനേയും കുറിയ്ക്കുന്നു * ഒറ്റക്കൊമ്പ് മാത്രമുള്ളത് അദ്വൈത ചിന്താ പദ്ധതിയെ സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നു. * സ്ഥൂല ശരീരം സ്ഥൂല പ്രപഞ്ചത്തിനെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നവനെന്ന് കാണിയ്ക്കുന്നു. * ഒരു കാലുയർത്തിയും ഒരു കാല് തറയ്ലുറപ്പിച്ചുമുള്ള നിൽപ്പ് ലൗകിക ജീവിതത്തിലും അദ്ധ്യാത്മിക ജീവിതത്തിലുമുള്ള നിലനിൽപ്പിനെ സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നു. * നാലു കയ്യുകൾ സൂക്ഷ്മ ശരീരത്തിന്റെ നാല് ഘടകങ്ങളാണ് മനസ്സ്, ബുദ്ധി, അഹംകാരം, ചിത്തം എന്നിവയാണവ. * കയ്യിലുള്ള മഴു ലൗകിക ജീവിതത്തിൽ നിന്നും ആശകളിൽ നിന്നുമുള്ള വിടുതലിനായുള്ള ആയുധമാണ്. മനസ്സിന്റെ തലത്തിലാണ് ആശകൾ ഉടലെടുക്കുക. * [[ചാട്ട]] ബുദ്ധിയുടെ ആയുധമാണ്. ശക്തിയായ വീശലിൽ അത് വിഘ്നങ്ങളെ ഇല്ലാതെയാക്കി ബുദ്ധിയുടെ നേരായ ഒഴുക്കിനെ സഹായിയ്ക്കുന്നു. * സാധകന് അഭയം നൽകുന്നതാണ് മൂന്നാമത്തെ കയ്യ്..അത് സാധകനു നേരെ അനുഗ്രഹം ചൊരിയുന്നു. * പദ്മം ധ്യാനത്തിലെ ഒരു ഉയർന്ന അവസ്ഥയാണ്. മനുഷ്യന്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന അവസ്ഥയായി സനാതന ദർശനം കണക്കാക്കുന്ന, അങ്ങേയറ്റത്തെ സമാധി അവസ്ഥയെ സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതാണത് ==== ഓംകാര സ്വരൂപം ==== മഹാ ഗണപതിയുടെ രൂപം [[ഓംകാരം|ഓംകാരമായാണ്]] കണക്കാക്കുന്നത്. ഓംകാരത്തിന്റെ രൂപമായും ദേവതയായുമാണ് ഗണപതിയെ കണക്കാക്കുന്നത്. കുണ്ഡലിനീ യോഗപ്രകാരം മൂലാധാര ചക്രത്തിലാണ് ഗണപതിയുടെ സ്ഥാനം.ഗാണപത്യന്മാർക്ക് ഗണപതി പൂർണ്ണ പരബ്രഹ്മ രൂപമാണ്. ഗണപതി ഉപനിഷത്ത് എന്ന ഒരു [[ഉപനിഷത്ത്|ഉപനിഷത്തും]] നിലവിലുണ്ട് == പ്രചാരം == ഭാരതത്തിലും പുറത്തും മഹാഗണപതിയുടെ പ്രചാരം വളരെ വലുതാണ്. ഹൈന്ദവ ദർശനങ്ങളിലും ബുദ്ധ,ജൈനമത ദർശനങ്ങളിലും മഹാ ഗണപതീ രൂപം നിലവിലുണ്ട്. ഗണേശൻ, വിനായകൻ, ബാലാജി, വിഘ്നേശ്വരൻ എന്നീ പേരുകളിലും ഗണപതി അറിയപ്പെടുന്നു. ശുഭകാര്യങ്ങളുടെ ഈശ്വരനായാണു ഗണപതി അറിയപ്പെടുന്നത്. [[പ്രമാണം:Ganesha_on_mouse.jpg|thumb|250px|right|]] == പുരാണം, ഐതിഹ്യം == പുരാണങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളതോ പ്രാചാരത്തിലുള്ളതോ ആയ [[ഐതിഹ്യം|ഐതിഹ്യങ്ങൾ]] ഓരോ ദൈവ സങ്കൽപ്പങ്ങളെ പറ്റിയും നിലവിലുണ്ട്. ഗണപതിയുടെ അവതാരത്തെ പറ്റി പല കഥകളുണ്ട്. അതിലൊന്ന് [[പാർവ്വതി]] മൂലസ്വരൂപനായ ആദിമൂല മഹാഗണപതിയെ തപസ്സു ചെയ്ത് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുത്തി തന്റെ മകനായി പിറക്കണം എന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു എന്നും അങ്ങനെ പാർവതിയുടെ മകനായി ഉണ്ണി ഗണേശൻ ജനിച്ചു എന്നാണ് ഒരു കഥ. കൈലാസനാഥനായ [[പരമശിവൻ|പരമശിവന്റെ]] അടുത്ത് ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ശിവഗണങ്ങളും ആയി ഭയങ്കര തിരക്കായിരുന്നു. ആളൊഴിഞ്ഞൽപ്പം സമയം തനിക്കൊപ്പം ഇരിക്കാൻ ശ്രീ പരമേശ്വരന് നേരമില്ല എന്ന് പാർവതി ദേവി ഭഗവാനോട് പരാതി പറഞ്ഞിരുന്നു എങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന് അതിനുള്ള സമയം കുറവായിരുന്നു. അങ്ങനെ ശിവനോടുള്ള ദേഷ്യത്തിന് ആദിപരാശക്തിയായ ഭഗവതി സ്വയം ചന്ദനപ്പൊടികൊണ്ട് ഒരു പ്രതിമയുണ്ടാക്കി അതിനു ജീവൻ കൊടുത്തു. അവൻ ശ്രീ പാർവതിയുടെ സ്വന്തം പകർപ്പു തന്നെയായിരുന്നു. ഈ പുത്രൻ അവന്റെ അമ്മയുടെ ആജ്ഞകൾ അക്ഷരം പ്രതി അനുസരിച്ചു പോന്നു. ഒരിയ്കൽ കുളിക്കുന്ന സ്ഥലത്തിനു കാവലായി ബാല ഗണേശനെ നിർത്തി പാർവതി നീരാട്ടിനു പോയി. ഈ സമയത്തു ബ്രഹ്‌മാദി ദേവന്മാർ കൈലാസത്തിൽ എത്തിച്ചേർന്നു. ശിവൻ നന്ദിയെയും മറ്റു ശിവഗണങ്ങളെയും വിട്ടു പാർവതിയെ വിളിപ്പിയ്ക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. പക്ഷേ ഗണേശൻ ആരെയും അനുവദിച്ചില്ല. ദേവന്മാർ നേരിട്ട് ഗണപതിയോട് ആവശ്യപെട്ടെങ്കിലും അതും ഫലവത്തായില്ല. ഗണപതി ബ്രഹ്മാദി ദേവന്മാരോടും ശിവഗണങ്ങളോടും കയർക്കുകയും അവരുമായി യുദ്ധമുണ്ടാവുകയും ചെയ്‌തു. എന്നാൽ ആർക്കും ഗണേശനെ ജയിക്കാൻ സാധിച്ചില്ല. ഇവരുടെ പരാതി കേട്ടു ഒടുവിൽ പരമശിവൻ നേരിട്ടു വന്നെങ്കിലും ശിവനെയും ബാലഗണപതി കടത്തിവിട്ടില്ല. ഇതിൽ ക്രുദ്ധനായ ശിവൻ ബാല ഗണേശനുമായി ഘോരമായ യുദ്ധം ചെയ്യുകയും അവസാനം അവന്റെ തലവെട്ടിക്കളയുകയും ചെയ്തു. പാർവതി കുളികഴിഞ്ഞു വരുമ്പോഴാണു സംഗതികൾ ശിവനു മനസ്സിലാവുന്നതു തന്നെ. ഒരു ചെറിയ ബാലകന്റെ തല വെട്ടിയത് തികച്ചും അനീതിയാണെന്ന് പറഞ്ഞു ഭഗവതി വിലപിച്ചു. എന്നാൽ ആദിപരാശക്തിയായ ശ്രീ പാർവതിയുടെ പുത്രദുഃഖത്താലുള്ള കോപാഗ്നി ഇതിനുള്ളിൽ ജ്വലിച്ചു തുടങ്ങിയിരുന്നു. ഉഗ്രരൂപം പൂണ്ട ശ്രീ പാർവതി [[മഹാകാളി|മഹാകാളിയായി]] മാറി. ഭഗവതിയുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം ഒൻപത് നവദുർഗ്ഗാ ദേവിമാർ യുദ്ധത്തിന് സന്നദ്ധരായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ഭഗവതി ശിവനുമായി യുദ്ധത്തിന് തയ്യാറായി. സകല ദേവന്മാരെയും വധിച്ചു ലോകത്തിൽ മഹാപ്രളയം ഉണ്ടാക്കുവാൻ മഹാകാളി തന്റെ ശക്തികളോട് ആജ്ഞാപിച്ചു. ഇതുകേട്ട കാളരാത്രി എന്ന ഭഗവതി ഭയങ്കരമായി അട്ടഹസിച്ചു. ദേവീകോപം ഭയന്ന് സകലരും പരാശക്തിയെ സ്തുതിച്ചു ക്ഷമാപണം നടത്തി. തുടർന്നു ബ്രഹ്മാവും മഹാവിഷ്ണുവും ഇന്ദ്രാദി ദേവകളും ചേർന്ന് ശിവന്റെ അഭിപ്രായ പ്രകാരം തെക്കോട്ട്‌ നടക്കുകയും ആദ്യം കാണുന്ന ജീവിയുടെ തല വെട്ടി തലയില്ലാത്ത ഗണപതിയിൽ ഉറപ്പിക്കുകയും, ഗണേശനെ ഏതൊരു മംഗള കർമത്തിലും ആദ്യ പൂജിതനായി അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്തു എന്ന്‌ ഒരു പുരാണ കഥ. മറ്റൊന്ന് ലളിത സഹസ്രനാമത്തിലെ 77, 78 നാമങ്ങൾ പ്രകാരമാണ്. ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത് മഹാഗണപതിയുടെ ഉല്പത്തിയും പ്രവർത്തനവുമാണ്. ആദിപരാശക്തിയായ ലളിതാ പരമേശ്വരിയുടെ ശക്തിസേനയിലേക്ക് ഭണ്ഡാസുരാജ്ഞയാൽ  വിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ട  "ജയവിഘ്നം" എന്ന ആഭിചാരകർമ്മം സേനയുടെ ഉത്സാഹം കെടുത്തി. അതിന് പരാഹാരമായാണ് ഗണേശജനനം. 77. കാമേശ്വരമുഖാലോകകല്പിതശ്രീ ഗണേശ്വരാ ഭർത്താവായ കാമേശ്വരന്റെ (ശിവൻ) മുഖത്തേക്ക് ലളിത പരമേശ്വരി ആലോകനം (നോട്ടം) ചെയ്തപ്പോഴത്തെ കല്പനയിൽ, ഭാവനയിൽ / സങ്കല്പത്തിൽ ശ്രീ ഗണേശ്വരൻ രൂപമെടുത്തു. ഗണപതിക്കു ആനയുടെ തല കിട്ടിയതിനെപ്പറ്റി പല കഥകളുണ്ട്. ഒരു കഥയനുസരിച്ച് പാർവതി ശനിയെ കാണിച്ചു കൊടുത്തപ്പോൾ [[ശനി|ശനിയുടെ]] ദുർശക്തികൊണ്ട് ഗണപതിയുടെ തല കരിഞ്ഞുപോയെന്നും ഗണപതിയുടെ തല മാറ്റി ഒരു [[ആന|ആനത്തല]] വയ്ച്ചു കൊടുത്തുവെന്നുമാണ് ഒരു പുരാണം.    ശിവനും [[പാർവ്വതി|പാർവതിക്കും]] കാവൽ നിന്ന ഗണപതി ശിവനെ കാണാൻ‌വന്ന [[പരശുരാമൻ|പരശുരാമനെ]] തടഞ്ഞുനിർത്തിയെന്നും ഇതിൽ ക്രുദ്ധനായ [[പരശുരാമൻ]] തന്റെ മഴുവെടുത്ത് ഗണപതിയുടെ ഒരു കൊമ്പ് അരിഞ്ഞുകളഞ്ഞുവെന്നും ഒരു കഥ പറയുന്നു. ഇങ്ങനെയാണ് ഗണപതി ഒറ്റക്കൊമ്പനായതത്രേ. [[വേദവ്യാസൻ]] പറഞ്ഞുകൊടുത്ത് ഗണപതിയാണ് [[മഹാഭാരതം]] എഴുതിയതെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. ഏഴുതിക്കൊണ്ടിരിയ്ക്കുമ്പോൾ [[എഴുത്താണി]] ഒടിഞ്ഞുപോയതു കൊണ്ട് ഗണപതി തന്നെ സ്വന്തം കൊമ്പൊടിച്ച് എഴുതിയെന്നും, അങ്ങനെയണ് ഒറ്റക്കൊമ്പനായതെന്നും ഒരു കഥയുണ്ട്. ഗണപതി ഭഗവാന് ഏറ്റവും ഇഷ്ടപ്പെട്ട പൂജാദ്രവ്യം കറുകയായി മാറിയതിന് പിന്നിൽ ഒരു കഥയുണ്ട്. ഒരിക്കൽ അനലാസുരൻ സ്വർഗ്ഗ ലോകത്ത് പ്രശ്‌നങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു. ഈ അസുരന്റെ നേത്രങ്ങളിൽ നിന്നും പ്രവഹിച്ച അഗ്നിയിൽ എല്ലാം ചാമ്പലായി. ഇതിൽ നിന്നും രക്ഷപ്പെടാൻ ദേവന്മാർ ഗണപതിയെ അഭയം പ്രാപിച്ചു. ഗണപതി അസുരനുമായി യുദ്ധം ചെയ്തു. തന്റെ വിരാട് രൂപം പുറത്തെടുത്ത ഗണപതി അസുരനെ വിഴുങ്ങി. എന്നാൽ അസുരന്റെ താപം ഗണപതിയുടെ വയറ്റിൽ ചൂടും അസ്വസ്ഥതകളുമുണ്ടാക്കി. ഗണപതിയുടെ ദേഹം മുഴുവൻ തപിച്ചു. അവസാനം മുനിമാർ 21 കറുക നാമ്പുകൾ കൊണ്ട് ഗണേശന് അർച്ചന ചെയ്തു. അതിന്റെ ഫലമായി ഗണേശന്റെ താപം ശമിക്കുകയും ചെയ്തു. സന്തുഷ്ടനായ ഗണപതി ആരാണോ തന്നെ കറുക കൊണ്ട് പൂജിക്കുന്നത് അവരുടെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും സാധിക്കപ്പെടും എന്ന് മുനിമാരെ അനുഗ്രഹിച്ചു. അന്നുമുതലാണ് ഗണപതിക്ക് കറുക ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടതായത്. 21 എന്ന സംഖ്യയ്ക്ക് പ്രാധാന്യമുണ്ടായത്. പൂവില്ലാത്ത കറുകയാണ് പുജയ്ക്കെടുക്കുന്നത്. കറുക ഒറ്റസംഖ്യയിൽ നുള്ളിയെടുക്കണം. അത് ഒറ്റക്കെട്ടാക്കി വെള്ളത്തിൽ മുക്കി ശുദ്ധമാക്കിയ ശേഷം ഗണപതിയെ പൂജിക്കണം. ഗണപതി ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ സമർപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഏറ്റവും വീശിഷ്ട വസ്തുവാണ് കറുകപുല്ല്. == 32 ഭാവങ്ങൾ == 32 തരത്തിലുള്ള ഭാവങ്ങൾ ഗണപതിക്ക് ഉണ്ട്, ഓരോന്നും ഓരോ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത് #ബാലഗണപതി: കുട്ടികളുടേത് മാതിരി മുഖഭാവമുള്ളത്. കൈകളിൽ പഴം, മാമ്പഴം, കരിമ്പ് എന്നിവ ഭൂമിയിലെ സമ്പൽസമൃദ്ധിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. #തരുണഗണപതി: യുവത്തം തുളുമ്പുന്ന ഭാവത്തോട് കൂടിയത്‌. എട്ടു കൈകളോടു കൂടിയ ഗണപതി. #ഭക്തിഗണപതി: പൂർണ്ണചന്ദ്രൻറെ തിളക്കത്തോടെയുള്ള മുഖഭാവം പ്രത്യേകിച്ചും കൊയ്തുകാലത്ത്. എപ്പോഴും നല്ല പ്രസന്നവദനനായി. കൈകളിൽ മാമ്പഴം, നാളികേരം, പായസവും. #വീരഗണപതി: ഒരു യോദ്ധാവിന്റെ ഭാവത്തോടെയുള്ളത്. 16 കൈകളോടു കൂടിയത് എല്ലാ കൈകളിലും ആയുധങ്ങളുമായി യുദ്ധത്തിനു പുറപ്പെട്ടു നിൽക്കുന്നത്. ഉഗ്രമൂർത്തിയാണ്. #ശക്തിഗണപതി: 4 കൈകളോടെ ഇരിക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്‌ ഈ ഗണപതി. ദുർബലരെ രക്ഷിക്കുന്ന ഭാവം. #ദ്വിജഗണപതി: 3 ശിരസ്സോടുകൂടിയ ഗണപതിയാണ്. കൈകളിൽ ഓലയും, കൂജയും, ജപമണികളും. #സിദ്ധിഗണപതി: എല്ലാം നേടിയെടുത്ത ആത്മസംത്രിപ്തിയോടെ ഇരിക്കുന്ന ഗണപതി. കഴിവുകൾ ഉണ്ടാകാൻ ഈ ഗണപതിയെ ആരാധിക്കുന്നത് നല്ലതെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. #ഉച്ചിഷ്ട്ടഗണപതി: സംസ്കാരത്തിന്റെ കാവൽക്കാരനാണ് ഈ ഗണപതി. 6 കൈകളിൽ മാതളം, നീലത്താമര, ജപമാല, നെൽക്കതിർ. #വിഘ്നഗണപതി: എല്ലാ തടസ്സങ്ങളും നീക്കുന്ന ഗണപതി. #ക്ഷിപ്രഗണപതി: വളരെ വേഗം പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഗണപതിയാണ്. തുമ്പിക്കയ്യിൽ ഒരു കുടം നിറയെ അമൂല്യ രത്നങ്ങൾ ആയിട്ടുള്ളതാണ്. ഉഗ്രമൂർത്തിയാണ്. #ക്ഷിപ്രപ്രസാദഗണപതി: പെട്ടെന്ന് പ്രസാദിക്കുന്ന ഗണപതിയാണ്. കുശപ്പുല്ലു കൊണ്ടുള്ള സിംഹാസനത്തിൽ ഇരിക്കുന്നു. #ഹെരംബഗണപതി: 5 മുഖമുള്ള ഗണപതി, വെളുത്ത നിറം, ബലഹീനതരുടെ രക്ഷകൻ എന്നാണ് ഈ ഗണപതി അറിയപ്പെടുന്നത്. ഒരു വലിയ സിംഹത്തിൻറെ മുകളിലാണ് സവാരി. #ലക്ഷ്മിഗണപതി: തുവെള്ള നിറമാണ് ഈ ഗണപതിക്ക്. ലക്ഷ്മിദേവിയോട് കൂടി ഇരിക്കുന്നു‌. കൈകളിൽ തത്ത, മാതളം. ഐശ്വര്യവും സമ്പത്തും നൽകുന്ന ഗണപതി. ബിസിനസ്‌ സമൂഹത്തിന്റെ ഇഷ്ട ദൈവം. വെള്ളിയാഴ്ച പ്രധാന ദിവസം. #മഹാഗണപതി: ഈ ഗണപതിയിൽ നിന്നാണ് പ്രപഞ്ചം ഉണ്ടായതെന്ന് വിശ്വാസം. ഇത് പരമാത്മാവാണ്. ഗണപതിയുടെ പൂർണ രൂപം. തൃക്കണ്ണ് ഉള്ള ഗണപതിയാണ് ഇത്. മാതളം, നീലത്താമര, നെൽക്കതിർ എന്നിവ കൈകളിലേന്തിനിൽക്കുന്നു. ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പൊതുവേ കാണപ്പെടുന്ന ഗണപതി ഇതാണ്. #വിജയഗണപതി: എപ്പോഴും വിജയഭാവത്തോടെയുള്ള മുഖഭാവത്തോടെയാണ് ഈ ഗണപതി. സർവകാര്യവിജയത്തിന് ഉത്തമം. #നൃത്തഗണപതി: കലകളുടെ നാഥനാണ് ഈ ഗണപതി. നൃത്ത രൂപത്തിലാണ് ഈ ഗണപതി.നാലു കൈകളുള്ള ഈ ഗണപതിയുടെ വിരലുകളിൽ മോതിരവും കാണാം. #ഉർധ്വഗണപതി: 6 കൈകളിൽ നെൽക്കതിർ,താമര,കരിമ്പ്. #ഏകാക്ഷര ഗണപതി: തൃക്കണ്ൺ ഉള്ള ഗണപതി. താമരയുടെ ആകൃതിയിൽ മൂഷികന്റെ പുറത്താണ് ഇരിക്കുന്നത്. #വരദ ഗണപതി: ഈ ഗണപതി കൈയിൽ തേനുമായി ഇരിക്കുന്നത്. #ത്രയാക്ഷരഗണപതി: ഈ ഗണപതി പൊട്ടിയ കൊമ്പും, തുമ്പിക്കൈയിൽ മോദകവും. #ഹരിന്ദ്രഗണപതി: ഒരു പീഠത്തിൻറെ മുകളിൽ ഇരിക്കുന്ന രീതിയിൽ ആണ് ഈ ഗണപതി. #ഏകദന്തഗണപതി: ഈ ഗണപതി നീല നിറത്തോടുകൂടിയതാണ്. ലഡ്ഡു ആണ് പ്രസാദം. #സൃഷ്ടിഗണപതി: ഈ ഗണപതി ചുവന്ന നിറത്തോടുകൂടിയ ഉള്ളതാണ്. എല്ലാം സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഗണപതി ആണിത്. #ഉദ്ദണ്ടഗണപതി: ധർമത്തിനു വേണ്ടി പൊരുതുന്ന 10 കൈകളുള്ള ഗണപതി ആണ് ഇത്. #ഋണമോചനഗണപതി: കടങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുന്ന ഗണപതി. ഈ ഗണപതിയുടെ ഇഷ്ടപ്പെട്ട ഫലമാണ് റോസ്ആപ്പിൾ. #ധുണ്ടി ഗണപതി: കൈയ്യിൽ രുദ്രാക്ഷമാലയാണ് ഈ ഗണപതിക്ക്‌ ഉള്ളത്. #ദ്വിമുഖഗണപതി: രണ്ടുമുഖമുള്ള ഗണപതി, എല്ലാ ഭാഗത്തേക്കും കാണുന്ന രീതിയിൽ. #ത്രിമുഖഗണപതി: സ്വർണനിറത്തിലുള്ള താമരആണ് ഇരിപ്പിടം. #സിംഹഗണപതി: ഈ ഗണപതി ധീരതയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. #യോഗഗണപതി: യോഗമുദ്രയിൽ ഇരിക്കുന്ന ഗണപതി ആണിത്. ധ്യാനനിമഗ്നനായി ആണ് ഈ ഗണപതി. #ദുർഗ്ഗഗണപതി: യുദ്ധ വിജയത്തിൻറെ പ്രതീകമാണ്‌ ഈ ഗണപതി. ശത്രുക്കളിൽ വിജയം നൽകുന്ന ഗണപതി. #സങ്കടഹരഗണപതി: എല്ലാം ദുഖവും ശമിപ്പിക്കുന്ന ഗണപതി ആണിത്. പൗർണമി കഴിഞ്ഞു വരുന്ന സങ്കടഹര ചതുർഥി പ്രധാന ദിവസം. == പ്രാർത്ഥനാ ശ്ലോകങ്ങൾ == വക്ര തുണ്ട മഹാകായ സൂര്യകോടി സമപ്രഭഃ നിർവിഘ്‌നം കുരുമേ‌ ദേവ സർവ്വ കാര്യേഷു സർവദാ. ഏകദന്തം മഹാകായം<br /> തപ്തകാഞ്ചന സന്നിഭം<br /> ലംബോദരം വിശാലാക്ഷം<br /> വന്ദേഹം ഗണനായകം. <ref>'ക്ഷേത്രാചാരങ്ങൾ', കാണിപ്പയ്യൂർ ശങ്കരൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്, പഞ്ചാംഗം പുസ്തകശാല, കുന്നംകുളം</ref> "ശുക്ലാംബരധരം വിഷ്ണും, ശശിവർണ്ണം ചതുർഭുജം, പ്രസന്നവദനം ധ്യായേത്, സർവവിഘ്നോപ ശാന്തയേ" == പൂജകൾ == [[File:Ganapathy offering.jpg|thumb|കട്ടിളവെക്കൽ ചടങ്ങിന്റെ ഗണപതിക്ക് നിവേദിക്കൽ]] ശുഭ കാര്യങ്ങൾക്കു മുമ്പ് [[ഗണപതിഹോമം]] നടത്തുക ഹൈന്ദവർക്കിടയിൽ പതിവാണ്. വിഘ്ന നിവാരണം, [[ഗൃഹപ്രവേശം]], കച്ചവട ആരംഭം, ദോഷ പരിഹാരം എന്നിവക്കെല്ലാം ഗണപതിഹോമം മുഖ്യ ഇനമായി നടത്തി വരുന്നു. ഉദ്ദിഷ്ടകാര്യങ്ങൾക്കായി പ്രത്യേക തരത്തിലും ഗണപതി ഹോമം നടത്താം. ഇത്തരത്തിൽ പ്രത്യേക [[ദ്രവ്യം|ദ്രവ്യങ്ങൾ]] ചേർത്ത്‌ ഹോമം നടത്തുന്നത്‌ ഏറെ നല്ലതാണെന്ന്‌ തന്ത്രഗ്രന്ഥങ്ങളും ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. വിശേഷാൽ പതിനാറു ഉണങ്ങിയ [[തേങ്ങ]](കൊട്ട തേങ്ങ), പതിനാറുപലം [[ശർക്കര]], മുപ്പത്തിരണ്ട്‌ [[കദളിപ്പഴം]], നാഴിതേൻ, ഉരിയ [[നെയ്യ്‌]], എന്നിവ ഹോമിക്കാം. ശുഭാരംഭത്തിനും വിഘ്നങ്ങൾ ഇല്ലാതിരിക്കാനും ഹൈന്ദവർ ഗണപ്തിയെയാണ് ആദ്യം പൂജിക്കുന്നത്. ദിവസവും കുടുബത്തിൽ ചെംഗണപതിഹോമം നടത്തുന്നത് സവിശേഷ ഫലദായകമാണ്. പൊതുവേ സ്ത്രീകൾ ചെയ്യുന്ന ഹോമം എന്ന പ്രത്യേകതയും ഇതിനുണ്ട്. രാവിലെ കുളിച്ച് ശുദ്ധിയോടെ അടുപ്പു കത്തിച്ച്, അതിൽ തേങ്ങാപ്പൂളും ശർക്കരയും അൽപം നെയ്യും ഗണപതിയെ ധ്യാനിച്ച് ഹോമിക്കുന്നതാണു ചടങ്ങ്. ഇന്നു മിക്ക വീടുകളിലും അടുപ്പു കത്തിക്കാത്തതിനാൽ ചകിരിത്തൊണ്ടിൽ തീ കത്തിച്ചു ചെംഗണപതി ഹോമം ചെയ്യാവുന്നതാണ്. നേദിക്കുമ്പോൾ ഗണേശന്റെ മൂലമന്ത്രമായ 'ഓം ഗം ഗണപ തയേ നമഃ' ജപിക്കണം. ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നതു കുടുംബത്തിൽ‌ സർ‌വവിഘ്നങ്ങളും നീങ്ങി ഐശ്വര്യം നിറയും എന്നാണു ഹൈന്ദവ വിശ്വാസം. അതിനാൽ പ്രഥമ പൂജ്യൻ എന്നൊരുനാമവും ഗണപതിക്കുണ്ട്.<ref>Krishan pp.1–3</ref> ഗണപതിയുടെ ഒരു ശില്പം പോലുമില്ലാത്ത വീട് ഇന്ത്യയിൽ കണ്ടെത്തുക ദുഷ്കരമായിരിക്കും എന്നാണ് K.N. സോമയാജിപറയുന്നത്. ജാതിഭേദമന്യേ ഗണപതിയെ രാജ്യം മുഴുവനും ആരാധിക്കുന്നു".<ref>K.N. Somayaji, ''Concept of Ganesha'', p.1 as quoted in Krishan pp.2–3</ref> പ്രത്യേകിച്ചും ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ ഗണപതി പ്രാർഥനയിൽ നൃത്ത-സംഗീതങ്ങളും ഉൾപ്പെടുത്താറുണ്ട്.<ref name="Nagar, Preface"/>. ''ഓം ശ്രീ ഗണേശായ നമഃ'' എന്നമന്ത്രവും ഉച്ചരിക്കുന്നു. ഗണപതിയെ സംബന്ധിച്ചുള്ള മറ്റൊരു പ്രശസ്തമായ മന്ത്രമാണ് ''ഓം ഗം ഗണപതയേ നമഃ''<ref>Grimes p.27</ref> ==ആഘോഷങ്ങൾ== [[File:Ganesh Paris 2004 DSC08471.JPG|thumb|[[പാരിസ്|പാരിസിൽ]] നടന്ന ഒരു ഗണേശ ശോഭയാത്ര]] ===വിനായക ചതുർത്ഥി=== ഗണപതിയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആഘോഷമാണ് വിനായക ചതുർത്ഥി. ഗണേശ ചതുർത്ഥി എന്നും ഇത് അറിയപ്പെടാറുണ്ട്. ശകവർഷ കലണ്ടർ അനുസരിച്ച് [[ഭാദ്രപദം|ഭാദ്രപദമാസത്തിലെ]] വെളുത്തപക്ഷത്തിലെ ചതുർത്ഥി നാളിലാണ് ഇത് ആഘോഷിക്കുന്നത്. ഗ്രിഗോറിയൻ കലണ്ടർ പ്രകാരം വിനായക ചതുർത്ഥി ആഗസ്തിലോ സെപ്റ്റംബറിലോ ആയിരിക്കും<ref>For the fourth waxing day in {{IAST|Māgha}} being dedicated to Ganesa ({{IAST|Gaṇeśa-caturthī}}) see: Bhattacharyya, B., "Festivals and Sacred Days", in: Bhattacharyya, volume IV, p. 483.</ref> ശണേശ വിഗ്രഹങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി, പൂജകൾക്ക് ശേഷം അത് ജലത്തിൽ നിമഞ്ജനം ചെയ്യുന്നത് ആഘോഷങ്ങളുടെ ഒരു ഭാഗമാണ്. ഇന്ത്യയിലെ എല്ലായിടത്തും ഗണേശ ചതുർത്ഥി ആഘോഷിക്കാറുണ്ടെങ്കിലും മഹാരാഷ്ട്ര സംസ്ഥാനത്താണ് ഏറ്റവും വിപുലമായി ആഘോഷങ്ങൾ നടക്കുന്നത്. [[മുംബൈ]]യിലെ ഗണേശ ശോഭയാത്രക്ക് അന്തർദേശീയതലത്തിൽ ശ്രദ്ധ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>For Ganesh Chaturthi as the most popular festival in Maharashtra, see: Thapan, p. 226.</ref><ref>"{{IAST|Gaṇeśa}} in a Regional Setting". Courtright, pp. 202–247.</ref>. ഗോവയിലും ഗണേശചതുർത്ഥി ഒരു പ്രധാന ആഘോഷമാണ്. കേരളത്തിൽ പ്രധാനമായും ഗണപതിക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒതുങ്ങിനിൽക്കുന്നവയാണ് വിനായക ചതുർത്ഥി ആഘോഷങ്ങൾ എങ്കിലും ഈയടുത്ത കാലത്തായി ഗണേശോത്സവം പോലുള്ള പരിപാടികൾ കേരളത്തിലും ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. == ഭാരതത്തിനും പുറത്തുള്ള സ്വാധീനം == വ്യാപാരവും മറ്റ് ജനമിശ്രണം മൂലം ഇന്ത്യൻ സാംസ്കാരത്തിന്റെ സ്വാധീനം തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യ മുഴുവൻ വ്യാപിച്ചു. ഇതിന്റെ ഫലമായി ഭാരതത്തിന്റെ പുറത്തും ആരാധിക്കാൻ തുടങ്ങിയ ഹിന്ദുദൈവങ്ങളിൽ പ്രധാനിയാണ് ഗണപതി.<ref>Nagar, p. 175.</ref> ഇന്ത്യയ്ക്ക് പുറത്തേക്ക് വ്യാപാരാവശ്യങ്ങൾക്കായി പോകുന്നവരാണ് പ്രധാനമായും ഗണപത്യാരാധന നടത്തുന്നത്.<ref>Nagar, p. 174.</ref>പത്താം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ പുതിയ വ്യാപാര ശൃംഖലകളുടെ ഉദയത്തോടെ ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും ഇന്ത്യയിലേക്കുമുള്ള പണത്തിന്റെ ഒഴുക്ക് തുടങ്ങി. ഈ സമയത്ത് വ്യാപാരികൾക്കിടയിലെ മുഖ്യ ദൈവമായി ഗണപതി മാറി.<ref>Thapan, p. 170.</ref>മലയ് ആർക്കിപെലഗോയിലേക്ക് കുടിയേറിയ ഹിന്ദുക്കൾ അവർക്കൊപ്പം തങ്ങളുടെ സംസ്കാരത്തേയും അവിടെ വ്യാപിപ്പിച്ചു. ശിവാലയങ്ങൾക്ക് പുറമേ ഗണേശ ബിംബങ്ങളും അവിടെ ധാരാളമായി കാണാം. ജാവ, ബാലി എന്നിവിടങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഹൈന്ദവ കലകളിൽ ഗണപതി രൂപത്തിന് വളരെയധികം പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ഇത് വൻ‌തോതിലുള്ള സംസ്കാര മിശ്രണത്തെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്<ref>Getty, pp. 55–66.</ref> തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയിലേക്കുള്ള ഹിന്ദുസംസ്കാരത്തിന്റെ വ്യാപനം മൂലം ബർ‌മ്മ, തായ്‌ലന്റ്, കമ്പോഡിയ എന്നിവിടങ്ങളിൾ നവീനതരത്തിലുള്ള ഗണപതി രൂപങ്ങൾ കാണുന്നു. ഇന്റോചൈന പ്രദേശങ്ങളിൽ ഹിന്ദുമതവും ബുദ്ധമതവും അനുഷ്ടിച്ചതിനാൽ പരസ്പരമുള്ള സ്വാധീനം ഇവിടങ്ങളിലെ മതാനുഷ്ഠാനങ്ങളിൽ കാണാം. ==ഗണപതിക്ക്‌ വയ്ക്കൽ (ഗണപതി ഒരുക്ക്)== ഗണപതിക്കുള്ള ഏറ്റവും ലളിതമായ ഒരു വഴിപാടാണ് ഇത്. ഹൈന്ദവരുടെ പല പ്രധാന ചടങ്ങുകളിലും ഗണപതി ഒരുക്ക് കാണാം. ഏതെങ്കിലും പ്രധാന ചടങ്ങ് ആരംഭിക്കുന്നതിനു മുന്പായി പൂജ നടത്തുന്നതിനുള്ള സ്ഥലം കഴുകി വൃത്തിയാക്കി നിലവിളക്ക് കൊളുത്തി, അതിനു മുൻപിലായി ഒരു വാഴയിലയിൽ അവിൽ, മലർ, ശർക്കര, തേങ്ങാ പൂള്, കദളിപ്പഴം, കരിമ്പ്, തേൻ, കൽക്കണ്ടം, മുന്തിരി, മാതളം തുടങ്ങിയവ നിവേദ്യമായി ഗണപതിക്ക് വയ്ക്കുന്നു. ചിലപ്പോൾ അല്പം നെല്ല്, പുഷ്പങ്ങൾ, ജലം, ഗണപതിയുടെ ചിത്രം തുടങ്ങിയവയും സുഗന്ധത്തിനായി ചന്ദനത്തിരിയും കൊളുത്തി വയ്ക്കുന്നു. ഇതിനുശേഷം ഗണപതിയെ സങ്കല്പിച്ചു പ്രാർഥന നടത്തുന്നു. ഒടുവിൽ കര്പ്പൂരമുഴിഞ്ഞു തൊഴുത ശേഷം മറ്റുള്ള ചടങ്ങുകൾ ചെയ്തു തീർക്കുന്നു. ഒടുവിൽ നിവേദ്യങ്ങൾ പ്രസാദമായി ആളുകൾ കഴിക്കുന്നു. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == വെള്ളിയാഴ്ച, ഗണേശ ചതുർഥി, സങ്കടഹര ചതുർഥി (മലയാള മാസങ്ങളിലെ പൗർണമി കഴിഞ്ഞു വരുന്ന നാലാം ദിവസം). === വെള്ളിയാഴ്ച === ഗണേശന് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ദിവസമാണ് വെള്ളിയാഴ്ച. === സങ്കടഹര ചതുർഥി === മലയാള മാസത്തിലെ പൗർണമി കഴിഞ്ഞുള്ള നാലാമത്തെ തിഥിയാണ് സങ്കടഹര ചതുർഥി എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഈ ദിനത്തിൽ വ്രതമനുഷ്ഠിച്ചു പ്രാർഥിച്ചാൽ ഭക്തന്റെ സർവദുരിതങ്ങളും തടസ്സങ്ങളും നീക്കി ആഗ്രഹസാഫല്യം നൽകി ഗണപതി ഭഗവാൻ അനുഗ്രഹിക്കും എന്നാണ് വിശ്വാസം.   സാഹചര്യം നിമിത്തം വ്രതമനുഷ്ഠിക്കാൻ സാധിക്കാത്തവർ ഗണേശ പ്രതിഷ്ഠയുള്ള ക്ഷേത്രദർശനം നടത്തുന്നതും ഗണേശപ്രീതികരമായ സ്തോത്രങ്ങൾ  ജപിക്കുന്നതും പുണ്യദായകമാണ്.  കറുക, മുക്കുറ്റി എന്നിവ പറിച്ചു കഴുകി ഒരു ഇലക്കീറിൽ വച്ച് ഭഗവാന് സമർപ്പിക്കുന്നതും ഒരുരൂപാ നാണയം ഉഴിഞ്ഞു സമർപ്പിക്കുന്നതും ഉത്തമം. ഭവനത്തിൽ  മോദകം അഥവാ കൊഴുക്കട്ട ഉണ്ടാക്കി ഭക്ഷണപ്രിയനായ ഗണേശനെ ധ്യാനിച്ച് അടുപ്പിൽ സമർപ്പിച്ച ശേഷം കുടുംബാംഗങ്ങൾ ഒത്തൊരുമിച്ചിരുന്ന് കഴിക്കുന്നത് കുടുംബൈശ്യര്യ വർധനവിന് ഉത്തമമാണ് എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഭഗവാന്റെ മുന്നിൽ തേങ്ങാ ഉടയ്ക്കുന്നതും ഏത്തമിടുന്നതും സർവ വിഘ്‌നങ്ങളും നീങ്ങാൻ സഹായകമാകും എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഈ ദിനത്തിൽ കുടുബത്തിൽ ചെംഗണപതിഹോമം നടത്തുന്നത് സവിശേഷ ഫലദായകമാണ് എന്നാണ് വിശ്വാസം. === ഗണേശ ചതുർഥി === [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിലെ]] വെളുത്ത പക്ഷത്തിലെ ചതുർഥി ദിവസത്തിൽ ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്ന ഒരുത്സവമാണ് '''വിനായക ചതുർഥി'''. [[ഗണപതി|ഗണപതിയുടെ]] ജന്മദിനമാണ് ഇതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിലും]] മറ്റ് ഉത്തരേന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലുമായിരുന്നു നേരത്തെ ഇത് ഏറ്റവും അധികം ആഘോഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്. കേരളത്തിലെ [[ഗണപതി]] ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പ്രധാന്യത്തോടെയാണ് വിനായക ചതുർത്ഥി ആഘോഷിക്കുന്നത്<sup>[''[[വിക്കിപീഡിയ:പരിശോധനായോഗ്യത|അവലംബം ആവശ്യമാണ്]]'']</sup>. == കേരളത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഗണപതി ക്ഷേത്രങ്ങൾ == * [[കൊട്ടാരക്കര ശ്രീ മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം|കൊട്ടാരക്കര ശ്രീ മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം, കൊല്ലം ജില്ല]] * [[പമ്പാ ഗണപതി ക്ഷേത്രം]], പത്തനംതിട്ട (ശബരിമല) * [[മള്ളിയൂർ മഹാഗണപതിക്ഷേത്രം|മള്ളിയൂർ മഹാഗണപതിക്ഷേത്രം, കോട്ടയം]] * [[പഴവങ്ങാടി ഗണപതിക്ഷേത്രം]], [[തിരുവനന്തപുരം]] * [[സൂര്യകാലടി മന]], [[കോട്ടയം ജില്ല]] * പെരുമുടിശ്ശേരി ചേന്നാസ് മന, എരമംഗലം, മലപ്പുറം ജില്ല * [[പാളയം ശക്തിവിനായക ക്ഷേത്രം]], തിരുവനന്തപുരം * [[കക്കാട് മഹാഗണപതിക്ഷേത്രം]], [[കുന്നംകുളം]], [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]] * [[കാര്യാലയ ഗണപതിക്ഷേത്രം]], [[ഗുരുവായൂർ]], തൃശ്ശൂർ ജില്ല * [[തിരുവമ്പാടി ഗണപതിക്ഷേത്രം|തിരുവമ്പാടി ഗണപതിക്ഷേത്രം]], തൃശ്ശൂർ ജില്ല * [[നടുവിലാൽ ഗണപതിക്ഷേത്രം]], [[തൃശ്ശൂർ]] * ഈശ്വരമംഗലം മഹാ ഗണപതി ക്ഷേത്രം, ശ്രീകൃഷ്ണപുരം, പാലക്കാട് ജില്ല * [[കൊട്ടാരക്കുളം മഹാഗണപതിക്ഷേത്രം]], കൊല്ലം ജില്ല * ഇടപ്പള്ളി മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം, ഇടപ്പള്ളി , എറണാകുളം ജില്ല * പനങ്ങാട് സ്വയംഭൂ മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം, പനങ്ങാട്, എറണാകുളം. * [[ഇന്ത്യനൂർ മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം]], [[കോട്ടക്കൽ]], [[മലപ്പുറം]] * [[ബത്തേരി മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം]], [[സുൽത്താൻ ബത്തേരി]], [[വയനാട്]] * [[വേളം മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം]], [[മയ്യിൽ]], [[കണ്ണൂർ]] * [[മധൂർ അനന്തേശ്വര സിദ്ധിവിനായക ക്ഷേത്രം]], [[കാസർഗോഡ്]] * മുതുവിള, ഗണപതിപുരം, കോടംപ്ലാച്ചി ശ്രീ മഹാഗണപതി ക്ഷേത്രം, തിരുവനന്തപുരം * ചെറുതുരുത്തി ടൗൺ വിനായക ക്ഷേത്രം, ഷൊർണൂർ, പാലക്കാട് ജില്ല == ചിത്രശാല == <gallery> File:Ganesolsavam_-_ഗണേശോൽസവം_-_ഗണപതി_-_പുതുഗ്രാമം,_പാലക്കാട്_01.jpg|ഗണേശോൽസവം, പുതുഗ്രാമം, പാലക്കാട് File:Ganesolsavam_-_ഗണേശോൽസവം_-_ഗണപതി_-_പുതുഗ്രാമം,_പാലക്കാട്_03.jpg|ഗണേശോൽസവം, പുതുഗ്രാമം, പാലക്കാട് File:Ganesolsavam_-_ഗണേശോൽസവം_-_ഗണപതി_-_പുതുഗ്രാമം,_പാലക്കാട്_04.jpg|ഗണേശോൽസവം, പുതുഗ്രാമം, പാലക്കാട് </gallery> == അവലംബം == <references/> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == http://god.co.in/god-ganesha/ {{commons|Ganesha}} {{Hinduism-stub}} {{ഹിന്ദു ദൈവങ്ങൾ}} [[വർഗ്ഗം:ഹൈന്ദവദൈവങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദു ദേവന്മാർ]] 836wiyn0mnwdbabh0m1qacl0j0nqkaw ബ്ലോഗ് 0 5920 4675222 4582813 2026-10-11T10:33:51Z Manoj J Palakudy 224043 /* ബ്ലോഗുകൾ മലയാളത്തിൽ */ 4675222 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Blog}}radiant-n56789011.wordpress.c {{Journalism sidebar}} {{Internet}} '''[[ബ്ലോഗ്]]''' എന്നാൽ ദിനസരി (ജേർണ്ണൽ) പോലെ കുറിപ്പുകളോ ചെറുലേഖനങ്ങളോ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന, മുഖ്യമായും വ്യക്തിഗതമായ വെബ്‌പേജുകളാണ്. ഒരു ബ്ലോഗിലെ കുറിപ്പുകൾ വിപരീതസമയക്രമത്തിൽ (അതായത് പുതിയ കുറിപ്പുകൾ പേജിന്റെ മുകൾ‌ഭാഗത്തും, പഴയവ പേജിന്റെ താഴത്തുഭാഗത്തും വരാൻ പാകത്തിന്) ആണു സാധാരണയായി ചിട്ടപ്പെടുത്താറ്. വിവിധ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്തകളും അപഗ്രഥനങ്ങളും വ്യക്തിഗതമായ നിരീക്ഷണങ്ങളുമാണ് മുഖ്യമായും ബ്ലോഗുകളിൽ ഉണ്ടാകുക. ഉദാഹരണമായി ഭക്ഷണം, രാഷ്ട്രീയം, പ്രാദേശിക വാർത്തകൾ, ചടങ്ങുകൾ എന്നിവ ഒരു വ്യക്തിപരമായ ഡയറിക്കുറിപ്പുകൾ പോലെ ബ്ലോഗുകളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. എന്നിരുന്നാലും ബ്ലോഗിന്റെ ഉള്ളടക്കം എന്തായിരിക്കണം എന്ന് വ്യവസ്ഥയൊന്നുമില്ല. സാധാരണയായി ബ്ലോഗുകളിൽ എഴുത്തുകൾ, ചിത്രങ്ങൾ, മറ്റ് ബ്ലോഗുകൾ, വെബ്‌സൈറ്റുകൾ ആണ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുക. എന്നാലും ചിത്രബ്ലോഗുകൾ, വീഡിയോബ്ലോഗുകൾ, ശബ്ദബ്ലോഗുകൾ (podcasting) എന്നിവയും ഉണ്ടു്. ബ്ലോഗ് എന്ന പദം ‘വെബ് ലോഗ്’ എന്നീ രണ്ട് പദങ്ങൾ ചുരുങ്ങി ഉണ്ടായതാണ്. ബ്ലോഗ് എന്ന പദം ഒരു ക്രിയ ആയും ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷയിൽ ഇപ്പോൾ ഉപയോഗിച്ച് കാണാറുണ്ട്. അർത്ഥം: ബ്ലോഗ് എഴുതുക == ചരിത്രം == === 1994 – 2001 === [[പ്രമാണം:Brad Fitzpatrick by Anton Nossik cropped.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|200px|[[:en:Brad Fitzpatrick|ബ്രാഡ് ഫിറ്റ്സ്‌പാട്രിക്ക്]], ഒരു ആദ്യകാല ബ്ലോഗർ.]] വ്യക്തികൾ തങ്ങളുടെ സ്വകാര്യജീ‍വിതത്തെപ്പറ്റി രേഖപ്പെടുത്താൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഓൺലൈൻ ഡയറി രൂപാന്തരപ്പെട്ടാണ് ആധുനിക ബ്ലോഗുകൾ ഉണ്ടായത്.ഇങ്ങനെയുള്ള എഴുത്തുകാരിൽ മിക്കവരും ''ഡയറിസ്റ്റ്,ജേണലിസ്റ്റ്'' അല്ലെങ്കിൽ ''ജേണലേഴ്സ്'' എന്നൊക്കെയാണ് സ്വയം വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്. കുറച്ചുപേർ ''എസ്ക്രിബിഷനിസ്റ്റുകൾ'' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു.‘വെബ് റിംഗ്’ എന്ന തുറന്ന താളുകളിൽ ഓൺലൈൻ-ജേണൽ സമൂഹത്തിലെ അംഗങ്ങളും ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. 1994ൽ സ്വാത്ത്മോർ കോളെജിൽ വിദ്യാർത്ഥിയായിരിക്കേ പതിനൊന്നുവർഷക്കാലം നീണ്ട വ്യക്തിപരമായ ബ്ലോഗിങ് നടത്തിയ ജസ്റ്റിൻ ഹോൾ ആണ് ആദ്യത്തെ ബ്ലോഗറായി പൊതുവിൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. ഓൺലൈനായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിരുന്ന മറ്റു് ജേണലുകളും നിലനിന്നിരുന്നു. പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു ഉദാഹരണം ഫിംഗർ പ്രോട്ടോകോൾ വഴി പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുകയും വ്യാപകമായി വായിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തിരുന്ന,ജോൺ കാർമാക് എന്ന ഗെയിം പ്രോഗ്രാമർ എഴുതിയിരുന്ന ജേണലായിരുന്നു. കോർപ്പറേറ്റ് സൈറ്റുകളും പേഴ്സണൽ ഹോം പേജുകളുമടക്കമുള്ള വെബ് സൈറ്റുകൾ അവയുടെ ഉള്ളടക്കം തീയതിയനുസരിച്ച് തരം തിരിച്ച് പ്രധാനതാളിൽ ഒരു സൂചികയായി കൊടുക്കുന്ന പതിവ് പണ്ടും ഇപ്പോഴും ഉണ്ട്. ഇതിനൊരുദാഹരണം മാറ്റ് ഡ്രഡ്ജിന്റെ വാർത്തകൾ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള [http://drudgereport.com/ “ഡ്രഡ്ജ് റിപ്പോർട്ട്”] എന്ന “വെബ് ലോഗ്” ആണ്, അദ്ദേഹത്തിന് ഈ രീതി ഇഷ്ടമല്ല എന്ന് പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും. === 2001 – 2004 === 2001-ൽ പല പ്രശസ്ത ബ്ലോഗുകളും നിലവിൽ വന്നു. ആൻഡ്രൂ സള്ളിവന്റെ ആൻഡ്രൂസള്ളിവൻ.കോം, റോൺ ഗുൺസ്‌ബർഗറുടെ പൊളിറ്റിക്സ്1.കോം, റ്റീഗൻ ഗൊഡാർഡിന്റെ പൊളിറ്റിക്കൽ വയർ, ജെറോം ആംസ്‌ട്രോങ്ങിന്റെ മൈഡിഡി തുടങ്ങിയവയെല്ലാം രാഷ്ട്രീയം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന ബ്ലോഗുകളായിരുന്നു. 1998 മുതൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ബോബ് സോമെർബിയുടെ ഡെയ്‌ലി ഹൌളർ, 1999-ൽ തുടങ്ങിയ മിക്കി കൌ-ന്റെ കൌസ്‌ഫ്ലൈസ് തുടങ്ങിയവയായിരുന്നു ആദ്യകാല രാഷ്ട്രീയ ബ്ലോഗുകൾ. 2001 ആയപ്പോഴേയ്ക്കും ബ്ലോഗിങ്ങ് ഒരു വലിയ പ്രതിഭാസമായി വളർന്നിരുന്നു. എങ്ങനെ ബ്ലോഗ് ചെയ്യാം എന്നു പഠിപ്പിയ്ക്കുന്ന ലേഖനങ്ങൾ വന്നു തുടങ്ങി. ബ്ലോഗിങ്ങ് സമൂഹത്തിന്റെ പ്രാധാന്യവും അതിന് മുഖ്യധാരാസമൂഹത്തിലുള്ള ഇടപെടലുകളും കൂടി വന്നു. പത്രപ്രവർത്തന രംഗത്തെ പല പ്രമുഖ സ്ഥാപനങ്ങളും ബ്ലോഗിങ്ങിനെ താൽപ്പര്യത്തോടെ വീക്ഷിയ്ക്കാനും ബ്ലോഗിങ്ങും പത്രപ്രവർത്തനവും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങൾ വിലയിരുത്താനും തുടങ്ങി. 2002-ൽ ജെറോം ആംസ്‌ട്രോങ്ങിന്റെ സുഹൃത്തും വാണിജ്യപങ്കാളിയുമായ മാർക്കോസ് മൗലിറ്റ്‌സാസ് സുനിഗ “ഡെയിലികോസ്” എന്ന ബ്ലോഗ് തുടങ്ങി. പ്രധാന സംഭവങ്ങളോടനുബന്ധിച്ചുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ ഒരു ലക്ഷം പേർ വരെ ഒരു ദിവസം സന്ദർശിയ്ക്കുന്ന ആ ബ്ലോഗ് ഇന്റർനെറ്റിലെ ഏറ്റവുമധികം സന്ദർശകരുള്ള ബ്ലോഗുകളിൽ ഒന്നാണ്. 2002-ൽ ബ്ലോഗുകd പ്രശസ്തമാവാൻ മറ്റൊരു കാരണമായിരുന്നു അമേരിക്കൻ സെനറ്റർ ട്രന്റ് ലോട്ട്-മായി ബന്ധപ്പെട്ട ബ്ലോഗ് പോസ്റ്റുകളും കമന്റുകളും. മറ്റൊരു സെനറ്റർ ആയ സ്‌ട്രോം തർമണ്ടിന്റെ ബഹുമാനാർത്ഥം നടത്തപ്പെട്ട ഒരു വിരുന്നിൽ വെച്ച് ലോട്ട്, തർമണ്ടിനെ പുകഴ്ത്തിക്കൊണ്ടിപ്രകാരം പറഞ്ഞു:“തർമണ്ട് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കിൽ അമേരിയ്ക്ക ഇന്ന് കൂടുതൽ പുരോഗമിക്കപ്പെട്ടിരുന്നേനെ”. ഇത് 1948-ൽ തർമണ്ട് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണ സമയത്ത് ഉന്നയിച്ചിരുന്ന വംശീയ വിച്ഛേദനം എന്ന ആശയത്തോട് പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിയ്ക്കലായി ലോട്ട്-ന്റെ വിമർശകർ വ്യാഖ്യാനിച്ചു. ബ്ലോഗെഴുത്തുകാർ പഴയ രേഖകളും രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ട അഭിമുഖങ്ങളും ഒക്കെ ഉയർത്തിക്കൊണ്ടു വന്ന് ഈ വാദത്തിന് ശക്തിപകർന്നു. ലോട്ട്-ന്റെ പ്രസ്താവന മാധ്യമങ്ങൾ പലതും പങ്കെടുത്ത ഒരു പൊതുവേദിയിലാണ് നടത്തപ്പെട്ടതെങ്കിലും ബ്ലോഗെഴുത്തുകാർ ഈ കഥ പുറത്തു വിടുന്നതു വരെ മാധ്യമങ്ങൾ എല്ലാം ഇതിനെക്കുറിച്ച്‌ മൗനം പാലിച്ചിരുന്നു. ബ്ലോഗിങ്ങ് ഉണ്ടാക്കിയ ഈ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധി കാരണം ലോട്ട്-ന് മെജോറിറ്റി ലീഡർ സ്ഥാനത്തു നിന്നും രാജിവയ്ക്കേണ്ടി വന്നു. ഈ സംഭവത്തോടെ വാർത്താപ്രചരണത്തിനുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗം എന്ന വിശ്വാസ്യത ബ്ലോഗുകൾ നേടിയെടുത്തു. വെറും കൊച്ചുവർത്തമാനം പറച്ചിലായി മിക്കവാറും വീക്ഷിക്കപ്പെടാറുണ്ടെങ്കിലും ചില സമയത്ത് ബ്ലോഗെഴുത്തുകാർ പ്രധാന വാർത്തകൾ മറ്റു മാധ്യമങ്ങൾക്കു മുൻപു തന്നെ പൊതുജനത്തെ അറിയിക്കുന്നതിൽ വിജയിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ മറ്റു സമയങ്ങളിൽ വാർത്താ ബ്ലോഗുകൾ മറ്റു മാധ്യമങ്ങളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിയ്ക്കപ്പെട്ട വാർത്തകളെ അപഗ്രഥിയ്ക്കാറാണു പതിവ്. 2002 മുതൽ വാർത്തകൾ വെളിച്ചത്തു കൊണ്ടുവരാനും, രൂപപ്പെടുത്താനും, തിരിച്ചുമറിയ്ക്കാനും ഒക്കെ ബ്ലോഗുകൾക്കുള്ള കഴിവ് ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇറാക്ക് യുദ്ധസമയത്ത് പല ബ്ലോഗെഴുത്തുകാരും വളരെ കൃത്യമായതും വികാരപരമായതുമായ വീക്ഷണ കോണുകൾ പങ്കുവെച്ചിരുന്നു, സാധാരണ കാണുന്ന ഇടത്-വലത് രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകൾക്കുപരിയായ പല വീക്ഷണങ്ങളും. പല രാഷ്ട്രീയക്കാരും സ്ഥാനാർത്ഥികളും അവരുടെ നിലപാടുകൾ ജനങ്ങളെ അറിയിക്കാൻ ബ്ലോഗുകൾ ഉപയോഗിച്ചതും ബ്ലോഗുകളുടെ പ്രചാരം വർദ്ധിപ്പിച്ചു. ഹോവാർഡ് ഡീൻ, വെസ്ലി ക്ലാർക്ക് തുടങ്ങിയവ ഇങ്ങനത്തെ ബ്ലോഗുകളാണ്. ഡാനിയൽ ഡ്രെസ്‌നർ, ജെ. ബ്രഡ്‌ഫോർഡ് ഡിലോങ്ങ് തുടങ്ങിയ വിദഗ്ദ്ധർ ബ്ലോഗിങ്ങ് തുടങ്ങിയത് ബ്ലോഗുകളെ ഗഹനമായ വിശകലനങ്ങൾക്ക് പാത്രമാക്കി. രണ്ടാമത്തെ ഇറാഖ്‌ യുദ്ധം ഒരർത്ഥത്തിൽ ഒരു ബ്ലോഗ് യുദ്ധത്തിനു വഴിവെച്ചു. ഇറാഖിൽ നിന്നുള്ള പല ബ്ലോഗെഴുത്തുകാരും പ്രശസ്തരായി. സലാം പാക്സ് എന്നയാൾ തന്റെ ബ്ലോഗ് ഒരു പുസ്തകമായി പ്രസിദ്ധീകരിയ്ക്കുകവരെ ചെയ്തു. യുദ്ധം ചെയ്തുകൊണ്ടിരുന്ന പല സൈനികരും ബ്ലൊഗുകൾ ഉണ്ടാക്കി. ഇത്തരം യുദ്ധബ്ലോഗൂകൾ യുദ്ധത്തിന്റെ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെപ്പറ്റി വായനക്കാർക്ക് പല പുതിയ അറിവുകളും പകർന്നു കൊടുത്തു. ഔദ്യോഗിക വാർത്താമാധ്യമങ്ങളുടെതിൽ നിന്ന് വിഭിന്നമായ കാഴ്ചപ്പാടുകളാണ് പല ബ്ലോഗുകളും വായനക്കാർക്ക് നൽകിയത്. വ്യക്തമല്ലാത്തതും അതിപ്രധാനമല്ല്ലാത്തതുമായ പല വാർത്തകളിലേയ്ക്കും പൊതുജനശ്രദ്ധ തിരിയ്ക്കാൻ ബ്ലോഗുകൾക്കായി. മാർച്ച് 11 ഭീകരാണക്രമണത്തിനെതിരെ മാഡ്രിഡിൽ നടന്ന ഒരു വൻ പ്രതിഷേധത്തിന്റെ വിവരങ്ങൾ ജനങ്ങളെ അറിയിക്കാനായി ബ്ലോഗെഴുത്തുകാർ പലരും ആ തെരുവുകളിലെ ഗതാഗത ക്യാമറകളിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. ടെലിവിഷനിൽ കാണിയ്ക്കുന്ന പല പരിപാടികൾക്കും ബ്ലോഗെഴുത്തുകാർ തത്സമയ വിവരണങ്ങൾ നൽകാൻ തുടങ്ങി. അങ്ങനെ ബ്ലോഗിങ്ങിന് പരിഭാഷയോടൊപ്പം എഡിറ്റിങ്ങും എന്ന ഒരു മാനം കൂടി കൈവന്നു. ഉദാഹരണത്തിന് “ഞാൻ പ്രസിഡന്റ് ബുഷിന്റെ പ്രസംഗം ബ്ലോഗ് ചെയ്യുന്നു” എന്നതിന് “ഞാൻ പ്രസിഡന്റ് ബുഷിന്റെ പ്രസംഗം ടെലിവിഷനിൽ കാണുമ്പോൾ അതിനെപ്പറ്റിയുള്ള എന്റെ പ്രതികരണം എന്റെ ബ്ലോഗിൽ എഴുതുന്നു” എന്നൊരു അർത്ഥം വരുന്നു. ബ്ലോഗിൽ തത്സമയ വിവരണം കൊടുക്കുന്നതിനെ ചിലപ്പോൾ തത്സമയ ബ്ലോഗിങ്ങ് എന്ന് പറയാറുണ്ട്. === 2004 – ഇന്നുവരെ === <!--[[ചിത്രം:Onnam Template.gif|ലഘുചിത്രം|300px|[[ബ്ലോഗർ ഡോട്ട് കോം|ബ്ലോഗ്ഗറിലുള്ള]] ഒരു പരീക്ഷണ ബ്ലോഗ്]] --> രാഷ്ട്രീയ ഉപദേശകർ, മാധ്യമങ്ങൾ, സ്ഥാനാർത്ഥികൾ തുടങ്ങിയവർ ജനങ്ങളിലേയ്ക്ക് എത്താനും അഭിപ്രായരൂപവൽക്കരണത്തിനുമായി ബ്ലോഗുകൾ ഉപയോഗിച്ചു തുടങ്ങിയതോടെ 2004-ഓടെ ബ്ലോഗുകൾ കൂടുതൽ പൊതുധാരയിലേയ്ക്കു കടന്നുവന്നു തുടങ്ങി. ബ്രിട്ടനിലെ ലേബർ പാർട്ടി പ്രതിനിധി റ്റോം വാട്ട്‌സണെപ്പോലെ സജീ‍വ പ്രചാരണത്തിലേയ്ക്കിറങ്ങാത്ത രാഷ്ട്രീയക്കാർ കൂടി സമ്മതിദായകരുമായി ഇടപഴകാനായി ബ്ലോഗുകൾ ഉപയോഗിച്ചു തുടങ്ങി. ക്രിസ്റ്റഫർ ലിഡൺ, മാറ്റ് സ്റ്റോളർ എന്നിവർ ചേർന്ന് മിനെസൊട്ട പബ്ലിക്ക് റേഡിയോയിൽ ബ്ലോഗിങ്ങിന് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഉണ്ടാവാനിടയുള്ള സ്വാധീനത്തെപ്പറ്റി ഒരു പരിപാടി അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. കൊളമ്പിയ ജേർണലിസം റിവ്യൂ ബ്ലോഗുകൾക്കും ബ്ലോഗിങ്ങിനും പ്രചരണം നൽകാൻ തുടങ്ങി. ബ്ലോഗിൽ നിന്നുള്ള പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ അച്ചടിമാധ്യമങ്ങളിൽ എത്താനും ബ്ലോഗെഴുത്തുകാർ റേഡിയോയിലും ടെലിവിഷനിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെടാനും തുടങ്ങി. അമേരിക്കയിലെ രണ്ട് പ്രധാനപാർട്ടികളായ ഡെമോക്രാറ്റിക്ക് പാർട്ടിയുടെയും റിപ്പബ്ലിക്കൻ പാർട്ടിയുടെയും 2004 വേനൽകാല സമ്മേളനങ്ങൾ മുതൽ ബ്ലോഗെഴുത്തുകാരെ അംഗീകരിക്കാനും ബ്ലോഗുകളെ പൊതുപ്രചാരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി കാണാനും തുടങ്ങി. ക്രിസ് മാത്യൂസിന്റെ “ഹാർഡ് ബോൾ” പോലെയുള്ള മുഖ്യധാരാ ടെലിവിഷൻ പ്രോഗ്രാമുകൾ പലതും സ്വന്തമായി ബ്ലോഗുകൾ ഉണ്ടാക്കാൻ തുടങ്ങി. മെരിയം-വെബ്‌സ്റ്റേഴ്സ് ഡിക്ഷണറി 2004-ലെ ‘വർഷത്തിലെ പ്രധാന വാക്ക് ആയി തിരഞ്ഞെടുത്തത് ‘ബ്ലോഗ്’ എന്ന വാക്കായിരുന്നു. ''റതെർഗേറ്റ് വിവാദം'' എന്ന പേരിലറിയപ്പെട്ടിരുന്ന വിവാദം വെളിച്ചത്തു കൊണ്ടുവരുന്നതിലും ബ്ലോഗുകൾ പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. പ്രസിഡന്റ് ബുഷിന്റെ സൈന്യസേവനത്തെപ്പറ്റി നിലവിലുള്ള വിവരങ്ങൾക്കെതിരായ രേഖകൾ ടെലിവിഷൻ ജേർണ്ണലിസ്റ്റ് ആയ ഡാൻ റതെർ സിബിഎസ്-ന്റെ ടെലിവിഷൻ പരിപാടിയായ ''60 മിനിട്ട്സിൽ'' അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ രേഖകൾ കള്ള രേഖകളാണെന്ന്‌ ബ്ലോഗെഴുത്തുകാർ ആരോപിയ്ക്കുകയും അതിനുള്ള തെളിവുകൾ നിരത്തുകയും ചെയ്തു. പരിപാടിയിലൂടെ അപക്വമായ വിവരങ്ങൾ നൽകിയതിന് സിബിഎസ്-നു മാപ്പ് പറയേണ്ടി വന്നു. വാർത്തയുടെയും പൊതുജനാഭിപ്രായങ്ങളുടെയും ഉറവിടങ്ങളായും അതു കൂടാതെ രാഷ്ട്രീയ സമ്മർദ്ദം ചെലുത്താനുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗമായും ബ്ലോഗുകൾ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടതിന്റെ ആരംഭമായി പല ബ്ലോഗെഴുത്തുകാരും ഈ സംഭവത്തെ കാണുന്നു. പല ബ്ലോഗെഴുത്തുകാരും മറ്റുപല മാധ്യമങ്ങളിലും കടന്നു ചെന്നു. ഡൺകൻ ബ്ലാക്ക്, ഗ്ലെൻ റെയ്‌നോൾഡ്, മാർക്കോസ് സുനിഗ, അലെക്സ് സ്റ്റെഫെൻ, അന മാരി കോക്സ് തുടങ്ങിയ പല ബ്ലോഗെഴുത്തുകാരും റേഡിയോയിലും ടെലിവിഷനിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ഹ്യു ഹെവിറ്റ് എന്ന പരമ്പരാഗത മാധ്യമക്കാരൻ ഈ ഒഴുക്കിനെതിരെ നീന്തിയ ഒരാളാണ്, അദ്ദേഹം ഒരു അറിയപ്പെടുന്ന ബ്ലോഗെഴുത്തുകാരനായി വളർന്നു. ‘മെഡെസിൻസ് സാൻസ് ഫ്രോണ്ടിയേഴ്സ്’ പോലെയുള്ള ചില ബ്ലോഗുകൾ 2004 ഡിസംബറിലെ [[സുനാമി]] സമയത്ത് വാർത്തകളുടെ ഒരു പ്രധാന ഉറവിടമായിരുന്നു. ശ്രീലങ്കയിലെയും ദക്ഷിണേന്ത്യയിലേയും സുനാമി ബാധിത പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന്‌ നേരിട്ട് മൊബൈൽ എസ്. എം. എസ്-കൾ വഴി ഈ ബ്ലോഗിൽ വാർത്തകൾ എത്തിക്കാൻ സാധിയ്ക്കുമായിരുന്നു. 2005 സെപ്റ്റംബറിൽ ബ്രിട്ടണിലെ ദി ഗാർഡിയൻ ദിനപത്രം അവരുടെ കെട്ടും മട്ടും ഒന്നു പരിഷ്കരിച്ചു - രണ്ടാം പേജിൽ ബ്ലോഗുകളെപ്പറ്റിയുള്ള ഒരു ദൈനംദിന പംക്തി അവർ തുടങ്ങി. മറ്റു വാർത്താ സ്ഥാപനങ്ങളെപ്പോലെ തന്നെ 2006 ജൂണോടെ ബി.ബി.സി ന്യൂസ്-ഉം അവരുടെ എഡിറ്റർമാർക്കായി ഒരു വെബ് ലോഗ് തുടങ്ങി. 2005 ജനുവരിയിൽ വ്യവസായികൾക്കു തള്ളിപ്പറയാനാവാത്തവർ എന്ന വിശേഷണത്തോടെ ഫോർച്ച്യൂൺ മാസിക 8 ബ്ലോഗെഴുത്തുകാരെ എടുത്തുകാട്ടി. പീറ്റർ റോജസ്, സെനി ജാർഡിൻ, ബെൻ ട്രോട്ട്, മെന ട്രോട്ട്, ജൊനാതൻ ഷ്വാർട്ട്സ്, ജെയ്‌സൺ ഗോൾഡ്‌മാൻ, റോബർട്ട് സ്കോബെൾ, ജെയ്‌സൺ കലക്കാനിസ് എന്നിവരാണവർ. == വിഭാഗങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Moblog.png|ലഘുചിത്രം|200px|വലത്ത്‌|ജോയ് ഇട്ടോയുടെ മോബ്ലോഗിന്റെ ചിത്രം.]] പല തരത്തിലുള്ള ബ്ലോഗുകളുണ്ട് ഇന്റെർനെറ്റിൽ, ഓരോന്നും അവ എങ്ങനെ എഴുതുന്നുവെന്നും എങ്ങനെ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നുവെന്നും ഉള്ള രീതിയിൽ വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ;മാധ്യമങ്ങളനുസരിച്ച്:വീഡിയോകൾ ഉൾപ്പെട്ട ബ്ലോഗുകളെ [https://www.youtube.com/channel/UCZo9T-c81GnRcPhSy3JGdWA വ്ലോഗ്] എന്നു വിളിക്കുന്നു, കൊളുത്തുകൾ നിറഞ്ഞ ബ്ലോഗുകളെ [[:en:linklog|ലിങ്ക്‌ലോഗ്]] എന്നും <ref>{{cite news|title=What is a weblog?|url=http://www.guardian.co.uk/weblogarticle/0,6799,394059,00.html|first=Jane|last=Perrone|publisher=Guardian Unlimted|date=2004-05-20|accessdate=2006-06-25}}</ref> ചിത്രങ്ങൾ നിറഞ്ഞതിനെ [[:en:photoblog|ഫോട്ടോബ്ലോഗ്]]<ref>{{cite web|url=http://wiki.photoblogs.org/wiki/What_is_a_Photoblog|title=What is a photoblog|publisher=Photoblogs.org Wiki|accessdate=2006-06-25|archive-date=2007-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20070320172256/http://wiki.photoblogs.org/wiki/What_is_a_Photoblog|url-status=dead}}</ref> എന്നും വിളിക്കുന്നു.: '''യൂട്യൂബ് നിന്ന് എങ്ങനെ ക്യാഷ് സമ്പാദിക്കാം''' നിങ്ങൾ ഒരു ചാനൽ ഉടമ ആണെങ്കിൽ നിങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ വീഡിയോ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്ത അതിൽ നിന്ന് നിങ്ങൾക് ക്യാഷ് സമ്പാത്തികാം . <br /> ;ഉപകരണങ്ങളനുസരിച്ച്: ബ്ലോഗ് എഴുതാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉപകരണങ്ങളനുസരിച്ചും ബ്ലോഗുകളെ തരം തിരിക്കാം. [[മൊബൈൽ ഫോൺ]] അല്ലെങ്കിൽ [[PDA]] വച്ച് എഴുതുന്ന ബ്ലോഗുകളെ [[:en:moblog|മോബ്ലോഗ്]] എന്ന് വിളിക്കുന്നു.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/technology/2783951.stm|publisher=[[BBC News]]|title=blogging goes mobile|date=2003-02-23|accessdate=2006-06-25}}</ref> ;[[വിഷയം]]: ചില പ്രത്യേക വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചാണ് ചില ബ്ലോഗുകൾ സംസാരിക്കുന്നത്. ഉദാഹരണം രാഷ്ട്രീയ ബ്ലോഗ്, യാത്രാ വിവരണ ബ്ലോഗ്. ;പകർപ്പവകാശ നിയമങ്ങൾ അനുസരിച്ച്: അധികവും ബ്ലോഗുകൾ സ്വകാര്യംബ്ലോഗുകളായിട്ടാണ് കാണാറ്. ചിലപ്പോൾ വാണിജ്യപരമായ ഉപയോഗങ്ങൾക്കും ബ്ലോഗ് ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ഒരു തൊഴിൽ‌സംഘത്തിന്റെ അകത്ത് വാർത്താവിനിമയവും സംസ്കാരവും കൂട്ടുവാനും പുറത്ത് പരസ്യം ചെയ്യാനും, അവരുടെ വ്യക്തിമുദ്ര പതിപ്പിക്കുവാനും മറ്റുള്ളവരുമായി സംവദിക്കുവാനും ഉപയോഗിക്കുന്ന ബ്ലോഗുകളാണ് കോർപ്പറേറ്റ് ബ്ലോഗുകൾ. ;ബ്ലോഗ് സെർച്ച് എഞ്ചിനുകൾ (ബ്ലോഗോസ്ഫിയർ) അനുസരിച്ച്: ബ്ലോഗ് ഉള്ളടക്കം തിരയാനായി പല ബ്ലോഗ് സെർച്ച് എഞ്ചിനുകളും നിലവിലുണ്ട് (ഉദാഹരണം [[ബ്ലോഗ്‌ഡിഗ്ഗർ]], [[ഫീഡ്‌സ്റ്റർ‍]], [[ടെക്നൊറാറ്റി]]). ടെക്നൊറാറ്റി കൂടുതൽ ആളുകൾ തിരയുന്നതെന്തെന്നും ബ്ലോഗുകൾ തരം തിരിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ടാഗുകൾ എന്തെന്നുംകൂടി നമുക്കു കാട്ടിത്തരുന്നു. == വാണിജ്യപരമായ ഉപയോഗം == മിക്ക ബ്ലോഗുകളും സ്വകാര്യസംരംഭങ്ങളാണെങ്കിലും, മുഴുസമയ ബ്ലോഗർമാരും അവരിൽ ഉണ്ട്. അവർക്ക് ബ്ലോഗിൽ നിന്ന് ലാഭം ഉണ്ടാക്കാൻ വളരെ കഷ്ടപ്പെടേണ്ടി വരുന്നു. ഏറ്റവും പ്രചാരമേറിയതും എളുപ്പമായതുമായ ഒരു വഴിയാണ് പരസ്യങ്ങൾ ബ്ലോഗിൽ ഇടുക എന്നത്. പക്ഷേ ചിലർക്ക് ഇതിൽ താല്പര്യും ഉണ്ടാകാറില്ല; വായനക്കാർക്ക് പരസ്യങ്ങളോട് നല്ലതല്ലാത്ത സമീപനമാണെന്നുള്ളതു തന്നെ കാരണം. ഏതെങ്കിലും ഉല്പന്നങ്ങളുടെ പരസ്യങ്ങൾ തങ്ങളുടെ ബ്ലോഗിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി, പ്രസ്തുത ലിങ്കുവഴി ആ ഉല്പന്നം ആരെങ്കിലും വാങ്ങിയാൽ അതിന്റെ ലാഭവിഹിതത്തിലൊരുഭാഗം നേടുക എന്നതാണ് മറ്റൊരു പരസ്യരീതി. ചിലർ ക്ലിക്ക് ചെയ്ത് ദാനം ചെയ്യുക എന്നതും ശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്. പ്രസിദ്ധ രാഷ്ട്രീയ ബ്ലോഗർ [[:en:Andrew Sullivan|ആൻഡ്രൂ സള്ളിവൻ]] ഒരിക്കൽ അവകാശപ്പെട്ടത് തന്റെ ബ്ലോഗിന് ദാനം ചോദിക്കുന്നതുവഴി കിട്ടുന്ന തുക [[:en:The New Republic|ദ ന്യൂ റിപ്പബ്ലിക്ക്]]-ന് താൻ എഴുതുന്നതിൽ നിന്ന് കിട്ടുന്നതിനേക്കാൾ കൂടുതലാണെന്നാണ്. അമേരിക്കയിലെ പൊതുഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ടെലിവിഷൻ സ്റ്റേഷനുകളുടെ മാതൃകയിൽ സള്ളിവൻ ഇടയ്ക്കിടക്ക് തന്റെ ബ്ലോഗിനുവേണ്ടിയുള്ള സംഭാവനായജ്ഞങ്ങൾ ബ്ലോഗിൽ‌ത്തന്നെ നടത്താറുണ്ടായിരുന്നു. ഇത്തരമൊരുയജ്ഞത്തിൽ ഒരുതവണ അദ്ദേഹത്തിന് 1,20,000 ഡോളറ് (ഏകദേശം അഞ്ചരക്കോടി രൂപ) വരെ ലഭിച്ച ചരിത്രമുണ്ട്. ഈ ബ്ലോഗിന് കോർപ്പറേറ്റ് സ്പോൺസർഷിപ്പ് നേടിയെടുക്കാൻ സള്ളിവൻ ഒരിക്കൽ‍ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും വായനക്കാരുടെ എതിർപ്പുമൂലം നടക്കുകയുണ്ടായില്ല. സള്ളിവന്റെ ശ്രമം പാളിയതിനുശേഷം വേറെ ഒരു പ്രശസ്തനായ ബ്ലോഗറും അതിനു ശ്രമിച്ചില്ല. എന്നാലും, ഇരുപത്തൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ പല മാസികകളും പത്രങ്ങളും സ്വന്തം ജോലിക്കാരുടെ ബ്ലോഗുകളുടെ ചെലവു വഹിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഇവിടെയുള്ള വാണിജ്യപരമായ മാതൃക പത്രങ്ങളിലെ പരമ്പരാഗത കോളം എഴുത്തുകാരുടേതു തന്നെയാ‍യിരുന്നു‍. ഇതിൽ സൃഷ്ടിപരമായ കൂട്ടിച്ചേർക്കലുകൾ നടത്തി, മറ്റു മാധ്യമങ്ങളിലെ ജോലിക്കാർ ബ്ലോഗുകൾ തുടങ്ങി തങ്ങളുടെ കമ്പനിയുടെ ഉൽപ്പനങ്ങൾക്ക് പരസ്യങ്ങൾ കൊടുത്ത് തുടങ്ങി. ഉദാഹരണത്തിന്, അശ്ലീല സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുന്ന നടന്മാർ തങ്ങളുടെ സിനിമകളെക്കുറിച്ച് കമ്പനി വെബ് സൈറ്റുകളിൽ ബ്ലോഗെഴുതി, ഉപഭോക്താവിനും ഉൽപ്പന്നത്തിനും ഇടയിൽ ഒരു വ്യക്തിപരമായ ബന്ധം ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കാറുണ്ട്. == ഒരു ബ്ലോഗ് പോസ്റ്റിന്റെ അപഗ്രഥനം == [[പ്രമാണം:Typical blog.png|ലഘുചിത്രം|250px|ഒരു മാതൃക ബ്ലോഗ്.|കണ്ണി=Special:FilePath/Typical_blog.png]] ബ്ലോഗ് ഉണ്ടാക്കാനും പരിപാലിക്കാനും വൈവിധ്യമാർന്ന പല രീതികളും ഉണ്ട് . ഇന്റർനെറ്റിൽ അതിനാവശ്യമായ വെബ് ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ ഉള്ളതുകൊണ്ട് പല രീതിയിലുള്ള സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകളുടെ ഉപയോഗം വേണ്ട എന്നുവരുന്നു. സ്വന്തമായി വെബ് സെർവർ വേണ്ട എന്നുള്ളതും, ലോകത്തിൽ എവിടെ വച്ചും ഈ വെബ് ആപ്ലിക്കേഷൻ ഉപയോഗിച്ച് ഇന്റെർനെറ്റിലൂടെ ബ്ലോഗ് എഴുതാമെന്നുള്ളതും ബ്ലോഗിങ്ങ് സൗകര്യപ്രദമാക്കുന്നു. വെബ് ആപ്ലിക്കേഷനുകളുടെ മറ്റൊരു പ്രയോജനം ഒരു പോസ്റ്റ് എഴുതുമ്പോഴും, അതിൽ തിരുത്തലുകൾ വരുത്തുമ്പോഴും മുഴുവൻ നേരം ഓൺലൈൻ ആയിരിക്കണമെന്നില്ല എന്നുള്ളതാണ്. ഇങ്ങനെയുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കാൻ ട്രൈപ്പോഡ് പോലെയുള്ള വെബ് ഹോസ്റ്റിങ്ങ് കമ്പനികളും, [[അമേരിക്ക ഓൺലൈൻ]] പോലെയുള്ള ഇന്റെർനെറ്റ് സേവനദാതാക്കളും, സലോൺ പോലെയുള്ള ഇന്റെർനെറ്റ് പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളും, [[Yahoo! 360°|യാഹൂ]], [[ഗൂഗിൾ]] തുടങ്ങിയ ഇന്റർനെറ്റ് പോർട്ടലുകളും പരസ്പരം മത്സരിക്കുന്നു. . ചിലർ സ്വന്തമായി ബ്ലോഗിങ്ങ് സോഫ്റ്റ്വെയറുകൾ ഉണ്ടാക്കി അതുപയോഗിച്ചും ബ്ലോഗ് തുടങ്ങുന്നു. ബ്ലോഗും വിക്കിയും ചേർത്ത് [[ബ്ലിക്കി]] എന്ന സംവിധാനവും ഉപയോഗത്തിലുണ്ട്. ഒരു ബ്ലോഗ് ലേഖനത്തിൽ താഴെ പറയുന്ന കാര്യങ്ങളാണു പൊതുവായി ഉണ്ടാകുക: * ''തലക്കെട്ട്'', ലേഖനത്തിന്റെ പേര് അല്ലെങ്കിൽ അതിനൊരു തലക്കെട്ട്. * ''ഉടൽ'', ലേഖനത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കം. * ''[[സ്ഥിരംകൊളുത്ത്]]'', ബ്ലോഗിന്റെ അല്ലാതെ, ലേഖനത്തിന്റെ മാത്രമായ [[URL]]. * ''എഴുതിയ ദിവസം'', ലേഖനം പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ദിവസവും സമയവും. ഒരു ലേഖനത്തിൽ ഇതും കൂടി ഉള്ളത് നല്ലതാണ്: * ''അഭിപ്രായങ്ങൾ'' * ''വിഭാഗങ്ങൾ'' (അല്ലെങ്കിൽ [[ടാഗ്|ടാഗുകൾ]]) - ഈ ലേഖനം എന്തെല്ലാം വിഭാഗങ്ങളിൽ പെടുമെന്നത് * ''[[പിൻ‌കൊളുത്തുകൾ]]'' അല്ലെങ്കിൽ ''[[pingback]]'' - ഈ ലേഖനത്തെ പരാമർശിക്കുന്ന മറ്റു ലേഖനങ്ങൾ === അഭിപ്രായങ്ങൾ === {{main|പിന്മൊഴികൾ}} ലേഖനത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു ചർച്ച തന്നെ നടത്താനും വായനക്കാർക്ക് തങ്ങളുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്താനും ബ്ലോഗിൽ അഭിപ്രായങ്ങൾ സഹായിക്കുന്നു. വായനക്കാർക്കു ലേഖനത്തിലെ തെറ്റുകൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കാനും ലേഖനത്തെക്കുറിച്ചോ ലേഖകനെക്കുറിച്ചോ പറയാനും ഇവിടെ അവസരം ലഭിക്കുന്നു. [[coComment|കോകമന്റ്]] പോലുള്ള സേവനങ്ങൾ അഭിപ്രായങ്ങൾ സ്വരുക്കൂട്ടിവച്ച് പെട്ടെന്ന് കണ്ടുപിടിക്കാനും ചർച്ച നടത്താനും സഹായിക്കുന്നു. == പ്രചാരം == ബ്ലോഗുകൾ ഇത്ര പ്രചാരം നേടാൻ കാരണമെന്തെന്നതിനെപ്പറ്റി അടുത്തകാലത്ത് ഗവേഷണങ്ങൾ നടക്കുകയുണ്ടായി. രണ്ടുതരത്തിലാണ് ഈ പ്രചാരം അളന്നത്. വാക്കുകളിലൂടെയുള്ള പ്രചാരവും മറ്റു സേവനങ്ങളിൽ (ഉദാ: ബ്ലോഗ്‌റോൾ) ഭാഗമാകുന്നതുകൊണ്ടുള്ള പ്രയോജനവും. ബ്ലോഗ്‌റോൾ വഴി ഒരു ബ്ലോഗിനു പ്രചാരം ലഭിക്കാൻ സമയം എടുക്കുമെന്നതും [[സ്ഥിരംകൊളുത്ത്|സ്ഥിരംകൊളുത്തുകൾ]] വഴി അതു പെട്ടെന്ന് കിട്ടുമെന്നതുമാണ് ഗവേഷണങ്ങളുടെ പ്രധാന കണ്ടെത്തൽ. ഇതിനൊരു കാരണം സ്ഥിരം കൊളുത്തുകൾ വഴി നേരിട്ടു വരുന്നവർ ആ ബ്ലോഗിന്റെ ഉള്ളടക്കം നല്ലതാണെന്നും അതു കാണാൻ മൂല്യമുള്ളതുമാണെന്നു ലേഖകനു മനസ്സിലാക്കിക്കൊടുക്കുകയും ചെയ്യും എന്നതാവാം.<ref>Marlow, C. [http://alumni.media.mit.edu/~cameron/cv/pubs/04-01.pdf Audience, structure and authority in the weblog community] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110928143757/http://alumni.media.mit.edu/~cameron/cv/pubs/04-01.pdf |date=2011-09-28 }}. Presented at the International Communication Association Conference, May, 2004, New Orleans, LA.</ref> [[blogdex|ബ്ലോഗ്‌ഡെക്സ്]] പ്രൊജെക്റ്റ് എം.ഐ.റ്റി മീഡിയ ലാബിലെ ഗവേഷകർ തുടങ്ങിയത്, ഇന്റെർനെറ്റിൽ ബ്ലോഗുകൾ തിരഞ്ഞ്, അതിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ ശേഖരിച്ച് സാമൂഹികമായ സ്വഭാവങ്ങൾ പഠിക്കാനാണ്. നാലുവർഷം കൊണ്ട് അവർ ബ്ലോഗുകളെപ്പറ്റി പഠിക്കുകയും ബ്ലോഗിന്റെ ലേഖകന്മാർ അറിയാതെ ബ്ലോഗുകളിൽ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധകിട്ടുന്ന വിഷയങ്ങൾ ഏതൊക്കെ എന്നു കണ്ടുപിടിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ സംരംഭം ഇപ്പോൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ല. [[ടെക്നൊറാറ്റി]] ബ്ലോഗുകളിലേക്കു വരുന്ന കൊളുത്തുകളുടെ എണ്ണം കണക്കാക്കി ബ്ലോഗുകൾക്ക് റാങ്ക് നൽകാറുണ്ട്. [[അലെക്സാ ഇന്റെനെറ്റ്]] അലെക്സാ ടൂൾബാർ ഉപയോഗിക്കുന്ന ആളുകൾ കൂടുതലായി സന്ദർശിക്കുന്ന ബ്ലോഗുകൾക്ക് റാങ്ക് നൽകാറുണ്ട്. 2006 ഓഗസ്റ്റിൽ, ടെക്നൊറാറ്റി ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആളുകൾ കൊളുത്ത് കൊടുത്തിരിക്കുന്ന ബ്ലോഗായി ചൈനീസ് നടി [[Xu Jinglei|സു ജിങ്ലേയി]]യുടെ ബ്ലോഗും ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആളുകൾ വായിക്കുന്ന ബ്ലോഗായി ഒരു സംഘം ആൾക്കാർ എഴുതുന്ന ബോയിങ്ങ് ബോയിങ്ങ് എന്ന ബ്ലോഗും തിരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>Fickling, David, [http://blogs.guardian.co.uk/news/archives/2006/08/15/internet_killed_the_tv_star.html Internet killed the TV star] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060819010054/http://blogs.guardian.co.uk/news/archives/2006/08/15/internet_killed_the_tv_star.html |date=2006-08-19 }}, [[The Guardian]] NewsBlog, [[15 August]] [[2006]]</ref> ചൈനീസ് മാധ്യമം [[Xinhua|സിൻ‌ഹുവ]], [[Xu Jinglei|സു ജിങ്ലേയി]]യുടെ ബ്ലോഗ് അഞ്ച് കോടി ആളുകൾ വായിച്ചുവെന്നും, അതിനാൽ ലോകത്തിലേ ഏറ്റവും പ്രചാരമുള്ള ബ്ലോഗ് ഇതാണെന്നും അവകാശം ഉന്നയിച്ചു.<ref>[http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-08/24/content_672747.htm http://www.chinadaily.com.cn/china/2006-08/24/content_672747.htm]</ref> 2006 മധ്യത്തിൽ ഈ ബ്ലോഗിനായിരുന്നു ഇന്റർനെറ്റിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആളുകൾ കൊളുത്തുകൾ കൊടുത്തിരുന്നത്.<ref>{{Cite web |url=http://blogs.guardian.co.uk/news/archives/2006/08/15/internet_killed_the_tv_star.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2006-10-16 |archive-date=2006-08-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060819010054/http://blogs.guardian.co.uk/news/archives/2006/08/15/internet_killed_the_tv_star.html |url-status=dead }}</ref> == ബ്ലോഗുകൾ മലയാളത്തിൽ == യൂനിക്കോഡ് എൻകോഡിംഗിലുള്ള ഫോണ്ടുകൾ മലയാളത്തിൽ ലഭ്യമായതോടെയാണ് മലയാളത്തിൽ ബ്ലോഗിംഗ് വ്യാപകമായത്. അതിനു മുമ്പ് ആസ്കി എൻകോഡിംഗിലുള്ള ഫോണ്ടുകളായിരുന്നു മലയാളത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത് എന്നതിനാൽ ഓരോ ബ്ലോഗും വായിക്കാൻ പ്രസ്തുതബ്ലോഗ് എഴുതാൻ ഉപയോഗിച്ച ഫോണ്ട് ആവശ്യമായിരുന്നു. ഇത് ബ്ലോഗിംഗിന്റെ പ്രചാരത്തിനു തടസ്സമായിരുന്നു. ആസ്കി എൻകോഡിംഗിലുള്ള കേരളേറ്റ് എന്ന ഫോണ്ട് ഉപയോഗിച്ച് 2002 ഡിസംബറിൽ എം.കെ.പോൾ ആരംഭിച്ച ജാലകം ആണ് മലയാളത്തിലെ ആദ്യത്തെ ബ്ലോഗ് {{fact}}. ഫ്രീനോഡ് എന്ന സെർവ്വറിലായിരുന്നു ഈ ബ്ലോഗ് ആരംഭിച്ചത്. പിന്നീട് റീഡിഫ് ഡോട്ട് കോം ബ്ലോഗർ സേവനം ആരംഭിച്ചപ്പോൾ അതിലേക്കും [[ചിന്ത ഡോട്ട് കോം]] ആരംഭിച്ചപ്പോൾ അതിലേക്കും ജാലകം മാറി. മലയാളം ബ്ലോഗിംഗ് പ്രചാരത്തിലായതോടെ വിദ്യാഭ്യാസ കാര്യങ്ങൾക്കു വേണ്ടിയും ഇന്നു ബ്ലോഗുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. കേരളത്തിലെ ഹൈസ്ക്കൂൾ ഗണിതശാസ്ത്ര അദ്ധ്യാപകരുടെ മേൽനോട്ടത്തിൽ ആരംഭിച്ചിട്ടുള്ള [http://mathematicsschool.blogspot.com മാത്തമാറ്റിക്സ്] ഇതിനൊരു ഉദാഹരണമാണ്.സമകാലീനസാഹിത്യ നിരൂപണങ്ങൾ വരുന്ന [https://manojalakom.blogspot.com/2026/10/blog-post.html?m=0 മനോജാലകം] ബ്ലോഗ് വിദ്യാർത്ഥികളുടെ പഠനങ്ങളുടെ സഹായിയാണ് == ബ്ലോഗിങ്ങും മാധ്യമങ്ങളും == മിക്ക ബ്ലോഗർമാരും തങ്ങളെ [[മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങൾ|മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങളിൽ]] നിന്നു വ്യത്യസ്തമായി കാണുന്നു. മറ്റുചിലർ മാധ്യമങ്ങളിൽ ജോലി ചെയ്തുകൊണ്ടുതന്നെ ബ്ലോഗിങ്ങ് ചെയ്യുന്നവരാണ്. ചില സ്ഥാപനങ്ങൾ ബ്ലോഗിങ്ങിനെ യാതൊരു തടസ്സങ്ങളുമില്ലാതെ തങ്ങൾക്കു പറയാനുള്ളത് പൊതുജനങ്ങളിലേക്കെത്തിക്കാനുള്ള മാർഗ്ഗമായി കാണുന്നു. എന്നാൽ [[പകർപ്പവകാശ നിയമം|പകർപ്പവകാശ നിയമങ്ങളെയോ]] [[മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങൾ|മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങളുടെ]] കർത്തവ്യങ്ങളെയോ യാതൊരു ബഹുമാനവുമില്ലാതെ, സമൂഹത്തിന് വിശ്വസനീയ വിവരങ്ങൾ നൽകാൻ ബ്ലോഗേർസിന് ഉത്തരവാദിത്തം ഇല്ല എന്നാണ് ഈ സംവിധാനത്തിന്റെ വിമർശകർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത്. മുഖ്യധാരാ മാധ്യമപ്രവർത്തകരും ഇപ്പോൾ ബ്ലോഗ് എഴുതുന്നുണ്ട് -- ഏതാണ്ട് മുന്നൂറിനും മുകളിൽ. സൈബർ ജേർണലിസ്റ്റ് ഡോട്ട് നെറ്റിന്റെ ജെ-ബ്ലോഗ് ലിസ്റ്റ് പ്രകാരമാണിത്. 1998 ഓഗസ്റ്റിലാണ് വാർത്തകൾക്കായി ഒരു ബ്ലോഗ് പ്രശസ്തമായത്, ഇത് [[Charlotte Observer|ഷാർ‌ലറ്റ് ഒബ്സർവറിലെ]] [[Jonathan Dube|ജോനഥൻ ദൂബേ]] ബോണീ എന്ന ചുഴലിക്കാറ്റിനെക്കുറിച്ച് ഒരു ലേഖനം എഴുതുന്നതോടെയാണ്.<ref>{{cite news|title=blogging Bonnie.|work=Poynter.org|date=18 September, 2003|url=http://www.poynter.org/column.asp?id=52&aid=48413/|access-date=2021-09-01|archive-date=2010-08-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20100806053051/http://www.poynter.org/column.asp?id=52&aid=48413%2F|url-status=dead}}</ref> ന്യൂനപക്ഷ ഭാഷകളെ ഒന്നിച്ചു കൊണ്ടുവരാനും, അതു പഠിക്കുന്നവരേയും പഠിപ്പിക്കുന്നവരെയും ഏകോപിപ്പിക്കുവാനും ബ്ലോഗുകൾ സഹായിക്കുന്നു; [[Goidelic language|ഗേലിക്ക് ഭാഷകളുടെ]] കാര്യത്തിൽ ഇത് പ്രത്യേകിച്ച് പറയേണ്ടതാണ്. കാരണം ഈ ഭാഷയുടെ രചയിതാക്കൾ പരമ്പരാഗത ഗേലിക്ക് പ്രദേശങ്ങളായ [[കസഖ്‌സ്ഥാൻ]] തൊട്ട് [[അലാസ്ക]] വരെയുള്ള ദൂരപ്രദേശങ്ങളിലാണു വസിക്കുന്നത്. ന്യൂനപക്ഷ ഭാഷകൾക്ക് സാമ്പത്തികമായ ലാഭം ഉണ്ടാക്കിത്തരാൻ കഴിവില്ലാത്തതിനാൽ ബ്ലോഗിങ്ങ് പോലെയുള്ള സ്വതന്ത്രമായ മേഖലകൾ വഴിയേ അവയ്ക്കു വായനക്കാരെ നേടിയെടുക്കാ‍ കഴിയൂ. == ബ്ലോഗ്ഗിങ്ങിന്റെ നിയമ വശങ്ങൾ == ബ്ലോഗ്ഗിന്റെ പ്രശസ്തിയോടൊപ്പം പല നിയമ പ്രശ്നങ്ങളും പൊങ്ങി വന്നു. പല കമ്പനികളും അവരുടെ ജോലിക്കാർ ബ്ലൊഗ്ഗുകളിൽ കമ്പനിയെകൂറിച്ചും മറ്റും ചർച്ച ചെയ്യുന്നു എന്ന കാരണത്താൽ പിരിച്ചു വിട്ടു. പകർപ്പവകാശ പ്രശ്നങ്ങൾ, രഹസ്യ വിവരങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യൽ, മറ്റുള്ളവരെ അവഹേളിക്കൽ ഇങ്ങനെ തുടങ്ങി പല പ്രശ്നങ്ങളും ബ്ലോഗ്ഗുകൾ ഉയർത്തി കൊണ്ടുവന്നു. പലപ്പോഴും ഇങ്ങനെയുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾ കോടതിക്കു മുൻപിൽ എത്തുകയും ഇതിനെ അനുകൂലിച്ചും പ്രതികൂലിച്ചും ഉള്ള വിധികൾ പുറത്തുവരികയും ഉണ്ടായി. മൂന്നാം കക്ഷികളിൽ നിന്നു വരുന്ന വിവരങ്ങൾക്ക് ഇന്റർനെറ്റ് സേവന ദാതാക്കൾ ഉത്തരവാദികൾ അല്ല എന്ന് അമേരിക്കയുടെ Communications Decency Actഉം യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെ Directive 2000/31/EC ഉം പറയുന്നു. John Doe v. Patrick Cahill (John Doe എന്ന അമേരിക്കൻ നിയമപ്രയോഗത്തിന് ‘’പേരറിയാത്ത ഒരാൾ’‘ എന്നാണർ‌ത്ഥം) എന്ന കേസിൽ അത്യപൂർ‌വ്വമായ സാഹചര്യങ്ങളിലേ അപരിചിതരായി നിന്നു ബ്ലോഗ്ഗുന്നരെ വെളിച്ചത്തു കൊണ്ടുവരാവൂ എന്ന് ഡെലവെയർ സുപ്രീം കോടതി വിധിച്ചു. പക്ഷേ, ഒരു ടൌൺ കൌൺസിലറായിരുന്ന കാഹിൽ തനിക്കെതിരെ മറഞ്ഞിരുന്നു ബ്ലോഗ്ഗുന്ന John Doe തന്റെ രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികൂടിയായ ടൌൺ മേയറാണെന്ന് ഐ എസ് പി വിലാസം വഴി കണ്ടെത്തുന്നതിൽ വിജയിച്ചു. കാഹിൽ രണ്ടാമതും കേസു പുതുക്കി കോടതിയെ സമീപിച്ചുവെങ്കിലും മേയർ കോടതിക്കു പുറത്ത് ഒത്തുതീർപ്പിനു തയ്യാറായി. സിംഗപ്പൂരിൽ മറ്റൊരു കേസിൽ ചൈനാക്കാരായ രണ്ടു പേരെ മുസ്ലീം വിരുദ്ധ കാര്യങ്ങൾ അവരുടെ ബ്ലോഗ്ഗിൽ ഇട്ടതിനു അവിടുത്തെ കോടതി ശിക്ഷിച്ചു. ബ്രിട്ടണിൽ ഒരു കോളേജ് അദ്ധ്യാപിക അവിടുത്തെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരനെതിരെ ഒരു ബ്ലോഗ്ഗിൽ പല പേരുകളിൽ കമെന്റുകൾ ഇട്ടു. ആ രാഷ്ട്രീയക്കാരനും ആ ബ്ലൊഗ്ഗിൽ കമെന്റ് ഇട്ടിരുന്നു. ഒരു കമെന്റിൽ അവർ അദ്ദേഹത്തെ നാസി എന്നു വരെ വിളിച്ചു. ഈ രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ ISP വഴി ഇവരുടെ യഥാർത്ഥ വ്യക്തിത്വം കണ്ടെത്തി അവർക്കെതിരെ 10,000 പൗണ്ടിന്റെ നഷ്ടപരിഹാരവും 7,200 പൗണ്ടിന്റെ മറ്റു ചെലവുകളും കണക്കാക്കി കേസുകൊടുത്തു. ലണ്ടൻ സ്കൂൾ ഓഫ് എക്കണോമിക്സിലെ എറിക് റിങ്ങ്മാർ എന്ന ഒരു മുതിർന്ന അദ്ധ്യാപകൻ തന്റെ ബ്ലോഗ്ഗിൽ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ സ്കൂൾ ജീവിതം ചർച്ച ചെയ്യുന്നു എന്നു കണ്ട സ്കൂൾ ഓഫ് എക്കണോമിക്സിന്റെ കൺവീനർ അത് എത്രയും പെട്ടെന്ന് നിർത്താനും ബ്ലോഗ്ഗ് അടച്ചു പൂട്ടാനും ആവശ്യപ്പെട്ടു. 2006ലെ [[എൻ.ബി.എ.]] ടൂർണമെന്റിന്റെ സമയത്ത് എൻ.ബി.എ. അധികൃതരെ തന്റെ ബ്ലോഗ്ഗിലൂടെ വിമർശിച്ചു എന്നതിന്റെ പേരിൽ [[ഡാലസ് മാവെറിക്സ്]] ഉടമസ്ഥനായ മാർക്ക് ക്യൂബനെതിരെ ഈ അടുത്ത കാലത്തു പിഴയിട്ടു. എലെൻ സിമോന്റി എന്ന എയർ ഹോസ്റ്റസിന് അവരുടെ യൂണിഫോമോടുകൂടിയ തന്റെ നഗ്നത വെളിവാക്കുന്ന ഒരു ഫോട്ടോ അവരുടെ തന്നെ The Queen of the Sky എന്ന ബ്ലോഗ്ഗിൽ ഇട്ടതിന്റെ പേരിൽ ജോലി പോയി. മതിയായ കാരണം ഇല്ലാതെ പിരിച്ചുവിട്ടതിനും, മാനനഷ്ടം ഉണ്ടാക്കിയതിനും, ഭാവി വേതനങ്ങൾ ഇതു മൂലം നഷ്ടമാക്കിയതിനും എതിരെ സിമോന്റി എയർലൈസിനെതിരെ കേസുകൊടുത്തു. ഇൻഡ്യയിൽ ഗൌരവ് സാബ്‌നിസ് എന്ന ബ്ലോഗ്ഗർ ഒരു മാനേജ്‌മെന്റ് സ്കൂൾ ആയ IIPM ന്റെ ചില തെറ്റായ അവകാശവാദങ്ങളെ തന്റെ ബ്ലോഗിലൂടെ പുറത്തു കൊണ്ടു വന്നു. ഇതിനു പ്രതിഷേധം എന്ന നിലയിൽ ഗൌരവ് സാബ്‌നിസ് ജോലി ചെയ്യുന്ന IBMന്റെ ലാപ് ടോപ്പുകൾ കത്തിച്ചു കളയും എന്നു IIPM ഭീഷണി മുഴക്കി. IBM നു പ്രശ്നം ഉണ്ടാകേണ്ട എന്നു വിചാരിച്ച് ഗൌരവ് സാബിൻസ് തന്റെ IBM ജോലി രാജിവച്ചു. == ചരമമടയുന്ന ബ്ലോഗുകൾ == {{wikify}} 2006 ഒക്ടോബറിലെ കണക്കു വെച്ച്‌ ദിവസവും ഒരുലക്ഷം ബ്ലോഗു വീതമാണ്‌ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്‌. പക്ഷേ, ഇതിനൊരു മറുവശമുണ്ടെന്ന്‌ വിദഗ്‌ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. സൃഷ്ടിക്കുന്നതിലും വേഗത്തിൽ ബ്ലോഗുകൾ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുന്നതാണത്‌. അകാല ചരമമടയുന്ന ബ്ലോഗുകളുടെ ശവപ്പറമ്പ്‌ ഇന്റർനെറ്റിൽ അതിവേഗം വളരുകയാണ്‌. ഇപ്പോൾ അവിടെ 20 കോടി ബ്ലോഗുകൾ സംസ്‌കാരം കാത്തുകിടക്കുന്നു! ബ്ലോഗുകളെക്കുറിച്ച്‌ സമീപവർഷങ്ങളിലുണ്ടായ അമിതാവേശം കെട്ടടങ്ങിത്തുടങ്ങിയതിന്റെ സൂചനയാണ്‌, ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന ബ്ലോഗുകളുടെ എണ്ണപ്പെരുക്കമെന്ന്‌ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. സ്വകാര്യ ഡയറിക്കുറിപ്പെന്ന നിലയിൽ തുടങ്ങി, സമാന്തരമാധ്യമം, നവമാധ്യമം (New Media) എന്നൊക്കെ വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന നിലയിലേക്ക്‌ മാറിയ 'ബ്ലോഗോസ്‌ഫിയറി' (Blogosphere) ൽ എന്തുകൊണ്ട്‌ ഇത്രയേറെ ബ്ലോഗുകൾ അനാഥമായി ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു എന്നകാര്യം ഇനിയും പഠനവിധേയമാക്കാനിരിക്കുന്നതേയുള്ളൂ. ഇത്തരത്തിൽ അകലാചരമമടഞ്ഞ ബ്ലോഗുകൾ നെറ്റിൽ ശരിക്കുമൊരു ശല്യമായി മാറുകയാണെന്ന്‌ വിദഗ്‌ധർ പറയുന്നു. കാരണം, സെർച്ച്‌എഞ്ചിനുകളിൽ ഇത്തരം ബ്ലോഗുകളുടെ 'കണ്ണികൾ'(links) അവശേഷിക്കും. ബ്ലോഗർ തന്റെ ഉദ്യമം ഉപേക്ഷിച്ച കാര്യമൊന്നും സെർച്ച്‌എഞ്ചിനുകൾ അറിയണമെന്നില്ല. നെറ്റിൽ തിരച്ചിൽ നടത്തുന്നവർക്ക്‌, പ്രത്യേകിച്ച്‌ ബ്ലോഗ്‌ സെർച്ച്‌എഞ്ചിനുകളിൽ തിരയുന്നവർക്ക്‌, ഈ കണ്ണികളും സെർച്ച്‌ഫലമായി മുന്നിലെത്തും. നെറ്റിലെ ശവപ്പറമ്പിലേക്കുള്ള ഇത്തരം കണ്ണികളെ 'പ്രേതബ്ലോഗുകൾ' (ghost blogs) എന്നാണ്‌ ചില വിദഗ്‌ധർ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്‌. 2007-ൽ ലോകത്താകമാനം പത്തുകോടി ബ്ലോഗർമാർ എന്ന നിലയിലേക്ക്‌ കാര്യങ്ങൾ കരയ്‌ക്കണയും എന്നാണ്‌ 'ഗാർട്ട്‌നെർ' ഗവേഷണ സ്ഥാപനം നടത്തുന്ന കണക്കു കൂട്ടൽ. എന്നാൽ, ആ സംഖ്യ മൂന്നു കോടിയിലേക്ക്‌ ചുരുങ്ങും എന്ന്‌ മറ്റു ചില സ്ഥാപനങ്ങൾ വിലയിരുത്തുന്നു. പത്തുകോടി പേർ ബ്ലോഗിങ്‌ നടത്തുന്നു എന്ന കണക്കു പരിഗണിച്ചാലും അതിലിരട്ടി ബ്ലോഗുകൾ മരണമടഞ്ഞു കഴിഞ്ഞു. ദിവസവും ആ സംഖ്യ വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആരംഭത്തിലെ ആവേശമടങ്ങി ബ്ലോഗിങ്‌ പ്രതിഭാസം ഇപ്പോൾ താഴേയ്‌ക്കു വരികയല്ലേ എന്നാണ്‌ വിദഗ്‌ധർ സംശയിക്കുന്നത്‌. == കൂടുതൽ വായനക്ക് == * [[ടംബിൾലോഗ്]] * [[സെർച്ച് എഞ്ചിൻ‍]] * [[അഗ്രഗേറ്റർ]] == അവലംബം == {{reflist}} == കൂടുതൽ വായനയ്ക്കായി == * Alavi, Nasrin. ''We Are Iran: The Persian Blogs'', Soft Skull Press, New York, 2005. ISBN 1-933368-05-5. * Bruns, Axel, and Joanne Jacobs, eds. ''Uses of Blogs'', Peter Lang, New York, 2006. ISBN 0-8204-8124-6. * Kline, David; Burstein, Dan. ''Blog!: How the Newest Media Revolution is Changing Politics, Business, and Culture'', Squibnocket Partners, L.L.C., 2005. ISBN 1-59315-141-1 *[https://nicheblogtopic.com/how-do-bloggers-make-money-online/ How do bloggers make money] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191106011823/https://nicheblogtopic.com/how-do-bloggers-make-money-online/ |date=2019-11-06 }} == പുറമേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ == [[വർഗ്ഗം:ബ്ലോഗ്]] noq6fpk33i6xow7b0dihniuerykkg6p ശക്തിഭദ്രൻ 0 6465 4675193 3709810 2026-10-11T06:23:18Z Shastrikal 224038 /* */ 4675193 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Sakthibhadran}} {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | native_name = शक्तिभद्रः | name = Śaktibhadra | image = | imagesize = | alt = | caption = | pseudonym = | birth_name = | birth_date = between the 7th and 11th centuries | birth_place = possibly near [[Kodumon]], [[Adoor]], [[Kerala]] | death_date = ? | death_place = | occupation = [[Playwright]] | other names = | nationality = Indian | citizenship = | education = | alma_mater = | period = | genre = [[Sanskrit drama]] | subject = Hindu Puranas | movement = | notableworks = ''[[Āścarya cūṭhāmaṇi]]'' | portaldisp = }} [[ആശ്ചര്യചൂഡാമണി]] എന്ന പ്രസിദ്ധമായ [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃത]] നാടക കർത്താവാണ് '''ശക്തിഭദ്രൻ'''. [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[കൊടുമൺ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കൊടുമണ്ണാണ്]] ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദേശം. എ.ഡി. 7-ആം നൂറ്റാണ്ടിനും 11-ആം നൂറ്റാണ്ടിനും ഇടയ്ക്ക് കേരളത്തിലെ ചെന്നീർക്കര സ്വരൂപത്തിലെ ഭരണാധികാരി ആയിരുന്നു എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="hindu1">{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2007/10/27/stories/2007102750270200.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-06-22 |archive-date=2007-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071029210925/http://www.hindu.com/2007/10/27/stories/2007102750270200.htm |url-status=dead }}</ref>. [[കൂടിയാട്ടം|കൂടിയാട്ടത്തിന്]] ആശ്ചര്യ ചൂഡാമണിയിലെ അങ്കങ്ങൾ (അദ്ധ്യായങ്ങൾ) ഉപയോഗിക്കുന്നു. കൊടുമണിൽ ഇപ്പോൾ ഒരു ശക്തിഭദ്ര സ്മാരകവും അദ്ദേഹത്തെ സംബന്ധിച്ച ഒരു പ്രാചീന ശിലാഫലകവും ഉണ്ട്. ഈ ശിലാഫലകം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതകാലത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ആധികാരിക രേഖയാണ്. [[രാമായണം|രാമായണ കഥയെ]] അവലംബിച്ചാണ് ആശ്ചര്യചൂഡാമണി രചിച്ചിട്ടുള്ളത്. ആശ്ചര്യചൂഡാമണിയെക്കൂടാതെ [[ഉന്മാദവാസവദത്ത]] എന്ന ഒരു [[നാടകം]] കൂടി അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ നാടകം ഇന്നേവരെ കണ്ടുകിട്ടിയിട്ടില്ല. ആശ്ചര്യചൂഡാമണിയിൽ ഏഴ് അങ്കങ്ങളാണ് ഉള്ളത്. ‘പർണശാലാങ്കം’, ‘ശൂർപ്പണാങ്കം’, ‘മായാസീതാങ്കം,’ ‘ജടായുവധാങ്കം,’ ’അശോകവനികാങ്കം’, ‘അങ്കുലീയാങ്കം.’ എന്നിവയാണ് അവ. <ref name="hindu1">http://www.hindu.com/2007/10/27/stories/2007102750270200.htm</ref> പ്രസിദ്ധ സംസ്കൃത പണ്ഡിതനായ ശ്രീ. പറക്കോട് [https://en.m.wikipedia.org/wiki/N._V._Nambiathiri എൻ.വി നമ്പ്യാതിരി] ആശ്ചര്യചൂഡാമണിയുടെ മലയാള വിവർത്തനം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/pathanamthitta/2021/08/28/pathanamthitta-adoor-nv-nambiathiri-passes-away.html|title=എൻ.വി. നമ്പ്യാതിരി അന്തരിച്ചു|access-date=2022-01-31|language=ml}}</ref> == അവലംബം == <references /> {{bio-stub}} [[വർഗ്ഗം:നാടകകൃത്തുക്കൾ]] e4ierpp31xqboqti68qizrr8ecsq8tn കോഴി 0 14906 4675038 4674252 2026-10-10T13:06:45Z Vishkailas 214655 /* കോഴി തീറ്റ */ 4675038 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|hen}} {{Taxobox | name = കോഴി | status = വളർത്തു പക്ഷി | image = Male and female chicken sitting together.jpg | image_width = 200px | image_caption = A [[rooster]] (left) and hen (right) | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[Bird|Aves]] | ordo = [[Galliformes]] | familia = [[Phasianidae]] | subfamilia = [[Phasianinae]] | genus = ''[[Junglefowl|Gallus]]'' | species = ''[[Red Junglefowl|Gallus gallus]]'' | subspecies = '''''Gallus gallus domesticus''''' <br> ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758) | binomial = | binomial_authority = | synonyms = '''Chicken''' : [[Rooster|Cock]] or [[Rooster]] (m), Hen (f) }} [[പക്ഷി|പക്ഷികളിൽ]] [[Phasianidae|ഫാസിയാനിഡ]] കുടുംബത്തിലെ ഉപകുടുംബമായ [[Phasianinae|ഫാസിയാനിനയിലെ]] ഒരിനമാണ് '''കോഴി'''(ഹിന്ദി:मुर्गा). ലോകമെമ്പാടും മനുഷ്യർ [[മുട്ട|മുട്ടക്കും]] [[ഇറച്ചി|ഇറച്ചിക്കുമായി]] വളർത്തുന്ന [[പക്ഷി|പക്ഷിയാണിത്]]. തുറന്നു വിട്ടു വളർത്തുമ്പോൾ കീട നിയന്ത്രണം (Pest control) ഇവയുടെ മറ്റൊരു ഗുണമാണ്. ഇവയുടെ [[മുട്ട]], ഇറച്ചി തുടങ്ങിയവ ഏറെ പോഷക സമൃദ്ധവും ആരോഗ്യകരവുമാണ് എന്ന്‌ ശാസ്ത്രം തെളിയിക്കുന്നു. പ്രോട്ടീൻ, വിറ്റാമിനുകൾ, ധാതുക്കൾ എന്നിവ ഉയർന്ന തോതിൽ കാണപ്പെടുന്നത് കൊണ്ടാണ് കോഴിയിറച്ചി, മുട്ട എന്നിവ പോഷകാഹാരം എന്ന്‌ പറയപ്പെടുന്നത്. കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മെലിഞ്ഞ മാംസമായ കോഴിയിറച്ചിയിൽ അടങ്ങിയ ഗുണമേന്മയുള്ള  പ്രോട്ടീൻ ശരീരത്തിന് നല്ല രീതിയിൽ ലഭ്യമാകുന്ന (Bioavailability) തരത്തിലുള്ളതാണ് എന്നതാണ് ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഗുണം. കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മാംസമായതിനാൽ [[പ്രമേഹം|പ്രമേഹം,]] [[കൊളസ്ട്രോൾ|കൊളസ്ട്രോൾ,]] [[അമിതവണ്ണം]] പോലെയുള്ള തുടങ്ങിയ രോഗാവസ്ഥ ഉള്ളവർക്ക് പോലും കോഴിയിറച്ചി സുരക്ഷിതമായി ഉപയോഗിക്കാൻ സാധിക്കുന്നുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ [[ആരോഗ്യം]], ശാരീരിക ക്ഷമത അഥവാ ഫിറ്റ്നസ് തുടങ്ങിയവ നിലനിർത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന പലരും കോഴിയിറച്ചി, മുട്ട തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിച്ചു കാണാറുണ്ട്. വളരുന്ന കുട്ടികൾ, ഗർഭിണികൾ, [[വ്യായാമം]] ചെയ്യുന്നവർ, ശാരീരിക അധ്വാനം ആവശ്യമുള്ള തൊഴിലുകൾ ചെയ്യുന്നവർ, അത്ലറ്റുകൾ തുടങ്ങിയവർ തങ്ങളുടെ പോഷക ലഭ്യതയ്‌ക്കായി കോഴി ഇറച്ചിയെ ആശ്രയിക്കാറുണ്ട്. ചരിത്രപരമായി പറഞ്ഞാൽ ഇണക്കി വളർത്തപ്പെട്ട [[ചുവന്ന കാട്ടുകോഴി|ചുവന്ന കാട്ടുകോഴികളുടെ]] പിൻ തലമുറയാണ് ഇന്നു കാണുന്ന വളർത്തുകോഴികൾ. ഇന്ന് കാണുന്ന പല കോഴികളും സങ്കരയിനങ്ങളാണ്. സാധാരണ ഗതിയിൽ കോഴികൾ മുട്ടക്കോഴി, ഇറച്ചി കോഴി, അലങ്കാര കോഴി എന്നിങ്ങനെ പല രീതിയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. മികച്ച മുട്ടക്കോഴി ഇനങ്ങളാണ് ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, ISA ബ്രൗൺ, ബി വി 380, ഇൻഡ് ബ്രൗൺ, [[വൈറ്റ് ലെഗോൺ|വൈറ്റ് ലെഗോൺ (അതുല്യ)]], ഓസ്ട്രലോർപ്, റോട് ഐലൻഡ് റെഡ്, കൈരളി, ഗ്രാമലക്ഷ്മി, സോണാലി തുടങ്ങിയവ. ഇവ ധാരാളം മുട്ടകൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ [[ബ്രോയിലർ]] പെട്ടന്ന് വളർച്ച പ്രാപിക്കുന്ന ഇറച്ചി കോഴിയാണ്. മുട്ട കോഴികൾക്കും, ഇറച്ചി കോഴികൾക്കും പോഷക സമൃദ്ധമായ ആഹാരം ആവശ്യമാണ്. കാണാൻ മനോഹരിതയുള്ള അലങ്കാര കോഴി വർഗ്ഗത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ട ഇനങ്ങളാണ് ബ്രഹ്മാ, സിൽക്കി മുതലായവ. ഈജിപ്റ്റിലെ നാടൻ കോഴിയിനമായ ഫയോമി, സോണാലി തുടങ്ങിയവ ഇന്ന് കേരളത്തിൽ വളർത്തി വരുന്നുണ്ട്. കരിങ്കോഴി എന്നറിയപ്പെടുന്ന കറുത്ത നിറമുള്ള കടക്കനാത് ഇന്ത്യയിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ കോഴി ഇനമാണ്. വൈറ്റ് ലെഗോൺ, ഫയോമി പോലെയുള്ള ഇനങ്ങൾ അമിതമായി ഭാരമുള്ള കോഴികൾ അല്ല. അതിനാൽ നായ പോലെയുള്ള ശത്രുക്കളെ കണ്ടാൽ ഇവ പെട്ടന്ന് ഓടി രക്ഷപെടുകയോ പറക്കുകയോ ചെയ്യാൻ കഴിവുള്ളവയാണ്. അതിനാൽ പലരും ഇവയെ വീട്ടു മുറ്റത്ത് തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താറുണ്ട്. ഇവ പലപ്പോഴും മരങ്ങൾ, മതിലുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ പറന്ന് കയറുന്നതായി കാണാം. കോഴികളുടെ ആരോഗ്യത്തിന് വൃത്തിയുള്ള കൂട്, ശുദ്ധമായ വെള്ളം, നല്ല തീറ്റ, വൃത്തിയുള്ള പരിസരം എന്നിവ പ്രധാനമാണ്. സാധാരണ കോഴികളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി [[കാട]] പക്ഷി, [[ടർക്കി കോഴി]] ([[കൽക്കം]]), [[ഗിനിക്കോഴി]], [[അലങ്കാര കോഴികൾ]] തുടങ്ങിയ ഇനങ്ങളും കാണപ്പെടുന്നു. [[ടർക്കി കോഴി]] ([[കൽക്കം]]), [[ഗിനിക്കോഴി]] തുടങ്ങിയവ അലങ്കാരത്തിനായും, കൂടാതെ ഇവ പാമ്പ് പോലെയുള്ള ഇഴജന്തുക്കളുടെ ശത്രു ജീവികൾ കൂടിയായതിനാൽ വീടിന്റെ പരിസരങ്ങളിലെ [[പാമ്പ്]] ശല്യം കുറയ്ക്കുവാൻ വേണ്ടിയും വളർത്താറുണ്ട്. [[File:കോഴി.ogv|thumb|കോഴി (വീഡീയോ)]] == ഇണ == കോഴി വർഗത്തിൽ പെട്ട മിക്ക പക്ഷികൾക്കും ആൺ പക്ഷികൾക്ക് വളഞ്ഞ [[തൂവൽ]] ചേർന്ന അങ്കവാൽ ഉണ്ട്. കൂടതെ തലയിലെ ചുവന്ന് പൂവ്, ചുവന്ന താടി എന്നിവയും ഇവയുടെ ശാരീരിക പ്രത്യേകതകളാണ്. ഒരു പറ്റത്തിലെ മുഴുവൻ പിടകളോടും [[പൂവൻ കോഴി]] ഇണ ചേരും . == പ്രത്യേകതകൾ == ഇവക്ക് പരിമിതമായ ദൂരം മാത്രമേ പറക്കാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. പ്രദേശങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് അന്നാട്ടിലെ നാടൻ ഇനങ്ങളുടെ രൂപത്തിൽ വ്യത്യാസം കാണുന്നു. അടയിരുന്ന് 21 ദിവസം ആകുമ്പോൾ മുട്ട വിരിയും. അടയിരിക്കുന്നത് പെൺ കോഴികളാണ്. വിരിഞ്ഞ് കഴിഞ്ഞാൽ കുഞ്ഞുങ്ങളെ നന്നായി ഇവ സംരക്ഷിക്കും. പിന്നീട് മുട്ട ഇടാൻ ആകുമ്പോൾ കുഞ്ഞുങ്ങളെ ഇവ ആട്ടി ഓടിക്കും. ആ സമയം പിറകിലെ പീലികൾ കൊഴിഞ്ഞു പോകുകയും ചെയ്യും. ശേഷം ഇവ മുട്ടയിടുന്നു. ഒരു നിശ്ചിത കാലാവധി മാത്രമേ ഇവ മുട്ടയിടുകയുള്ളു. മുട്ടയിട്ടു കഴിഞ്ഞാൽ ഇവ വീണ്ടും പൊരുന്നുന്നു. അപ്പോൾ ഇവയെ വീണ്ടും അടവെയ്ക്കാം. ഇവയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത ഇവ കുഞ്ഞൂങ്ങളെ നന്നായി സംരക്ഷിക്കുമെന്നതാണ്. ഇന്ന് ജനങ്ങൾ ഇത്തരം തനി നാടൻ കോഴികളെ ഒഴിവാക്കുന്നു. ഇവയുടെ മുട്ട ചെറുതാണ്. ഇത്തരം കോഴികളുടെ എണ്ണം ദിനംപ്രതി കുറഞ്ഞു വരുന്നു. == ഉപയോഗം == [[പ്രമാണം:Chicken inside Chicken coop - IMG 3105.jpg|ലഘുചിത്രം|കൊഴികൾ കൊഴിക്കൂട്ടിനകത്ത്]] മനുഷ്യർ കോഴിയെ വളർത്തുന്നത് പ്രധാനമായും [[കോഴിമുട്ട]], [[ഇറച്ചി]] എന്നിവയ്ക്കാണ്. കോഴി [[കാഷ്ടം]] വളമായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. കോഴികളെ തമ്മിൽ അങ്കം വെട്ടിക്കുന്നത് വിനോദവും വ്യവസായവുമാണ്. ഇതിന് പരിശീലിപ്പിച്ചെടുക്കുന്ന കോഴികളെ [[അങ്കക്കോഴി]]കൾ എന്നാണ് വിളിക്കാറ്. [[കോഴിയങ്കം]] [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] നിയമവിരുദ്ധമാണ്. ടർക്കി ([[കൽക്കം]]), ഗിനി മുതലായ കോഴികളെ പാമ്പ്‌ മുതലായ ജീവികളുടെ ശല്യത്തിൽ നിന്നും രക്ഷനേടുവാനായി വീടുകളിൽ വളർത്താറുണ്ട്. ടർക്കി, ഗിനി തുടങ്ങിയവ പാമ്പിന്റെ ശത്രു വർഗ്ഗങ്ങളാണ്. അതിനാൽ പാമ്പുകളെ കണ്ടാൽ ടർക്കി, ഗിനി തുടങ്ങിയ കോഴികൾ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുകയും ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. ഇടത്തരം പാമ്പുകളെ വരെ ടർക്കി കോഴി ആഹാരമാക്കാറുണ്ട്. ഗിനിക്കോഴി പാമ്പുകളുടെയോ മറ്റു ഇഴജന്തുക്കളുടെയോ സാന്നിധ്യം കണ്ടാൽ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുന്നവയും കൂട്ടമായി ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. ചെറിയ പാമ്പുകളെ ഇവ ആഹാരമാക്കുന്നു. അതിനാൽ ടർക്കി കോഴി, ഗിനി കോഴി എന്നിവ വളരുന്ന പറമ്പുകളിൽ പൊതുവേ പാമ്പ് പോലെയുള്ള ജീവികളുടെ ശല്യം കുറവാണ് എന്ന്‌ വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. <ref>[http://www.mangalam.com/news/detail/130456-crime.html]|mangalam.com</ref> ==കോഴിയിറച്ചിയിലെ പോഷകങ്ങൾ== പൊതുവേ ലോകം മുഴുവൻ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ഇറച്ചിയാണ് കോഴിയിറച്ചി. പോഷകങ്ങളുടെ ഒരു മുഖ്യ ഉറവിടമാണ് കോഴി ഇറച്ചി. തൊലി നീക്കിയ കോഴി ഇറച്ചി കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞതും പോഷകങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമാണ്. ഇത് ആരോഗ്യത്തിന് ഗുണകരമാണ്. കോഴിയുടെ നെഞ്ചിലെ മാംസം അഥവാ ‘ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റ്’ പോഷക സമൃദ്ധമാണ്. ഇതിൽ മാംസ്യം അഥവാ പ്രോടീൻ കൂടുതലും കൊഴുപ്പ് തീരെ കുറവുമാണ്. എന്നാൽ കോഴിക്കാൽ അഥവാ ‘ചിക്കൻ ലെഗ്’ കൊഴുപ്പ് അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ഭാഗമാണ്. അതിനാൽ ഉയർന്ന കൊളെസ്ട്രോൾ തുടങ്ങിയ രോഗാവസ്ഥയുള്ളവർ ഈ ഭാഗം കുറച്ചു മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കാൻ പാടുള്ളു. കോഴിയുടെ എല്ലുകളിൽ (Bone marrow/Cartilage) കോളാജൻ എന്ന പോഷകം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ കോഴിയിറച്ചി എണ്ണയിൽ വറുത്തോ പൊരിച്ചോ ഉപയോഗിച്ചാൽ പോഷക ഗുണങ്ങൾ കാര്യമായി നഷ്ടപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ കറിവച്ചു കഴിക്കുന്നതാണ് ആരോഗ്യത്തിന് ഉത്തമം. USDA കണക്കുപ്രകാരം 100 ഗ്രാം കോഴിയിറച്ചിയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന പോഷകങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ നിത്യേന ആവശ്യമുള്ള പോഷകങ്ങളുടെ ശതമാനക്കണക്ക് (% Daily Value) താഴെ കൊടുക്കുന്നു. കാലറികൾ - 239 മൊത്തം കൊഴുപ്പ് - 14 g (21%) പൂരിത കൊഴുപ്പ് - 3.8 g (19%) സോഡിയം - 82 mg (3%) പൊട്ടാസ്യം - 223 mg (6%) പ്രോട്ടീൻ/ മാംസ്യം - 27 g (54%) കാൽസ്യം - 1% അയൺ - 7% വിറ്റാമിൻ B6 - 20% കൊബലമിൻ - 5% മഗ്നിഷ്യം - 5% USDA കണക്കുപ്രകാരം 100 ഗ്രാം ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന പോഷകങ്ങൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. കാലറി: 158 കൊഴുപ്പ്/ഫാറ്റ് : 3.24 g പ്രോടീൻ/മാംസ്യം: 32.1 g സോഡിയം: 47 mg പൊട്ടാസ്യം: 343 mg പന്റോതെനിക് ആസിഡ്: 1.58 mg മഗ്‌നീഷ്യം: 32 mg ഫോസ്ഫറസ്: 241 mg സെലിനിയം: 32µg == വിവിധയിനം മുട്ടക്കോഴികൾ, ഇറച്ചിക്കോഴികൾ == ധാരാളം മുട്ട കോഴികൾ, ഇറച്ചി കോഴികൾ എന്നിവ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, ബി വി 380, വൈറ്റ് ലെഗോൺ (അതുല്യ), ഇന്റ് ബ്രൗൺ, ഓസ്ട്രലോർപ് തുടങ്ങിയവയാണ് അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള മുട്ട കോഴികൾ. സോനാലി, കൈരളി, ഗ്രാമശ്രീ, ഗ്രാമപ്രിയ തുടങ്ങിയ ഇടത്തരം മുട്ട ഉത്പാദനമുള്ള കോഴികളാണ്. സാസോ അഥവാ സാസോ ടി റെയിൻബോ ഇറച്ചിക്കും മുട്ടയ്ക്കും ഒരുപോലെ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. ബ്രോയ്ലർ പോലെയുള്ള ഇറച്ചി കോഴികൾ തുടങ്ങിയവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മുട്ട ഇടുന്ന കോഴികൾക്ക് പോഷകങ്ങൾ അടങ്ങിയ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ അടുക്കള അവശിഷ്ടങ്ങൾ മാത്രം കൊടുത്തു വളർത്തുന്ന കോഴികളിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനം ലഭിക്കണമെന്നില്ല. ഉയർന്ന ഉത്പാദനക്ഷമതയുള്ള പൊതുവേ മുട്ടക്കോഴികളിൽ ആദ്യത്തെ രണ്ട് വർഷമാണ് മികച്ച മുട്ട ഉത്പാദനം ഉണ്ടാവുക, അതിന് ശേഷം കുറഞ്ഞു തുടങ്ങുന്നു. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. കൃത്യമായ വാക്സിനേഷനുകൾ (ഉദാഹരണത്തിന് ലസോട്ട, ഐ.ബി.ഡി, ഫൗൾ പോക്സ് തുടങ്ങിയവ) നൽകി വളർത്തിയാൽ രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കാം. ‎വൃത്തിയുള്ള കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. വിശദമായി താഴെ കൊടുക്കുന്നു. * ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ - ഏറ്റവും അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള മുട്ടക്കോഴി. തവിട്ട് നിറം. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ ആസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഹൈ ലൈൻ ഇന്റർനാഷണൽ എന്ന കമ്പനി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത സങ്കരയിനം മുട്ട കോഴിയാണ് ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ (Hy-Line Brown). അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള ഇവ വർഷത്തിൽ 320 മുതൽ 360 വരെ ബ്രൗൺ നിറത്തിലുള്ള മുട്ടകൾ ഇടാറുണ്ട്. മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ് (കൂടുകളിൽ അടച്ച് വളർത്തുമ്പോൾ ഏകദേശം 100-110 ഗ്രാം തീറ്റയും പറമ്പിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്തുമ്പോൾ 30-40 ഗ്രാം മുട്ട തീറ്റയും നൽകേണ്ടത് മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് ആവശ്യമാണ്). ഇന്ത്യയിൽ ശ്രീനിവാസ ഫാംസ് ഇവയുടെ വിതരണം നടത്തിയിരുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ ഇനം. * ISA ബ്രൗൺ - ഫ്രാൻസിൽ ഉടലെടുത്ത അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഈ മുട്ടക്കോഴികൾ. വൈറ്റ് ലെഗോൺ, റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് എന്നിവയുടെ സങ്കരയിനം. വർഷത്തിൽ പൊതുവെ 300 മുതൽ 320 വരെ തവിട്ട് നിറമുള്ള മുട്ടകൾ ഇടാറുണ്ട്. പരമാവധി 350 മുട്ടകൾ വരെ ഇട്ടതായും കണക്കുകൾ പറയുന്നു. തവിട്ട് നിറം. മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. * ബിവി 380 - അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഒരു മുട്ടക്കോഴി ഇനം. തവിട്ട് നിറം. ഇന്ത്യയിലെ വെങ്കഡെശ്വര റിസർച്ച് ആൻഡ് ബ്രീഡിങ് ഫാം പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ് എന്ന കമ്പനി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത കോഴിയാണ് BV 380. വർഷം ഏകദേശം 280 മുതൽ 308 വരെ തവിട്ട് നിറമുള്ള മുട്ടകൾ ഇടുന്നു. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ് (കൂടുകളിൽ അടച്ച് വളർത്തുമ്പോൾ ഏകദേശം 100-110 ഗ്രാം മുട്ട തീറ്റ മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് ആവശ്യമാണ്). കേരളത്തിലെ കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ ഇനം. * ഇന്റ് ബ്രൗൺ - ഇന്റ് ബ്രൗൺ (Indbro Brown / Ind Brown) കോഴികൾ ഉയർന്ന രീതിയിൽ മുട്ട ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ഹൈബ്രിഡ് ഇനമാണ്. ഇവ ഇന്ത്യയിൽ ഇൻഡ്ബ്രോ റിസർച്ച് ആൻഡ് ബ്രീഡിങ് ഫാംസ് എന്ന കമ്പനി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഇനമാണ്. വർഷത്തിൽ ഏകദേശം 300 മുതൽ 345 വരെ തവിട്ട് നിറമുള്ള മുട്ടകൾ നൽകാൻ ഇവയ്ക്ക് കഴിവുണ്ട്. 80 ആഴ്ചകൾ കൊണ്ട് ഇവ 362 മുട്ടകൾ വരെ നൽകിയതായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. മറ്റുള്ള സങ്കരയിനം കോഴികളെ അപേക്ഷിച്ച് കുറഞ്ഞ തീറ്റച്ചെലവിൽ ഇവയെ വളർത്തിയെടുക്കാം. ഇടത്തരം വലിപ്പമുള്ള ഈ കോഴികൾക്ക് ഇളം ബ്രൗൺ അല്ലെങ്കിൽ ചുവപ്പ് കലർന്ന നിറമാണ് ഉള്ളത്. രോഗങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാൻ ഇവയ്ക്ക് കഴിവുണ്ട്. നല്ല ആരോഗ്യവും ഉയർന്ന രോഗപ്രതിരോധ ശേഷിയുമുള്ള ഇവ കേരളത്തിലെ കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുയോജ്യമാണ്‌. കൂട്ടിനുള്ളിൽ (Cage) വളർത്തുമ്പോഴും ഫ്രീ റേഞ്ച് (Free Range) രീതിയിൽ അഴിച്ചുവിട്ടു വളർത്തുമ്പോഴും ഇവ മികച്ച ഉത്പാദനം തരാറുണ്ട്. നാടൻ കോഴിയുടേതിതിന് സമാനമായ രുചിയുള്ള ഇറച്ചി ഉത്പാദനം. * [[വൈറ്റ് ലഗോൺ|വൈറ്റ് ലഗോൺ (അതുല്യ വൈറ്റ്)]] - അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള വെളുത്ത നിറമുള്ള മുട്ടക്കോഴി ഇനം. ഇറ്റലിയിൽ ഉത്ഭവം. അവിടെനിന്ന് അമേരിക്ക, യുകെ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലെത്തിയ ഇത് സങ്കരയിനം മുട്ടക്കൊഴിയായി മാറി. വർഷത്തിൽ ഏകദേശം 280-320 വെളുത്ത നിറമുള്ള മുട്ടകൾ വരെയിടുന്നു. അധികം ഭാരം വെക്കുന്ന കോഴിയല്ല. അതിനാൽ നായ തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കളെ കണ്ടാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും നന്നായി പറക്കാനും കഴിവുണ്ട് എന്നത് ഇതിന്റെ എടുത്തു പറയേണ്ട പ്രത്യേകതയാണ്. അതിനാൽ പറമ്പുകളിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താനും അനുയോജ്യം. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. ഇവയുടെ തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള ബ്രൗൺ ലെഗോൺ ഇനവും നിലവിലുണ്ട്. കേരളത്തിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത അതുല്യ വൈറ്റ് കോഴി വൈറ്റ് ലെഗോൺ സങ്കര ഇനമാണ്. * ഓസ്ട്രലോർപ് - അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഒരു ഓസ്ട്രേലിയൻ മുട്ടക്കോഴി ഇനം. പൊതുവേ കറുത്ത നിറം. 250 മുതൽ 300 ബ്രൗൺ നിറമുള്ള മുട്ടകൾ വരെ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. ചിലത് 360 തിന് മുകളിൽ മുട്ടകൾ ഇട്ടതായി കാണുന്നു. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. * റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് - 250 മുതൽ 300 വരെ തവിട്ട് നിറമുള്ള മുട്ടകൾ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ചുവന്ന നിറത്തിലുള്ള ഒരു മുട്ടക്കോഴി ഇനം. അമേരിക്കയിലെ റോഡ് ഐലൻഡ് പ്രദേശത്ത് ഉടലെടുത്ത ഇനം. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. * ഗ്രാമ ലക്ഷ്മി - അടുക്കളമുറ്റത്തെ കോഴിവളർത്തലിന് അനുയോജ്യമായി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത മികച്ച ഒരു സങ്കരയിനം മുട്ടക്കോഴിയാണ് ഗ്രാമ ലക്ഷ്മി അഥവാ അസ്ട്രോ വൈറ്റ്. അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള മുട്ടക്കോഴി ഇനങ്ങളായ വൈറ്റ് ലെഗോൺ പിടയും ഓസ്ട്രലോർപ് പൂവനും ഇണചേർത്തുണ്ടാക്കിയ അസ്ട്രോ വൈറ്റ് എന്ന ഗ്രാമലക്ഷ്മി മുട്ട കോഴികൾ വളർത്താൻ എളുപ്പമാണ്. വെളുപ്പിൽ കറുത്ത പുള്ളികൾ ഉള്ള തൂവലോട് കൂടിയ ഇവ പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 180 മുതൽ 220 തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള മുട്ടകൾ ഇടാറുണ്ട്. ലയർ തീറ്റ നൽകുന്നത് മികച്ച മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് ആവശ്യമാണ്. * കൈരളി - 250-തോളം മുട്ടകൾ ഇടുന്ന മുട്ടക്കോഴി. കേരളത്തിന്റെ തനതായ നാടൻ കോഴി ഇനങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത മുട്ട കോഴിയാണ് കൈരളി. കൊല്ലം ജില്ലയിൽ ഡോക്ടർ ശശിധരൻ പതിനൊന്ന് വ്യത്യസ്ത കോഴികളെ ഉപയോഗിച്ച് വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത സങ്കരയിനം. വൈറ്റ് ലെഗോൺ, ഓസ്ട്രലോർപ് തുടങ്ങിയ ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനം ഉള്ള കോഴികൾ, അസീൽ തുടങ്ങിയവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഉയർന്ന രോഗ പ്രജിരോധ ശേഷി, കുറഞ്ഞ തീറ്റ ചിലവ്, പറമ്പുകളിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താൻ അനുയോജ്യം. നായ തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കളുടെ ആക്രമണം ഉണ്ടായാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും പറക്കാനും കഴിവുണ്ട്. ചെറിയ രീതിയിലുള്ള (30-40%) ലയർ തീറ്റയും അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നൽകി വളർത്താം. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. * സാസോ (സാസോ ടി റെയിൻബോ) - ഇറച്ചിക്കും മുട്ടയ്ക്കും വേണ്ടി ഒരുപോലെ വളർത്താൻ കഴിയുന്ന നല്ല ഒരു കോഴിയിനമാണ് സാസോ. ഫ്രാൻസിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഇവ കൃത്യമായി തീറ്റ നൽകിയാൽ വളരെ പെട്ടെന്ന് വളരുന്നു. ഇവ 8 മുതൽ 16 ആഴ്ചകൾക്കുള്ളിൽ 2.5 മുതൽ അഞ്ച് കിലോയോളം ഭാരം വെക്കുന്നു. (13 ആഴ്ചകൾ കൊണ്ട് സാസോ പൂവൻ കോഴികൾ 4.8 കിലോയോളം ഭാരം വെക്കുന്നു. എന്നാൽ പിടകൾ 3.6 കിലോയോളം ഭാരം വെക്കുന്നു.) കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞതും പ്രോട്ടീൻ സമൃദ്ധവുമായ ഇവയുടെ ഗുണമേന്മയുള്ള മാംസത്തിന് നാടൻ കോഴിയുടെ ഇറച്ചിയുടെ സ്വാദ് ഉണ്ട്. ഇവ വർഷത്തിൽ ഏകദേശം 150 മുതൽ 250 മുട്ടകൾവരെ ഇടുന്നു. നാടൻ കോഴികളെ പോലെ ഉയർന്ന രോഗപ്രതിരോധ ശേഷിയുമുണ്ട്. ഇവയെ വീട്ടുവളപ്പിലും ഫാമുകളിലും എളുപ്പം വളർത്താൻ സാധിക്കും. * സോണാലി - 180 മുതൽ 220 മുട്ടകൾവരെ വർഷത്തിൽ. (ഒരു വർഷത്തിൽ ശരാശരി 200 മുട്ടകൾ ഇടുന്നു) ഫയോമി, റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് എന്നിവയുടെ സങ്കരയിനം. മേല്പറഞ്ഞ രണ്ട്‌ ഇനങ്ങളുടെ ജനതിക ഗുണങ്ങൾ ഇവയിൽ കാണാം. ഫയോമിയുടെ ഭംഗി, ഉയർന്ന രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി, ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയെ പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള കഴിവ് എന്നിവയും റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് കോഴിയുടെ ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനശേഷിയും ചേർന്ന സങ്കരം. തീറ്റ ചിലവ് കുറവ്. തുറന്ന് വിട്ട് വളർത്താൻ ഉത്തമം. ഫയോമിയെപോലെ വേഗത്തിൽ ഓടാനും മറ്റും സാധിക്കുന്നു. മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് ചെറിയ രീതിയിലുള്ള ലയർ കോഴി തീറ്റയും (30-40%) അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും ലയർ തീറ്റയും നൽകി വളർത്താം. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. * ഫയോമി-വൈറ്റ് ലെഗോൺ ക്രോസ്സ് (FWL cross) : 180 മുതൽ 240 മുട്ടകൾവരെ വർഷത്തിൽ. ഫയോമി, വൈറ്റ് ലെഗോൺ എന്നിവയുടെ സങ്കരയിനം. സോനാലിയെ പോലെ ഫയോമിയുടെ ഭംഗി, ഉയർന്ന രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി, ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയെ പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള കഴിവ് എന്നിവയും വൈറ്റ് ലെഗോൺ കോഴിയുടെ ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനശേഷിയും ചേർന്ന സങ്കരം. ഇവയ്ക്ക് സോനാലിയേക്കാൾ അല്പം കൂടി മുട്ട ഉത്പാദനം വർധിച്ചിരിക്കുന്നതായി കാണാം. തീറ്റ ചിലവ് കുറവ്. തുറന്ന് വിട്ട് വളർത്താൻ ഉത്തമം. ഭാരം കുറഞ്ഞ ഇവയ്ക്ക് ശത്രുക്കളെ കണ്ടാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും മറ്റും സാധിക്കുന്നു. മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് ചെറിയ രീതിയിലുള്ള ലയർ കോഴി തീറ്റയും (30-40%) അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും ലയർ തീറ്റയും നൽകി വളർത്താം. * ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ ഫയോമി-മുട്ടയ്ക്കും ഇറച്ചിക്കും അലങ്കാരത്തിനും ഒരുപോലെ ഗുണകരം. 150 മുതൽ 180 മുട്ടകൾ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. കാണാൻ ഭംഗി ഉള്ളതിനാൽ അലങ്കാര കോഴിയായും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ കോഴി ഇനം. ഉയർന്ന രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി. ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുയോജ്യം. ഇവ പൊതുവേ ഒന്നിടവിട്ട ദിവസങ്ങളിൽ മുട്ട ഇടുന്നു. അധികം ഭാരം ഉണ്ടാകാറില്ല. നായ പോലെയുള്ള ശത്രുക്കൾ ആക്രമിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും പറക്കാനും കഴിവുണ്ട്. തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താനും ഏറെ അനുയോജ്യം. തീറ്റ ചിലവ് കുറവ്. സോണാലി ഇവയുടെ ക്രോസ്സ് അഥവാ സങ്കരമാണ്. * ഗ്രാമശ്രീ കോഴികൾ: കേരള കാർഷിക സർവ്വകലാശാല വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഗ്രാമശ്രീ കോഴികൾ വർഷത്തിൽ 180 മുതൽ 220 വരെ മുട്ടകൾ തരുന്നു (ശരാശരി 200 മുട്ടകൾ ഇടുന്നു). അടുക്കളമുറ്റത്തെ കോഴിവളർത്തലിന് ഇത് മികച്ചതാണ്. നാലുമാസം കൊണ്ട് പൂവൻ കോഴികൾ ഒന്നര കിലോയിലധികം ഭാരത്തിലെത്തുന്നു. രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി കൂടുതലാണ്. അഴിച്ചുവിട്ടും കൂട്ടിലിട്ടും ഒരുപോലെ വളർത്താം. ചെറിയ രീതിയിലുള്ള ലയർ തീറ്റയും അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നൽകി വളർത്താം. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. * ഈസ്റ്റെർ എഗ്ഗർ - അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ, ചിലി എന്നി രാജ്യങ്ങളിൽ ഉടലെടുത്ത ഈസ്റ്റെർ എഗ്ഗർ എന്നയിനം മുട്ട കോഴികൾ മറ്റു ഇനങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ രൂപത്തോടെ കാണപ്പെടുന്നു. ഇവയ്ക്ക് താടി, വ്യത്യസ്ത പൂവ് തുടങ്ങിയ പ്രത്യേകതകൾ കാണാം. ഇവയുടെ മുട്ട വ്യത്യസ്തവും മനോഹരവുമായ പച്ച, നീല, ഒലിവ്, പിങ്ക് നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഇവ വർഷത്തിൽ പരമാവധി 280 മുട്ടകൾവരെ ഇടാറുണ്ട്. തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താൻ അനുയോജ്യം. * [[ബ്രോയിലർ]] - പെട്ടെന്ന് വളർച്ച ഉണ്ടാകുന്ന ഇറച്ചി കോഴി ഇനം. പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഇനം. കോർണിഷ് പൂവൻ കോഴികളും, വെളുത്ത പ്ലൈമൌത്ത് റോക്ക് ഇനവും ചേർന്ന സങ്കരയിനം. * * [[ഗ്രാമപ്രിയ]] * [[അസീൽ]] ==അലങ്കാരക്കോഴികൾ== * കൊളമ്പിയൻ ബ്രഹ്മ- അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനം. വലിയ ശരീരവും കാലുകളിൽ പോലും മനോഹരമായ തൂവലുകളും ഉള്ള കാഴ്ചയ്ക്ക് ഭംഗിയുള്ള അലങ്കാര കോഴി. പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 200 വലിയ മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു. പൂവൻ കോഴി അഞ്ച് കിലോയോളം ഭാരം വെക്കുന്നു. * സിൽക്കി - ഭംഗിയുള്ള ചൈനീസ് കോഴി ഇനം. വർഷത്തിൽ ഏതാണ്ട് 120 മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു. * ഈജിപ്ഷ്യൻ ഫയോമി- കാണാൻ ഭംഗിയുള്ള ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ കോഴി. പ്രതിവർഷം 150-200 മുട്ടകൾവരെ ഇടുന്നു. * വയടട്ട്- അമേരിക്കൻ കോഴി ഇനം. മനോഹരമായ പുള്ളിയുള്ള തൂവലുകൾ. പ്രതിവർഷം ഏതാണ്ട് 200 മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു. * പോളിഷ് ക്യാപ്- പോളണ്ടിൽ ഉടലെടുത്ത തൊപ്പിയുള്ള കോഴി ഇനം. മനോഹരമായ രൂപം. പ്രതിവർഷം 200 മുട്ടകൾവരെ ഇടുന്നു. * അമേരിക്കൻ ബന്റം - മനോഹരമായ മറ്റൊരു കോഴി ഇനം. കാണാൻ ഭംഗിയുള്ള രൂപം. * സെറാമ - മലേഷ്യൻ സെറാമ ഭംഗിയുള്ള ചെറിയ കോഴി ഇനമാണ്. ഇതൊരു ചെറിയ പോര് കോഴി ഇനമായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. * അസീൽ - പോരുകോഴി. തമിഴ് നാട്, ആന്ധ്രാ പ്രദേശ് പോലെയുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ കോഴി പോരിന് ഉപയോഗിക്കുന്നു. ശക്തമായ ശരീരം. തത്തയോട് സാമ്യമുള്ള ചുണ്ടുകൾ. വർഷത്തിൽ പരമാവധി 60-70 മുട്ടകൾവരെ ഇടാറുണ്ട്. == നാടൻ കോഴികൾ == തലശേരി കോഴി, അസീൽ (പോര് കോഴി), നേക്കട് നെക്ക്, കരിംകോഴി തുടങ്ങിയവ. പൊതുവേ കേരളത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന നാടൻ കോഴികൾക്ക് കുറഞ്ഞ മുട്ട ഉത്പാദനം (ഉദാഹരണത്തിന് വർഷത്തിൽ ഏതാണ്ട് 100 മുട്ടകൾ അല്ലെങ്കിൽ അതിൽ താഴെ), മുട്ടയുടെ വലിപ്പക്കുറവ്, കുറഞ്ഞ ശരീരഭാരം, ചെറിയ വലിപ്പം, ഉയർന്ന രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി, കുറഞ്ഞ തീറ്റ ചിലവ്, , അടയിരിക്കുന്ന സ്വഭാവം, വേഗത്തിൽ ചലിക്കാനും സാമാന്യം പറക്കാനുമുള്ള കഴിവ് എന്നിവ പ്രത്യേകതകൾ. ഫയോമി എന്നയിനം ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ കോഴിയും കേരളത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഇതിന്റെ ഒരു സങ്കരയിനമാണ് സൊണാലി മുട്ട കോഴികൾ. == കോഴി തീറ്റ == പ്രോട്ടീൻ, വിറ്റാമിനുകൾ, കാൽസ്യം തുടങ്ങിയ ധാതുക്കൾ എന്നിവ അടങ്ങിയ പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ കോഴികൾക്ക് ആവശ്യമാണ്. ഇവ ഒരു കോഴിയ്ക്ക് വേണ്ടുന്ന പോഷകങ്ങൾ ഉറപ്പ് വരുത്തുന്നു. പല തരത്തിലുള്ള കോഴി തീറ്റകൾ ഇന്ന് വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്. മുട്ട ഇടുന്ന കോഴികൾക്ക് ലയർ തീറ്റ അഥവാ മുട്ട തീറ്റയും, വളരുന്ന കോഴികൾക്ക് ഗ്രോവർ എന്ന പേരിലും, കോഴി കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് സ്റ്റാർട്ടർ തുടങ്ങിയ പലതരം തീറ്റകൾ ലഭ്യമാണ്. അതോടൊപ്പം കുടിക്കാൻ ശുദ്ധ ജലവും ഉറപ്പ് വരുത്തുക. പ്രത്യേകിച്ച് കൂടുകളിൽ അടച്ചിട്ടു വളർത്തുന്ന ഉയർന്ന ഉത്പാദനക്ഷമതയുള്ള ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, BV 380, അതുല്യ വൈറ്റ് പോലെയുള്ള മുട്ട കോഴികൾക്ക് നിശ്ചിത അളവിൽ (ഉദാഹരണത്തിന് 100-110 ഗ്രാം മുട്ട കോഴിത്തീറ്റ) ദിവസേന ഇത്തരം തീറ്റ, ശുദ്ധ ജലം എന്നിവ അത്യാവശ്യമാണ്. അടുക്കളയിൽ നിന്നുള്ള പച്ചക്കറി-മത്സ്യം എന്നിവയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ, തവിട്, ഇലകൾ, BSF ലാർവ, അസോള തുടങ്ങിയവ കോഴികൾക്ക് നൽകാം. പറമ്പിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്തുന്ന മുട്ട കോഴികൾക്ക് അടുക്കള അവശിഷ്ടങ്ങൾ കൂടാതെ നിത്യേന 30-40 ഗ്രാം മുട്ട കോഴി തീറ്റ, ശുദ്ധ ജലം എന്നിവ ആവശ്യമാണ്. ഇത്തരം തീറ്റ കോഴികൾക്ക് വേണ്ടുന്ന പോഷകങ്ങളും, മുട്ട തോടിന് ആവശ്യമായ കാൽസ്യവും ഉറപ്പ് വരുത്തുന്നു. മുട്ട കോഴികൾക്ക് അമിതമായ അളവിൽ തീറ്റ കൊടുക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കേണ്ടതാണ്. അമിതമായി തീറ്റ കൊടുത്താൽ കോഴികൾക്ക് കൊഴുപ്പ് വർധിക്കാനും മുട്ട ഉത്പാദനം കുറയുവാനും സാധ്യതയുണ്ട്. ഇറച്ചി കോഴികൾക്കും കൃത്യമായ അളവിൽ പ്രത്യേക കോഴിതീറ്റ ആവശ്യമാണ്. == കോഴി വളർത്തൽ == കോഴി വളർത്തൽ എന്നത് വരുമാനം നേടാൻ മാത്രമല്ല ഒരു വീട്ടിലെ ആവശ്യത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ നല്ല ആഹാരം ഉത്പാദിപ്പിക്കാനും സഹായിക്കുന്ന ഒരു മികച്ച വഴിയാണ്. ഇതിനായി മികച്ച കോഴി ഇനങ്ങൾ, വൃത്തിയുള്ള നല്ലൊരു കൂട്, പോഷകസമൃദ്ധമായ തീറ്റ, കൃത്യമായ പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പുകൾ, ശരിയായ രീതിയിൽ സൂര്യ പ്രകാശം എന്നിവ ആവശ്യമാണ്. കോഴികൾക്ക് വായു സഞ്ചാരമുള്ളതും, വെളിച്ചം കടക്കുന്നതും, നനവില്ലാത്തതുമായ കൂട് ഒരുക്കുക. രോഗങ്ങൾ വരാതിരിക്കാൻ കൂടും പരിസരവും എപ്പോഴും വൃത്തിയായി സൂക്ഷിക്കുക. ചെറിയ കുട്ടികൾക്കും വലിയ കോഴികൾക്കും ആവശ്യത്തിന് സ്ഥലമുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുക. ഗുണനിലവാരമുള്ള തീറ്റയും എപ്പോഴും ശുദ്ധമായ വെള്ളവും നൽകുക. വീട്ടിലെ ഭക്ഷണാവശിഷ്ടങ്ങൾ, ആവശ്യത്തിന് ധാന്യങ്ങളും, പച്ചക്കറി അവശിഷ്ടങ്ങളും, ഇലകളും നൽകാം. തുറന്ന് വിട്ടു വളർത്തുമ്പോൾ (ഫ്രീ റേഞ്ച് കോഴി വളർത്തൽ) കോഴികൾക്ക് സ്വാഭാവികമായി ഇര തേടാനും നടക്കാനും സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകുന്ന ഒരു രീതിയാണ്. ഇതിൽ കോഴികൾക്ക് 10 ചതുരശ്രയടി സ്ഥലമെങ്കിലും പുറത്ത് മേയാൻ നൽകേണ്ടതുണ്ട്. ഇത് കോഴികളുടെ ആരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്താനും പോഷകസമൃദ്ധമായ മുട്ടകൾ ലഭിക്കാനും, തീറ്റച്ചെലവ് കുറയ്ക്കാനും, മുട്ടയ്ക്കും ഇറച്ചിക്കും സ്വാഭാവിക രുചി ഉണ്ടാകാനും ഈ രീതി നല്ലതാണ്. എന്നാൽ രാത്രിയിൽ സുരക്ഷിതമായി കൂടുകയറാൻ സൗകര്യം വേണം. നായ, കുറുക്കൻ, പരുന്തുകൾ തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കൾ കോഴികൾക്ക് ഭീഷണിയാണ്. അതിനാൽ ഇവയിൽ നിന്നും കോഴികൾക്ക് സംരക്ഷണം നൽകുക. കേരളത്തിൽ നായ ശല്യം കാരണം വീടുകളിൽ കോഴി വളർത്തൽ ഒഴിവാക്കുന്നവരുണ്ട്. എന്നാൽ പൊതുവേ ഭാരം കുറഞ്ഞ വൈറ്റ് ലെഗോൺ, കൈരളി, ഫയോമി, നാടൻ കോഴികൾ പോലെയുള്ളവ നായ പിടിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ വേഗത്തിൽ ഓടിയോ പറന്നോ രക്ഷപെടാൻ കഴിവുള്ളവയാണ്. അതിനാൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താൻ ഇവ അനുയോജ്യമാണ് എന്ന്‌ പറയാം. എപ്പോഴും ശുദ്ധജലവും അനുബന്ധ തീറ്റയും ഇടയ്ക്കിടെ നൽകുക. കൃഷിയിടങ്ങൾക്ക് നാശം വരാത്ത രീതിയിൽ വേലി കെട്ടി തിരിക്കുക. ഒരു വ്യക്തി അയാളുടെ [[ആരോഗ്യം|ആരോഗ്യകരമായ]] ജീവിതത്തിന് വേണ്ടി മുട്ടകൾ കഴിച്ചിരിക്കണം എന്നാണ് ആരോഗ്യ വിദഗ്ദർ നിർദേശിക്കുന്നത്. അതിനാൽ വീടുകളിലെ കോഴി വളർത്തൽ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കേണ്ട ഒന്നാണ്. രണ്ട്‌ മുതൽ പത്ത് വരെ കോഴികളെ വളർത്തുന്ന ചെറുകിട യൂണിറ്റുകളാണ് വീട്ടുമുറ്റത്തെ കോഴിവളർത്തലിന് അനുയോജ്യം. ഉൽപാദനക്ഷമത കുറഞ്ഞ നാടൻ കോഴികൾക്ക് പകരം വീടുകൾക്ക് അനുയോജ്യമായ ഉൽപ്പാദനശേഷി കൂടിയ മുട്ട കോഴിയിനങ്ങൾ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. തവിട്ടും, കറുപ്പും, വെളുപ്പും കലർന്ന ഗ്രാമശ്രീ, വെളുപ്പിൽ കറുത്തപുള്ളികളുള്ള ഗ്രാമലക്ഷ്മി (ആസ്ട്രോ വൈറ്റ്), കൈരളി, കാവേരി, കലിംഗ ബ്രൗൺ, സൊണാലി തുടങ്ങിയ കോഴി ഇനങ്ങൾ അടുക്കളമുറ്റങ്ങൾക്കു വേണ്ടി വികസിപ്പിച്ചവയാണ്. സ്വദേശിയും വിദേശിയുമായ വിവിധ കോഴിയിനങ്ങൾ തമ്മിൽ ജനിതക മിശ്രണം ചെയ്ത് ഉരിത്തിരിച്ചെടുത്ത ഈ സങ്കരയിനം കോഴികൾ അഞ്ച്-അഞ്ചര മാസം പ്രായമെത്തുമ്പോൾ മുട്ടയിടൽ ആരംഭിക്കും. ഒരു വർഷം ഏകദേശം 220 മുട്ടകൾ വരെ ഇവയിൽ നിന്നും കിട്ടും. ഒന്നര വർഷം പ്രായം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ലാഭകരമായ മുടയുൽപ്പാദനകാലം കഴിഞ്ഞാൽ ഇവയെ ഇറച്ചിക്കായി ഉപയോഗിക്കുകയോ വിൽക്കുകയോ ചെയ്യാം. രണ്ട് മാസം പ്രായമെത്തിയ ആവശ്യമായ രോഗപ്രതിരോധ കുത്തിവെയ്പുകൾ നൽകിയ മുട്ടക്കോഴി കുഞ്ഞുങ്ങളെ വളർത്താനായി വാങ്ങുന്നതാണ് അഭികാമ്യം. സർക്കാർ അംഗീകൃത നഴ്സറികളിൽ നിന്നോ, ഫാമുകളിൽ നിന്നോ കോഴി കുഞ്ഞുങ്ങളെ വാങ്ങാം. വീട്ടുമുറ്റത്ത് അഴിച്ചുവിട്ട് വളർത്തുന്ന കോഴികൾക്ക് രാത്രി പാർപ്പിക്കുന്നതിന് വേണ്ടി തടിയും കമ്പിവലയും ഉപയോഗിച്ച് ലളിതമായ പാർപ്പിടം പണിയാം. യഥേഷ്ടം കാറ്റും വെളിച്ചവും കടക്കുന്ന സുരക്ഷിതമായ കൂടുകൾ വേണം നിർമിക്കേണ്ടത്. ഒരു കോഴിക്ക് നിൽക്കാൻ കൂട്ടിൽ ഒരു ചതുരശ്രയടി സ്ഥല സൗകര്യം നൽകണം. തറനിരപ്പിൽ നിന്ന് രണ്ടടി എങ്കിലും ഉയരത്തിൽ വേണം കൂട് ക്രമീകരിക്കേണ്ടത്. പുരയിടത്തിൽ പൂർണമായും തുറന്ന് വിട്ട് വളർത്താൻ സൗകര്യമില്ലെങ്കിൽ കൂടിന് ചുറ്റും വേലികെട്ടി തിരിച്ച് അതിനുള്ളിൽ തുറന്ന് വിട്ട് വളർത്താം. ഒരു കോഴിക്ക് പത്ത് ചതുരശ്രയടി സ്ഥലം എന്ന കണക്കിൽ പത്ത് കോഴികൾക്ക് 100 ചതുരശ്ര അടി സ്ഥലം വേലികെട്ടിനുള്ളിൽ നൽകണം. തീറ്റപാത്രങ്ങളും വെള്ളപാത്രങ്ങളും കൂട്ടിൽ തന്നെ ക്രമീകരിക്കാം. കോഴികൾക്ക് മുട്ടയിടുന്നതിനായി ഒരടി വീതം നീളത്തിലും വീതിയിലും അരയടി ഉയരത്തിലും കാർഡ് ബോർഡു കൊണ്ടോ മരം കൊണ്ടോ ഉള്ള നെസ്റ്റ് ബോക്സ് കൂട്ടിലോ വേലി കെട്ടിനുള്ളിലോ നിർമിക്കണം. നെസ്റ്റ് ബോക്സിനുള്ളിൽ വൈക്കോലോ ഉണക്കപ്പുല്ലോ ചകിരിയോ വിരിച്ച് വിരിപ്പൊരുക്കാം. അഞ്ച് കോഴികൾക്ക് ഒന്ന് എന്ന അനുപാതത്തിൽ വേണം നെസ്റ്റ് ബോക്സുകൾ ക്രമീകരിക്കേണ്ടത്. സ്ഥല പരിമിതിയുള്ളവർക്ക് കോഴികളെ മുറ്റത്തോ, മട്ടുപ്പാവിലെ വളർത്തുന്നതിനായി തുരുമ്പെടുക്കാത്ത മോഡേൺ കൂടുകളും ഇന്നുണ്ട്. കുടിവെള്ള സൗകര്യമൊരുക്കാൻ കൂടിന് മുകളിൽ വാട്ടർ ടാങ്ക്, ഓട്ടോമാറ്റിക്ക് നിപ്പിൾ ഡ്രിങ്കർ സംവിധാനം, ഫീഡർ, എഗ്ഗർ ചാനൽ, കാഷ്ടം ശേഖരിക്കാൻ ട്രേ എന്നിവയെല്ലാം ഒരു കുടക്കീഴിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നവയാണ് ഈ ഹൈടെക് കൂടുകൾ. വിലയൊരല്പം കൂടുമെങ്കിലും ഏറ്റവും ചുരുങ്ങിയ സ്ഥലത്ത് കോഴികളെ വളർത്താം എന്നതും ദീർഘകാലം ഈട് നിൽക്കുമെന്നതും ഈ കൂടുകളുടെ പ്രത്യേകതയാണ്. അത്യുൽപ്പാദനശേഷിയുള്ള ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, ISA ബ്രൗൺ, BV 380, വൈറ്റ് ലെഗോൺ പോലുള്ള കോഴിയിനങ്ങളാണ് ഹൈടെക് കൂടുകൾക്ക് അനുയോജ്യം. ഒരു ദിവസം ഒരു കോഴിക്ക് വേണ്ടത് 100-120 ഗ്രാം വരെ തീറ്റയാണ്. അൽപ്പം കോഴി തീറ്റ അഥവാ ലയർ തീറ്റ (30 ഗ്രാം), വീട്ടിലെ മിച്ചാഹാരം, അടുക്കളയിൽ നിന്നുള്ള ഭക്ഷ്യ അവശിഷ്ടങ്ങൾ, വില കുറഞ്ഞ ധാന്യങ്ങൾ, തവിട്, പിണ്ണാക്ക്, പച്ചക്കറി അവശിഷ്ടങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം വീട്ടുവളപ്പിലെ കോഴികൾക്ക് ആഹാരമായി നൽകാം. ഒപ്പം മുറ്റത്തും, പറമ്പിലും അവർ സ്വയം ബാക്കി ആഹാരം കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യും. അസോള, അഗത്തിച്ചീര, ചെമ്പരത്തിയില തുടങ്ങിയ പച്ചിലകളും, തീറ്റപ്പുല്ലും അരിഞ്ഞ് കോഴികൾക്ക് ഭക്ഷണം നൽകാം. സങ്കരയിനം മുട്ടക്കോഴികൾക്ക് പ്രത്യേകമായുള്ള ലയർ തീറ്റ 30 ഗ്രാം വരെ ദിവസവും നൽകാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ കൂടുകളിൽ പൂർണസമയം അടച്ചിട്ട് വളർത്തുന്ന ബിവി 380 പോലെയുള്ള കോഴികളുടെ അത്യുൽപ്പാദനക്ഷമത പൂർണമായും കൈവരിക്കണമെങ്കിൽ ദിവസം 100-120 ഗ്രാം ലയർ തീറ്റ നൽകേണ്ടതുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ അഴിച്ച് വിട്ട് വളർത്തുന്ന കോഴികളെ അപേക്ഷിച്ച് കൂട്ടിനുള്ളിലിട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന കോഴികളെ വളർത്താൻ അല്പം ചിലവേറും. വീട്ടുമുറ്റത്ത് അഴിച്ച് വിട്ട് വളർത്തുന്ന കോഴികൾക്ക് ഓരോ രണ്ട് അല്ലെങ്കിൽ പരമാവധി മൂന്ന് മാസത്തെ ഇടവേളയിൽ വിരയിളക്കുന്നതിനായുള്ള മരുന്നുകൾ നൽകണം. മുട്ടയിടാൻ ആരംഭിക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുൻപ് 15-16 ആഴ്ച പ്രായം കോഴിവസന്തക്കെതിരായ വാക്സിൻ കുത്തിവെയ്പ്പ് നൽകുകയും വേണം. == പ്രതിരോധ കുത്തിവെപ്പുകൾ == കോഴികൾക്ക് കൃത്യ സമയത്ത് പ്രതിരോധ കുത്തിവെപ്പുകൾ നൽകേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്. ഇത് കോഴികളെ രോഗങ്ങളിൽ നിന്നും മരണത്തിൽ നിന്നും സംരക്ഷിക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന് ലസോട്ട, ഐ.ബി.ഡി, ഫൗൾ പോക്സ് തുടങ്ങിയവയ്ക്കുള്ള പ്രതിരോധ കുത്തിവെപ്പുകൾ നൽകി വളർത്തിയാൽ കോഴികളെ പല രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കാം. ഇവ മൃഗാശുപത്രികൾ വഴി ലഭ്യമാണ്. == കോഴി വളർത്തലിനെ ബാധിക്കുന്ന വെല്ലുവിളികൾ == <nowiki>*</nowiki>കോഴികൾക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന രോഗങ്ങൾ: കൃത്യമായി വാക്സിനുകൾ നൽകിയും, കൂട് വൃത്തിയായി സൂക്ഷിക്കുന്നത് വഴിയും, ശുദ്ധ ജലത്തിന്റെ ലഭ്യത ഉറപ്പാക്കുന്നത് വഴിയും ഇത് ഒരു പരിധിവരെ തടയാവുന്നതാണ്. <nowiki>*</nowiki>തീറ്റ ചിലവ് : വർധിച്ചു വരുന്ന കോഴി തീറ്റയുടെ ചിലവ് കർഷകരെ ബാധിക്കാറുണ്ട്. <nowiki>*</nowiki>ശത്രുകളുടെ ആക്രമണം: നായ പോലെയുള്ള ജീവികൾ കോഴികളെ ആക്രമിക്കാറുണ്ട്. ഇത് കാരണം കോഴികളെ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താൻ ആളുകൾമടിക്കുന്നു. സുരക്ഷിതമായ കൂട് ഒരുക്കുക എന്നതാണ് പ്രധാനം. കോഴികളെ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്തുമ്പോൾ പെട്ടന്ന് ഓടാനും ചെറിയ രീതിയിൽ പറന്ന്‌ രക്ഷപെടാനും കഴിവുള്ള (ഭാരം കുറഞ്ഞ) കോഴി ഇനങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുക വഴി ഒരു പരിധി വരെ ശത്രു ജീവികളുടെ ആക്രമണങ്ങളെ പ്രധിരോധിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന് വൈറ്റ് ലെഗോൺ (അതുല്യ), കൈരളി, ഫയോമി, സൊണാലി തുടങ്ങിയവ. <nowiki>*</nowiki>പാമ്പ് പോലെയുള്ള ഇഴ ജന്തുകളുടെ ആക്രമണത്തെ ചെറുക്കാൻ [[ഗിനി]], [[കൽക്കം|കൽക്കം (ടർക്കി)]] തുടങ്ങിയവയ്ക്ക് കഴിവുണ്ട്. ഇവ പാമ്പ് മുതലായവയെ കണ്ടാൽ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദമുണ്ടാക്കുകയും, അതിനെ ആക്രമിക്കുകയും, ചിലപ്പോൾ ഭക്ഷണമാക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. <nowiki>*</nowiki>ചിക്കൻ ഉത്പന്നങ്ങൾ, മുട്ട എന്നിവയ്ക്ക് വിപണി കണ്ടെത്താൻ സാധിക്കാതെ വരുന്നത് മറ്റൊരു പ്രശ്നമാണ്. {{CC|Gallus gallus domesticus}} == ഇതും കാണുക == [[കാട്ടുകോഴി]] == മറ്റ് കണ്ണികൾ == [[വർഗ്ഗം:വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കോഴികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഫാസിയാനിഡേ ജന്തുകുടുംബത്തിൽ പെട്ട പക്ഷികൾ]] ==അവലംബം== {{Reflist}} {{Bird-stub}} 9enif9tvzjhrur3c6xa61lemuauxwgc 4675082 4675038 2026-10-10T15:08:21Z Vishkailas 214655 /* വിവിധയിനം മുട്ടക്കോഴികൾ, ഇറച്ചിക്കോഴികൾ */ 4675082 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|hen}} {{Taxobox | name = കോഴി | status = വളർത്തു പക്ഷി | image = Male and female chicken sitting together.jpg | image_width = 200px | image_caption = A [[rooster]] (left) and hen (right) | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[Bird|Aves]] | ordo = [[Galliformes]] | familia = [[Phasianidae]] | subfamilia = [[Phasianinae]] | genus = ''[[Junglefowl|Gallus]]'' | species = ''[[Red Junglefowl|Gallus gallus]]'' | subspecies = '''''Gallus gallus domesticus''''' <br> ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758) | binomial = | binomial_authority = | synonyms = '''Chicken''' : [[Rooster|Cock]] or [[Rooster]] (m), Hen (f) }} [[പക്ഷി|പക്ഷികളിൽ]] [[Phasianidae|ഫാസിയാനിഡ]] കുടുംബത്തിലെ ഉപകുടുംബമായ [[Phasianinae|ഫാസിയാനിനയിലെ]] ഒരിനമാണ് '''കോഴി'''(ഹിന്ദി:मुर्गा). ലോകമെമ്പാടും മനുഷ്യർ [[മുട്ട|മുട്ടക്കും]] [[ഇറച്ചി|ഇറച്ചിക്കുമായി]] വളർത്തുന്ന [[പക്ഷി|പക്ഷിയാണിത്]]. തുറന്നു വിട്ടു വളർത്തുമ്പോൾ കീട നിയന്ത്രണം (Pest control) ഇവയുടെ മറ്റൊരു ഗുണമാണ്. ഇവയുടെ [[മുട്ട]], ഇറച്ചി തുടങ്ങിയവ ഏറെ പോഷക സമൃദ്ധവും ആരോഗ്യകരവുമാണ് എന്ന്‌ ശാസ്ത്രം തെളിയിക്കുന്നു. പ്രോട്ടീൻ, വിറ്റാമിനുകൾ, ധാതുക്കൾ എന്നിവ ഉയർന്ന തോതിൽ കാണപ്പെടുന്നത് കൊണ്ടാണ് കോഴിയിറച്ചി, മുട്ട എന്നിവ പോഷകാഹാരം എന്ന്‌ പറയപ്പെടുന്നത്. കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മെലിഞ്ഞ മാംസമായ കോഴിയിറച്ചിയിൽ അടങ്ങിയ ഗുണമേന്മയുള്ള  പ്രോട്ടീൻ ശരീരത്തിന് നല്ല രീതിയിൽ ലഭ്യമാകുന്ന (Bioavailability) തരത്തിലുള്ളതാണ് എന്നതാണ് ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട ഗുണം. കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ മാംസമായതിനാൽ [[പ്രമേഹം|പ്രമേഹം,]] [[കൊളസ്ട്രോൾ|കൊളസ്ട്രോൾ,]] [[അമിതവണ്ണം]] പോലെയുള്ള തുടങ്ങിയ രോഗാവസ്ഥ ഉള്ളവർക്ക് പോലും കോഴിയിറച്ചി സുരക്ഷിതമായി ഉപയോഗിക്കാൻ സാധിക്കുന്നുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ [[ആരോഗ്യം]], ശാരീരിക ക്ഷമത അഥവാ ഫിറ്റ്നസ് തുടങ്ങിയവ നിലനിർത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന പലരും കോഴിയിറച്ചി, മുട്ട തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിച്ചു കാണാറുണ്ട്. വളരുന്ന കുട്ടികൾ, ഗർഭിണികൾ, [[വ്യായാമം]] ചെയ്യുന്നവർ, ശാരീരിക അധ്വാനം ആവശ്യമുള്ള തൊഴിലുകൾ ചെയ്യുന്നവർ, അത്ലറ്റുകൾ തുടങ്ങിയവർ തങ്ങളുടെ പോഷക ലഭ്യതയ്‌ക്കായി കോഴി ഇറച്ചിയെ ആശ്രയിക്കാറുണ്ട്. ചരിത്രപരമായി പറഞ്ഞാൽ ഇണക്കി വളർത്തപ്പെട്ട [[ചുവന്ന കാട്ടുകോഴി|ചുവന്ന കാട്ടുകോഴികളുടെ]] പിൻ തലമുറയാണ് ഇന്നു കാണുന്ന വളർത്തുകോഴികൾ. ഇന്ന് കാണുന്ന പല കോഴികളും സങ്കരയിനങ്ങളാണ്. സാധാരണ ഗതിയിൽ കോഴികൾ മുട്ടക്കോഴി, ഇറച്ചി കോഴി, അലങ്കാര കോഴി എന്നിങ്ങനെ പല രീതിയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. മികച്ച മുട്ടക്കോഴി ഇനങ്ങളാണ് ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, ISA ബ്രൗൺ, ബി വി 380, ഇൻഡ് ബ്രൗൺ, [[വൈറ്റ് ലെഗോൺ|വൈറ്റ് ലെഗോൺ (അതുല്യ)]], ഓസ്ട്രലോർപ്, റോട് ഐലൻഡ് റെഡ്, കൈരളി, ഗ്രാമലക്ഷ്മി, സോണാലി തുടങ്ങിയവ. ഇവ ധാരാളം മുട്ടകൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ [[ബ്രോയിലർ]] പെട്ടന്ന് വളർച്ച പ്രാപിക്കുന്ന ഇറച്ചി കോഴിയാണ്. മുട്ട കോഴികൾക്കും, ഇറച്ചി കോഴികൾക്കും പോഷക സമൃദ്ധമായ ആഹാരം ആവശ്യമാണ്. കാണാൻ മനോഹരിതയുള്ള അലങ്കാര കോഴി വർഗ്ഗത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ട ഇനങ്ങളാണ് ബ്രഹ്മാ, സിൽക്കി മുതലായവ. ഈജിപ്റ്റിലെ നാടൻ കോഴിയിനമായ ഫയോമി, സോണാലി തുടങ്ങിയവ ഇന്ന് കേരളത്തിൽ വളർത്തി വരുന്നുണ്ട്. കരിങ്കോഴി എന്നറിയപ്പെടുന്ന കറുത്ത നിറമുള്ള കടക്കനാത് ഇന്ത്യയിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു തദ്ദേശീയ കോഴി ഇനമാണ്. വൈറ്റ് ലെഗോൺ, ഫയോമി പോലെയുള്ള ഇനങ്ങൾ അമിതമായി ഭാരമുള്ള കോഴികൾ അല്ല. അതിനാൽ നായ പോലെയുള്ള ശത്രുക്കളെ കണ്ടാൽ ഇവ പെട്ടന്ന് ഓടി രക്ഷപെടുകയോ പറക്കുകയോ ചെയ്യാൻ കഴിവുള്ളവയാണ്. അതിനാൽ പലരും ഇവയെ വീട്ടു മുറ്റത്ത് തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താറുണ്ട്. ഇവ പലപ്പോഴും മരങ്ങൾ, മതിലുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ പറന്ന് കയറുന്നതായി കാണാം. കോഴികളുടെ ആരോഗ്യത്തിന് വൃത്തിയുള്ള കൂട്, ശുദ്ധമായ വെള്ളം, നല്ല തീറ്റ, വൃത്തിയുള്ള പരിസരം എന്നിവ പ്രധാനമാണ്. സാധാരണ കോഴികളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി [[കാട]] പക്ഷി, [[ടർക്കി കോഴി]] ([[കൽക്കം]]), [[ഗിനിക്കോഴി]], [[അലങ്കാര കോഴികൾ]] തുടങ്ങിയ ഇനങ്ങളും കാണപ്പെടുന്നു. [[ടർക്കി കോഴി]] ([[കൽക്കം]]), [[ഗിനിക്കോഴി]] തുടങ്ങിയവ അലങ്കാരത്തിനായും, കൂടാതെ ഇവ പാമ്പ് പോലെയുള്ള ഇഴജന്തുക്കളുടെ ശത്രു ജീവികൾ കൂടിയായതിനാൽ വീടിന്റെ പരിസരങ്ങളിലെ [[പാമ്പ്]] ശല്യം കുറയ്ക്കുവാൻ വേണ്ടിയും വളർത്താറുണ്ട്. [[File:കോഴി.ogv|thumb|കോഴി (വീഡീയോ)]] == ഇണ == കോഴി വർഗത്തിൽ പെട്ട മിക്ക പക്ഷികൾക്കും ആൺ പക്ഷികൾക്ക് വളഞ്ഞ [[തൂവൽ]] ചേർന്ന അങ്കവാൽ ഉണ്ട്. കൂടതെ തലയിലെ ചുവന്ന് പൂവ്, ചുവന്ന താടി എന്നിവയും ഇവയുടെ ശാരീരിക പ്രത്യേകതകളാണ്. ഒരു പറ്റത്തിലെ മുഴുവൻ പിടകളോടും [[പൂവൻ കോഴി]] ഇണ ചേരും . == പ്രത്യേകതകൾ == ഇവക്ക് പരിമിതമായ ദൂരം മാത്രമേ പറക്കാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. പ്രദേശങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് അന്നാട്ടിലെ നാടൻ ഇനങ്ങളുടെ രൂപത്തിൽ വ്യത്യാസം കാണുന്നു. അടയിരുന്ന് 21 ദിവസം ആകുമ്പോൾ മുട്ട വിരിയും. അടയിരിക്കുന്നത് പെൺ കോഴികളാണ്. വിരിഞ്ഞ് കഴിഞ്ഞാൽ കുഞ്ഞുങ്ങളെ നന്നായി ഇവ സംരക്ഷിക്കും. പിന്നീട് മുട്ട ഇടാൻ ആകുമ്പോൾ കുഞ്ഞുങ്ങളെ ഇവ ആട്ടി ഓടിക്കും. ആ സമയം പിറകിലെ പീലികൾ കൊഴിഞ്ഞു പോകുകയും ചെയ്യും. ശേഷം ഇവ മുട്ടയിടുന്നു. ഒരു നിശ്ചിത കാലാവധി മാത്രമേ ഇവ മുട്ടയിടുകയുള്ളു. മുട്ടയിട്ടു കഴിഞ്ഞാൽ ഇവ വീണ്ടും പൊരുന്നുന്നു. അപ്പോൾ ഇവയെ വീണ്ടും അടവെയ്ക്കാം. ഇവയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത ഇവ കുഞ്ഞൂങ്ങളെ നന്നായി സംരക്ഷിക്കുമെന്നതാണ്. ഇന്ന് ജനങ്ങൾ ഇത്തരം തനി നാടൻ കോഴികളെ ഒഴിവാക്കുന്നു. ഇവയുടെ മുട്ട ചെറുതാണ്. ഇത്തരം കോഴികളുടെ എണ്ണം ദിനംപ്രതി കുറഞ്ഞു വരുന്നു. == ഉപയോഗം == [[പ്രമാണം:Chicken inside Chicken coop - IMG 3105.jpg|ലഘുചിത്രം|കൊഴികൾ കൊഴിക്കൂട്ടിനകത്ത്]] മനുഷ്യർ കോഴിയെ വളർത്തുന്നത് പ്രധാനമായും [[കോഴിമുട്ട]], [[ഇറച്ചി]] എന്നിവയ്ക്കാണ്. കോഴി [[കാഷ്ടം]] വളമായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. കോഴികളെ തമ്മിൽ അങ്കം വെട്ടിക്കുന്നത് വിനോദവും വ്യവസായവുമാണ്. ഇതിന് പരിശീലിപ്പിച്ചെടുക്കുന്ന കോഴികളെ [[അങ്കക്കോഴി]]കൾ എന്നാണ് വിളിക്കാറ്. [[കോഴിയങ്കം]] [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] നിയമവിരുദ്ധമാണ്. ടർക്കി ([[കൽക്കം]]), ഗിനി മുതലായ കോഴികളെ പാമ്പ്‌ മുതലായ ജീവികളുടെ ശല്യത്തിൽ നിന്നും രക്ഷനേടുവാനായി വീടുകളിൽ വളർത്താറുണ്ട്. ടർക്കി, ഗിനി തുടങ്ങിയവ പാമ്പിന്റെ ശത്രു വർഗ്ഗങ്ങളാണ്. അതിനാൽ പാമ്പുകളെ കണ്ടാൽ ടർക്കി, ഗിനി തുടങ്ങിയ കോഴികൾ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുകയും ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. ഇടത്തരം പാമ്പുകളെ വരെ ടർക്കി കോഴി ആഹാരമാക്കാറുണ്ട്. ഗിനിക്കോഴി പാമ്പുകളുടെയോ മറ്റു ഇഴജന്തുക്കളുടെയോ സാന്നിധ്യം കണ്ടാൽ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുന്നവയും കൂട്ടമായി ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. ചെറിയ പാമ്പുകളെ ഇവ ആഹാരമാക്കുന്നു. അതിനാൽ ടർക്കി കോഴി, ഗിനി കോഴി എന്നിവ വളരുന്ന പറമ്പുകളിൽ പൊതുവേ പാമ്പ് പോലെയുള്ള ജീവികളുടെ ശല്യം കുറവാണ് എന്ന്‌ വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. <ref>[http://www.mangalam.com/news/detail/130456-crime.html]|mangalam.com</ref> ==കോഴിയിറച്ചിയിലെ പോഷകങ്ങൾ== പൊതുവേ ലോകം മുഴുവൻ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ഇറച്ചിയാണ് കോഴിയിറച്ചി. പോഷകങ്ങളുടെ ഒരു മുഖ്യ ഉറവിടമാണ് കോഴി ഇറച്ചി. തൊലി നീക്കിയ കോഴി ഇറച്ചി കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞതും പോഷകങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമാണ്. ഇത് ആരോഗ്യത്തിന് ഗുണകരമാണ്. കോഴിയുടെ നെഞ്ചിലെ മാംസം അഥവാ ‘ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റ്’ പോഷക സമൃദ്ധമാണ്. ഇതിൽ മാംസ്യം അഥവാ പ്രോടീൻ കൂടുതലും കൊഴുപ്പ് തീരെ കുറവുമാണ്. എന്നാൽ കോഴിക്കാൽ അഥവാ ‘ചിക്കൻ ലെഗ്’ കൊഴുപ്പ് അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ഭാഗമാണ്. അതിനാൽ ഉയർന്ന കൊളെസ്ട്രോൾ തുടങ്ങിയ രോഗാവസ്ഥയുള്ളവർ ഈ ഭാഗം കുറച്ചു മാത്രമേ ഉപയോഗിക്കാൻ പാടുള്ളു. കോഴിയുടെ എല്ലുകളിൽ (Bone marrow/Cartilage) കോളാജൻ എന്ന പോഷകം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ കോഴിയിറച്ചി എണ്ണയിൽ വറുത്തോ പൊരിച്ചോ ഉപയോഗിച്ചാൽ പോഷക ഗുണങ്ങൾ കാര്യമായി നഷ്ടപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ കറിവച്ചു കഴിക്കുന്നതാണ് ആരോഗ്യത്തിന് ഉത്തമം. USDA കണക്കുപ്രകാരം 100 ഗ്രാം കോഴിയിറച്ചിയിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന പോഷകങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ നിത്യേന ആവശ്യമുള്ള പോഷകങ്ങളുടെ ശതമാനക്കണക്ക് (% Daily Value) താഴെ കൊടുക്കുന്നു. കാലറികൾ - 239 മൊത്തം കൊഴുപ്പ് - 14 g (21%) പൂരിത കൊഴുപ്പ് - 3.8 g (19%) സോഡിയം - 82 mg (3%) പൊട്ടാസ്യം - 223 mg (6%) പ്രോട്ടീൻ/ മാംസ്യം - 27 g (54%) കാൽസ്യം - 1% അയൺ - 7% വിറ്റാമിൻ B6 - 20% കൊബലമിൻ - 5% മഗ്നിഷ്യം - 5% USDA കണക്കുപ്രകാരം 100 ഗ്രാം ചിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന പോഷകങ്ങൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. കാലറി: 158 കൊഴുപ്പ്/ഫാറ്റ് : 3.24 g പ്രോടീൻ/മാംസ്യം: 32.1 g സോഡിയം: 47 mg പൊട്ടാസ്യം: 343 mg പന്റോതെനിക് ആസിഡ്: 1.58 mg മഗ്‌നീഷ്യം: 32 mg ഫോസ്ഫറസ്: 241 mg സെലിനിയം: 32µg == വിവിധയിനം മുട്ടക്കോഴികൾ, ഇറച്ചിക്കോഴികൾ == ധാരാളം മുട്ട കോഴികൾ, ഇറച്ചി കോഴികൾ എന്നിവ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, ബി വി 380, വൈറ്റ് ലെഗോൺ (അതുല്യ), ഇന്റ് ബ്രൗൺ, ഓസ്ട്രലോർപ് തുടങ്ങിയവയാണ് അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള മുട്ട കോഴികൾ. സോനാലി, കൈരളി, ഗ്രാമശ്രീ, ഗ്രാമപ്രിയ തുടങ്ങിയ ഇടത്തരം മുട്ട ഉത്പാദനമുള്ള കോഴികളാണ്. സാസോ അഥവാ സാസോ ടി റെയിൻബോ ഇറച്ചിക്കും മുട്ടയ്ക്കും ഒരുപോലെ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. ബ്രോയ്ലർ പോലെയുള്ള ഇറച്ചി കോഴികൾ തുടങ്ങിയവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. മുട്ട ഇടുന്ന കോഴികൾക്ക് പോഷകങ്ങൾ അടങ്ങിയ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. എന്നാൽ അടുക്കള അവശിഷ്ടങ്ങൾ മാത്രം കൊടുത്തു വളർത്തുന്ന കോഴികളിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനം ലഭിക്കണമെന്നില്ല. ഉയർന്ന ഉത്പാദനക്ഷമതയുള്ള പൊതുവേ മുട്ടക്കോഴികളിൽ ആദ്യത്തെ രണ്ട് വർഷമാണ് മികച്ച മുട്ട ഉത്പാദനം ഉണ്ടാവുക, അതിന് ശേഷം കുറഞ്ഞു തുടങ്ങുന്നു. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. കൃത്യമായ വാക്സിനേഷനുകൾ (ഉദാഹരണത്തിന് ലസോട്ട, ഐ.ബി.ഡി, ഫൗൾ പോക്സ് തുടങ്ങിയവ) നൽകി വളർത്തിയാൽ രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കാം. ‎വൃത്തിയുള്ള കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. വിശദമായി താഴെ കൊടുക്കുന്നു. * ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ - ഏറ്റവും അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള മുട്ടക്കോഴി. തവിട്ട് നിറം. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ ആസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഹൈ ലൈൻ ഇന്റർനാഷണൽ എന്ന കമ്പനി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത സങ്കരയിനം മുട്ട കോഴിയാണ് ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ (Hy-Line Brown). അത്യുത്പാദനശേഷിയുള്ള ഇവ വർഷത്തിൽ 320 മുതൽ 360 വരെ ബ്രൗൺ നിറത്തിലുള്ള മുട്ടകൾ ഇടാറുണ്ട്. മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ് (കൂടുകളിൽ അടച്ച് വളർത്തുമ്പോൾ ഏകദേശം 100-110 ഗ്രാം തീറ്റയും പറമ്പിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്തുമ്പോൾ 30-40 ഗ്രാം മുട്ട തീറ്റയും നൽകേണ്ടത് മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് ആവശ്യമാണ്). ഇന്ത്യയിൽ ശ്രീനിവാസ ഫാംസ് ഇവയുടെ വിതരണം നടത്തിയിരുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ ഇനം. * ISA ബ്രൗൺ - ഫ്രാൻസിൽ ഉടലെടുത്ത അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഈ മുട്ടക്കോഴികൾ. വൈറ്റ് ലെഗോൺ, റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് എന്നിവയുടെ സങ്കരയിനം. വർഷത്തിൽ പൊതുവെ 300 മുതൽ 320 വരെ തവിട്ട് നിറമുള്ള മുട്ടകൾ ഇടാറുണ്ട്. പരമാവധി 350 മുട്ടകൾ വരെ ഇട്ടതായും കണക്കുകൾ പറയുന്നു. തവിട്ട് നിറം. മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. * ബിവി 380 - അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഒരു മുട്ടക്കോഴി ഇനം. തവിട്ട് നിറം. ഇന്ത്യയിലെ വെങ്കഡെശ്വര റിസർച്ച് ആൻഡ് ബ്രീഡിങ് ഫാം പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ് എന്ന കമ്പനി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത കോഴിയാണ് BV 380. വർഷം ഏകദേശം 280 മുതൽ 308 വരെ തവിട്ട് നിറമുള്ള മുട്ടകൾ ഇടുന്നു. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ് (കൂടുകളിൽ അടച്ച് വളർത്തുമ്പോൾ ഏകദേശം 100-110 ഗ്രാം മുട്ട തീറ്റ മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് ആവശ്യമാണ്). കേരളത്തിലെ കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ ഇനം. * ഇന്റ് ബ്രൗൺ - ഇന്റ് ബ്രൗൺ (Indbro Brown / Ind Brown) കോഴികൾ ഉയർന്ന രീതിയിൽ മുട്ട ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ഹൈബ്രിഡ് ഇനമാണ്. ഇവ ഇന്ത്യയിൽ ഇൻഡ്ബ്രോ റിസർച്ച് ആൻഡ് ബ്രീഡിങ് ഫാംസ് എന്ന കമ്പനി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഇനമാണ്. വർഷത്തിൽ ഏകദേശം 300 മുതൽ 345 വരെ തവിട്ട് നിറമുള്ള മുട്ടകൾ നൽകാൻ ഇവയ്ക്ക് കഴിവുണ്ട്. 80 ആഴ്ചകൾ കൊണ്ട് ഇവ 362 മുട്ടകൾ വരെ നൽകിയതായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നു. മറ്റുള്ള സങ്കരയിനം കോഴികളെ അപേക്ഷിച്ച് കുറഞ്ഞ തീറ്റച്ചെലവിൽ ഇവയെ വളർത്തിയെടുക്കാം. ഇടത്തരം വലിപ്പമുള്ള ഈ കോഴികൾക്ക് ഇളം ബ്രൗൺ അല്ലെങ്കിൽ ചുവപ്പ് കലർന്ന നിറമാണ് ഉള്ളത്. നല്ല ആരോഗ്യവും ഉയർന്ന രോഗപ്രതിരോധ ശേഷിയുമുള്ള ഇവ കൂട്ടിനുള്ളിൽ (Cage) വളർത്തുമ്പോഴും ഫ്രീ റേഞ്ച് (Free Range) രീതിയിൽ അഴിച്ചുവിട്ടു വളർത്തുമ്പോഴും മികച്ച മുട്ട ഉത്പാദനം തരാറുണ്ട്. നാടൻ കോഴിയുടേതിതിന് സമാനമായ രുചിയുള്ള ഇറച്ചി ഉത്പാദനം. * [[വൈറ്റ് ലഗോൺ|വൈറ്റ് ലഗോൺ (അതുല്യ വൈറ്റ്)]] - അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള വെളുത്ത നിറമുള്ള മുട്ടക്കോഴി ഇനം. ഇറ്റലിയിൽ ഉത്ഭവം. അവിടെനിന്ന് അമേരിക്ക, യുകെ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലെത്തിയ ഇത് സങ്കരയിനം മുട്ടക്കൊഴിയായി മാറി. വർഷത്തിൽ ഏകദേശം 280-320 വെളുത്ത നിറമുള്ള മുട്ടകൾ വരെയിടുന്നു. അധികം ഭാരം വെക്കുന്ന കോഴിയല്ല. അതിനാൽ നായ, കീരി തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കളെ കണ്ടാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും നന്നായി പറക്കാനും കഴിവുണ്ട് എന്നത് ഇതിന്റെ എടുത്തു പറയേണ്ട പ്രത്യേകതയാണ്. അതിനാൽ പറമ്പുകളിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താനും അനുയോജ്യം. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. കേരളത്തിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത അതുല്യ വൈറ്റ് കോഴി വൈറ്റ് ലെഗോൺ സങ്കര ഇനമാണ്. * ഓസ്ട്രലോർപ് - അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ഒരു ഓസ്ട്രേലിയൻ മുട്ടക്കോഴി ഇനം. പൊതുവേ കറുത്ത നിറം. 250 മുതൽ 300 ബ്രൗൺ നിറമുള്ള മുട്ടകൾ വരെ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. ചിലത് 360 തിന് മുകളിൽ മുട്ടകൾ ഇട്ടതായി കാണുന്നു. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. * റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് - 250 മുതൽ 300 വരെ തവിട്ട് നിറമുള്ള മുട്ടകൾ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള ചുവന്ന നിറത്തിലുള്ള ഒരു മുട്ടക്കോഴി ഇനം. അമേരിക്കയിലെ റോഡ് ഐലൻഡ് പ്രദേശത്ത് ഉടലെടുത്ത ഇനം. ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ ലയർ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. * ഗ്രാമ ലക്ഷ്മി - അടുക്കളമുറ്റത്തെ കോഴിവളർത്തലിന് അനുയോജ്യമായി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത മികച്ച ഒരു സങ്കരയിനം മുട്ടക്കോഴിയാണ് ഗ്രാമ ലക്ഷ്മി അഥവാ അസ്ട്രോ വൈറ്റ്. അത്യുത്പാദന ശേഷിയുള്ള മുട്ടക്കോഴി ഇനങ്ങളായ വൈറ്റ് ലെഗോൺ പിടയും ഓസ്ട്രലോർപ് പൂവനും ഇണചേർത്തുണ്ടാക്കിയ അസ്ട്രോ വൈറ്റ് എന്ന ഗ്രാമലക്ഷ്മി മുട്ട കോഴികൾ വളർത്താൻ എളുപ്പമാണ്. വെളുപ്പിൽ കറുത്ത പുള്ളികൾ ഉള്ള തൂവലോട് കൂടിയ ഇവ പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 180 മുതൽ 220 തവിട്ട് നിറത്തിലുള്ള മുട്ടകൾ ഇടാറുണ്ട് (ഏകദേശം 200 മുട്ടകൾ). ലയർ തീറ്റ നൽകുന്നത് മികച്ച മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് ആവശ്യമാണ്. * കൈരളി - 250-തോളം മുട്ടകൾ ഇടുന്ന മുട്ടക്കോഴി. കേരളത്തിന്റെ തനതായ നാടൻ കോഴി ഇനങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത മുട്ട കോഴിയാണ് കൈരളി. കൊല്ലം ജില്ലയിൽ ഡോക്ടർ ശശിധരൻ പതിനൊന്ന് വ്യത്യസ്ത കോഴികളെ ഉപയോഗിച്ച് വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത സങ്കരയിനം. വൈറ്റ് ലെഗോൺ, ഓസ്ട്രലോർപ് തുടങ്ങിയ ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനം ഉള്ള കോഴികൾ, അസീൽ തുടങ്ങിയവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഉയർന്ന രോഗ പ്രജിരോധ ശേഷി, കുറഞ്ഞ തീറ്റ ചിലവ്, പറമ്പുകളിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താൻ അനുയോജ്യം. നായ, കീരി തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കളുടെ ആക്രമണം ഉണ്ടായാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും പറക്കാനും കഴിവുണ്ട്. ചെറിയ രീതിയിലുള്ള (30-40%) ലയർ തീറ്റയും അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നൽകി വളർത്താം. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. * സാസോ (സാസോ ടി റെയിൻബോ) - ഇറച്ചിക്കും മുട്ടയ്ക്കും വേണ്ടി ഒരുപോലെ വളർത്താൻ കഴിയുന്ന നല്ല ഒരു കോഴിയിനമാണ് സാസോ. ഫ്രാൻസിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഇവ കൃത്യമായി തീറ്റ നൽകിയാൽ വളരെ പെട്ടെന്ന് വളരുന്നു. ഇവ 8 മുതൽ 16 ആഴ്ചകൾക്കുള്ളിൽ 2.5 മുതൽ അഞ്ച് കിലോയോളം ഭാരം വെക്കുന്നു. (13 ആഴ്ചകൾ കൊണ്ട് സാസോ പൂവൻ കോഴികൾ 4.8 കിലോയോളം ഭാരം വെക്കുന്നു. എന്നാൽ പിടകൾ 3.6 കിലോയോളം ഭാരം വെക്കുന്നു.) കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞതും പ്രോട്ടീൻ സമൃദ്ധവുമായ ഇവയുടെ ഗുണമേന്മയുള്ള മാംസത്തിന് നാടൻ കോഴിയുടെ ഇറച്ചിയുടെ സ്വാദ് ഉണ്ട്. ഇവ വർഷത്തിൽ ഏകദേശം 150 മുതൽ 250 മുട്ടകൾവരെ ഇടുന്നു. നാടൻ കോഴികളെ പോലെ ഉയർന്ന രോഗപ്രതിരോധ ശേഷിയുമുണ്ട്. ഇവയെ വീട്ടുവളപ്പിലും ഫാമുകളിലും എളുപ്പം വളർത്താൻ സാധിക്കും. * സോണാലി - 180 മുതൽ 220 മുട്ടകൾവരെ വർഷത്തിൽ. (ഒരു വർഷത്തിൽ ശരാശരി 200 മുട്ടകൾ ഇടുന്നു) ഫയോമി, റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് എന്നിവയുടെ സങ്കരയിനം. മേല്പറഞ്ഞ രണ്ട്‌ ഇനങ്ങളുടെ ജനതിക ഗുണങ്ങൾ ഇവയിൽ കാണാം. ഫയോമിയുടെ ഭംഗി, ഉയർന്ന രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി, ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയെ പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള കഴിവ് എന്നിവയും റോഡ് ഐലൻഡ് റെഡ് കോഴിയുടെ ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനശേഷിയും ചേർന്ന സങ്കരം. തീറ്റ ചിലവ് കുറവ്. തുറന്ന് വിട്ട് വളർത്താൻ ഉത്തമം. ഫയോമിയെപോലെ വേഗത്തിൽ ഓടാനും മറ്റും സാധിക്കുന്നു. മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് ചെറിയ രീതിയിലുള്ള ലയർ കോഴി തീറ്റയും (30-40%) അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും ലയർ തീറ്റയും നൽകി വളർത്താം. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. * ഫയോമി-വൈറ്റ് ലെഗോൺ ക്രോസ്സ് (FWL cross) : 180 മുതൽ 240 മുട്ടകൾവരെ വർഷത്തിൽ. ഫയോമി, വൈറ്റ് ലെഗോൺ എന്നിവയുടെ സങ്കരയിനം. സോനാലിയെ പോലെ ഫയോമിയുടെ ഭംഗി, ഉയർന്ന രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി, ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയെ പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള കഴിവ് എന്നിവയും വൈറ്റ് ലെഗോൺ കോഴിയുടെ ഉയർന്ന മുട്ട ഉത്പാദനശേഷിയും ചേർന്ന സങ്കരം. ഇവയ്ക്ക് സോനാലിയേക്കാൾ അല്പം കൂടി മുട്ട ഉത്പാദനം വർധിച്ചിരിക്കുന്നതായി കാണാം. തീറ്റ ചിലവ് കുറവ്. തുറന്ന് വിട്ട് വളർത്താൻ ഉത്തമം. ഭാരം കുറഞ്ഞ ഇവയ്ക്ക് ശത്രുക്കളെ കണ്ടാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും മറ്റും സാധിക്കുന്നു. മുട്ട ഉത്പാദനത്തിന് ചെറിയ രീതിയിലുള്ള ലയർ കോഴി തീറ്റയും (30-40%) അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നൽകി വളർത്താം. * ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ ഫയോമി-മുട്ടയ്ക്കും ഇറച്ചിക്കും അലങ്കാരത്തിനും ഒരുപോലെ ഗുണകരം. 150 മുതൽ 180 മുട്ടകൾ പ്രതിവർഷം ഇടുന്നു. കാണാൻ ഭംഗി ഉള്ളതിനാൽ അലങ്കാര കോഴിയായും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ കോഴി ഇനം. ഉയർന്ന രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി. ചൂടുള്ള കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് അനുയോജ്യം. ഇവ പൊതുവേ ഒന്നിടവിട്ട ദിവസങ്ങളിൽ മുട്ട ഇടുന്നു. അധികം ഭാരം ഉണ്ടാകാറില്ല. നായ പോലെയുള്ള ശത്രുക്കൾ ആക്രമിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ വേഗത്തിൽ ഓടാനും പറക്കാനും കഴിവുണ്ട്. തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താനും ഏറെ അനുയോജ്യം. തീറ്റ ചിലവ് കുറവ്. സോണാലി ഇവയുടെ ക്രോസ്സ് അഥവാ സങ്കരമാണ്. * ഗ്രാമശ്രീ കോഴികൾ: കേരള കാർഷിക സർവ്വകലാശാല വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഗ്രാമശ്രീ കോഴികൾ വർഷത്തിൽ 180 മുതൽ 220 വരെ മുട്ടകൾ തരുന്നു (ശരാശരി 200 മുട്ടകൾ ഇടുന്നു). അടുക്കളമുറ്റത്തെ കോഴിവളർത്തലിന് ഇത് മികച്ചതാണ്. നാലുമാസം കൊണ്ട് പൂവൻ കോഴികൾ ഒന്നര കിലോയിലധികം ഭാരത്തിലെത്തുന്നു. രോഗപ്രതിരോധ ശേഷി കൂടുതലാണ്. അഴിച്ചുവിട്ടും കൂട്ടിലിട്ടും ഒരുപോലെ വളർത്താം. ചെറിയ രീതിയിലുള്ള ലയർ തീറ്റയും അടുക്കളയിലെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നൽകി വളർത്താം. കൃത്യമായ സമയത്ത് വാക്സിനേഷനുകൾ നൽകി രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുക. സുരക്ഷിതമായ കൂടും ശുദ്ധജലവും ഉറപ്പാക്കുക. * ഈസ്റ്റെർ എഗ്ഗർ - അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ, ചിലി എന്നി രാജ്യങ്ങളിൽ ഉടലെടുത്ത ഈസ്റ്റെർ എഗ്ഗർ എന്നയിനം മുട്ട കോഴികൾ മറ്റു ഇനങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ രൂപത്തോടെ കാണപ്പെടുന്നു. ഇവയ്ക്ക് താടി, വ്യത്യസ്ത പൂവ് തുടങ്ങിയ പ്രത്യേകതകൾ കാണാം. ഇവയുടെ മുട്ട വ്യത്യസ്തവും മനോഹരവുമായ പച്ച, നീല, ഒലിവ്, പിങ്ക് നിറങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഇവ വർഷത്തിൽ പരമാവധി 280 മുട്ടകൾവരെ ഇടാറുണ്ട്. തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താൻ അനുയോജ്യം. * [[ബ്രോയിലർ]] - പെട്ടെന്ന് വളർച്ച ഉണ്ടാകുന്ന ഇറച്ചി കോഴി ഇനം. പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ ആവശ്യമാണ്. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഇനം. കോർണിഷ് പൂവൻ കോഴികളും, വെളുത്ത പ്ലൈമൌത്ത് റോക്ക് ഇനവും ചേർന്ന സങ്കരയിനം. * [[ഗ്രാമപ്രിയ]] * [[അസീൽ]] ==അലങ്കാരക്കോഴികൾ== * കൊളമ്പിയൻ ബ്രഹ്മ- അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ ഉടലെടുത്ത ഇനം. വലിയ ശരീരവും കാലുകളിൽ പോലും മനോഹരമായ തൂവലുകളും ഉള്ള കാഴ്ചയ്ക്ക് ഭംഗിയുള്ള അലങ്കാര കോഴി. പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 200 വലിയ മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു. പൂവൻ കോഴി അഞ്ച് കിലോയോളം ഭാരം വെക്കുന്നു. * സിൽക്കി - ഭംഗിയുള്ള ചൈനീസ് കോഴി ഇനം. വർഷത്തിൽ ഏതാണ്ട് 120 മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു. * ഈജിപ്ഷ്യൻ ഫയോമി- കാണാൻ ഭംഗിയുള്ള ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ കോഴി. പ്രതിവർഷം 150-200 മുട്ടകൾവരെ ഇടുന്നു. * വയടട്ട്- അമേരിക്കൻ കോഴി ഇനം. മനോഹരമായ പുള്ളിയുള്ള തൂവലുകൾ. പ്രതിവർഷം ഏതാണ്ട് 200 മുട്ടകൾ വരെ ഇടുന്നു. * പോളിഷ് ക്യാപ്- പോളണ്ടിൽ ഉടലെടുത്ത തൊപ്പിയുള്ള കോഴി ഇനം. മനോഹരമായ രൂപം. പ്രതിവർഷം 200 മുട്ടകൾവരെ ഇടുന്നു. * അമേരിക്കൻ ബന്റം - മനോഹരമായ മറ്റൊരു കോഴി ഇനം. കാണാൻ ഭംഗിയുള്ള രൂപം. * സെറാമ - മലേഷ്യൻ സെറാമ ഭംഗിയുള്ള ചെറിയ കോഴി ഇനമാണ്. ഇതൊരു ചെറിയ പോര് കോഴി ഇനമായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. * അസീൽ - പോരുകോഴി. തമിഴ് നാട്, ആന്ധ്രാ പ്രദേശ് പോലെയുള്ള സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ കോഴി പോരിന് ഉപയോഗിക്കുന്നു. ശക്തമായ ശരീരം. തത്തയോട് സാമ്യമുള്ള ചുണ്ടുകൾ. വർഷത്തിൽ പരമാവധി 60-70 മുട്ടകൾവരെ ഇടാറുണ്ട്. == നാടൻ കോഴികൾ == തലശേരി കോഴി, അസീൽ (പോര് കോഴി), നേക്കട് നെക്ക്, കരിംകോഴി തുടങ്ങിയവ. പൊതുവേ കേരളത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന നാടൻ കോഴികൾക്ക് കുറഞ്ഞ മുട്ട ഉത്പാദനം (ഉദാഹരണത്തിന് വർഷത്തിൽ ഏതാണ്ട് 100 മുട്ടകൾ അല്ലെങ്കിൽ അതിൽ താഴെ), മുട്ടയുടെ വലിപ്പക്കുറവ്, കുറഞ്ഞ ശരീരഭാരം, ചെറിയ വലിപ്പം, ഉയർന്ന രോഗ പ്രതിരോധ ശേഷി, കുറഞ്ഞ തീറ്റ ചിലവ്, , അടയിരിക്കുന്ന സ്വഭാവം, വേഗത്തിൽ ചലിക്കാനും സാമാന്യം പറക്കാനുമുള്ള കഴിവ് എന്നിവ പ്രത്യേകതകൾ. ഫയോമി എന്നയിനം ഈജിപ്ഷ്യൻ നാടൻ കോഴിയും കേരളത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഇതിന്റെ ഒരു സങ്കരയിനമാണ് സൊണാലി മുട്ട കോഴികൾ. == കോഴി തീറ്റ == പ്രോട്ടീൻ, വിറ്റാമിനുകൾ, കാൽസ്യം തുടങ്ങിയ ധാതുക്കൾ എന്നിവ അടങ്ങിയ പോഷക സമൃദ്ധമായ തീറ്റ കോഴികൾക്ക് ആവശ്യമാണ്. ഇവ ഒരു കോഴിയ്ക്ക് വേണ്ടുന്ന പോഷകങ്ങൾ ഉറപ്പ് വരുത്തുന്നു. പല തരത്തിലുള്ള കോഴി തീറ്റകൾ ഇന്ന് വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്. മുട്ട ഇടുന്ന കോഴികൾക്ക് ലയർ തീറ്റ അഥവാ മുട്ട തീറ്റയും, വളരുന്ന കോഴികൾക്ക് ഗ്രോവർ എന്ന പേരിലും, കോഴി കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് സ്റ്റാർട്ടർ തുടങ്ങിയ പലതരം തീറ്റകൾ ലഭ്യമാണ്. അതോടൊപ്പം കുടിക്കാൻ ശുദ്ധ ജലവും ഉറപ്പ് വരുത്തുക. പ്രത്യേകിച്ച് കൂടുകളിൽ അടച്ചിട്ടു വളർത്തുന്ന ഉയർന്ന ഉത്പാദനക്ഷമതയുള്ള ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, BV 380, അതുല്യ വൈറ്റ് പോലെയുള്ള മുട്ട കോഴികൾക്ക് നിശ്ചിത അളവിൽ (ഉദാഹരണത്തിന് 100-110 ഗ്രാം മുട്ട കോഴിത്തീറ്റ) ദിവസേന ഇത്തരം തീറ്റ, ശുദ്ധ ജലം എന്നിവ അത്യാവശ്യമാണ്. അടുക്കളയിൽ നിന്നുള്ള പച്ചക്കറി-മത്സ്യം എന്നിവയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ, തവിട്, ഇലകൾ, BSF ലാർവ, അസോള തുടങ്ങിയവ കോഴികൾക്ക് നൽകാം. പറമ്പിൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്തുന്ന മുട്ട കോഴികൾക്ക് അടുക്കള അവശിഷ്ടങ്ങൾ കൂടാതെ നിത്യേന 30-40 ഗ്രാം മുട്ട കോഴി തീറ്റ, ശുദ്ധ ജലം എന്നിവ ആവശ്യമാണ്. ഇത്തരം തീറ്റ കോഴികൾക്ക് വേണ്ടുന്ന പോഷകങ്ങളും, മുട്ട തോടിന് ആവശ്യമായ കാൽസ്യവും ഉറപ്പ് വരുത്തുന്നു. മുട്ട കോഴികൾക്ക് അമിതമായ അളവിൽ തീറ്റ കൊടുക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കേണ്ടതാണ്. അമിതമായി തീറ്റ കൊടുത്താൽ കോഴികൾക്ക് കൊഴുപ്പ് വർധിക്കാനും മുട്ട ഉത്പാദനം കുറയുവാനും സാധ്യതയുണ്ട്. ഇറച്ചി കോഴികൾക്കും കൃത്യമായ അളവിൽ പ്രത്യേക കോഴിതീറ്റ ആവശ്യമാണ്. == കോഴി വളർത്തൽ == കോഴി വളർത്തൽ എന്നത് വരുമാനം നേടാൻ മാത്രമല്ല ഒരു വീട്ടിലെ ആവശ്യത്തിന് പോഷക സമൃദ്ധമായ നല്ല ആഹാരം ഉത്പാദിപ്പിക്കാനും സഹായിക്കുന്ന ഒരു മികച്ച വഴിയാണ്. ഇതിനായി മികച്ച കോഴി ഇനങ്ങൾ, വൃത്തിയുള്ള നല്ലൊരു കൂട്, പോഷകസമൃദ്ധമായ തീറ്റ, കൃത്യമായ പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പുകൾ, ശരിയായ രീതിയിൽ സൂര്യ പ്രകാശം എന്നിവ ആവശ്യമാണ്. കോഴികൾക്ക് വായു സഞ്ചാരമുള്ളതും, വെളിച്ചം കടക്കുന്നതും, നനവില്ലാത്തതുമായ കൂട് ഒരുക്കുക. രോഗങ്ങൾ വരാതിരിക്കാൻ കൂടും പരിസരവും എപ്പോഴും വൃത്തിയായി സൂക്ഷിക്കുക. ചെറിയ കുട്ടികൾക്കും വലിയ കോഴികൾക്കും ആവശ്യത്തിന് സ്ഥലമുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുക. ഗുണനിലവാരമുള്ള തീറ്റയും എപ്പോഴും ശുദ്ധമായ വെള്ളവും നൽകുക. വീട്ടിലെ ഭക്ഷണാവശിഷ്ടങ്ങൾ, ആവശ്യത്തിന് ധാന്യങ്ങളും, പച്ചക്കറി അവശിഷ്ടങ്ങളും, ഇലകളും നൽകാം. തുറന്ന് വിട്ടു വളർത്തുമ്പോൾ (ഫ്രീ റേഞ്ച് കോഴി വളർത്തൽ) കോഴികൾക്ക് സ്വാഭാവികമായി ഇര തേടാനും നടക്കാനും സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകുന്ന ഒരു രീതിയാണ്. ഇതിൽ കോഴികൾക്ക് 10 ചതുരശ്രയടി സ്ഥലമെങ്കിലും പുറത്ത് മേയാൻ നൽകേണ്ടതുണ്ട്. ഇത് കോഴികളുടെ ആരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്താനും പോഷകസമൃദ്ധമായ മുട്ടകൾ ലഭിക്കാനും, തീറ്റച്ചെലവ് കുറയ്ക്കാനും, മുട്ടയ്ക്കും ഇറച്ചിക്കും സ്വാഭാവിക രുചി ഉണ്ടാകാനും ഈ രീതി നല്ലതാണ്. എന്നാൽ രാത്രിയിൽ സുരക്ഷിതമായി കൂടുകയറാൻ സൗകര്യം വേണം. നായ, കുറുക്കൻ, പരുന്തുകൾ തുടങ്ങിയ ശത്രുക്കൾ കോഴികൾക്ക് ഭീഷണിയാണ്. അതിനാൽ ഇവയിൽ നിന്നും കോഴികൾക്ക് സംരക്ഷണം നൽകുക. കേരളത്തിൽ നായ ശല്യം കാരണം വീടുകളിൽ കോഴി വളർത്തൽ ഒഴിവാക്കുന്നവരുണ്ട്. എന്നാൽ പൊതുവേ ഭാരം കുറഞ്ഞ വൈറ്റ് ലെഗോൺ, കൈരളി, ഫയോമി, നാടൻ കോഴികൾ പോലെയുള്ളവ നായ പിടിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ വേഗത്തിൽ ഓടിയോ പറന്നോ രക്ഷപെടാൻ കഴിവുള്ളവയാണ്. അതിനാൽ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താൻ ഇവ അനുയോജ്യമാണ് എന്ന്‌ പറയാം. എപ്പോഴും ശുദ്ധജലവും അനുബന്ധ തീറ്റയും ഇടയ്ക്കിടെ നൽകുക. കൃഷിയിടങ്ങൾക്ക് നാശം വരാത്ത രീതിയിൽ വേലി കെട്ടി തിരിക്കുക. ഒരു വ്യക്തി അയാളുടെ [[ആരോഗ്യം|ആരോഗ്യകരമായ]] ജീവിതത്തിന് വേണ്ടി മുട്ടകൾ കഴിച്ചിരിക്കണം എന്നാണ് ആരോഗ്യ വിദഗ്ദർ നിർദേശിക്കുന്നത്. അതിനാൽ വീടുകളിലെ കോഴി വളർത്തൽ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കേണ്ട ഒന്നാണ്. രണ്ട്‌ മുതൽ പത്ത് വരെ കോഴികളെ വളർത്തുന്ന ചെറുകിട യൂണിറ്റുകളാണ് വീട്ടുമുറ്റത്തെ കോഴിവളർത്തലിന് അനുയോജ്യം. ഉൽപാദനക്ഷമത കുറഞ്ഞ നാടൻ കോഴികൾക്ക് പകരം വീടുകൾക്ക് അനുയോജ്യമായ ഉൽപ്പാദനശേഷി കൂടിയ മുട്ട കോഴിയിനങ്ങൾ ഇന്ന് ലഭ്യമാണ്. തവിട്ടും, കറുപ്പും, വെളുപ്പും കലർന്ന ഗ്രാമശ്രീ, വെളുപ്പിൽ കറുത്തപുള്ളികളുള്ള ഗ്രാമലക്ഷ്മി (ആസ്ട്രോ വൈറ്റ്), കൈരളി, കാവേരി, കലിംഗ ബ്രൗൺ, സൊണാലി തുടങ്ങിയ കോഴി ഇനങ്ങൾ അടുക്കളമുറ്റങ്ങൾക്കു വേണ്ടി വികസിപ്പിച്ചവയാണ്. സ്വദേശിയും വിദേശിയുമായ വിവിധ കോഴിയിനങ്ങൾ തമ്മിൽ ജനിതക മിശ്രണം ചെയ്ത് ഉരിത്തിരിച്ചെടുത്ത ഈ സങ്കരയിനം കോഴികൾ അഞ്ച്-അഞ്ചര മാസം പ്രായമെത്തുമ്പോൾ മുട്ടയിടൽ ആരംഭിക്കും. ഒരു വർഷം ഏകദേശം 220 മുട്ടകൾ വരെ ഇവയിൽ നിന്നും കിട്ടും. ഒന്നര വർഷം പ്രായം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ലാഭകരമായ മുടയുൽപ്പാദനകാലം കഴിഞ്ഞാൽ ഇവയെ ഇറച്ചിക്കായി ഉപയോഗിക്കുകയോ വിൽക്കുകയോ ചെയ്യാം. രണ്ട് മാസം പ്രായമെത്തിയ ആവശ്യമായ രോഗപ്രതിരോധ കുത്തിവെയ്പുകൾ നൽകിയ മുട്ടക്കോഴി കുഞ്ഞുങ്ങളെ വളർത്താനായി വാങ്ങുന്നതാണ് അഭികാമ്യം. സർക്കാർ അംഗീകൃത നഴ്സറികളിൽ നിന്നോ, ഫാമുകളിൽ നിന്നോ കോഴി കുഞ്ഞുങ്ങളെ വാങ്ങാം. വീട്ടുമുറ്റത്ത് അഴിച്ചുവിട്ട് വളർത്തുന്ന കോഴികൾക്ക് രാത്രി പാർപ്പിക്കുന്നതിന് വേണ്ടി തടിയും കമ്പിവലയും ഉപയോഗിച്ച് ലളിതമായ പാർപ്പിടം പണിയാം. യഥേഷ്ടം കാറ്റും വെളിച്ചവും കടക്കുന്ന സുരക്ഷിതമായ കൂടുകൾ വേണം നിർമിക്കേണ്ടത്. ഒരു കോഴിക്ക് നിൽക്കാൻ കൂട്ടിൽ ഒരു ചതുരശ്രയടി സ്ഥല സൗകര്യം നൽകണം. തറനിരപ്പിൽ നിന്ന് രണ്ടടി എങ്കിലും ഉയരത്തിൽ വേണം കൂട് ക്രമീകരിക്കേണ്ടത്. പുരയിടത്തിൽ പൂർണമായും തുറന്ന് വിട്ട് വളർത്താൻ സൗകര്യമില്ലെങ്കിൽ കൂടിന് ചുറ്റും വേലികെട്ടി തിരിച്ച് അതിനുള്ളിൽ തുറന്ന് വിട്ട് വളർത്താം. ഒരു കോഴിക്ക് പത്ത് ചതുരശ്രയടി സ്ഥലം എന്ന കണക്കിൽ പത്ത് കോഴികൾക്ക് 100 ചതുരശ്ര അടി സ്ഥലം വേലികെട്ടിനുള്ളിൽ നൽകണം. തീറ്റപാത്രങ്ങളും വെള്ളപാത്രങ്ങളും കൂട്ടിൽ തന്നെ ക്രമീകരിക്കാം. കോഴികൾക്ക് മുട്ടയിടുന്നതിനായി ഒരടി വീതം നീളത്തിലും വീതിയിലും അരയടി ഉയരത്തിലും കാർഡ് ബോർഡു കൊണ്ടോ മരം കൊണ്ടോ ഉള്ള നെസ്റ്റ് ബോക്സ് കൂട്ടിലോ വേലി കെട്ടിനുള്ളിലോ നിർമിക്കണം. നെസ്റ്റ് ബോക്സിനുള്ളിൽ വൈക്കോലോ ഉണക്കപ്പുല്ലോ ചകിരിയോ വിരിച്ച് വിരിപ്പൊരുക്കാം. അഞ്ച് കോഴികൾക്ക് ഒന്ന് എന്ന അനുപാതത്തിൽ വേണം നെസ്റ്റ് ബോക്സുകൾ ക്രമീകരിക്കേണ്ടത്. സ്ഥല പരിമിതിയുള്ളവർക്ക് കോഴികളെ മുറ്റത്തോ, മട്ടുപ്പാവിലെ വളർത്തുന്നതിനായി തുരുമ്പെടുക്കാത്ത മോഡേൺ കൂടുകളും ഇന്നുണ്ട്. കുടിവെള്ള സൗകര്യമൊരുക്കാൻ കൂടിന് മുകളിൽ വാട്ടർ ടാങ്ക്, ഓട്ടോമാറ്റിക്ക് നിപ്പിൾ ഡ്രിങ്കർ സംവിധാനം, ഫീഡർ, എഗ്ഗർ ചാനൽ, കാഷ്ടം ശേഖരിക്കാൻ ട്രേ എന്നിവയെല്ലാം ഒരു കുടക്കീഴിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നവയാണ് ഈ ഹൈടെക് കൂടുകൾ. വിലയൊരല്പം കൂടുമെങ്കിലും ഏറ്റവും ചുരുങ്ങിയ സ്ഥലത്ത് കോഴികളെ വളർത്താം എന്നതും ദീർഘകാലം ഈട് നിൽക്കുമെന്നതും ഈ കൂടുകളുടെ പ്രത്യേകതയാണ്. അത്യുൽപ്പാദനശേഷിയുള്ള ഹൈ ലൈൻ ബ്രൗൺ, ISA ബ്രൗൺ, BV 380, വൈറ്റ് ലെഗോൺ പോലുള്ള കോഴിയിനങ്ങളാണ് ഹൈടെക് കൂടുകൾക്ക് അനുയോജ്യം. ഒരു ദിവസം ഒരു കോഴിക്ക് വേണ്ടത് 100-120 ഗ്രാം വരെ തീറ്റയാണ്. അൽപ്പം കോഴി തീറ്റ അഥവാ ലയർ തീറ്റ (30 ഗ്രാം), വീട്ടിലെ മിച്ചാഹാരം, അടുക്കളയിൽ നിന്നുള്ള ഭക്ഷ്യ അവശിഷ്ടങ്ങൾ, വില കുറഞ്ഞ ധാന്യങ്ങൾ, തവിട്, പിണ്ണാക്ക്, പച്ചക്കറി അവശിഷ്ടങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം വീട്ടുവളപ്പിലെ കോഴികൾക്ക് ആഹാരമായി നൽകാം. ഒപ്പം മുറ്റത്തും, പറമ്പിലും അവർ സ്വയം ബാക്കി ആഹാരം കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യും. അസോള, അഗത്തിച്ചീര, ചെമ്പരത്തിയില തുടങ്ങിയ പച്ചിലകളും, തീറ്റപ്പുല്ലും അരിഞ്ഞ് കോഴികൾക്ക് ഭക്ഷണം നൽകാം. സങ്കരയിനം മുട്ടക്കോഴികൾക്ക് പ്രത്യേകമായുള്ള ലയർ തീറ്റ 30 ഗ്രാം വരെ ദിവസവും നൽകാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ കൂടുകളിൽ പൂർണസമയം അടച്ചിട്ട് വളർത്തുന്ന ബിവി 380 പോലെയുള്ള കോഴികളുടെ അത്യുൽപ്പാദനക്ഷമത പൂർണമായും കൈവരിക്കണമെങ്കിൽ ദിവസം 100-120 ഗ്രാം ലയർ തീറ്റ നൽകേണ്ടതുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ അഴിച്ച് വിട്ട് വളർത്തുന്ന കോഴികളെ അപേക്ഷിച്ച് കൂട്ടിനുള്ളിലിട്ട് പരിപാലിക്കുന്ന കോഴികളെ വളർത്താൻ അല്പം ചിലവേറും. വീട്ടുമുറ്റത്ത് അഴിച്ച് വിട്ട് വളർത്തുന്ന കോഴികൾക്ക് ഓരോ രണ്ട് അല്ലെങ്കിൽ പരമാവധി മൂന്ന് മാസത്തെ ഇടവേളയിൽ വിരയിളക്കുന്നതിനായുള്ള മരുന്നുകൾ നൽകണം. മുട്ടയിടാൻ ആരംഭിക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുൻപ് 15-16 ആഴ്ച പ്രായം കോഴിവസന്തക്കെതിരായ വാക്സിൻ കുത്തിവെയ്പ്പ് നൽകുകയും വേണം. == പ്രതിരോധ കുത്തിവെപ്പുകൾ == കോഴികൾക്ക് കൃത്യ സമയത്ത് പ്രതിരോധ കുത്തിവെപ്പുകൾ നൽകേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്. ഇത് കോഴികളെ രോഗങ്ങളിൽ നിന്നും മരണത്തിൽ നിന്നും സംരക്ഷിക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന് ലസോട്ട, ഐ.ബി.ഡി, ഫൗൾ പോക്സ് തുടങ്ങിയവയ്ക്കുള്ള പ്രതിരോധ കുത്തിവെപ്പുകൾ നൽകി വളർത്തിയാൽ കോഴികളെ പല രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കാം. ഇവ മൃഗാശുപത്രികൾ വഴി ലഭ്യമാണ്. == കോഴി വളർത്തലിനെ ബാധിക്കുന്ന വെല്ലുവിളികൾ == <nowiki>*</nowiki>കോഴികൾക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന രോഗങ്ങൾ: കൃത്യമായി വാക്സിനുകൾ നൽകിയും, കൂട് വൃത്തിയായി സൂക്ഷിക്കുന്നത് വഴിയും, ശുദ്ധ ജലത്തിന്റെ ലഭ്യത ഉറപ്പാക്കുന്നത് വഴിയും ഇത് ഒരു പരിധിവരെ തടയാവുന്നതാണ്. <nowiki>*</nowiki>തീറ്റ ചിലവ് : വർധിച്ചു വരുന്ന കോഴി തീറ്റയുടെ ചിലവ് കർഷകരെ ബാധിക്കാറുണ്ട്. <nowiki>*</nowiki>ശത്രുകളുടെ ആക്രമണം: നായ പോലെയുള്ള ജീവികൾ കോഴികളെ ആക്രമിക്കാറുണ്ട്. ഇത് കാരണം കോഴികളെ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്താൻ ആളുകൾമടിക്കുന്നു. സുരക്ഷിതമായ കൂട് ഒരുക്കുക എന്നതാണ് പ്രധാനം. കോഴികളെ തുറന്നു വിട്ടു വളർത്തുമ്പോൾ പെട്ടന്ന് ഓടാനും ചെറിയ രീതിയിൽ പറന്ന്‌ രക്ഷപെടാനും കഴിവുള്ള (ഭാരം കുറഞ്ഞ) കോഴി ഇനങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുക വഴി ഒരു പരിധി വരെ ശത്രു ജീവികളുടെ ആക്രമണങ്ങളെ പ്രധിരോധിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന് വൈറ്റ് ലെഗോൺ (അതുല്യ), കൈരളി, ഫയോമി, സൊണാലി തുടങ്ങിയവ. <nowiki>*</nowiki>പാമ്പ് പോലെയുള്ള ഇഴ ജന്തുകളുടെ ആക്രമണത്തെ ചെറുക്കാൻ [[ഗിനി]], [[കൽക്കം|കൽക്കം (ടർക്കി)]] തുടങ്ങിയവയ്ക്ക് കഴിവുണ്ട്. ഇവ പാമ്പ് മുതലായവയെ കണ്ടാൽ ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദമുണ്ടാക്കുകയും, അതിനെ ആക്രമിക്കുകയും, ചിലപ്പോൾ ഭക്ഷണമാക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. <nowiki>*</nowiki>ചിക്കൻ ഉത്പന്നങ്ങൾ, മുട്ട എന്നിവയ്ക്ക് വിപണി കണ്ടെത്താൻ സാധിക്കാതെ വരുന്നത് മറ്റൊരു പ്രശ്നമാണ്. {{CC|Gallus gallus domesticus}} == ഇതും കാണുക == [[കാട്ടുകോഴി]] == മറ്റ് കണ്ണികൾ == [[വർഗ്ഗം:വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കോഴികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഫാസിയാനിഡേ ജന്തുകുടുംബത്തിൽ പെട്ട പക്ഷികൾ]] ==അവലംബം== {{Reflist}} {{Bird-stub}} bsmxio6obbe9d6e0ma0iev16peziexn ബേനസീർ ഭൂട്ടോ 0 17604 4675093 4599334 2026-10-10T18:05:50Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675093 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Benazir Bhutto}} {{Infobox Prime Minister | name = ബേനസീർ ഭൂട്ടോ | image = Benazir_Bhutto.jpg | imagesize = 200px | birth_date = {{birth date|1953|6|21|df=y}} | birth_place = {{flagicon|പാകിസ്താൻ}} [[കറാച്ചി]], [[പാകിസ്താൻ]] | death_date = {{death date|2007|12|27|1953|6|21|df=y}} | death_place = [[റാവൽപിണ്ടി]], [[പാകിസ്താൻ]] | office = 12th & 16th [[Prime Minister of Pakistan]] | president = [[Wasim Sajjad]] and [[Farooq Leghari]] | term_start =[[18 July]] [[1993]] | term_end = [[5 November]] [[1996]] | predecessor = [[Moin Qureshi]] (Interim) | successor = [[Miraj Khalid]] (Interim) | president2 = [[Ghulam Ishaq Khan]] | term_start2 = [[2 December]] [[1988]] | term_end2 = [[6 August]] [[1990]] | predecessor2 = [[Muhammad Khan Junejo]] | successor2 =[[Ghulam Mustafa Jatoi]] | religion = [[ഷിയ ഇസ്ലാം]] | party = [[പാകിസ്താൻ പീപ്പിൾസ് പാർട്ടി]] }} [[പാകിസ്താൻ|പാകിസ്താനിലെ]] പന്ത്രണ്ടാമത്തെയും (1988 [[ഡിസംബർ 2]] – 1990 [[ഓഗസ്റ്റ് 6]]) പതിനാറാമത്തെയും ([[ജൂലൈ 18|18 ജൂലൈ]] 1993 - [[നവംബർ 5|5 നവംബർ]] 1996) [[പ്രധാനമന്ത്രി|പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്നു]] '''ബേനസീർ ഭൂട്ടോ'''. ([[ജൂൺ 21]] [[1953]] - [[ഡിസംബർ 27]] [[2007]]<ref>http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7161590.stm</ref>) ഏതെങ്കിലും ഒരു മുസ്ലിം രാജ്യത്ത് പ്രധാനമന്ത്രിയാകുന്ന ആദ്യവനിതയെന്ന സ്ഥാനം ബേനസീറിനാണ്‌. പ്രധാനമന്ത്രിയായ രണ്ടുതവണയും അഴിമതിയാരോപണങ്ങളെത്തുടർന്ന് ബേനസീറിനെ പ്രസിഡന്റ് പുറത്താക്കുകയായിരുന്നു. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ജനപ്രീതിയുള്ള നേതാക്കളിലൊരാളായാണ് അവർ കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്. [[ഹാർവാർഡ് സർവകലാശാല|ഹാർവാർഡ് സർവ്വകലാശാല,]] [[സിന്ധ് സർവകലാശാല]], [[ഫിലിപ്പീൻസ് സർവകലാശാല]] , [[പെഷവാർ സർവകലാശാല]] തുടങ്ങി ഒമ്പതു സർവകലാശാലകളിൽനിന്ന് അവർക്ക് ഹോണററി ഡോക്ടറേറ്റുകൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട് == ജീവചരിത്രം == [[ഇന്ത്യാ വിഭജനം|ഇന്ത്യാ വിഭജനകാലത്ത്]] [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] [[ഹരിയാന|ഹരിയാനയിൽ]]നിന്നു [[പാകിസ്താൻ|പാകിസ്താനിലെ]] [[സിന്ധ്]] പ്രവിശ്യയിലേക്കു കുടിയേറിപ്പാർത്തവരാണ്, ബേനസീറിന്റെ കുടുംബം. 1953ൽ സിന്ധ് പ്രവിശ്യയിലെ ഭൂവുടമകളുടെ കുടുംബത്തിലാണ് ബേനസീർ ഭൂട്ടോ ജനിച്ചത്. പിതാവ് [[സുൽഫിക്കർ അലി ഭൂട്ടോ|സുൾഫിക്കർ അലി ഭൂട്ടോ]] പാകിസ്താന്റെ പ്രസിഡന്റും പ്രധാനമന്ത്രിയുമായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുള്ള സമുന്നതനേതാവാണ്. അമേരിക്കയിലും ഇംഗ്ലണ്ടിലുമാണ് അവർ കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസംനടത്തിയത്. [[ഓക്സ്ഫഡ് സർവകലാശാല|ഓക്സഫഡ് സർവകലാശാലയിൽ]]‍ [[തത്വശാസ്ത്രം]], [[രാഷ്ട്രതന്ത്രശാസ്ത്രം]], [[സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രം]] എന്നീവിഷയങ്ങൾ പഠിച്ചിട്ടുള്ള ബേനസീർ [[ഹാർവാഡ് സർവകലാശാല|ഹാർവാഡ് സർവ്വകലാശാലയിൽനിന്നും]] ബിരുദവുംനേടിയിട്ടുണ്ട്. [[1977]] ൽ രാജ്യത്തുമടങ്ങിയെത്തിയ അവർ, രാജ്യത്തിന്റെ വിദേശകാര്യസർവീസിൽച്ചേരാനാണ് ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നത്. ബേനസീർ നാട്ടിലെത്തി ആഴ്ചകൾക്കകം ജനറൽ സിയാ ഉൾ ഹഖിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പട്ടാളവിഭാഗം അധികാരംപിടിച്ചെടുത്ത്, ഭൂട്ടോവിനെ തടവിലാക്കി. പിതാവിനെതിരെ കൊലക്കുറ്റംചുമത്തിയതിനെതിരെ അവർ പോരാടി. പലവട്ടം വീട്ടുതടങ്കലിലാക്കപ്പെട്ടു. ബഹുജനരോഷം വകവയ്ക്കാതെ 1979 എപ്രിലിൽ ഭൂട്ടോവിനെ പട്ടാളഭരണകൂടം തൂക്കിക്കൊന്നു. തുടർന്നാണ് ബേനസീർ പാകിസ്താൻ പീപ്പിൾസ് പാർട്ടിയുടെ സാരഥ്യമേറ്റെടുത്തത്. കൂടുതൽശക്തിയോടെ രാഷ്ട്റീയത്തീലിറങ്ങിയ ബേനസീറിനെ, സിയാവുൾ ഹഖിന്റെ ഭരണകൂടം [[1981]] ൽ തടവിലാക്കുകയുമുണ്ടായി. [[1984]] ൽ ജയിൽമോചിതയായ അവർ, [[1986]] വരെ ബ്രിട്ടനിൽ കഴിഞ്ഞുകൂടി. എന്നാൽ [[1988]] ൽ [[സിയാവുൾ ഹഖ്]] വിമാനാപകടത്തിൽ മരിച്ചതോടെ സ്ഥിതിമാറി. പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വൻവിജയംനേടിയ പാകിസ്താൻ പീപ്പ്ൾസ് പാർട്ടിയൂടെ തലപ്പത്തു ബേനസീറായിരുന്നു. അങ്ങനെ അവർ പ്രധാനമന്ത്രിയായി. അന്നവർക്കു 35 വയസ്സേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. [[1990]] ൽ പ്രസിഡന്റ് [[ഗുലാം ഇഷാഖ് ഖാൻ]] ബേനസീറിനെ പിരിച്ചുവിട്ടു. ഭർത്താവിനെ തടവിലാക്കി. [[1993]] ലെ പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പാകിസ്താൻ പീപ്പ്ൾസ് പാർട്ടിക്കു ഭൂരിപക്ഷം കിട്ടിയില്ല. ബേനസീർ പ്രതിപക്ഷനേതാവായി. കുറെക്കാലം അവരെ നാട്ടിൽനിന്നു പുറത്താക്കുകയുംചെയ്തു. [[1993]] ൽ നവാസ് ഷെറീഫിന്റെ സർക്കാറിനെ പുറത്താക്കി. തുടർന്ന് ബേനസീർ വീണ്ടും പ്രധാനമന്ത്രിയായെങ്കിലും മൂന്നുവർഷത്തിനുശേഷം പുറത്താക്കപ്പെട്ടു. 1998-ൽ [[ദുബായ്|ദുബൈയിലേക്കു]] പലായനംചെയ്ത ബേനസീർ, 2007 [[ഒക്ടോബർ]]വരെ അവിടെത്തുടർന്നു. [[2007]] [[ഒക്ടോബർ 18]]നു പ്രസിഡന്റ് [[പർവേസ് മുഷാറഫ്]] അഴിമതിക്കുറ്റങ്ങൾ പിൻ‌വലിച്ച് മാപ്പുനല്കിയതിനെത്തുടർന്ന്, നാട്ടിൽത്തിരിച്ചെത്തി<ref>http://iht.com/articles/2007/10/18/asia/19pakistan.php</ref>. [[2007]] നാട്ടിൽത്തിരിച്ചെത്തിയ ബേനസീറിനുനേരെ വധശ്രമംനടന്നു. കറാച്ചിയിൽ, തന്നെ ലക്ഷ്യമാക്കിനടന്ന ചാവേറാക്രമണം, സർക്കാരിന്റെ വീഴ്ചയാണെന്ന്ബേ നസീർ ഭൂട്ടോ കുറ്റപ്പെടുത്തി. എന്നാൽ 2007 [[നവംബർ 3|നവംബർ മൂന്നിന്]], രാജ്യത്ത് അടിയന്തരാവസ്ഥപ്രഖ്യാപിച്ച മുഷാറഫിനെ ബേനസീർ വിമർശിച്ചു. ആറുദിവസത്തിനുശേഷം തനിക്കെതിരെയുള്ള പ്രതിഷേധപ്രകടനങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാതിരിക്കാൻ, മുഷാറഫ് അവരെ വീട്ടുതടങ്കലിലാക്കി. പ്രകടനത്തിനുശേഷം വിട്ടയക്കുകയുംചെയ്തു. == കുടുംബം == [[1987]] ൽ സിന്ധിലെ ബിസിനസ്സുകാരനായ [[അസിഫ് അലി സർദാരി]] യെ വിവാഹം ചെയ്ത അവർക്ക് മുന്നുമക്കളുണ്ട് , ഒരാണും രണ്ടുപെൺമക്കളും. == മരണം == [[2007]] [[ഡിസംബർ 27]]-ന്‌ വൈകീട്ട്, തിരഞ്ഞെടുപ്പുപ്രചരണത്തിനിടയിൽ ചാവേറുകളുടെ വെടിയേറ്റു മരിച്ചു<ref>http://www.telegraph.co.uk/news/main.jhtml?xml=/news/2007/12/27/wbhutto427.xml</ref>. റാവൽപിണ്ടിയിൽ നടന്ന ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പു പ്രചാരണറാലിയുടെ അവസാനം കാറിലേക്കു കയറവേ, കൊലയാളി ഭൂട്ടോയുടെനേർക്കു വെടിവെയ്ക്കുകയും പിന്നീട് ആത്മഹത്യാബോംബ് പൊട്ടിക്കുകയുമായിരുന്നു. റാവല്പിണ്ടി ജനറലാശുപത്രിയിൽ ഡിസംബർ 27-നു വൈകുന്നേരം 6.16-നു ബേനസീർ ഭൂട്ടോ അന്തരിച്ചു.എന്നാൽ രൂഫിൽ തലയിടിച്ചതാണു മരണകാരണമെന്നു പാകിസ്ഥാൻ സർക്കാർ പറയുന്നു. ഇതു സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടില്ല .<ref>http://www.nytimes.com/2007/12/28/world/asia/28pakistan.html?_r=1&hp&oref=slogin</ref> == കൃതികൾ == നിരവധി കൃതികൾ ബേനസീർ രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവ താഴെപ്പറയുന്നവയാണ്‌. * പാകിസ്താൻ ദ ഗേതറിങ് സ്റ്റോം (1983), * ഹിജാ ദെ ഓറിയന്റെ (സ്പാനിഷ്), * ബേനസീർ ഭൂട്ടോ_ഡോട്ടർ ഓഫ് ദ ഈസ്റ്റ് , * ബേനസീർ ഭൂട്ടോ_ഡോട്ടർ ഓഫ് ഡസ്റ്റിനി _ഓട്ടോബയോഗ്രഫി == അവലംബം == <references/> == പുറമെ നിന്നുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons}} {{wikiquote}} {{Wikinews}} * [https://web.archive.org/web/20071218082152/http://www.benazirbhutto.org/ Benazir Bhutto] ''official website'' * [http://www.benazirbhutto.com Benazir Bhutto] ''the website'' * {{dmoz|Regional/Asia/Pakistan/Society_and_Culture/History/Personalities/Benazir_Bhutto}} * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_depth/south_asia/2007/death_of_benazir_bhutto/default.stm The death of Benazir Bhutto] from [[BBC News]] * [http://dawn.net/wps/wcm/connect/Dawn+Content+Library/Dawn/Specials/returning-to-benazir Returning to Benazir (2008)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170413105525/http://dawn.net/wps/wcm/connect/Dawn+Content+Library/Dawn/Specials/returning-to-benazir |date=2017-04-13 }} from [[Dawn (newspaper)|Dawn (Pakistan)]] * [https://web.archive.org/web/20080109005400/http://www.iht.com/articles/2008/01/04/opinion/eddalrymple.php Bhutto's deadly legacy] from the [[International Herald Tribune]] * [http://www.time.com/time/photogallery/0,29307,1698497,00.html Life in Pictures 1953–2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110712082932/http://www.time.com/time/photogallery/0,29307,1698497,00.html |date=2011-07-12 }}, [http://www.time.com/time/photogallery/0,29307,1683694_1485358,00.html Inside Bhutto's 'Prison' Photo Essay] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111002181738/http://www.time.com/time/photogallery/0,29307,1683694_1485358,00.html |date=2011-10-02 }} and [http://www.time.com/time/photogallery/0,29307,1698732,00.html The Aftermath of an Assassination] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080829235221/http://www.time.com/time/photogallery/0,29307,1698732,00.html |date=2008-08-29 }} from [[Time (magazine)|Time]] * [http://www.aol.in/news/gallery/bhutto_diary_07/1/false/6000/gallery.jhtml Photo Diary of Benazir Bhutto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100617001903/http://www.aol.in/news/gallery/bhutto_diary_07/1/false/6000/gallery.jhtml |date=2010-06-17 }} from [[AOL]] * [http://topics.nytimes.com/top/reference/timestopics/people/b/benazir_bhutto/ Benzir Bhutto] [[New York Times]] topic * [http://topics.edition.cnn.com/topics/benazir_bhutto Benazir Bhutto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090813170617/http://topics.edition.cnn.com/topics/benazir_bhutto |date=2009-08-13 }} [[CNN]] topic * [http://www.istream.in/playlist/23/fascinating-interview-with-benazir-bhutto.html Benazir Bhutto 3-part interview on Indian Television] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090501031858/http://www.istream.in/playlist/23/fascinating-interview-with-benazir-bhutto.html |date=2009-05-01 }} * [http://www.ssrc.org/blogs/immanent_frame/category/the_assassination_of_benazir_bhutto/ The assassination of Benazir Bhutto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090429023459/http://www.ssrc.org/blogs/immanent_frame/category/the_assassination_of_benazir_bhutto/ |date=2009-04-29 }} - responses at [[The Immanent Frame]], a blog hosted by the [[Social Science Research Council]] * [http://www.cityweekend.com.cn/shanghai/articles/blogs-shanghai/shanghai-book-club/fatima-bhutto-in-coversation-with-geoff-dyer-hope-and-courage-in-pakistan/ Fatima Bhutto discusses Benazir Bhutto's legacy in a podcast] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130920021259/http://www.cityweekend.com.cn/shanghai/articles/blogs-shanghai/shanghai-book-club/fatima-bhutto-in-coversation-with-geoff-dyer-hope-and-courage-in-pakistan/ |date=2013-09-20 }} by the [[International Museum of Women]] * {{findagrave|23574601}} * [http://www.dailynews.lk/2008/12/27/fea01.asp Remembering Benazir Bhutto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090318122334/http://www.dailynews.lk/2008/12/27/fea01.asp |date=2009-03-18 }} from ''Daily News'' (Sri Lanka) December 27, 2008 * [http://www.arabianbusiness.com/index2.php?option=com_gallery&id=542141 Pakistan remembers Benazir Bhutto In Pics] from [[Arabian Business]] ; Dated * [http://www.mideasti.org/podcast/political-situation-pakistan-benazir-bhutto The Political Situation in Pakistan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090130052335/http://www.mideasti.org/podcast/political-situation-pakistan-benazir-bhutto |date=2009-01-30 }} (audio) - Benazir Bhutto on Capitol Hill in September 2007 * [http://edition.cnn.com/SPECIALS/2007/news/benazir.bhutto/ News & Videos about Benazir Bhutto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120629111054/http://edition.cnn.com/SPECIALS/2007/news/benazir.bhutto/ |date=2012-06-29 }} CNN, 2007 * [http://edition.cnn.com/2007/WORLD/asiapcf/12/28/bhutto.death.accounts/index.html#cnnSTCText Timeline shows conflicting reports on cause of Bhutto's death] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121014201105/http://edition.cnn.com/2007/WORLD/asiapcf/12/28/bhutto.death.accounts/index.html#cnnSTCText |date=2012-10-14 }}, 2007 * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_pictures/7162301.stm In pictures: Bhutto laid to rest], BBC News, 28 December 2007 * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/in_pictures/7161605.stm Life in pictures: Benazir Bhutto], BBC News, 27 December 2007 * [http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/7165892.stm Bhutto murder: the key questions] 31 December 2007 * [http://www.washingtonpost.com/wp-srv/world/articles/bhutto_medicalreport_010108.html?sid=ST2007123102506 Medical report of Mohtarma Benazir Bhutto], ''[[The Washington Post|Washington Post]]'' (December 27, 2007) * [http://www.reuters.com/article/topNews/idUSL2768260320071231 Facts on Pakistan's ex-PM Benazir Bhutto] 31 December 2007 {{s-start}} {{s-off}} {{s-bef|before=[[Muhammad Khan Junejo]]}} {{s-ttl|title=[[Prime Minister of Pakistan]]|years=1988–1990}} {{s-aft|after=[[Ghulam Mustafa Jatoi]] ([[Caretaker government#Caretakers|Caretaker]])<br /> <small>followed by [[Nawaz Sharif]]</small>}} |- {{s-bef|before=[[Moin Qureshi]] ([[Caretaker government#Caretakers|Caretaker]])}} {{s-ttl|title=[[Prime Minister of Pakistan]]|years=1993–1996}} {{s-aft|after = [[Malik Meraj Khalid]] ([[Caretaker government#Caretakers|Caretaker]])<br /> <small>followed by [[Nawaz Sharif]]</small>}} |- {{s-ppo}} {{s-bef|rows=2|before=[[Nusrat Bhutto]]}} {{s-ttl|rows=2|title=Chairperson of the [[Pakistan Peoples Party]]<br /> <small>Acting Chairperson for [[Nusrat Bhutto]] from 1982–1984</small>|years=1982–2007}} {{s-aft|after=[[Bilawal Bhutto Zardari]]<br /> <small>As co-chairman</small>}} {{s-aft|after=[[Asif Ali Zardari]]<br /> <small>As co-chairman</small>}} {{s-end}} {{PakistaniPMs}} [[വർഗ്ഗം:1953-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 2007-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 21-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 27-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പാകിസ്താനിലെ പ്രധാനമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കൊല ചെയ്യപ്പെട്ട ലോകനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:വനിതാ പ്രധാനമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭൂട്ടോ കുടുംബം]] [[വർഗ്ഗം:ബേനസീർ ഭൂട്ടോ]] fgcby8obs4omdxhff9eg8nhvgdn6dlo ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി 0 20362 4675162 4674399 2026-10-11T03:37:53Z Altocar 2020 144384 /* ചരിത്രം */ 4675162 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Bharatiya Janata Party}} {{NPOV}} {{Infobox Indian political party |party_name = ഭാരതീയ ജനത പാർട്ടി<br />भारतीय जनता पार्टी<ref>"വേണ്ടത് വികസനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയം: ബിജെപി - BJP | Manorama Online" https://www.manoramaonline.com/news/india/2022/07/03/bjp-executive-meet-hyderabad.html</ref><ref>"‘30-40 വർഷം ബിജെപി യുഗം, ഇന്ത്യ വിശ്വ ഗുരുവാകും; കേരളത്തിലും ഭരണം പിടിക്കും’ - Amit Shah | BJP | Manorama News" https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2022/07/03/next-30-40-years-to-be-era-of-bjp-says-amit-shah-at-bjp-executive-meet-in-hyderabad.html</ref><ref>"സ്നേഹയാത്രയ്ക്ക് ബിജെപി - BJP | Manorama Online" https://www.manoramaonline.com/news/india/2022/07/04/bjp-sneh-yatra.html</ref> | logo = [[File:Bharatiya Janata Party (icon).svg|300px]] |colorcode = {{Bharatiya Janata Party/meta/color}} |pm in charge = [[നരേന്ദ്ര മോദി]] |national president = [[ജെ.പി നഡ്ഡ]] |ppchairman = [[നരേന്ദ്ര മോദി]] |formerpm = [[എ.ബി. വാജ്‌പേയി]] |loksabha_leader = [[നരേന്ദ്ര മോദി]]<br />([[Prime Minister of India|പ്രധാന മന്ത്രി]]) |rajyasabha_leader = [[ജെ.പി. നദ്ദ]] |foundation = {{birth date and age|1980|04|06|df=yes}} |predecessor = [[ഭാരതീയ ജനസംഘം]] |headquarters = 11 അശോക റോഡ്,<br />ന്യൂ ഡെൽഹി 110001 |publication = ''Kamal Sandesh'' |youth =[[ ഭാരതീയ യുവമോർച്ച]] |women =ഭാരതീയ ജനതാ വനിത മോർച്ച |peasants =ഭാരതീയ ജനതാ കർഷക മോർച്ച |minorities = ഭാരതീയ ജനതാ ന്യുനപഷ മോർച്ച |ideology = [[ഹിന്ദുത്വം]]<br />[[ഇന്ത്യൻ ദേശീയത]]<br />[[Integral humanism|ഏകാത്മക മാനവവാദം]] |colours = കാവി {{Colorsample|Orange}} |position = [[Right-wing|വലതു പക്ഷം]]<ref>{{cite book |first1=Burton |last1=Stein |first2=David |last2=Arnold |title=A History of India |url=https://archive.org/details/historyindiablac00stei |edition=Second |publisher=Wiley-Blackwell |year=2010 |page=[https://archive.org/details/historyindiablac00stei/page/n434 410]}}</ref><ref>{{cite news |first=Samar |last=Halarnkar |title=Narendra Modi makes his move |publisher=BBC News |date=13 June 2012 |url=http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-india-18352532 |quote=The right-wing Hindu nationalist Bharatiya Janata Party (BJP), India's primary opposition party}}</ref><ref>{{cite journal |first=Joseph D. |last=DiSilvio |title=Rise of the Bharatiya Janata Party in India |journal=The Orator |volume=2 |issue=1 |date=Spring 2007 |url=http://students.washington.edu/nupsa/Docs/Volume2/DiSilvio.pdf |quote=The rise of the BJP and other right-wing Hindu nationalist political parties... |access-date=2014-06-09 |archive-date=2013-10-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131024151052/http://students.washington.edu/nupsa/Docs/Volume2/DiSilvio.pdf |url-status=dead }}</ref> | eci = ദേശീയ പാർട്ടി <ref>{{cite web|title=List of Political Parties and Election Symbols main Notification Dated 18.01.2013|url=http://eci.nic.in/eci_main/ElectoralLaws/OrdersNotifications/ElecSym19012013_eng.pdf|publisher=Election Commission of India|accessdate=9 May 2013|location=India|year=2013}}</ref> |alliance = [[National Democratic Alliance (India)|ദേശീയജനാധിപത്യസഖ്യം]] (NDA) |loksabha_seats = {{Infobox political party/seats|241|543|hex=#FF9900}} |rajyasabha_seats = {{Infobox political party/seats|115|245|hex=#FF9900}} | symbol = താമര പൂവ്<br />[[File:Lotos flower symbol.svg|100px]] |flag = BJPPartyFlag.jpg{{!}}border |website = {{URL|http://www.bjp.org/}} |country = ഇന്ത്യ |abbreviation=ബി.ജെ.പി. |president= [[നിതിൻ നബിൻ]] |founder=[[അടൽ ബിഹാരി വാജ്പേയി]]<br>[[ലാൽ കൃഷ്ണ അഡ്വാണി|ലാൽ കൃഷ്ണ അദ്വാനി]]}} 2014 മെയ് 26 മുതൽ [[ഇന്ത്യ]] ഭരിക്കുന്ന ദേശീയ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയാണ്<ref>[https://www.manoramaonline.com/premium/opinion-and-analysis/2024/01/03/what-does-the-history-of-the-bjp-suggest-about-the-party-s-future-in-the-context-of-the-2024-lok-sabha-elections.html ബി.ജെ.പി ചരിത്രം 1980 മുതൽ 2024 വരെ]</ref> '''ഭാരതീയ ജനത പാർട്ടി''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''ബി.ജെ.പി.''' 2014-ലെ പതിനാറാമത് [[ലോക്സഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയെ പരാജയപ്പെടുത്തി 282 സീറ്റുകൾ നേടി അധികാരത്തിലേറി. 2019-ലെ പതിനേഴാമത് [[ലോക്സഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 303 സീറ്റോടെ ബി.ജെ.പി നില മെച്ചപ്പെടുത്തി. 2024-ലെ ലോക്‌സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 240 സീറ്റുകളാണ് ബി.ജെ.പിയ്ക്ക് ലഭിച്ചത്. പതിനെട്ടാം ലോക്‌സഭയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഒറ്റകക്ഷിയായ ബി.ജെ.പി കൂട്ടുകക്ഷി സർക്കാർ രൂപീകരിച്ചു. ഈ മൂന്ന് തവണയും [[നരേന്ദ്ര മോദി]] തന്നെയാണ് ഭാരതത്തിൻ്റെ പ്രധാനമന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റത്. <ref name="manoramaonline-ക">{{Cite news|url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=18620015&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@|title=ബിജെപി ഇനി ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി|author=|publisher=മലയാള മനോരമ|date=2015-03-30|accessdate=2015-03-30|archivedate=2015-03-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150330054352/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=18620015&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@|9=|url-status=dead}}</ref> == ബിജെപി ദേശീയ അധ്യക്ഷന്മാർ == {| class ="wikitable" |- ! പേര് !കാലാവധി |- |[[നിതിൻ നബിൻ]] | 2026 ജനുവരി 20-തുടരുന്നു<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/01/20/nitin-nabin-takes-charge-as-bjps-youngest-ever-national-president.html</ref> |- |[[ജെ.പി. നദ്ദ]] |2020-2026 |- |[[അമിത് ഷാ]] | 2014-2020 |- |[[രാജ്നാഥ് സിംഗ്]] | 2013-2014 |- |[[നിതിൻ ഗഡ്കരി]] | 2009-2013 |- | [[രാജ്നാഥ് സിംഗ്]] | 2005-2009 |- | [[എൽ.കെ. അഡ്വാണി]] | 2004-2005 |- |[[വെങ്കയ്യ നായിഡു]] | 2002-2004 |- | [[ജന കൃഷ്ണമൂർത്തി]] | 2001-2002 |- |[[ബംഗാരു ലക്ഷ്മൺ]] | 2000-2001 |- | [[കുശബാവു താക്കറെ]] | 1998-2000 |- | [[എൽ.കെ. അഡ്വാണി]] | 1993- 1998 |- | [[മുരളി മനോഹർ ജോഷി]] | 1991-1993 |- |[[എൽ.കെ. അഡ്വാണി]] | 1986-1991 |- | [[എ.ബി. വാജ്പേയി]] | 1980-1986 |- |} ==ചരിത്രം== 1951 [[ഒക്ടോബർ 21|ഒക്ടോബർ 21-ന്]] [[ശ്യാമ പ്രസാദ് മുഖർജി]]യുടെ നേതൃത്വത്തിൽ രൂപീകൃതമായ [[രാഷ്ട്രീയ സ്വയംസേവക സംഘം|ആർ.എസ്.എസിന്റെ]] രാഷ്ട്രീയ വിഭാഗമായ [[ഭാരതീയ ജനസംഘം|ഭാരതീയ ജനസംഘത്തിന്റെ]] ഇന്നത്തെ രൂപമാണ് ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി. [[ശ്യാമ പ്രസാദ് മുഖർജി]]യുടെ മരണശേഷം, സംഘടനയുടെ ചുമതല [[ദീനദയാൽ ഉപാധ്യായ|ദീനദയാൽ ഉപാധ്യായക്കായിരുന്നു]]. പതിനഞ്ചു വർഷം സ്ഥനം വഹിച്ച അദ്ദേഹത്തിന്, രാഷ്ട്രീയമായി അധികം മുന്നോട്ട് പോകാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. എങ്കിലും, 1977-ലെ [[ജനതാപാർട്ടി]] സർക്കാറിൽ [[എ.ബി. വാജ്‌പേയി|അടൽബിഹാരി വാജ്പേയിയെയും]] [[എൽ.കെ. അദ്വാനി|ലാൽകൃഷ്ണ അദ്വാനിയെയും]] മന്ത്രിമാരായി നിയോഗിക്കാൻ ജനസംഘത്തിന് കഴിഞ്ഞു.<ref>{{cite web|url=http://www.jstor.org/pss/30171643|title=www.jstor.org}}</ref> 1980-ൽ [[എ.ബി. വാജ്‌പേയി|അടൽബിഹാരി വാജ്പേയിയും]] [[എൽ.കെ. അദ്വാനി|ലാൽകൃഷ്ണ അദ്വാനിയും]] [[ഭൈറോൺ സിങ് ശെഖാവത്ത്|ഭൈറോൺ സിങ് ശെഖാവത്തും]] ചേർന്ന് ബി.ജെ.പി എന്ന രാഷ്ട്രീയപാർട്ടി രൂപവൽക്കരിക്കുകയും [[എ.ബി. വാജ്‌പേയി]] ആദ്യ പ്രസിഡണ്ട്‌ ആകുകയും ചെയ്തു. [[ജനതാപാർട്ടി|ജനതാപാർട്ടിക്ക്]] ശേഷം വന്ന കോണ്ഗ്രസ് സർക്കാരിന്റെ വിമർശകരായിരുന്നു ബി.ജെ.പി, [[പഞ്ചാബ്|പഞ്ചാബിൽ]] ഉയർന്നു വന്നിരുന്ന [[സിഖ് ഭീകരത|സിഖ് ഭീകരതയെ]] എതിർത്തിരുന്നെങ്കിലും അതിന് കാരണമായി [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി|ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ]] ഭരണത്തിനെ പഴിച്ചു<ref>{{cite web|url=http://www.deccanherald.com/deccanherald/apr162004/d10.asp|title=www.deccanherald.com}}</ref>. ബി.ജെ.പി ഒരിക്കലും [[ബ്ലൂസ്റ്റാർ നടപടി|ബ്ലൂസ്റ്റാർ നടപടിയെ]] അനുകൂലിച്ചിരുന്നില്ല{{തെളിവ്}} എന്ന് മാത്രമല്ല 1984-ലെ [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി|ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ]] വധത്തിനുശേഷം ഉണ്ടായ കലാപത്തിനെ ശക്തമായി എതിർത്തു{{cn}}. സിഖ് വിരുദ്ധ കലാപത്തിൽ നിന്നും സിഖുകാരെ രക്ഷപെടുത്തിയതിൽ [[എ.ബി. വാജ്‌പേയി]] ശ്രദ്ധേയമായ പങ്കു വഹിച്ചു{{cn}} എന്ന് പാർട്ടി അവകാശപ്പെടുന്നു. 1984-ൽ നടന്ന ലോകസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ബി.ജെ.പിക്ക് രണ്ടു സീറ്റുകൾ കിട്ടുകയും തുടർന്ന് രാജ്യത്തിന്റെ മുഖ്യധാരാ രാഷ്ട്രീയത്തിലേയ്ക്ക് ഉയരുകയും ചെയ്തു. [[ വിശ്വ ഹിന്ദു പരിഷദ്|വിശ്വഹിന്ദു പരീക്ഷിത്തിന്റെയും]] [[രാഷ്ട്രീയ സ്വയംസേവക സംഘം|ആർ.എസ്.എസിന്റെയും]] നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന [[രാമജന്മഭൂമി]] പ്രക്ഷോഭത്തിൽ ബി.ജെ.പി രാഷ്ട്രീയശബ്ദം ഉയർത്തുകയും [[ബാബരി മസ്ജിദ്‌]] പൊളിച്ച് ക്ഷേത്രം പണിയണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. 1992 ഡിസംബർ 6-ന് നൂറുകണക്കിന് വരുന്ന [[വിശ്വ ഹിന്ദു പരിഷദ്]], ബി.ജെ.പി പ്രവർത്തകർ ശിലാന്യാസത്തിനായി ശ്രമിക്കുകയും അക്രമാസക്തരായ അവർ പള്ളി തകർക്കുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ഹിന്ദു-മുസ്ലീം അക്രമങ്ങൾ അരങ്ങേറുകയും ആയിരത്തിലേറെ ആളുകൾ കൊല്ലപ്പെടുകയും ചെയ്തു. രാജ്യത്തിൽ നിന്ന് വ്യാപകമായ പ്രതിഷേധം ഇതിനെതിരെ ഉയർന്നെങ്കിലും തുടർന്നുണ്ടായ തെരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ ബി.ജെ.പിക്ക് ശക്തമായ വിജയം ലഭിച്ചു. 1995 മാർച്ചിൽ [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്തിലും]] [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിലും]] നടന്ന നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയം കൈവരിക്കുകയും 1994 ഡിസംബറിൽ നടന്ന [[കർണാടക]] നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നല്ല പ്രകടനം കാഴ്ചവക്കുകയും ചെയ്തതിലൂടെ ബി.ജെ.പിയുടെ പ്രസക്തി കുതിച്ചുയർന്നു. തുടർന്ന്, 1996 മെയ് മാസത്തിൽ നടക്കാനിരിക്കുന്ന ലോകസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പാർട്ടിക്ക് ഭരണം ലഭിച്ചാൽ [[എ.ബി. വാജ്‌പേയി]] പ്രധാനമന്ത്രിയാകും എന്ന് [[എൽ.കെ. അദ്വാനി]] പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഒരു കക്ഷിക്കും ഒറ്റയ്ക്ക് ഭൂരിപക്ഷം ലഭിക്കാത്തതിനാൽ 1996-ലും 1998-ലും 1999-ലും ലോകസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ നടന്നുവെങ്കിലും 1996-ൽ തെരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം 161 സീറ്റുകൾ നേടിയ ബി.ജെ.പി സഖ്യത്തിലൂടെ 13 ദിവസം പ്രധാനമന്ത്രി പദത്തിൽ എത്തിയ [[എ.ബി. വാജ്‌പേയി]], ഭൂരിപക്ഷം തെളിയിക്കാനാവാതെ രാജി വച്ചൊഴിഞ്ഞു. രാഷ്ട്രീയ അനിശ്ചിതാവസ്ഥ കാരണം 1998-ൽ നടന്ന തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ബി.ജെ.പി സഖ്യം([[ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം|എൻ.ഡി.എ]]) 182 സീറ്റുകൾ നേടുകയും പ്രധാനമന്ത്രി പദത്തിൽ [[എ.ബി. വാജ്‌പേയി]] അധികാരത്തിൽ തിരിച്ചെത്തുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/news/1998/mar/28bjp.htm |title=Rediff On The NeT: TDP helps Vajpayee wins confidence vote |publisher=Rediff.com |date= |accessdate=2011-01-04}}</ref> പക്ഷെ, [[ജയലളിത|ജയലളിതയുടെ]] നേതൃത്വത്തിലുണ്ടായിരുന്ന പാർട്ടി പിന്തുണ പിൻവലിച്ചതിനെ തുടർന്ന് ഭരണം തകരുകയും 1999-ൽ പുതിയ തെരഞ്ഞെടുപ്പു പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1999-ൽ ബി.ജെ.പി ഒറ്റയ്ക്ക് 183-ഉം ബി.ജെ.പി സഖ്യമായ [[ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം|എൻ.ഡി.എ]], 303-ഉം സീറ്റുകൾ നേടിയതോടെ [[എ.ബി. വാജ്‌പേയി]] മൂന്നാം തവണ പ്രധാനമന്ത്രിയാവുകയും 2004 വരെ ഭരിക്കുകയും ചെയ്തു. [[എൽ.കെ. അദ്വാനി]], ഉപപ്രധാനമന്ത്രിയുടെയും ആഭ്യന്തര മന്ത്രിയുടെയും ചുമതലകൾ ഏറ്റെടുക്കുകയുംചെയ്തു. മുൻ കോണ്ഗ്രസ് സർക്കാരിന്റെ സാമ്പത്തിക ഉദാരനയം പിന്തുടർന്ന [[എ.ബി. വാജ്‌പേയി|വാജ്പേയിയുടെ]] സർക്കാർ സ്വകാര്യവൽക്കരണം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും രാജ്യത്തിന്റെ വിപണി ലോകത്തിന് തുറന്നു കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഇന്ത്യ തിളങ്ങുന്നു എന്ന മുദ്രാവാക്യം ഉയർത്തി 2004-ലെ പതിനാലാം ലോക്‌സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ച ബി.ജെ.പിക്ക് 138 സീറ്റുകളാണ് നേടാൻ കഴിഞ്ഞത്. 145 സീറ്റ് നേടിയ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ യു.പി.എ (335/545) സഖ്യകക്ഷി സർക്കാർ രൂപീകരിച്ചു. ([[ഐക്യ പുരോഗമന സഖ്യം|യു.പി.എ]]) നേതൃത്വത്തിൽ [[മൻമോഹൻ സിംഗ്]] ആദ്യമായി പ്രധാനമന്ത്രിയായി. 2009-ലെ ലോക്‌സഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പതിനാലാം ലോക്സഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന എൽ.കെ.അദ്വാനിയെ പ്രധാനമന്ത്രി സ്ഥാനാർത്ഥി ആയി പ്രഖ്യാപിച്ച് ബി.ജെ.പി മത്സരിച്ചെങ്കിലും 116 സീറ്റും 18.8 % വോട്ടുമായി വീണ്ടും പ്രതിപക്ഷത്ത് തുടരേണ്ടി വന്നു. 206 സീറ്റ് നേടിയ കോൺഗ്രസിൻ്റെ നേതൃത്വത്തിൽ മൻമോഹൻ സിംഗ് രണ്ടാം തവണയും പ്രധാനമന്ത്രിയായി യു.പി.എ സഖ്യ സർക്കാർ (322/545) വീണ്ടും കേന്ദ്രത്തിൽ അധികാരത്തിൽ തുടർന്നു. 2013-ൽ ഗോവയിൽ നടന്ന ബി.ജെ.പി ദേശീയ നിർവാഹക സമിതി യോഗത്തിൽ ഗുജറാത്ത് മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന നരേന്ദ്ര മോദിയെ പ്രധാനമന്ത്രി സ്ഥാനാർഥിയായി പ്രഖ്യാപിച്ച് അഖിലേന്ത്യ തലത്തിൽ നടത്തിയ '' അബ് കി ബാർ മോദി സർക്കാർ '' അഥവാ ഇത്തവണ മോദി സർക്കാർ എന്ന പ്രചാരണമാണ് 2014-ലെ പതിനാറാം ലോക്‌സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ബി.ജെ.പിയെ വീണ്ടും കേന്ദ്രത്തിൽ അധികാരത്തിൽ തിരിച്ചെത്തിച്ചത്. രണ്ടാം മൻമോഹൻ സർക്കാരിനെതിരെ ഉയർന്ന അഴിമതി ആരോപണങ്ങൾ യു.പി.എ സഖ്യ സർക്കാരിനെ പ്രതിക്കൂട്ടിലാക്കി. 2009-ൽ 206 സീറ്റ് നേടിയ കോൺഗ്രസ് 2014-ലെ ലോക്സഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 44 സീറ്റിലേക്ക് ഒതുങ്ങിയപ്പോൾ ബി.ജെ.പി തങ്ങളുടെ സീറ്റുകൾ 118-ൽ നിന്ന് 282 ലേക്ക് ഉയർത്തി. 2014-ലെ വിജയത്തോടെ നരേന്ദ്ര മോദി പ്രധാനമന്ത്രിയായും പാർട്ടി ദേശീയ ജനറൽ സെക്രട്ടറി അമിത് ഷാ ബി.ജെ.പി ദേശീയ അധ്യക്ഷനായും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2014-ലെ പതിനാറാം ലോക്സഭയിൽ 282 സീറ്റ് നേടിയ ബി.ജെ.പി സഖ്യകക്ഷികളടക്കം ആകെ 336 സീറ്റുകൾ നേടി എൻ.ഡി.എ സഖ്യം ലോക്‌സഭയിൽ മൂന്നിൽ രണ്ട് ഭൂരിപക്ഷം ഉറപ്പിച്ചു. 2014-ലെ ലോക്സഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം നടന്ന ജമ്മു & കാശ്മീർ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 25 സീറ്റ് നേടിയ ബി.ജെ.പി 28 സീറ്റ് നേടിയ പി.ഡി.പിയുമായി സഖ്യ സർക്കാർ രൂപീകരിച്ച് ആദ്യമായി ജമ്മു & കാശ്മീരിൽ അധികാരത്തിലെത്തി. മുഖ്യമന്ത്രി പദം പി.ഡി.പിക്ക് വിട്ട് കൊടുത്ത് ഉപ-മുഖ്യമന്ത്രി പദം അടക്കമുള്ള കാബിനറ്റ് വകുപ്പുകളും ബി.ജെ.പി കൈകാര്യം ചെയ്തു. സഖ്യ സർക്കാരിൽ അഭിപ്രായ ഭിന്നതകൾ രൂക്ഷമായതോടെ സഖ്യ സർക്കാരിനുള്ള പിന്തുണ 2018-ൽ പിൻവലിച്ച ബി.ജെ.പി ജമ്മു & കാശ്മീരിനെ 2018 മുതൽ ഗവർണർ ഭരണത്തിന് കീഴിലാക്കുകയും 2019 ഓഗസ്റ്റ് 5ന് സംസ്ഥാന അധികാരം പിൻവലിച്ച് ജമ്മു കാശ്മീർ, ലഡാക്ക് എന്നീ കേന്ദ്ര ഭരണ പ്രദേശങ്ങളാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്തു. സംസ്ഥാനത്തിൻ്റെ സ്വയംഭരണം ഉറപ്പാക്കിയിരുന്ന ആർട്ടിക്കിൾ 370-ആം വകുപ്പ് ഇതോടൊപ്പം റദ്ദ് ചെയ്തു. 2019-ലെ പതിനേഴാം ലോക്സഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിലും ബി.ജെ.പി മികച്ച വിജയം കരസ്ഥമാക്കി. (''സബ് കാ സാഥ് സബ്കാ വികാസ് ഔർ സബ്കാ വിശ്വാസ് '') (''എല്ലാവർക്കും ഒപ്പം എല്ലാവരുടേയും വികസനം എല്ലാവരുടേയും വിശ്വാസത്തിനൊപ്പം '' ) എന്നതായിരുന്നു 2019-ലെ ലോക്‌സഭ ഇലക്ഷനിലെ ബിജെപിയുടെ മുദ്രാവാക്യം. 2019-ലെ ലോക്സഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് 303 സീറ്റ് നേടിയ ബി.ജെ.പിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ 354 സീറ്റുകൾ വിജയിച്ച് എൻ.ഡി.എ(ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം) സർക്കാരിൽ നരേന്ദ്ര മോദി പ്രധാനമന്ത്രിയായി തുടർന്നു. 2024-ലെ പതിനെട്ടാം ലോക്‌സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ''ഫിർ എക് ബാർ മോദി സർക്കാർ, അബ്കി ബാർ ചാർ സൗ പാർ '' അഥവാ ഇത്തവണയും ബിജെപി ഒരിക്കൽ കൂടി മോദി സർക്കാർ, ഇത്തവണ 400 കടക്കും എന്ന മുദ്രാവാക്യം ഉയർത്തി മത്സരിച്ച് 240 സീറ്റ് നേടിയ ബി.ജെ.പി ജനതാദൾ യുണൈറ്റഡ്, തെലുഗു ദേശം പാർട്ടി എന്നിവരുടെ പിന്തുണയോടെ കൂട്ടു കക്ഷി സർക്കാർ രൂപീകരിച്ചു. 2024 ജൂൺ മാസം 9ന് തുടർച്ചയായി മൂന്നാം തവണയും നരേന്ദ്ര മോദി തന്നെ ഭാരതത്തിൻ്റെ പ്രധാനമന്ത്രിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് എൻ.ഡി.എ സഖ്യം(303/542) നിലവിൽ 2014 മുതൽ കേന്ദ്രത്തിൽ അധികാരത്തിൽ തുടരുന്നു. 2026 ഒക്ടോബർ 6 ന് നടന്ന ആസാമിലെ നഗോൺ ലോക്‌സഭ ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയിച്ചതോടെ ലോക്‌സഭയിൽ ബിജെപിയുടെ അംഗസംഖ്യ 241 ആയി വർധിച്ചു.<ref>https://www.deccanherald.com/amp/story/india/assam/how-bjp-snatched-assams-muslim-majority-nagaon-lok-sabha-seat-from-congress-4177022</ref> 2024-ലെ ലോക്‌സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ഒപ്പം നടന്ന ഒഡീഷ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ബിജെപി ആദ്യമായി ഒഡീഷയിൽ അധികാരത്തിലെത്തി. ആകെയുള്ള 147 അംഗ നിയമസഭയിൽ 78 സീറ്റ് നേടിയ ബിജെപി ലോക്‌സഭയിൽ ഒഡീഷയിൽ നിന്ന് 21ൽ 20 സീറ്റും വിജയിച്ചു. 2024-ലെ ലോക്‌സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം നടന്ന കേന്ദ്ര ഭരണ പ്രദേശമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ട ജമ്മു കാശ്മീർ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 62 സീറ്റിൽ മത്സരിച്ച ബിജെപി 29 സീറ്റുകൾ നേടി നിയമസഭയിലെ മുഖ്യ പ്രതിപക്ഷമായി. ഒപ്പം തന്നെ ഹരിയാനയിൽ 90 സീറ്റിൽ മത്സരിച്ച ബിജെപി 48 സീറ്റുകൾ ഒറ്റയ്ക്ക് നേടി തുടർച്ചയായി മൂന്നാം തവണയും ഭരണം നില നിർത്തുകയും ചെയ്തു. 2024 നവംബറിൽ നടന്ന മഹാരാഷ്ട്ര നിയമസഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയം നേടി എൻ.ഡി.എ സഖ്യം മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ഭരണം നിലനിർത്തി. 2025 ഫെബ്രുവരി 5ന് നടന്ന ഡൽഹി നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 70 അംഗ നിയമസഭയിൽ 48 സീറ്റുകൾ നേടി 27 വർഷത്തിന് ശേഷം ബിജെപി ഡൽഹിയിൽ അധികാരത്തിൽ തിരിച്ചെത്തി. 2025 നവംബറിൽ നടന്ന ബീഹാർ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മുഖ്യമന്ത്രി നിതീഷ് കുമാർ നേതൃത്വം നൽകിയ എൻ.ഡി.എ സഖ്യം ബീഹാറിൽ വിജയം നേടി. 2026-ൽ അഞ്ച് സംസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് നടന്ന നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കേരളത്തിൽ 3 സീറ്റും തമിഴ്‌നാട്ടിൽ ഒരു സീറ്റും നേടിയ ബിജെപി ആസാമിൽ തുടർച്ചയായി മൂന്നാം തവണയും പുതുച്ചേരിയിൽ രണ്ടാമതും തുടർഭരണം ഉറപ്പാക്കുകയും പശ്ചിമ ബംഗാളിൽ 294 ൽ 207 സീറ്റുകൾ നേടി ആദ്യമായി അധികാരം പിടിക്കുകയും ചെയ്തു. 1996-ൽ ആദ്യമായി കേന്ദ്രത്തിൽ അധികാരത്തിൽ എത്തിയ പാർട്ടി ഇതുവരെ ആകെ ആറു തവണ രാജ്യത്തിൻ്റെ അധികാരം നിയന്ത്രിക്കുകയും നിലവിൽ കേന്ദ്രത്തിൽ അധികാരത്തിൽ തുടരുകയും ചെയ്യുന്നു. പതിനേഴ് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ബിജെപിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യത്തിൻ്റെ (എൻ.ഡി.എ) ഭരണ പങ്കാളിത്തവും മറ്റ് പതിനാല് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ബിജെപി നേരിട്ട് ഭരണത്തിലുമാണ്. ബി.ജെ.പിയുടെ ദേശീയ അധ്യക്ഷനും ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രിയുമായ ഏക വ്യക്തിയുമാണ് അടൽ ബിഹാരി വാജ്പേയി. നിലവിൽ ബി.ജെ.പിയുടെ പ്രധാനമന്ത്രിയായ നരേന്ദ്ര മോദി എത്തിയത് പാർട്ടി ദേശീയ ജനറൽ സെക്രട്ടറി പദത്തിലും ഗുജറാത്ത് മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലും തുടർന്ന ശേഷമാണ്. എന്നാൽ ബി.ജെ.പിയെ രാജ്യത്ത് ആകമാനം ചലനാത്മക ശക്തിയാക്കുന്നതിൽ നിർണായക പങ്ക് വഹിച്ച എൽ.കെ.അദ്വാനിക്ക് ഇന്ത്യയുടെ ഉപ-പ്രധാനമന്ത്രി, കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്മന്ത്രി എന്നീ സ്ഥാനങ്ങളാണ് ലഭിച്ചത്. ജനസംഘം രൂപീകരിച്ച കാലം മുതൽക്കുള്ള ആശയങ്ങളിലൂന്നിയാണ് ബി.ജെ.പിയുടെ ഇന്നത്തെ സംഘടന സംവിധാനം മുന്നോട്ട് പോവുന്നത്. ആദ്യ കാലങ്ങൾ മുതൽ 2009 വരെ എ.ബി.വാജ്പേയി, എൽ.കെ.അദ്വാനി എന്നിവരിൽ കേന്ദ്രീകരിച്ച പാർട്ടിയെ 2014-ലെ വിജയം നേടിയ ശേഷം ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നയിക്കുന്നത് നരേന്ദ്ര മോദി - അമിത് ഷാ - ജെ.പി. നദ്ദ എന്നിവരുടെ കൂട്ടായ നേതൃത്വമാണ്.<ref>[https://www.indiatoday.in/diu/story/diu-bjp-rise-shifting-of-political-landscape-in-india-before-2024-lok-sabha-elections-2476098-2023-12-14 Rise of BJP in India]</ref><ref>[https://m.economictimes.com/news/elections/lok-sabha/india/how-bjp-rose-and-congress-fell-in-three-decades/articleshow/68440617.cms BJP rise and congress fall]</ref> ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടിയുടെ ദേശീയ അധ്യക്ഷനായിരുന്ന ജെ.പി.നദ്ദ മൂന്നാം നരേന്ദ്ര മോദി സർക്കാരിൽ കേന്ദ്ര ആരോഗ്യ വകുപ്പ് മന്ത്രിയായതിനെ തുടർന്ന് വന്ന ഒഴിവിൽ 2025 ഡിസംബർ 14ന് പാർട്ടിയുടെ ദേശീയ വർക്കിംഗ് പ്രസിഡൻ്റായി ബീഹാറിൽ നിന്നുള്ള നിതിൻ നബിൻ നിയമിതനായി. 6 വർഷം പാർട്ടി അധ്യക്ഷനായിരുന്ന് സ്ഥാനമൊഴിഞ്ഞ ജെ.പി.നദ്ദയ്ക്ക് പകരക്കാരനായി ബിജെപിയുടെ ദേശീയ അധ്യക്ഷനായി 2026 ജനുവരി 20ന് നിതിൻ നബിൻ ചുമതലയേറ്റു.<ref>https://www.thehindu.com/news/national/nitin-nabin-to-be-formally-elected-bjp-president-on-january-20/article70505904.ece</ref> ==സംഘടന== [[File:Structure of BJP 2020 March.jpg|right|thumb|upright=1.3|A diagram of the [[Organisation of the Bharatiya Janata Party|structure of the Bharatiya Janata Party]]]] പ്രസിഡന്റാണ് പാർട്ടിയുടെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന പദവിയിൽ ഉള്ളയാൾ. മൂന്നു വർഷം കാലാവധിയുള്ള ഈ പദവിയിൽ ഇപ്പോളുള്ളത് [[നിതിൻ നബിൻ]] ആണ്‌ . വൈസ് പ്രസിഡന്റ്‌, ജനറൽ സെക്രട്ടറി, ട്രെഷറർ തുടങ്ങി മറ്റു സെക്രട്ടറിമാർ ഈ സ്ഥാനത്തിന് പിന്നാലെയുണ്ട്. മുഖ്യ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്ന, മുതിർന്ന നേതാക്കൾ ചേർന്ന ബോഡിയാണ് നാഷണൽ എക്സിക്യുട്ടീവ്‌. സംസ്ഥാന തലത്തിലും ഇതേ രീതി പിന്തുടരുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.bjp.org/content/view/764/426/|title=www.bjp.org|access-date=2011-05-06|archive-date=2011-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20110927072056/http://www.bjp.org/content/view/764/426/|url-status=dead}}</ref> പാർട്ടിയുടെ മുതിർന്ന നേതാക്കളിൽ കൂടുതലും, രാജ്യത്തിൽ ശക്തമായ സ്വാധീനമുള്ള [[രാഷ്ട്രീയ സ്വയംസേവക സംഘം|ആർ.എസ്.എസിൽ]] നിന്നും എത്തിയവരാണ്. [[സംഘപരിവാർ]] സംഘടനകളായ [[വിശ്വ ഹിന്ദു പരിഷദ്]], [[സ്വദേശി ജാഗരൺ മഞ്ച്]] തുടങ്ങിയവയായും ബി.ജെ.പി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. == ലോകസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == 1980-ൽ ബി.ജെ.പി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടശേഷം 1984-ലാണ് ആദ്യമായി ലോക്‌സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കുന്നത്. 1984-ൽ രണ്ട് ലോക്സഭാ സീറ്റുകൾ ആണ് ആകെ പാർട്ടി ജയിച്ചത്. 1996-ൽ ആദ്യമായി ബിജെപി ലോക്സഭയിലെ ഏറ്റവും വലിയ കക്ഷിയായി, പക്ഷേ ഗവർമെന്റ് അസ്ഥിരമായിരുന്നു. 1998-ലും 1999-ലും 2024-ലും ബിജെപി തന്നെയായിരുന്നു ഏറ്റവും വലിയ ഒറ്റകക്ഷി. മൂന്ന് തവണയും കൂട്ടുകക്ഷി മന്ത്രിസഭയുണ്ടാക്കി. 2014, 2019 ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ [[ബി.ജെ.പി]] തനിച്ച് ഭൂരിപക്ഷം നേടി. 2024 ലോക്സഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ബി.ജെ.പി 240 സീറ്റ് ഒറ്റയ്ക്ക് നേടി. 1991 മുതൽ 1996 വരെയും 2004 മുതൽ 2014 വരെയും ലോക്‌സഭയിലെ മുഖ്യ പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടിയായും പ്രവർത്തിച്ചു. {| class="wikitable sortable " cellpadding="5" |+ ! style="width:5%;"| വർഷം ! style="width:15%;"| സഭ ! style="width:20%;"|നേതാവ് ! style="width:15%;"| ജയിച്ച സീറ്റ് ! style="width:15%;"| സീറ്റിലെ മാറ്റം ! style="width:15%;"| വോട്ടുശതമാനം ! style="width:15%;"| വോട്ടു മാറ്റം ! ഫലം ! class="unsortable" | കുറിപ്പുകൾ |- style="text-align:center;" || [[Indian general election, 1984|1984]] || [[എട്ടാം ലോകസഭ]] |[[ലാൽ കൃഷ്ണ അഡ്വാണി|എൽ.കെ അദ്വാനി]] ||{{Composition bar|2|533|{{Bharatiya Janata Party/meta/color}}}} || {{increase}} 2 || 7.74 ||&nbsp;– | {{no2|പ്രതിപക്ഷം}} ||{{sfn|Election Commission|1984}} |- style="text-align:center;" || [[Indian general election, 1989|1989]] || [[9 ലോകസഭ]] |[[ലാൽ കൃഷ്ണ അഡ്വാണി|എൽ.കെ അദ്വാനി]] ||{{Composition bar|85|545|{{Bharatiya Janata Party/meta/color}}}} || {{increase}} 83 || 11.36 || {{increase}} 3.62 | {{partial|[[നാഷണൽ ഫ്രണ്ട്]] [[പുറത്തുനിന്നുപിന്താങ്ങി]] }} ||{{sfn|Election Commission|1989}} |- style="text-align:center;" || [[Indian general election, 1991|1991]] || [[10 ലോകസഭ]] |[[ലാൽ കൃഷ്ണ അഡ്വാണി|എൽ.കെ അദ്വാനി]] ||{{Composition bar|120|545|{{Bharatiya Janata Party/meta/color}}}} || {{increase}} 35 || 20.11 || {{increase}} 8.75 | {{no2|പ്രതിപക്ഷം}} ||{{sfn|Election Commission|1991}} |- style="text-align:center;" || [[Indian general election, 1996|1996]] || [[11 ലോകസഭ]] |[[അടൽ ബിഹാരി വാജ്പേയി|വാജ്പേയി]] ||{{Composition bar|161|545|{{Bharatiya Janata Party/meta/color}}}} || {{increase}} 41 || 20.29 || {{increase}} 0.18 | {{partial|ഭരണം-പിന്നീട് പ്രതിപക്ഷം}} ||{{sfn|Election Commission|1996}} |- style="text-align:center;" || [[Indian general election, 1998|1998]] || [[12 ലോകസഭ]] |[[അടൽ ബിഹാരി വാജ്പേയി|വാജ്പേയി]] ||{{Composition bar|182|545|{{Bharatiya Janata Party/meta/color}}}} || {{increase}} 21 || 25.59 || {{increase}} 5.30 | {{yes2|ഭരണം}} ||{{sfn|Election Commission|1998}} |- style="text-align:center;" || [[Indian general election, 1999|1999]] || [[13 ലോകസഭ]] |[[അടൽ ബിഹാരി വാജ്പേയി|വാജ്പേയി]] ||{{Composition bar|182|545|{{Bharatiya Janata Party/meta/color}}}} || {{steady}} 0 || 23.75 || {{decrease}} 1.84 | {{yes2|ഭരണം}} ||{{sfn|Election Commission|1999}} |- style="text-align:center;" || [[Indian general election, 2004|2004]] || [[14 ലോകസഭ]] |[[അടൽ ബിഹാരി വാജ്പേയി|വാജ്പേയി]] ||{{Composition bar|138|543|{{Bharatiya Janata Party/meta/color}}}} || {{decrease}} 44 || 22.16 || {{decrease}} 1.69 | {{no2|പ്രതിപക്ഷം}} ||{{sfn|Election Commission|2004}} |- style="text-align:center;" || [[Indian general election, 2009|2009]] || [[15 ലോകസഭ]] |[[ലാൽ കൃഷ്ണ അഡ്വാണി|എൽ.കെ അദ്വാനി]] ||{{Composition bar|116|543|{{Bharatiya Janata Party/meta/color}}}} || {{decrease}} 22 || 18.80 || {{decrease}} 3.36 | {{no2|പ്രതിപക്ഷം}} ||{{sfn|Election Commission|2009}} |- style="text-align:center;" || [[Indian general election, 2014|2014]] || [[16 ലോകസഭ]] |[[നരേന്ദ്ര മോദി]] ||{{Composition bar|282|543|{{Bharatiya Janata Party/meta/color}}}} || {{increase}} 166 || 31.34 || {{increase}}12.54 | {{yes2|ഭരണം}} ||{{sfn|Election Commission|2014}} |- style="text-align:center;" || [[Indian general election, 2019|2019]] || [[17 -ലോകസഭ]] |[[നരേന്ദ്ര മോദി]] ||{{Composition bar|303|543| {{Bharatiya Janata Party/meta/color}}}} || {{increase}} 21 || 37.46 || {{increase}}6.12 | {{yes2|ഭരണം}} ||{{sfn|Election Commission|2019}} |- style="text-align:center;" || [[Indian general election, 2024|2024]] || [[18 -ലോകസഭ]] |[[നരേന്ദ്ര മോദി]] ||{{Composition bar|240|543| {{Bharatiya Janata Party/meta/color}}}} || {{decrease}} 63 || 36.56 || {{decrease}}0.90 | {{yes2|ഭരണം}} ||{{sfn|Election Commission|2024}} |- style="text-align:center;" |} == വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ പ്രകടനം == [[File:Ruling Alliances in India.jpg|400px|right]] * [[അരുണാചൽ പ്രദേശ്]] * [[ആസാം]] ( [[ബോഡോലാന്റ് പീപ്പിൾസ് പാർട്ടി]]യോടൊത്ത്) * [[ഗോവ]] (with [[ഗോവ ഫോർവേഡ് പാർട്ടി]] യോടും [[മഹാരാഷ്ട്രവാദി ഗോമന്തക് പാർട്ടി]]യോടും ഒത്ത്) * [[ഗുജറാത്ത്]] * [[ഹരിയാന]] * [[മണിപ്പൂർ]] ( [[നാഗ പീപ്പിൾസ് ഫ്രണ്ട്]], [[നാഷണൽ പീപ്പിൾസ് പാർട്ടി]] ലോക്ജനശക്തി പാർട്ടി]] എന്നിവയോടൊത്ത്) * [[ത്രിപുര]] ( [[ഇന്ദീജീനസ് പീപ്പിൾസ് ഫ്രണ്ട് ഒഫ് ത്രിപുര]]യും ചേർന്ന്) * [[ഉത്തർ പ്രദേശ്]] ([[അപ്നാദൾ)]] , [[സുഹൽദേവ് ഭാരതീയ സമാജ് പാർട്ടി]] എന്നിവയോടൊത്ത്) * [[ഉത്തരാഖണ്ട്]] * [[ഛത്തീസ്‌ഗഢ്]] * [[മദ്ധ്യപ്രദേശ്]] * [[രാജസ്ഥാൻ]] * [[ഒറീസ]] * [[മഹാരാഷ്ട്ര]] * [[ദില്ലി]] ആറു സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ മറ്റു പാർട്ടികളെ മന്ത്രിസഭയുണ്ടാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.അവ: * [[ബിഹാർ]] ([[ജനതാദൾ (യുനൈറ്റഡ്)]] ,[[ലോക് ജനശക്തി പാർട്ടി]]) * [[മേഘാലയ]] ( [[നാഷണൽ പീപ്പിൾസ് പാർട്ടി]] യുനൈറ്റഡ് ഡമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി]] * [[നാഗാലാന്റ്]] ([[നാഷണലിസ്റ്റ് ഡമോക്രാറ്റിൿ പ്രൊഗ്രസീവ് പാർട്ടി]], [നാഷണൽ പീപ്പിൾസ് പാർട്ടി]] , [[ജനതാദൾ (യുനൈറ്റഡ്)]]) * [[ആന്ധ്രപ്രദേശ്]] ([[തെലുഗുദേശം പാർട്ടി]]) * [[സിക്കിം]] (സിക്കിം ക്രാന്തികാരി മോർച്ച) * [[പോണ്ടിച്ചേരി]] ( [[ആൾ ഇന്ത്യ എൻ ആർ കോൺഗ്ഗ്രസ്]]) ഈ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ മുമ്പ് ബിജെപി ഭരണത്തിലായിരുന്നു: * [[ത്സാർഖണ്ഡ്]] * [[കർണാടക]] * [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്]] ഈ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ബിജെപി ഉൾപ്പെടുന്ന മുന്നണികൾ ഭരിച്ചിട്ടുണ്ട്: * [[ജമ്മു കാശ്മീർ]] ( [[ജമ്മു & കാശ്മീർ പീപ്പിൾസ് ഡമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി]]) * [[പഞ്ചാബ്]] ([[ശിരോമണി അകാലിദൾ]]) * [[തമിഴ്നാട്]] ( [[ആൾ ഇന്ത്യ അണ്ണാ ദ്രാവിഡമുന്നേറ്റകഴകം]]) ഈ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ബിജെപി ഇതുവരെ ഭരണസഭയിലുണ്ടായിട്ടില്ല: * [[കേരളം]] * [[തെളുങ്കാന]] (ആന്ധ്രയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോൾ തെളുഗുദേശവുമൊത്ത് ഭരിച്ചു. [[Andhra Pradesh Reorganisation Act, 2014|bifurcated]].) * [[പശ്ചിമബംഗാൾ]] It also has a regional political alliance in the North-East named as the [[North-East Democratic Alliance]].{{sfn|World Statesman|2014}}<ref name="auto">{{cite web|url=http://thewire.in/2016/05/25/bjp-crafts-north-east-democratic-alliance-to-make-the-region-congress-mukt-38680/|title=BJP Crafts North East Democratic Alliance to Make the Region 'Congress Mukt'|first=Sangeeta Barooah|last=Pisharoty|date=25 May 2016|publisher=|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160526113451/http://thewire.in/2016/05/25/bjp-crafts-north-east-democratic-alliance-to-make-the-region-congress-mukt-38680/|archivedate=26 May 2016|df=dmy-all}}</ref><ref name="hindustantimes.com">{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/india/amit-shah-holds-meeting-with-northeast-cms-forms-alliance/story-YDYLQ6YsImuzZOQ6Zev5MO.html|title=Amit Shah holds meeting with northeast CMs, forms alliance|date=25 May 2016|publisher=|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160526061921/http://www.hindustantimes.com/india/amit-shah-holds-meeting-with-northeast-cms-forms-alliance/story-YDYLQ6YsImuzZOQ6Zev5MO.html|archivedate=26 May 2016|df=dmy-all}}</ref><ref name="ndtv.com">{{cite web|url=http://www.ndtv.com/india-news/hours-after-sonowal-oath-ceremony-bjp-forms-anti-congress-bloc-in-northeast-1409824|title=BJP Acts East With New Anti-Congress Bloc, Puts Himanta Biswa In Charge|publisher=|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160525135628/http://www.ndtv.com/india-news/hours-after-sonowal-oath-ceremony-bjp-forms-anti-congress-bloc-in-northeast-1409824|archivedate=25 May 2016|df=dmy-all}}</ref> === ഇപ്പോഴത്തെ ബിജെപി- എൻ ഡി എ മന്ത്രിസഭകൾ === [[File:BJP CM History 2024.png|400px|right]] {| class="wikitable sortable" cellpadding="1" cellspacing="1" style="border:1px solid black;" |- ! scope="col" style="width:200px;"|സംസ്ഥാനം ! scope="col" style="width:150px;"| ബി.ജെ.പി/NDA govt.എന്നുമുതൽ ! scope="col" style="width:200px;"|മുഖ്യമന്ത്രി ! scope="col" style="width:200px;"|പാർട്ടി ! scope="col" style="width:150px;"|എന്നുമുതൽ ! scope="col" style="width:90px;"|അസംബ്ലിയിലെ സീറ്റുകൾ ! scope="col" class="unsortable" |{{Abbr|Ref(s)|Reference(s)}} |- | style="text-align: center;" | [[ഗുജറാത്ത്]] | style="text-align: center;" | [[List of Chief Ministers of Gujarat|28 ഫെബ്രുവരി 1998]] | style="text-align: center;" | Bhoopendrabhayi Patel | style="text-align: center;" | ബി.ജെ.പി | style="text-align: center;" | | style="text-align: center;" | [[Gujarat Legislative Assembly|163/182]] | style="text-align: center;" |{{sfn|Gujarat Legislative Assembly|2015}} |- | style="text-align: center;" | [[നാഗാലാന്റ്]] | style="text-align: center;" | [[List of Chief Ministers of Nagaland|8 മാർച്ച് 2008]] | style="text-align: center;" | [[നെയ്ഫു റിയോ]] | style="text-align: center;" | [[നാഷണലിസ്റ്റ് ഡമോക്രാറ്റിക് പ്രോഗ്രസീവ് പാർട്ടി|NDPP]] | style="text-align: center;" | 7 മാർച്ച് 2018 | style="text-align: center;" | [[Nagaland Legislative Assembly|60/60]] | style="text-align: center;" |{{sfn|ECI Nagaland|2013}} |- | style="text-align: center;" | [[ഗോവ]] | style="text-align: center;" | [[List of Chief Ministers of Goa|6 മാർച്ച് 2012]] | style="text-align: center;" | [[പ്രമോദ് സാവന്ത്]] | style="text-align: center;" | [[ ബി.ജെ.പി]] | style="text-align: center;" | 19 മാർച്ച് 2019 | style="text-align: center;" | [[Goa Legislative Assembly|33/40]] | style="text-align: center;" | <ref>Murari Shetye. "[https://timesofindia.indiatimes.com/india/goa-speaker-pramod-sawant-succeeds-parrikar-as-cm/articleshow/68473049.cms Goa speaker Pramod Sawant succeeds Parrikar as CM]" ''The Times of India''. 19 March 2019.</ref> |- | style="text-align: center;" | [[ഹരിയാന]] | style="text-align: center;" | [[List of Chief Ministers of Haryana|19 ഒക്റ്റോബർ 2014]] | style="text-align: center;" | [[മനോഹർ ലാൽ ഖട്ടാർ]] | style="text-align: center;" | [[ ബി.ജെ.പി]] | style="text-align: center;" | 26 ഒക്റ്റോബർ 2014 | style="text-align: center;" | [[Haryana Legislative Assembly|48/90]] | style="text-align: center;" |{{sfn|ECI Haryana|2014}} |- | style="text-align: center;" | Madhya Pradesh | style="text-align: center;" |2003 | style="text-align: center;" | [[മോഹൻ യാദവ്]] | style="text-align: center;" | BJP | style="text-align: center;" | | style="text-align: center;" |165/230 | style="text-align: center;" |{{sfn|Abhinav Bhatt|2014}} |- | style="text-align: center;" | [[ആസാം]] | style="text-align: center;" | [[List of Chief Ministers of Assam|24 മേയ് 2016]] | style="text-align: center;" | Himantha Biswa Sarma | style="text-align: center;" | [[ ബി.ജെ.പി]] | style="text-align: center;" | | style="text-align: center;" | [[Assam Legislative Assembly|84/126]] | style="text-align: center;" | <ref name="auto" /><ref name="hindustantimes.com" /> |- | style="text-align: center;" | Puducherry (UT) | style="text-align: center;" | | style="text-align: center;" | N. Rangaswami | style="text-align: center;" | AINRC | style="text-align: center;" | | style="text-align: center;" |16/30 | style="text-align: center;" | <ref name="auto" /><ref name="hindustantimes.com" /> |- | style="text-align: center;" | [[അരുണാചൽ പ്രദേശ്]] | style="text-align: center;" | [[List of Chief Ministers of Arunachal Pradesh|16 സെപ്റ്റംബർ 2016]] | style="text-align: center;" | Pema Khandu | style="text-align: center;" | [[ ബി.ജെ.പി]] | style="text-align: center;" | 16 സെപ്റ്റ്ംബർ 2016 | style="text-align: center;" | [[Arunachal Pradesh Legislative Assembly|59/60]] | style="text-align: center;" | <ref>{{cite news|last=Kashyap|first=Samudra Gupta|date=31 December 2016|url=http://indianexpress.com/article/india/arunachal-gets-full-fledged-bjp-govt-as-pema-khandu-32-others-join-saffron-party-4453088/|work=Indian Express|title=Arunachal gets full-fledged BJP govt as Pema Khandu, 32 others join saffron party|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170101003202/http://indianexpress.com/article/india/arunachal-gets-full-fledged-bjp-govt-as-pema-khandu-32-others-join-saffron-party-4453088/|archivedate=1 January 2017|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align: center;" | [[മണിപ്പൂർ]] | style="text-align: center;" | [[List of Chief Ministers of Manipur|15 മാർച്ച് 2017]] | style="text-align: center;" | [[എൻ. ബിരൻ സിങ്]] | style="text-align: center;" | [[ ബി.ജെ.പി]] | style="text-align: center;" | 15 മാർച്ച് 2017 | style="text-align: center;" | [[Manipur Legislative Assembly|57/60]] | style="text-align: center;" |<ref>{{cite news|url=http://www.deccanchronicle.com/nation/politics/130317/with-32-mlas-support-bjp-to-elect-manipur-leader-today.html|title=With 32 MLAs' support, BJP to elect Manipur leader today|work=Deccan Chronicle|date=13 March 2017|accessdate=29 June 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170317034237/http://www.deccanchronicle.com/nation/politics/130317/with-32-mlas-support-bjp-to-elect-manipur-leader-today.html|archivedate=17 March 2017|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align: center;" | [[ഉത്തരാഖണ്ട്]] | style="text-align: center;" | [[List of Chief Ministers of Uttarakhand|18 മാർച്ച് 2017]] | style="text-align: center;" | Pushkar Singh Dhami | style="text-align: center;" | [[ ബി.ജെ.പി]] | style="text-align: center;" | | style="text-align: center;" | [[Uttarakhand Legislative Assembly|47/70]] | style="text-align: center;" |<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/elections/uttarakhand-2017/live-updates-uttarakhand-assembly-elections-results-2017/article17446473.ece|title=BJP decimates Congress in Uttarakhand|work=The Hindu|date=11 March 2017|accessdate=29 June 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180303123921/http://www.thehindu.com/elections/uttarakhand-2017/live-updates-uttarakhand-assembly-elections-results-2017/article17446473.ece|archivedate=3 March 2018|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align: center;" | [[ഉത്തർ പ്രദേശ്]] | style="text-align: center;" | [[List of Chief Ministers of Uttar Pradesh|19 മാർച്ച് 2017]] | style="text-align: center;" | [[യോഗി ആദിത്യനാഥ്]] | style="text-align: center;" | [[ ബി.ജെ.പി]] | style="text-align: center;" | 19 മാർച്ച് 2017 | style="text-align: center;" | [[Uttar Pradesh Legislative Assembly|273/403]] | style="text-align: center;" |<ref>{{cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/up-elections-2017-poll-results-update-uttar-pradesh-bjp-congress-sp-bsp-narendra-modi-akhilesh-yadav-rahul-gandhi-mayawati-2349573|title=UP Elections 2017 Results- BJP wins three-fourth majority; Mayawati cries foul about EVM, SP stunned|work=Daily News & Analysis|date=11 March 2017|accessdate=29 June 2017|last=Chowdury|first=Arghya Roy|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170730205049/http://www.dnaindia.com/india/up-elections-2017-poll-results-update-uttar-pradesh-bjp-congress-sp-bsp-narendra-modi-akhilesh-yadav-rahul-gandhi-mayawati-2349573|archivedate=30 July 2017|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align: center;" | [[ബിഹാർ]] | style="text-align: center;" | [[List of Chief Ministers of Bihar|27 ജൂലൈ 2017]] | style="text-align: center;" | [[നിതീഷ് കുമാർ]] | style="text-align: center;" | [[ജനതാദൾ (യുനൈറ്റഡ്)]] | style="text-align: center;" | | style="text-align: center;" |134/243 | style="text-align: center;" | |- | style="text-align: center;" | [[മേഘാലയ]] | style="text-align: center;" | [[List of Chief Ministers of Meghalaya|6 മാർച്ച് 2018]] | style="text-align: center;" | [[കോണ്രാഡ് സാങ്മ]] | style="text-align: center;" | [[നാഷണൽ പീപ്പിൾസ് പാർട്ടി|NPP]] | style="text-align: center;" | 6 മാർച്ച് 2018 | style="text-align: center;" | [[Meghalaya Legislative Assembly|50/60]] | style="text-align: center;" | |- | style="text-align: center;" | [[ത്രിപുര]] | style="text-align: center;" | [[List of Chief Ministers of Tripura|8 മാർച്ച് 2018]] | style="text-align: center;" | [[ബിപ്ലവ് കുമാർ ദേവ്|മണിക് സാഹ]] | style="text-align: center;" | [[ ബി.ജെ.പി]] | style="text-align: center;" | 8 മാർച്ച് 2018 | style="text-align: center;" | [[Tripura Legislative Assembly|47/60]] | style="text-align: center;" | |- | style="text-align: center;" |[[രാജസ്ഥാൻ]] | rowspan="2" style="text-align: center;" |17 december 2023 | style="text-align: center;" |[[ഭജൻ ലാൽ ശർമ്മ]] | style="text-align: center;" |[[ ബി.ജെ.പി]] | style="text-align: center;" | | style="text-align: center;" |119/200 | style="text-align: center;" | |- | style="text-align: center;" |[[ഛത്തീസ്ഗഢ്]] | style="text-align: center;" |[[വിഷ്ണു ദേവ് സായ്]] | style="text-align: center;" |[[ ബി.ജെ.പി]] | style="text-align: center;" | | style="text-align: center;" |54/90 | style="text-align: center;" | |- |[[സിക്കിം]] | |Prem Singh Tamang |SKM | |32/32 |} ==ബി.ജെ.പിയുമായി സഹകരിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്ന മുഖ്യ സംഘടനകൾ== *[[ഭാരതീയ യുവമോർച്ച]] (യുവജന പ്രസ്ഥാനം) *[[ഭാരതീയ കിസാൻ മോർച്ച ]] (കർഷക പ്രസ്ഥാനം) *[[ ഭാരതീയ പട്ടികജാതി മോർച്ച ]] (പട്ടികജാതി പ്രസ്ഥാനം) *[[ഭാരതീയ മഹിളാ മോർച്ച]] (വനിതാ പ്രസ്ഥാനം) *[[ഭാരതീയ ന്യൂനപക്ഷ മോർച്ച]] (ന്യൂനപക്ഷ പ്രസ്ഥാനം) ==നയസമീപനങ്ങൾ== [[ഇന്റഗ്രൽ ഹ്യുമാനിസം|ഇന്റഗ്രൽ ഹ്യുമാനിസത്തിന്]] പ്രത്യേക സ്ഥാനം കൽപ്പിച്ച് നൽകിയിട്ട് കൊടുത്തിട്ടുള്ള ബി.ജെ.പിയുടെ ആദർശത്തിൽ ചില വലതുപക്ഷ നിലപാടുകളും ഉൾപ്പെടുന്നു. ആധുനികതയും യാഥാസ്ഥിതികത്വവും സ്വദേശവൽക്കരണവും വികേന്ദ്രീകരണവും സാമൂഹിക സംരക്ഷണവും പുരോഗമനവും ഉൾപ്പെടുന്ന നിലപാടുകളാണ് രാജ്യത്തിന്റെ പുരാതന മൂല്യങ്ങളിൽ നിന്നും സംസ്കാരത്തിൽ നിന്നും ബി.ജെ.പി അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref name="FP">{{cite web|url=http://www.foreignpolicy.com/articles/2010/04/30/does_india_still_need_a_hindu_nationalist_party|title=Does India Still Need a Hindu Nationalist Party?|work=|publisher=Foreign policy|accessdate=|archive-date=2014-08-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20140819001444/http://www.foreignpolicy.com/articles/2010/04/30/does_india_still_need_a_hindu_nationalist_party|url-status=dead}}</ref> തുറന്ന വിപണിലൂടെയും സ്വയം ഉയർച്ചയിലൂടെയുമുള്ള സാമ്പത്തിക വളർച്ചയിലാണ് ബി.ജെ.പി വിശ്വസിക്കുന്നത്. പാർട്ടി ഭരണഘടനയിൽ ഇങ്ങനെ വിശദീകരിക്കുന്നു. ''"അഭിമാനത്തോടെ, രാജ്യത്തിന്റെ പുരാതന സംസ്കാരങ്ങളിൽ നിന്നും മൂല്യങ്ങളിൽ നിന്നും പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് ആധുനികവും പുരോഗമനപരവും ശക്തവുമായ ഒരു രാജ്യം സൃഷ്ട്ടിക്കാൻ പാർട്ടി പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമാണ്. അതിലൂടെ, ലോകരാഷ്ട്രങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ ലോകസമാധാനത്തിനും ക്രമസമാധാനത്തിനും ശ്രദ്ധേയമായ സംഭാവന ചെയ്യുന്ന രാജ്യമായി ഉയർത്തുക. രാജ്യത്തിലെ എല്ലാ ജനാധിപത്യ സംസ്ഥാങ്ങളിലെയും ജനങ്ങൾക്ക്‌ ജാതിയുടെയും വിശ്വാസത്തിന്റെയും രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെയും സാമൂഹികതയുടെയും സമ്പത്തിന്റെയും വത്യാസത്തിൽ അതീതമായി തുല്യമായ അവസരങ്ങളും, വിശ്വാസിക്കാനും പ്രകടിപ്പിക്കാനുമുള്ള അവകാശങ്ങളും ഉറപ്പ് നൽകുന്നു. രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണഘടനയോടുള്ള വിശ്വാസവും പ്രതിബദ്ധതയും പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതോടൊപ്പം [[സോഷ്യലിസം|സോഷ്യലിസവും]] [[മതേതരത്വം|മതേതരത്വവും]] [[ജനാധിപത്യം|ജനാധിപത്യവും]] കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നതിലൂടെ രാജ്യത്തിന്റെ അഖണ്ടത ഉറപ്പ് വരുത്തുന്നു." '' ബി.ജെ.പിയുടെ മറ്റു ലക്ഷ്യങ്ങൾ,<ref>{{Cite web |url=http://www.bjp.org/content/view/2844/428/ |title=Manifesto : Lok Sabha Election 2009 |access-date=2011-05-06 |archive-date=2010-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101225142546/http://www.bjp.org/content/view/2844/428 |url-status=dead }}</ref> *ഭീകരവിരുദ്ധനടപടികൾ<br> കോണ്ഗ്രസ് സർക്കാർ ഇല്ലാതാക്കിയ ഭീകരവിരുദ്ധ സംവിധാനം തിരികെ കൊണ്ടുവരിക. [[പോട്ട (നിയമം)]](POTA) ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമാക്കുകയും ചെയ്തു നിരപരാധികളെ ബുദ്ധിമുട്ടിക്കാതെ ദേശവിരുദ്ധ പ്രവൃത്തികളിൽ ഏർപ്പെടുന്നവരെ നിയമത്തിന്റെ മുന്നിൽ കൊണ്ടുവരികയും [[എൻ.ഐ.എ|എൻ.ഐ.എയുടെ]] പ്രവർത്തനം കാര്യക്ഷമമാക്കുകയും ചെയ്യുക. *അതിവേഗ കോടതികൾ<br> [[ഭീകരത|ഭീകരതയുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട കേസുകൾ വേഗം നടത്താൻ പ്രത്യേകം കോടതികൾ ഉണ്ടാക്കുകയും ഇരകളായവർക്ക് നീതി നൽകുകയും ചെയ്യുക. *തിരിച്ചറിയൽ കാർഡ്<br> എല്ലാ പൌരന്മാർക്കും ഐഡിന്റിറ്റി കാർഡുകൾ നിർബന്ധമാക്കുകയും അതിലൂടെ രാജ്യസുരക്ഷ വർധിപ്പിക്കുകയും അനധികൃത കുടിയേറ്റം തടയുകയും ചെയ്യുക. *ഭക്ഷ്യ സുരക്ഷ<br> [[ദാരിദ്ര്യരേഖ|ദാരിദ്ര്യരേഖക്ക്]] താഴെയുള്ള കുടുംബങ്ങൾക്ക് മാസം, 35 കിലോഗ്രാം അരി, കിലോയ്ക്ക് 2 രൂപാ നിരക്കിൽ കൂപ്പൺ വഴി സർക്കാർ സംവിധാനത്തിലൂടെയും പൊതു വിപണിയിലൂടെയും വിതരണം ചെയ്യുക. *ഊർജ സുരക്ഷ<br> [[ഫോസിൽ]]ഊർജ്ജം ഒഴിച്ചുള്ള പ്രകൃതിക്കനുയോജ്യമായ ഊർജസ്രോതസ്സുകൾക്കായി കൂടുതൽ പുതിയ പദ്ധതികൾ, മുഖ്യമായും വിദ്യു ച്ഛക്തി മേഖലയിൽ നടപ്പിലാക്കുക. 120,000 MW വൈദ്യുതി അടുത്ത അഞ്ചു വർഷത്തിൽ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്ന നടപടി സ്വീകരിക്കുക. *അധിവാസം<br> എല്ലാവര്ക്കും വീട് എന്ന ലക്‌ഷ്യം നടപ്പിലാക്കാനായി എല്ലാ വർഷവും 10 വീടുകൾ നിർമിച്ചു നൽകുക. മറ്റ് പ്രദേശങ്ങളിൽ റോഡ്‌, വൈദ്യുതി, വെള്ളം തുടങ്ങി അവശ്യ-അടിസ്ഥാന സൌകര്യങ്ങൾ ഉറപ്പ് വരുത്തുക. *കൃഷി<br> കാർഷിക ലോണുകൾക്കുള്ള പലിശ 4 ശതമാനത്തിൽ കൂടാതെ നിശ്ചയിക്കുകയും പ്രായമായ അവശകർഷകർക്ക് പെൻഷൻ നൽകുകയും ചെയ്യുക. ജലസേചനത്തിനുള്ള സൌകര്യങ്ങൾ വർധിപ്പിക്കുകയും പ്രാദേശികമായി തൊഴിൽ അവസരങ്ങൾ വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക. *വിദ്യാഭ്യാസം<br> 2002-ലെ ബി.ജെ.പി സഖ്യമായ [[ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം|എൻ.ഡി.എ]] കൊണ്ടുവന്ന [[സർവശിക്ഷാ അഭയാൻ|സർവശിക്ഷാ അഭയാന്റെ]] വിജയത്തിൽ നിന്നും പാഠം ഉൾക്കൊണ്ട് അതിന്റെ വ്യാപ്തിയും ഗുണവും മെച്ചപ്പെടുത്തി നടപ്പിലാക്കുക. ഉച്ചയൂണ് പദ്ധതിയായി [[അക്ഷയപാത്ര പദ്ധതി]] നടപ്പിലാക്കുകയും സെക്കണ്ടറി വിദ്യാഭ്യാസം വേഗത്തിൽ നടപ്പിലാക്കുകയും പെൺകുട്ടികൾക്കായി പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ കൊടുക്കുകയും ചെയ്യുക. *വകുപ്പ്-370<br> [[ജമ്മു - കാശ്മീർ]] സംസ്ഥാനത്തിലെ ജനങ്ങളെ രാജ്യത്തിന്റെ മുഖ്യധാരയിലേയ്ക്ക് അടുപ്പിക്കുന്നതിന് മാനസികമായ വിഖാതം ഈ വകുപ്പ് സൃഷ്ട്ടിക്കുന്നു എന്ന് വാദിക്കുകയും ഇത് എടുത്തു കളയാൻ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധരാണെന്നും പറയുന്നു. *എല്ലാവര്ക്കും [[ആരോഗ്യം]] സ്വകാര്യ ആശുപത്രികൾക്കും നഴ്സിംഗ് ഹോമുകൾക്കും വേണ്ടി ദേശീയ റെഗുലേറ്ററി അതോറിട്ടി സ്ഥാപിക്കുകയും മൂല്യാധിഷ്ട്ടിത സേവനങ്ങൾ കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ തട്ടിപ്പുകൾ ഒഴിവാക്കുന്ന വിധത്തിൽ ഉറപ്പ് വരുത്തുകയും ചെയ്യുക. സ്വകാര്യ മേഖലയെ സ്വാഗതം ചെയ്യുമ്പോളും ലാഭം കൊതിച്ചു കൊണ്ട് മാത്രമുള്ള ഒന്നാകാൻ പാടില്ല. അസുഖങ്ങളിൽ നിന്നും അകറ്റി നിർത്താനായി എല്ലാവര്ക്കും ശുദ്ധമായ കുടിവെള്ളം പ്രാപ്യമാക്കുകയും അതിനുള്ള ലഭ്യത, മൌലികമായ അവകാശമാണെന്ന് കാണുകയും ചെയ്യുന്നു. *ചെറുസംസ്ഥാനങ്ങൾ<br> ചെറു സംസ്ഥാനങ്ങൾ കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമായതിനാൽ [[ഗൂർഖാലാൻഡ്]], [[തെലുംഗാന]] എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു എന്ന് മാത്രമല്ല, അധികാരത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നപ്പോൾ [[ഝാ‍ർഖണ്ഡ്‌]], [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്‌]], [[ഛത്തീസ്ഗഡ്‌]] എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങൾ രൂപീകരിച്ചു. *ഏകീകൃത സിവിൽ കോഡ് മത വിശ്വാസ പ്രകാരമുള്ള നിയമങ്ങൾ ഒഴിവാക്കി എല്ലാ പൗരന്മാർക്കും തുല്യമായ (സ്ത്രീകളെ ശാക്തീകരിക്കുന്ന) രാജ്യത്തിന്റെ നിയമം മാത്രം പിന്തുടരാൻ അനുശാസിക്കുന്ന ബില്ലിനെ ബിജെപി അനുകൂലിക്കുന്നു. == വിമർശനങ്ങളും വിവാദങ്ങളും == 1992-ലെ [[ബാബരി മസ്ജിദ്‌]] തർക്കമന്ദിരം തകർത്ത സംഭവം<ref>http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/2528025.stm Tearing down the Babri Masjid-Eyewitness by Mark Tully</ref> പരസ്യമായി അപലപിച്ച ബി.ജെ.പി. നേതാക്കളെ 'കപട മിതവാദികൾ' എന്നാണ് സംഭവം അന്വേഷിച്ച കമ്മീഷനായ, [[ലിബർഹാൻ കമ്മീഷൺ]] വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=68151 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-05-06 |archive-date=2011-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110122160127/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=68151 |url-status=dead }}</ref> യഥാർഥത്തിൽ ഇവരുടെ പ്രസംഗവും പ്രവൃത്തികളും മന്ദിരം തകർക്കുന്നതിന് സഹായകമായി എന്നും ബി.ജെ.പി. നേതൃത്വം [[സംഘപരിവാർ|സംഘപരിവാറിന്റെ]] ഇച്ഛയ്ക്ക് വിധേയമായി പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നു എന്നും കമ്മീഷൻ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. 1999-ലെ [[കാർഗിൽ യുദ്ധം|കാർഗിൽ യുദ്ധത്തിൽ]] മരിച്ച സൈനികർക്കായി ശവപ്പെട്ടി വാങ്ങിയ സംഭവത്തിൽ അഴിമതി ഉണ്ട് എന്നാരോപണം ഉയർന്നിരുന്നു. [[ശവപ്പെട്ടി കുംഭകോണം]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ സംഭവത്തിൽ, [[ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം|എൻ.ഡി.എ]] സർക്കാരിൽ പ്രതിരോധ മന്ത്രിയായിരുന്ന [[ജോർജ് ഫെർണാണ്ടസ്|ജോർജ് ഫെർണാണ്ടസിനെതിരെ]] അന്വേഷണം നടത്തി കുറ്റവിമുക്തനാക്കി.<ref>{{Cite web |url=http://ibnlive.in.com/news/fernandes-gets-clean-chit-in-kargil-coffin-scam/99725-3.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-05-06 |archive-date=2012-03-03 |archive-url=https://www.webcitation.org/65tCUpdIM?url=http://ibnlive.in.com/news/fernandes-gets-clean-chit-in-kargil-coffin-scam/99725-3.html |url-status=dead }}</ref> 2002-ൽ [[ഗോധ്ര സംഭവം|ഗോദ്രാ കൂട്ടക്കൊലയെത്തുടർന്ന്]] [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്തിൽ]] മുസ്ലീങ്ങൾക്കെതിരെ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ട കലാപത്തിൽ അന്നത്തെ ബി.ജെ.പി മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന [[നരേന്ദ്ര മോദി]] ന്യൂനപക്ഷങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള നടപടികളിൽ മനഃപൂർവം വീഴ്ച വരുത്തി എന്ന് ആരോപിക്കപ്പെട്ടു.<ref>http://ibnlive.in.com/news/gujarat-riots-case-vhp-bjp-leaders-surrender/85891-3.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110501155803/http://ibnlive.in.com/news/gujarat-riots-case-vhp-bjp-leaders-surrender/85891-3.html |date=2011-05-01 }} Gujarat riots case: VHP, BJP leaders surrender</ref> സംസ്ഥാനത്തെ ഒരു വനിതാമന്ത്രിയായിരുന്ന കൊട്നാനി, ആരോപണത്തെ തുടർന്ന് രാജി വക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>http://www.expressindia.com/latest-news/Maya-Kodnani-resigns-surrenders-before-SIT/439821/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090328213050/http://www.expressindia.com/latest-news/Maya-Kodnani-resigns-surrenders-before-SIT/439821/ |date=2009-03-28 }} Maya Kodnani resigns,surrenders before SIT-Indian express</ref> [[ദേശീയ മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ]], അക്രമങ്ങൾ തടയുന്നതിൽ സംസ്ഥാന സർക്കാർ "സമ്പൂർണ്ണ പരാജയം" എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്‌. സുപ്രീം കോടതി മുൻജസ്റ്റീസായ [[നാനാവതി|നാനാവതിയുടെ]] നേതൃത്വത്തിൽ ഈ ആരോപണം അന്വേഷിക്കുകയും പോലീസിന് വീഴ്ച പറ്റിയിട്ടില്ല എന്ന് കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തു.<ref>http://www.rediff.com/news/2003/may/18guj.htm</ref> ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇപ്പോഴും കേസുകൾ നിലവിലുണ്ട്. 2009-ലെ ലോകസഭാ ഇലക്ഷനിൽ [[ഉത്തർപ്രദേശ്|ഉത്തർപ്രദേശിലെ]] പിലിബിത് മണ്ഡലത്തിലെ ബി.ജെ.പി സ്ഥാനാർഥി [[വരുൺഗാന്ധി]], "മുസ്ലീങ്ങളുടെ കൈവെട്ടും" എന്ന് പ്രസംഗിച്ചുവെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന സംഭവം വിവാദമായിരുന്നു.<ref>http://in.reuters.com/article/topNews/idINIndia-38758620090329 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090401235935/http://in.reuters.com/article/topNews/idINIndia-38758620090329 |date=2009-04-01 }} Varun Gandhi arrested over Muslim hate speech—Reuters India 29th march 2009</ref> 2013 സെപ്റ്റംബരിൽ [[ഉത്തർപ്രദേശ്|ഉത്തർ പ്രദേശിൽ]] കലാപം പടർത്തിയതിനു 4 എം എൽ എ മാർക്കെതിരെ കേസ് എടുത്തിരുന്നു.{{തെളിവ്}} 2016 ഫെബ്രുവരി 29 ന് ആഗ്രയിൽ നടന്ന സംഘപരിവാർ പൊതുയോഗത്തിൽ മുസ്ലിംകളോട് യുദ്ധത്തിനു തയ്യാറെടുക്കാൻ പ്രസംഗകർ ആവശ്യപ്പെട്ടു. യോഗത്തിലെ ബി.ജെപി ആഗ്ര എം.പിയും കേന്ദ്ര മാനവശേഷി സഹമന്ത്രിയുമായ രാം ശങ്കർ കതേരിയയും ഫത്തേപൂർസിക്രി എം.പി ബാബു ലാലും പങ്കെടുത്തിരുന്നു. ഹിന്ദുക്കൾ ശക്തി കാണിച്ചു തരുമെന്ന് മന്ത്രി കതേരിയ ഈ യോഗത്തിൽ പ്രസംഗിക്കുകയുണ്ടായി.<ref>[http://indianexpress.com/article/india/india-news-india/muslims-warned-of-final-battle-at-sangh-meet-mos-katheria-says-weve-to-show-our-strength/ ഇൻഡ്യൻ എക്സ്പ്രസ്സ്-'AUDIO: Muslims warned of ‘final battle’ at Sangh Parivar meeting, MoS Katheria says ‘we’ve to show our strength’]</ref> <ref>[http://www.mathrubhumi.com/news/india/muslims-warned-of-final-battle-sangh-parivar-malayalam-news-1.897654 മുസ്‌ലിംങ്ങളോട് അവസാന യുദ്ധത്തിന് തയാറെടുക്കാൻ സംഘപരിവാർ -മാതൃഭൂമി 29 ഫെബ്രുവരി 2016]</ref> 2017 മെയ് മാസത്തിൽ ബിജെപി തിരുവനന്തപുരം ജില്ലാ പ്രസിഡന്റ് എസ്. സുരേഷ് നടത്തിയ പ്രസംഗം ഏറെ വിവാദം സൃഷ്ടിച്ചിരുന്നു. <ref>[http://www.manoramaonline.com/news/just-in/2017/05/16/bjp-leader-s-suresh-hate-speech.html BJP Speech]</ref><ref>[http://english.manoramaonline.com/news/kerala/2017/05/16/heads-will-roll-bjp-leader-warns-police.html BJP Speech Kerala]</ref> 2022 മെയ് 27 ന് ടൈംസ് നൗ ചാനൽ സംഘടിപ്പിച്ച ഒരു ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുത്തതുകൊണ്ട് ബിജെപിയുടെ ഔദ്യോഗിക വക്താവായ നുപുർ ശർമ്മ പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ് നബിയെ കുറിച്ച് മതവികാരം വൃണപ്പെടുത്തുന്നതെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന പ്രസ്ഥാവന നടത്തിയത് വലിയ വിവാദങ്ങൾക്കിടയാക്കി. 2022 ജൂൺ ഒന്നിന് ദൽഹി ബിജെപി വക്താവായ നവീൻ ജിൻഡാൽ പ്രവാചകനെ കുറിച്ച് നടത്തിയ ട്വീറ്റും വിവാദങ്ങൾക്കിടയാക്കി. ഈ പ്രസ്താവനയും ട്വീറ്റും വിവിധ ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് കടുത്ത പ്രതിഷേധനങ്ങൾ ഉയർന്നുവരാൻ കാരണമായതിനെ തുടർന്ന് ബിജെപി, നൂപുർ ശർമയെ സസ്‌പെൻഡ് ചെയ്യുകയും നവീൻ ജിൻഡാലിന്റെ പുറത്താക്കുകയും ചെയ്തതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. <ref>https://www.telegraphindia.com/india/bjp-sacrifices-nupur-sharma-naveen-kumar-jindal-over-inflammatory-remarks/cid/1868540</ref><ref>https://www.ndtv.com/india-news/qatar-nupur-sharma-views-of-fringe-elements-says-india-on-bjp-leaders-remarks-on-prophet-3040851</ref><ref>https://www.news18.com/news/politics/bjp-suspends-nupur-sharma-for-remarks-against-prophet-islamic-countries-summon-indian-envoys-key-points-5316433.html</ref><ref>https://www.ndtv.com/india-news/qatar-nupur-sharma-views-of-fringe-elements-says-india-on-bjp-leaders-remarks-on-prophet-3040851</ref> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2}} {{Sangh Parivar}} {{Party-stub|Bharatiya Janata Party}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ രാഷ്ട്രീയകക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ അംഗീകൃത ദേശീയ പാർട്ടികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദുത്വം]] [[വർഗ്ഗം:ബി.ജെ.പി.]] [[വർഗ്ഗം:സംഘ പരിവാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ യാഥാസ്ഥിതിക പാർട്ടികൾ]] 9ui8fbsx6mg0iii8cg4z6duwlzf2fsu 4675163 4675162 2026-10-11T03:40:15Z Altocar 2020 144384 /* ചരിത്രം */ 4675163 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Bharatiya Janata Party}} {{NPOV}} {{Infobox Indian political party |party_name = ഭാരതീയ ജനത പാർട്ടി<br />भारतीय जनता पार्टी<ref>"വേണ്ടത് വികസനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയം: ബിജെപി - BJP | Manorama Online" https://www.manoramaonline.com/news/india/2022/07/03/bjp-executive-meet-hyderabad.html</ref><ref>"‘30-40 വർഷം ബിജെപി യുഗം, ഇന്ത്യ വിശ്വ ഗുരുവാകും; കേരളത്തിലും ഭരണം പിടിക്കും’ - Amit Shah | BJP | Manorama News" https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2022/07/03/next-30-40-years-to-be-era-of-bjp-says-amit-shah-at-bjp-executive-meet-in-hyderabad.html</ref><ref>"സ്നേഹയാത്രയ്ക്ക് ബിജെപി - BJP | Manorama Online" https://www.manoramaonline.com/news/india/2022/07/04/bjp-sneh-yatra.html</ref> | logo = [[File:Bharatiya Janata Party (icon).svg|300px]] |colorcode = {{Bharatiya Janata Party/meta/color}} |pm in charge = [[നരേന്ദ്ര മോദി]] |national president = [[ജെ.പി നഡ്ഡ]] |ppchairman = [[നരേന്ദ്ര മോദി]] |formerpm = [[എ.ബി. വാജ്‌പേയി]] |loksabha_leader = [[നരേന്ദ്ര മോദി]]<br />([[Prime Minister of India|പ്രധാന മന്ത്രി]]) |rajyasabha_leader = [[ജെ.പി. നദ്ദ]] |foundation = {{birth date and age|1980|04|06|df=yes}} |predecessor = [[ഭാരതീയ ജനസംഘം]] |headquarters = 11 അശോക റോഡ്,<br />ന്യൂ ഡെൽഹി 110001 |publication = ''Kamal Sandesh'' |youth =[[ ഭാരതീയ യുവമോർച്ച]] |women =ഭാരതീയ ജനതാ വനിത മോർച്ച |peasants =ഭാരതീയ ജനതാ കർഷക മോർച്ച |minorities = ഭാരതീയ ജനതാ ന്യുനപഷ മോർച്ച |ideology = [[ഹിന്ദുത്വം]]<br />[[ഇന്ത്യൻ ദേശീയത]]<br />[[Integral humanism|ഏകാത്മക മാനവവാദം]] |colours = കാവി {{Colorsample|Orange}} |position = [[Right-wing|വലതു പക്ഷം]]<ref>{{cite book |first1=Burton |last1=Stein |first2=David |last2=Arnold |title=A History of India |url=https://archive.org/details/historyindiablac00stei |edition=Second |publisher=Wiley-Blackwell |year=2010 |page=[https://archive.org/details/historyindiablac00stei/page/n434 410]}}</ref><ref>{{cite news |first=Samar |last=Halarnkar |title=Narendra Modi makes his move |publisher=BBC News |date=13 June 2012 |url=http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-india-18352532 |quote=The right-wing Hindu nationalist Bharatiya Janata Party (BJP), India's primary opposition party}}</ref><ref>{{cite journal |first=Joseph D. |last=DiSilvio |title=Rise of the Bharatiya Janata Party in India |journal=The Orator |volume=2 |issue=1 |date=Spring 2007 |url=http://students.washington.edu/nupsa/Docs/Volume2/DiSilvio.pdf |quote=The rise of the BJP and other right-wing Hindu nationalist political parties... |access-date=2014-06-09 |archive-date=2013-10-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131024151052/http://students.washington.edu/nupsa/Docs/Volume2/DiSilvio.pdf |url-status=dead }}</ref> | eci = ദേശീയ പാർട്ടി <ref>{{cite web|title=List of Political Parties and Election Symbols main Notification Dated 18.01.2013|url=http://eci.nic.in/eci_main/ElectoralLaws/OrdersNotifications/ElecSym19012013_eng.pdf|publisher=Election Commission of India|accessdate=9 May 2013|location=India|year=2013}}</ref> |alliance = [[National Democratic Alliance (India)|ദേശീയജനാധിപത്യസഖ്യം]] (NDA) |loksabha_seats = {{Infobox political party/seats|241|543|hex=#FF9900}} |rajyasabha_seats = {{Infobox political party/seats|115|245|hex=#FF9900}} | symbol = താമര പൂവ്<br />[[File:Lotos flower symbol.svg|100px]] |flag = BJPPartyFlag.jpg{{!}}border |website = {{URL|http://www.bjp.org/}} |country = ഇന്ത്യ |abbreviation=ബി.ജെ.പി. |president= [[നിതിൻ നബിൻ]] |founder=[[അടൽ ബിഹാരി വാജ്പേയി]]<br>[[ലാൽ കൃഷ്ണ അഡ്വാണി|ലാൽ കൃഷ്ണ അദ്വാനി]]}} 2014 മെയ് 26 മുതൽ [[ഇന്ത്യ]] ഭരിക്കുന്ന ദേശീയ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയാണ്<ref>[https://www.manoramaonline.com/premium/opinion-and-analysis/2024/01/03/what-does-the-history-of-the-bjp-suggest-about-the-party-s-future-in-the-context-of-the-2024-lok-sabha-elections.html ബി.ജെ.പി ചരിത്രം 1980 മുതൽ 2024 വരെ]</ref> '''ഭാരതീയ ജനത പാർട്ടി''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''ബി.ജെ.പി.''' 2014-ലെ പതിനാറാമത് [[ലോക്സഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയെ പരാജയപ്പെടുത്തി 282 സീറ്റുകൾ നേടി അധികാരത്തിലേറി. 2019-ലെ പതിനേഴാമത് [[ലോക്സഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 303 സീറ്റോടെ ബി.ജെ.പി നില മെച്ചപ്പെടുത്തി. 2024-ലെ ലോക്‌സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 240 സീറ്റുകളാണ് ബി.ജെ.പിയ്ക്ക് ലഭിച്ചത്. പതിനെട്ടാം ലോക്‌സഭയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഒറ്റകക്ഷിയായ ബി.ജെ.പി കൂട്ടുകക്ഷി സർക്കാർ രൂപീകരിച്ചു. ഈ മൂന്ന് തവണയും [[നരേന്ദ്ര മോദി]] തന്നെയാണ് ഭാരതത്തിൻ്റെ പ്രധാനമന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റത്. <ref name="manoramaonline-ക">{{Cite news|url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=18620015&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@|title=ബിജെപി ഇനി ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി|author=|publisher=മലയാള മനോരമ|date=2015-03-30|accessdate=2015-03-30|archivedate=2015-03-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150330054352/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=18620015&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@|9=|url-status=dead}}</ref> == ബിജെപി ദേശീയ അധ്യക്ഷന്മാർ == {| class ="wikitable" |- ! പേര് !കാലാവധി |- |[[നിതിൻ നബിൻ]] | 2026 ജനുവരി 20-തുടരുന്നു<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/01/20/nitin-nabin-takes-charge-as-bjps-youngest-ever-national-president.html</ref> |- |[[ജെ.പി. നദ്ദ]] |2020-2026 |- |[[അമിത് ഷാ]] | 2014-2020 |- |[[രാജ്നാഥ് സിംഗ്]] | 2013-2014 |- |[[നിതിൻ ഗഡ്കരി]] | 2009-2013 |- | [[രാജ്നാഥ് സിംഗ്]] | 2005-2009 |- | [[എൽ.കെ. അഡ്വാണി]] | 2004-2005 |- |[[വെങ്കയ്യ നായിഡു]] | 2002-2004 |- | [[ജന കൃഷ്ണമൂർത്തി]] | 2001-2002 |- |[[ബംഗാരു ലക്ഷ്മൺ]] | 2000-2001 |- | [[കുശബാവു താക്കറെ]] | 1998-2000 |- | [[എൽ.കെ. അഡ്വാണി]] | 1993- 1998 |- | [[മുരളി മനോഹർ ജോഷി]] | 1991-1993 |- |[[എൽ.കെ. അഡ്വാണി]] | 1986-1991 |- | [[എ.ബി. വാജ്പേയി]] | 1980-1986 |- |} ==ചരിത്രം== 1951 [[ഒക്ടോബർ 21|ഒക്ടോബർ 21-ന്]] [[ശ്യാമ പ്രസാദ് മുഖർജി]]യുടെ നേതൃത്വത്തിൽ രൂപീകൃതമായ [[രാഷ്ട്രീയ സ്വയംസേവക സംഘം|ആർ.എസ്.എസിന്റെ]] രാഷ്ട്രീയ വിഭാഗമായ [[ഭാരതീയ ജനസംഘം|ഭാരതീയ ജനസംഘത്തിന്റെ]] ഇന്നത്തെ രൂപമാണ് ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി. [[ശ്യാമ പ്രസാദ് മുഖർജി]]യുടെ മരണശേഷം, സംഘടനയുടെ ചുമതല [[ദീനദയാൽ ഉപാധ്യായ|ദീനദയാൽ ഉപാധ്യായക്കായിരുന്നു]]. പതിനഞ്ചു വർഷം സ്ഥനം വഹിച്ച അദ്ദേഹത്തിന്, രാഷ്ട്രീയമായി അധികം മുന്നോട്ട് പോകാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. എങ്കിലും, 1977-ലെ [[ജനതാപാർട്ടി]] സർക്കാറിൽ [[എ.ബി. വാജ്‌പേയി|അടൽബിഹാരി വാജ്പേയിയെയും]] [[എൽ.കെ. അദ്വാനി|ലാൽകൃഷ്ണ അദ്വാനിയെയും]] മന്ത്രിമാരായി നിയോഗിക്കാൻ ജനസംഘത്തിന് കഴിഞ്ഞു.<ref>{{cite web|url=http://www.jstor.org/pss/30171643|title=www.jstor.org}}</ref> 1980-ൽ [[എ.ബി. വാജ്‌പേയി|അടൽബിഹാരി വാജ്പേയിയും]] [[എൽ.കെ. അദ്വാനി|ലാൽകൃഷ്ണ അദ്വാനിയും]] [[ഭൈറോൺ സിങ് ശെഖാവത്ത്|ഭൈറോൺ സിങ് ശെഖാവത്തും]] ചേർന്ന് ബി.ജെ.പി എന്ന രാഷ്ട്രീയപാർട്ടി രൂപവൽക്കരിക്കുകയും [[എ.ബി. വാജ്‌പേയി]] ആദ്യ പ്രസിഡണ്ട്‌ ആകുകയും ചെയ്തു. [[ജനതാപാർട്ടി|ജനതാപാർട്ടിക്ക്]] ശേഷം വന്ന കോണ്ഗ്രസ് സർക്കാരിന്റെ വിമർശകരായിരുന്നു ബി.ജെ.പി, [[പഞ്ചാബ്|പഞ്ചാബിൽ]] ഉയർന്നു വന്നിരുന്ന [[സിഖ് ഭീകരത|സിഖ് ഭീകരതയെ]] എതിർത്തിരുന്നെങ്കിലും അതിന് കാരണമായി [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി|ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ]] ഭരണത്തിനെ പഴിച്ചു<ref>{{cite web|url=http://www.deccanherald.com/deccanherald/apr162004/d10.asp|title=www.deccanherald.com}}</ref>. ബി.ജെ.പി ഒരിക്കലും [[ബ്ലൂസ്റ്റാർ നടപടി|ബ്ലൂസ്റ്റാർ നടപടിയെ]] അനുകൂലിച്ചിരുന്നില്ല{{തെളിവ്}} എന്ന് മാത്രമല്ല 1984-ലെ [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി|ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ]] വധത്തിനുശേഷം ഉണ്ടായ കലാപത്തിനെ ശക്തമായി എതിർത്തു{{cn}}. സിഖ് വിരുദ്ധ കലാപത്തിൽ നിന്നും സിഖുകാരെ രക്ഷപെടുത്തിയതിൽ [[എ.ബി. വാജ്‌പേയി]] ശ്രദ്ധേയമായ പങ്കു വഹിച്ചു{{cn}} എന്ന് പാർട്ടി അവകാശപ്പെടുന്നു. 1984-ൽ നടന്ന ലോകസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ബി.ജെ.പിക്ക് രണ്ടു സീറ്റുകൾ കിട്ടുകയും തുടർന്ന് രാജ്യത്തിന്റെ മുഖ്യധാരാ രാഷ്ട്രീയത്തിലേയ്ക്ക് ഉയരുകയും ചെയ്തു. [[ വിശ്വ ഹിന്ദു പരിഷദ്|വിശ്വഹിന്ദു പരീക്ഷിത്തിന്റെയും]] [[രാഷ്ട്രീയ സ്വയംസേവക സംഘം|ആർ.എസ്.എസിന്റെയും]] നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന [[രാമജന്മഭൂമി]] പ്രക്ഷോഭത്തിൽ ബി.ജെ.പി രാഷ്ട്രീയശബ്ദം ഉയർത്തുകയും [[ബാബരി മസ്ജിദ്‌]] പൊളിച്ച് ക്ഷേത്രം പണിയണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു. 1992 ഡിസംബർ 6-ന് നൂറുകണക്കിന് വരുന്ന [[വിശ്വ ഹിന്ദു പരിഷദ്]], ബി.ജെ.പി പ്രവർത്തകർ ശിലാന്യാസത്തിനായി ശ്രമിക്കുകയും അക്രമാസക്തരായ അവർ പള്ളി തകർക്കുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ഹിന്ദു-മുസ്ലീം അക്രമങ്ങൾ അരങ്ങേറുകയും ആയിരത്തിലേറെ ആളുകൾ കൊല്ലപ്പെടുകയും ചെയ്തു. രാജ്യത്തിൽ നിന്ന് വ്യാപകമായ പ്രതിഷേധം ഇതിനെതിരെ ഉയർന്നെങ്കിലും തുടർന്നുണ്ടായ തെരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ ബി.ജെ.പിക്ക് ശക്തമായ വിജയം ലഭിച്ചു. 1995 മാർച്ചിൽ [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്തിലും]] [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിലും]] നടന്ന നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയം കൈവരിക്കുകയും 1994 ഡിസംബറിൽ നടന്ന [[കർണാടക]] നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നല്ല പ്രകടനം കാഴ്ചവക്കുകയും ചെയ്തതിലൂടെ ബി.ജെ.പിയുടെ പ്രസക്തി കുതിച്ചുയർന്നു. തുടർന്ന്, 1996 മെയ് മാസത്തിൽ നടക്കാനിരിക്കുന്ന ലോകസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പാർട്ടിക്ക് ഭരണം ലഭിച്ചാൽ [[എ.ബി. വാജ്‌പേയി]] പ്രധാനമന്ത്രിയാകും എന്ന് [[എൽ.കെ. അദ്വാനി]] പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഒരു കക്ഷിക്കും ഒറ്റയ്ക്ക് ഭൂരിപക്ഷം ലഭിക്കാത്തതിനാൽ 1996-ലും 1998-ലും 1999-ലും ലോകസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ നടന്നുവെങ്കിലും 1996-ൽ തെരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം 161 സീറ്റുകൾ നേടിയ ബി.ജെ.പി സഖ്യത്തിലൂടെ 13 ദിവസം പ്രധാനമന്ത്രി പദത്തിൽ എത്തിയ [[എ.ബി. വാജ്‌പേയി]], ഭൂരിപക്ഷം തെളിയിക്കാനാവാതെ രാജി വച്ചൊഴിഞ്ഞു. രാഷ്ട്രീയ അനിശ്ചിതാവസ്ഥ കാരണം 1998-ൽ നടന്ന തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ബി.ജെ.പി സഖ്യം([[ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം|എൻ.ഡി.എ]]) 182 സീറ്റുകൾ നേടുകയും പ്രധാനമന്ത്രി പദത്തിൽ [[എ.ബി. വാജ്‌പേയി]] അധികാരത്തിൽ തിരിച്ചെത്തുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/news/1998/mar/28bjp.htm |title=Rediff On The NeT: TDP helps Vajpayee wins confidence vote |publisher=Rediff.com |date= |accessdate=2011-01-04}}</ref> പക്ഷെ, [[ജയലളിത|ജയലളിതയുടെ]] നേതൃത്വത്തിലുണ്ടായിരുന്ന പാർട്ടി പിന്തുണ പിൻവലിച്ചതിനെ തുടർന്ന് ഭരണം തകരുകയും 1999-ൽ പുതിയ തെരഞ്ഞെടുപ്പു പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 1999-ൽ ബി.ജെ.പി ഒറ്റയ്ക്ക് 183-ഉം ബി.ജെ.പി സഖ്യമായ [[ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം|എൻ.ഡി.എ]], 303-ഉം സീറ്റുകൾ നേടിയതോടെ [[എ.ബി. വാജ്‌പേയി]] മൂന്നാം തവണ പ്രധാനമന്ത്രിയാവുകയും 2004 വരെ ഭരിക്കുകയും ചെയ്തു. [[എൽ.കെ. അദ്വാനി]], ഉപപ്രധാനമന്ത്രിയുടെയും ആഭ്യന്തര മന്ത്രിയുടെയും ചുമതലകൾ ഏറ്റെടുക്കുകയുംചെയ്തു. മുൻ കോണ്ഗ്രസ് സർക്കാരിന്റെ സാമ്പത്തിക ഉദാരനയം പിന്തുടർന്ന [[എ.ബി. വാജ്‌പേയി|വാജ്പേയിയുടെ]] സർക്കാർ സ്വകാര്യവൽക്കരണം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും രാജ്യത്തിന്റെ വിപണി ലോകത്തിന് തുറന്നു കൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഇന്ത്യ തിളങ്ങുന്നു എന്ന മുദ്രാവാക്യം ഉയർത്തി 2004-ലെ പതിനാലാം ലോക്‌സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ച ബി.ജെ.പിക്ക് 138 സീറ്റുകളാണ് നേടാൻ കഴിഞ്ഞത്. 145 സീറ്റ് നേടിയ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ യു.പി.എ (335/545) സഖ്യകക്ഷി സർക്കാർ രൂപീകരിച്ചു. ([[ഐക്യ പുരോഗമന സഖ്യം|യു.പി.എ]]) നേതൃത്വത്തിൽ [[മൻമോഹൻ സിംഗ്]] ആദ്യമായി പ്രധാനമന്ത്രിയായി. 2009-ലെ ലോക്‌സഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പതിനാലാം ലോക്സഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന എൽ.കെ.അദ്വാനിയെ പ്രധാനമന്ത്രി സ്ഥാനാർത്ഥി ആയി പ്രഖ്യാപിച്ച് ബി.ജെ.പി മത്സരിച്ചെങ്കിലും 116 സീറ്റും 18.8 % വോട്ടുമായി വീണ്ടും പ്രതിപക്ഷത്ത് തുടരേണ്ടി വന്നു. 206 സീറ്റ് നേടിയ കോൺഗ്രസിൻ്റെ നേതൃത്വത്തിൽ മൻമോഹൻ സിംഗ് രണ്ടാം തവണയും പ്രധാനമന്ത്രിയായി യു.പി.എ സഖ്യ സർക്കാർ (322/545) വീണ്ടും കേന്ദ്രത്തിൽ അധികാരത്തിൽ തുടർന്നു. 2013-ൽ ഗോവയിൽ നടന്ന ബി.ജെ.പി ദേശീയ നിർവാഹക സമിതി യോഗത്തിൽ ഗുജറാത്ത് മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന നരേന്ദ്ര മോദിയെ പ്രധാനമന്ത്രി സ്ഥാനാർഥിയായി പ്രഖ്യാപിച്ച് അഖിലേന്ത്യ തലത്തിൽ നടത്തിയ '' അബ് കി ബാർ മോദി സർക്കാർ '' അഥവാ ഇത്തവണ മോദി സർക്കാർ എന്ന പ്രചാരണമാണ് 2014-ലെ പതിനാറാം ലോക്‌സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ബി.ജെ.പിയെ വീണ്ടും കേന്ദ്രത്തിൽ അധികാരത്തിൽ തിരിച്ചെത്തിച്ചത്. രണ്ടാം മൻമോഹൻ സർക്കാരിനെതിരെ ഉയർന്ന അഴിമതി ആരോപണങ്ങൾ യു.പി.എ സഖ്യ സർക്കാരിനെ പ്രതിക്കൂട്ടിലാക്കി. 2009-ൽ 206 സീറ്റ് നേടിയ കോൺഗ്രസ് 2014-ലെ ലോക്സഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 44 സീറ്റിലേക്ക് ഒതുങ്ങിയപ്പോൾ ബി.ജെ.പി തങ്ങളുടെ സീറ്റുകൾ 118-ൽ നിന്ന് 282 ലേക്ക് ഉയർത്തി. 2014-ലെ വിജയത്തോടെ നരേന്ദ്ര മോദി പ്രധാനമന്ത്രിയായും പാർട്ടി ദേശീയ ജനറൽ സെക്രട്ടറി അമിത് ഷാ ബി.ജെ.പി ദേശീയ അധ്യക്ഷനായും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2014-ലെ പതിനാറാം ലോക്സഭയിൽ 282 സീറ്റ് നേടിയ ബി.ജെ.പി സഖ്യകക്ഷികളടക്കം ആകെ 336 സീറ്റുകൾ നേടി എൻ.ഡി.എ സഖ്യം ലോക്‌സഭയിൽ മൂന്നിൽ രണ്ട് ഭൂരിപക്ഷം ഉറപ്പിച്ചു. 2014-ലെ ലോക്സഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം നടന്ന ജമ്മു & കാശ്മീർ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 25 സീറ്റ് നേടിയ ബി.ജെ.പി 28 സീറ്റ് നേടിയ പി.ഡി.പിയുമായി സഖ്യ സർക്കാർ രൂപീകരിച്ച് ആദ്യമായി ജമ്മു & കാശ്മീരിൽ അധികാരത്തിലെത്തി. മുഖ്യമന്ത്രി പദം പി.ഡി.പിക്ക് വിട്ട് കൊടുത്ത് ഉപ-മുഖ്യമന്ത്രി പദം അടക്കമുള്ള കാബിനറ്റ് വകുപ്പുകളും ബി.ജെ.പി കൈകാര്യം ചെയ്തു. സഖ്യ സർക്കാരിൽ അഭിപ്രായ ഭിന്നതകൾ രൂക്ഷമായതോടെ സഖ്യ സർക്കാരിനുള്ള പിന്തുണ 2018-ൽ പിൻവലിച്ച ബി.ജെ.പി ജമ്മു & കാശ്മീരിനെ 2018 മുതൽ ഗവർണർ ഭരണത്തിന് കീഴിലാക്കുകയും 2019 ഓഗസ്റ്റ് 5ന് സംസ്ഥാന അധികാരം പിൻവലിച്ച് ജമ്മു കാശ്മീർ, ലഡാക്ക് എന്നീ കേന്ദ്ര ഭരണ പ്രദേശങ്ങളാക്കി മാറ്റുകയും ചെയ്തു. സംസ്ഥാനത്തിൻ്റെ സ്വയംഭരണം ഉറപ്പാക്കിയിരുന്ന ആർട്ടിക്കിൾ 370-ആം വകുപ്പ് ഇതോടൊപ്പം റദ്ദ് ചെയ്തു. 2019-ലെ പതിനേഴാം ലോക്സഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിലും ബി.ജെ.പി മികച്ച വിജയം കരസ്ഥമാക്കി. (''സബ് കാ സാഥ് സബ്കാ വികാസ് ഔർ സബ്കാ വിശ്വാസ് '') (''എല്ലാവർക്കും ഒപ്പം എല്ലാവരുടേയും വികസനം എല്ലാവരുടേയും വിശ്വാസത്തിനൊപ്പം '' ) എന്നതായിരുന്നു 2019-ലെ ലോക്‌സഭ ഇലക്ഷനിലെ ബിജെപിയുടെ മുദ്രാവാക്യം. 2019-ലെ ലോക്സഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് 303 സീറ്റ് നേടിയ ബി.ജെ.പിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ 354 സീറ്റുകൾ വിജയിച്ച് എൻ.ഡി.എ(ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം) സർക്കാരിൽ നരേന്ദ്ര മോദി പ്രധാനമന്ത്രിയായി തുടർന്നു. 2024-ലെ പതിനെട്ടാം ലോക്‌സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ''ഫിർ എക് ബാർ മോദി സർക്കാർ, അബ്കി ബാർ ചാർ സൗ പാർ '' അഥവാ ഇത്തവണയും ബിജെപി ഒരിക്കൽ കൂടി മോദി സർക്കാർ, ഇത്തവണ 400 കടക്കും എന്ന മുദ്രാവാക്യം ഉയർത്തി മത്സരിച്ച് 240 സീറ്റ് നേടിയ ബി.ജെ.പി ജനതാദൾ യുണൈറ്റഡ്, തെലുഗു ദേശം പാർട്ടി എന്നിവരുടെ പിന്തുണയോടെ കൂട്ടു കക്ഷി സർക്കാർ രൂപീകരിച്ചു. 2024 ജൂൺ മാസം 9ന് തുടർച്ചയായി മൂന്നാം തവണയും നരേന്ദ്ര മോദി തന്നെ ഭാരതത്തിൻ്റെ പ്രധാനമന്ത്രിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് എൻ.ഡി.എ സഖ്യം(303/542) നിലവിൽ 2014 മുതൽ കേന്ദ്രത്തിൽ അധികാരത്തിൽ തുടരുന്നു. 2026 ഒക്ടോബർ 6ന് നടന്ന ആസാമിലെ നഗോൺ ലോക്‌സഭ ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയിച്ചതോടെ ലോക്‌സഭയിൽ ബിജെപിയുടെ അംഗസംഖ്യ 241 ആയി വർധിച്ചു.<ref>https://www.deccanherald.com/amp/story/india/assam/how-bjp-snatched-assams-muslim-majority-nagaon-lok-sabha-seat-from-congress-4177022</ref> 2024-ലെ ലോക്‌സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ഒപ്പം നടന്ന ഒഡീഷ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ബിജെപി ആദ്യമായി ഒഡീഷയിൽ അധികാരത്തിലെത്തി. ആകെയുള്ള 147 അംഗ നിയമസഭയിൽ 78 സീറ്റ് നേടിയ ബിജെപി ലോക്‌സഭയിൽ ഒഡീഷയിൽ നിന്ന് 21ൽ 20 സീറ്റും വിജയിച്ചു. 2024-ലെ ലോക്‌സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം നടന്ന കേന്ദ്ര ഭരണ പ്രദേശമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ട ജമ്മു കാശ്മീർ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 62 സീറ്റിൽ മത്സരിച്ച ബിജെപി 29 സീറ്റുകൾ നേടി നിയമസഭയിലെ മുഖ്യ പ്രതിപക്ഷമായി. ഒപ്പം തന്നെ ഹരിയാനയിൽ 90 സീറ്റിൽ മത്സരിച്ച ബിജെപി 48 സീറ്റുകൾ ഒറ്റയ്ക്ക് നേടി തുടർച്ചയായി മൂന്നാം തവണയും ഭരണം നില നിർത്തുകയും ചെയ്തു. 2024 നവംബറിൽ നടന്ന മഹാരാഷ്ട്ര നിയമസഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയം നേടി എൻ.ഡി.എ സഖ്യം മഹാരാഷ്ട്രയിൽ ഭരണം നിലനിർത്തി. 2025 ഫെബ്രുവരി 5ന് നടന്ന ഡൽഹി നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 70 അംഗ നിയമസഭയിൽ 48 സീറ്റുകൾ നേടി 27 വർഷത്തിന് ശേഷം ബിജെപി ഡൽഹിയിൽ അധികാരത്തിൽ തിരിച്ചെത്തി. 2025 നവംബറിൽ നടന്ന ബീഹാർ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മുഖ്യമന്ത്രി നിതീഷ് കുമാർ നേതൃത്വം നൽകിയ എൻ.ഡി.എ സഖ്യം ബീഹാറിൽ വിജയം നേടി. 2026-ൽ അഞ്ച് സംസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് നടന്ന നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കേരളത്തിൽ 3 സീറ്റും തമിഴ്‌നാട്ടിൽ ഒരു സീറ്റും നേടിയ ബിജെപി ആസാമിൽ തുടർച്ചയായി മൂന്നാം തവണയും പുതുച്ചേരിയിൽ രണ്ടാമതും തുടർഭരണം ഉറപ്പാക്കുകയും പശ്ചിമ ബംഗാളിൽ 294 ൽ 207 സീറ്റുകൾ നേടി ആദ്യമായി അധികാരം പിടിക്കുകയും ചെയ്തു. 1996-ൽ ആദ്യമായി കേന്ദ്രത്തിൽ അധികാരത്തിൽ എത്തിയ പാർട്ടി ഇതുവരെ ആകെ ആറു തവണ രാജ്യത്തിൻ്റെ അധികാരം നിയന്ത്രിക്കുകയും നിലവിൽ കേന്ദ്രത്തിൽ അധികാരത്തിൽ തുടരുകയും ചെയ്യുന്നു. പതിനേഴ് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ബിജെപിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യത്തിൻ്റെ (എൻ.ഡി.എ) ഭരണ പങ്കാളിത്തവും മറ്റ് പതിനാല് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ബിജെപി നേരിട്ട് ഭരണത്തിലുമാണ്. ബി.ജെ.പിയുടെ ദേശീയ അധ്യക്ഷനും ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രിയുമായ ഏക വ്യക്തിയുമാണ് അടൽ ബിഹാരി വാജ്പേയി. നിലവിൽ ബി.ജെ.പിയുടെ പ്രധാനമന്ത്രിയായ നരേന്ദ്ര മോദി എത്തിയത് പാർട്ടി ദേശീയ ജനറൽ സെക്രട്ടറി പദത്തിലും ഗുജറാത്ത് മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലും തുടർന്ന ശേഷമാണ്. എന്നാൽ ബി.ജെ.പിയെ രാജ്യത്ത് ആകമാനം ചലനാത്മക ശക്തിയാക്കുന്നതിൽ നിർണായക പങ്ക് വഹിച്ച എൽ.കെ.അദ്വാനിക്ക് ഇന്ത്യയുടെ ഉപ-പ്രധാനമന്ത്രി, കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്മന്ത്രി എന്നീ സ്ഥാനങ്ങളാണ് ലഭിച്ചത്. ജനസംഘം രൂപീകരിച്ച കാലം മുതൽക്കുള്ള ആശയങ്ങളിലൂന്നിയാണ് ബി.ജെ.പിയുടെ ഇന്നത്തെ സംഘടന സംവിധാനം മുന്നോട്ട് പോവുന്നത്. ആദ്യ കാലങ്ങൾ മുതൽ 2009 വരെ എ.ബി.വാജ്പേയി, എൽ.കെ.അദ്വാനി എന്നിവരിൽ കേന്ദ്രീകരിച്ച പാർട്ടിയെ 2014-ലെ വിജയം നേടിയ ശേഷം ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നയിക്കുന്നത് നരേന്ദ്ര മോദി - അമിത് ഷാ - ജെ.പി. നദ്ദ എന്നിവരുടെ കൂട്ടായ നേതൃത്വമാണ്.<ref>[https://www.indiatoday.in/diu/story/diu-bjp-rise-shifting-of-political-landscape-in-india-before-2024-lok-sabha-elections-2476098-2023-12-14 Rise of BJP in India]</ref><ref>[https://m.economictimes.com/news/elections/lok-sabha/india/how-bjp-rose-and-congress-fell-in-three-decades/articleshow/68440617.cms BJP rise and congress fall]</ref> ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടിയുടെ ദേശീയ അധ്യക്ഷനായിരുന്ന ജെ.പി.നദ്ദ മൂന്നാം നരേന്ദ്ര മോദി സർക്കാരിൽ കേന്ദ്ര ആരോഗ്യ വകുപ്പ് മന്ത്രിയായതിനെ തുടർന്ന് വന്ന ഒഴിവിൽ 2025 ഡിസംബർ 14ന് പാർട്ടിയുടെ ദേശീയ വർക്കിംഗ് പ്രസിഡൻ്റായി ബീഹാറിൽ നിന്നുള്ള നിതിൻ നബിൻ നിയമിതനായി. 6 വർഷം പാർട്ടി അധ്യക്ഷനായിരുന്ന് സ്ഥാനമൊഴിഞ്ഞ ജെ.പി.നദ്ദയ്ക്ക് പകരക്കാരനായി ബിജെപിയുടെ ദേശീയ അധ്യക്ഷനായി 2026 ജനുവരി 20ന് നിതിൻ നബിൻ ചുമതലയേറ്റു.<ref>https://www.thehindu.com/news/national/nitin-nabin-to-be-formally-elected-bjp-president-on-january-20/article70505904.ece</ref> ==സംഘടന== [[File:Structure of BJP 2020 March.jpg|right|thumb|upright=1.3|A diagram of the [[Organisation of the Bharatiya Janata Party|structure of the Bharatiya Janata Party]]]] പ്രസിഡന്റാണ് പാർട്ടിയുടെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന പദവിയിൽ ഉള്ളയാൾ. മൂന്നു വർഷം കാലാവധിയുള്ള ഈ പദവിയിൽ ഇപ്പോളുള്ളത് [[നിതിൻ നബിൻ]] ആണ്‌ . വൈസ് പ്രസിഡന്റ്‌, ജനറൽ സെക്രട്ടറി, ട്രെഷറർ തുടങ്ങി മറ്റു സെക്രട്ടറിമാർ ഈ സ്ഥാനത്തിന് പിന്നാലെയുണ്ട്. മുഖ്യ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്ന, മുതിർന്ന നേതാക്കൾ ചേർന്ന ബോഡിയാണ് നാഷണൽ എക്സിക്യുട്ടീവ്‌. സംസ്ഥാന തലത്തിലും ഇതേ രീതി പിന്തുടരുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.bjp.org/content/view/764/426/|title=www.bjp.org|access-date=2011-05-06|archive-date=2011-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20110927072056/http://www.bjp.org/content/view/764/426/|url-status=dead}}</ref> പാർട്ടിയുടെ മുതിർന്ന നേതാക്കളിൽ കൂടുതലും, രാജ്യത്തിൽ ശക്തമായ സ്വാധീനമുള്ള [[രാഷ്ട്രീയ സ്വയംസേവക സംഘം|ആർ.എസ്.എസിൽ]] നിന്നും എത്തിയവരാണ്. [[സംഘപരിവാർ]] സംഘടനകളായ [[വിശ്വ ഹിന്ദു പരിഷദ്]], [[സ്വദേശി ജാഗരൺ മഞ്ച്]] തുടങ്ങിയവയായും ബി.ജെ.പി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. == ലോകസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == 1980-ൽ ബി.ജെ.പി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടശേഷം 1984-ലാണ് ആദ്യമായി ലോക്‌സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കുന്നത്. 1984-ൽ രണ്ട് ലോക്സഭാ സീറ്റുകൾ ആണ് ആകെ പാർട്ടി ജയിച്ചത്. 1996-ൽ ആദ്യമായി ബിജെപി ലോക്സഭയിലെ ഏറ്റവും വലിയ കക്ഷിയായി, പക്ഷേ ഗവർമെന്റ് അസ്ഥിരമായിരുന്നു. 1998-ലും 1999-ലും 2024-ലും ബിജെപി തന്നെയായിരുന്നു ഏറ്റവും വലിയ ഒറ്റകക്ഷി. മൂന്ന് തവണയും കൂട്ടുകക്ഷി മന്ത്രിസഭയുണ്ടാക്കി. 2014, 2019 ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ [[ബി.ജെ.പി]] തനിച്ച് ഭൂരിപക്ഷം നേടി. 2024 ലോക്സഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ബി.ജെ.പി 240 സീറ്റ് ഒറ്റയ്ക്ക് നേടി. 1991 മുതൽ 1996 വരെയും 2004 മുതൽ 2014 വരെയും ലോക്‌സഭയിലെ മുഖ്യ പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടിയായും പ്രവർത്തിച്ചു. {| class="wikitable sortable " cellpadding="5" |+ ! style="width:5%;"| വർഷം ! style="width:15%;"| സഭ ! style="width:20%;"|നേതാവ് ! style="width:15%;"| ജയിച്ച സീറ്റ് ! style="width:15%;"| സീറ്റിലെ മാറ്റം ! style="width:15%;"| വോട്ടുശതമാനം ! style="width:15%;"| വോട്ടു മാറ്റം ! ഫലം ! class="unsortable" | കുറിപ്പുകൾ |- style="text-align:center;" || [[Indian general election, 1984|1984]] || [[എട്ടാം ലോകസഭ]] |[[ലാൽ കൃഷ്ണ അഡ്വാണി|എൽ.കെ അദ്വാനി]] ||{{Composition bar|2|533|{{Bharatiya Janata Party/meta/color}}}} || {{increase}} 2 || 7.74 ||&nbsp;– | {{no2|പ്രതിപക്ഷം}} ||{{sfn|Election Commission|1984}} |- style="text-align:center;" || [[Indian general election, 1989|1989]] || [[9 ലോകസഭ]] |[[ലാൽ കൃഷ്ണ അഡ്വാണി|എൽ.കെ അദ്വാനി]] ||{{Composition bar|85|545|{{Bharatiya Janata Party/meta/color}}}} || {{increase}} 83 || 11.36 || {{increase}} 3.62 | {{partial|[[നാഷണൽ ഫ്രണ്ട്]] [[പുറത്തുനിന്നുപിന്താങ്ങി]] }} ||{{sfn|Election Commission|1989}} |- style="text-align:center;" || [[Indian general election, 1991|1991]] || [[10 ലോകസഭ]] |[[ലാൽ കൃഷ്ണ അഡ്വാണി|എൽ.കെ അദ്വാനി]] ||{{Composition bar|120|545|{{Bharatiya Janata Party/meta/color}}}} || {{increase}} 35 || 20.11 || {{increase}} 8.75 | {{no2|പ്രതിപക്ഷം}} ||{{sfn|Election Commission|1991}} |- style="text-align:center;" || [[Indian general election, 1996|1996]] || [[11 ലോകസഭ]] |[[അടൽ ബിഹാരി വാജ്പേയി|വാജ്പേയി]] ||{{Composition bar|161|545|{{Bharatiya Janata Party/meta/color}}}} || {{increase}} 41 || 20.29 || {{increase}} 0.18 | {{partial|ഭരണം-പിന്നീട് പ്രതിപക്ഷം}} ||{{sfn|Election Commission|1996}} |- style="text-align:center;" || [[Indian general election, 1998|1998]] || [[12 ലോകസഭ]] |[[അടൽ ബിഹാരി വാജ്പേയി|വാജ്പേയി]] ||{{Composition bar|182|545|{{Bharatiya Janata Party/meta/color}}}} || {{increase}} 21 || 25.59 || {{increase}} 5.30 | {{yes2|ഭരണം}} ||{{sfn|Election Commission|1998}} |- style="text-align:center;" || [[Indian general election, 1999|1999]] || [[13 ലോകസഭ]] |[[അടൽ ബിഹാരി വാജ്പേയി|വാജ്പേയി]] ||{{Composition bar|182|545|{{Bharatiya Janata Party/meta/color}}}} || {{steady}} 0 || 23.75 || {{decrease}} 1.84 | {{yes2|ഭരണം}} ||{{sfn|Election Commission|1999}} |- style="text-align:center;" || [[Indian general election, 2004|2004]] || [[14 ലോകസഭ]] |[[അടൽ ബിഹാരി വാജ്പേയി|വാജ്പേയി]] ||{{Composition bar|138|543|{{Bharatiya Janata Party/meta/color}}}} || {{decrease}} 44 || 22.16 || {{decrease}} 1.69 | {{no2|പ്രതിപക്ഷം}} ||{{sfn|Election Commission|2004}} |- style="text-align:center;" || [[Indian general election, 2009|2009]] || [[15 ലോകസഭ]] |[[ലാൽ കൃഷ്ണ അഡ്വാണി|എൽ.കെ അദ്വാനി]] ||{{Composition bar|116|543|{{Bharatiya Janata Party/meta/color}}}} || {{decrease}} 22 || 18.80 || {{decrease}} 3.36 | {{no2|പ്രതിപക്ഷം}} ||{{sfn|Election Commission|2009}} |- style="text-align:center;" || [[Indian general election, 2014|2014]] || [[16 ലോകസഭ]] |[[നരേന്ദ്ര മോദി]] ||{{Composition bar|282|543|{{Bharatiya Janata Party/meta/color}}}} || {{increase}} 166 || 31.34 || {{increase}}12.54 | {{yes2|ഭരണം}} ||{{sfn|Election Commission|2014}} |- style="text-align:center;" || [[Indian general election, 2019|2019]] || [[17 -ലോകസഭ]] |[[നരേന്ദ്ര മോദി]] ||{{Composition bar|303|543| {{Bharatiya Janata Party/meta/color}}}} || {{increase}} 21 || 37.46 || {{increase}}6.12 | {{yes2|ഭരണം}} ||{{sfn|Election Commission|2019}} |- style="text-align:center;" || [[Indian general election, 2024|2024]] || [[18 -ലോകസഭ]] |[[നരേന്ദ്ര മോദി]] ||{{Composition bar|240|543| {{Bharatiya Janata Party/meta/color}}}} || {{decrease}} 63 || 36.56 || {{decrease}}0.90 | {{yes2|ഭരണം}} ||{{sfn|Election Commission|2024}} |- style="text-align:center;" |} == വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ പ്രകടനം == [[File:Ruling Alliances in India.jpg|400px|right]] * [[അരുണാചൽ പ്രദേശ്]] * [[ആസാം]] ( [[ബോഡോലാന്റ് പീപ്പിൾസ് പാർട്ടി]]യോടൊത്ത്) * [[ഗോവ]] (with [[ഗോവ ഫോർവേഡ് പാർട്ടി]] യോടും [[മഹാരാഷ്ട്രവാദി ഗോമന്തക് പാർട്ടി]]യോടും ഒത്ത്) * [[ഗുജറാത്ത്]] * [[ഹരിയാന]] * [[മണിപ്പൂർ]] ( [[നാഗ പീപ്പിൾസ് ഫ്രണ്ട്]], [[നാഷണൽ പീപ്പിൾസ് പാർട്ടി]] ലോക്ജനശക്തി പാർട്ടി]] എന്നിവയോടൊത്ത്) * [[ത്രിപുര]] ( [[ഇന്ദീജീനസ് പീപ്പിൾസ് ഫ്രണ്ട് ഒഫ് ത്രിപുര]]യും ചേർന്ന്) * [[ഉത്തർ പ്രദേശ്]] ([[അപ്നാദൾ)]] , [[സുഹൽദേവ് ഭാരതീയ സമാജ് പാർട്ടി]] എന്നിവയോടൊത്ത്) * [[ഉത്തരാഖണ്ട്]] * [[ഛത്തീസ്‌ഗഢ്]] * [[മദ്ധ്യപ്രദേശ്]] * [[രാജസ്ഥാൻ]] * [[ഒറീസ]] * [[മഹാരാഷ്ട്ര]] * [[ദില്ലി]] ആറു സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ മറ്റു പാർട്ടികളെ മന്ത്രിസഭയുണ്ടാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.അവ: * [[ബിഹാർ]] ([[ജനതാദൾ (യുനൈറ്റഡ്)]] ,[[ലോക് ജനശക്തി പാർട്ടി]]) * [[മേഘാലയ]] ( [[നാഷണൽ പീപ്പിൾസ് പാർട്ടി]] യുനൈറ്റഡ് ഡമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി]] * [[നാഗാലാന്റ്]] ([[നാഷണലിസ്റ്റ് ഡമോക്രാറ്റിൿ പ്രൊഗ്രസീവ് പാർട്ടി]], [നാഷണൽ പീപ്പിൾസ് പാർട്ടി]] , [[ജനതാദൾ (യുനൈറ്റഡ്)]]) * [[ആന്ധ്രപ്രദേശ്]] ([[തെലുഗുദേശം പാർട്ടി]]) * [[സിക്കിം]] (സിക്കിം ക്രാന്തികാരി മോർച്ച) * [[പോണ്ടിച്ചേരി]] ( [[ആൾ ഇന്ത്യ എൻ ആർ കോൺഗ്ഗ്രസ്]]) ഈ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ മുമ്പ് ബിജെപി ഭരണത്തിലായിരുന്നു: * [[ത്സാർഖണ്ഡ്]] * [[കർണാടക]] * [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്]] ഈ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ബിജെപി ഉൾപ്പെടുന്ന മുന്നണികൾ ഭരിച്ചിട്ടുണ്ട്: * [[ജമ്മു കാശ്മീർ]] ( [[ജമ്മു & കാശ്മീർ പീപ്പിൾസ് ഡമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി]]) * [[പഞ്ചാബ്]] ([[ശിരോമണി അകാലിദൾ]]) * [[തമിഴ്നാട്]] ( [[ആൾ ഇന്ത്യ അണ്ണാ ദ്രാവിഡമുന്നേറ്റകഴകം]]) ഈ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ബിജെപി ഇതുവരെ ഭരണസഭയിലുണ്ടായിട്ടില്ല: * [[കേരളം]] * [[തെളുങ്കാന]] (ആന്ധ്രയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോൾ തെളുഗുദേശവുമൊത്ത് ഭരിച്ചു. [[Andhra Pradesh Reorganisation Act, 2014|bifurcated]].) * [[പശ്ചിമബംഗാൾ]] It also has a regional political alliance in the North-East named as the [[North-East Democratic Alliance]].{{sfn|World Statesman|2014}}<ref name="auto">{{cite web|url=http://thewire.in/2016/05/25/bjp-crafts-north-east-democratic-alliance-to-make-the-region-congress-mukt-38680/|title=BJP Crafts North East Democratic Alliance to Make the Region 'Congress Mukt'|first=Sangeeta Barooah|last=Pisharoty|date=25 May 2016|publisher=|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160526113451/http://thewire.in/2016/05/25/bjp-crafts-north-east-democratic-alliance-to-make-the-region-congress-mukt-38680/|archivedate=26 May 2016|df=dmy-all}}</ref><ref name="hindustantimes.com">{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/india/amit-shah-holds-meeting-with-northeast-cms-forms-alliance/story-YDYLQ6YsImuzZOQ6Zev5MO.html|title=Amit Shah holds meeting with northeast CMs, forms alliance|date=25 May 2016|publisher=|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160526061921/http://www.hindustantimes.com/india/amit-shah-holds-meeting-with-northeast-cms-forms-alliance/story-YDYLQ6YsImuzZOQ6Zev5MO.html|archivedate=26 May 2016|df=dmy-all}}</ref><ref name="ndtv.com">{{cite web|url=http://www.ndtv.com/india-news/hours-after-sonowal-oath-ceremony-bjp-forms-anti-congress-bloc-in-northeast-1409824|title=BJP Acts East With New Anti-Congress Bloc, Puts Himanta Biswa In Charge|publisher=|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160525135628/http://www.ndtv.com/india-news/hours-after-sonowal-oath-ceremony-bjp-forms-anti-congress-bloc-in-northeast-1409824|archivedate=25 May 2016|df=dmy-all}}</ref> === ഇപ്പോഴത്തെ ബിജെപി- എൻ ഡി എ മന്ത്രിസഭകൾ === [[File:BJP CM History 2024.png|400px|right]] {| class="wikitable sortable" cellpadding="1" cellspacing="1" style="border:1px solid black;" |- ! scope="col" style="width:200px;"|സംസ്ഥാനം ! scope="col" style="width:150px;"| ബി.ജെ.പി/NDA govt.എന്നുമുതൽ ! scope="col" style="width:200px;"|മുഖ്യമന്ത്രി ! scope="col" style="width:200px;"|പാർട്ടി ! scope="col" style="width:150px;"|എന്നുമുതൽ ! scope="col" style="width:90px;"|അസംബ്ലിയിലെ സീറ്റുകൾ ! scope="col" class="unsortable" |{{Abbr|Ref(s)|Reference(s)}} |- | style="text-align: center;" | [[ഗുജറാത്ത്]] | style="text-align: center;" | [[List of Chief Ministers of Gujarat|28 ഫെബ്രുവരി 1998]] | style="text-align: center;" | Bhoopendrabhayi Patel | style="text-align: center;" | ബി.ജെ.പി | style="text-align: center;" | | style="text-align: center;" | [[Gujarat Legislative Assembly|163/182]] | style="text-align: center;" |{{sfn|Gujarat Legislative Assembly|2015}} |- | style="text-align: center;" | [[നാഗാലാന്റ്]] | style="text-align: center;" | [[List of Chief Ministers of Nagaland|8 മാർച്ച് 2008]] | style="text-align: center;" | [[നെയ്ഫു റിയോ]] | style="text-align: center;" | [[നാഷണലിസ്റ്റ് ഡമോക്രാറ്റിക് പ്രോഗ്രസീവ് പാർട്ടി|NDPP]] | style="text-align: center;" | 7 മാർച്ച് 2018 | style="text-align: center;" | [[Nagaland Legislative Assembly|60/60]] | style="text-align: center;" |{{sfn|ECI Nagaland|2013}} |- | style="text-align: center;" | [[ഗോവ]] | style="text-align: center;" | [[List of Chief Ministers of Goa|6 മാർച്ച് 2012]] | style="text-align: center;" | [[പ്രമോദ് സാവന്ത്]] | style="text-align: center;" | [[ ബി.ജെ.പി]] | style="text-align: center;" | 19 മാർച്ച് 2019 | style="text-align: center;" | [[Goa Legislative Assembly|33/40]] | style="text-align: center;" | <ref>Murari Shetye. "[https://timesofindia.indiatimes.com/india/goa-speaker-pramod-sawant-succeeds-parrikar-as-cm/articleshow/68473049.cms Goa speaker Pramod Sawant succeeds Parrikar as CM]" ''The Times of India''. 19 March 2019.</ref> |- | style="text-align: center;" | [[ഹരിയാന]] | style="text-align: center;" | [[List of Chief Ministers of Haryana|19 ഒക്റ്റോബർ 2014]] | style="text-align: center;" | [[മനോഹർ ലാൽ ഖട്ടാർ]] | style="text-align: center;" | [[ ബി.ജെ.പി]] | style="text-align: center;" | 26 ഒക്റ്റോബർ 2014 | style="text-align: center;" | [[Haryana Legislative Assembly|48/90]] | style="text-align: center;" |{{sfn|ECI Haryana|2014}} |- | style="text-align: center;" | Madhya Pradesh | style="text-align: center;" |2003 | style="text-align: center;" | [[മോഹൻ യാദവ്]] | style="text-align: center;" | BJP | style="text-align: center;" | | style="text-align: center;" |165/230 | style="text-align: center;" |{{sfn|Abhinav Bhatt|2014}} |- | style="text-align: center;" | [[ആസാം]] | style="text-align: center;" | [[List of Chief Ministers of Assam|24 മേയ് 2016]] | style="text-align: center;" | Himantha Biswa Sarma | style="text-align: center;" | [[ ബി.ജെ.പി]] | style="text-align: center;" | | style="text-align: center;" | [[Assam Legislative Assembly|84/126]] | style="text-align: center;" | <ref name="auto" /><ref name="hindustantimes.com" /> |- | style="text-align: center;" | Puducherry (UT) | style="text-align: center;" | | style="text-align: center;" | N. Rangaswami | style="text-align: center;" | AINRC | style="text-align: center;" | | style="text-align: center;" |16/30 | style="text-align: center;" | <ref name="auto" /><ref name="hindustantimes.com" /> |- | style="text-align: center;" | [[അരുണാചൽ പ്രദേശ്]] | style="text-align: center;" | [[List of Chief Ministers of Arunachal Pradesh|16 സെപ്റ്റംബർ 2016]] | style="text-align: center;" | Pema Khandu | style="text-align: center;" | [[ ബി.ജെ.പി]] | style="text-align: center;" | 16 സെപ്റ്റ്ംബർ 2016 | style="text-align: center;" | [[Arunachal Pradesh Legislative Assembly|59/60]] | style="text-align: center;" | <ref>{{cite news|last=Kashyap|first=Samudra Gupta|date=31 December 2016|url=http://indianexpress.com/article/india/arunachal-gets-full-fledged-bjp-govt-as-pema-khandu-32-others-join-saffron-party-4453088/|work=Indian Express|title=Arunachal gets full-fledged BJP govt as Pema Khandu, 32 others join saffron party|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170101003202/http://indianexpress.com/article/india/arunachal-gets-full-fledged-bjp-govt-as-pema-khandu-32-others-join-saffron-party-4453088/|archivedate=1 January 2017|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align: center;" | [[മണിപ്പൂർ]] | style="text-align: center;" | [[List of Chief Ministers of Manipur|15 മാർച്ച് 2017]] | style="text-align: center;" | [[എൻ. ബിരൻ സിങ്]] | style="text-align: center;" | [[ ബി.ജെ.പി]] | style="text-align: center;" | 15 മാർച്ച് 2017 | style="text-align: center;" | [[Manipur Legislative Assembly|57/60]] | style="text-align: center;" |<ref>{{cite news|url=http://www.deccanchronicle.com/nation/politics/130317/with-32-mlas-support-bjp-to-elect-manipur-leader-today.html|title=With 32 MLAs' support, BJP to elect Manipur leader today|work=Deccan Chronicle|date=13 March 2017|accessdate=29 June 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170317034237/http://www.deccanchronicle.com/nation/politics/130317/with-32-mlas-support-bjp-to-elect-manipur-leader-today.html|archivedate=17 March 2017|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align: center;" | [[ഉത്തരാഖണ്ട്]] | style="text-align: center;" | [[List of Chief Ministers of Uttarakhand|18 മാർച്ച് 2017]] | style="text-align: center;" | Pushkar Singh Dhami | style="text-align: center;" | [[ ബി.ജെ.പി]] | style="text-align: center;" | | style="text-align: center;" | [[Uttarakhand Legislative Assembly|47/70]] | style="text-align: center;" |<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/elections/uttarakhand-2017/live-updates-uttarakhand-assembly-elections-results-2017/article17446473.ece|title=BJP decimates Congress in Uttarakhand|work=The Hindu|date=11 March 2017|accessdate=29 June 2017|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180303123921/http://www.thehindu.com/elections/uttarakhand-2017/live-updates-uttarakhand-assembly-elections-results-2017/article17446473.ece|archivedate=3 March 2018|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align: center;" | [[ഉത്തർ പ്രദേശ്]] | style="text-align: center;" | [[List of Chief Ministers of Uttar Pradesh|19 മാർച്ച് 2017]] | style="text-align: center;" | [[യോഗി ആദിത്യനാഥ്]] | style="text-align: center;" | [[ ബി.ജെ.പി]] | style="text-align: center;" | 19 മാർച്ച് 2017 | style="text-align: center;" | [[Uttar Pradesh Legislative Assembly|273/403]] | style="text-align: center;" |<ref>{{cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/up-elections-2017-poll-results-update-uttar-pradesh-bjp-congress-sp-bsp-narendra-modi-akhilesh-yadav-rahul-gandhi-mayawati-2349573|title=UP Elections 2017 Results- BJP wins three-fourth majority; Mayawati cries foul about EVM, SP stunned|work=Daily News & Analysis|date=11 March 2017|accessdate=29 June 2017|last=Chowdury|first=Arghya Roy|url-status=live|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170730205049/http://www.dnaindia.com/india/up-elections-2017-poll-results-update-uttar-pradesh-bjp-congress-sp-bsp-narendra-modi-akhilesh-yadav-rahul-gandhi-mayawati-2349573|archivedate=30 July 2017|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align: center;" | [[ബിഹാർ]] | style="text-align: center;" | [[List of Chief Ministers of Bihar|27 ജൂലൈ 2017]] | style="text-align: center;" | [[നിതീഷ് കുമാർ]] | style="text-align: center;" | [[ജനതാദൾ (യുനൈറ്റഡ്)]] | style="text-align: center;" | | style="text-align: center;" |134/243 | style="text-align: center;" | |- | style="text-align: center;" | [[മേഘാലയ]] | style="text-align: center;" | [[List of Chief Ministers of Meghalaya|6 മാർച്ച് 2018]] | style="text-align: center;" | [[കോണ്രാഡ് സാങ്മ]] | style="text-align: center;" | [[നാഷണൽ പീപ്പിൾസ് പാർട്ടി|NPP]] | style="text-align: center;" | 6 മാർച്ച് 2018 | style="text-align: center;" | [[Meghalaya Legislative Assembly|50/60]] | style="text-align: center;" | |- | style="text-align: center;" | [[ത്രിപുര]] | style="text-align: center;" | [[List of Chief Ministers of Tripura|8 മാർച്ച് 2018]] | style="text-align: center;" | [[ബിപ്ലവ് കുമാർ ദേവ്|മണിക് സാഹ]] | style="text-align: center;" | [[ ബി.ജെ.പി]] | style="text-align: center;" | 8 മാർച്ച് 2018 | style="text-align: center;" | [[Tripura Legislative Assembly|47/60]] | style="text-align: center;" | |- | style="text-align: center;" |[[രാജസ്ഥാൻ]] | rowspan="2" style="text-align: center;" |17 december 2023 | style="text-align: center;" |[[ഭജൻ ലാൽ ശർമ്മ]] | style="text-align: center;" |[[ ബി.ജെ.പി]] | style="text-align: center;" | | style="text-align: center;" |119/200 | style="text-align: center;" | |- | style="text-align: center;" |[[ഛത്തീസ്ഗഢ്]] | style="text-align: center;" |[[വിഷ്ണു ദേവ് സായ്]] | style="text-align: center;" |[[ ബി.ജെ.പി]] | style="text-align: center;" | | style="text-align: center;" |54/90 | style="text-align: center;" | |- |[[സിക്കിം]] | |Prem Singh Tamang |SKM | |32/32 |} ==ബി.ജെ.പിയുമായി സഹകരിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്ന മുഖ്യ സംഘടനകൾ== *[[ഭാരതീയ യുവമോർച്ച]] (യുവജന പ്രസ്ഥാനം) *[[ഭാരതീയ കിസാൻ മോർച്ച ]] (കർഷക പ്രസ്ഥാനം) *[[ ഭാരതീയ പട്ടികജാതി മോർച്ച ]] (പട്ടികജാതി പ്രസ്ഥാനം) *[[ഭാരതീയ മഹിളാ മോർച്ച]] (വനിതാ പ്രസ്ഥാനം) *[[ഭാരതീയ ന്യൂനപക്ഷ മോർച്ച]] (ന്യൂനപക്ഷ പ്രസ്ഥാനം) ==നയസമീപനങ്ങൾ== [[ഇന്റഗ്രൽ ഹ്യുമാനിസം|ഇന്റഗ്രൽ ഹ്യുമാനിസത്തിന്]] പ്രത്യേക സ്ഥാനം കൽപ്പിച്ച് നൽകിയിട്ട് കൊടുത്തിട്ടുള്ള ബി.ജെ.പിയുടെ ആദർശത്തിൽ ചില വലതുപക്ഷ നിലപാടുകളും ഉൾപ്പെടുന്നു. ആധുനികതയും യാഥാസ്ഥിതികത്വവും സ്വദേശവൽക്കരണവും വികേന്ദ്രീകരണവും സാമൂഹിക സംരക്ഷണവും പുരോഗമനവും ഉൾപ്പെടുന്ന നിലപാടുകളാണ് രാജ്യത്തിന്റെ പുരാതന മൂല്യങ്ങളിൽ നിന്നും സംസ്കാരത്തിൽ നിന്നും ബി.ജെ.പി അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref name="FP">{{cite web|url=http://www.foreignpolicy.com/articles/2010/04/30/does_india_still_need_a_hindu_nationalist_party|title=Does India Still Need a Hindu Nationalist Party?|work=|publisher=Foreign policy|accessdate=|archive-date=2014-08-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20140819001444/http://www.foreignpolicy.com/articles/2010/04/30/does_india_still_need_a_hindu_nationalist_party|url-status=dead}}</ref> തുറന്ന വിപണിലൂടെയും സ്വയം ഉയർച്ചയിലൂടെയുമുള്ള സാമ്പത്തിക വളർച്ചയിലാണ് ബി.ജെ.പി വിശ്വസിക്കുന്നത്. പാർട്ടി ഭരണഘടനയിൽ ഇങ്ങനെ വിശദീകരിക്കുന്നു. ''"അഭിമാനത്തോടെ, രാജ്യത്തിന്റെ പുരാതന സംസ്കാരങ്ങളിൽ നിന്നും മൂല്യങ്ങളിൽ നിന്നും പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് ആധുനികവും പുരോഗമനപരവും ശക്തവുമായ ഒരു രാജ്യം സൃഷ്ട്ടിക്കാൻ പാർട്ടി പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമാണ്. അതിലൂടെ, ലോകരാഷ്ട്രങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ ലോകസമാധാനത്തിനും ക്രമസമാധാനത്തിനും ശ്രദ്ധേയമായ സംഭാവന ചെയ്യുന്ന രാജ്യമായി ഉയർത്തുക. രാജ്യത്തിലെ എല്ലാ ജനാധിപത്യ സംസ്ഥാങ്ങളിലെയും ജനങ്ങൾക്ക്‌ ജാതിയുടെയും വിശ്വാസത്തിന്റെയും രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെയും സാമൂഹികതയുടെയും സമ്പത്തിന്റെയും വത്യാസത്തിൽ അതീതമായി തുല്യമായ അവസരങ്ങളും, വിശ്വാസിക്കാനും പ്രകടിപ്പിക്കാനുമുള്ള അവകാശങ്ങളും ഉറപ്പ് നൽകുന്നു. രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണഘടനയോടുള്ള വിശ്വാസവും പ്രതിബദ്ധതയും പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതോടൊപ്പം [[സോഷ്യലിസം|സോഷ്യലിസവും]] [[മതേതരത്വം|മതേതരത്വവും]] [[ജനാധിപത്യം|ജനാധിപത്യവും]] കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നതിലൂടെ രാജ്യത്തിന്റെ അഖണ്ടത ഉറപ്പ് വരുത്തുന്നു." '' ബി.ജെ.പിയുടെ മറ്റു ലക്ഷ്യങ്ങൾ,<ref>{{Cite web |url=http://www.bjp.org/content/view/2844/428/ |title=Manifesto : Lok Sabha Election 2009 |access-date=2011-05-06 |archive-date=2010-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101225142546/http://www.bjp.org/content/view/2844/428 |url-status=dead }}</ref> *ഭീകരവിരുദ്ധനടപടികൾ<br> കോണ്ഗ്രസ് സർക്കാർ ഇല്ലാതാക്കിയ ഭീകരവിരുദ്ധ സംവിധാനം തിരികെ കൊണ്ടുവരിക. [[പോട്ട (നിയമം)]](POTA) ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമാക്കുകയും ചെയ്തു നിരപരാധികളെ ബുദ്ധിമുട്ടിക്കാതെ ദേശവിരുദ്ധ പ്രവൃത്തികളിൽ ഏർപ്പെടുന്നവരെ നിയമത്തിന്റെ മുന്നിൽ കൊണ്ടുവരികയും [[എൻ.ഐ.എ|എൻ.ഐ.എയുടെ]] പ്രവർത്തനം കാര്യക്ഷമമാക്കുകയും ചെയ്യുക. *അതിവേഗ കോടതികൾ<br> [[ഭീകരത|ഭീകരതയുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട കേസുകൾ വേഗം നടത്താൻ പ്രത്യേകം കോടതികൾ ഉണ്ടാക്കുകയും ഇരകളായവർക്ക് നീതി നൽകുകയും ചെയ്യുക. *തിരിച്ചറിയൽ കാർഡ്<br> എല്ലാ പൌരന്മാർക്കും ഐഡിന്റിറ്റി കാർഡുകൾ നിർബന്ധമാക്കുകയും അതിലൂടെ രാജ്യസുരക്ഷ വർധിപ്പിക്കുകയും അനധികൃത കുടിയേറ്റം തടയുകയും ചെയ്യുക. *ഭക്ഷ്യ സുരക്ഷ<br> [[ദാരിദ്ര്യരേഖ|ദാരിദ്ര്യരേഖക്ക്]] താഴെയുള്ള കുടുംബങ്ങൾക്ക് മാസം, 35 കിലോഗ്രാം അരി, കിലോയ്ക്ക് 2 രൂപാ നിരക്കിൽ കൂപ്പൺ വഴി സർക്കാർ സംവിധാനത്തിലൂടെയും പൊതു വിപണിയിലൂടെയും വിതരണം ചെയ്യുക. *ഊർജ സുരക്ഷ<br> [[ഫോസിൽ]]ഊർജ്ജം ഒഴിച്ചുള്ള പ്രകൃതിക്കനുയോജ്യമായ ഊർജസ്രോതസ്സുകൾക്കായി കൂടുതൽ പുതിയ പദ്ധതികൾ, മുഖ്യമായും വിദ്യു ച്ഛക്തി മേഖലയിൽ നടപ്പിലാക്കുക. 120,000 MW വൈദ്യുതി അടുത്ത അഞ്ചു വർഷത്തിൽ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്ന നടപടി സ്വീകരിക്കുക. *അധിവാസം<br> എല്ലാവര്ക്കും വീട് എന്ന ലക്‌ഷ്യം നടപ്പിലാക്കാനായി എല്ലാ വർഷവും 10 വീടുകൾ നിർമിച്ചു നൽകുക. മറ്റ് പ്രദേശങ്ങളിൽ റോഡ്‌, വൈദ്യുതി, വെള്ളം തുടങ്ങി അവശ്യ-അടിസ്ഥാന സൌകര്യങ്ങൾ ഉറപ്പ് വരുത്തുക. *കൃഷി<br> കാർഷിക ലോണുകൾക്കുള്ള പലിശ 4 ശതമാനത്തിൽ കൂടാതെ നിശ്ചയിക്കുകയും പ്രായമായ അവശകർഷകർക്ക് പെൻഷൻ നൽകുകയും ചെയ്യുക. ജലസേചനത്തിനുള്ള സൌകര്യങ്ങൾ വർധിപ്പിക്കുകയും പ്രാദേശികമായി തൊഴിൽ അവസരങ്ങൾ വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുക. *വിദ്യാഭ്യാസം<br> 2002-ലെ ബി.ജെ.പി സഖ്യമായ [[ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം|എൻ.ഡി.എ]] കൊണ്ടുവന്ന [[സർവശിക്ഷാ അഭയാൻ|സർവശിക്ഷാ അഭയാന്റെ]] വിജയത്തിൽ നിന്നും പാഠം ഉൾക്കൊണ്ട് അതിന്റെ വ്യാപ്തിയും ഗുണവും മെച്ചപ്പെടുത്തി നടപ്പിലാക്കുക. ഉച്ചയൂണ് പദ്ധതിയായി [[അക്ഷയപാത്ര പദ്ധതി]] നടപ്പിലാക്കുകയും സെക്കണ്ടറി വിദ്യാഭ്യാസം വേഗത്തിൽ നടപ്പിലാക്കുകയും പെൺകുട്ടികൾക്കായി പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ കൊടുക്കുകയും ചെയ്യുക. *വകുപ്പ്-370<br> [[ജമ്മു - കാശ്മീർ]] സംസ്ഥാനത്തിലെ ജനങ്ങളെ രാജ്യത്തിന്റെ മുഖ്യധാരയിലേയ്ക്ക് അടുപ്പിക്കുന്നതിന് മാനസികമായ വിഖാതം ഈ വകുപ്പ് സൃഷ്ട്ടിക്കുന്നു എന്ന് വാദിക്കുകയും ഇത് എടുത്തു കളയാൻ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധരാണെന്നും പറയുന്നു. *എല്ലാവര്ക്കും [[ആരോഗ്യം]] സ്വകാര്യ ആശുപത്രികൾക്കും നഴ്സിംഗ് ഹോമുകൾക്കും വേണ്ടി ദേശീയ റെഗുലേറ്ററി അതോറിട്ടി സ്ഥാപിക്കുകയും മൂല്യാധിഷ്ട്ടിത സേവനങ്ങൾ കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ തട്ടിപ്പുകൾ ഒഴിവാക്കുന്ന വിധത്തിൽ ഉറപ്പ് വരുത്തുകയും ചെയ്യുക. സ്വകാര്യ മേഖലയെ സ്വാഗതം ചെയ്യുമ്പോളും ലാഭം കൊതിച്ചു കൊണ്ട് മാത്രമുള്ള ഒന്നാകാൻ പാടില്ല. അസുഖങ്ങളിൽ നിന്നും അകറ്റി നിർത്താനായി എല്ലാവര്ക്കും ശുദ്ധമായ കുടിവെള്ളം പ്രാപ്യമാക്കുകയും അതിനുള്ള ലഭ്യത, മൌലികമായ അവകാശമാണെന്ന് കാണുകയും ചെയ്യുന്നു. *ചെറുസംസ്ഥാനങ്ങൾ<br> ചെറു സംസ്ഥാനങ്ങൾ കൂടുതൽ കാര്യക്ഷമമായതിനാൽ [[ഗൂർഖാലാൻഡ്]], [[തെലുംഗാന]] എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു എന്ന് മാത്രമല്ല, അധികാരത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നപ്പോൾ [[ഝാ‍ർഖണ്ഡ്‌]], [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്‌]], [[ഛത്തീസ്ഗഡ്‌]] എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങൾ രൂപീകരിച്ചു. *ഏകീകൃത സിവിൽ കോഡ് മത വിശ്വാസ പ്രകാരമുള്ള നിയമങ്ങൾ ഒഴിവാക്കി എല്ലാ പൗരന്മാർക്കും തുല്യമായ (സ്ത്രീകളെ ശാക്തീകരിക്കുന്ന) രാജ്യത്തിന്റെ നിയമം മാത്രം പിന്തുടരാൻ അനുശാസിക്കുന്ന ബില്ലിനെ ബിജെപി അനുകൂലിക്കുന്നു. == വിമർശനങ്ങളും വിവാദങ്ങളും == 1992-ലെ [[ബാബരി മസ്ജിദ്‌]] തർക്കമന്ദിരം തകർത്ത സംഭവം<ref>http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/2528025.stm Tearing down the Babri Masjid-Eyewitness by Mark Tully</ref> പരസ്യമായി അപലപിച്ച ബി.ജെ.പി. നേതാക്കളെ 'കപട മിതവാദികൾ' എന്നാണ് സംഭവം അന്വേഷിച്ച കമ്മീഷനായ, [[ലിബർഹാൻ കമ്മീഷൺ]] വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=68151 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-05-06 |archive-date=2011-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110122160127/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=68151 |url-status=dead }}</ref> യഥാർഥത്തിൽ ഇവരുടെ പ്രസംഗവും പ്രവൃത്തികളും മന്ദിരം തകർക്കുന്നതിന് സഹായകമായി എന്നും ബി.ജെ.പി. നേതൃത്വം [[സംഘപരിവാർ|സംഘപരിവാറിന്റെ]] ഇച്ഛയ്ക്ക് വിധേയമായി പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നു എന്നും കമ്മീഷൻ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. 1999-ലെ [[കാർഗിൽ യുദ്ധം|കാർഗിൽ യുദ്ധത്തിൽ]] മരിച്ച സൈനികർക്കായി ശവപ്പെട്ടി വാങ്ങിയ സംഭവത്തിൽ അഴിമതി ഉണ്ട് എന്നാരോപണം ഉയർന്നിരുന്നു. [[ശവപ്പെട്ടി കുംഭകോണം]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ സംഭവത്തിൽ, [[ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം|എൻ.ഡി.എ]] സർക്കാരിൽ പ്രതിരോധ മന്ത്രിയായിരുന്ന [[ജോർജ് ഫെർണാണ്ടസ്|ജോർജ് ഫെർണാണ്ടസിനെതിരെ]] അന്വേഷണം നടത്തി കുറ്റവിമുക്തനാക്കി.<ref>{{Cite web |url=http://ibnlive.in.com/news/fernandes-gets-clean-chit-in-kargil-coffin-scam/99725-3.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-05-06 |archive-date=2012-03-03 |archive-url=https://www.webcitation.org/65tCUpdIM?url=http://ibnlive.in.com/news/fernandes-gets-clean-chit-in-kargil-coffin-scam/99725-3.html |url-status=dead }}</ref> 2002-ൽ [[ഗോധ്ര സംഭവം|ഗോദ്രാ കൂട്ടക്കൊലയെത്തുടർന്ന്]] [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്തിൽ]] മുസ്ലീങ്ങൾക്കെതിരെ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ട കലാപത്തിൽ അന്നത്തെ ബി.ജെ.പി മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന [[നരേന്ദ്ര മോദി]] ന്യൂനപക്ഷങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള നടപടികളിൽ മനഃപൂർവം വീഴ്ച വരുത്തി എന്ന് ആരോപിക്കപ്പെട്ടു.<ref>http://ibnlive.in.com/news/gujarat-riots-case-vhp-bjp-leaders-surrender/85891-3.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110501155803/http://ibnlive.in.com/news/gujarat-riots-case-vhp-bjp-leaders-surrender/85891-3.html |date=2011-05-01 }} Gujarat riots case: VHP, BJP leaders surrender</ref> സംസ്ഥാനത്തെ ഒരു വനിതാമന്ത്രിയായിരുന്ന കൊട്നാനി, ആരോപണത്തെ തുടർന്ന് രാജി വക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>http://www.expressindia.com/latest-news/Maya-Kodnani-resigns-surrenders-before-SIT/439821/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090328213050/http://www.expressindia.com/latest-news/Maya-Kodnani-resigns-surrenders-before-SIT/439821/ |date=2009-03-28 }} Maya Kodnani resigns,surrenders before SIT-Indian express</ref> [[ദേശീയ മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ]], അക്രമങ്ങൾ തടയുന്നതിൽ സംസ്ഥാന സർക്കാർ "സമ്പൂർണ്ണ പരാജയം" എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്‌. സുപ്രീം കോടതി മുൻജസ്റ്റീസായ [[നാനാവതി|നാനാവതിയുടെ]] നേതൃത്വത്തിൽ ഈ ആരോപണം അന്വേഷിക്കുകയും പോലീസിന് വീഴ്ച പറ്റിയിട്ടില്ല എന്ന് കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തു.<ref>http://www.rediff.com/news/2003/may/18guj.htm</ref> ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് ഇപ്പോഴും കേസുകൾ നിലവിലുണ്ട്. 2009-ലെ ലോകസഭാ ഇലക്ഷനിൽ [[ഉത്തർപ്രദേശ്|ഉത്തർപ്രദേശിലെ]] പിലിബിത് മണ്ഡലത്തിലെ ബി.ജെ.പി സ്ഥാനാർഥി [[വരുൺഗാന്ധി]], "മുസ്ലീങ്ങളുടെ കൈവെട്ടും" എന്ന് പ്രസംഗിച്ചുവെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന സംഭവം വിവാദമായിരുന്നു.<ref>http://in.reuters.com/article/topNews/idINIndia-38758620090329 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090401235935/http://in.reuters.com/article/topNews/idINIndia-38758620090329 |date=2009-04-01 }} Varun Gandhi arrested over Muslim hate speech—Reuters India 29th march 2009</ref> 2013 സെപ്റ്റംബരിൽ [[ഉത്തർപ്രദേശ്|ഉത്തർ പ്രദേശിൽ]] കലാപം പടർത്തിയതിനു 4 എം എൽ എ മാർക്കെതിരെ കേസ് എടുത്തിരുന്നു.{{തെളിവ്}} 2016 ഫെബ്രുവരി 29 ന് ആഗ്രയിൽ നടന്ന സംഘപരിവാർ പൊതുയോഗത്തിൽ മുസ്ലിംകളോട് യുദ്ധത്തിനു തയ്യാറെടുക്കാൻ പ്രസംഗകർ ആവശ്യപ്പെട്ടു. യോഗത്തിലെ ബി.ജെപി ആഗ്ര എം.പിയും കേന്ദ്ര മാനവശേഷി സഹമന്ത്രിയുമായ രാം ശങ്കർ കതേരിയയും ഫത്തേപൂർസിക്രി എം.പി ബാബു ലാലും പങ്കെടുത്തിരുന്നു. ഹിന്ദുക്കൾ ശക്തി കാണിച്ചു തരുമെന്ന് മന്ത്രി കതേരിയ ഈ യോഗത്തിൽ പ്രസംഗിക്കുകയുണ്ടായി.<ref>[http://indianexpress.com/article/india/india-news-india/muslims-warned-of-final-battle-at-sangh-meet-mos-katheria-says-weve-to-show-our-strength/ ഇൻഡ്യൻ എക്സ്പ്രസ്സ്-'AUDIO: Muslims warned of ‘final battle’ at Sangh Parivar meeting, MoS Katheria says ‘we’ve to show our strength’]</ref> <ref>[http://www.mathrubhumi.com/news/india/muslims-warned-of-final-battle-sangh-parivar-malayalam-news-1.897654 മുസ്‌ലിംങ്ങളോട് അവസാന യുദ്ധത്തിന് തയാറെടുക്കാൻ സംഘപരിവാർ -മാതൃഭൂമി 29 ഫെബ്രുവരി 2016]</ref> 2017 മെയ് മാസത്തിൽ ബിജെപി തിരുവനന്തപുരം ജില്ലാ പ്രസിഡന്റ് എസ്. സുരേഷ് നടത്തിയ പ്രസംഗം ഏറെ വിവാദം സൃഷ്ടിച്ചിരുന്നു. <ref>[http://www.manoramaonline.com/news/just-in/2017/05/16/bjp-leader-s-suresh-hate-speech.html BJP Speech]</ref><ref>[http://english.manoramaonline.com/news/kerala/2017/05/16/heads-will-roll-bjp-leader-warns-police.html BJP Speech Kerala]</ref> 2022 മെയ് 27 ന് ടൈംസ് നൗ ചാനൽ സംഘടിപ്പിച്ച ഒരു ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുത്തതുകൊണ്ട് ബിജെപിയുടെ ഔദ്യോഗിക വക്താവായ നുപുർ ശർമ്മ പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ് നബിയെ കുറിച്ച് മതവികാരം വൃണപ്പെടുത്തുന്നതെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന പ്രസ്ഥാവന നടത്തിയത് വലിയ വിവാദങ്ങൾക്കിടയാക്കി. 2022 ജൂൺ ഒന്നിന് ദൽഹി ബിജെപി വക്താവായ നവീൻ ജിൻഡാൽ പ്രവാചകനെ കുറിച്ച് നടത്തിയ ട്വീറ്റും വിവാദങ്ങൾക്കിടയാക്കി. ഈ പ്രസ്താവനയും ട്വീറ്റും വിവിധ ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് കടുത്ത പ്രതിഷേധനങ്ങൾ ഉയർന്നുവരാൻ കാരണമായതിനെ തുടർന്ന് ബിജെപി, നൂപുർ ശർമയെ സസ്‌പെൻഡ് ചെയ്യുകയും നവീൻ ജിൻഡാലിന്റെ പുറത്താക്കുകയും ചെയ്തതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. <ref>https://www.telegraphindia.com/india/bjp-sacrifices-nupur-sharma-naveen-kumar-jindal-over-inflammatory-remarks/cid/1868540</ref><ref>https://www.ndtv.com/india-news/qatar-nupur-sharma-views-of-fringe-elements-says-india-on-bjp-leaders-remarks-on-prophet-3040851</ref><ref>https://www.news18.com/news/politics/bjp-suspends-nupur-sharma-for-remarks-against-prophet-islamic-countries-summon-indian-envoys-key-points-5316433.html</ref><ref>https://www.ndtv.com/india-news/qatar-nupur-sharma-views-of-fringe-elements-says-india-on-bjp-leaders-remarks-on-prophet-3040851</ref> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2}} {{Sangh Parivar}} {{Party-stub|Bharatiya Janata Party}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ രാഷ്ട്രീയകക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ അംഗീകൃത ദേശീയ പാർട്ടികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദുത്വം]] [[വർഗ്ഗം:ബി.ജെ.പി.]] [[വർഗ്ഗം:സംഘ പരിവാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ യാഥാസ്ഥിതിക പാർട്ടികൾ]] kb0wf7xy0468yum149byz3gqi5i1ngg ഫലകം:Infobox person 10 20478 4675125 4598950 2026-10-10T19:51:30Z 9abee7 223904 Translated some labels 4675125 wikitext text/x-wiki {{#invoke:infobox|infoboxTemplate|child={{{child|{{{embed|}}}}}} | bodyclass = biography vcard | above = {{#if:{{{honorific prefix|{{{honorific_prefix|{{{honorific-prefix|{{{pre-nominals|}}}}}}}}}}}}|<div class="honorific-prefix" style="font-size: 77%; font-weight: normal;">{{{honorific prefix|{{{honorific_prefix|{{{honorific-prefix|{{{pre-nominals|}}}}}}}}}}}}</div>}}<div class="fn">{{#if:{{{name|}}}|{{{name}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}</div>{{#if:{{{honorific suffix|{{{honorific_suffix|{{{honorific-suffix|{{{post-nominals|}}}}}}}}}}}}|<div class="honorific-suffix" style="font-size: 77%; font-weight: normal;">{{{honorific suffix|{{{honorific_suffix|{{{honorific-suffix|{{{post-nominals|}}}}}}}}}}}}</div>}} | subheader = {{#ifeq:{{lc: {{{child|{{{embed|}}}}}}}}|yes|{{#if:{{{embed_title|}}}|'''{{{embed_title|}}}'''}}}} | subheader2 = {{#switch:{{{child|{{{embed|}}}}}}|yes=<!--empty when this infobox is embedded-->|#default={{#if:{{{native_name|}}}|{{#if:{{{native_name_lang|}}}|<div class="nickname" lang="{{{native_name_lang}}}">}}{{{native_name}}}{{#if:{{{native_name_lang|}}}|</div>}} }} }} | subheaderstyle2 = font-size: 125% | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{#ifeq:{{lc:{{{landscape|}}}}}|yes|{{min|300|{{#if:{{#ifexpr:{{{image size|{{{image_size|{{{imagesize|}}}}}}}}}}}|300|{{{image size|{{{image_size|{{{imagesize|}}}}}}}}}}}}}x200px|{{{image size|{{{image_size|{{{imagesize|}}}}}}}}}}}|sizedefault=frameless|upright={{{image_upright|1}}}|alt={{{alt|{{{image_alt|}}}}}}|suppressplaceholder=yes}} | caption = {{{image caption|{{{caption|{{{image_caption|}}}}}}}}} | label2 = ഉച്ചാരണം | data2 = {{{pronunciation|}}} | label10 = ജനനം | data10 = {{br separated entries |1={{#if:{{{birth_name|}}}{{{birthname|}}}|<div style="display:inline" class="nickname">{{{birth_name|{{{birthname|}}}}}}</div>}} |2={{#invoke:person date|birth}} |3={{#if:{{{birth_place|}}}|<div style="display:inline" class="birthplace">{{{birth_place|}}}</div>}} }} | label11 = മാമോദീസ സ്വീകരിച്ചത് | data11 = {{#if:{{{birth_date|}}}||{{{baptized|{{{baptised|}}}}}}}} | label12 = കാണാതായ തീയതിയും സ്ഥലവും | data12 = {{Br separated entries|1={{{disappeared_date|}}}|2={{{disappeared_place|}}}}} | label13 = സ്ഥിതി | data13 = {{{status|{{{disappeared_status|}}}}}} | label14 = മരണം | data14 = {{br separated entries |1={{#invoke:person date|death}} |2={{#if:{{{death_place|}}}|<div style="display:inline" class="deathplace">{{{death_place|}}}</div>}} }} | label15 = മരണ കാരണം | data15 = {{{death cause|{{{death_cause|}}}}}} | label16 = മൃതദേഹം കണ്ടെത്തിയത് | data16 = {{{body discovered|{{{body_discovered|}}}}}} | label17 = {{#if:{{{burial_place|}}}|സംസ്കരിച്ച സ്ഥലം|അന്ത്യവിശ്രമസ്ഥലം}} | data17 = {{#if:{{{burial_place|}}}|{{Br separated entries|1={{{burial_place|}}}|2={{{burial_coordinates|}}}}}|{{Br separated entries|1={{{resting place|{{{resting_place|{{{restingplace|}}}}}}}}}|2={{{resting place coordinates|{{{resting_place_coordinates|{{{restingplacecoordinates|}}}}}}}}}}}}} | class17 = label | label18 = സ്മാരകങ്ങൾ | data18 = {{{monuments|}}} | label21 = മറ്റ് പേരുകൾ | data21 = {{{other names|{{{other_names|{{{othername|{{{nickname|{{{alias|}}}}}}}}}}}}}}} | class21 = nickname | label22 = സിഗ്ലം | data22 = {{{siglum|}}} | label23 = പൗരത്വം | data23 = {{{citizenship|}}} | class23 = category | label24 = വിദ്യാഭ്യാസം | data24 = {{{education|}}} | label25 = അൽമ മേറ്റർ | data25 = {{{alma mater|{{{alma_mater|}}}}}} | label26 = തൊഴിൽ | data26 = {{{occupation|}}} | class26 = role | label27 = സജീവ കാലം | data27 = {{{years active|{{{years_active|{{{yearsactive|}}}}}}}}} | label28 = യുഗം | data28 = {{{era|}}} | class28 = category | label29 = തൊഴിൽദാതാവ് | data29 = {{{employer|}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{employer|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple employers]]}}}} | class29 = org | label30 = {{#if:{{{organizations|}}}|സംഘടനകൾ|സംഘടന}} | data30 = {{{organisation|{{{organization|{{{organizations|}}}}}}}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{organization|{{{organisation|}}}}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple organizations]]}}}} | class30 = org | label31 = {{#ifeq:{{{agent_plural|}}}|yes|ഏജന്റുമാർ|ഏജന്റ്}} | data31 = {{{agent|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{agent|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple agents]]}}}} | class31 = agent | label32 = അറിയപ്പെടുന്നത് | data32 = {{{known for|{{{known_for|{{{known|}}}}}}}}} | label33 = കൃതികൾ | data33 = {{{works|}}} | label34 = <span style="white-space:nowrap;">ശ്രദ്ധേയമായ ക്രെഡിറ്റുകൾ</span> | data34 = {{#if:{{{works|}}}||<!-- -->{{{credits|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{credits|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple credits]]}}}}}} | label35 = {{#ifeq:{{{label_plural|}}}|yes|റെക്കോർഡ് ലേബലുകൾ|റെക്കോർഡ് ലേബൽ}} | data35 = {{#if:{{{works|}}}{{{credits|}}}||<!-- -->{{{label_name|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{label_name|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple labels]]}}}}}} | label36 = <span style="white-space:nowrap;">ശ്രദ്ധേയമായ കൃതി</span> | data36 = {{#if:{{{works|}}}{{{credits|}}}{{{label_name|}}}||{{{notable works|{{{notable_works|}}}}}}}} | label37 = ശൈലി | data37 = {{{style|}}} | class37 = category | label40 = ടെലിവിഷൻ | data40 = {{{television|}}} | label41 = ഉയരം | data41 = {{#if:{{{height_m|{{{height_cm|}}}}}}{{{height_ft|}}}{{{height_in|}}} | {{convinfobox|{{{height_m|{{{height_cm|}}}}}}|{{#if:{{{height_m|}}}|m|cm}}|{{{height_ft|}}}|ft|{{{height_in|}}}|in}}}}{{#if:{{{height|}}} | {{infobox person/height|{{{height|}}}}}}} | label42 = {{#if:{{{office|}}}|പദവി|സ്ഥാനപ്പേര്}} | data42 = {{{office|{{{title|}}}}}} | class42 = title | label43 = കാലാവധി | data43 = {{{term|}}} | label44 = മുൻഗാമി | data44 = {{{predecessor|}}} | label45 = പിൻഗാമി | data45 = {{{successor|}}} | label46 = രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി | data46 = {{{party|{{{political_party|}}}}}} | class46 = org | label47 = മറ്റ് രാഷ്ട്രീയ<br />ബന്ധങ്ങൾ | data47 = {{{otherparty|}}} | class47 = org | label48 = പ്രസ്ഥാനം | data48 = {{{movement|}}} | class48 = category | label49 = {{#ifeq:{{{opponents_plural|}}}|yes|എതിരാളികൾ|എതിരാളി}} | data49 = {{{opponents|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{opponents|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple opponents]]}}}} | label50 = ബോർഡ് അംഗമായുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾ | data50 = {{{boards|}}} | label51 = {{#if:{{{criminal_charges|}}}|ക്രിമിനൽ കുറ്റങ്ങൾ|ക്രിമിനൽ കുറ്റം}} | data51 = {{{criminal_charges|{{{criminal charge|{{{criminal_charge|}}}}}}}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{criminal charge|{{{criminal_charge|}}}}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple criminal charges]]}}}} | label52 = ക്രിമിനൽ ശിക്ഷ | data52 = {{{criminal penalty|{{{criminal_penalty|}}}}}} | label53 = {{#if:{{{judicial status|{{{judicial_status|}}}}}}|ന്യായിക നില|ക്രിമിനൽ നില}} | data53 = {{#if:{{{judicial status|{{{judicial_status|}}}}}} | {{{judicial status|{{{judicial_status}}}}}} | {{{criminal status|{{{criminal_status|}}}}}}}} | class53 = category | label54 = ജീവിതപങ്കാളി{{#if:{{{spouses|}}}|കൾ|{{Pluralize from text|{{{spouse|{{{spouse(s)|}}}}}}|likely=(s)|plural=s}}}} | data54 = {{{spouse|{{{spouses|{{{spouse(s)|}}}}}}}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{spouse|{{{spouse(s)|}}}}}} |likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple spouses]]}}}} | label55 = പങ്കാളി{{#if:{{{partners|}}}|s|{{Pluralize from text|{{{partner|{{{domesticpartner|{{{domestic_partner|{{{partner(s)|}}}}}}}}}}}} |likely=(s)|plural=s}}}} | data55 = {{{partner|{{{domesticpartner|{{{domestic_partner|{{{partners|{{{partner(s)|}}}}}}}}}}}}}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{partner|{{{domesticpartner|{{{domestic_partner|{{{partner(s)|}}}}}}}}}}}} |likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple partners]]}}}} | label56 = കുട്ടികൾ | data56 = {{{children|}}} | label57 = {{#if:{{{parents|}}}|{{#ifeq:{{{parents_plural|}}}|yes|രക്ഷിതാക്കൾ|രക്ഷിതാവ്}}|<!-- -->{{#ifexpr:{{count|{{{father|}}}|{{{mother|}}}}} > 1|രക്ഷിതാക്കൾ|{{#if:{{{father|}}}|അച്ഛൻ|{{#if:{{{mother|}}}|അമ്മ}}}}}}}} | data57 = {{#if:{{{parents|}}}|{{{parents}}}|{{#ifexpr:{{count|{{{father|}}}|{{{mother|}}}}} > 1|{{Unbulleted list|{{{father}}} (അച്ഛൻ)|{{{mother}}} (അമ്മ)}}|{{{mother|}}}{{{father|}}}}}}}<!-- -->{{main other|{{Pluralize from text|{{{parents|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple parents]]}}}} | label58 = ബന്ധുക്കൾ | data58 = {{{relations|{{{relatives|}}}}}} | label59 = കുടുംബം | data59 = {{{family|}}} | label60 = Call sign | data60 = {{{callsign|}}} | label61 = അവാർഡുകൾ | data61 = {{{awards|}}} | label62 = ബഹുമതികൾ | data62 = {{{honours|{{{honors|}}}}}} | data64 = {{{misc|{{{module|}}}}}} | data65 = {{{misc2|{{{module2|}}}}}} | data66 = {{{misc3|{{{module3|}}}}}} | data67 = {{{misc4|{{{module4|}}}}}} | data68 = {{{misc5|{{{module5|}}}}}} | data69 = {{{misc6|{{{module6|}}}}}} | label70 = വെബ്സൈറ്റ് | data70 = {{{website|{{{homepage|{{{URL|{{{url|}}}}}}}}}}}} | header71 = {{#if:{{{signature|}}}|{{if empty|{{{signature_type|}}}|ഒപ്പ്}}}} | data72 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{signature|}}}|size={{{signature_size|}}}|class=infobox-signature skin-invert|sizedefault=150px|alt={{{signature alt|{{{signature_alt|}}}}}}}} | header73 = {{#if:{{{footnotes|}}}|Notes}} | data74 = {{#if:{{{footnotes|}}}|<div style="text-align: left;">{{{footnotes}}}</div>}} }}<!-- -->{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using {{if empty|{{lcfirst:{{{template_name|}}}}}|infobox person}} with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview = Page using [[Template:{{#if:{{{template_name|}}}|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox person}}]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=n<!--this check deliberately flags empty unknown parameters; see talk, December 2022--> | abovestyle | agent | alias | alma mater | alma_mater | alt | awards | baptised | baptized | birth_date | birth_name | birth_place | birthname | boards | body discovered | body_discovered | burial_coordinates | burial_place | callsign | caption | child | children | citizenship | credits | criminal charge | criminal penalty | criminal status | criminal_charge | criminal_charges | criminal_penalty | criminal_status | death cause | death_cause | death_date | death_place | disappeared_date | disappeared_place | disappeared_status | domestic_partner | domesticpartner | education | embed | embed_title | employer | era | family | father | footnotes | height | height_cm | height_ft | height_in | height_m | homepage | honorific prefix | honorific suffix | honorific_prefix | honorific_suffix | honorific-prefix | honorific-suffix | honors | honours | image | image caption | image size | image_alt | image_caption | image_size | image_upright | imagesize | judicial status | judicial_status | known | known for | known_for | label_name | landscape | misc | misc2 | misc3 | misc4 | misc5 | misc6 | module | module2 | module3 | module4 | module5 | module6 | monuments | mother | movement | name | nationality | native_name | native_name_lang | nickname | nocat_wdimage | notable works | notable_works | occupation | office | opponents | organisation | organization | organizations | other names | other_names | othername | otherparty | parents | partner | partners | partner(s) | party | predecessor | pre-nominals | political_party | post-nominals | pronunciation | relations | relatives | resting place | resting place coordinates | resting_place | resting_place_coordinates | restingplace | restingplacecoordinates | siglum | signature | signature alt | signature_alt | signature_size | signature_type | spouse | spouses | spouse(s) | status | style | successor | template_name | television | term | title | URL | url | website | works | years active | years_active | yearsactive }}<!-- -->{{Main other|{{#if:{{{pronunciation|}}}|[[Category:Biography template using pronunciation]]}}<!-- -->{{#if:{{{signature|}}}|[[Category:Biography with signature]]}}<!-- -->[[Category:Articles with hCards]] }}<!-- -->{{#invoke:Check for clobbered parameters|check | nested = 1 | template = [[Template:{{#if:{{{template_name|}}}|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox person}}]] | cat = {{main other|Category:Pages using {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox person}} with conflicting parameters}} | child; embed | honorific prefix; honorific_prefix; honorific-prefix; pre-nominals | honorific suffix; honorific_suffix; honorific-suffix; post-nominals | image_alt; alt | image size; image_size; imagesize | image caption; caption; image_caption | birth_name; birthname | baptized; baptised | status; disappeared_status | death cause; death_cause | body discovered; body_discovered | resting place; resting_place; restingplace | resting place coordinates; resting_place_coordinates; restingplacecoordinates | other names; other_names; othername; nickname; alias | alma mater; alma_mater | years active; years_active; yearsactive | organisation; organization; organizations | political_party; party | known for= known_for; known | {{#if:{{{works|}}}|works;}} {{#if:{{{credits|}}}|credits;}} {{#if:{{{label_name|}}}|label_name;}} notable works; notable_works | height_m; height_cm | office; title | criminal_charges; criminal charge; criminal_charge | criminal penalty; criminal_penalty | judicial status; judicial_status | criminal status; criminal_status | spouse; spouses; spouse(s) | partner; domesticpartner; domestic_partner; partners; partner(s) | {{#if:{{{parents|}}}||NULL_}}parents; {{#if:{{{father|}}}||NULL_}}father | {{#if:{{{parents|}}}||NULL_}}parents; {{#if:{{{mother|}}}||NULL_}}mother | relations; relatives | honours; honors | misc; module | misc2; module2 | misc3; module3 | misc4; module4 | misc5; module5 | misc6; module6 | website; homepage; URL; url }}{{#invoke:Check for deprecated parameters|check | _category = {{main other|[[Category:Pages using infobox person with deprecated parameters|_VALUE_]]}} | preview = Page using [[Template:{{#if:{{{template_name|}}}|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox person}}]] with deprecated parameter "_VALUE_" | _remove = nationality }}<includeonly>{{#ifeq:{{{child|{{{embed|}}}}}}|yes||{{Wikidata image|1={{{image|}}}|2={{{nocat_wdimage|}}}}}}}</includeonly><noinclude> {{documentation}} </noinclude> 74njj8b3ctc70hw6fcbnp39l0w9n9qe 4675127 4675125 2026-10-10T20:02:01Z 9abee7 223904 centered the image 4675127 wikitext text/x-wiki {{#invoke:infobox|infoboxTemplate|child={{{child|{{{embed|}}}}}} | bodyclass = biography vcard | above = {{#if:{{{honorific prefix|{{{honorific_prefix|{{{honorific-prefix|{{{pre-nominals|}}}}}}}}}}}}|<div class="honorific-prefix" style="font-size: 77%; font-weight: normal;">{{{honorific prefix|{{{honorific_prefix|{{{honorific-prefix|{{{pre-nominals|}}}}}}}}}}}}</div>}}<div class="fn">{{#if:{{{name|}}}|{{{name}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}</div>{{#if:{{{honorific suffix|{{{honorific_suffix|{{{honorific-suffix|{{{post-nominals|}}}}}}}}}}}}|<div class="honorific-suffix" style="font-size: 77%; font-weight: normal;">{{{honorific suffix|{{{honorific_suffix|{{{honorific-suffix|{{{post-nominals|}}}}}}}}}}}}</div>}} | subheader = {{#ifeq:{{lc: {{{child|{{{embed|}}}}}}}}|yes|{{#if:{{{embed_title|}}}|'''{{{embed_title|}}}'''}}}} | subheader2 = {{#switch:{{{child|{{{embed|}}}}}}|yes=<!--empty when this infobox is embedded-->|#default={{#if:{{{native_name|}}}|{{#if:{{{native_name_lang|}}}|<div class="nickname" lang="{{{native_name_lang}}}">}}{{{native_name}}}{{#if:{{{native_name_lang|}}}|</div>}} }} }} | subheaderstyle2 = font-size: 125% | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{#ifeq:{{lc:{{{landscape|}}}}}|yes|{{min|300|{{#if:{{#ifexpr:{{{image size|{{{image_size|{{{imagesize|}}}}}}}}}}}|300|{{{image size|{{{image_size|{{{imagesize|}}}}}}}}}}}}}x200px|{{{image size|{{{image_size|{{{imagesize|}}}}}}}}}}}|sizedefault=frameless|center=yes|upright={{{image_upright|1}}}|alt={{{alt|{{{image_alt|}}}}}}|suppressplaceholder=yes}} | caption = {{{image caption|{{{caption|{{{image_caption|}}}}}}}}} | label2 = ഉച്ചാരണം | data2 = {{{pronunciation|}}} | label10 = ജനനം | data10 = {{br separated entries |1={{#if:{{{birth_name|}}}{{{birthname|}}}|<div style="display:inline" class="nickname">{{{birth_name|{{{birthname|}}}}}}</div>}} |2={{#invoke:person date|birth}} |3={{#if:{{{birth_place|}}}|<div style="display:inline" class="birthplace">{{{birth_place|}}}</div>}} }} | label11 = മാമോദീസ സ്വീകരിച്ചത് | data11 = {{#if:{{{birth_date|}}}||{{{baptized|{{{baptised|}}}}}}}} | label12 = കാണാതായ തീയതിയും സ്ഥലവും | data12 = {{Br separated entries|1={{{disappeared_date|}}}|2={{{disappeared_place|}}}}} | label13 = സ്ഥിതി | data13 = {{{status|{{{disappeared_status|}}}}}} | label14 = മരണം | data14 = {{br separated entries |1={{#invoke:person date|death}} |2={{#if:{{{death_place|}}}|<div style="display:inline" class="deathplace">{{{death_place|}}}</div>}} }} | label15 = മരണ കാരണം | data15 = {{{death cause|{{{death_cause|}}}}}} | label16 = മൃതദേഹം കണ്ടെത്തിയത് | data16 = {{{body discovered|{{{body_discovered|}}}}}} | label17 = {{#if:{{{burial_place|}}}|സംസ്കരിച്ച സ്ഥലം|അന്ത്യവിശ്രമസ്ഥലം}} | data17 = {{#if:{{{burial_place|}}}|{{Br separated entries|1={{{burial_place|}}}|2={{{burial_coordinates|}}}}}|{{Br separated entries|1={{{resting place|{{{resting_place|{{{restingplace|}}}}}}}}}|2={{{resting place coordinates|{{{resting_place_coordinates|{{{restingplacecoordinates|}}}}}}}}}}}}} | class17 = label | label18 = സ്മാരകങ്ങൾ | data18 = {{{monuments|}}} | label21 = മറ്റ് പേരുകൾ | data21 = {{{other names|{{{other_names|{{{othername|{{{nickname|{{{alias|}}}}}}}}}}}}}}} | class21 = nickname | label22 = സിഗ്ലം | data22 = {{{siglum|}}} | label23 = പൗരത്വം | data23 = {{{citizenship|}}} | class23 = category | label24 = വിദ്യാഭ്യാസം | data24 = {{{education|}}} | label25 = അൽമ മേറ്റർ | data25 = {{{alma mater|{{{alma_mater|}}}}}} | label26 = തൊഴിൽ | data26 = {{{occupation|}}} | class26 = role | label27 = സജീവ കാലം | data27 = {{{years active|{{{years_active|{{{yearsactive|}}}}}}}}} | label28 = യുഗം | data28 = {{{era|}}} | class28 = category | label29 = തൊഴിൽദാതാവ് | data29 = {{{employer|}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{employer|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple employers]]}}}} | class29 = org | label30 = {{#if:{{{organizations|}}}|സംഘടനകൾ|സംഘടന}} | data30 = {{{organisation|{{{organization|{{{organizations|}}}}}}}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{organization|{{{organisation|}}}}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple organizations]]}}}} | class30 = org | label31 = {{#ifeq:{{{agent_plural|}}}|yes|ഏജന്റുമാർ|ഏജന്റ്}} | data31 = {{{agent|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{agent|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple agents]]}}}} | class31 = agent | label32 = അറിയപ്പെടുന്നത് | data32 = {{{known for|{{{known_for|{{{known|}}}}}}}}} | label33 = കൃതികൾ | data33 = {{{works|}}} | label34 = <span style="white-space:nowrap;">ശ്രദ്ധേയമായ ക്രെഡിറ്റുകൾ</span> | data34 = {{#if:{{{works|}}}||<!-- -->{{{credits|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{credits|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple credits]]}}}}}} | label35 = {{#ifeq:{{{label_plural|}}}|yes|റെക്കോർഡ് ലേബലുകൾ|റെക്കോർഡ് ലേബൽ}} | data35 = {{#if:{{{works|}}}{{{credits|}}}||<!-- -->{{{label_name|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{label_name|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple labels]]}}}}}} | label36 = <span style="white-space:nowrap;">ശ്രദ്ധേയമായ കൃതി</span> | data36 = {{#if:{{{works|}}}{{{credits|}}}{{{label_name|}}}||{{{notable works|{{{notable_works|}}}}}}}} | label37 = ശൈലി | data37 = {{{style|}}} | class37 = category | label40 = ടെലിവിഷൻ | data40 = {{{television|}}} | label41 = ഉയരം | data41 = {{#if:{{{height_m|{{{height_cm|}}}}}}{{{height_ft|}}}{{{height_in|}}} | {{convinfobox|{{{height_m|{{{height_cm|}}}}}}|{{#if:{{{height_m|}}}|m|cm}}|{{{height_ft|}}}|ft|{{{height_in|}}}|in}}}}{{#if:{{{height|}}} | {{infobox person/height|{{{height|}}}}}}} | label42 = {{#if:{{{office|}}}|പദവി|സ്ഥാനപ്പേര്}} | data42 = {{{office|{{{title|}}}}}} | class42 = title | label43 = കാലാവധി | data43 = {{{term|}}} | label44 = മുൻഗാമി | data44 = {{{predecessor|}}} | label45 = പിൻഗാമി | data45 = {{{successor|}}} | label46 = രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി | data46 = {{{party|{{{political_party|}}}}}} | class46 = org | label47 = മറ്റ് രാഷ്ട്രീയ<br />ബന്ധങ്ങൾ | data47 = {{{otherparty|}}} | class47 = org | label48 = പ്രസ്ഥാനം | data48 = {{{movement|}}} | class48 = category | label49 = {{#ifeq:{{{opponents_plural|}}}|yes|എതിരാളികൾ|എതിരാളി}} | data49 = {{{opponents|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{opponents|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple opponents]]}}}} | label50 = ബോർഡ് അംഗമായുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾ | data50 = {{{boards|}}} | label51 = {{#if:{{{criminal_charges|}}}|ക്രിമിനൽ കുറ്റങ്ങൾ|ക്രിമിനൽ കുറ്റം}} | data51 = {{{criminal_charges|{{{criminal charge|{{{criminal_charge|}}}}}}}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{criminal charge|{{{criminal_charge|}}}}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple criminal charges]]}}}} | label52 = ക്രിമിനൽ ശിക്ഷ | data52 = {{{criminal penalty|{{{criminal_penalty|}}}}}} | label53 = {{#if:{{{judicial status|{{{judicial_status|}}}}}}|ന്യായിക നില|ക്രിമിനൽ നില}} | data53 = {{#if:{{{judicial status|{{{judicial_status|}}}}}} | {{{judicial status|{{{judicial_status}}}}}} | {{{criminal status|{{{criminal_status|}}}}}}}} | class53 = category | label54 = ജീവിതപങ്കാളി{{#if:{{{spouses|}}}|കൾ|{{Pluralize from text|{{{spouse|{{{spouse(s)|}}}}}}|likely=(s)|plural=s}}}} | data54 = {{{spouse|{{{spouses|{{{spouse(s)|}}}}}}}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{spouse|{{{spouse(s)|}}}}}} |likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple spouses]]}}}} | label55 = പങ്കാളി{{#if:{{{partners|}}}|s|{{Pluralize from text|{{{partner|{{{domesticpartner|{{{domestic_partner|{{{partner(s)|}}}}}}}}}}}} |likely=(s)|plural=s}}}} | data55 = {{{partner|{{{domesticpartner|{{{domestic_partner|{{{partners|{{{partner(s)|}}}}}}}}}}}}}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{partner|{{{domesticpartner|{{{domestic_partner|{{{partner(s)|}}}}}}}}}}}} |likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple partners]]}}}} | label56 = കുട്ടികൾ | data56 = {{{children|}}} | label57 = {{#if:{{{parents|}}}|{{#ifeq:{{{parents_plural|}}}|yes|രക്ഷിതാക്കൾ|രക്ഷിതാവ്}}|<!-- -->{{#ifexpr:{{count|{{{father|}}}|{{{mother|}}}}} > 1|രക്ഷിതാക്കൾ|{{#if:{{{father|}}}|അച്ഛൻ|{{#if:{{{mother|}}}|അമ്മ}}}}}}}} | data57 = {{#if:{{{parents|}}}|{{{parents}}}|{{#ifexpr:{{count|{{{father|}}}|{{{mother|}}}}} > 1|{{Unbulleted list|{{{father}}} (അച്ഛൻ)|{{{mother}}} (അമ്മ)}}|{{{mother|}}}{{{father|}}}}}}}<!-- -->{{main other|{{Pluralize from text|{{{parents|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple parents]]}}}} | label58 = ബന്ധുക്കൾ | data58 = {{{relations|{{{relatives|}}}}}} | label59 = കുടുംബം | data59 = {{{family|}}} | label60 = Call sign | data60 = {{{callsign|}}} | label61 = അവാർഡുകൾ | data61 = {{{awards|}}} | label62 = ബഹുമതികൾ | data62 = {{{honours|{{{honors|}}}}}} | data64 = {{{misc|{{{module|}}}}}} | data65 = {{{misc2|{{{module2|}}}}}} | data66 = {{{misc3|{{{module3|}}}}}} | data67 = {{{misc4|{{{module4|}}}}}} | data68 = {{{misc5|{{{module5|}}}}}} | data69 = {{{misc6|{{{module6|}}}}}} | label70 = വെബ്സൈറ്റ് | data70 = {{{website|{{{homepage|{{{URL|{{{url|}}}}}}}}}}}} | header71 = {{#if:{{{signature|}}}|{{if empty|{{{signature_type|}}}|ഒപ്പ്}}}} | data72 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{signature|}}}|size={{{signature_size|}}}|class=infobox-signature skin-invert|sizedefault=150px|alt={{{signature alt|{{{signature_alt|}}}}}}}} | header73 = {{#if:{{{footnotes|}}}|Notes}} | data74 = {{#if:{{{footnotes|}}}|<div style="text-align: left;">{{{footnotes}}}</div>}} }}<!-- -->{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using {{if empty|{{lcfirst:{{{template_name|}}}}}|infobox person}} with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview = Page using [[Template:{{#if:{{{template_name|}}}|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox person}}]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=n<!--this check deliberately flags empty unknown parameters; see talk, December 2022--> | abovestyle | agent | alias | alma mater | alma_mater | alt | awards | baptised | baptized | birth_date | birth_name | birth_place | birthname | boards | body discovered | body_discovered | burial_coordinates | burial_place | callsign | caption | child | children | citizenship | credits | criminal charge | criminal penalty | criminal status | criminal_charge | criminal_charges | criminal_penalty | criminal_status | death cause | death_cause | death_date | death_place | disappeared_date | disappeared_place | disappeared_status | domestic_partner | domesticpartner | education | embed | embed_title | employer | era | family | father | footnotes | height | height_cm | height_ft | height_in | height_m | homepage | honorific prefix | honorific suffix | honorific_prefix | honorific_suffix | honorific-prefix | honorific-suffix | honors | honours | image | image caption | image size | image_alt | image_caption | image_size | image_upright | imagesize | judicial status | judicial_status | known | known for | known_for | label_name | landscape | misc | misc2 | misc3 | misc4 | misc5 | misc6 | module | module2 | module3 | module4 | module5 | module6 | monuments | mother | movement | name | nationality | native_name | native_name_lang | nickname | nocat_wdimage | notable works | notable_works | occupation | office | opponents | organisation | organization | organizations | other names | other_names | othername | otherparty | parents | partner | partners | partner(s) | party | predecessor | pre-nominals | political_party | post-nominals | pronunciation | relations | relatives | resting place | resting place coordinates | resting_place | resting_place_coordinates | restingplace | restingplacecoordinates | siglum | signature | signature alt | signature_alt | signature_size | signature_type | spouse | spouses | spouse(s) | status | style | successor | template_name | television | term | title | URL | url | website | works | years active | years_active | yearsactive }}<!-- -->{{Main other|{{#if:{{{pronunciation|}}}|[[Category:Biography template using pronunciation]]}}<!-- -->{{#if:{{{signature|}}}|[[Category:Biography with signature]]}}<!-- -->[[Category:Articles with hCards]] }}<!-- -->{{#invoke:Check for clobbered parameters|check | nested = 1 | template = [[Template:{{#if:{{{template_name|}}}|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox person}}]] | cat = {{main other|Category:Pages using {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox person}} with conflicting parameters}} | child; embed | honorific prefix; honorific_prefix; honorific-prefix; pre-nominals | honorific suffix; honorific_suffix; honorific-suffix; post-nominals | image_alt; alt | image size; image_size; imagesize | image caption; caption; image_caption | birth_name; birthname | baptized; baptised | status; disappeared_status | death cause; death_cause | body discovered; body_discovered | resting place; resting_place; restingplace | resting place coordinates; resting_place_coordinates; restingplacecoordinates | other names; other_names; othername; nickname; alias | alma mater; alma_mater | years active; years_active; yearsactive | organisation; organization; organizations | political_party; party | known for= known_for; known | {{#if:{{{works|}}}|works;}} {{#if:{{{credits|}}}|credits;}} {{#if:{{{label_name|}}}|label_name;}} notable works; notable_works | height_m; height_cm | office; title | criminal_charges; criminal charge; criminal_charge | criminal penalty; criminal_penalty | judicial status; judicial_status | criminal status; criminal_status | spouse; spouses; spouse(s) | partner; domesticpartner; domestic_partner; partners; partner(s) | {{#if:{{{parents|}}}||NULL_}}parents; {{#if:{{{father|}}}||NULL_}}father | {{#if:{{{parents|}}}||NULL_}}parents; {{#if:{{{mother|}}}||NULL_}}mother | relations; relatives | honours; honors | misc; module | misc2; module2 | misc3; module3 | misc4; module4 | misc5; module5 | misc6; module6 | website; homepage; URL; url }}{{#invoke:Check for deprecated parameters|check | _category = {{main other|[[Category:Pages using infobox person with deprecated parameters|_VALUE_]]}} | preview = Page using [[Template:{{#if:{{{template_name|}}}|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox person}}]] with deprecated parameter "_VALUE_" | _remove = nationality }}<includeonly>{{#ifeq:{{{child|{{{embed|}}}}}}|yes||{{Wikidata image|1={{{image|}}}|2={{{nocat_wdimage|}}}}}}}</includeonly><noinclude> {{documentation}} </noinclude> jpfsk1kljd0j3lcny7hibc1u0yagpzy 4675129 4675127 2026-10-10T20:14:36Z 9abee7 223904 4675129 wikitext text/x-wiki {{#invoke:infobox|infoboxTemplate|child={{{child|{{{embed|}}}}}} | bodyclass = biography vcard | above = {{#if:{{{honorific prefix|{{{honorific_prefix|{{{honorific-prefix|{{{pre-nominals|}}}}}}}}}}}}|<div class="honorific-prefix" style="font-size: 77%; font-weight: normal;">{{{honorific prefix|{{{honorific_prefix|{{{honorific-prefix|{{{pre-nominals|}}}}}}}}}}}}</div>}}<div class="fn">{{#if:{{{name|}}}|{{{name}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}</div>{{#if:{{{honorific suffix|{{{honorific_suffix|{{{honorific-suffix|{{{post-nominals|}}}}}}}}}}}}|<div class="honorific-suffix" style="font-size: 77%; font-weight: normal;">{{{honorific suffix|{{{honorific_suffix|{{{honorific-suffix|{{{post-nominals|}}}}}}}}}}}}</div>}} | subheader = {{#ifeq:{{lc: {{{child|{{{embed|}}}}}}}}|yes|{{#if:{{{embed_title|}}}|'''{{{embed_title|}}}'''}}}} | subheader2 = {{#switch:{{{child|{{{embed|}}}}}}|yes=<!--empty when this infobox is embedded-->|#default={{#if:{{{native_name|}}}|{{#if:{{{native_name_lang|}}}|<div class="nickname" lang="{{{native_name_lang}}}">}}{{{native_name}}}{{#if:{{{native_name_lang|}}}|</div>}} }} }} | subheaderstyle2 = font-size: 125% | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{#ifeq:{{lc:{{{landscape|}}}}}|yes|{{min|300|{{#if:{{#ifexpr:{{{image size|{{{image_size|{{{imagesize|}}}}}}}}}}}|300|{{{image size|{{{image_size|{{{imagesize|}}}}}}}}}}}}}x200px|{{{image size|{{{image_size|{{{imagesize|}}}}}}}}}}}|sizedefault=frameless|center=yes|upright={{{image_upright|1}}}|alt={{{alt|{{{image_alt|}}}}}}|suppressplaceholder=yes}} | caption = {{{image caption|{{{caption|{{{image_caption|}}}}}}}}} | captionstyle = text-align:center; | label2 = ഉച്ചാരണം | data2 = {{{pronunciation|}}} | label10 = ജനനം | data10 = {{br separated entries |1={{#if:{{{birth_name|}}}{{{birthname|}}}|<div style="display:inline" class="nickname">{{{birth_name|{{{birthname|}}}}}}</div>}} |2={{#invoke:person date|birth}} |3={{#if:{{{birth_place|}}}|<div style="display:inline" class="birthplace">{{{birth_place|}}}</div>}} }} | label11 = മാമോദീസ സ്വീകരിച്ചത് | data11 = {{#if:{{{birth_date|}}}||{{{baptized|{{{baptised|}}}}}}}} | label12 = കാണാതായ തീയതിയും സ്ഥലവും | data12 = {{Br separated entries|1={{{disappeared_date|}}}|2={{{disappeared_place|}}}}} | label13 = സ്ഥിതി | data13 = {{{status|{{{disappeared_status|}}}}}} | label14 = മരണം | data14 = {{br separated entries |1={{#invoke:person date|death}} |2={{#if:{{{death_place|}}}|<div style="display:inline" class="deathplace">{{{death_place|}}}</div>}} }} | label15 = മരണ കാരണം | data15 = {{{death cause|{{{death_cause|}}}}}} | label16 = മൃതദേഹം കണ്ടെത്തിയത് | data16 = {{{body discovered|{{{body_discovered|}}}}}} | label17 = {{#if:{{{burial_place|}}}|സംസ്കരിച്ച സ്ഥലം|അന്ത്യവിശ്രമസ്ഥലം}} | data17 = {{#if:{{{burial_place|}}}|{{Br separated entries|1={{{burial_place|}}}|2={{{burial_coordinates|}}}}}|{{Br separated entries|1={{{resting place|{{{resting_place|{{{restingplace|}}}}}}}}}|2={{{resting place coordinates|{{{resting_place_coordinates|{{{restingplacecoordinates|}}}}}}}}}}}}} | class17 = label | label18 = സ്മാരകങ്ങൾ | data18 = {{{monuments|}}} | label21 = മറ്റ് പേരുകൾ | data21 = {{{other names|{{{other_names|{{{othername|{{{nickname|{{{alias|}}}}}}}}}}}}}}} | class21 = nickname | label22 = സിഗ്ലം | data22 = {{{siglum|}}} | label23 = പൗരത്വം | data23 = {{{citizenship|}}} | class23 = category | label24 = വിദ്യാഭ്യാസം | data24 = {{{education|}}} | label25 = അൽമ മേറ്റർ | data25 = {{{alma mater|{{{alma_mater|}}}}}} | label26 = തൊഴിൽ | data26 = {{{occupation|}}} | class26 = role | label27 = സജീവ കാലം | data27 = {{{years active|{{{years_active|{{{yearsactive|}}}}}}}}} | label28 = യുഗം | data28 = {{{era|}}} | class28 = category | label29 = തൊഴിൽദാതാവ് | data29 = {{{employer|}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{employer|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple employers]]}}}} | class29 = org | label30 = {{#if:{{{organizations|}}}|സംഘടനകൾ|സംഘടന}} | data30 = {{{organisation|{{{organization|{{{organizations|}}}}}}}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{organization|{{{organisation|}}}}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple organizations]]}}}} | class30 = org | label31 = {{#ifeq:{{{agent_plural|}}}|yes|ഏജന്റുമാർ|ഏജന്റ്}} | data31 = {{{agent|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{agent|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple agents]]}}}} | class31 = agent | label32 = അറിയപ്പെടുന്നത് | data32 = {{{known for|{{{known_for|{{{known|}}}}}}}}} | label33 = കൃതികൾ | data33 = {{{works|}}} | label34 = <span style="white-space:nowrap;">ശ്രദ്ധേയമായ ക്രെഡിറ്റുകൾ</span> | data34 = {{#if:{{{works|}}}||<!-- -->{{{credits|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{credits|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple credits]]}}}}}} | label35 = {{#ifeq:{{{label_plural|}}}|yes|റെക്കോർഡ് ലേബലുകൾ|റെക്കോർഡ് ലേബൽ}} | data35 = {{#if:{{{works|}}}{{{credits|}}}||<!-- -->{{{label_name|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{label_name|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple labels]]}}}}}} | label36 = <span style="white-space:nowrap;">ശ്രദ്ധേയമായ കൃതി</span> | data36 = {{#if:{{{works|}}}{{{credits|}}}{{{label_name|}}}||{{{notable works|{{{notable_works|}}}}}}}} | label37 = ശൈലി | data37 = {{{style|}}} | class37 = category | label40 = ടെലിവിഷൻ | data40 = {{{television|}}} | label41 = ഉയരം | data41 = {{#if:{{{height_m|{{{height_cm|}}}}}}{{{height_ft|}}}{{{height_in|}}} | {{convinfobox|{{{height_m|{{{height_cm|}}}}}}|{{#if:{{{height_m|}}}|m|cm}}|{{{height_ft|}}}|ft|{{{height_in|}}}|in}}}}{{#if:{{{height|}}} | {{infobox person/height|{{{height|}}}}}}} | label42 = {{#if:{{{office|}}}|പദവി|സ്ഥാനപ്പേര്}} | data42 = {{{office|{{{title|}}}}}} | class42 = title | label43 = കാലാവധി | data43 = {{{term|}}} | label44 = മുൻഗാമി | data44 = {{{predecessor|}}} | label45 = പിൻഗാമി | data45 = {{{successor|}}} | label46 = രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി | data46 = {{{party|{{{political_party|}}}}}} | class46 = org | label47 = മറ്റ് രാഷ്ട്രീയ<br />ബന്ധങ്ങൾ | data47 = {{{otherparty|}}} | class47 = org | label48 = പ്രസ്ഥാനം | data48 = {{{movement|}}} | class48 = category | label49 = {{#ifeq:{{{opponents_plural|}}}|yes|എതിരാളികൾ|എതിരാളി}} | data49 = {{{opponents|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{opponents|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple opponents]]}}}} | label50 = ബോർഡ് അംഗമായുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾ | data50 = {{{boards|}}} | label51 = {{#if:{{{criminal_charges|}}}|ക്രിമിനൽ കുറ്റങ്ങൾ|ക്രിമിനൽ കുറ്റം}} | data51 = {{{criminal_charges|{{{criminal charge|{{{criminal_charge|}}}}}}}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{criminal charge|{{{criminal_charge|}}}}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple criminal charges]]}}}} | label52 = ക്രിമിനൽ ശിക്ഷ | data52 = {{{criminal penalty|{{{criminal_penalty|}}}}}} | label53 = {{#if:{{{judicial status|{{{judicial_status|}}}}}}|ന്യായിക നില|ക്രിമിനൽ നില}} | data53 = {{#if:{{{judicial status|{{{judicial_status|}}}}}} | {{{judicial status|{{{judicial_status}}}}}} | {{{criminal status|{{{criminal_status|}}}}}}}} | class53 = category | label54 = ജീവിതപങ്കാളി{{#if:{{{spouses|}}}|കൾ|{{Pluralize from text|{{{spouse|{{{spouse(s)|}}}}}}|likely=(s)|plural=s}}}} | data54 = {{{spouse|{{{spouses|{{{spouse(s)|}}}}}}}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{spouse|{{{spouse(s)|}}}}}} |likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple spouses]]}}}} | label55 = പങ്കാളി{{#if:{{{partners|}}}|s|{{Pluralize from text|{{{partner|{{{domesticpartner|{{{domestic_partner|{{{partner(s)|}}}}}}}}}}}} |likely=(s)|plural=s}}}} | data55 = {{{partner|{{{domesticpartner|{{{domestic_partner|{{{partners|{{{partner(s)|}}}}}}}}}}}}}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{partner|{{{domesticpartner|{{{domestic_partner|{{{partner(s)|}}}}}}}}}}}} |likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple partners]]}}}} | label56 = കുട്ടികൾ | data56 = {{{children|}}} | label57 = {{#if:{{{parents|}}}|{{#ifeq:{{{parents_plural|}}}|yes|രക്ഷിതാക്കൾ|രക്ഷിതാവ്}}|<!-- -->{{#ifexpr:{{count|{{{father|}}}|{{{mother|}}}}} > 1|രക്ഷിതാക്കൾ|{{#if:{{{father|}}}|അച്ഛൻ|{{#if:{{{mother|}}}|അമ്മ}}}}}}}} | data57 = {{#if:{{{parents|}}}|{{{parents}}}|{{#ifexpr:{{count|{{{father|}}}|{{{mother|}}}}} > 1|{{Unbulleted list|{{{father}}} (അച്ഛൻ)|{{{mother}}} (അമ്മ)}}|{{{mother|}}}{{{father|}}}}}}}<!-- -->{{main other|{{Pluralize from text|{{{parents|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple parents]]}}}} | label58 = ബന്ധുക്കൾ | data58 = {{{relations|{{{relatives|}}}}}} | label59 = കുടുംബം | data59 = {{{family|}}} | label60 = Call sign | data60 = {{{callsign|}}} | label61 = അവാർഡുകൾ | data61 = {{{awards|}}} | label62 = ബഹുമതികൾ | data62 = {{{honours|{{{honors|}}}}}} | data64 = {{{misc|{{{module|}}}}}} | data65 = {{{misc2|{{{module2|}}}}}} | data66 = {{{misc3|{{{module3|}}}}}} | data67 = {{{misc4|{{{module4|}}}}}} | data68 = {{{misc5|{{{module5|}}}}}} | data69 = {{{misc6|{{{module6|}}}}}} | label70 = വെബ്സൈറ്റ് | data70 = {{{website|{{{homepage|{{{URL|{{{url|}}}}}}}}}}}} | header71 = {{#if:{{{signature|}}}|{{if empty|{{{signature_type|}}}|ഒപ്പ്}}}} | data72 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{signature|}}}|size={{{signature_size|}}}|class=infobox-signature skin-invert|sizedefault=150px|alt={{{signature alt|{{{signature_alt|}}}}}}}} | header73 = {{#if:{{{footnotes|}}}|Notes}} | data74 = {{#if:{{{footnotes|}}}|<div style="text-align: left;">{{{footnotes}}}</div>}} }}<!-- -->{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using {{if empty|{{lcfirst:{{{template_name|}}}}}|infobox person}} with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview = Page using [[Template:{{#if:{{{template_name|}}}|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox person}}]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=n<!--this check deliberately flags empty unknown parameters; see talk, December 2022--> | abovestyle | agent | alias | alma mater | alma_mater | alt | awards | baptised | baptized | birth_date | birth_name | birth_place | birthname | boards | body discovered | body_discovered | burial_coordinates | burial_place | callsign | caption | child | children | citizenship | credits | criminal charge | criminal penalty | criminal status | criminal_charge | criminal_charges | criminal_penalty | criminal_status | death cause | death_cause | death_date | death_place | disappeared_date | disappeared_place | disappeared_status | domestic_partner | domesticpartner | education | embed | embed_title | employer | era | family | father | footnotes | height | height_cm | height_ft | height_in | height_m | homepage | honorific prefix | honorific suffix | honorific_prefix | honorific_suffix | honorific-prefix | honorific-suffix | honors | honours | image | image caption | image size | image_alt | image_caption | image_size | image_upright | imagesize | judicial status | judicial_status | known | known for | known_for | label_name | landscape | misc | misc2 | misc3 | misc4 | misc5 | misc6 | module | module2 | module3 | module4 | module5 | module6 | monuments | mother | movement | name | nationality | native_name | native_name_lang | nickname | nocat_wdimage | notable works | notable_works | occupation | office | opponents | organisation | organization | organizations | other names | other_names | othername | otherparty | parents | partner | partners | partner(s) | party | predecessor | pre-nominals | political_party | post-nominals | pronunciation | relations | relatives | resting place | resting place coordinates | resting_place | resting_place_coordinates | restingplace | restingplacecoordinates | siglum | signature | signature alt | signature_alt | signature_size | signature_type | spouse | spouses | spouse(s) | status | style | successor | template_name | television | term | title | URL | url | website | works | years active | years_active | yearsactive }}<!-- -->{{Main other|{{#if:{{{pronunciation|}}}|[[Category:Biography template using pronunciation]]}}<!-- -->{{#if:{{{signature|}}}|[[Category:Biography with signature]]}}<!-- -->[[Category:Articles with hCards]] }}<!-- -->{{#invoke:Check for clobbered parameters|check | nested = 1 | template = [[Template:{{#if:{{{template_name|}}}|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox person}}]] | cat = {{main other|Category:Pages using {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox person}} with conflicting parameters}} | child; embed | honorific prefix; honorific_prefix; honorific-prefix; pre-nominals | honorific suffix; honorific_suffix; honorific-suffix; post-nominals | image_alt; alt | image size; image_size; imagesize | image caption; caption; image_caption | birth_name; birthname | baptized; baptised | status; disappeared_status | death cause; death_cause | body discovered; body_discovered | resting place; resting_place; restingplace | resting place coordinates; resting_place_coordinates; restingplacecoordinates | other names; other_names; othername; nickname; alias | alma mater; alma_mater | years active; years_active; yearsactive | organisation; organization; organizations | political_party; party | known for= known_for; known | {{#if:{{{works|}}}|works;}} {{#if:{{{credits|}}}|credits;}} {{#if:{{{label_name|}}}|label_name;}} notable works; notable_works | height_m; height_cm | office; title | criminal_charges; criminal charge; criminal_charge | criminal penalty; criminal_penalty | judicial status; judicial_status | criminal status; criminal_status | spouse; spouses; spouse(s) | partner; domesticpartner; domestic_partner; partners; partner(s) | {{#if:{{{parents|}}}||NULL_}}parents; {{#if:{{{father|}}}||NULL_}}father | {{#if:{{{parents|}}}||NULL_}}parents; {{#if:{{{mother|}}}||NULL_}}mother | relations; relatives | honours; honors | misc; module | misc2; module2 | misc3; module3 | misc4; module4 | misc5; module5 | misc6; module6 | website; homepage; URL; url }}{{#invoke:Check for deprecated parameters|check | _category = {{main other|[[Category:Pages using infobox person with deprecated parameters|_VALUE_]]}} | preview = Page using [[Template:{{#if:{{{template_name|}}}|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox person}}]] with deprecated parameter "_VALUE_" | _remove = nationality }}<includeonly>{{#ifeq:{{{child|{{{embed|}}}}}}|yes||{{Wikidata image|1={{{image|}}}|2={{{nocat_wdimage|}}}}}}}</includeonly><noinclude> {{documentation}} </noinclude> 6k3vmx6356ievnn5nedggjtoqb8ceqy 4675131 4675129 2026-10-10T20:16:58Z 9abee7 223904 centered the signature 4675131 wikitext text/x-wiki {{#invoke:infobox|infoboxTemplate|child={{{child|{{{embed|}}}}}} | bodyclass = biography vcard | above = {{#if:{{{honorific prefix|{{{honorific_prefix|{{{honorific-prefix|{{{pre-nominals|}}}}}}}}}}}}|<div class="honorific-prefix" style="font-size: 77%; font-weight: normal;">{{{honorific prefix|{{{honorific_prefix|{{{honorific-prefix|{{{pre-nominals|}}}}}}}}}}}}</div>}}<div class="fn">{{#if:{{{name|}}}|{{{name}}}|{{PAGENAMEBASE}}}}</div>{{#if:{{{honorific suffix|{{{honorific_suffix|{{{honorific-suffix|{{{post-nominals|}}}}}}}}}}}}|<div class="honorific-suffix" style="font-size: 77%; font-weight: normal;">{{{honorific suffix|{{{honorific_suffix|{{{honorific-suffix|{{{post-nominals|}}}}}}}}}}}}</div>}} | subheader = {{#ifeq:{{lc: {{{child|{{{embed|}}}}}}}}|yes|{{#if:{{{embed_title|}}}|'''{{{embed_title|}}}'''}}}} | subheader2 = {{#switch:{{{child|{{{embed|}}}}}}|yes=<!--empty when this infobox is embedded-->|#default={{#if:{{{native_name|}}}|{{#if:{{{native_name_lang|}}}|<div class="nickname" lang="{{{native_name_lang}}}">}}{{{native_name}}}{{#if:{{{native_name_lang|}}}|</div>}} }} }} | subheaderstyle2 = font-size: 125% | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{#ifeq:{{lc:{{{landscape|}}}}}|yes|{{min|300|{{#if:{{#ifexpr:{{{image size|{{{image_size|{{{imagesize|}}}}}}}}}}}|300|{{{image size|{{{image_size|{{{imagesize|}}}}}}}}}}}}}x200px|{{{image size|{{{image_size|{{{imagesize|}}}}}}}}}}}|sizedefault=frameless|center=yes|upright={{{image_upright|1}}}|alt={{{alt|{{{image_alt|}}}}}}|suppressplaceholder=yes}} | caption = {{{image caption|{{{caption|{{{image_caption|}}}}}}}}} | captionstyle = text-align:center; | label2 = ഉച്ചാരണം | data2 = {{{pronunciation|}}} | label10 = ജനനം | data10 = {{br separated entries |1={{#if:{{{birth_name|}}}{{{birthname|}}}|<div style="display:inline" class="nickname">{{{birth_name|{{{birthname|}}}}}}</div>}} |2={{#invoke:person date|birth}} |3={{#if:{{{birth_place|}}}|<div style="display:inline" class="birthplace">{{{birth_place|}}}</div>}} }} | label11 = മാമോദീസ സ്വീകരിച്ചത് | data11 = {{#if:{{{birth_date|}}}||{{{baptized|{{{baptised|}}}}}}}} | label12 = കാണാതായ തീയതിയും സ്ഥലവും | data12 = {{Br separated entries|1={{{disappeared_date|}}}|2={{{disappeared_place|}}}}} | label13 = സ്ഥിതി | data13 = {{{status|{{{disappeared_status|}}}}}} | label14 = മരണം | data14 = {{br separated entries |1={{#invoke:person date|death}} |2={{#if:{{{death_place|}}}|<div style="display:inline" class="deathplace">{{{death_place|}}}</div>}} }} | label15 = മരണ കാരണം | data15 = {{{death cause|{{{death_cause|}}}}}} | label16 = മൃതദേഹം കണ്ടെത്തിയത് | data16 = {{{body discovered|{{{body_discovered|}}}}}} | label17 = {{#if:{{{burial_place|}}}|സംസ്കരിച്ച സ്ഥലം|അന്ത്യവിശ്രമസ്ഥലം}} | data17 = {{#if:{{{burial_place|}}}|{{Br separated entries|1={{{burial_place|}}}|2={{{burial_coordinates|}}}}}|{{Br separated entries|1={{{resting place|{{{resting_place|{{{restingplace|}}}}}}}}}|2={{{resting place coordinates|{{{resting_place_coordinates|{{{restingplacecoordinates|}}}}}}}}}}}}} | class17 = label | label18 = സ്മാരകങ്ങൾ | data18 = {{{monuments|}}} | label21 = മറ്റ് പേരുകൾ | data21 = {{{other names|{{{other_names|{{{othername|{{{nickname|{{{alias|}}}}}}}}}}}}}}} | class21 = nickname | label22 = സിഗ്ലം | data22 = {{{siglum|}}} | label23 = പൗരത്വം | data23 = {{{citizenship|}}} | class23 = category | label24 = വിദ്യാഭ്യാസം | data24 = {{{education|}}} | label25 = അൽമ മേറ്റർ | data25 = {{{alma mater|{{{alma_mater|}}}}}} | label26 = തൊഴിൽ | data26 = {{{occupation|}}} | class26 = role | label27 = സജീവ കാലം | data27 = {{{years active|{{{years_active|{{{yearsactive|}}}}}}}}} | label28 = യുഗം | data28 = {{{era|}}} | class28 = category | label29 = തൊഴിൽദാതാവ് | data29 = {{{employer|}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{employer|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple employers]]}}}} | class29 = org | label30 = {{#if:{{{organizations|}}}|സംഘടനകൾ|സംഘടന}} | data30 = {{{organisation|{{{organization|{{{organizations|}}}}}}}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{organization|{{{organisation|}}}}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple organizations]]}}}} | class30 = org | label31 = {{#ifeq:{{{agent_plural|}}}|yes|ഏജന്റുമാർ|ഏജന്റ്}} | data31 = {{{agent|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{agent|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple agents]]}}}} | class31 = agent | label32 = അറിയപ്പെടുന്നത് | data32 = {{{known for|{{{known_for|{{{known|}}}}}}}}} | label33 = കൃതികൾ | data33 = {{{works|}}} | label34 = <span style="white-space:nowrap;">ശ്രദ്ധേയമായ ക്രെഡിറ്റുകൾ</span> | data34 = {{#if:{{{works|}}}||<!-- -->{{{credits|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{credits|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple credits]]}}}}}} | label35 = {{#ifeq:{{{label_plural|}}}|yes|റെക്കോർഡ് ലേബലുകൾ|റെക്കോർഡ് ലേബൽ}} | data35 = {{#if:{{{works|}}}{{{credits|}}}||<!-- -->{{{label_name|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{label_name|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple labels]]}}}}}} | label36 = <span style="white-space:nowrap;">ശ്രദ്ധേയമായ കൃതി</span> | data36 = {{#if:{{{works|}}}{{{credits|}}}{{{label_name|}}}||{{{notable works|{{{notable_works|}}}}}}}} | label37 = ശൈലി | data37 = {{{style|}}} | class37 = category | label40 = ടെലിവിഷൻ | data40 = {{{television|}}} | label41 = ഉയരം | data41 = {{#if:{{{height_m|{{{height_cm|}}}}}}{{{height_ft|}}}{{{height_in|}}} | {{convinfobox|{{{height_m|{{{height_cm|}}}}}}|{{#if:{{{height_m|}}}|m|cm}}|{{{height_ft|}}}|ft|{{{height_in|}}}|in}}}}{{#if:{{{height|}}} | {{infobox person/height|{{{height|}}}}}}} | label42 = {{#if:{{{office|}}}|പദവി|സ്ഥാനപ്പേര്}} | data42 = {{{office|{{{title|}}}}}} | class42 = title | label43 = കാലാവധി | data43 = {{{term|}}} | label44 = മുൻഗാമി | data44 = {{{predecessor|}}} | label45 = പിൻഗാമി | data45 = {{{successor|}}} | label46 = രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി | data46 = {{{party|{{{political_party|}}}}}} | class46 = org | label47 = മറ്റ് രാഷ്ട്രീയ<br />ബന്ധങ്ങൾ | data47 = {{{otherparty|}}} | class47 = org | label48 = പ്രസ്ഥാനം | data48 = {{{movement|}}} | class48 = category | label49 = {{#ifeq:{{{opponents_plural|}}}|yes|എതിരാളികൾ|എതിരാളി}} | data49 = {{{opponents|}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{opponents|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple opponents]]}}}} | label50 = ബോർഡ് അംഗമായുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾ | data50 = {{{boards|}}} | label51 = {{#if:{{{criminal_charges|}}}|ക്രിമിനൽ കുറ്റങ്ങൾ|ക്രിമിനൽ കുറ്റം}} | data51 = {{{criminal_charges|{{{criminal charge|{{{criminal_charge|}}}}}}}}}{{main other|{{Pluralize from text|{{{criminal charge|{{{criminal_charge|}}}}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple criminal charges]]}}}} | label52 = ക്രിമിനൽ ശിക്ഷ | data52 = {{{criminal penalty|{{{criminal_penalty|}}}}}} | label53 = {{#if:{{{judicial status|{{{judicial_status|}}}}}}|ന്യായിക നില|ക്രിമിനൽ നില}} | data53 = {{#if:{{{judicial status|{{{judicial_status|}}}}}} | {{{judicial status|{{{judicial_status}}}}}} | {{{criminal status|{{{criminal_status|}}}}}}}} | class53 = category | label54 = ജീവിതപങ്കാളി{{#if:{{{spouses|}}}|കൾ|{{Pluralize from text|{{{spouse|{{{spouse(s)|}}}}}}|likely=(s)|plural=s}}}} | data54 = {{{spouse|{{{spouses|{{{spouse(s)|}}}}}}}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{spouse|{{{spouse(s)|}}}}}} |likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple spouses]]}}}} | label55 = പങ്കാളി{{#if:{{{partners|}}}|s|{{Pluralize from text|{{{partner|{{{domesticpartner|{{{domestic_partner|{{{partner(s)|}}}}}}}}}}}} |likely=(s)|plural=s}}}} | data55 = {{{partner|{{{domesticpartner|{{{domestic_partner|{{{partners|{{{partner(s)|}}}}}}}}}}}}}}}{{main other|{{Pluralize from text| {{{partner|{{{domesticpartner|{{{domestic_partner|{{{partner(s)|}}}}}}}}}}}} |likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple partners]]}}}} | label56 = കുട്ടികൾ | data56 = {{{children|}}} | label57 = {{#if:{{{parents|}}}|{{#ifeq:{{{parents_plural|}}}|yes|രക്ഷിതാക്കൾ|രക്ഷിതാവ്}}|<!-- -->{{#ifexpr:{{count|{{{father|}}}|{{{mother|}}}}} > 1|രക്ഷിതാക്കൾ|{{#if:{{{father|}}}|അച്ഛൻ|{{#if:{{{mother|}}}|അമ്മ}}}}}}}} | data57 = {{#if:{{{parents|}}}|{{{parents}}}|{{#ifexpr:{{count|{{{father|}}}|{{{mother|}}}}} > 1|{{Unbulleted list|{{{father}}} (അച്ഛൻ)|{{{mother}}} (അമ്മ)}}|{{{mother|}}}{{{father|}}}}}}}<!-- -->{{main other|{{Pluralize from text|{{{parents|}}}|likely=[[Category:Pages using infobox person with multiple parents]]}}}} | label58 = ബന്ധുക്കൾ | data58 = {{{relations|{{{relatives|}}}}}} | label59 = കുടുംബം | data59 = {{{family|}}} | label60 = Call sign | data60 = {{{callsign|}}} | label61 = അവാർഡുകൾ | data61 = {{{awards|}}} | label62 = ബഹുമതികൾ | data62 = {{{honours|{{{honors|}}}}}} | data64 = {{{misc|{{{module|}}}}}} | data65 = {{{misc2|{{{module2|}}}}}} | data66 = {{{misc3|{{{module3|}}}}}} | data67 = {{{misc4|{{{module4|}}}}}} | data68 = {{{misc5|{{{module5|}}}}}} | data69 = {{{misc6|{{{module6|}}}}}} | label70 = വെബ്സൈറ്റ് | data70 = {{{website|{{{homepage|{{{URL|{{{url|}}}}}}}}}}}} | header71 = {{#if:{{{signature|}}}|{{if empty|{{{signature_type|}}}|ഒപ്പ്}}}} | data72 = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{signature|}}}|size={{{signature_size|}}}|center=yes|class=infobox-signature skin-invert|sizedefault=150px|alt={{{signature alt|{{{signature_alt|}}}}}}}} | header73 = {{#if:{{{footnotes|}}}|Notes}} | data74 = {{#if:{{{footnotes|}}}|<div style="text-align: left;">{{{footnotes}}}</div>}} }}<!-- -->{{#invoke:Check for unknown parameters|check|unknown={{main other|[[Category:Pages using {{if empty|{{lcfirst:{{{template_name|}}}}}|infobox person}} with unknown parameters|_VALUE_{{PAGENAME}}]]}}|preview = Page using [[Template:{{#if:{{{template_name|}}}|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox person}}]] with unknown parameter "_VALUE_"|ignoreblank=n<!--this check deliberately flags empty unknown parameters; see talk, December 2022--> | abovestyle | agent | alias | alma mater | alma_mater | alt | awards | baptised | baptized | birth_date | birth_name | birth_place | birthname | boards | body discovered | body_discovered | burial_coordinates | burial_place | callsign | caption | child | children | citizenship | credits | criminal charge | criminal penalty | criminal status | criminal_charge | criminal_charges | criminal_penalty | criminal_status | death cause | death_cause | death_date | death_place | disappeared_date | disappeared_place | disappeared_status | domestic_partner | domesticpartner | education | embed | embed_title | employer | era | family | father | footnotes | height | height_cm | height_ft | height_in | height_m | homepage | honorific prefix | honorific suffix | honorific_prefix | honorific_suffix | honorific-prefix | honorific-suffix | honors | honours | image | image caption | image size | image_alt | image_caption | image_size | image_upright | imagesize | judicial status | judicial_status | known | known for | known_for | label_name | landscape | misc | misc2 | misc3 | misc4 | misc5 | misc6 | module | module2 | module3 | module4 | module5 | module6 | monuments | mother | movement | name | nationality | native_name | native_name_lang | nickname | nocat_wdimage | notable works | notable_works | occupation | office | opponents | organisation | organization | organizations | other names | other_names | othername | otherparty | parents | partner | partners | partner(s) | party | predecessor | pre-nominals | political_party | post-nominals | pronunciation | relations | relatives | resting place | resting place coordinates | resting_place | resting_place_coordinates | restingplace | restingplacecoordinates | siglum | signature | signature alt | signature_alt | signature_size | signature_type | spouse | spouses | spouse(s) | status | style | successor | template_name | television | term | title | URL | url | website | works | years active | years_active | yearsactive }}<!-- -->{{Main other|{{#if:{{{pronunciation|}}}|[[Category:Biography template using pronunciation]]}}<!-- -->{{#if:{{{signature|}}}|[[Category:Biography with signature]]}}<!-- -->[[Category:Articles with hCards]] }}<!-- -->{{#invoke:Check for clobbered parameters|check | nested = 1 | template = [[Template:{{#if:{{{template_name|}}}|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox person}}]] | cat = {{main other|Category:Pages using {{if empty|{{{template_name|}}}|infobox person}} with conflicting parameters}} | child; embed | honorific prefix; honorific_prefix; honorific-prefix; pre-nominals | honorific suffix; honorific_suffix; honorific-suffix; post-nominals | image_alt; alt | image size; image_size; imagesize | image caption; caption; image_caption | birth_name; birthname | baptized; baptised | status; disappeared_status | death cause; death_cause | body discovered; body_discovered | resting place; resting_place; restingplace | resting place coordinates; resting_place_coordinates; restingplacecoordinates | other names; other_names; othername; nickname; alias | alma mater; alma_mater | years active; years_active; yearsactive | organisation; organization; organizations | political_party; party | known for= known_for; known | {{#if:{{{works|}}}|works;}} {{#if:{{{credits|}}}|credits;}} {{#if:{{{label_name|}}}|label_name;}} notable works; notable_works | height_m; height_cm | office; title | criminal_charges; criminal charge; criminal_charge | criminal penalty; criminal_penalty | judicial status; judicial_status | criminal status; criminal_status | spouse; spouses; spouse(s) | partner; domesticpartner; domestic_partner; partners; partner(s) | {{#if:{{{parents|}}}||NULL_}}parents; {{#if:{{{father|}}}||NULL_}}father | {{#if:{{{parents|}}}||NULL_}}parents; {{#if:{{{mother|}}}||NULL_}}mother | relations; relatives | honours; honors | misc; module | misc2; module2 | misc3; module3 | misc4; module4 | misc5; module5 | misc6; module6 | website; homepage; URL; url }}{{#invoke:Check for deprecated parameters|check | _category = {{main other|[[Category:Pages using infobox person with deprecated parameters|_VALUE_]]}} | preview = Page using [[Template:{{#if:{{{template_name|}}}|{{ucfirst:{{{template_name|}}}}}|Infobox person}}]] with deprecated parameter "_VALUE_" | _remove = nationality }}<includeonly>{{#ifeq:{{{child|{{{embed|}}}}}}|yes||{{Wikidata image|1={{{image|}}}|2={{{nocat_wdimage|}}}}}}}</includeonly><noinclude> {{documentation}} </noinclude> 5afzz1zo7ygipr9qky6k7ziksr1xhdw സംവാദം:മലയാള മനോരമ 1 25630 4675105 4025353 2026-10-10T18:37:54Z TheWikiholic 77980 TheWikiholic എന്ന ഉപയോക്താവ് [[സംവാദം:മലയാള മനോരമ ദിനപ്പത്രം]] എന്ന താൾ [[സംവാദം:മലയാള മനോരമ]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4025353 wikitext text/x-wiki ഇന്നത്തെ( 23-11-2007) മലയാള മനോരമ ദിനപത്രത്തിന്റെ പഠിപ്പുര എന്ന സപ്ലിമന്റ്റിൽ വിക്കി കോമ്മൺസിലേയും മറ്റും 4 ലേറെ ചിത്രങ്ങൾ യതൊരു ആട്രിബൂഷനുമില്ലാതെ ഉപയോഗിച്ചാണ്‌ പ്രസിദ്ധീഇകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇത് മോഷണമാണ്‌ എന്നതിൽ സംശയമില്ല. നിയമങ്ങളുടെ ലംഘനം മാദ്ധ്യമങ്ങളും നടത്തുന്നുണ്ട് എന്നതിന്‌ പകൽ പോലെ വ്യക്തമായ തെളിവ്. ഇവിടെ പറയാൻ ഉദ്ധേശിക്കുന്നത് അതല്ല. ചിത്രങ്ങൾ തന്ന് സഹായിക്കുന്ന ഗുണഭോക്താക്കൾക്ക് എന്ത് മറുപടിയാണ്‌ വിക്കിപീഡിയ നൽകുക. മനോരമക്കും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങൾ ഇല്ലേ?. ഇത്തരം പരിപാടികൾ ആവർത്തിക്കാതിരിക്കണമെങ്കിൽ മാദ്ധ്യമങ്ങളുമായി വ്യവഹാരത്തിലേർപ്പെടേണ്ടി വരില്ലേ. ഭാവിയിൽ അത് ദോഷം ചെയ്യുമോ ?. എന്തായാല്ഉം ഇത് ചർച്ച ചെയ്ത് തീരുമാനിക്കണം എന്നിട്ട് വേണം ഇനി പടം കേറ്റണോ എന്നൊക്കെ തീരുമാനിക്കാൻ. --ചള്ളിയാൻ ♫ ♫ 02:19, 23 നവംബർ 2007 (UTC) കോമൺസിലെ ചിത്രം വിക്കിപീഡിഅയയ്ക് പുറത്ത് ഉപയോഗിച്ചാൽ കടപ്പാട് വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷനു നലകണം എന്നല്ലേ. അതോ ക്രിയേകർക്കു തന്നെ നലകാണമോ . --[[User:Shijualex|Shiju Alex]] 02:58, 23 നവംബർ 2007 (UTC) യാതൊരു നീതീകരണവുമില്ലാതെ മലയാള മനോരമയുടെ ചരിത്രം ഒരു ഐപി വെട്ടിയിരിക്കുന്നു. ആ മാറ്റം തിരസ്കരിച്ചു. <small><span style="border: 1px solid">[[user:mangalat|'''<span style="background-color:orange; color:blue"> &nbsp;മംഗലാട്ട്&nbsp;</span>''']][[User talk:mangalat|<span style="background-color:black; color:lime">&nbsp;►സന്ദേശങ്ങൾ&nbsp;</span>]] </span></small> == എഫ്.എം == റേഡിയോ മാങ്കോ എന്ന fm മനോരമയുടേതല്ലേ ?--[[ഉപയോക്താവ്:Vicharam|Vicharam]] 16:08, 21 ജൂലൈ 2009 (UTC) അതെ. ലേഖനത്തിൽ ആഡണം -- [[ഉപയോക്താവ്:Razimantv|റസിമാൻ ടി വി]] 16:10, 21 ജൂലൈ 2009 (UTC) ==ഔദ്യോഗിക വെബ് സൈറ്റ്?== "പത്രപ്രവർത്തന രംഗത്തെ അതിനൂതന മാറ്റങ്ങൾ ഏറ്റവും വേഗത്തിൽ നടപ്പാക്കിയാണ്‌ ഈ ദിനപത്രം മലയാള ഭാഷയിൽ ഒന്നാം സ്ഥാനത്തു തുടരുന്നത്‌[അവലംബം ആവശ്യമാണ്]." ഈ വാചകം വായിച്ചപ്പോൾ ഞാൻ അറിയാതെ URL നോക്കിപ്പോയി വിക്കിപ്പീഡിയ ആണോ അതോ manoramaonline.com ആണോ എന്നറിയാൻ.ആമുഖത്തിൽ തന്നെ ഇങ്ങനൊരു വാചകം ചേർക്കരുത്.ഉള്ളിലെവിടെയെങ്കിലും ചേർക്കുന്നതായിരിക്കും ഉചിതം.അവലംബം ചേർക്കുന്നത് വരെയെങ്കിലും.Comment.ഒപ്പം ഈ അതിനൂതന മാറ്റങ്ങൾ ഒന്നു വിശദീകരിച്ചാൽ നന്നായിരിക്കും(sarcasm അല്ല) --[[ഉപയോക്താവ്:Gokucherai12|Gokucherai12]] 08:06, 4 ഒക്ടോബർ 2009 (UTC) == ആധികാരികത == ആധികാരികത ഫലകം നീക്കുന്നതായിരിക്കും നല്ലതെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു--[[ഉപയോക്താവ്:Vicharam|വിചാരം]] 14:47, 31 ഡിസംബർ 2009 (UTC) :വേണ്ട എന്നഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. ആമുഖത്തിലും ലേഖനത്തിൽ പിന്നീടുമായി നിരവധി വാചകങ്ങൾക്ക് അവലംബത്തിന്റെ അഭാവമുണ്ട്. ധാരാളം അവകാശവാദങ്ങൽ ഒരവലംബം പോലുമില്ലാതെ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. --[[ഉപയോക്താവ്:Vssun|Vssun]] 09:47, 1 ജനുവരി 2010 (UTC) വളരെ കൂടുതൽ അവലംബങ്ങളോട് കൂടി കൊടുത്ത കുറച്ചു തിരുത്തലുകൾ(ആരോപണങ്ങളെ കുറിച്ച് ) മായ്ക്കപെട്ടിരിക്കുന്നു , എന്ത് കൊണ്ട് ? പക്ഷെ യാതൊരു അവലംബവുമില്ലതവ അങ്ങനെ തന്നെ നില നിർത്തുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു ..പക്ഷ പതിത്വം ഉണ്ടോ എന്നു സംശയം ..അല്ലെങ്കിൽ കാര്യങ്ങൾ വിവരിക്കണമെന്നു അഭ്യർത്ഥന --[[ഉപയോക്താവ്:faz]] 06:02, 21 ഏപ്രിൽ 2010 (UTC) :ഒഴിവാക്കിയ ഭാഗത്തിനു അവലംബമായി നൽകിയിരിക്കുന്നത് ബ്ലോഗുകളും ശ്രദ്ധേയമല്ലാത്ത വെബ്സൈറ്റുകളും ആണ്‌. [http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:TWITTER#Self-published_sources_.28online_and_paper.29 ബ്ലോഗുകൾ അവലംബമാക്കരുത്] . അതുപോലെ [http://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:TWITTER#Reliable_sources അവലംബമാക്കപ്പെടുന്ന വെബ്‌സൈറ്റുകൾ ശ്രദ്ധേയമായിരിക്കണം]. ഇക്കാരണങ്ങളാലാണ്‌ ആ ഭാഗം നീക്കിയത് --[[ഉപയോക്താവ്:Anoopan|Anoopan&#124; അനൂപൻ]] 12:48, 21 ഏപ്രിൽ 2010 (UTC) ::വീണ്ടും ചേർത്ത ഭാഗങ്ങൾ Original Research ആയാണ്‌ അനുഭവപ്പെടുന്നത്. നൽകിയ അവലംബങ്ങൾ സ്വയം ഈ ആവശ്യത്തിന്‌ പര്യാപ്തമല്ല. മിക്ക വസ്തുതകളും അവലംബങ്ങളിലില്ല താനും -- [[User:Razimantv|റസിമാൻ]] [[User talk:Razimantv|<font color=green>ടി വി</font>]] 16:52, 21 ഏപ്രിൽ 2010 (UTC) ഒരു ഒറ്റവരി പോലും അവലംബം ഇല്ലാത്ത ലേഖനം ആണിത് , അത് കൊണ്ട് ഞാൻ കൂട്ടിച്ചേർത്തത് കൂടുതൽ ആധികാരികമായതാണ് എന്നു ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു , ഞാൻ കൊടുത്തത് എല്ലാം തന്നെ പത്രങ്ങളിൽ വന്ന വാർത്തകൾ ആണ് , അല്ലാതെ റിസർച്ച് അല്ല എന്നും ഈ അവസരത്തിൽ ഓർമ്മപെടുത്തുന്നു , അത് വായിച്ചു പോലും നോക്കാതെ കളഞ്ഞത് ശരിയായില്ല ഇന്നും അറിയിക്കുന്നു ,ഒരു ചെറിയ പ്രധിഷേധം -- [[User:faz]] :റെഫറൻസ് നൽകിയതുകൊണ്ടുമാത്രമായില്ല, അവയുടെ ആധികാരികത ഉറപ്പുവരുത്തുകയും വേണം. scoopeye, boolokamonline എന്നിവ എത്രത്തോളം ആധികാരികമാണ്‌? മാധ്യമത്തിൽ ഉള്ളത് തീർച്ചയായും അവലംബമാക്കാവുന്ന ഒരു വാർത്തയല്ല. മറ്റ് അവലംബങ്ങളിൽ മനോരമയെക്കുറിച്ച് ഒന്നുമില്ലതാനും. അങ്ങനെയുള്ള സ്ഥിതിക്ക് ഇത് ഒറിജിനൽ റിസർച്ചല്ലാതെ എന്താണ്‌? അവലംബമില്ലാത്ത ലേഖനങ്ങളിൽ അപര്യാപ്തമായ അവലംബത്തോടെ കാര്യങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർക്കുകയല്ല വേണ്ടത്. നിലവിലെ വാചകങ്ങൾക്ക് അവലംബം കണ്ടെത്താൻ ശ്രമിക്കുക, പ്രശ്നമുള്ള വാചകങ്ങൾ നീക്കുക. ഇപ്പോൾ ചേർത്ത വാചകങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമായ അവലംബം നൽകുകയോ അവ നീക്കുകയോ വേണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുന്നു -- [[User:Razimantv|റസിമാൻ]] [[User talk:Razimantv|<font color=green>ടി വി</font>]] 14:36, 22 ഏപ്രിൽ 2010 (UTC) ഇപ്പോൾ വ്യക്തമായ അവലംബം ആഡ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട് തേജസ്‌ പത്രത്തിൽ നിന്നും , ശ്രദ്ധിച്ചു കാണുമെന്നു കരുതുന്നു --[[ഉപയോക്താവ്:Faz|Faz]] 07:02, 23 ഏപ്രിൽ 2010 (UTC) :scoopeye.com പോലുള്ള സൈറ്റുകൾ കൊടുക്കാനെ പറ്റില്ല. അതൊന്നും റിലൈയിബിൾ സോർസസ് അല്ല. നെറ്റിൽ കാണുന്ന വെബ്ബ് പേജുകൾ ഒക്കെ വിക്കിപീഡിയയിൽ അവലംബം ആക്കാമെന്ന് [[ഉപയോക്താവ്:Faz|Faz]] എവിടെ നിന്നാണു് മനസ്സിലാക്കിയതു്. --[[ഉപയോക്താവ്:Shijualex|ഷിജു അലക്സ്]] 07:21, 23 ഏപ്രിൽ 2010 (UTC) -------------------------------------------------------------------------------- വിക്കിപീഡിയയിൽ '''വൈജ്ഞാനിക വിഷയങ്ങളിൽ നല്ല ഉദ്ദെശത്തോടു് കൂടെ ''' (അതായതു് നിക്ഷിപ്ത താല്പര്യങ്ങൾ ഇല്ലാതെ) ലേഖനം എഴുതന്നവർ അവലംബം ചേർക്കുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സംഗതികൾ ശൈലീപുസതകത്തിൽ ഇവിടെ പറയുന്നുണ്ടു്. [[വിക്കിപീഡിയ:ശൈലീപുസ്തകം#അവലംബം (References)]]. അതിലെ ഒരു വാചകം മാത്രം ഇവിടെ എടുത്ത് ചേർക്കാം. {{Cquote|സി.പി.എം. തീവ്രവാദ സംഘടനയാണ്” എന്നൊരു പ്രസ്താവന എഴുതിയശേഷം ആ വാദം ഉന്നയിക്കുന്ന ഏതെങ്കിലും സി.പി.എം. വിരുദ്ധ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളുടെ ലിങ്കു നൽകുകയല്ല ശരിയായ നടപടി. തീവ്രവാദ സംഘടനകളെപ്പോലുള്ള വിവാദ വിഷയങ്ങളിൽ കോടതി ഉത്തരവുകൾ, വിവിധ സർക്കാർ ഉത്തരവുകളുടെയോ റിപ്പോർട്ടുകളുടെയോ ലിങ്കുകൾ , അവ സംബന്ധിച്ച വാർത്തകൾ, അംഗീകൃത വർത്തമാന പത്രങ്ങളുടെ ലിങ്കുകൾ ഇവയൊക്കെ നൽകുകയാണുത്തമം.}} ഇതു് വായിച്ചിട്ടും അവലംബം ചേർക്കുന്നതും വിക്കി ലേഖനങ്ങളിൽ വാചകങ്ങൾ ചേർക്കുന്നതും മനസ്സിലായില്ലെങ്കിൽ, നല്ല താല്പര്യത്തൊടെയാണോ, നിക്ഷിപ്ത താല്പര്യത്തൊടെ ആണോ എന്ന ചൊദ്യത്തിനു് ഉത്തരം കിട്ടും. --[[ഉപയോക്താവ്:Shijualex|ഷിജു അലക്സ്]] 07:13, 23 ഏപ്രിൽ 2010 (UTC) പിന്നെയെന്താണ് ഇതിനുള്ള മാനദണ്ഡം , ആ ബഹിഷ്ക്കരണ സമരം നടന്ന സംഭവമാണല്ലോ , അതുമായി വന്ന വാർത്തകൾ വന്ന പത്രം ആരുടെയാണ് എന്നു നോക്കേണ്ട , എല്ലാം പ്രസ്‌ കൌൺസിൽ കീഴിലുള്ളതാണ് , ഇനി അതിൽ മാത്രമല്ല ആ സമരത്തെ കുറിച്ച് മാധ്യമം പത്രത്തിലും വന്നിട്ടുണ്ട് 12 -02 -2010 ഇൽ ചെക്ക്‌ ചെയ്താൽ കാണാം.അതിനു മുമ്പുള്ള ഭാഗങ്ങളിൽ ഹിന്ദു , ക്രിസ്ത്യൻ എന്നൊക്കെ ഉപയോഗിച്ചത് കൊണ്ടാണ് ഞാൻ അതും ചേർത്തത് (അതും യാതൊരു അവലംബവുമില്ലാതെ )മുസ്ലിം സമുദായത്തിന് പത്രതോടുള്ള സമീപനം എന്താണെന്നു അറിയിക്കാൻ ...അതല്ലയങ്കിൽ അതിനു മുകളിലുള്ള സമുധയങ്ങളെ പ്രതിപധിക്കരുതായിരുന്നു സത്യങ്ങൾ അറിയിക്കണം എന്നുള്ളതാണ് വികി , സത്യം നിരന്തരം തിരുത്തിയെഴുതിപ്പെടുന്നതും അല്ലാതെ നിക്ഷിപ്ത തല്പ്പര്യക്കാരുടെ വേദിയല്ല ഇതെന്നും എനിക്കറിയാം--[[ഉപയോക്താവ്:Faz|Faz]] 12:33, 23 ഏപ്രിൽ 2010 (UTC) :മതാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള പ്രചാരത്തിന്റെ ഭാഗം നീക്കി. ആരെങ്കിലും അവലംബങ്ങൾ ചേർത്ത് ഈ ലേഖനത്തെ രക്ഷിച്ചെടുക്കുക -- [[User:Razimantv|റസിമാൻ]] [[User talk:Razimantv|<font color=green>ടി വി</font>]] 12:40, 23 ഏപ്രിൽ 2010 (UTC) :അവലംബങ്ങളഅയി കൊടുത്തിരിക്കുന്നവയിൽ [http://www.madhyamamonline.com/story/%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%B0%E0%B4%B3%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B5%86 മാധ്യമത്തിലേക്കുള്ള കണ്ണി] നിലവിലില്ല. അഞ്ചാമതായി കൊടുത്തിരിക്കുന്ന അവലംബത്തിൽ മനോരമയേക്കുറിച്ച് ഒന്നുമില്ല എന്നുമാത്രമല്ല അതിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത് "I think it is only in the Malayalam media where Muslims have been able to make a real and substantial difference. There are four Malayalam daily newspapers brought out by Muslims in Kerala, and they exercise a considerable influence on the local scene. So, other newspapers in Kerala generally abstain from publishing concocted stories about Muslims in the state, because the very next day these Muslim newspapers can reply back by exposing the false claims that they might make." എന്നാണ്. അത് എങ്ങനെയാണ് ഈ വിമർശനത്തിന് അവലംബമാവുക?. ഒന്നും മൂന്നും അവലംബങ്ങൾ തേജസ് ദിനപ്പത്രത്തിലെ ഒരേ ലേഖനം തന്നെയാണ്. --[[ഉപയോക്താവ്:Anee jose|AneeshJose]] 11:02, 10 മേയ് 2010 (UTC) :[[ഉപയോക്താവ്:Shijualex|ഷിജു]] ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചതു പോലെ ഇത്തരം അവലംബങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നത് ശൈലീപുസ്തകത്തിൽ വ്യക്തമായും വിലക്കിയിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ ലേഖനത്തിൽ നിന്നും വിമർശനങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നു. ഈ വിവരങ്ങൾ ചേർക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ സ്വീകാര്യമായ കൂടുതൽ അവലംബങ്ങളോടെ വീണ്ടും ചേർക്കുക. --[[ഉപയോക്താവ്:Anee jose|AneeshJose]] 12:07, 14 ജനുവരി 2011 (UTC) == പ്രചാരം == പ്രചാരത്തിന്റെ കണക്കും താരതമ്യവും മനോരമക്കു പുറത്തു നിന്നും കിട്ടുമോ? http://www.auditbureau.org/ ഈ സൈറ്റിൽ ഇത്തരം വിവരങ്ങളൊന്നും കിട്ടുന്നില്ല. --[[user:Vssun|Vssun]] ([[user_talk:vssun|സുനിൽ]]) 12:24, 21 ഒക്ടോബർ 2011 (UTC) :അതിന് ഒരു ശ്രമം നടത്തിയിരുന്നു. ആ വെബ്സൈറ്റിലും മനോരമയുടെ പരസ്യം മാത്രമേ ഇക്കാര്യത്തിൽ മനസ്സിലാകുന്നതായുള്ളൂ. അവിടെ കൊടുത്തിരുന്ന excel sheet ഡൗൺലോഡ് ചെയ്ത് വായിച്ച് നോക്കിയപ്പോൾ ത്രിശങ്കു സ്വർഗ്ഗത്തിലായിപ്പോയി. ശരിയ്ക്കുള്ള വിവരങ്ങൾ അവർ അംഗങ്ങൾക്ക് മാത്രമേ നൽകുകയുള്ളൂ എന്ന് തോന്നുന്നു ;) ---[[ഉപയോക്താവ്:Johnchacks|Johnchacks]] 12:44, 21 ഒക്ടോബർ 2011 (UTC) ::മനോരമക്ക് പുറത്തുനിന്നുള്ള ഐ.ആർ.എസ്. വിവരങ്ങളനുസരിച്ച് ആമുഖം മാറ്റി. പ്രാദേശികഭാഷ എന്ന പ്രയോഗം, ഒന്നാംസ്ഥാനത്തിനുവേണ്ടി ഉണ്ടാക്കുന്നതാണെന്ന് വിചാരിക്കുന്നു. ആധികാരികത ഫലകം ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്.--[[user:Vssun|Vssun]] ([[user_talk:vssun|സുനിൽ]]) 06:19, 22 ഒക്ടോബർ 2011 (UTC) ::: പുറത്തുനിന്നുള്ള അവലംബമനുസരിച്ചുള്ള മാറ്റത്തിനോട് യോജിക്കുന്നു. അതു തന്നെയാവും നല്ല കീഴ്വഴക്കവും ---[[ഉപയോക്താവ്:Johnchacks|Johnchacks]] 06:29, 22 ഒക്ടോബർ 2011 (UTC) 1xdi1n5g5soytv9boklimomlrp5cj6c സിംഹവാലൻ കുരങ്ങ്‌ 0 44870 4675088 4407241 2026-10-10T16:22:05Z ~2026-54461-76 224020 /* */ 4675088 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Lion-tailed Macaque}} [[പ്രമാണം:സിംഹവാലൻ കുരങ്ങുകൾ (Lion-tailed Macaque).jpg|ലഘുചിത്രം|വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന സിംഹവാലൻ കുരങ്ങുകൾ. ]] [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ട[Western Ghat]ത്തിൽ]] മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന വംശനാശത്തിന്റെ വക്കിലെത്തിയിരിക്കുന്ന മക്കാക്ക് (Macaque) വർഗത്തിൽ പെട്ട [[കുരങ്ങ്|കുരങ്ങുകളാണ്‌]] '''സിംഹവാലൻ കുരങ്ങ്‌'''<ref>{{Cite journal|url=https://dx.doi.org/10.11609/JoTT.2000.7.13.7971-7982|title=A checklist of mammals of Kerala, India.|last=P. O.|first=Nameer|date=2015|journal=Journal of Threatened Taxa|volume=7(13)|pages=7971–7982|via=}}</ref> (Lion-tailed Macaque). ഇതിന്റെശാസ്ത്രീയനാമം ''Macaca Silenus'' എന്നാണ്‌.<ref>http://www.iucnredlist.org/search/details.php/12559/summ</ref> ലോകത്ത് പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ തെക്കൻപകുതിയിൽ മാത്രം കാണുന്ന ജീവി വർഗ്ഗമാണ് സിംഹവാലൻ കുരങ്ങ്. കേരളത്തിൽ [[സൈലന്റ് വാലി|സൈലന്റ് വാലി(Silent Valley- നിശ്ശബ്ദ താഴ്‌വര) ]]യിലും തമിഴ്നാട്ടിൽ കളക്കാട് -മുണ്ടന്തുറൈ വന്യജീവിസങ്കേതം ഉൾപ്പെടുന്ന ആശാംബൂ മലനിരകളിലുമാണ് സിംഹവാലൻ കുരങ്ങുകൾക്ക് ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കാൻ പറ്റിയ തുടർച്ചയായ ആവാസവ്യവസ്ഥ ഉള്ളത്. വർഷത്തിൽ എല്ലാകാലത്തും കായ്കനികൾ ലഭിക്കുക നിത്യഹരിതവനങ്ങളിൽ മാ‍ത്രമാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് സിംഹവാലൻ സൈലന്റ് വാലിയുടെ ഭാഗമായത്. {{Taxobox | name = സിംഹവാലൻ കുരങ്ങ്‌ </br>Lion-tailed Macaque | image = monkey.jpg | image_width = 200px | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|കോർഡേറ്റ]] | classis = [[സസ്തനി]] | ordo = [[പ്രൈമേറ്റ്]] | familia = [[Cercopithecidae]] | genus = ''[[Macaque|Macaca]]'' | species = '''''M. silenus''''' | binomial = ''RAJI BAIJUOSIS'' | binomial_authority = ([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758) | status = EN | status_system = iucn3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{IUCN2006|assessors=Participants of CBSG CAMP workshop: Status of South Asian Primates (March 2002)|year=2004|id=12559|title=Macaca silenus|downloaded=9 May 2006}} Database entry includes justification for why this species is endangered.</ref> | synonyms = *''Simia silenus'' <small>([[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], 1758)</small> *''Cercopithecus vetulus'' <small>(Erxleben, 1777)</small> *''Simia (Cercopithecus) silenus albibarbatus'' <small>([[Robert Kerr (writer)|Kerr]], 1792)</small> *''Simia ferox'' <small>([[George Shaw|Shaw]], 1792)</small> *''Simia veter'' <small>([[Jean Baptiste Audebert|Audebert]], 1798)</small> *''Simia silanus'' <small>([[Frédéric Cuvier|F. Cuvier]], 1822)</small> | trend = down }} == വിവരണം == രോമങ്ങൾ കറുത്ത നിറത്തിലോ കടുംതവിട്ടുനിറത്തിലോ ആണ്‌. വെള്ളിനിറവും വെള്ളനിറവും കലർന്ന സടയാണ്‌ വേറൊരു പ്രത്യേകത. രോമങ്ങളില്ലാത്ത മുഖത്തിന്‌ കറുത്ത നിറമാണ്‌. തല മുതൽ വാലിന്റെ അറ്റം വരെ 45മുതൽ 60 സെ. മീ നീളമുള്ള ഇവക്ക്‌ പത്തുകിലോഗ്രാമിൽതാഴെയേ തൂക്കം കാണുകയുള്ളൂ. 25 സെ. മീ നീളമുള്ള വാലിന്റെ അറ്റം [[സിംഹം|സിംഹത്തിന്റെ]] വാലിനു സദൃശ്യമായതിനാലാണ്‌ ഇവയെ സിംഹവാലൻ കുരങ്ങൻ എന്നു വിളിക്കുന്നത്‌. കാടുകളിൽ 20 വർഷത്തോളം ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന ഇവ മൃഗശാലകളിലും മറ്റും 30 വർഷത്തോളം ജീവിക്കുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്‌.<ref name="WAZA">{{cite web|url=http://www.waza.org/virtualzoo/factsheet.php?id=106-008-003-010&view=Monkeys&main=virtualzoo Lion-tailed Macaque|title=Article - World Association of Zoos and Aquariums (WAZA), Virtual Zoo"|access-date=2008-07-12|archive-date=2009-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20090225204604/http://www.waza.org/virtualzoo/factsheet.php?id=106-008-003-010&view=Monkeys&main=virtualzoo|url-status=dead}}</REF> === ആവാസരീതി === നല്ല മരംകയറ്റക്കാരായ ഇവ മഴക്കാടുകളിലെ മുകൾത്തട്ടിലാണ്‌ മിക്കവാറും സമയം ചെലവഴിക്കുന്നത്‌. മറ്റു കുരങ്ങുകളുടെ സ്വഭാവത്തെ അപേക്ഷിച്ച്‌ നോക്കുമ്പോൾ ഇവ മനുഷ്യരുമായുള്ള ഇടപെടൽ ഇഷ്ടപ്പെടാത്ത കൂട്ടത്തിലാണ്‌. കൂട്ടമായി കഴിയുന്ന ജീവികളാണിവ, ഓരോ കൂട്ടത്തിലും പത്തു മുതൽ ഇരുപതു വരെ അംഗങ്ങൾ കാണാം. കുറച്ചു ആൺകുരങ്ങുകളും കുറെ പെൺകുരങ്ങകളെയും ഒരോ കൂട്ടത്തിലും കാണാം . === ഭക്ഷണം === മഴക്കാടുകളിലെ പഴങ്ങൾ, ഇലകൾ, മുകുളങ്ങൾ, പ്രാണികൾ, ചെറിയ ജീവികൾ എന്നിവയാണ്‌ ഇവയുടെ ഭക്ഷണം.92 ഇനം മരങ്ങളെയും ചെടികളെയും ഭക്ഷണത്തിനായി ഈ ജീവികൾ ആശ്രയിക്കുന്നതായി പഠനങ്ങൾ വെളിവാക്കുന്നു.വെടിപ്ലാവ്, പാലി ,കാട്ടുപ്ലാവ് ,ആൽമരം , കാട്ടുമാവ് എന്നിവയാണ് പ്രധാനപ്പെട്ട മരങ്ങൾ. <ref name=singh>{{cite journal | author = Singh Mewa and Kaumanns Werner | date = [[2005-10-10]] | title = Behavioural studies: A necessity for wildlife management | journal = Current Science | volume = 89 | issue = 7 | pages = 1233 | url = http://www.ias.ac.in/currsci/oct102005/1230.pdf}}</ref> == വിതരണം == [[ചിത്രം:Lion-tailed Macaque in Bristol Zoo.jpg|left|thumb|200px|]] [[റെഡ് ലിസ്റ്റ്|IUCN]] കണക്കുപ്രകാരം [[കേരളം]], [[കർണ്ണാടക]], [[തമിഴ്‌നാട്‌]] എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ വനങ്ങളിൽ 2500-ഓളം സിംഹവാലൻ കുരങ്ങുകളേ ഇന്ന് ജീവിച്ചിരിക്കുന്നുള്ളൂ - അവയുടെ വാസസ്ഥലങ്ങൾ [[തേയില]], [[കാപ്പി]], [[തേക്ക്‌]] എന്നീ തോട്ടങ്ങൾ, അണക്കെട്ടുകൾ എന്നിവയിടെ നിർമ്മാണത്താൽ ചുരുങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്‌. ഇവ തോട്ടങ്ങളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുകയോ ജീവിക്കുകയോ ചെയ്യാത്തതും മനുഷ്യസഹവാസം ഇഷ്ടപ്പെടാത്തതും സിംഹവാലൻ കുരങ്ങുകളുടെ എണ്ണത്തിൽ കാര്യമായ കുറവുവരുത്തിയിട്ടുണ്ട്‌. [[സൈലന്റ്‌വാലി ദേശീയോദ്യാനം|സൈലന്റ്‌ വാലി പ്രദേശത്ത്‌]] അണക്കെട്ട്‌ നിർമ്മിക്കുന്നത്‌ ഇവയുടെ വംശനാശത്തിനു കാരണമായേക്കമെന്നത്‌, 1977നും 1980നും ഇടയിൽ സൈലന്റ്‌വാലി പ്രക്ഷോഭത്തിനു വഴിതെളിച്ചു. ഇവയ്ക്ക്‌ ജീവിക്കാൻ ഏറ്റവും അനുയോജ്യസാഹചര്യമുണ്ടെന്നു കരുതപ്പെടുന്ന സൈലന്റ്‌ വാലി പ്രദേശത്ത്‌, 1993-നും 1996-നുമിടയ്ക്ക്‌ പതിനാലോളം സിംഹവാലൻ കുരങ്ങുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളെ കണ്ടതായി രേഖപ്പെത്തിയിട്ടുണ്ട്‌.<ref name=Ramachandran>{{cite journal | author = Ramachandran, K. K.; Joseph, Gigi, K. | date = 2001 | title = ''Distribution and demography of diurnal primates in Silent Valley National Park and adjacent areas, Kerala, India'' | journal = Journal of the Bombay Natural History Society | volume = 98 | issue = 2 | pages = 191–196 | url = http://trophort.com/010/482/010482224.html | format = {{Dead link|date=May 2008}} | archive-date = 2007-09-27 | access-date = 2008-07-12 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070927180028/http://trophort.com/010/482/010482224.html | url-status = dead }}</ref>. സിംഹവാലൻ കുരങ്ങുകളുടെ ആവാസപ്രദേശങ്ങളിൽ വടക്കേയറ്റമായ കർണ്ണാടകയിലെ സിർസി-ഹൊന്നവാര പ്രദേശങ്ങളിൽ 32 കൂട്ടങ്ങളെ ജീവിക്കുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നു.<ref name=singh04>{{cite journal | author = Singh Mewa and Kaumanns Werner | date = [[2004-10]] | title = Distribution and Abundance of Primates in Rain Forests of the Western Ghats, Karnataka, India and the Conservation of Macaca silenus | journal = International Journal of Primatology | volume = 25 | issue = 5 | pages = abstract | url = http://www.springerlink.com/content/u764n60121272h4m/ | doi = 10.1023/B:IJOP.0000043348.06255.7f }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> പണ്ട് ഗോവ മുതൽ പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ തെക്കേഅറ്റം വരെ കണ്ടിരുന്നു. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ കര്ണ്ണാടകയിലെ ശരാവതി നദിയ്ക്ക് തെക്ക് മാത്രമെ ഇവയെ കാണാനുള്ളു. ഇവയെല്ലാം കൂടി 3500-4000 എണ്ണമെ അവശേഷിക്കുന്നുള്ളു. <ref name="vns1">സിംഹവാലൻ കുരങ്ങ്- ഡോ.പി.ഓ.നമീർ, കൂട് മാസിക, ഒക്ടോബർ 2013 </ref> ==പ്രജനനം== ആൺ – പെൺ അനുപാതം 1:6 ആണ്. പെൺകുരങ്ങുകള് 3 വര്ഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ മാത്രമെ പ്രസവിക്കുകയുള്ളു. 170 ദിവസം നീണ്ടു നില്ക്കുന്നതാണ് ഗര്ഭകാലം. 15 മാസത്തോളം കുഞ്ഞിനെ നോക്കുകയും മുലയൂട്ടുകയും ചെയ്യും.<ref name="vns1"/> പല മൃഗശാലകളും സിംഹവാലൻ കുരങ്ങുകളുടെ പ്രത്യുൽപ്പാദനത്തിനായുള്ള പദ്ധതികൾ നടത്തുന്നുണ്ട്‌ - ഏകദേശം 368 എണ്ണം മൃഗശാലകളിൽ ജീവിക്കുന്നതായി കണക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.<ref name=WAZA/> == ഇതും കാണുക == * [[കേരളത്തിലെ സസ്തനികൾ]] ==അവലംബം== {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|Macaca silenus}} {{Wikispecies|Macaca silenus|Lion-tailed Macaque}} * [http://www.rainforest-initiative.org/downloads/pdfs/ltmfoodplants.pdf സിംഹവാലൻ കുരങ്ങൻ ഭക്ഷണമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന സസ്യങ്ങളുടെ പട്ടിക] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050910005015/http://www.rainforest-initiative.org/downloads/pdfs/ltmfoodplants.pdf |date=2005-09-10 }} * ARKive - [http://www.arkive.org/species/GES/mammals/Macaca_silenus/ images and movies of the lion-tailed macaque ''(Macaca silenus)''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070405003726/http://www.arkive.org/species/GES/mammals/Macaca_silenus/ |date=2007-04-05 }} {{Taxonbar}} [[വർഗ്ഗം:കുരങ്ങുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്തനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമഘട്ടതദ്ദേശവാസിയായ ജീവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ കുരങ്ങുകൾ]] tq1nuw6jr4m9mcnfrz5onx4to7s9q5n ഫലകം:Year nav 10 56585 4675049 3599823 2026-10-10T13:14:49Z Vis M 30920 fix year link 4675049 wikitext text/x-wiki <!--{{short description|Calendar year|2=noreplace}}--> {| class="infobox" style="text-align: center;" ! style="text-align:right;" | [[List of decades, centuries, and millennia|സഹസ്രാബ്ദം]]: | {{dr|y|m|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|0|ys}} |- ! style="text-align:right;" | [[List of decades, centuries, and millennia|നൂറ്റാണ്ടുകൾ]]: | class="hlist" | * {{dr|y|c|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|-1|ys}} * '''{{dr|y|c|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|0|ys}} ''' * {{dr|y|c|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|1|ys}} |- ! style="text-align:right;" | [[List of decades, centuries, and millennia|പതിറ്റാണ്ടുകൾ]]: | class="hlist" | * {{dr|y|d|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|-2|ys}} * {{dr|y|d|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|-1|ys}} * '''{{dr|y|d|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|0|ys}}''' * {{dr|y|d|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|1|ys}} * {{dr|y|d|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|2|ys}} |- ! style="text-align:right;" | [[List of years|വർഷങ്ങൾ]]: | class="hlist" | * [[{{dr|y|y|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|-3|{{#ifexpr: {{{1|{{PAGENAME}}}}} <= 12 |nsa|ns}}}}]] * [[{{dr|y|y|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|-2|{{#ifexpr: {{{1|{{PAGENAME}}}}} <= 12 |nsa|ns}}}}]] * [[{{dr|y|y|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|-1|{{#ifexpr: {{{1|{{PAGENAME}}}}} <= 12 |nsa|ns}}}}]] * '''{{dr|y|y|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|0|{{#ifexpr: {{{1|{{PAGENAME}}}}} <= 100 |nsa|ns}}}}''' * [[{{dr|y|y|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|1|{{#ifexpr: {{{1|{{PAGENAME}}}}} <= 9 |nsa|ns}}}}]] * [[{{dr|y|y|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|2|{{#ifexpr: {{{1|{{PAGENAME}}}}} <= 8 |nsa|ns}}}}]] * [[{{dr|y|y|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|3|{{#ifexpr: {{{1|{{PAGENAME}}}}} <= 7 |nsa|ns}}}}]] |}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> rotpay82is9u22cxviawumplaku3qjd കലാരഞ്ജിനി 0 60369 4675079 4664472 2026-10-10T14:38:34Z ~2026-54553-09 224016 /* Television career */ 4675079 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kalaranjini}}{{Infobox person | name = Kalaranjini | image = File:Kalaranjini actress.jpg | native_name = കലാരഞ്ജിനി | othername = Kala | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1962|08|17}}<ref>http://www.filmibeat.com/</ref> | birth_place = [[Kerala]], India | yearsactive = 1978–present | spouse = Divorced | children = പ്രിൻസ് | parents = ചവറ വി.പി. നായർ<br>വിജയലക്ഷ്മി | family = [[Kalpana (Malayalam actress)|കൽപ്പന]] (സഹോദരി)<br/>[[Urvashi (actress)|ഉർവ്വശി]] (സഹോദരി)<br/>കമൽ റോയ് (സഹോദരൻ)<br/>പ്രിൻസ് (സഹോദരൻ)<br>[[Sooranad Kunjan Pillai]] (grandfather) | website = | notableroles = Ente Mohangal Poovaninju }} ഒരു തെന്നിന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടിയാണ് '''കലാരഞ്ജിനി'''. == ആദ്യകാലം == 1962 ഓഗസ്റ്റിൽ നാടക താരങ്ങളായിരുന്ന ചവറ വി.പി. നായരുടെയും വിജയലക്ഷ്മിയുടെയും മകളായി ജനിച്ചു. സിനിമാതാരങ്ങളായിരുന്ന കല്പനയും ഉർവശി എന്നിവരുടെ മൂത്ത സഹോദരികൂടിയായ കലാരഞ്ജിനിയ്ക്ക് രണ്ട് സഹോദരന്മാരുമുണ്ടായിരുന്നു. == അഭിനയജീവിതം == 1978-ൽ മദനോത്സവം എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ബാലതാരമായി അരങ്ങേറ്റം നടത്തിയ കലാരഞ്ജിനി 1979-ൽ ശിഖരങ്ങൾ എന്ന ചിത്രത്തിലെ ഒരു ഗാനരംഗത്തിലൂടെയാണ് ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. ഒരു ക്ലാസിക്കൽ നർത്തകികൂടിയായ അവർ എൺപതുകളുടെ പ്രാരംഭത്തിൽ ഏതാനും സിനിമകളിൽ സഹവേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. തുടർന്ന് ഉപനായികയായും കാരക്ടർ റോളുകളിലും അഭിനയിച്ചു. 1983 ൽ ''ഹിമവാഹിനി'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി നായികയായി അഭിനയിച്ചു.<ref>http://www.imdb.com/name/nm1464127/</ref> ദയ, വേളാങ്കണ്ണി മാതാവ്, ദേവിമഹാത്മ്യം, കുങ്കുമപ്പൂവ് തുടങ്ങിയ ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിലും അവർ അഭിനയിച്ചു. == സ്വകാര്യജീവിതം == പ്രമുഖ മലയാള അഭിനേത്രിയായ [[ഉർവശി (അഭിനേത്രി)|ഉർവ്വശി]], [[കൽപ്പന]] എന്നിവർ കലാരഞ്ജിനിയുടെ സഹോദരിമാരാണ്. രണ്ട് സഹോദരന്മാരായ കമൽ റോയ്, പ്രിൻസ് എന്നിവരും ഏതാനും മലയാള സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/photo-features/popular-siblings-from-the-malayalam-film-industry/photostory/48708581.cms?from=mdr|title=Popular siblings from the Malayalam film industry|newspaper=The Times of India|access-date=6 October 2023|archive-date=18 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231118095430/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/photo-features/popular-siblings-from-the-malayalam-film-industry/photostory/48708581.cms?from=mdr|url-status=live}}</ref> 17-ാം വയസ്സിൽ അവരുടെ സഹോദരൻ പ്രിൻസ് (ലയനം ഫെയിം നന്ദു) ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.<ref>{{cite web|url=http://www.hindu.com/fr/2009/03/20/stories/2009032050740100.htm|title=The Hindu : Friday Review Thiruvananthapuram: The Urvashi formula|archive-url=https://web.archive.org/web/20090324074316/http://www.hindu.com/fr/2009/03/20/stories/2009032050740100.htm|archive-date=24 March 2009}}</ref> 2016-ൽ, ഹോട്ടൽ മുറിയിൽ അബോധാവസ്ഥയിൽ കണ്ടെത്തിയ സഹോദരി കൽപനയെ ഉടൻ തന്നെ ആശുപത്രിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയെങ്കിലും ഹൃദയാഘാതം മൂലം മരിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/malayalam-actress-kalpana-passes-away-at-51/lite/|title=Malayalam actress Kalpana passes away in Hyderabad|date=26 January 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/malayalam-actor-kalpana-passes-away/article8153193.ece|title=Malayalam actor Kalpana passes away|access-date=3 August 2016|last=Krishnamoorthy|first=Suresh|date=26 January 2016|website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20160803161821/http://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/malayalam-actor-kalpana-passes-away/article8153193.ece|archive-date=3 August 2016}}</ref> മറ്റൊരു സഹോദരൻ കമൽ റോയ് (കല്യാണ സൗഗന്ധികത്തിൽ അനന്തപദ്മനാഭനായി അഭിനയിച്ച നടൻ) 2026-ൽ 54-ാം വയസ്സിൽ ഹൃദയസ്തംഭനം മൂലം അന്തരിച്ചു.<ref>{{Cite news|date=2026-01-22|title=Actor Kamal Roy passes away at 54; Brother of Urvashi, Kalpana, and Kalaranjini|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/actor-kamal-roy-passes-away-at-54-brother-of-urvashi-kalpana-and-kalaranjini/articleshow/127080220.cms|access-date=2026-06-10|work=The Times of India|issn=0971-8257}}</ref> ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി കൂടാതെ കലാരഞ്ജിനി ഒരു നർത്തകി കൂടിയാണ്. പല പൊതു വേദികളിലും നൃത്തം അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിവാഹമോചിതയായ കലാരഞ്ജിനിയ്ക്ക്അ പ്രിൻസ് എന്നൊരു മകനുണ്ട്.<ref>{{Cite interview|url=http://www.mathrubhumi.com/mb4eves/online/malayalam/kerala/women/articles/infocus_interview-article-462409|script-title=ml:സിനിമ എനിക്ക് സാന്ത്വനമായി|language=ml|trans-title=The film has been a relief for me.|author=Kalaranjini|access-date=5 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140705045454/http://www.mathrubhumi.com/mb4eves/online/malayalam/kerala/women/articles/infocus_interview-article-462409|archive-date=5 July 2014|work=[[Mathrubhumi]]|title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ്|archivedate=2014-07-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140705045454/http://www.mathrubhumi.com/mb4eves/online/malayalam/kerala/women/articles/infocus_interview-article-462409}}</ref> == അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ == {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;" |- bgcolor="#B0C4DE" align="center" ! വർഷം!! ചിത്രം!! വേഷം |- |1978 |''[[മദനോത്സവം]]'' |? |- |1979 |''[[ശിഖരങ്ങൾ|ശിഖരങ്ങൾ]]'' - [[Malayalam]] |മാലാഖ (ഗാനത്തിൽ മാത്രം) |- |1979 |''[[ഇടവഴിയിലെ പൂച്ച മിണ്ടാപ്പൂച്ച]]'' |College lecturer? |- |1980 |''[[സ്വന്തം എന്ന പദം]]'' |പ്രഭ |- | rowspan="6" | 1981 |''നിഴൽ യുദ്ധം'' |ശോഭ |- |''[[അമ്മക്കൊരുമ്മ]]'' |ഷെർലി |- |'' Aaradhanai'' - [[Tamil]] |ലില്ലി |- |'' Andru Muthal Indru Varai'' - Tamil |ലക്ഷ്മി |- |''Needhi Pizhaithathu'' ''- Tamil'' |ഉഷ |- |'''Vaadani Malli''' - [[Telugu]] |അരുമ |- | rowspan=12 | 1982 |''യാഗം'' | |- |''കോമരം'' |... |- |''സ്നേഹാസമ്മാനം '' |സരസ്വതി |- |'' Oorum Uravum'' - Tamil |രൂപ |- |''Manjal Nila'' - Tamil |വസന്ത |- |''ഒടുക്കം തുടക്കം'' |നളിനി |- |''ബലൂൺ'' |ചിന്നു |- |''എൻറെ മോഹങ്ങൾ പൂവണിഞ്ഞു'' |ബേബി |- |''ഒരു തിര പിന്നെയും തിര'' |ലത |- |''ഗാനം'' |രഞ്ജിനി |- |''ആശ'' |ആശ |- |''ഞാൻ ഒന്നു പറയട്ടെ'' |തങ്കമണി |- | rowspan=9 | 1983 | ഹിമവാഹിനി | പൊന്നു |- | ഭൂകമ്പം | സൂസി |- |''ആശ്രയം'' |ആമിന |- |''പാസ്പോർട്ട്'' |സൈനബ |- |''ഈറ്റില്ലം'' |കൌസല്യ |- |''നിഴൽ മൂടിയ നിറങ്ങൾ'' |ഡെയ്സി |- |''ഈ വഴി മാത്രം'' |ശാരദ |- |'''Simham Navvindi ''' - Telugu |രാധ /ലത |- |"Aasha"- [[Kannada]] |Prameela |- | rowspan=10 | 1984 | ''ലക്ഷ്മണരേഖ'' | സുനിത |- |''എന്റെ നന്ദിനികുട്ടി '' |നന്ദിനികുട്ടിയുടെ അമ്മ |- |''ഒരു തെറ്റിന്റെ കഥ '' |രജനി |- |''നിഷേധി '' |അനിത |- |''പാവം ക്രൂരൻ '' |ഷീല |- |''രാജവെമ്പാല '' |മാല |- |''ഇടവേളയ്ക്കു ശേഷം '' |സുനിത |- |''തീരെ പ്രതീക്ഷിക്കാതെ '' |ശ്രീദേവി |- |''അട്ടഹാസം /താരുണ്യം '' |ഉമ |- |'''Marchandi Mana Chattalu''' - Telugu |ദമയന്തി |- | rowspan="3" | 1985 |''സുവർണക്ഷേത്രം '' |... |- |'''Kalaranjini''' - Telugu |കലാരഞ്ജിനി |- |<nowiki>'''</nowiki>Pulipanja<nowiki>'''</nowiki> - Telugu |... |- | rowspan=4| 1986 | ''യുവജനോത്സവം '' | ഭഗവൽ ദാസിന്റെ ഭാര്യ |- | ''ഇത്രമാത്രം '' | അനിത |- | ''അമ്പിളി അമ്മാവൻ '' |... |- | ''അഷടബന്ധം '' | സാവിത്രി |- | rowspan=9 | 1987 | ''ഇത്രയും കാലം'' | മോളി |- |''വമ്പൻ '' |കല |- |''അമ്മേ ഭഗവതി |സരസ്വതി |- |''ജൈത്രയാത്ര '' |നേഴ്സ് /മിനിമോളുടെ അമ്മ |- |''കഥക്ക് പിന്നിൽ '' |മാലതി |- |''പൊന്നു '' |ശാന്തമ്മ |- |''Kaavalan Oru Kovalan'' - Tamil |കുമാരി ശാരി |- |''Sirai Parvai '' - Tamil |പൊന്നൂസാമിയുടെ ഭാര്യ |- |''Paadu Nilave '' - Tamil |ലളിത |- | rowspan=2 | 1989 | ക്രൈംബ്രാഞ്ച് | അംബുജം |- | ''Vaai Kozhuppu '' - Tamil | കൽപന |- | rowspan=3 | 1991 | കൗമാരസ്വപ്‌നങ്ങൾ | രാജശേഖരന്റെ ഭാര്യ |- | രാഗം അനുരാഗം | ഇന്ദു |- | ''Mookuthi Poomele '' - Tamil |ഭുവന |- | rowspan=3 | 1995 | ''Vishnu '' - Tamil | നിർമല |- | ''Chandralekha'' - Tamil | ഈശ്വരി |- | ''Murari Mappilai ' - Tamil |രാജയുടെ അമ്മ |- | rowspan=1| 1996 | ''Mettukudi '' - Tamil | ശിവകാമി |- | rowspan=2| 1997 | ''Periya Idathu Mappilai '' - Tamil | ചിന്നവരുടെ ഭാര്യ |- | ''Thaali Pudhusu'' - Tamil | കല |- | rowspan=2 | 1998 | ശ്രീകൃഷ്ണപുരത്തെ നക്ഷത്രത്തിളക്കം | ആനന്ദവല്ലി |- | ''Iniyavale '' - Tamil | രാമനാഥന്റെ ഭാര്യ |- | rowspan=2 | 2002 | നന്ദനം | ജാനകി |- | കല്യാണരാമൻ | സരസ്വതി |- | rowspan="3" | 2003 | വസന്തമാളിക | ലക്ഷ്മിയമ്മ |- | സ്വപ്നക്കൂട് | സോഫി |- |സ്വന്തം മാളവിക |ഗോമതി |- | rowspan="5" | 2005 | ഇരുവട്ടം മണവാട്ടി | ഭൂമികയുടെ അമ്മ |- | അന്നൊരിക്കൽ | പൊന്നുവിൻറെ അമ്മ |- | കൊച്ചിരാജാവ് | സൂര്യയുടെ അമ്മ |- |ഹൃദയത്തിൽ  സൂക്ഷിക്കാൻ |നന്ദിതയുടെ അമ്മ |- |ബംഗ്ലാവിൽ ഔത |റോസമ്മ |- | rowspan=3 | 2007 | ദി സ്പീഡ് ട്രാക്കർ | ഗൌരിയുടെ അമ്മ |- | സൂര്യൻ | സരസു |- | കങ്കാരു | സിസിലി |- |2008 |കേരള പോലീസ്‌ |മരിയ റോയ് |- | rowspan="7" |2009 |ബനാറസ് |മാലതി |- |പത്താം അദ്ധ്യായം |ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി |- |ഇവർ വിവാഹിതരായാൽ |കാവ്യയുടെ അമ്മ |- |പുതിയ മുഖം |മണിയുടെ ഭാര്യ |- |പറയാൻ മറന്നത് |മാധവി |- |മൗനം |... |- |സ്വന്തം ലേഖകൻ |ശാന്ത |- | rowspan="2" |2010 |റിങ്ടോൺ |തമ്പുരാട്ടി |- |പുള്ളിമാൻ |കാമാക്ഷി |- | rowspan="5" |2011 |കളഭമഴ |കാമാഷി |- |നിന്നിഷ്ടം എന്നിഷ്ടം II |ശ്രീകുട്ടന്റെ അമ്മ |- |മൊഹബത്ത് |മറിയാ |- |ബോംബെ മിട്ടായി |... |- |ഇത് നമ്മുടെ കഥ |സേതുലക്ഷ്മി |- | rowspan="4" |2012 |കുഞ്ഞളിയൻ |കനകാംഭരം |- |സ്പാനിഷ് മസാല |തെരേസ |- |ദി കിംഗ് ആൻഡ് ദി കമ്മിഷണർ |ശാന്ത കൃഷ്ണൻ നായർ |- |മിസ്റ്റർ മരുമകൻ |ഇന്റർവ്യൂ ബോർഡ്‌ അംഗം |- | rowspan="4" |2013 |ആട്ടകഥ |ഉണ്ണിയുടെ അമ്മ |- |ഗോഡ് ഫോർ സെയിൽ |പ്രിയദർശിനി |- |വൈറ്റ് പേപ്പർ |പ്രിയദർശിനി |- |ജ്വാലമുഖികൾ |സുധ |- | rowspan="3" |2014 |ഹൗ ഓൾഡ് ആർ യു? |രാജീവിന്റെ അമ്മ |- |കാരണവർ |വിജയയുടെ അമ്മ |- |പറങ്കിമല |അപ്പുവിന്റെ അമ്മ |- | rowspan="6" |2015 |ചിറകൊടിഞ്ഞ കിനാവുകൾ |സുമതിയുടെ അമ്മ |- |എന്ന് നിന്റെ മൊയ്‌ദീൻ |ജാനകി |- |ജോ ആൻഡ് ദി ബോയ് |മേരി ജോൺ |- |1000 - ഒരു നോട്ടു പറഞ്ഞ കഥ |സുമതിയുടെ അമ്മ |- |ഫീമയിൽ ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ |ഉണ്ണിയമ്മ |- | ''36 Vayadhinile '' - Tamil | തമിഴ്സെൽവന്റെ അമ്മ |- | rowspan="2" |2017 |ജോർജ്ട്ടൻസ്‌ പൂരം |മേഴ്‌സി |- |കാമ്പോജി |അന്തർജനം |- |2019 | മനോഹരം |ശ്രീജയുടെ അമ്മ |- |2020 |സൂഫിയും സുജാതയും |കമല |- |2023 | ''Yosi'' - Tamil | ശ്രീദേവി |- |2024 |ഭാരതനാട്യം |സരസ്വതി |- | rowspan="4" |2026 |മോഹിനിയാട്ടം |സരസ്വതി |- |Ananthan Kaadu - Tamil |പാർവ്വതിയമ്മ |- |അനന്തൻകാട് |പാർവ്വതിയമ്മ |- |'''പ്ലൂട്ടോ''' |പ്ലൂട്ടോയുടെ 'അമ്മ |- |} == Television career == {| class="wikitable sortable" |+List of Kalaranjini television credits ! scope="col" |Year ! scope="col" |Title ! scope="col" |Channel ! scope="col" |Language ! class="unsortable" scope="col" |Role/Notes |- | |''Kanimuthu'' |[[Jaihind TV]] |Malayalam|| {{Won}} – Drishya TV award for Best Actress (Telefilm){{Citation needed|date=March 2023}} |- |2006 |''Thennaliraman'' |[[Amrita TV]] |Malayalam |as Maharani |- | |''Vismayam'' |[[Surya TV]] |Malayalam |Telefilm |- |1997 |''Smarakashilakal'' | |Malayalam | |- |1997 |''Doctors'' |[[Sun TV (India)|Sun TV]] |Tamil |as Saranya |- |1999 |''Chinna Chinna Aasai : Bandham'' |[[Sun TV (India)|Sun TV]] |Tamil |as Sasi |- |2003–04 |''Manasaputhri'' |[[Surya TV]] |Malayalam |as Giri's aunt |- |2004 |''Black and White Season 2'' |[[Asianet (TV channel)|Asianet]] |Malayalam |as Alice |- |2004 |''Megham'' |[[Asianet (TV channel)|Asianet]] |Malayalam | |- |2005 |''Sindoorarekha'' |[[Asianet (TV channel)|Asianet]] |Malayalam | |- |2005–06 |''Thulabharam'' |[[Surya TV]] |Malayalam |as Subhadraamma |- |2005–06 |''Vikramadithyan'' |[[Asianet (TV channel)|Asianet]] |Malayalam |as Maharani |- |2006 |Sathi Leelavathi |Amrita TV |Malayalam |as Rani |- |2006 |''Lakshyam'' |[[Asianet (TV channel)|Asianet]] |Malayalam | |- |2007 |''Prayanam'' |[[Surya TV]] |[[Malayalam]] |as Parvathy |- |2007 |''Daya'' |[[Kairali TV]] |Malayalam | |- |2007 |''Makal'' Old |[[Asianet (TV channel)|Asianet]] |Malayalam | |- |2007 |''Mandaram'' |[[Kairali TV]] |Malayalam |as Shameer's umma |- |2007 |''Velankanni Mathavu'' |[[Surya TV]] |Malayalam |as Rachelamma |- |2007–08 |''Sree Guruvayoorappan'' |[[Surya TV]] |Malayalam |as Marathakamma |- |2008 |''Ammakkayi'' |[[Surya TV]] |Malayalam | |- |2008 |''Chilluvilakku'' |[[Surya TV]] |Malayalam | |- |2008 |''Kanakuyil'' |[[Asianet (TV channel)|Asianet]] |Malayalam |as Geetha |- |2008 |''Sreekrishnaleela'' |[[Asianet (TV channel)|Asianet]] |Malayalam | |- |2009 |''Chandrettanum Shobedathiyum'' |[[Asianet (TV channel)|Asianet]] |Malayalam |as Shobha |- |2009 |''Devimahatymam'' |[[Asianet (TV channel)|Asianet]] |Malayalam |as Savithri |- |2009 |''Sreemahabhagavatham'' |[[Asianet (TV channel)|Asianet]] |Malayalam | |- |2009–10 |''Vasantham'' |[[Sun TV (India)|Sun TV]] |Tamil |as Thillainayagi (Mangalam's eldest daughter in law) |- |2009–12 |''[[Vilakku Vacha Nerathula]]'' |[[Kalaignar TV]] |[[Tamil language|Tamil]] |as Saradhamma{{Citation needed|date=September 2022}} |- |2009–12 |''Chakkara Bharani'' |[[Surya TV]] |Malayalam |as Indiramma |- |2011–14 |''[[Kumkumapoovu]]'' |[[Asianet (TV channel)|Asianet]] |Malayalam |as Subhadramma (Mahesh's mother) |- |2012–15 |''[[Sondha Bandham]]'' |[[Sun TV (India)|Sun TV]] |Tamil |as Prem's mother, Rajalakshmi |- |2013–14 |''[[Mama Maaple|Mama Mappilai]]'' |[[Sun TV (India)|Sun TV]] |Tamil | |- |2014 |''Crime Branch'' |[[Kairali TV]] |Malayalam | |- |2014–18 |''[[Kalyana Parisu (TV series)|Kalyana Parisu]]'' |[[Sun TV (India)|Sun TV]] |Tamil |as Gajalakshmi (Antagonist) |- |2015–17 |''Moonnumani'' |[[Flowers (TV channel)|Flowers TV)]] |Malayalam |as Sharadhamma Dubbed into [[Tamil language|Tamil]] as Moondram Pirai<ref>{{Cite web|url=https://www.vinodadarshan.com/2015/09/moonumani-serial-cast-actor-actress.html|title=Moonnumani Serial Cast and Crew &#124; Actor/actress of Moonnumani -Flowers TV Serial|access-date=4 February 2023|date=September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20230204122837/https://www.vinodadarshan.com/2015/09/moonumani-serial-cast-actor-actress.html|archive-date=4 February 2023|author=Vinodadarshan|url-status=live}}</ref> |- |2016 |''Manathe Kottaram'' |[[Kairali TV]] |Malayalam |as Kottarathil Komalavalli |- |2024 |''[[Kudumbashree Sharada]]'' |[[Zee Keralam]] |Malayalam |as Herself <ref>https://www.zee5.com/tv-shows/details/kudumbashree-sharada/0-6-4z5129937/actor-saiju-kurup-reaches-kudumbashree-hotel/0-1-6z5605502</ref> |} ; Reality shows * ''[[Lunars Comedy Express]]'' ([[Asianet Plus]]) as Special judge * ''Comedy Stars'' (Asianet) as Judge == Shows / Other works == * JB Junction (Kairali TV) * Shoot N Show (Kairali TV) * Star Family (Amrita TV) * Varthakkappuram (Asianet News) * Ennile Njan (ACV) * Ormayil Ennum (Amrita TV) * Mazhavil Entertainment Awards (Mazhavil Manorama) * Oru Chiri Iruchiri Bumper Chiri (Mazhavil Manorama) * Zee Keralam Kudumbam Awards * Asianet Film Awards 2016 * Flowers Awards Night * Malayalam Super Star Nite * Rim Showtime * Nana * Paschima Tharaka * Celespot Media * Nellara * Mahilaratnam * Vanitha * The Hindu * Grihalakshmi {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{imdb name|id=1464127|name=Kalaranjini}} [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച വർഷം അറിയാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കന്നഡചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച വർഷം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] 1x82af594fgrrn0i88s96bpmtqe6qkj 4675080 4675079 2026-10-10T14:40:51Z ~2026-54553-09 224016 /* Television career */ 4675080 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kalaranjini}}{{Infobox person | name = Kalaranjini | image = File:Kalaranjini actress.jpg | native_name = കലാരഞ്ജിനി | othername = Kala | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1962|08|17}}<ref>http://www.filmibeat.com/</ref> | birth_place = [[Kerala]], India | yearsactive = 1978–present | spouse = Divorced | children = പ്രിൻസ് | parents = ചവറ വി.പി. നായർ<br>വിജയലക്ഷ്മി | family = [[Kalpana (Malayalam actress)|കൽപ്പന]] (സഹോദരി)<br/>[[Urvashi (actress)|ഉർവ്വശി]] (സഹോദരി)<br/>കമൽ റോയ് (സഹോദരൻ)<br/>പ്രിൻസ് (സഹോദരൻ)<br>[[Sooranad Kunjan Pillai]] (grandfather) | website = | notableroles = Ente Mohangal Poovaninju }} ഒരു തെന്നിന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടിയാണ് '''കലാരഞ്ജിനി'''. == ആദ്യകാലം == 1962 ഓഗസ്റ്റിൽ നാടക താരങ്ങളായിരുന്ന ചവറ വി.പി. നായരുടെയും വിജയലക്ഷ്മിയുടെയും മകളായി ജനിച്ചു. സിനിമാതാരങ്ങളായിരുന്ന കല്പനയും ഉർവശി എന്നിവരുടെ മൂത്ത സഹോദരികൂടിയായ കലാരഞ്ജിനിയ്ക്ക് രണ്ട് സഹോദരന്മാരുമുണ്ടായിരുന്നു. == അഭിനയജീവിതം == 1978-ൽ മദനോത്സവം എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ബാലതാരമായി അരങ്ങേറ്റം നടത്തിയ കലാരഞ്ജിനി 1979-ൽ ശിഖരങ്ങൾ എന്ന ചിത്രത്തിലെ ഒരു ഗാനരംഗത്തിലൂടെയാണ് ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. ഒരു ക്ലാസിക്കൽ നർത്തകികൂടിയായ അവർ എൺപതുകളുടെ പ്രാരംഭത്തിൽ ഏതാനും സിനിമകളിൽ സഹവേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. തുടർന്ന് ഉപനായികയായും കാരക്ടർ റോളുകളിലും അഭിനയിച്ചു. 1983 ൽ ''ഹിമവാഹിനി'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി നായികയായി അഭിനയിച്ചു.<ref>http://www.imdb.com/name/nm1464127/</ref> ദയ, വേളാങ്കണ്ണി മാതാവ്, ദേവിമഹാത്മ്യം, കുങ്കുമപ്പൂവ് തുടങ്ങിയ ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളിലും അവർ അഭിനയിച്ചു. == സ്വകാര്യജീവിതം == പ്രമുഖ മലയാള അഭിനേത്രിയായ [[ഉർവശി (അഭിനേത്രി)|ഉർവ്വശി]], [[കൽപ്പന]] എന്നിവർ കലാരഞ്ജിനിയുടെ സഹോദരിമാരാണ്. രണ്ട് സഹോദരന്മാരായ കമൽ റോയ്, പ്രിൻസ് എന്നിവരും ഏതാനും മലയാള സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/photo-features/popular-siblings-from-the-malayalam-film-industry/photostory/48708581.cms?from=mdr|title=Popular siblings from the Malayalam film industry|newspaper=The Times of India|access-date=6 October 2023|archive-date=18 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231118095430/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/photo-features/popular-siblings-from-the-malayalam-film-industry/photostory/48708581.cms?from=mdr|url-status=live}}</ref> 17-ാം വയസ്സിൽ അവരുടെ സഹോദരൻ പ്രിൻസ് (ലയനം ഫെയിം നന്ദു) ആത്മഹത്യ ചെയ്തു.<ref>{{cite web|url=http://www.hindu.com/fr/2009/03/20/stories/2009032050740100.htm|title=The Hindu : Friday Review Thiruvananthapuram: The Urvashi formula|archive-url=https://web.archive.org/web/20090324074316/http://www.hindu.com/fr/2009/03/20/stories/2009032050740100.htm|archive-date=24 March 2009}}</ref> 2016-ൽ, ഹോട്ടൽ മുറിയിൽ അബോധാവസ്ഥയിൽ കണ്ടെത്തിയ സഹോദരി കൽപനയെ ഉടൻ തന്നെ ആശുപത്രിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയെങ്കിലും ഹൃദയാഘാതം മൂലം മരിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/regional/malayalam-actress-kalpana-passes-away-at-51/lite/|title=Malayalam actress Kalpana passes away in Hyderabad|date=26 January 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/malayalam-actor-kalpana-passes-away/article8153193.ece|title=Malayalam actor Kalpana passes away|access-date=3 August 2016|last=Krishnamoorthy|first=Suresh|date=26 January 2016|website=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20160803161821/http://www.thehindu.com/news/cities/Hyderabad/malayalam-actor-kalpana-passes-away/article8153193.ece|archive-date=3 August 2016}}</ref> മറ്റൊരു സഹോദരൻ കമൽ റോയ് (കല്യാണ സൗഗന്ധികത്തിൽ അനന്തപദ്മനാഭനായി അഭിനയിച്ച നടൻ) 2026-ൽ 54-ാം വയസ്സിൽ ഹൃദയസ്തംഭനം മൂലം അന്തരിച്ചു.<ref>{{Cite news|date=2026-01-22|title=Actor Kamal Roy passes away at 54; Brother of Urvashi, Kalpana, and Kalaranjini|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/actor-kamal-roy-passes-away-at-54-brother-of-urvashi-kalpana-and-kalaranjini/articleshow/127080220.cms|access-date=2026-06-10|work=The Times of India|issn=0971-8257}}</ref> ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി കൂടാതെ കലാരഞ്ജിനി ഒരു നർത്തകി കൂടിയാണ്. പല പൊതു വേദികളിലും നൃത്തം അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിവാഹമോചിതയായ കലാരഞ്ജിനിയ്ക്ക്അ പ്രിൻസ് എന്നൊരു മകനുണ്ട്.<ref>{{Cite interview|url=http://www.mathrubhumi.com/mb4eves/online/malayalam/kerala/women/articles/infocus_interview-article-462409|script-title=ml:സിനിമ എനിക്ക് സാന്ത്വനമായി|language=ml|trans-title=The film has been a relief for me.|author=Kalaranjini|access-date=5 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140705045454/http://www.mathrubhumi.com/mb4eves/online/malayalam/kerala/women/articles/infocus_interview-article-462409|archive-date=5 July 2014|work=[[Mathrubhumi]]|title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ്|archivedate=2014-07-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140705045454/http://www.mathrubhumi.com/mb4eves/online/malayalam/kerala/women/articles/infocus_interview-article-462409}}</ref> == അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ == {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;" |- bgcolor="#B0C4DE" align="center" ! വർഷം!! ചിത്രം!! വേഷം |- |1978 |''[[മദനോത്സവം]]'' |? |- |1979 |''[[ശിഖരങ്ങൾ|ശിഖരങ്ങൾ]]'' - [[Malayalam]] |മാലാഖ (ഗാനത്തിൽ മാത്രം) |- |1979 |''[[ഇടവഴിയിലെ പൂച്ച മിണ്ടാപ്പൂച്ച]]'' |College lecturer? |- |1980 |''[[സ്വന്തം എന്ന പദം]]'' |പ്രഭ |- | rowspan="6" | 1981 |''നിഴൽ യുദ്ധം'' |ശോഭ |- |''[[അമ്മക്കൊരുമ്മ]]'' |ഷെർലി |- |'' Aaradhanai'' - [[Tamil]] |ലില്ലി |- |'' Andru Muthal Indru Varai'' - Tamil |ലക്ഷ്മി |- |''Needhi Pizhaithathu'' ''- Tamil'' |ഉഷ |- |'''Vaadani Malli''' - [[Telugu]] |അരുമ |- | rowspan=12 | 1982 |''യാഗം'' | |- |''കോമരം'' |... |- |''സ്നേഹാസമ്മാനം '' |സരസ്വതി |- |'' Oorum Uravum'' - Tamil |രൂപ |- |''Manjal Nila'' - Tamil |വസന്ത |- |''ഒടുക്കം തുടക്കം'' |നളിനി |- |''ബലൂൺ'' |ചിന്നു |- |''എൻറെ മോഹങ്ങൾ പൂവണിഞ്ഞു'' |ബേബി |- |''ഒരു തിര പിന്നെയും തിര'' |ലത |- |''ഗാനം'' |രഞ്ജിനി |- |''ആശ'' |ആശ |- |''ഞാൻ ഒന്നു പറയട്ടെ'' |തങ്കമണി |- | rowspan=9 | 1983 | ഹിമവാഹിനി | പൊന്നു |- | ഭൂകമ്പം | സൂസി |- |''ആശ്രയം'' |ആമിന |- |''പാസ്പോർട്ട്'' |സൈനബ |- |''ഈറ്റില്ലം'' |കൌസല്യ |- |''നിഴൽ മൂടിയ നിറങ്ങൾ'' |ഡെയ്സി |- |''ഈ വഴി മാത്രം'' |ശാരദ |- |'''Simham Navvindi ''' - Telugu |രാധ /ലത |- |"Aasha"- [[Kannada]] |Prameela |- | rowspan=10 | 1984 | ''ലക്ഷ്മണരേഖ'' | സുനിത |- |''എന്റെ നന്ദിനികുട്ടി '' |നന്ദിനികുട്ടിയുടെ അമ്മ |- |''ഒരു തെറ്റിന്റെ കഥ '' |രജനി |- |''നിഷേധി '' |അനിത |- |''പാവം ക്രൂരൻ '' |ഷീല |- |''രാജവെമ്പാല '' |മാല |- |''ഇടവേളയ്ക്കു ശേഷം '' |സുനിത |- |''തീരെ പ്രതീക്ഷിക്കാതെ '' |ശ്രീദേവി |- |''അട്ടഹാസം /താരുണ്യം '' |ഉമ |- |'''Marchandi Mana Chattalu''' - Telugu |ദമയന്തി |- | rowspan="3" | 1985 |''സുവർണക്ഷേത്രം '' |... |- |'''Kalaranjini''' - Telugu |കലാരഞ്ജിനി |- |<nowiki>'''</nowiki>Pulipanja<nowiki>'''</nowiki> - Telugu |... |- | rowspan=4| 1986 | ''യുവജനോത്സവം '' | ഭഗവൽ ദാസിന്റെ ഭാര്യ |- | ''ഇത്രമാത്രം '' | അനിത |- | ''അമ്പിളി അമ്മാവൻ '' |... |- | ''അഷടബന്ധം '' | സാവിത്രി |- | rowspan=9 | 1987 | ''ഇത്രയും കാലം'' | മോളി |- |''വമ്പൻ '' |കല |- |''അമ്മേ ഭഗവതി |സരസ്വതി |- |''ജൈത്രയാത്ര '' |നേഴ്സ് /മിനിമോളുടെ അമ്മ |- |''കഥക്ക് പിന്നിൽ '' |മാലതി |- |''പൊന്നു '' |ശാന്തമ്മ |- |''Kaavalan Oru Kovalan'' - Tamil |കുമാരി ശാരി |- |''Sirai Parvai '' - Tamil |പൊന്നൂസാമിയുടെ ഭാര്യ |- |''Paadu Nilave '' - Tamil |ലളിത |- | rowspan=2 | 1989 | ക്രൈംബ്രാഞ്ച് | അംബുജം |- | ''Vaai Kozhuppu '' - Tamil | കൽപന |- | rowspan=3 | 1991 | കൗമാരസ്വപ്‌നങ്ങൾ | രാജശേഖരന്റെ ഭാര്യ |- | രാഗം അനുരാഗം | ഇന്ദു |- | ''Mookuthi Poomele '' - Tamil |ഭുവന |- | rowspan=3 | 1995 | ''Vishnu '' - Tamil | നിർമല |- | ''Chandralekha'' - Tamil | ഈശ്വരി |- | ''Murari Mappilai ' - Tamil |രാജയുടെ അമ്മ |- | rowspan=1| 1996 | ''Mettukudi '' - Tamil | ശിവകാമി |- | rowspan=2| 1997 | ''Periya Idathu Mappilai '' - Tamil | ചിന്നവരുടെ ഭാര്യ |- | ''Thaali Pudhusu'' - Tamil | കല |- | rowspan=2 | 1998 | ശ്രീകൃഷ്ണപുരത്തെ നക്ഷത്രത്തിളക്കം | ആനന്ദവല്ലി |- | ''Iniyavale '' - Tamil | രാമനാഥന്റെ ഭാര്യ |- | rowspan=2 | 2002 | നന്ദനം | ജാനകി |- | കല്യാണരാമൻ | സരസ്വതി |- | rowspan="3" | 2003 | വസന്തമാളിക | ലക്ഷ്മിയമ്മ |- | സ്വപ്നക്കൂട് | സോഫി |- |സ്വന്തം മാളവിക |ഗോമതി |- | rowspan="5" | 2005 | ഇരുവട്ടം മണവാട്ടി | ഭൂമികയുടെ അമ്മ |- | അന്നൊരിക്കൽ | പൊന്നുവിൻറെ അമ്മ |- | കൊച്ചിരാജാവ് | സൂര്യയുടെ അമ്മ |- |ഹൃദയത്തിൽ  സൂക്ഷിക്കാൻ |നന്ദിതയുടെ അമ്മ |- |ബംഗ്ലാവിൽ ഔത |റോസമ്മ |- | rowspan=3 | 2007 | ദി സ്പീഡ് ട്രാക്കർ | ഗൌരിയുടെ അമ്മ |- | സൂര്യൻ | സരസു |- | കങ്കാരു | സിസിലി |- |2008 |കേരള പോലീസ്‌ |മരിയ റോയ് |- | rowspan="7" |2009 |ബനാറസ് |മാലതി |- |പത്താം അദ്ധ്യായം |ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി |- |ഇവർ വിവാഹിതരായാൽ |കാവ്യയുടെ അമ്മ |- |പുതിയ മുഖം |മണിയുടെ ഭാര്യ |- |പറയാൻ മറന്നത് |മാധവി |- |മൗനം |... |- |സ്വന്തം ലേഖകൻ |ശാന്ത |- | rowspan="2" |2010 |റിങ്ടോൺ |തമ്പുരാട്ടി |- |പുള്ളിമാൻ |കാമാക്ഷി |- | rowspan="5" |2011 |കളഭമഴ |കാമാഷി |- |നിന്നിഷ്ടം എന്നിഷ്ടം II |ശ്രീകുട്ടന്റെ അമ്മ |- |മൊഹബത്ത് |മറിയാ |- |ബോംബെ മിട്ടായി |... |- |ഇത് നമ്മുടെ കഥ |സേതുലക്ഷ്മി |- | rowspan="4" |2012 |കുഞ്ഞളിയൻ |കനകാംഭരം |- |സ്പാനിഷ് മസാല |തെരേസ |- |ദി കിംഗ് ആൻഡ് ദി കമ്മിഷണർ |ശാന്ത കൃഷ്ണൻ നായർ |- |മിസ്റ്റർ മരുമകൻ |ഇന്റർവ്യൂ ബോർഡ്‌ അംഗം |- | rowspan="4" |2013 |ആട്ടകഥ |ഉണ്ണിയുടെ അമ്മ |- |ഗോഡ് ഫോർ സെയിൽ |പ്രിയദർശിനി |- |വൈറ്റ് പേപ്പർ |പ്രിയദർശിനി |- |ജ്വാലമുഖികൾ |സുധ |- | rowspan="3" |2014 |ഹൗ ഓൾഡ് ആർ യു? |രാജീവിന്റെ അമ്മ |- |കാരണവർ |വിജയയുടെ അമ്മ |- |പറങ്കിമല |അപ്പുവിന്റെ അമ്മ |- | rowspan="6" |2015 |ചിറകൊടിഞ്ഞ കിനാവുകൾ |സുമതിയുടെ അമ്മ |- |എന്ന് നിന്റെ മൊയ്‌ദീൻ |ജാനകി |- |ജോ ആൻഡ് ദി ബോയ് |മേരി ജോൺ |- |1000 - ഒരു നോട്ടു പറഞ്ഞ കഥ |സുമതിയുടെ അമ്മ |- |ഫീമയിൽ ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ |ഉണ്ണിയമ്മ |- | ''36 Vayadhinile '' - Tamil | തമിഴ്സെൽവന്റെ അമ്മ |- | rowspan="2" |2017 |ജോർജ്ട്ടൻസ്‌ പൂരം |മേഴ്‌സി |- |കാമ്പോജി |അന്തർജനം |- |2019 | മനോഹരം |ശ്രീജയുടെ അമ്മ |- |2020 |സൂഫിയും സുജാതയും |കമല |- |2023 | ''Yosi'' - Tamil | ശ്രീദേവി |- |2024 |ഭാരതനാട്യം |സരസ്വതി |- | rowspan="4" |2026 |മോഹിനിയാട്ടം |സരസ്വതി |- |Ananthan Kaadu - Tamil |പാർവ്വതിയമ്മ |- |അനന്തൻകാട് |പാർവ്വതിയമ്മ |- |'''പ്ലൂട്ടോ''' |പ്ലൂട്ടോയുടെ 'അമ്മ |- |} == Television career == {| class="wikitable sortable" |+List of Kalaranjini television credits ! scope="col" |Year ! scope="col" |Title ! scope="col" |Channel ! scope="col" |Language ! class="unsortable" scope="col" |Role/Notes |- | |''Kanimuthu'' |[[Jaihind TV]] |Malayalam|| {{Won}} – Drishya TV award for Best Actress (Telefilm){{Citation needed|date=March 2023}} |- | |''Vismayam'' |[[Surya TV]] |Malayalam |Telefilm |- |1997 |''Smarakashilakal'' | |Malayalam | |- |1997 |''Doctors'' |[[Sun TV (India)|Sun TV]] |Tamil |as Saranya |- |1999 |''Chinna Chinna Aasai : Bandham'' |[[Sun TV (India)|Sun TV]] |Tamil |as Sasi |- |2003–04 |''Manasaputhri'' |[[Surya TV]] |Malayalam |as Giri's aunt |- |2004 |''Black and White Season 2'' |[[Asianet (TV channel)|Asianet]] |Malayalam |as Alice |- |2004 |''Megham'' |[[Asianet (TV channel)|Asianet]] |Malayalam | |- |2005 |''Sindoorarekha'' |[[Asianet (TV channel)|Asianet]] |Malayalam | |- |2005–06 |''Thulabharam'' |[[Surya TV]] |Malayalam |as Subhadraamma |- |2005–06 |''Vikramadithyan'' |[[Asianet (TV channel)|Asianet]] |Malayalam |as Maharani |- |2006 |Sathi Leelavathi |Amrita TV |Malayalam |as Rani |- |2006 |''Thennaliraman'' |[[Amrita TV]] |Malayalam |as Maharani |- |2006 |''Lakshyam'' |[[Asianet (TV channel)|Asianet]] |Malayalam | |- |2007 |''Prayanam'' |[[Surya TV]] |[[Malayalam]] |as Parvathy |- |2007 |''Daya'' |[[Kairali TV]] |Malayalam | |- |2007 |''Makal'' Old |[[Asianet (TV channel)|Asianet]] |Malayalam | |- |2007 |''Mandaram'' |[[Kairali TV]] |Malayalam |as Shameer's umma |- |2007 |''Velankanni Mathavu'' |[[Surya TV]] |Malayalam |as Rachelamma |- |2007–08 |''Sree Guruvayoorappan'' |[[Surya TV]] |Malayalam |as Marathakamma |- |2008 |''Ammakkayi'' |[[Surya TV]] |Malayalam | |- |2008 |''Chilluvilakku'' |[[Surya TV]] |Malayalam | |- |2008 |''Kanakuyil'' |[[Asianet (TV channel)|Asianet]] |Malayalam |as Geetha |- |2008 |''Sreekrishnaleela'' |[[Asianet (TV channel)|Asianet]] |Malayalam | |- |2009 |''Chandrettanum Shobedathiyum'' |[[Asianet (TV channel)|Asianet]] |Malayalam |as Shobha |- |2009 |''Devimahatymam'' |[[Asianet (TV channel)|Asianet]] |Malayalam |as Savithri |- |2009 |''Sreemahabhagavatham'' |[[Asianet (TV channel)|Asianet]] |Malayalam | |- |2009–10 |''Vasantham'' |[[Sun TV (India)|Sun TV]] |Tamil |as Thillainayagi (Mangalam's eldest daughter in law) |- |2009–12 |''[[Vilakku Vacha Nerathula]]'' |[[Kalaignar TV]] |[[Tamil language|Tamil]] |as Saradhamma{{Citation needed|date=September 2022}} |- |2009–12 |''Chakkara Bharani'' |[[Surya TV]] |Malayalam |as Indiramma |- |2011–14 |''[[Kumkumapoovu]]'' |[[Asianet (TV channel)|Asianet]] |Malayalam |as Subhadramma (Mahesh's mother) |- |2012–15 |''[[Sondha Bandham]]'' |[[Sun TV (India)|Sun TV]] |Tamil |as Prem's mother, Rajalakshmi |- |2013–14 |''[[Mama Maaple|Mama Mappilai]]'' |[[Sun TV (India)|Sun TV]] |Tamil | |- |2014 |''Crime Branch'' |[[Kairali TV]] |Malayalam | |- |2014–18 |''[[Kalyana Parisu (TV series)|Kalyana Parisu]]'' |[[Sun TV (India)|Sun TV]] |Tamil |as Gajalakshmi (Antagonist) |- |2015–17 |''Moonnumani'' |[[Flowers (TV channel)|Flowers TV)]] |Malayalam |as Sharadhamma Dubbed into [[Tamil language|Tamil]] as Moondram Pirai<ref>{{Cite web|url=https://www.vinodadarshan.com/2015/09/moonumani-serial-cast-actor-actress.html|title=Moonnumani Serial Cast and Crew &#124; Actor/actress of Moonnumani -Flowers TV Serial|access-date=4 February 2023|date=September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20230204122837/https://www.vinodadarshan.com/2015/09/moonumani-serial-cast-actor-actress.html|archive-date=4 February 2023|author=Vinodadarshan|url-status=live}}</ref> |- |2016 |''Manathe Kottaram'' |[[Kairali TV]] |Malayalam |as Kottarathil Komalavalli |- |2024 |''[[Kudumbashree Sharada]]'' |[[Zee Keralam]] |Malayalam |as Herself <ref>https://www.zee5.com/tv-shows/details/kudumbashree-sharada/0-6-4z5129937/actor-saiju-kurup-reaches-kudumbashree-hotel/0-1-6z5605502</ref> |} ; Reality shows * ''[[Lunars Comedy Express]]'' ([[Asianet Plus]]) as Special judge * ''Comedy Stars'' (Asianet) as Judge == Shows / Other works == * JB Junction (Kairali TV) * Shoot N Show (Kairali TV) * Star Family (Amrita TV) * Varthakkappuram (Asianet News) * Ennile Njan (ACV) * Ormayil Ennum (Amrita TV) * Mazhavil Entertainment Awards (Mazhavil Manorama) * Oru Chiri Iruchiri Bumper Chiri (Mazhavil Manorama) * Zee Keralam Kudumbam Awards * Asianet Film Awards 2016 * Flowers Awards Night * Malayalam Super Star Nite * Rim Showtime * Nana * Paschima Tharaka * Celespot Media * Nellara * Mahilaratnam * Vanitha * The Hindu * Grihalakshmi {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{imdb name|id=1464127|name=Kalaranjini}} [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച വർഷം അറിയാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കന്നഡചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച വർഷം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] 757mj7z8seuu3jxot5d8jfs81rgcoqq മാത്യു ഹെയ്ഡൻ 0 60854 4675156 4583373 2026-10-11T01:23:58Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675156 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Matthew Hayden}} {{Infobox cricketer biography | playername = മാത്യു ഹെയ്ഡൻ | female = | image = Matthew Hayden Image.jpg | country = ഓസ്ട്രേലിയ | fullname = മാത്യു ലോറൻസ് ഹെയ്ഡൻ | nickname = ഹെയ്ഡോസ്, യൂണിറ്റ് | living = true | birth_date = {{birth date and age|1971|10|29|df=yes}} | birth_place =[[ക്വീൻസ്ലാൻഡ്]] | countryofbirth = ഓസ്ട്രേലിയ | heightft = | heightinch = | heightm = 1.88 | batting = ഇടം കൈയ്യൻ | bowling = വലംകൈയ്യൻ മീഡിയം | role = ബാറ്റ്സ്മാൻ | international = true | testdebutdate = 4 മാർച്ച് | testdebutyear = 1994 | testdebutagainst = ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക | testcap = 359 | lasttestdate = 3 ജനുവരി | lasttestyear = 2009 | lasttestagainst = ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക | odidebutdate = 19 മേയ് | odidebutyear = 1993 | odidebutagainst = ഇംഗ്ലണ്ട് | odicap = 111 | lastodidate = 4 മാർച്ച് | lastodiyear = 2008 | lastodiagainst = ഇന്ത്യ | odishirt = 28 | club1 = ക്വീൻസ്ലാൻഡ് ബുൾസ് | year1 = 1991 - | club2 = ഹാംപ്ഷൈർ | year2 = 1997 | club3 = നോർത്താമ്പ്റ്റൺഷൈർ | year3 = 1999 - 2000 | club4 = [[ചെന്നൈ സൂപ്പർ കിങ്സ്]] | year4 = 2008 - | deliveries = balls | columns = 4 | column1 = [[Test match|Tests]] | matches1 = 103 | runs1 = 8,625 | bat avg1 = 50.73 | 100s/50s1 = 30/29 | top score1 = 380 | deliveries1 = 54 | wickets1 = 0 | bowl avg1 = – | fivefor1 = 0 | tenfor1 = 0 | best bowling1 = 0/7 | catches/stumpings1 = 128/– | column2 = [[One Day International|ODIs]] | matches2 = 161 | runs2 = 6,133 | bat avg2 = 43.80 | 100s/50s2 = 10/36 | top score2 = 181* | deliveries2 = 6 | wickets2 = 0 | bowl avg2 = – | fivefor2 = 0 | tenfor2 = n/a | best bowling2 = 0/18 | catches/stumpings2 = 68/– | column3 = [[First-class cricket|FC]] | matches3 = 294 | runs3 = 24,533 | bat avg3 = 52.64 | 100s/50s3 = 79/100 | top score3 = 380 | deliveries3 = 1,097 | wickets3 = 17 | bowl avg3 = 39.47 | fivefor3 = 0 | tenfor3 = 0 | best bowling3 = 3/10 | catches/stumpings3 = 295/– | column4 = [[List A cricket|List A]] | matches4 = 308 | runs4 = 12,051 | bat avg4 = 44.63 | 100s/50s4 = 27/67 | top score4 = 181* | deliveries4 = 339 | wickets4 = 10 | bowl avg4 = 35.80 | fivefor4 = 0 | tenfor4 = n/a | best bowling4 = 2/16 | catches/stumpings4 = 129/– | date = 3 January | year = 2009 | source = <ref>https://m.cricbuzz.com/profiles/157/matthew-hayden</ref> <ref>http://www.cricketarchive.com/Archive/Players/2/2118/2118.html CricketArchive</ref> }} പ്രശസ്തനായ ഓസ്ട്രേലിയൻ ടെസ്റ്റ്, ഏകദിന ഓപ്പണിംഗ് വിക്കറ്റ് ബാറ്റ്സ്മാനും ഓസ്ടേലിയയുടെ സുവർണകാല ടീമിൽ അംഗവുമായിരുന്ന ക്രിക്കറ്റ് താരമാണ് ''' മാത്യു ലോറൻസ് ഹെയ്ഡൻ ''' ''' (ജനനം: 29 ഒക്ടോബർ 1971) '''<ref>https://starsunfolded.com/matthew-hayden/</ref> == സ്വകാര്യ ജീവിതം == പ്രശസ്തനായ ഓസ്ട്രേലിയൻ ക്രിക്കറ്റ് താരമായ മാത്യു ഹെയ്ഡൻ ഓസ്ട്രേലിയയിലെ ക്വീൻസ്ലാൻറിൽ ലൂറി ഹെയ്ഡൻറയും മോയയുടേയും മകനായി ഒരു കത്തോലിക്കൻ കുടുംബത്തിൽ 1971 ഒക്ടോബർ 29ന് ജനിച്ചു. മാത്യു ലോറൻസ് ഹെയ്ഡൻ എന്നതാണ് മുഴുവൻ പേര്. കെല്ലിയാണ് ഭാര്യ. 2005-ലായിരുന്നു ഇവരുടെ വിവാഹം. ജോഷ്വ, തോമസ്, ഗ്രേസ് എന്നിവർ മക്കളാണ്. == ക്രിക്കറ്റ് കരിയർ == '''മാത്യു ലോറൻസ് ഹെയ്ഡൻ''' (ജനനം 29 ഒക്ടോബർ 1971) ഒരു മുൻ [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയൻ]] [[ക്രിക്കറ്റ്]] കളിക്കാരനാണ്. [[ക്യൂൻസ്‌ലാന്റ്|ക്യൂൻസ്‌ലാന്റിലെ]] കിങറോയിലാണ് ഇദ്ദേഹം ജനിച്ചത്. ചെറുപ്പം മുതലെ ക്രിക്കറ്റിനോട് താത്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്ന ഹെയ്ഡൻ 1995-ൽ ക്വീൻസ്ലാൻറിനു വേണ്ടി ഷെഫീൽഡ് ഷീൽഡ് ക്രിക്കറ്റ് പരമ്പരയിലൂടെയാണ് ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്നത്. ഇംഗ്ലീഷ് കൗണ്ടി ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിലും ഹാപ്ഷയറിനു വേണ്ടിയും 1997 മുതൽ 2000 വരെ നോർത്താപ്ടൺ ഷെയർ ടീമിൻ്റെ ക്യാപ്റ്റനായും പ്രവർത്തിച്ചു. === അന്താരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റിലേയ്ക്ക്=== 1993-ലും 1996-1997-ലും ടെസ്റ്റ് ടീമിലേയ്ക്ക് സെലക്ഷൻ കിട്ടിയെങ്കിലും മോശം ഫോമിനെ തുടർന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു. 1996-ൽ അഡ്ലെയ്ഡിൽ നടന്ന ടെസ്റ്റിൽ കന്നി ടെസ്റ്റ് സെഞ്ചുറി (125) നേടിയെങ്കിലും പിന്നീട് മികച്ച പ്രകടനം നടത്താനായില്ല. പിന്നീട് കരിയറിൽ ഒരു ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പുണ്ടായത് 1999-2001 കാലഘട്ടത്തിലാണ്. 1999 മുതൽ ടെസ്റ്റ് ടീമിൽ അംഗമാണെങ്കിലും 2001-ലെ ഇന്ത്യൻ പര്യടനത്തോടെയാണ് മാത്യു ഹെയ്ഡൻ എന്ന ബാറ്റ്സ്മാൻ്റെ ഉദയം ലോകം കണ്ടത്. 2001-ലെ ടെസ്റ്റ് പരമ്പരയിൽ ഇന്ത്യക്കെതിരെ 3 ടെസ്റ്റിൽ നിന്ന് 109.80 ശരാശരിയിൽ 549 റൺസ് നേടി. ഇതിൽ ഒരു ഇരട്ട സെഞ്ചുറിയും ഉൾപ്പെടും. ഇന്ത്യൻ പര്യടനത്തിന് മുൻപ് വരെ 13 ടെസ്റ്റിൽ നിന്ന് 24.36 ആയിരുന്നു ബാറ്റിംഗ് ശരാശരി. 2001 മുതൽ ടെസ്റ്റ് ടീമിലെ നിറസാന്നിധ്യമായ ഹെയ്ഡൻ 2001 മുതൽ 2005 വരെ ഒരു കലണ്ടർ വർഷം 1000 റൺസ് ഓരോ വർഷവും നേടുന്ന ആദ്യ ഓസ്ട്രേലിയൻ കളിക്കാരൻ എന്ന റെക്കോർഡിലെത്തി. 2003-ലെ വിസ്ഡൺ ക്രിക്കറ്ററായി മാത്യു ഹെയ്ഡൻ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2003-ൽ സിംബാബ്വേക്കെതിരെ പെർത്തിൽ നടന്ന ടെസ്റ്റിൽ ഹെയ്ഡൻ 380 റൺസ് നേടി. 437 പന്തിൽ നിന്നാണ് ഈ നേട്ടം. 1994-ൽ ബ്രയാൻ ലാറ നേടിയ 375 റൺസാണ് ഹെയ്ഡൻ മറികടന്നത്. പിന്നീട് ലാറ 2004-ൽ ഈ റെക്കോഡ് 400 * ആക്കി തിരുത്തി. 2004 മുതൽ ഫോം ഔട്ടായിയെങ്കിലും 2005-ലെ ആഷസിൽ ഇംഗ്ലണ്ടിനെതിരെ 303 പന്തിൽ 138 റൺസ് നേടിയത് ടെസ്റ്റ് ടീമിൽ സ്ഥാനം നിലനിർത്തുന്നതിന് സഹായകരമായി തീർന്നു. 2005-2006-ൽ ഫോമിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തിയതിനെ തുടർന്ന് നാല് ടെസ്റ്റിൽ തുടരെ സെഞ്ചുറി നേടി. 2006-2007 ആഷസിൽ പഴയ പ്രതാപം മങ്ങിയെങ്കിലും പെർത്തിൽ നടന്ന നാലാം ടെസ്റ്റിൽ 92,153 എന്നീ റൺസുകൾ നേടി ബാറ്റിംഗിൽ വിശ്വാസ്യത നിലനിർത്തി. 103 ടെസ്റ്റിൽ ടെസ്റ്റിൽ നിന്ന് 30 സെഞ്ചുറികൾ നേടിയ ആദ്യ ഓസ്ട്രേലിയൻ കളിക്കാരനാണ് ഹെയ്ഡൻ. 29 സെഞ്ചുറികളുമായി ഡോൺ ബ്രാഡ്മാൻ, റിക്കി പോണ്ടിംഗ്, സ്റ്റീവ് വോ എന്നിവർ പിന്നിലുണ്ട്. 2008-2009 സീസൺ ഹെയ്ഡൻ്റെ ടെസ്റ്റ് കരിയറിലെ അവസാന സീസണായിരുന്നു. ഇന്ത്യയ്ക്കും ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയ്ക്കും ന്യൂസിലൻ്റിനുമെതിരെ നടന്ന പരമ്പരകളിൽ ഹെയ്ഡന് നേടാനായത് 9 ടെസ്റ്റിൽ നിന്ന് 23.94 ശരാശരിയിൽ രണ്ട് അർധസെഞ്ചുറികളുൾപ്പെടെ 383 റൺസാണ്. അതിൽ മൂന്ന് തവണ പൂജ്യത്തിന് പുറത്തായി. ഇതിനെത്തുടർന്ന് 2008-ൽ ടീമിൽ നിന്ന് പുറത്തായി. 2009 ജനവരി 13ന് ക്രിക്കറ്റിൽ നിന്ന് വിരമിക്കൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. === ഏകദിന ക്രിക്കറ്റിലെ ഓപ്പണിംഗ് === ബാറ്റ്സ്മാനായ ഹെയ്ഡൻ 160 ഏകദിനങ്ങൾ ഓസ്ട്രേലിയക്കു വേണ്ടി കളിച്ചു. 1993-1994 സീസണിൽ ഏകദിന ടീമിലംഗമായെങ്കിലും മോശം ഫോമിനെ തുടർന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് 2001-ലാണ് ഏകദിന ടീമിൽ സ്ഥിരസാന്നിധ്യമാകുന്നത്. ഓപ്പണറായിരുന്ന മാർക്ക് വോ അന്താരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റിൽ നിന്ന് വിരമിച്ചതോടെ ആദം ഗിൽക്രിസ്റ്റിനൊപ്പം ഇന്നിംഗ്സ് ഓപ്പണറായാണ് ഏകദിനത്തിൽ മാത്യു ഹെയ്ഡൻ്റെ തിരിച്ചുവരവ്. 2001 മുതൽ ഏകദിന ക്രിക്കറ്റിലെ സജീവ സാന്നിധ്യമായ ഹെയ്ഡൻ്റെ പ്രകടനങ്ങൾ 2003, 2007 ലോകകപ്പുകളിൽ ഓസ്ട്രേലിയയെ ചാമ്പ്യൻമാരാക്കി. 2005-ൽ ഫോം ഔട്ടായതിനെ തുടർന്ന് ടീമിൽ നിന്നൊഴിവാക്കപ്പെട്ട ഹെയ്ഡൻ 2006-2007 സീസണിൽ ടീമിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചെത്തി. 2007-ൽ ഹാമിൽട്ടണിൽ ന്യൂസിലൻറിനെതിരെ നടന്ന ഏകദിനത്തിൽ 181 * റൺസ് നേടിക്കൊണ്ട് തൻ്റെ തിരിച്ചുവരവറിയിച്ചു. 2007-2008-ൽ നടന്ന കോമൺവെൽത്ത് ബാങ്ക് പരമ്പരയിലാണ് ഹെയ്ഡൻ അവസാനമായി ഏകദിനത്തിൽ കളിച്ചത്. === ടെസ്റ്റ് ഓപ്പണിംഗ് പാർട്ട്ണെർഷിപ്പ് === '''ജസ്റ്റിൻ ലാംഗർ & മാത്യു ഹെയ്ഡൻ''' * ടെസ്റ്റ് : 113 * നോട്ട്ഔട്ട് : 4 * റൺസ് : 5655 * ഉയർന്ന സ്കോർ : 255 * ശരാശരി : 51.88 * സെഞ്ചുറി : 14 * അർധ സെഞ്ചുറി : 24 ''' ഏകദിന ക്രിക്കറ്റ് ''' ''' ആദം ഗിൽക്രിസ്റ്റ് & മാത്യു ഹെയ്ഡൻ ''' * ഏകദിനം : 114 * നോട്ട്ഔട്ട് : 3 * റൺസ് : 5372 * ഉയർന്ന സ്കോർ : 172 * ശരാശരി : 48.38 * സെഞ്ചുറി : 16 * അർധ സെഞ്ചുറി : 29 ഹെയ്ഡൻ ഒരു ആക്രമണകാരിയായ ഓപ്പണിങ് ബാറ്റ്സ്മാനാണ്. വൺ ഡേ, ടെസ്റ്റ് മത്സരങ്ങളിൽ അതിവേഗത്തിൽ റൺസ് നേടുന്നതിൽ കഴിവ് തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ടെസ്റ്റിലും (380) അന്താരാഷ്ട്ര ഏകദിനത്തിലും (പുറത്താകാതെ 181) ഏറ്റവും ഉയർന്ന സ്കോർ നേടിയ [[ഓസ്ട്രേലിയ]]ൻ ബാറ്റ്സ്മാൻ ഇദ്ദേഹമാണ്. [[ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്കക്കെതിരേയുള്ള]] ഏകദിന പരമ്പരയിൽ ടീമിൽ നിന്ന് തഴയപ്പെട്ടതിനേത്തുടർന്ന് 2009 ജനുവരി 13-ന് അദ്ദേഹം അന്താരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റിൽ നിന്നും വിരമിച്ചു.<ref>https://www.espncricinfo.com/player/matthew-hayden-5616</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.cricketcountry.com/articles/matthew-hayden-24-interesting-facts-about-the-dominating-australian-opener-509636 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2022-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220112175756/https://www.cricketcountry.com/articles/matthew-hayden-24-interesting-facts-about-the-dominating-australian-opener-509636 |archive-date=2022-01-12 |url-status=dead}}</ref> 2021-ലെ T-20 ലോകകപ്പിൽ പാക്കിസ്ഥാൻ ക്രിക്കറ്റ് ടീമിൻ്റെ ബാറ്റിംഗ് പരിശീലകനായും പ്രവർത്തിച്ചു. == അവലംബം == {{reflist}} {{ടെസ്റ്റ് ബാറ്റിങ് ശരാശരി 50-ൽ അധികമുള്ള കളിക്കാർ}} [[വർഗ്ഗം:ഓസ്ട്രേലിയൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:1971-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 29-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] jd3856ffj7fhu0ryevz4g78nqkc6i4s സ്ത്രീ 0 68490 4675208 4605868 2026-10-11T08:37:37Z Pachu Kannan 147868 /* */ 4675208 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Woman}} {{Otheruses1|ഭാഷയിലെ നാമത്തെക്കുറിച്ചാണ്|സ്ത്രീ}} {{Infobox |title = സ്ത്രീ |image = [[പ്രമാണം:Woman Montage (1).jpg|300px]] |caption = Left to right from top: [[Sappho]] {{•}} [[Venus (mythology)|Venus]] {{•}} [[Joan of Arc]] {{•}} [[Eva Perón]] {{•}} [[Marie Curie]] {{•}} [[Indira Gandhi]] {{•}} [[Venus of Willendorf]] {{•}} [[Wangari Maathai]] {{•}} [[Mother Teresa]] {{•}} [[Grace Hopper]] {{•}} Mamechiho, a [[Geisha]] {{•}} a [[Tibet]]ian farmer {{•}} [[Marilyn Monroe]] {{•}} [[Oprah Winfrey]] {{•}} [[Aung San Suu Kyi]] {{•}} [[Mata Hari]] {{•}} [[Isis]] {{•}} the [[Queen of Sheba]] {{•}} [[Elizabeth I]] {{•}} [[Florence Owens Thompson]]}} [[പെണ്ണ്|സിസ്ജെൻഡറിൽ (Cis gender) പെൺ]] ലിംഗത്തിൽപെട്ട മുതിർന്ന വ്യക്തികളെയാണ് പൊതുവെ '''സ്ത്രീകൾ(Women)''' എന്നു പറയുന്നത്. ബാലികമാരെയും , കൗമാരക്കാരികളെയും വിശേഷിപ്പിക്കാൻ സാധാരണയായി [[പെൺകുട്ടി]] എന്ന വാക്കാണു ഉപയോഗിക്കാറുള്ളത്. എങ്കിലും, ചിലപ്പോൾ പ്രായഭേദമന്യേ, ബാലികമാരും , കൗമാരക്കാരികളും ഉൾപ്പെടെ പെൺലിംഗത്തിൽ പെട്ട മനുഷ്യ വ്യക്തികളെ പൊതുവായും അങ്ങനെ വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന് 'സ്ത്രീകളുടെ അവകാശം' എന്ന സംജ്ഞ മുതിർന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് മാത്രം ബാധകമായ ഒന്നല്ല. == സ്ത്രീപുരുഷ വൈവിധ്യങ്ങൾ‌ == <table border="0" cellpadding="1" cellspacing="1"> <tr> <td height="35" bgcolor="#996600" style="padding: 3px 5px; color:#fff; font-size:18px">പ്രത്യേകതകൾ </td> <td bgcolor="#996600" style="padding: 3px 5px; color:#fff; font-size:18px"> സ്ത്രീ[[പ്രമാണം:Pink Venus symbol.svg|32px|right]]</td> <td bgcolor="#996600" style="padding: 3px 5px; color:#fff; font-size:18px">പുരുഷൻ‌ [[പ്രമാണം:Blue male symbol.svg|right|32px]]</td> </tr> <tr> <td bgcolor="#333" style="padding: 3px 5px; color:#fff">സ്തനഗ്രന്ഥികൾ </td> <td style="padding: 3px 5px; background:#F90" >നല്ല വളർ‌ച്ച പ്രാപിക്കുന്നു</td> <td style="padding: 3px 5px; background:#aa0" >ശൈശവാവസ്ഥയിൽ‌ വളർ‌ച്ചനിൽ‌ക്കുന്നു</td> </tr> <tr> <td style="padding: 3px 5px; color:#fff" bgcolor="#333">ദേഹത്തിലെ രോമം</td><td style="padding: 3px 5px; background:#F90" ">വളരെ കുറച്ചുമാത്രം</td><td style="padding: 3px 5px; background:#aa0">ധാരാളം</td> </tr> <tr><td style="padding: 3px 5px; color:#fff" bgcolor="#333">ഗുഹ്യരോമാവലി </td><td style="padding: 3px 5px; background:#F90" ">ലൈംഗികാവയവങ്ങൾ‌ക്കുമേലെ സമവിതാനമായ ഒരു വരയാൽ‌ പരിമിതപ്പെടുന്നു</td><td style="padding: 3px 5px; background:#aa0">മേൽ‌പ്പോട്ട് നാഭിവരെ വളർ‌ന്നു വരാം<br /></td> </tr> <tr><td style="padding: 3px 5px; color:#fff" bgcolor="#333">താടിയും മീശയും</td><td style="padding: 3px 5px; border:1px solid #fff;background:#F90" ">ഉണ്ടാവില്ല</td><td style="padding: 3px 5px; background:#aa0">പ്രകടമാണ്</td> </tr> <tr><td style="padding: 3px 5px; color:#fff" bgcolor="#333">കഷണ്ടിയുണ്ടാവാനുള്ള പ്രവണത</td><td style="padding: 3px 5px; border:1px solid #fff;background:#F90" ">ഉണ്ടാവില്ല</td><td style="padding: 3px 5px; background:#aa0"> പ്രകടമാണ്</td> </tr> <tr><td style="padding: 3px 5px; color:#fff" bgcolor="#333">ശബ്‌ദം </td><td style="padding: 3px 5px; border:1px solid #fff;background:#F90" "> ഉയർ‌ന്ന സ്ഥായിയിൽ‌. കാരണം ലാറിൻ‌ക്‌സിന്റെ വളർ‌ച്ചക്കൂറവ്</td><td style="padding: 3px 5px; background:#aa0">താഴ്‌ന്ന സ്ഥായിയിൽ‌. ലാറിൻ‌ക്‌സിന്റെ പൂർ‌ണമായും വളർ‌ന്നു വികസിക്കുന്നു</td> </tr> <tr><td style="padding: 3px 5px; color:#fff" bgcolor="#333">അരക്കെട്ട്‌ </td><td style="padding: 3px 5px; border:1px solid #fff;background:#F90" ">വീതി അധികമുണ്ടാവും</td><td style="padding: 3px 5px; background:#aa0">മെലിഞ്ഞിരിക്കും</td> </tr> <tr><td style="padding: 3px 5px; color:#fff" bgcolor="#333">മാംസപേശികൾ‌ </td><td style="padding: 3px 5px; border:1px solid #fff;background:#F90" ">വളർ‌ച്ച കുറവായിരിക്കും</td><td style="padding: 3px 5px; background:#aa0">വളർ‌ച്ച കൂടിയിരിക്കും</td> </tr> <tr><td style="padding: 3px 5px; color:#fff" bgcolor="#333">ഇ.എസ്‌. ആർ. </td><td style="padding: 3px 5px; background:#F90" ">സാധാരണയിൽ‌ അധികം </td><td style="padding: 3px 5px; background:#aa0">സാധാരണയിൽ‌ കുറവ്</td> </tr> </table> ==അവലംബം== {{reflist}} == മറ്റ് ലിങ്കുകൾ == {{Commonscat|Women}} {{Wikiquote|Women}} {{Wiktionary|woman}} * [http://www.bbc.co.uk/worldservice/people/features/wiwp/index_static.shtml BBC site on women premiers and other recent women civic and political leaders] * [http://www.fembio.org/default.shtml FemBio – Notable Women International] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040401231703/http://www.fembio.org/default.shtml |date=2004-04-01 }} * [http://www.newsonwomen.com/ NewsOnWomen] * [http://www.helsinki.fi/science/xantippa/wee/wee26.html Women and Christianity: representations and practices] * [http://www.islamfortoday.com/women.htm Women in Islam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080512025831/http://www.islamfortoday.com/women.htm |date=2008-05-12 }} * [http://www.wic.org/misc/history.htm Women's History in America] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19970406152934/http://www.wic.org/misc/history.htm |date=1997-04-06 }} * [http://digital.library.upenn.edu/women/ Celebration of Women Writers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140528131015/http://digital.library.upenn.edu/women/ |date=2014-05-28 }} {{Human}} [[വർഗ്ഗം:സ്ത്രീകൾ]] [[വർഗ്ഗം:മനുഷ്യൻ]] 5bsexc69oyls132vk3gz7dtu7cgy9rj ഇന്റർനെറ്റ് മൂവി ഡാറ്റാബേസ് 0 76794 4675135 4437963 2026-10-10T20:34:33Z Kunhimong 224027 4675135 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Internet Movie Database}}[[ചലച്ചിത്രം|ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]],നടീ നടന്മാർ, ടെലിവിഷൻ പരിപാടികൾ, നിർമ്മാണ കമ്പനികൾ, വീഡിയോ ഗേമുകൾ, ദൃശ്യവിനോദ മാദ്ധ്യമങ്ങളിൽ വരുന്ന കഥാപാത്രങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ശേഖരിച്ചു വെച്ചിട്ടുള്ള ഒരു ഓൺലൈൻ [[ഡാറ്റാബേസ്]] ആണ്‌ '''ഇന്റർനെറ്റ് മൂവി ഡാറ്റാബേസ്''' അഥവാ ഐ.എം.ഡി.ബി. 1990 ഒക്ടോബർ 17-നാണ്‌ ഈ വെബ്‌സൈറ്റ് ആരംഭിച്ചത്. 1998-ൽ ഇതിനെ [[ആമസോൺ.കോം]] വിലക്കു വാങ്ങി. ==ഇതും കാണുക== [[തമിഴ് റോക്കേഴ്സ്]] == പുറമെ നിന്നുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://www.imdb.com/ Internet Movie Database] – Official website * [http://www.imdb.de/ IMDb.de] – official German website * [http://www.laweekly.com/2004-08-05/news/do-you-imdb/ Do You IMDb?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100701193909/http://www.laweekly.com/2004-08-05/news/do-you-imdb/ |date=2010-07-01 }} – 5, 2004 * [http://www.tomeraider.com/ebooks/reference/exclusive/imdb_huge_movie_database_ebook--BK635.php IMDb movie Database] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090226151957/http://www.tomeraider.com/ebooks/reference/exclusive/imdb_huge_movie_database_ebook--BK635.php |date=2009-02-26 }} offline for Pocket PC, Palm and Windows format * * [[വർഗ്ഗം:ഓൺലൈൻ ചലച്ചിത്ര ഡാറ്റാബേസുകൾ]] gmwf93efe46amf35j2p22ylf44uz9dk റഷ്യയിലെ പീറ്റർ ഒന്നാമൻ 0 78569 4675230 4598171 2026-10-11T11:54:51Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675230 wikitext text/x-wiki {{ആധികാരികത|date=2010 ഒക്ടോബർ}} {{prettyurl|Peter I of Russia}} {{Infobox royalty|type=monarch |name = മഹാനായ പീറ്റർ ഒന്നാമൻ |succession= മുഴുവൻ റഷ്യയുടെയും ചക്രവർത്തിയും ഏകാധിപതിയും |image =Peter der-Grosse 1838.jpg |caption = |reign = [[1682]] [[മെയ് 7]] - [[1725]] [[ഫെബ്രുവരി 8]] |coronation = 1682 [[ജൂൺ 25]] |predecessor =ഫ്യോദോർ മൂന്നാമൻ |successor = കാതറീൻ I |spouse =യൂഡോക്സിയ ലോപുഖിന<br />കാതറീൻ I (മാർത്ത സ്കവ്രോന്സ്ക്യ) |issue=[[Alexei Petrovich, Tsarevich of Russia]]<br />[[Alexander Petrovich|Grand Duke Alexander]]<br />[[Grand Duchess Anna Petrovna of Russia|Anna, Duchess of Holstein-Gottorp]]<br /> [[Elizabeth of Russia]]<br /> [[Natalia Petrovna (1718-1725)|Grand Duchess Natalia]] |house =[[House of Romanov]] |father = റഷ്യയിലെ അലക്സിസ് |mother =നതാലിയ നരിഷ്കിന |date of birth ={{birth date|1672|6|9|df=y}} |place of birth =[[മോസ്കോ]] |date of death ={{death date and age|1725|2|8|1672|6|9|df=y}} |place of death = |date of burial = |place of burial = }} [[റഷ്യ]]യുടെയും പിന്നീട് റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെയും രാജാവായിരുന്നു '''മഹാനായ പീറ്റർ ഒന്നാമൻ''' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന '''പ്യോട്ടർ അലക്സെയേവിച്ച് റൊമാനോവ്'''({{lang|ru|Пётр Алексе́евич Рома́нов, Пётр I, Pyotr I, or Пётр Вели́кий, Pyotr Velikiy}}) ({{OldStyleDate|ജൂൺ 9|1672|മെയ് 30}} - {{OldStyleDate|ഫെബ്രുവരി 8|1725|ജനുവരി 28}})<ref group=lower-alpha>Dates indicated by the letters "O.S." are in the [[Julian calendar]] with the start of year adjusted to the 1 January. All other dates in this article are [[Gregorian calendar]] (see [[Old Style and New Style dates]]).</ref>. {{OldStyleDate|മെയ് 7|1682|ഏപ്രിൽ 27}} മുതൽ മരണം വരെ രാജാവായിരുന്നു. 1696-നു മുമ്പ് ദുർബലനായ അർദ്ധസഹോദരൻ ഇവാൻ അഞ്ചാമനുമായിച്ചേർന്നാണ് ഭരിച്ചത്. ആധുനികവത്കരണത്തിന്റെയും സാമ്രാജ്യവികസനത്തിന്റെയും നയങ്ങൾ വഴി സാർ റഷ്യയെ മുന്നൂറു കോടി എക്കർ വിസ്തൃതിയുള്ള റഷ്യൻ സാമ്രാജ്യമാക്കി മാറ്റാൻ പീറ്ററിനു സാധിച്ചു. ജെയിംസ് ക്രാക്രാഫ്റ്റ് എന്ന ചരിത്രകാരന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ മദ്ധ്യകാലഘട്ടത്തെ രാഷ്ട്രീയ സാമൂഹ്യവ്യവസ്ഥകൾ മാറ്റുകവഴി ആധുനികവും [[scientific revolution|ശാസ്ത്രാധിഷ്ടിതവും]], [[Eurocentric|യൂറോപ്പിന്റെ മാതൃകയിലുള്ളതും]], [[rationalist|യുക്ത്യാധിഷ്ടിതവുമായ]] ഭരണസംവിധാനം കൊണ്ടുവരാൻ ഇദ്ദേഹത്തിനു സാധിച്ചു. <ref>James Cracraft, ''The Revolution of Peter the Great'' (Harvard University Press, 2003) [http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=115404966 online edition] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100420055859/http://www.questia.com/PM.qst?a=o |date=2010-04-20 }}</ref>അദ്ദേഹത്തിന്റെ കീഴിൽ റഷ്യ യൂറോപ്പിലെ സുപ്രധാന ശക്തികളിലൊന്നായി മാറി. എന്നിരുന്നാലും അനേകം മനുഷ്യജീവനുകൾ ഇതിന് വിലയായി നൽകേണ്ടിവന്നു. == അവലംബം == {{reflist|group=lower-alpha}} ==ഗ്രന്ഥസൂചിക== * Bushkovitch, Paul. ''Peter the Great'' (Rowman and Littlefield, 2001) ISBN 0847696391pp.; brief scholarly biography * Bushkovitch, Paul. ''Peter the Great: The Struggle for Power, 1671–1725'' (Cambridge University Press, 2001); 485pp [https://web.archive.org/web/20071219123818/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=105314267 online edition] *{{cite journal |last= Bushkovitch |first=Paul A. |year=1990 |title=The Epiphany Ceremony of the Russian Court in the Sixteenth and Seventeenth Centuries |journal=Russian Review |volume=49 |series= |issue=1 |pages=1–17 |doi= 10.2307/130080 |url=http://www.jstor.org/stable/130080 |jstor= 130080}} * Cracraft, James. ''The Revolution of Peter the Great'' (Harvard University Press, 2003) [https://web.archive.org/web/20100420055859/http://www.questia.com/PM.qst?a=o online edition] * [[Stephen Graham (author)|Graham, Stephen]] ''Peter the Great: A Life of Peter I of Russia called The Great'' 367 pages * Grey, Ian. ''Peter the Great: Emperor of All Russia'' (1960) [http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=5411490 online edition] * [[Lindsey Hughes|Hughes, Lindsey]]. ''Russia in the Age of Peter the Great''. (Yale University Press, 1998) ISBN 0-300-08266-5 * [[Lindsey Hughes|Hughes, Lindsey]]. ''Peter the Great and the West: New Perspectives'' (Palgrave Macmillan, 2001) ISBN 0-333-92009-0 * [[Lindsey Hughes|Hughes, Lindsey]]. ''Peter the Great: A Biography'' (Yale University Press, 2002) 0-300-10300-X * {{cite book|last1=Massie|first1=Robert K.|authorlink1=Robert K. Massie|title=[[Peter the Great: His Life and World]]|publisher=[[Ballantine Books]]|location=New York City|isbn=0-345-29806-3|year=1981}} * Raeff, Mafrc, ed. ''Peter the Great, Reformer or Revolutionary?'' (1963), essays by scholars; 110 pages; [https://web.archive.org/web/20080317021723/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=11635244 online edition] *[[Henri Troyat|Troyat, Henri]]. ''Peter the Great''. New York: E.P. Dutton, 1987 ISBN 0-525-24547-2 * Zitser, Ernest A. "Post-Soviet Peter: New Histories of the Late Muscovite and Early Imperial Russian Court," ''Kritika: Explorations in Russian and Eurasian History,'' Volume 6, Number 2, Spring 2005 (New Series), pp.&nbsp;375–392 Review of recent books. {{doi|10.1353/kri.2005.0032}} [http://muse.jhu.edu/journals/kritika/v006/6.2zitser.html in Project Muse] ===റഷ്യൻ ഭാഷയിൽ=== *{{In lang|ru}} Brickner Alexander Gustavovich. (1902–1903) [http://new.runivers.ru/lib/book4353/ An Illustrated History of Peter the Great] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210804103734/https://new.runivers.ru/lib/book4353/ |date=2021-08-04 }} (Иллюстрированная история Петра Великого) at [[Runivers.ru]] in [[DjVu]] and [[PDF]] formats ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്== {{commons|Peter the Great|റഷ്യയിലെ പീറ്റർ ഒന്നാമൻ}} *{{Cite EB1911 |first=Robert Nisbet |last=Bain |title=Peter I of Russia|url=http://archive.org/stream/encyclopaediabri21chisrich#page/288/mode/1up|volume=21|pages=288&ndash;291}}<!-- ASCII version: http://www.1911encyclopedia.org/Peter_I_of_Russia --> {{s-start}} {{s-reg}} {{s-bef| before = — }} {{s-ttl| title = [[List of Russian rulers|റഷ്യൻ ചക്രവർത്തി]]| years = 1721–1725 }} {{s-aft| rows = 2 | after = [[Catherine I of Russia|കാതറീൻ I]] }} {{s-bef| before = [[Frederick I of Sweden|ഫ്രെഡറിക്ക് I]] }} {{s-ttl| title = [[List of Estonian rulers|ഡ്യൂക്ക് ഓഫ് എസ്തോണിയ ആൻഡ് ലിവോണിയ]]| years = 1721–1725 }} {{s-roy|ru}} {{succession box|title=[[List of Russian rulers|റഷ്യയിലെ സാർ]]|before=[[Feodor III of Russia|ഫിയൊഡോർ III]]|after=—|years=1682–1721<br />''with [[Ivan V of Russia|ഇവാൻ V]] 1682–1696''}} {{succession box | before = [[Ivan V of Russia|ഐവാൻ V]] | title = [[List of heirs to the Russian throne|റഷ്യയുടെ കിരീറാവകാശികൾ]] | years = 1682–1682 | after = [[Alexei Petrovich, Tsarevich of Russia|അലെക്സി പെട്രോവിച്ച്]] }} {{s-end}} {{bio-stub}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:റഷ്യയുടെ രാജാക്കന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:1672-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1725-ൽ മരിച്ചവർ]] cfyc8zhmhdka6jztnzepgjslh3m61hf പുരുഷൻ 0 89101 4675099 3814936 2026-10-10T18:21:58Z Abraham Silverstein 224021 /* */ 4675099 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Man}} {{No footnotes}} [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യരിലെ]] പ്രായപൂർത്തിയെത്തിയ ആൺ‌ജാതി പൊതുവേ '''പുരുഷൻ'''‌ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. പ്രായപൂർത്തിയാകുന്നതിനുമുമ്പ് ഒരു പുരുഷനെ [[ആൺകുട്ടി]] എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. മറ്റ് മിക്ക ആൺ [[സസ്തനി|സസ്തനികളെയും]] പോലെ ഒരു മനുഷ്യന്റെ ജീനോം സാധാരണയായി [[അമ്മ|അമ്മയിൽ]] നിന്ന് ഒരു X [[ക്രോമസോം സംഖ്യ|ക്രോമസോമും]] [[അച്ഛൻ|പിതാവിൽ]] നിന്ന് Y ക്രോമസോമും പാരമ്പര്യമായി സ്വീകരിക്കുന്നു. Y ക്രോമസോമിലെ SRY ജീനാണ് പുരുഷ [[ഭ്രൂണം|ഭ്രൂണത്തിന്റെ]] [[ലിംഗഭേദം (ജെന്റർ)|ലിംഗ വ്യത്യാസം]] നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. പ്രായപൂർത്തിയാകുമ്പോൾ [[ആൻഡ്രൊജൻ|ആൻഡ്രോജൻ]] ഉൽപാദനത്തെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്ന ഹോർമോണുകൾ ദ്വിതീയ ലൈംഗിക സ്വഭാവസവിശേഷതകളുടെ വികാസത്തിന് കാരണമാകുന്നു. അങ്ങനെ ലിംഗങ്ങൾക്കിടയിൽ വലിയ വ്യത്യാസങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു. വലിയ പേശി, മുഖത്തെ രോമവളർച്ച, ശരീരത്തിലെ കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ ഘടന എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. [[ലിംഗം]], [[വൃഷണം|വൃഷണങ്ങൾ]], ശുക്ലനാളം, [[പുരസ്ഥഗ്രന്ഥി|പ്രോസ്റ്റേറ്റ് ഗ്രന്ഥി]], എപ്പിഡിഡൈമിസ് എന്നിവയും ദ്വിതീയ ലൈംഗിക സവിശേഷതകളും ഉൾപ്പെടുന്ന പുരുഷ പ്രത്യുത്പാദന വ്യവസ്ഥയാണ് പുരുഷ ശരീരഘടനയെ സ്ത്രീ ശരീരഘടനയിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്നത്. സമൂഹത്തിൽ‌ പുരുഷനും [[സ്ത്രീ|സ്ത്രീക്കും]] തുല്യസ്ഥാനമാണു കല്പിച്ചിട്ടുള്ളതെങ്കിലും{{തെളിവ്}} ശാരീരികപ്രത്യേകതകളാലും മറ്റും ഈ രണ്ടു വിഭാഗവും വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref>[[മാതൃഭൂമി]] ആരോഗ്യമാസിക</ref> സ്ത്രീയെപ്പോലെ പുരുഷനും ഒരു സിസ്ജെൻഡർ വിഭാഗമാകുന്നു. അക്രമത്തിന് ഇരയായവരും കുറ്റവാളികളായും പുരുഷൻമാരുടെ പ്രാതിനിധ്യം കൂടുതലാണ്. നിർബന്ധിത [[ചേലാകർമ്മം|പരിച്ഛേദനം]] പോലുള്ള ചില നിയമങ്ങൾ മതപ്രമാണങ്ങളും പുരുഷന്മാർക്ക് അനുശാസിക്കുന്നു. == ജനനം == [[പ്രമാണം:Blue male symbol.svg|right|thumb|114x114px|പുരുഷചിഹ്നമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന [[റോമൻ]] മിത്തോളജിയിലെ [[മാർസ്‌|മാർസിന്റെ]] [[അടയാളം]]]] ഓരോ [[ക്രോമോസോം|ക്രോമോസോമും]] അതിന്റെ തനിപ്പകർ‌പ്പായ മറ്റൊരു ക്രോമോസോമിനെ നിർ‌മ്മിക്കുകയും അങ്ങനെ തന്റെ തൽ‌സ്വരൂപമായ മറ്റൊരു [[കോശം|കോശത്തിനു]] ജന്മം കൊടുക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രക്രിയയാണു '''കോശവിഭജനം''' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ‌ ഇത്തരമൊരു പ്രക്രിയയ്‌ക്കു മുതിരാത്തവയാണ് ആൺ‌കോശങ്ങൾ‌. പുരുഷനിൽ‌നിന്നുണ്ടാവുന്ന [[ബീജം|ബീജകോശമായ]] [[സ്‌പെർ‌മാറ്റസോയ|സ്‌പെർ‌മാറ്റസോയയും]], [[സ്ത്രീ|സ്ത്രീയുടെ]] [[അണ്ഡം|അണ്ഡകോശത്തിൽ]]‌ നിന്നുള്ള [[ഓവം|ഓവമും]](Ovum) യോജിച്ചുണ്ടാകുന്ന [[സൈഗോട്ട്‌|സൈഗോട്ടിൽ]]‌ നിന്നാണ് [[ശിശു]] രൂപം കൊള്ളുന്നത്. ഇതിൽ‌, സ്ത്രീയുടെ അണ്ഡകോശത്തിൽ രണ്ട് എക്സ് (xx) ക്രോമോസോമുകൾ‌ മാത്രമേ ഉണ്ടാവുകയുള്ളൂ. പുരുഷബീജകോശത്തിലാകട്ടെ ഒരു എക്സും ഒരു വൈയും (xy) ആണുണ്ടാവുക. സം‌യോഗസമയത്ത് എക്സ് അടങ്ങുന്ന സ്‌പെർ‌മാറ്റസോയയും എക്സ് അടങ്ങുന്ന ഓവമും ആണു സം‌യോജിക്കുന്നത് എങ്കിൽ‌ xx - ക്രോമോസോമുള്ള പെൺ‌കുഞ്ഞായിരിക്കും ജനിക്കുക. വൈ(y) അടങ്ങുന്ന സ്‌പെർ‌മാറ്റസോയയും എക്സ് (x) അടങ്ങുന്ന ഓവമും തമ്മിൽ‌ യോജിച്ചാൽ‌ മാത്രമേ ആൺ‌ജനനം സാധ്യമാവുകയുള്ളൂ. == സ്ത്രീപുരുഷ വൈവിധ്യങ്ങൾ‌ == <table class="wikitable sortable" border="0" cellpadding="1" cellspacing="1"> <tr> <td height="35" bgcolor="#996600" style="padding: 3px 5px; color:#fff; font-size:18px">പ്രത്യേകതകൾ </td> <td bgcolor="#996600" style="padding: 3px 5px; color:#fff; font-size:18px"> [[പ്രമാണം:Pink Venus symbol.svg|32px|right]]സ്ത്രീ </td> <td bgcolor="#996600" style="padding: 3px 5px; color:#fff; font-size:18px">[[പ്രമാണം:Blue male symbol.svg|right|32px]]പുരുഷൻ‌ </td> </tr> <tr> <td bgcolor="#333" style="padding: 3px 5px; color:#fff">സ്തനഗ്രന്ഥികൾ </td> <td style="padding: 3px 5px; background:#F90" >നല്ല വളർ‌ച്ച പ്രാപിക്കുന്നു</td> <td style="padding: 3px 5px; background:#aa0" >ശൈശവാവസ്ഥയിൽ‌ വളർ‌ച്ചനിൽ‌ക്കുന്നു</td> </tr> <tr> <td style="padding: 3px 5px; color:#fff" bgcolor="#333">ദേഹത്തിലെ രോമം</td><td style="padding: 3px 5px; background:#F90" ">വളരെ കുറച്ചുമാത്രം</td><td style="padding: 3px 5px; background:#aa0">ധാരാളം</td> </tr> <tr><td style="padding: 3px 5px; color:#fff" bgcolor="#333">ഗുഹ്യരോമാവലി </td><td style="padding: 3px 5px; background:#F90" ">ലൈംഗികാവയവങ്ങൾ‌ക്കുമേലെ സമവിതാനമായ ഒരു വരയാൽ‌ പരിമിതപ്പെടുന്നു</td><td style="padding: 3px 5px; background:#aa0">മേൽ‌പ്പോട്ട് നാഭിവരെ വളർ‌ന്നു വരാം<br /></td> </tr> <tr><td style="padding: 3px 5px; color:#fff" bgcolor="#333">താടിയും മീശയും</td><td style="padding: 3px 5px; border:1px solid #fff;background:#F90" ">ഉണ്ടാവില്ല</td><td style="padding: 3px 5px; background:#aa0">പ്രകടമാണ്</td> </tr> <tr><td style="padding: 3px 5px; color:#fff" bgcolor="#333">കഷണ്ടിയുണ്ടാവാനുള്ള പ്രവണത</td><td style="padding: 3px 5px; border:1px solid #fff;background:#F90" ">ഉണ്ടാവില്ല</td><td style="padding: 3px 5px; background:#aa0"> പ്രകടമാണ്</td> </tr> <tr><td style="padding: 3px 5px; color:#fff" bgcolor="#333">ശബ്‌ദം </td><td style="padding: 3px 5px; border:1px solid #fff;background:#F90" "> ഉയർ‌ന്ന സ്ഥായിയിൽ‌. കാരണം ലാറിൻ‌ക്‌സിന്റെ വളർ‌ച്ചക്കൂറവ്</td><td style="padding: 3px 5px; background:#aa0">താഴ്‌ന്ന സ്ഥായിയിൽ‌. ലാറിൻ‌ക്‌സിന്റെ പൂർ‌ണമായും വളർ‌ന്നു വികസിക്കുന്നു</td> </tr> <tr><td style="padding: 3px 5px; color:#fff" bgcolor="#333">അരക്കെട്ട്‌ </td><td style="padding: 3px 5px; border:1px solid #fff;background:#F90" ">വീതി അധികമുണ്ടാവും</td><td style="padding: 3px 5px; background:#aa0">മെലിഞ്ഞിരിക്കും</td> </tr> <tr><td style="padding: 3px 5px; color:#fff" bgcolor="#333">മാംസപേശികൾ‌ </td><td style="padding: 3px 5px; border:1px solid #fff;background:#F90" ">വളർ‌ച്ച കുറവായിരിക്കും</td><td style="padding: 3px 5px; background:#aa0">വളർ‌ച്ച കൂടിയിരിക്കും</td> </tr> <tr><td style="padding: 3px 5px; color:#fff" bgcolor="#333">ഇ.എസ്‌. ആർ. </td><td style="padding: 3px 5px; background:#F90" ">സാധാരണയിൽ‌ അധികം </td><td style="padding: 3px 5px; background:#aa0">സാധാരണയിൽ‌ കുറവ്</td> </tr> </table> == ഇതും കാണുക == * [[സ്ത്രീ]] * [[ലിംഗവിവേചനം]] * [[പിതൃമേധാവിത്വം]] == അവലംബം == <references /> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{Wikiquote-inline}} * {{Commons-inline|Man|Men}}{{Wiktionary-inline|പുരുഷൻ}} [[വർഗ്ഗം:സാമൂഹികം]] [[വർഗ്ഗം:മനുഷ്യൻ]] [[വർഗ്ഗം:പുരുഷൻ]] t1cj8l0svzhdp4ak53zrnamact79lqw 4675207 4675099 2026-10-11T08:35:44Z Pachu Kannan 147868 [[Special:Contributions/Abraham Silverstein|Abraham Silverstein]] ([[User talk:Abraham Silverstein|സംവാദം]]) ചെയ്ത നാൾപ്പതിപ്പ് [[Special:Diff/4675099|4675099]] നീക്കം ചെയ്യുന്നു. ചിത്രം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള കാരണം? 4675207 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Man}} {{No footnotes}} [[പ്രമാണം:Outdoors-man-portrait (cropped).jpg|ലഘുചിത്രം|ഒരു പുരുഷൻ.]] [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യരിലെ]] പ്രായപൂർത്തിയെത്തിയ ആൺ‌ജാതി പൊതുവേ '''പുരുഷൻ'''‌ എന്നറിയപ്പെടുന്നു. പ്രായപൂർത്തിയാകുന്നതിനുമുമ്പ് ഒരു പുരുഷനെ [[ആൺകുട്ടി]] എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. മറ്റ് മിക്ക ആൺ [[സസ്തനി|സസ്തനികളെയും]] പോലെ ഒരു മനുഷ്യന്റെ ജീനോം സാധാരണയായി [[അമ്മ|അമ്മയിൽ]] നിന്ന് ഒരു X [[ക്രോമസോം സംഖ്യ|ക്രോമസോമും]] [[അച്ഛൻ|പിതാവിൽ]] നിന്ന് Y ക്രോമസോമും പാരമ്പര്യമായി സ്വീകരിക്കുന്നു. Y ക്രോമസോമിലെ SRY ജീനാണ് പുരുഷ [[ഭ്രൂണം|ഭ്രൂണത്തിന്റെ]] [[ലിംഗഭേദം (ജെന്റർ)|ലിംഗ വ്യത്യാസം]] നിയന്ത്രിക്കുന്നത്. പ്രായപൂർത്തിയാകുമ്പോൾ [[ആൻഡ്രൊജൻ|ആൻഡ്രോജൻ]] ഉൽപാദനത്തെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്ന ഹോർമോണുകൾ ദ്വിതീയ ലൈംഗിക സ്വഭാവസവിശേഷതകളുടെ വികാസത്തിന് കാരണമാകുന്നു. അങ്ങനെ ലിംഗങ്ങൾക്കിടയിൽ വലിയ വ്യത്യാസങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു. വലിയ പേശി, മുഖത്തെ രോമവളർച്ച, ശരീരത്തിലെ കൊഴുപ്പ് കുറഞ്ഞ ഘടന എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. [[ലിംഗം]], [[വൃഷണം|വൃഷണങ്ങൾ]], ശുക്ലനാളം, [[പുരസ്ഥഗ്രന്ഥി|പ്രോസ്റ്റേറ്റ് ഗ്രന്ഥി]], എപ്പിഡിഡൈമിസ് എന്നിവയും ദ്വിതീയ ലൈംഗിക സവിശേഷതകളും ഉൾപ്പെടുന്ന പുരുഷ പ്രത്യുത്പാദന വ്യവസ്ഥയാണ് പുരുഷ ശരീരഘടനയെ സ്ത്രീ ശരീരഘടനയിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്നത്. സമൂഹത്തിൽ‌ പുരുഷനും [[സ്ത്രീ|സ്ത്രീക്കും]] തുല്യസ്ഥാനമാണു കല്പിച്ചിട്ടുള്ളതെങ്കിലും{{തെളിവ്}} ശാരീരികപ്രത്യേകതകളാലും മറ്റും ഈ രണ്ടു വിഭാഗവും വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref>[[മാതൃഭൂമി]] ആരോഗ്യമാസിക</ref> സ്ത്രീയെപ്പോലെ പുരുഷനും ഒരു സിസ്ജെൻഡർ വിഭാഗമാകുന്നു. അക്രമത്തിന് ഇരയായവരും കുറ്റവാളികളായും പുരുഷൻമാരുടെ പ്രാതിനിധ്യം കൂടുതലാണ്. നിർബന്ധിത [[ചേലാകർമ്മം|പരിച്ഛേദനം]] പോലുള്ള ചില നിയമങ്ങൾ മതപ്രമാണങ്ങളും പുരുഷന്മാർക്ക് അനുശാസിക്കുന്നു. == ജനനം == [[പ്രമാണം:Blue male symbol.svg|right|thumb|114x114px|പുരുഷചിഹ്നമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന [[റോമൻ]] മിത്തോളജിയിലെ [[മാർസ്‌|മാർസിന്റെ]] [[അടയാളം]]]] ഓരോ [[ക്രോമോസോം|ക്രോമോസോമും]] അതിന്റെ തനിപ്പകർ‌പ്പായ മറ്റൊരു ക്രോമോസോമിനെ നിർ‌മ്മിക്കുകയും അങ്ങനെ തന്റെ തൽ‌സ്വരൂപമായ മറ്റൊരു [[കോശം|കോശത്തിനു]] ജന്മം കൊടുക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രക്രിയയാണു '''കോശവിഭജനം''' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ‌ ഇത്തരമൊരു പ്രക്രിയയ്‌ക്കു മുതിരാത്തവയാണ് ആൺ‌കോശങ്ങൾ‌. പുരുഷനിൽ‌നിന്നുണ്ടാവുന്ന [[ബീജം|ബീജകോശമായ]] [[സ്‌പെർ‌മാറ്റസോയ|സ്‌പെർ‌മാറ്റസോയയും]], [[സ്ത്രീ|സ്ത്രീയുടെ]] [[അണ്ഡം|അണ്ഡകോശത്തിൽ]]‌ നിന്നുള്ള [[ഓവം|ഓവമും]](Ovum) യോജിച്ചുണ്ടാകുന്ന [[സൈഗോട്ട്‌|സൈഗോട്ടിൽ]]‌ നിന്നാണ് [[ശിശു]] രൂപം കൊള്ളുന്നത്. ഇതിൽ‌, സ്ത്രീയുടെ അണ്ഡകോശത്തിൽ രണ്ട് എക്സ് (xx) ക്രോമോസോമുകൾ‌ മാത്രമേ ഉണ്ടാവുകയുള്ളൂ. പുരുഷബീജകോശത്തിലാകട്ടെ ഒരു എക്സും ഒരു വൈയും (xy) ആണുണ്ടാവുക. സം‌യോഗസമയത്ത് എക്സ് അടങ്ങുന്ന സ്‌പെർ‌മാറ്റസോയയും എക്സ് അടങ്ങുന്ന ഓവമും ആണു സം‌യോജിക്കുന്നത് എങ്കിൽ‌ xx - ക്രോമോസോമുള്ള പെൺ‌കുഞ്ഞായിരിക്കും ജനിക്കുക. വൈ(y) അടങ്ങുന്ന സ്‌പെർ‌മാറ്റസോയയും എക്സ് (x) അടങ്ങുന്ന ഓവമും തമ്മിൽ‌ യോജിച്ചാൽ‌ മാത്രമേ ആൺ‌ജനനം സാധ്യമാവുകയുള്ളൂ. == സ്ത്രീപുരുഷ വൈവിധ്യങ്ങൾ‌ == <table class="wikitable sortable" border="0" cellpadding="1" cellspacing="1"> <tr> <td height="35" bgcolor="#996600" style="padding: 3px 5px; color:#fff; font-size:18px">പ്രത്യേകതകൾ </td> <td bgcolor="#996600" style="padding: 3px 5px; color:#fff; font-size:18px"> [[പ്രമാണം:Pink Venus symbol.svg|32px|right]]സ്ത്രീ </td> <td bgcolor="#996600" style="padding: 3px 5px; color:#fff; font-size:18px">[[പ്രമാണം:Blue male symbol.svg|right|32px]]പുരുഷൻ‌ </td> </tr> <tr> <td bgcolor="#333" style="padding: 3px 5px; color:#fff">സ്തനഗ്രന്ഥികൾ </td> <td style="padding: 3px 5px; background:#F90" >നല്ല വളർ‌ച്ച പ്രാപിക്കുന്നു</td> <td style="padding: 3px 5px; background:#aa0" >ശൈശവാവസ്ഥയിൽ‌ വളർ‌ച്ചനിൽ‌ക്കുന്നു</td> </tr> <tr> <td style="padding: 3px 5px; color:#fff" bgcolor="#333">ദേഹത്തിലെ രോമം</td><td style="padding: 3px 5px; background:#F90" ">വളരെ കുറച്ചുമാത്രം</td><td style="padding: 3px 5px; background:#aa0">ധാരാളം</td> </tr> <tr><td style="padding: 3px 5px; color:#fff" bgcolor="#333">ഗുഹ്യരോമാവലി </td><td style="padding: 3px 5px; background:#F90" ">ലൈംഗികാവയവങ്ങൾ‌ക്കുമേലെ സമവിതാനമായ ഒരു വരയാൽ‌ പരിമിതപ്പെടുന്നു</td><td style="padding: 3px 5px; background:#aa0">മേൽ‌പ്പോട്ട് നാഭിവരെ വളർ‌ന്നു വരാം<br /></td> </tr> <tr><td style="padding: 3px 5px; color:#fff" bgcolor="#333">താടിയും മീശയും</td><td style="padding: 3px 5px; border:1px solid #fff;background:#F90" ">ഉണ്ടാവില്ല</td><td style="padding: 3px 5px; background:#aa0">പ്രകടമാണ്</td> </tr> <tr><td style="padding: 3px 5px; color:#fff" bgcolor="#333">കഷണ്ടിയുണ്ടാവാനുള്ള പ്രവണത</td><td style="padding: 3px 5px; border:1px solid #fff;background:#F90" ">ഉണ്ടാവില്ല</td><td style="padding: 3px 5px; background:#aa0"> പ്രകടമാണ്</td> </tr> <tr><td style="padding: 3px 5px; color:#fff" bgcolor="#333">ശബ്‌ദം </td><td style="padding: 3px 5px; border:1px solid #fff;background:#F90" "> ഉയർ‌ന്ന സ്ഥായിയിൽ‌. കാരണം ലാറിൻ‌ക്‌സിന്റെ വളർ‌ച്ചക്കൂറവ്</td><td style="padding: 3px 5px; background:#aa0">താഴ്‌ന്ന സ്ഥായിയിൽ‌. ലാറിൻ‌ക്‌സിന്റെ പൂർ‌ണമായും വളർ‌ന്നു വികസിക്കുന്നു</td> </tr> <tr><td style="padding: 3px 5px; color:#fff" bgcolor="#333">അരക്കെട്ട്‌ </td><td style="padding: 3px 5px; border:1px solid #fff;background:#F90" ">വീതി അധികമുണ്ടാവും</td><td style="padding: 3px 5px; background:#aa0">മെലിഞ്ഞിരിക്കും</td> </tr> <tr><td style="padding: 3px 5px; color:#fff" bgcolor="#333">മാംസപേശികൾ‌ </td><td style="padding: 3px 5px; border:1px solid #fff;background:#F90" ">വളർ‌ച്ച കുറവായിരിക്കും</td><td style="padding: 3px 5px; background:#aa0">വളർ‌ച്ച കൂടിയിരിക്കും</td> </tr> <tr><td style="padding: 3px 5px; color:#fff" bgcolor="#333">ഇ.എസ്‌. ആർ. </td><td style="padding: 3px 5px; background:#F90" ">സാധാരണയിൽ‌ അധികം </td><td style="padding: 3px 5px; background:#aa0">സാധാരണയിൽ‌ കുറവ്</td> </tr> </table> == ഇതും കാണുക == * [[സ്ത്രീ]] * [[ലിംഗവിവേചനം]] * [[പിതൃമേധാവിത്വം]] == അവലംബം == <references /> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{Wikiquote-inline}} * {{Commons-inline|Man|Men}}{{Wiktionary-inline|പുരുഷൻ}} [[വർഗ്ഗം:സാമൂഹികം]] [[വർഗ്ഗം:മനുഷ്യൻ]] [[വർഗ്ഗം:പുരുഷൻ]] supdse0iiob58ma99pw0kyjzpzr86an രാമേശ്വരം രാമനാഥസ്വാമി ക്ഷേത്രം 0 111400 4675227 4506786 2026-10-11T11:22:50Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675227 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Rameswaram Ramanathaswami Temple}}{{Infobox Mandir |image = Ramanathaswamy temple7.JPG |creator = പാണ്ഡ്യ രാജാക്കന്മാർ |latd = 9.288106 | longd = 79.317282 |proper_name = രാമനാഥ സ്വാമി തിരുക്കോവിൽ |date_built = unknown |primary_deity = രാമനാഥസ്വാമി ([[ശിവൻ]]) <br/> പർവ്വതവർദ്ധിനി അമ്മൻ ([[പാർവ്വതി]]) |architecture = |location = [[രാമേശ്വരം]] }} [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] [[രാമനാഥപുരം ജില്ല|രാമനാഥപുരം ജില്ലയിൽ]] [[രാമേശ്വരം]] ദ്വീപിനുള്ളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പ്രസിദ്ധമായ ശിവക്ഷേത്രമാണ് '''രാമനാഥസ്വാമി ക്ഷേത്രം'''. [[രാമൻ|ശ്രീരാമൻ]] ഇവിടെ വച്ച് രാമ-[[രാവണൻ|രാവണ]]യുദ്ധത്തിൽ താൻ അറിഞ്ഞോ അറിയാതെയോ ചെയ്തു പോയ പാപങ്ങളുടെ പരിഹാരത്തിനു വേണ്ടി [[ശിവൻ|ശിവനോട്]] പ്രാർത്ഥിച്ചുവെന്നു വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ രാമേശ്വരം എന്ന പേരുവന്നു<ref>{{cite book|first=|last=|title=രാമേശ്വരം രാമനാഥസ്വാമി ക്ഷേത്രം|year=|publisher=|isbn=|url=https://www.myoksha.com/rameshwaram-ramanathaswamy-temple/}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ഈ ക്ഷേത്രം ഇന്ത്യയിലെ നാല് മഹത്തായ ഹൈന്ദവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ (ചാരോ ധാം) ഒന്നായി കണക്കാക്കുന്നു. കൂടാതെ ദ്വാദശ [[ജ്യോതിർലിംഗം|ജ്യോതിർലിംഗങ്ങളിൽ]] തെക്കേയറ്റത്തുള്ള ക്ഷേത്രവുമാണ് ഇത്. [[വിഷ്ണു]]വിന്റെ അവതാരമായ ശ്രീരാമൻ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയ ശിവക്ഷേത്രമായതിനാൽ, [[ശൈവമതം|ശൈവരും]] [[വൈഷ്ണവമതം|വൈഷ്ണവരും]] ഒരുപോലെ ഈ ക്ഷേത്രത്തെ കണ്ടുവരുന്നു. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഇടനാഴിയുടെ പേരിൽ പ്രസിദ്ധമാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. ശൈവസിദ്ധന്മാരായ [[അറുപത്തിമൂവർ]] പാടിപ്പുകഴ്ത്തിയ 274 മഹാക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണിത്. == ഐതിഹ്യം == നിത്യവും തൂത്ത് വ്യത്തിയാക്കുന്നിടം എപ്പോഴും വൃത്തിയുള്ളതായിരിക്കും എന്നപോലെയാണ് ശിവമാര്ർഗ്ഗം, അതായത് അവന് അവന്റെ ഇന്ദ്രിയ മനോ ബുദ്ധിയില് അടിയുന്ന മാലിന്യങ്ങള് ഉടനെ നീക്കം ചെയ്യുന്ന പക്ഷം അന്തരാത്മാവില് നിന്ന് ആവിര്ഭവിക്കുന്ന ശിവശക്തി സദാ ജ്വലിച്ച് നില നില്ക്കും. മാസത്തിലോ കൊല്ലത്തിലോ ഇത്തരം മനോ മാലിന്യങ്ങള് നിര്ർവീര്യമാക്കാന് പര്യാപ്തമാണ് ഇതര ഭക്തി മാരർ്ഗ്ഗങ്ങള് അതിനാല് അവിടെ കുറച്ചു കൂടി ഭൌതിക സുഖ ഭോഗങ്ങള് അനുഭവിക്കാനോ ആസ്വദിക്കാനോ അവസരം ലഭിച്ചേക്കാം. അവ നിര് വീര്യമാക്കുന്നതിനും ലളിതമോ കഠിനമോ കഠിന കഠോരമോ ആയ മാര്ഗ്ഗങ്ങള് സ്വീകരിക്കേണ്ടതായും വരുന്നതാണ്. എല്ലാ ക്ഷേത്ര ആചാര അനുഷ്ടാത്തിന്ർറെയും ലക്ഷ്യം ഇന്ദ്രിയ മനോ ബുദ്ധിയെ ഉപരമിച്ച് സ്വ ആത്മ സ്വരൂപനായി വസിക്കുക എന്നതൊന്ന് മാത്രമാണ്. ആ ആത്മ സ്വരൂപമാണ് സച്ചിതാനന്ദം അഥവാ എല്ലാവരും നിത്യവും അന്വേഷിക്കുന്ന പരിപൂര്ണ്ണ സുഖ അനുഭവ മണ്ധലം. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉദ്ഭവത്തെപ്പറ്റി രണ്ട് കഥകളുണ്ട്. ഒന്ന്, [[അദ്ധ്യാത്മരാമായണം|അദ്ധ്യാത്മരാമായണത്തിൽ]] പറയുന്ന കഥയാണ്. അതനുസരിച്ച്, ലങ്കയിലേയ്ക്ക് പോകുന്ന വഴിയിൽ ശിവന്റെ അനുഗ്രഹത്തിനുവേണ്ടിയാണ് ശ്രീരാമൻ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത്. കൂടുതൽ പ്രസിദ്ധമായ രണ്ടാമത്തെ കഥ ഇങ്ങനെയാണ്: രാവണവധത്തിനുശേഷം പുഷ്പകവിമാനത്തിൽ, പത്നിയായ [[സീത]]യോടും അനുജനായ [[ലക്ഷ്മണൻ|ലക്ഷ്മണനോടും]] കൂടെ [[പുഷ്പകവിമാനം|പുഷ്പകവിമാനത്തിലേറി]] ജന്മനാടായ [[അയോദ്ധ്യ]]യിലേയ്ക്ക് യാത്ര തിരിച്ചു. [[ഹനുമാൻ]], [[വിഭീഷണൻ]], [[സുഗ്രീവൻ]], [[അംഗദൻ]] തുടങ്ങിയ പ്രമുഖർ അവരെ അനുഗമിച്ചു. മാർഗ്ഗമദ്ധ്യേ താൻ പണിയിച്ച പാലം കാണാനിടയായ ശ്രീരാമൻ രാവണവധത്തെത്തുടർന്ന് തന്നെ ബാധിച്ച ബ്രഹ്മഹത്യാപാപത്തിന് പരിഹാരമായി ശിവപ്രതിഷ്ഠ നടത്താൻ തീരുമാനിച്ചു. ഉടനെ, പുഷ്പകവിമാനം നിലത്തിറക്കാൻ അദ്ദേഹം ആഹ്വാനം ചെയ്തു. തുടർന്ന്, വിമാനത്തിൽ നിന്നിറങ്ങിയ ശ്രീരാമൻ പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് ഉചിതമായ ശിവലിംഗം കൊണ്ടുവരാൻ ഭക്തനായ ഹനുമാനെ പറഞ്ഞുവിട്ടു. ഉചിതമായ മുഹൂർത്തം അടുത്തുവരുന്നതിനാൽ അപ്പോൾ പ്രതിഷ്ഠ നടത്താനായിരുന്നു പദ്ധതി. എന്നാൽ, മുഹൂർത്തസമയമായിട്ടും ഹനുമാനെ കാണാതായപ്പോൾ സമയം തെറ്റരുതല്ലോ എന്ന് വിചാരിച്ച ശ്രീരാമൻ മണലുകൊണ്ട് ഒരു ശിവലിംഗമുണ്ടാക്കി പ്രതിഷ്ഠ നടത്തി. ഉടനെത്തന്നെ ശിവലിംഗവും കൊണ്ട് മടങ്ങിയെത്തിയ ഹനുമാൻ ഈ കാഴ്ച കണ്ട് ദുഃഖിതനായി. ഭഗവാൻ തന്നെ വഞ്ചിച്ചെന്ന് തോന്നിയ അദ്ദേഹം ശ്രീരാമൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ശിവലിംഗം വാലുകൊണ്ട് തകർക്കാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും മഹാബലവാനായ അദ്ദേഹത്തിന് അത് അല്പം പോലും തകർക്കാൻ സാധിച്ചില്ല. ശ്രീരാമൻ നടത്തിയ പ്രതിഷ്ഠയുടെ മാഹാത്മ്യം മനസ്സിലാക്കിയ ഹനുമാൻ തന്റെ ശിവലിംഗം സമീപത്തുതന്നെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. ഭക്തനെ ആശ്ലേഷിച്ച ശ്രീരാമൻ, ഹനുമാൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ശിവലിംഗത്തെയാകും ഭക്തർ ആദ്യം വണങ്ങുകയെന്ന് പറയുകയും ചെയ്തു. ശ്രീരാമൻ ശിവപ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയ സ്ഥലം രാമേശ്വരം എന്നും, പ്രതിഷ്ഠ രാമനാഥൻ എന്നും അറിയപ്പെട്ടു. ഹനുമാൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച ശിവലിംഗം, വിശ്വനാഥലിംഗം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. ഇന്നും ഭക്തർ വിശ്വനാഥലിംഗത്തെ വണങ്ങിയാണ് രാമനാഥലിംഗത്തെ വണങ്ങാനെത്തുന്നത്. == ക്ഷേത്രനിർമ്മിതി == ഭാരതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മഹാക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നായ രാമേശ്വരം രാമനാഥസ്വാമിക്ഷേത്രം, രാമേശ്വരം നഗരത്തിന്റെ ഒത്ത നടുക്ക് [[ബംഗാൾ ഉൾക്കടൽ|ബംഗാൾ ഉൾക്കടലിന്റെ]] തീരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. കിഴക്കോട്ടാണ് ക്ഷേത്രദർശനം. രാമേശ്വരം പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ, നഗരസഭാ കാര്യാലയം, ടൂറിസ്റ്റ് ഇൻഫർമേഷൻ സെന്റർ, ഗവ. സ്കൂൾ, വിവിധ കംബോളങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ക്ഷേത്രത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയാണ് നിൽക്കുന്നത്. മുൻ [[രാഷ്ട്രപതി]] [[ഭാരതരത്നം]] [[എ.പി.ജെ. അബ്ദുൽ കലാം|ഡോ. എ.പി.ജെ അബ്ദുൽ കലാമിന്റെ]] കുടുംബവീട് ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് ഒരു കിലോമീറ്റർ തെക്കുപടിഞ്ഞാറുമാറിയാണ്. ബാല്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുണ്ടായ കഥകൾ അദ്ദേഹം [[അഗ്നിച്ചിറകുകൾ]] എന്ന ആത്മകഥയിൽ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റി വലിയ ആനപ്പള്ളമതിലുണ്ട്. ഇതിന് 865 അടി ഉയരവും 567 അടി നീളവുമുണ്ട്. കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും ഭാഗങ്ങളിൽ വലിയ ഗോപുരങ്ങൾ കാണാം. കിഴക്കുഭാഗത്തുള്ളതിനാണ് കൂടുതൽ ഉയരം. കിഴക്കേ ഗോപുരത്തോടുചേർന്ന് വലിയൊരു മണ്ഡപവും പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇതിന്റെ മുകളിൽ [[നന്ദി (പുരാണകഥാപാത്രം)|നന്ദിയുടെ]] പുറത്തിരിയ്ക്കുന്ന ശിവനെയും [[പാർവ്വതി|പാർവ്വതിയെയും]] ഇരുവശത്തുമുള്ള [[ഗണപതി]]-[[സുബ്രഹ്മണ്യൻ|സുബ്രഹ്മണ്യന്മാരെയും]] കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. തെക്കും വടക്കും ഭാഗങ്ങളിൽ താരതമ്യേന ചെറിയ ഗോപുരങ്ങളാണുള്ളത്. ക്ഷേത്രമതിലകത്ത് മൂന്ന് ഇടനാഴികൾ കാണാം. ഇവയിൽ പുറത്തുള്ള ആദ്യത്തെ ഇടനാഴിയാണ് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഇടനാഴി. ഇന്ത്യയിലെ ഏഴ് അത്ഭുതങ്ങളിലൊന്നാണിത് പാണ്ഡ്യരാജാക്കന്മാരും [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിലെ]] [[ജാഫ്ന]] ആസ്ഥാനമാക്കി ഭരിച്ചിരുന്ന രാജാക്കന്മാരുമാണ് ഇത് നിർമ്മിച്ചത്. ഇതിനകത്താണ് തമിഴ് ശൈലിയിലുള്ള ക്ഷേത്രക്കൊടിമരവും നന്ദിമണ്ഡപവുമുള്ളത്. ചുണ്ണാമ്പിലും ഇഷ്ടികയും പണിത, 22 അടി നീളവും 17 അടി വീതിയും 17 അടി ഉയരവുമുള്ള അതിഭീമാകാരമായ നന്ദിവിഗ്രഹമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലേത്. തമിഴ്നാട്ടിലെ ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നന്ദിപ്രതിഷ്ഠകൾക്ക് പൊതുവേ നല്ല വലിപ്പമുണ്ടാകാറുണ്ട്. നന്ദിമണ്ഡപത്തിന്റെ ഇടതുഭാഗത്ത് (തെക്ക്) പത്തുകൈകളോടുകൂടിയ ഗണപതിഭഗവാന്റെയും വലതുഭാഗത്ത് [[വള്ളി]]-[[ദേവസേന|ദേവസേനാ]]സമേതനായ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയുടെയും സന്നിധികൾ കാണാം. ഗണപതി ഇവിടെ 'ആനന്ദഗണപതി' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. അത്യുഗ്രദേവതയാണ് ഈ മൂർത്തി. സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ചതുർഭുജനാണ്. ഇവർക്കടുത്തുതന്നെയാണ് തമിഴ്നാട്ടിലെ ശിവക്ഷേത്രങ്ങളിലെ സ്ഥിരം സാന്നിദ്ധ്യങ്ങളായ [[നവഗ്രഹങ്ങൾ|നവഗ്രഹങ്ങളും]] കുടികൊള്ളുന്നത്. നന്ദിപ്രതിഷ്ഠ കടന്നാൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി കുടികൊള്ളുന്ന രാമനാഥസ്വാമിയുടെ നടയിലെത്താം. ഐതിഹ്യത്തെ സാധൂകരിയ്ക്കും വിധം മണലുകൊണ്ടുള്ള ശിവലിംഗമാണ് രാമനാഥസ്വാമിയ്ക്ക്. ഹനുമാൻ വാലുകൊണ്ട് നടത്തിയ ബലപ്രയോഗത്തിന്റെ അടയാളങ്ങൾ ശിവലിംഗത്തിൽ ഇന്നും വ്യക്തമായി കാണാം. കരിങ്കല്ലുകൊണ്ട് തീർത്ത ശ്രീകോവിലിലാണ് ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരുന്ന രാമനാഥസ്വാമിയുടെ ശിവലിംഗം കുടികൊള്ളുന്നത്. ഇതിന്റെ താഴികക്കുടം സ്വർണ്ണം പൂശിയിട്ടുണ്ട്. രാമനാഥസ്വാമിയുടെ ശ്രീകോവിലിന് തെക്കുഭാഗത്താണ് പർവ്വതവർദ്ധിനി അമ്മന്റെ സന്നിധി. സാധാരണയായി ശിവന്റെ ഇടതുഭാഗത്ത് കുടികൊള്ളാറുള്ള പാർവ്വതി, ഇവിടെ വലതുവശത്ത് വന്നത് എടുത്തുപറയേണ്ട വസ്തുതയാണ്. കൂടാതെ, ശ്രീരാമൻ, സീത, ലക്ഷ്മണൻ, ഹനുമാൻ എന്നിവരുടെ വിഗ്രഹങ്ങളും ശ്രീലകത്തുണ്ട്. രാമനാഥസ്വാമിക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്താണ് വിശ്വനാഥസ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുള്ളത്. ഇതാണ് ഹനുമാൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ച മൂർത്തി എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ആദ്യപൂജയേറ്റുവാങ്ങുന്നതും വിശ്വനാഥസ്വാമിയാണ്. പ്രസിദ്ധമായ [[കാശി വിശ്വനാഥക്ഷേത്രം|കാശീ വിശ്വനാഥസ്വാമിക്ഷേത്രത്തിലെ]] പ്രതിഷ്ഠയുടെ അതേ പേരാണ് പ്രതിഷ്ഠയ്ക്കെന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. വിശ്വനാഥസ്വാമിയോടൊപ്പം ഇടതുവശത്ത് പ്ത്നിയായ വിശാലാക്ഷിയുമുണ്ട്. ഇതും കാശിയുമായുള്ള ബന്ധം കാണിയ്ക്കുന്നു (കാശിയിൽ ശിവൻ വിശ്വനാഥനായും പാർവ്വതി വിശാലാക്ഷിയായും കുടികൊള്ളുന്നു). ഒരുപാട് ഉപദേവതാസന്നിധികളുള്ള പുണ്യസങ്കേതമാണ് രാമേശ്വരം ക്ഷേത്രം. ശ്രീകോവിലിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ശിവന്റെ സന്ന്യാസരൂപമായ [[ദക്ഷിണാമൂർത്തി]] കുടികൊള്ളുന്നു. തമിഴ്നാട്ടിലെ ശിവസന്നിധികളിൽ ദക്ഷിണാമൂർത്തിപ്രതിഷ്ഠ സാധാരണമാണ്. കൂടാതെ പത്നിയായ [[ഉഷ|ഉഷാദേവിയോടൊപ്പം]] കുടികൊള്ളുന്ന [[സൂര്യൻ|സൂര്യഭഗവാൻ]], ക്ഷേത്രത്തിലെ ആദ്യപ്രതിഷ്ഠയായ ഗന്ധമാദന ലിംഗം, വിഭീഷണൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ചതെന്ന് പറയപ്പെടുന്ന ജ്യോതിലിംഗം, [[സരസ്വതി]], [[നടരാജൻ]] (രണ്ട് വിഗ്രഹങ്ങൾ), [[ദുർഗ്ഗ]] എന്നിവരുടെ പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. [[ചിത്രം:രാമേശ്വരം ക്ഷേത്രകവാടം.jpg|thumb|left|250px| രാമേശ്വരം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറേഗോപുരം]] [[File:Rameswaram Temple Tower.jpg|thumb|left|250px| രാമേശ്വരം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറേഗോപുരം]] [[File:Rameswaram Temple Corridor.jpg|thumb|left|250px| രാമേശ്വരം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ചുറ്റ്മ്പലം]] [[File:Rameswaram_temple_%285%29.jpg|thumb|400px|രാമേശ്വരം ക്ഷേത്രത്തിലെ ഇടനാഴിയുടെ ഒരു കാഴ്ച]] ==ഇവകൂടി കാണുക== * [[രാമേശ്വരം]] * [[ധനുഷ്കോടി]] * [[ജ്യോതിർലിംഗങ്ങൾ]] {{Shaivism}} {{Jyotirlinga temples}} {{ഫലകം:Hindu-temple-stub}} [[Category:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജ്യോതിർലിംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ചാർ ധാം ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[es:Ramanatha Swami]] 5fqegs0z0svnmz1tkcmgtlazgnqkqhc കരിങ്കുരങ്ങ് 0 118158 4675089 3627664 2026-10-10T16:24:23Z ~2026-54461-76 224020 /* */ 4675089 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Nilgiri Langur}} {{Taxobox | name = കരിങ്കുരങ്ങ്<ref name="msw3">{{MSW3 Groves | pages = 178|id=12100723}}</ref> | status = VU | status_system = iucn3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{IUCN2008|assessors=Singh, M., Kumar, A. & Molur, S.|year=2008|id=44694|title=Trachypithecus johnii|downloaded=4 January 2009}}</ref> | image = Nilgiri langur (1) by N. A. Naseer.jpg | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|കോർഡേറ്റ]] | classis = [[സസ്തനി]] | ordo = [[പ്രൈമേറ്റ്]] | familia = [[Cercopithecidae]] | genus = ''[[Trachypithecus]]'' | species_group = [[Trachypithecus vetulus species group|''T. vetulus'']] | species = '''''T. johnii''''' | binomial = ''Sreedhanya mbias'' | binomial_authority = ([[Johann Baptist Fischer|J. Fischer]], 1829) | range_map = Nilgiri Langur area.png | range_map_caption = കാണാവുന്ന പ്രദേശങ്ങൾ }} വലിപ്പം കുറഞ്ഞ ഒരിനം കുരങ്ങാണു് '''കരിങ്കുരങ്ങ്'''<ref>{{Cite journal|url=https://dx.doi.org/10.11609/JoTT.2000.7.13.7971-7982|title=A checklist of mammals of Kerala, India.|last=P. O.|first=Nameer|date=2015|journal=Journal of Threatened Taxa|volume=7(13)|pages=7971–7982|via=}}</ref> അഥവാ '''നീലഗിരി കുരങ്ങ്'''. പ്രൈമേറ്റ ഗോത്രത്തിലെ സെർക്കോപൈതീസിഡെ (Cercopithecidae) കുടുംബത്തിന്റെ ഉപകുടുംബമായ കൊളോബിനെ (Colobinae)യിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ശാസ്ത്രനാമം: സെർക്കോപിത്തക്കസ് ജോണീ (''Trachypithecus johnii''). സാധാരണയായി [[നീലഗിരി]] മലനിരകളിൽ ഇവ കാണപ്പെടുന്നു. ==ശരീര ഘടന== [[File:Nilgiri_langur.jpg|left|thumb]] ഇവയുടെ ശരീരം നല്ല മിനുസമുള്ള കറുത്ത രോമത്തോട് കൂടിയതാണ്‌. തലയിലെ രോമങ്ങൾക്ക് സ്വർണ്ണ നിറമാണുള്ളത്‌. പെൺ കുരങ്ങുകളുടെ തുടയുടെ അടിഭാഗത്ത് വെള്ള നിറത്തിലുള്ള രോമങ്ങൾ ഉണ്ടാകും. [[ഹനുമാൻ കുരങ്ങ്|ഹനുമാൻ കുരങ്ങുകളുടേതു]] പോലെയുള്ള നീളം കൂടിയ വാലുകളും പ്രത്യേകതയാണ്‌. ==ജീവിത രീതി== അഞ്ച് മുതൽ പതിനാറ് വരെയുള്ള കൂട്ടമായി ഇവ സഞ്ചരിക്കുന്നു. തളിരിലകളും ഫലങ്ങളുമാണ്‌ ഇവയുടെ പ്രധാന ഭക്ഷണം. ചിലപ്പോൾ ഇവ കൃഷിയിടങ്ങളിലെ ധാന്യങ്ങളും ഫലങ്ങളും മറ്റും തിന്നുനശിപ്പിക്കാറുണ്ട്. വനനശീകരണവും തുകലിനായുള്ള വേട്ടയാടലും മൂലം ഇവയുടെ നിലനില്പ്പ് തന്നെ അപകടത്തിലാണ്‌. == ഇതും കാണുക == * [[കേരളത്തിലെ സസ്തനികൾ]] ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commonscat|Trachypithecus johnii}} {{Wikispecies|Trachypithecus johni|നീലഗിരി കുരങ്ങ്}} *ARKive - [http://www.arkive.org/species/GES/mammals/Semnopithecus_johnii/ images and movies of the Nilgiri langur ''(Semnopithecus johnii)''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060507030040/http://www.arkive.org/species/GES/mammals/Semnopithecus_johnii/ |date=2006-05-07 }} {{Taxonbar}} {{Monkey-stub}} [[വർഗ്ഗം:കുരങ്ങുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്തനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ കുരങ്ങുകൾ]] geixqorrd3g7eevl1jpwfloy4zjxm4q മക്ക 0 119872 4675210 4674250 2026-10-11T09:02:34Z Pachu Kannan 147868 [[Special:Contributions/~2026-54275-29|~2026-54275-29]] ([[User talk:~2026-54275-29|സംവാദം]]) ചെയ്ത നാൾപ്പതിപ്പ് [[Special:Diff/4674250|4674250]] നീക്കം ചെയ്യുന്നു. ഉള്ളടക്കം നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള കാരണം. 4675210 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Mecca}} {{തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനം}} {{Infobox City |official_name = മക്ക |nickname = ഉമ്മുൽ ഖുറ (''ഗ്രാമങ്ങളുടെ മാതാവ്‌'') |motto = |image_skyline = kaaba.jpg |image_caption = മക്കയിലെ കഅബക്ക് ചുറ്റും വിശ്വാസികൾ |image_flag = Flag of Saudi Arabia.svg |flag_link = Flag_of_Saudi_Arabia |flag_size = 80px |image_shield = Emblem of Saudi Arabia.svg |shield_link = Coat of arms of Saudi Arabia |shield_size = 40px |image_map = Mecca, Saudi Arabia locator map.png |map_caption = സൗദി അറേബ്യൻ ഭൂപടത്തിൽ മക്കയുടെ സ്ഥാനം |subdivision_type = [[രാജ്യം]] |subdivision_name = [[പ്രമാണം:Flag of Saudi Arabia.svg|25px]] |established_title3 = സൗദി അറേബ്യയിൽ ലയിച്ചത്‌ |established_date3 = 1924 |area_magnitude = |unit_pref = Metric |area_magnitude = |area_km2 = 760 |area_metro_km2 = 1200 |area_urban_km2 = 850 |elevation_m = |area_footnotes = <small>[http://www.holymakkah.gov.sa/ മക്ക നഗരസഭ]</small> |population_note = മക്ക നഗരസഭയുടെ കണക്ക്<ref>{{Cite web |url=http://www.mapsofworld.com/pages/most-visited-cities/mecca/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-03-12 |archive-date=2013-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130312124513/http://www.mapsofworld.com/pages/most-visited-cities/mecca/ |url-status=live }}</ref> |population_as_of = 2012 |population_total = 2000000 |population_density_km2 = 4200 |population_density_sq_mi = 2625 |population_urban = 2053912 |population_metro = 2500000 |population_footnotes = |timezone = [[East Africa Time|EAT]] |utc_offset = +3 |timezone_DST = [[East Africa Time|EAT]] |utc_offset_DST = +3 |postal_code_type = പോസ്റ്റ്‌ കോഡ് |postal_code = (5 digits) |area_code = +966-2 |website = [http://www.holymakkah.gov.sa/ മക്ക നഗരസഭ] }} [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയുടെ]] പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു പുരാതന നഗരമാണ് [[മുസ്‌ലിം|മുസ്‌ലിങ്ങളുടെ]] വിശുദ്ധ നഗരമായ '''മക്ക''' ([[അറബി]]: مكة / مكّة المكرمة‎‎)<ref name= >{{cite web | url = http://wwp.greenwichmeantime.com/time-zone/asia/saudi-arabia/mecca/index.htm | title = മക്കയുടെ വിവരങ്ങൾ | accessdate = | publisher = ഗ്രീൻവിച്ച്മീൻ ടൈം.കോം | archive-date = 2013-01-29 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130129172402/http://wwp.greenwichmeantime.com/time-zone/asia/saudi-arabia/mecca/index.htm | url-status = dead }}</ref>. സൗദി അറേബ്യയുടെ ഭാഗമാകുന്നതിന് മുൻപ് [[ഹിജാസ്]] ഭരണത്തിൻ കീഴിലായിരുന്നു പുരാതന കാലത്ത് ബക്ക എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന മക്ക. 26 ചതുരശ്രകിലോമീറ്റർ [[വിസ്തീർണ്ണം|വിസ്തീർണ്ണമുള്ള]] മക്കയിൽ [[2012]]-ലെ [[കാനേഷുമാരി|കണക്കനുസരിച്ച്]] 2,000,000 ജനങ്ങൾ അധിവസിക്കുന്നു. [[ഹജ്ജ്]], [[റമദാൻ]] തുടങ്ങി തീർഥാടകർ കൂടുതലായി വരുന്ന സമയങ്ങളിൽ ജനസംഖ്യയേക്കാൾ കൂടുതൽ തീർഥാടകർ നഗരത്തിൽ ഉണ്ടായിരിക്കും. കുന്നുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടു കിടക്കുന്ന മക്കയിൽ നിന്നും 80 കി.മി ദൂരം പിന്നിട്ടാൽ [[ചെങ്കടൽ]] തീരത്ത് എത്തിചേരാം. [[സമുദ്രനിരപ്പ്|സമുദ്രനിരപ്പിൽ]] നിന്നും 277 ''mecca'' എന്ന വാക്ക് ഏതെങ്കിലും പ്രത്യേക വിഷയത്തിലെ കേന്ദ്രത്തെ സൂചിപ്പിക്കാനാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. [[ഹജ്ജ്]]-[[ഉംറ]] തീർഥാടന കേന്ദ്രം, [[ഖുർആൻ]] അവതരിച്ച പ്രദേശം, [[സംസം]] കിണർ നില കൊള്ളുന്ന പ്രദേശം, [[മുഹമ്മദ് നബി| ഏറ്റവും വലിയ മസ്ജിദായ [[മസ്ജിദുൽ ഹറം11 മീറ്റർ കുറവാണ് അബ്രാജ് അൽ ബൈത് ടവറിന്റെ ഉയരം. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ സമയ ഗോപുരമായ മക്ക റോയൽ വാച്ച് ടവർ [[അബ്രാജ് അൽ ബൈത് ടവർ|അബ്രാജ് അൽ ബൈത് ടവറിൽ]] മസ്ജിദുൽ ഹറമിനോട് ചേർന്നാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പർവതങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട മക്ക തിഹാമ താഴ്വരകലുലെ സംഗമസ്ഥാനം ആണ്. == പേരിനു പിന്നിൽ == ബക്ക എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന പുരാതന [[ഗ്രാമം]] പിന്നീട് മക്ക എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു എന്നാണ് [[ചരിത്രം|ചരിത്രകാരനായ]] [[ഇബ്‌നു ഖൽദൂൻ]] രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. [[ഖുർആൻ|ഖുർആനിലും]] [[ബൈബിൾ|ബൈബിളിലുമെല്ലാം]] മക്കയെ ബക്ക എന്നാണ് പരാമർശിച്ചിട്ടുള്ളത്. [[ഇംഗ്ലീഷ് (ഭാഷ)|ഇംഗ്ലീഷിൽ]] സ്ഥലനാമം Mecca എന്നും Makkah എന്നും എഴുതാറുണ്ട്. ബക്ക എന്നത് [[കഅബ|കഅബയെ]] സൂചിപ്പിക്കുമ്പോൾ മക്ക എന്നാൽ [[പട്ടണം|പട്ടണത്തെയും]] ഉദ്ദേശിക്കുന്നു എന്നാണ് പ്രമുഖ [[മുസ്‌ലിം]] നിയമ വിദഗ്ദ്ധനായ അൽ-നഖായിയുടെ പക്ഷം. മറ്റൊരു ചരിത്രകാരനായ അൽ-സുഹരി വ്യക്തമാക്കുന്നത് ബക്ക എന്നാൽ [[മസ്ജിദുൽ ഹറാം|മസ്ജിദുൽ ഹറാമും]] മക്ക നഗരത്തിന്റെ ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശങ്ങളും ആണ് എന്നാണ്. [[പൊക്കിൾ]] തടം എന്നർത്ഥം വരുന്ന ബക്ക എന്ന [[അറബി ഭാഷ|അറബി]] വാക്ക് വന്നത് മക്ക ഭൂമിയുടെ കേന്ദ്ര ബിന്ദുവായത് കൊണ്ടാണെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. [[ഗ്രാമം|ഗ്രാമങ്ങളുടെ]] മാതാവ് എന്ന് അർഥം വരുന്ന ഉമ്മുൽ ഖുറാ എന്നും മക്കക്ക് പേരുണ്ട്. ഇവിടെ നിന്നാണ് ലോക നാഗരികത ഉൽഭവിച്ചത് എന്നും അത് കൊണ്ടാണ് ഈ പേര് വരാൻ കാരണമെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ മക്ക ഗ്രാമങ്ങളുടെ മാതാവായും (The Mother of Villages) പറയപ്പെടുന്നുണ്ട്. മക്ക എന്ന പേരു ലഭിക്കാൻ കാരണം, അത് പാപങ്ങളെ മായ്ച്ച് കളയുന്നതുകൊണ്ട്, ജനങ്ങളെ ആകർഷിക്കുന്നതുകൊണ്ട്, [[ജലം|വെള്ളം]] കുറവായതു കൊണ്ട്, [[ഭൂമി|ഭൂമിയുടെ]] മധ്യത്തിലായതു കൊണ്ട് എന്നിങ്ങനെ വിവിധ അഭിപ്രായങ്ങൾ ഇ‌സ്‌ലാം മതപണ്ഡിതർ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. അൽബലദ്(നഗരം), ഖർയ, ഗ്രാഡാ ബലദ് അമീൻ(നിർഭയനഗരം) എന്നീ പേരുകളിലും മക്കയെ [[ഖുർആൻ|ഖുർആനിൽ]] പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. == ചരിത്രം == [[പ്രമാണം:Marwa qadem makkah.jpg|right|thumb|മർവയുടെ പഴയ രൂപം]] [[ഇസ്‌ലാം|ഇസ്‌ലാമിക]] [[നാഗരികത|നാഗരികതയുടെയും]] സംസ്കാരത്തിന്റെയും ഈറ്റില്ലമാണ് മക്ക. അതിപുരാതനകാലം മുതൽ ജനവാസമുണ്ടായിരുന്ന, പൊതുവർഷാരംഭത്തിനു മുൻപ് രണ്ടായിരമാണ്ടിൽ [[ഇബ്രാഹിം നബി|ഇബ്രാഹിം നബിയുടെ]] പ്രബോധന കേന്ദ്രമായി തീരുകയും ചെയ്ത ഈ പ്രദേശം വിവിധ [[ഇസ്ലാമിലെ പ്രവാചകന്മാർ|പ്രവാചകരുടെയും]] രാജാക്കൻമാരുടെയും താവളമായിരുന്നിട്ടുണ്ട്. അത് കൊണ്ട് തന്നെ ഇസ്‌ലാമിക ചരിത്രത്തിലെ പ്രാധാന്യമുള്ള വിവിധ സ്ഥലങ്ങൾ മക്കയിലുണ്ട്. സംരക്ഷണത്തിലെ വീഴ്ച മൂലം പല ചരിത്ര സ്ഥാപനങ്ങളും നാമാവശേഷമായിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ അടുത്ത കാലത്തായി [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി]] ഗവൺമെന്റ് പുരാവസ്തു സംരക്ഷണത്തിനും മക്ക, മദീന പട്ടണങ്ങളിലെ ചരിത്ര പ്രധാന സ്ഥാപനങ്ങളും സ്മാരകങ്ങളും സംരക്ഷിക്കുന്നതിനും ഒരു പ്രത്യേക സമിതിക്ക് രൂപം കൊടുത്തിട്ടുണ്ട്. === പുരാതന ചരിത്രം === [[പ്രമാണം:Mecca-1850.jpg|left|thumb|മക്ക - 1850 ൽ]] [[അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപ്|അറേബ്യയുടെ]] പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്ത്, [[ചെങ്കടൽ|ചെങ്കടലിൽ]] നിന്ന് 80 [[കിലോമീറ്റർ]] അകലെയായി നിലകൊള്ളുന്ന മക്ക പുരാതന കാലത്ത് നാല് ഭാഗവും വരണ്ട കുന്നുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ചെറിയ ഗ്രാമമായിരുന്നു. [[ഇബ്രാഹിം]] നബി മകൻ [[ഇസ്മായിൽ]] നബിയുടെ സഹായത്തോടെ മരുഭൂമിയിൽ [[കഅബ]] പുനർ നിർമ്മിക്കുന്നത് മുതൽ തുടങ്ങുന്നു മക്കയുടെ ചരിത്രം. അറേബ്യയിലെ [[ബാബിലോണിയ|ബാബിലോണിയയിലായിരുന്നു]] ഇബ്രാഹിം നബിയുടെ ജനനം. അറിയപ്പെട്ട ചരിത്രപ്രകാരം മക്കയിൽ ജനങ്ങൾ സ്ഥിരവാസമാരംഭിച്ചത് [[ഇസ്മാഈൽ|ഇസ്മാഈലിന്റെ]] കാലം മുതൽക്കാണ്. [[ഇറാഖ്‌|ഇറാഖിൽ]] നിന്ന് [[ഇബ്രാഹിം]] നബി പുത്രനെയും പത്നിയെയും മക്കയിലെത്തിച്ചു പുതിയ കുടുംബത്തിനസ്ഥിവാരമിടുകയായിരുന്നു. മക്കളില്ലാതെ വിഷമിച്ച അദ്ദേഹത്തിന് വയസ്സുകാലത്ത് ദൈവം വരദാനമെന്നോണം രണ്ടാം ഭാര്യ [[ഹാജറ|ഹാജറയിൽ]] ഒരു മകനെ നൽകി. മക്കാ മരുഭൂമിയിൽ ഹാജിറയും കുഞ്ഞു ഇസ്മായിലും ഒരിക്കൽ ഒറ്റപ്പെട്ടുപോയി. കുഞ്ഞ് ദാഹിച്ചു കരഞ്ഞപ്പോൾ എന്തു ചെയ്യണമെന്നറിയാതെ ഹാജിറ ദൈവത്തെ ധ്യാനിച്ച് സഫ-മർവ എന്നീ കുന്നുകളിലൂടെ ഓടിക്കയറി. കുഞ്ഞിനെ കിടത്തിയ സ്ഥലത്ത് ഒരു ഉറവ പൊട്ടിയൊഴുകി. അതാണ് [[സംസം]] എന്ന ദിവ്യതീർത്ഥം എന്നാണു ഇസ്ലാമിക വിശ്വാസം. ഇത് ഇന്നും മക്കയിലെത്തുന്ന [[തീർത്ഥാടനം|തീർത്ഥാടകരുടെ]] ദാഹം ശമിപ്പിക്കുന്നു. മക്കയിൽ [[ഹജ്ജ്]] തീർത്ഥാടനത്തിനെത്തുന്നവർ സഫയിൽ നിന്ന് മർവയിലേയ്ക്കും തിരിച്ചും ഏഴുതവണ നടക്കുന്നു. ഹാജറയുടെ സഫ-മർവ ഓട്ടം അനുസ്മരിച്ചാണ് ഈ ചടങ്ങ്. . [[പ്രമാണം:Kaba.jpg|right|thumb|1850-ലെ കഅബയുടെ ഒരു ചിത്രം]] തരിശു ഭൂമിയായിരുന്ന മക്കയിൽ വെച്ച് ഇബ്രാഹിം നബിയുടെ പ്രാർഥന മക്ക എന്ന വിശുദ്ധ നഗരത്തിന്റെ രൂപീകരണത്തിലും സ്ഥാപനത്തിലും നിർണായക പങ്ക് വഹിച്ചതായാണ് ഇസ്ലാമിക ചരിത്രം പറയുന്നത്. ഒരു തരിശുനിലം ആയതു കൊണ്ട് അവിടം ഒരു താമസസ്ഥലമായി സ്വീകരിക്കുന്നതിന് ആരും തയ്യാറായിരുന്നില്ല. അതിനാൽ തന്നെ ഇബ്രാഹീം നബി മക്കയെ ഒരു ആകർഷക ഭൂമിയായിത്തീരുന്നതിന് ആവശ്യമായ ഭൌതിക സാഹചര്യവുമാവശ്യപ്പെട്ടു. അക്കാലത്ത് സഞ്ചാരികളും കച്ചവടക്കാരും ഒരു വിശ്രമ കേന്ദ്രമെന്ന നിലയിൽ മക്കയെ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. [[യെമൻ|യമനിലെ]] ജുർഹും ഖബീലക്കാരായ ഒരു യാത്രാ സംഘം മക്കയുടെ പരിസരത്തെത്തി വിശ്രമിക്കുമ്പോൾ അവിടെ ജലാശയത്തിനു മീതെ മാത്രം പറക്കാറുള്ള പക്ഷികളുടെ കൂട്ടത്തെ കാണുകയും അതിനെ കുറിച്ച് അന്വേഷണം നടത്തുകയും ചെയ്തു. അവരുടെ അറിവനുസരിച്ച് അത് വരെ മക്കയിലെങ്ങും ഒരു ജലാശയത്തിന്റെ സാധ്യത ഇല്ലായിരുന്നു. അവരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ വിജനമായ ആ സ്ഥലത്ത് ഹാജറ ബീവിയും മകൻ ഇസ്മായിലിനെയും കാണുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് അവർ തങ്ങളുടെ നാട്ടിലെ ബന്ധുക്കളെയും കൂടി അങ്ങോട്ട് വരുത്തി താമസമാക്കി. ഇതോടെ മക്കയിൽ ജനജീവിതത്തിന് തുടക്കമായി. സംസമിന്റെ സ്രോതസ്സ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഭക്ഷ്യവിഭവങ്ങളും പഴങ്ങളും ഇറക്കുമതി ചെയ്യപ്പെടുന്ന കേന്ദ്രവുമായി മക്ക ദേശം മാറി. [[പ്രമാണം:Ruined castle in Mecca.jpg|right|thumb|മക്കയിലെ തകർന്നടിഞ്ഞ പഴയ ഒരു കോട്ട]] [[പ്രമാണം:OldmapofMecca.jpg|left|thumb|1787-ൽ മസ്ജിദുൽ ഹറമിൽ സ്ഥാപിച്ച ഒരു തുർകിഷ് കലാരൂപം]] [[ജലസേചനം|ജലസേചന സൗകര്യം]] ലഭ്യമായതോടെ നാടോടി വർഗങ്ങൾ അവിടെ കുടിൽകെട്ടി താമസിക്കാൻ തുടങ്ങി. കല്ലുകൊണ്ട് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട കെട്ടിടം അന്ന് മക്കയിൽ കഅബാ മന്ദിരം മാത്രമായിരുന്നു. [[കഅബ|കഅബാ]] മന്ദിരത്തിനു ചുറ്റും വസിക്കുന്നവർ അവിടെ കെട്ടിടം പണിയുന്നത് അതിനോടുള്ള അനാദരവായി കണക്കാക്കി ടെന്റുകളിലും കൂടാരങ്ങളിലുമായി അവർ താമസിച്ചു. ഇപ്രകാരം കാലങ്ങളോളം കൂടാരസമുച്ചയങ്ങളുടെ വിശാലമായ പട്ടണമായിരുന്നു മക്ക. ഇബ്രാഹീം നബി ഭാര്യ ഹാജറയെയും മകനെയും താമസിപ്പിക്കുവാൻ തിരഞ്ഞെടുത്തത് കഅബക്ക് സമീപമാണ്. ജുർഹും ഗോത്രക്കാരാണ് ഹാജറയുടെ കുടിലിനു സമീപം ആദ്യമായി താമസമാക്കിയത്. ഈ ഗോത്രത്തിൽപെട്ട പ്രസിദ്ധനായ മുളാളിന്റെ മകളെയാണ് ഇസ്മാഈൽ വിവാഹം കഴിച്ചത്. അക്കാലത്ത് മക്കയിലെ കഅബാ മന്ദിരം അലങ്കാരവും പ്രൗഢിയുമില്ലാത്ത, മേൽക്കൂരയോ വാതിൽപൊളിയോ ഒന്നുമില്ലാത്ത ചതുരാകൃതിയിലുള്ള ഒരു നിർമ്മിതിയായിരുന്നു. യൂസഫ് നബി അതിന്റെ മേലധികാരിയായപ്പോൾ അദ്ദേഹം അതിന് ഈന്തപ്പനത്തടി കൊണ്ട് മേൽക്കൂര പാകി. പിന്നീട് വന്ന ഭരണാധികാരികളിൽ ചിലർ ആ കഅബക്ക് സ്വർണം ചാർത്തിയതായും ചരിത്രത്തിലുണ്ട്. യാതൊരു കൃഷിയുമില്ലാത്ത ഈ മലഞ്ചെരുവിൽ, അതിന്റെ ജീർണാവസ്ഥ മാറ്റി പുനരുദ്ധരിക്കുന്ന പ്രവൃത്തി അവർ നിർവഹിച്ചു. അവിടെ വിവിധ ജനവിഭാഗങ്ങൾ ഒത്തുകൂടി. ജനവാസം പുനരാരംഭിച്ചു. നാഗരികത വളർന്നു വികസിച്ചു. തുടർന്ന് ഇബ്രാഹീം നബിയും മകൻ ഇസ്മാഈലും കൂടി [[കഅബ|കഅബയുടെ ]] പുനർനിർമ്മാണം നടത്തി. തുടർന്ന് മക്കയിൽ അറബികൾ പല ഗോത്രങ്ങളായി താമസിച്ചു. ഗോത്രങ്ങൾ തമ്മിൽ നിരന്തരം കലഹിച്ചിരുന്നു. ഒരു ഏകീകൃത ഭരണമോ നിയമമോ ഇല്ലാത്തതിനാൽ കൈയ്യൂക്കുള്ളവർ കാര്യക്കാർ എന്ന നിലയിൽ കാര്യങ്ങൾ നടന്നതിനാൽ സാധാരണക്കാരും ദുർബലരും പലപ്പോഴും മർദ്ദനപീഡനങ്ങൾക്ക് വിധേയരായിരുന്നു. മനുഷ്യരെ അടിമകളാക്കി പണിയെടുപ്പിക്കുന്ന സമ്പ്രദായവും നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. ചില ഗോത്രക്കാർ പെൺകുട്ടികൾ ജനിക്കുന്നതുതന്നെ കുടുംബത്തിനും സമൂഹത്തിനും അപമാനമായി കരുതി അവരെ ജീവനോടെ കുഴിച്ചുമൂടുക പോലും ചെയ്തിരുന്നു. ബഹുദൈവ വിശ്വാസികളും വിഗ്രഹാരാധകരുമായിരുന്ന ഓരോ ഗോത്രത്തിനും പ്രത്യേകം കുലദൈവങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. പൊതുവെ വിഗ്രഹാരാധകരായിരുന്നുവെങ്കിലും ഇബ്രാഹീം നബി പഠിപ്പിച്ച ഏകദൈവവിശ്വാസം നിലനിർത്തിപ്പോന്ന അപൂർവ്വം ആളുകൾഉണ്ടായിരുന്നു. ഇവർ ഹനീഫിയ്യ എന്ന പേരിൽ ആണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. === ബസാൾട്ട് പാറകൾ === മക്കയിൽ കാണുന്ന ബസാൾട്ട് പാറകൾ ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കംചെന്ന പാറകളാണെന്ന് ഗവേഷകർ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്{{തെളിവ്}}. കഅബയിലുള്ള ഹജറുൽ അസ്‌വദ് എന്ന കറുത്ത കല്ല് ഏറ്റവും പ്രാക്തനമായ ബസാൾട്ടിക് പാറയുടെ പ്രതീകമായി നിലകൊള്ളുന്നു. ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന പാറക്കഷണങ്ങളായി ബ്രിട്ടീഷ് മ്യൂസിയത്തിൽ മക്കയിലെ ബസാൾട്ടിക് പാറക്കഷണങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. === മുഹമ്മദ്‌ നബി === {{പ്രലേ|മുഹമ്മദ്}} [[പ്രമാണം:Muhammad Salat.svg|left|thumb|അറബിൽ കാലിഗ്രാഫിയായ തുളുത് എഴുത്തു രീതിയിൽ മുഹമ്മദ് എന്ന് എഴുതിയിരിക്കുന്നു]] [[സൗദി അറേബ്യ]]യിലെ [[ഹിജാസ്]] പ്രവിശ്യയിൽ പെട്ട മക്കയിലെ പ്രമുഖ ഗോത്രമായിരുന്ന ഖുറൈശി ഗോത്രത്തിലെ ഉന്നതമായ ഹാഷിം കുടുംബത്തിൽ ക്രിസ്തു വർഷം 571 ഏപ്രിൽ 21-നാണ് [[മുഹമ്മദ്|മുഹമ്മദിന്റെ]] ജനനം. പിതാവ് അബ്ദുള്ള മുഹമ്മദിന്റെ ജനനത്തിന് മുന്പ് തന്നെ മരണപ്പെട്ടതോടെ അനാഥനായി പിറന്ന കുഞ്ഞിന്റെ സംരക്ഷണം പിതാമഹനായ അബ്ദുൽ മുത്വലിബ് ഏറ്റെടുത്തു. ബാല്യകാലം ആടുകളെ മേച്ചായിരുന്നു മുഹമ്മദ്‌ നബി ജീവിതം കഴിച്ചുകൂട്ടിയിരുന്നത് . യൗവനം കച്ചവടരംഗത്ത് കഴിച്ചുകൂട്ടി. തൻറെ ഇരുപത്തഞ്ചാമത്തെ വയസ്സിൽ 20 [[ഒട്ടകം]] മഹ്റായി നൽകി ഖദീജയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. അന്ന് ഖദീജക്ക് നാൽപത് വയസ്സായിരുന്നു പ്രായം. ഖദീജയിൽ കാസിം, അബ്ദുല്ല എന്നീ രണ്ട് ആൺമക്കളും സൈനബ, റുഖിയ്യ, ഉമ്മുകുൽഥൂം, ഫാത്വിമ എന്നീ നാല് പെൺമക്കളും ജനിച്ചു. നബിക്ക് മുപ്പത്തഞ്ച് വയസ്സ് പ്രായമായ സമയത്ത്, അതിശക്തമായ നിലക്കുണ്ടായ വെള്ളപ്പൊക്കവും മറ്റും കാരണത്താൽ കഅബാലയത്തിന് കേടുപാടുകൾ സംഭവിക്കുകയും ഖുറൈശികൾ അത് പുതുക്കിപ്പണിയാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു. വലീദ്ബ്നു മുഗീറയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കഅബ പുതുക്കിപ്പണിയുന്ന ജോലി ആരംഭിച്ചു. മക്കയിലെ നാട്ടുപ്രമാണിമാരും ഗോത്രത്തലവന്മാരും പ്രസ്തുത കർമ്മത്തിൽ സഹായിക്കുകയും സഹകരിക്കുകയും ചെയ്തു. മക്കയിൽ അക്കാലത്ത് നിലനിന്നിരുന്ന വിഗ്രഹാരാധന, മദ്യപാനം, ചൂതാട്ടം, പലിശ തുടങ്ങിയ ജനദ്രോഹപരവും നീചവുമായ കാര്യങ്ങളോട് അങ്ങേയറ്റം അമർഷം തോന്നുകയും അതിൽ നിന്നും അത്തരം ദുർവൃത്തികളിലേർപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്നവരിൽ നിന്നും അകന്ന് ഏകനായി ജീവിക്കാനുള്ള താൽപ്പര്യം ജനിക്കുകയും ചെയ്ത മുഹമ്മദ് അതിനായി മക്കയിൽനിന്ന് ഏതാനും കിലോമീറ്റർ മാത്രം ദൂരമുള്ള ജബൽനൂർ എന്ന പർവ്വതമുകളിലെ ഹിറാ ഗുഹയിൽ ഏകാന്തമായി പ്രാർത്ഥനയിൽ മുഴുകുകയും ചെയ്തു. ശത്രുക്കളുടെ നിരന്തര ആക്രമണങ്ങളും പരിഹാസവും കാരണം മുഹമ്മദ്‌ നബി മക്കയിൽ ഒളിവിൽ താമസിക്കുകയും പിന്നീട് യദരിബ് (മദീന) എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പാലായനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. അറുപത്തി മൂന്നാമത്തെ വയസിൽ മദീനയിൽ വെച്ച് മുഹമ്മദ്‌ നബി മരണപ്പെട്ടു. [[പ്രമാണം:Mecca2.jpg|right|thumb|ജംറയുടെ പഴയ രൂപം]] === ഹുദൈബിയ സന്ധി === മുഹമ്മദ്‌ നബിയും അനുയായികളും എതിർ വിഭാഗമായ ഖുറൈഷികളും തമ്മിൽ മക്കയിൽ വെച്ച് നടത്തിയ ചരിത്ര പ്രസിദ്ധമായ ഒരു കരാറാണ് [[ഹുദൈബിയ സന്ധി]]. ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ഹുദൈബിയ സന്ധി മുസ്‌ലിംകളെ സംബന്ധിച്ചേടത്തോളം കയ്‌പും മധുരവും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു. എതിരാളികൾ മുന്നോട്ടുവെച്ച മുഴുവൻ വ്യവസ്ഥകളും അംഗീകരിച്ചാണ് മുഹമ്മദ്‌ നബി കരാറൊപ്പിട്ടത്. ദീർഘമായ സംഭാഷണങ്ങളുടെ അവസാനം സന്ധി വ്യവസ്ഥകൾ ഇങ്ങനെ നിലവിൽ വന്നു. # മുസ് ലിങ്ങളും ഖുറൈശികളും തമ്മിൽ പത്ത് വർഷത്തിന് യുദ്ധം ഉണ്ടാവില്ല. # ഈ വർഷം മുസ്ലിങ്ങൾ മടങ്ങിപ്പോകണം. അടുത്തവർഷം മക്കയിൽ നിരായുധരായി വന്നു മൂന്ന് ദിവസം താമസിച്ച്, ഉംറ നിർവ്വഹിച്ച് തിരിച്ച് പോവാം. # ഖുറൈശികൾക്കും മുസ്ലിങ്ങൾക്കും ഇഷ്ടമുള്ള ഗോത്രങ്ങളുമായി സന്ധി ചെയ്യാം. # ഖുറൈശികളുടെ ഭാഗത്ത് നിന്നും രക്ഷിതാക്കളുടെ അനുവാദമില്ലാതെ ആരെങ്കിലും മദീനയിൽ അഭയം തേടിയാൽ അവരെ തിരിച്ചയക്കണം. എന്നാൽ മുസ്ലിം പക്ഷത്ത് നിന്നും ആരെങ്കിലും മക്കയിൽ വന്ന് അഭയം തേടിയാൽ അവരെ തിരിച്ചയക്കേണ്ടതില്ല. === ആനക്കലഹ സംഭവം === മക്കയെ ആക്രമിക്കാനായി യമനിൽ നിന്നും പുറപ്പെട്ട അബ്രഹത്തിന്റെ ആനപ്പടയെ തുരത്തിയോടിച്ച സംഭവം മക്കാ ചരിത്രത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന ഒരധ്യായമാണ്. മുഹമ്മദ്‌ നബി ജനിച്ച വർഷമാണ് ഇത് നടന്നത്. കഅബ പൊളിക്കുകയെന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ ആനപ്പട അടക്കം സർവസന്നാഹവുമായിവന്ന അബ്റഹത് രാജാവിനെയും സൈന്യത്തെയും പക്ഷികളെക്കൊണ്ട് അല്ലാഹു നശിപ്പിച്ചു കളഞ്ഞു എന്നാണ് ഇസ്ലാമിക് ചരിത്ര ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ പറയുന്നത്. പ്രസ്തുത സംഭവം അനുസ്മരിച്ചുകൊണ്ട് ചരിത്രകാരന്മാർ ആ വർഷത്തിന്‌ ആനക്കലഹ വർഷം (അറബി-ആമുൽ ഫീൽ) എന്നാണു പറഞ്ഞു വന്നിരുന്നത്. === ആധുനിക ഭരണത്തിനു മുമ്പ് === [[പ്രമാണം:Mecca 3.jpg|right|thumb|മസ്ജിദുൽ ഹറമിന്റെ ഒരു പഴയ പ്രവേശന കവാടം]] ആദ്യ കാലത്ത് കഅബക്ക് ചുറ്റുമുള്ള മസ്ജിദുൽ ഹറം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന താഴ്ന്ന പ്രദേശത്തിന് ബത്ഹ (താഴ്വാരം) എന്നായിരുന്നു അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. മസ്ജിദുൽ ഹറമിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തിന് ഹജൂൻ എന്നും മുഅല്ല (ഉയർന്ന ഭാഗം) എന്നും തെക്ക് പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തിന് മിസ്ഫല (താഴ്ന്ന ഭാഗം) എന്നും അറിയപ്പെട്ടു. മുഹമ്മദ്‌ നബി ജനിച്ചതും വളർന്നതും മുഅല്ല ഭാഗത്തായിരുന്നു എന്നാണ് ചരിത്രം പറയുന്നത്. അക്കാലത്തു മസ്ജിദുൽ ഹറമിലേക്ക് മുഖ്യമായും മൂന്നു പ്രവേശന കവാടങ്ങളാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. പിന്നീട് മണൽക്കാടിനു നടുവിലെ പാറക്കൂട്ടങ്ങൾ നിറഞ്ഞ മക്കയിൽ ഒരു വലിയ നാഗരികത ഉടലെടുക്കുകയായിരുന്നു. അതിനു കാരണം ഒരിക്കലും വറ്റാത്ത ജലസ്രോതസ്സായ [[സംസം]] എന്ന നീരുറവയായിരുന്നു. [[പ്രമാണം:Makkah-1910.jpg|left|thumb|മക്കയിലെ മസ്ജിദുൽ ഹറം - 1910 ൽ]] ആധുനിക ഭരണത്തിനു മുമ്പ് മക്കയുടെ നിലനിൽപ്പ് തന്നെ വിദേശികളെ സ്വീകരിക്കുന്നതിലൂടെയായിരുന്നു. അക്കാലത്ത് കാൽ നടയായും പിന്നീട് [[കപ്പൽ]] വഴിയും മാസങ്ങളോളം സഞ്ചരിച്ചു കൊണ്ടാണ് ആളുകൾ ഹജ്ജിനു വേണ്ടി മക്കയിലെത്തിയിരുന്നത്. മക്കയുടെ ജനസംഖ്യയിലേറെയും ആധുനിക ഭരണത്തിനു മുമ്പ് ഹജ്ജിനു വന്ന് നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങാതിരുന്നവരും അവരുടെ പരമ്പരകളുമാണ്. എല്ലാ രാജ്യങ്ങളുടേയും വേരുള്ള ഒരു നഗരമായി മക്ക വളർന്നു കൊണ്ടിരുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/mecca-overview/history-of-mecca.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-22 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124045528/http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/mecca-overview/history-of-mecca.html |url-status=dead }}</ref>. === 1916-ലെ മക്ക യുദ്ധം === 1916 ജൂൺ-ജൂലൈ മാസങ്ങളിലാണ് മക്ക യുദ്ധം നടന്നത്. അന്നത്തെ മക്ക ഗവർണറും(ഹിജാസ്), ബനൂ ഹാഷിം ഗോത്ര തലവനുമായ ഹുസൈൻ ബിൻ അലി ഒട്ടോമാൻ സാമ്രാജ്യവുമായി മക്കയിൽ വെച്ച് 1916 ജൂലൈ 10-നു തുടങ്ങിയ യുദ്ധമാണ് മക്ക യുദ്ധം. ഒന്നാം ലോക മഹാ യുദ്ധത്തിന്റെ അറബ് പതിപ്പായാണ്‌ ഇത് അറിയപ്പെടുന്നത്. === സൗദ്‌ രാജഭരണം === സൗദി അറേബ്യയിലെ [[സൗദി അറേബ്യയുടെ ഭരണാധികാരികൾ|സൗദ്‌ കുടുംബത്തിന്റെ]] കീഴിലാണ് ആധുനിക മക്കയിലും വികസനത്തിന്റെ സുവർണ കാലത്തിനു തുടക്കമായത്. [[പെട്രോളിയം|എണ്ണ]] സമ്പത്തിന്റെ സമൃദ്ധിയും വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളിലെ നിപുണതയും ഇവിടെ വികസനത്തിന് ആക്കം കൂട്ടി. ഹറം മസ്ജിദ് സമീപത്തെ കുന്നുകളിലേക്ക്‌ വരെ വലുതാക്കി. ഇന്ന് സഫ-മർവ കുന്നുകൾ വരെ ഹറം പള്ളിയുടെ ഭാഗമാണ്. സൗദ്‌ കുടുംബത്തിന്റെ ഒന്നാം പുനർ നിർമ്മാണത്തിൽ തന്നെ പള്ളിക്ക് നാല് മിനാരങ്ങളും സഫാ-മർവാ പാതയിൽ മേൽക്കൂരയും പണിതു. [[ഫഹദ്‌ ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌|ഫഹദ് രാജാവിന്റെ]] ഭരണകാലത്ത് 1982 മുതൽ 1988 വരെയാണ് മസ്ജിദുൽ ഹറമിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടം വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടന്നത്. ഇക്കാലത്ത് പള്ളിക്ക് പുറത്തെ പ്രാർഥനാ സ്ഥലങ്ങളിൽ സൗകര്യം വർധിപ്പിച്ചു. ഈ സമയത്താണ് ഫഹദ് രാജാവ് തന്റെ സ്ഥാനപ്പേരിൽ മാറ്റം വരുത്തി മക്ക-മദീന മസ്ജിദുകളുടെ പരിപാലകൻ എന്നർത്ഥം വരുന്ന തിരു ഗേഹങ്ങളുടെ പരിപാലകൻ എന്നാക്കി മാറ്റിയത്. മൂന്നാം ഘട്ട വികസനത്തിൽ മസ്ജിദിനു പതിനെട്ടു പുതിയ കവാടങ്ങളും മൂന്നു താഴികക്കുടങ്ങളും നിർമ്മിച്ചു. ഓരോ ഗേറ്റിനും അഞ്ഞൂറ് വീതം [[മാർബിൾ]] പാളികളാണ് ഉപയോഗിച്ചത്. തറയിൽ മൊത്തം മാർബിൾ വിരിക്കലും ശീതീകരണ സംവിധാനം പൂർണ തോതിൽ നടപ്പാക്കിയതും ഈ ഘട്ടത്തിലാണ്. == ആധുനിക മക്ക == [[പ്രമാണം:Makkah (Mecca) (2).jpg|left|thumb|ആധുനിക മക്കയുടെ ഒരു ചിത്രം (മക്ക ക്ലോക്ക് ടവറിൽ നിന്നും എടുത്തത്‌)]] ആധുനിക [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയിലെ]] [[മക്ക പ്രവിശ്യ|മക്ക പ്രവിശ്യയുടെ]] തലസ്ഥാന നഗരം കൂടിയായ മക്ക, [[ചെങ്കടൽ]] തീരത്തുള്ള തുറമുഖ നഗരമായ [[ജിദ്ദ|ജിദ്ദയിൽ]] നിന്ന് 73 കിലോമീറ്റർ ഉള്ളിലോട്ടുമാറി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. [[സമുദ്രനിരപ്പ്|സമുദ്രനിരപ്പിൽ]] നിന്ന് 277 മീറ്റർ(910 അടി) ഉയരത്തിലാണ് മക്കയുടെ സ്ഥാനം. ഭൂമിയുടെ കരഭാഗത്തിൽ തൊട്ടുതൊട്ടു കിടക്കുന്ന [[ഏഷ്യ]], [[യൂറോപ്പ്]], [[ആഫ്രിക്ക]] വൻകരകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കരഭാഗത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് മധ്യത്തിലാണ് ഇത്<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/mecca-overview/geography-of-mecca.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-08 |archive-date=2012-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120125064024/http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/mecca-overview/geography-of-mecca.html |url-status=dead }}</ref>. === വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ === [[File:Salman bin Abdull aziz December 9, 2013.jpg|thumb|Salman bin Abdull aziz December 9, 2013]] സൽമാൻ രാജാവിന്റെ ഹറം വികസന പദ്ധതികൾ 2020 ൽ പൂർത്തിയാകുന്ന രീതിയിലാണ് പുരോഗമിക്കുന്നത്. ഇതോടു കൂടി മസ്ജിദുൽ ഹറമിലെ പ്രാർഥനാ സൌകര്യങ്ങൾ 35 ശതമാനം വർധിക്കുന്നതാണ്. അതിന്റെ ഭാഗമായി ഇപ്പോൾ മക്കയിലെ മസ്ജിദുൽ ഹറം വടക്ക് മുറ്റം വികസനപദ്ധതി പൂർത്തിയായി വരുന്നുണ്ട്. അണ്ടർ ഗ്രൗണ്ടടക്കം നാല് നിലകളോട് കൂടിയാണ് പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കി വരുന്നത്. കിങ് അബ്ദുല്ല ഇബ്‌നു അബ്ദുൽ അസീസ് ഗേറ്റ് എന്ന പേരിൽ ഭീമൻ ഗേറ്റ് വടക്ക് മുറ്റത്ത് നിർമ്മിക്കുന്നുണ്ട്<ref name= />. മക്കയിലെത്തുന്ന തീർത്ഥാടകർക്ക് മികച്ച സേവനം ലഭ്യമാക്കുന്നതിന് അതിന്റെ പൂർണതയിലേക്ക് എത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്<ref name= />. [[പ്രമാണം:Haram night view.jpg|right|thumb|മസ്ജിദുൽ ഹറമിലെ രാത്രി ദൃശ്യം]] നാഗരികവും സങ്കേതികവും സുരക്ഷാപരവുമായ മേഖലകളിലൂന്നിയ വികസനമാണ് പുതിയ ഹറം വികസന പദ്ധതിയിലൂടെ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഒരേ സമയം പത്ത് ലക്ഷത്തിലധികം പേരെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ പാകത്തിൽ ഹറം കെട്ടിടം വികസിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. തുരങ്കങ്ങളും നടപ്പാതകളും അംഗശുചീകരണങ്ങളും മറ്റു സേവന വകുപ്പുകളും ഉൾകൊള്ളുന്നവിധത്തിൽ ആണ് ഹറം മുറ്റം വികസിപ്പിക്കുന്നത്. എയർകണ്ടീഷനിങ്,[[വൈദ്യുതി]], [[ജലം]] തുടങ്ങിയവക്കാവശ്യമായ സംവിധാനങ്ങളും കേന്ദ്രങ്ങളും വികസിപ്പിക്കുക എന്നിങ്ങനെ മൂന്നായി തിരിച്ചാണ് പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കുന്നത്. മസ്ജിദുൽ ഹറമിന്റെ വടക്ക് മുറ്റത്ത് നിന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന പുതിയ വികസന പദ്ധതി പരിസരത്തെ പല പുരാതന ഡിസ്ട്രിക്റ്റുകളിലെ പല ഭാഗങ്ങളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണ്. ഹറമിനടുത്ത മുദ്ദഇ, ശാമിയ, ഖറാറ എന്നീ ഡിസ്ട്രിക്റ്റുകൾ ഇതിലുൾപ്പെടും. കിഴക്ക് ഭാഗത്ത് നിന്ന് ചന്ദ്രക്കല ആകൃതിയിൽ ആരംഭിക്കുന്ന വികസനം പടിഞ്ഞാറ് ശുബൈയ്ക്കയിലെ ഖാലിദ് ബ്‌നു വലീദ് റോഡ് വരെയും അൽമുദ്ദഇ, അബൂസുഫ്‌യാൻ, റാഖൂബ, ശാമിയയിലെ അബ്ദുല്ലാഹിബ്‌നു സുബൈർ റോഡുകളും കടന്ന് ജബലുൽ കഅബ വരെ നീളുന്നതാണ്. [[പ്രമാണം:Aerial View of Abraj Al Bait Under Construction.jpg|left|thumb|വളരെ വേഗത്തിൽ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്ന മക്കയുടെ ദൃശ്യം ]] നിലവിലുള്ള മെട്രോ റെയിൽവേ പദ്ധതി മക്ക പട്ടണത്തിന്റെ മുഴുവൻ ഭാഗങ്ങളെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിനു വേണ്ടി 180 കി. മീറ്ററിൽ നാല് ട്രാക്കുകളോട് കൂടിയ മെട്രോപാത നിർമ്മിക്കാനാണ് പദ്ധതി. 88 സ്‌റ്റേഷനുകളുണ്ടാകും. മക്കയുടെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് സ്‌റ്റേഷനോട് കൂടിയ മദീന- ജിദ്ദ- മക്ക പട്ടണങ്ങളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന അൽ ഹറമൈൻ റെയിൽവേ, ജംറയുടെ കിഴക്ക് അവസാനിക്കുന്ന അൽമശാഇർ റെയിൽവേ എന്നിവയുടെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായിട്ടുണ്ട്. ഈ രണ്ട് പദ്ധതികളെയും ഹറമുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഏറ്റവുമൊടുവിലത്തെ കണക്കെടുപ്പ് അനുസരിച്ച് മക്കയിലെ ജനസംഖ്യ1.8 ദശലക്ഷത്തിലധികമാണ്. അടുത്ത 20 വർഷത്തിനുള്ളിൽ അത് 2.5 ദശലക്ഷം കവിയുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. ഇതിനുപുറമെ ഒരോ വർഷവും 20 ലക്ഷത്തിനകം ആളുകൾ ഹജ്ജിനും അഞ്ച് ദശലക്ഷത്തോളം പേർ ഉംറക്കും എത്തുന്നുണ്ട്. ഇവരുടെ യാത്രാ നടപടികൾ എളുപ്പമാക്കാൻ മെട്രോ സഹായിക്കും<ref>{{Cite web |url=http://www.constructionweekonline.com/article-12861-27bn-makkah-development-plan-to-be-showcased/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-19 |archive-date=2015-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150607123148/http://www.constructionweekonline.com/article-12861-27bn-makkah-development-plan-to-be-showcased/ |url-status=live }}</ref>. കിങ് അബ്ദുല്ല ഹറം വടക്കേ മുറ്റ വികസനപദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി മദീനയിലുള്ളത് പോലെ മക്ക ഹറം മുറ്റങ്ങളിൽ തണലിടുന്ന കുടകളും ഹെലിപാഡും നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികൾ ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. എട്ട് വലിയ കുടകളും 42 ചെറിയ കുടകളും രണ്ട് ഹെലിപാഡുകളാണ് നിർമ്മിക്കുന്നത്. വലിയ കുടകൾ 53x53 മീറ്ററും ചെറിയ കുടകൾ 25x25 മീറ്റർ അളവിലുമുള്ളതാണ്. നൂതന സംവിധാനത്തിൽ ആകർഷകമായ രീതിയിലാണ് കുടകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നത്. കിങ് അബ്ദുല്ല ഹറം വികസനപദ്ധതിയും പ്രഥമ സൗദി ഹറം വികസനവും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പദ്ധതിയിൽ നാല് പാലങ്ങളുണ്ട്. അഞ്ചാമത്തേത് കിങ് അബ്ദുല്ല ഹറം വികസന പദ്ധതിയെ സഫാ-മർവയുമായി (മസ്അ) ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതാണ്. നിലവിലെ ഹറമിന്റെ വാസ്തുശിൽപ ചാരുതക്ക് സമാനമായ രീതിയിലാണ് പുതിയ വികസനപദ്ധതികളും നടപ്പിലാക്കുന്നത്. തീർഥാടകർക്ക് വെള്ളം കുടിക്കാനുള്ള ടാപ്പുകൾ, മാലിന്യം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള നൂതന സംവിധാനം, ഇലക്ട്രിക് ലിഫ്റ്റുകൾ, കോണികൾ, മികച്ച എയർ കണ്ടീഷനിങ്-ലൈറ്റ് സംവിധാനങ്ങൾ, സുരക്ഷ നിരീക്ഷണത്തിനാവശ്യമായ സംവിധാനങ്ങൾ തുടങ്ങി തീർഥാടകർക്കാവശ്യമായ എല്ലാ സേവനങ്ങളും ലഭ്യമാകുന്ന തരത്തിലാണ് പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കുന്നത്. പുതിയ ഹറം വികസനം പൂർത്തിയാകുന്നതോടെ 15 ലക്ഷം പേർക്ക് കൂടി നമസ്കരിക്കാനുള്ള സൗകര്യമുണ്ടാകും. 75000 ചതു.മീറ്റർ സ്ഥലത്ത് വെള്ള ടാങ്ക്, എയർകണ്ടീഷനിങ് കേന്ദ്രം, മാലിന്യസംസ്കരണ പ്ളാൻറ് എന്നിവയും പദ്ധതിക്ക് കീഴിൽ ഉൾപ്പെടുന്നുണ്ട്. വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലായി 15000·ൽ അധികം കക്കൂസുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നുണ്ട്. ഏതു ഭാഗത്തു നിന്നും തീർഥാടകർക്ക് എത്തിപ്പെടാൻ കഴിയുന്ന സ്ഥലങ്ങളിലാണ് ഇവ നിർമ്മിക്കുന്നത്. ഉത്തൈബിയ, ജർവൽ, ജബലുൽ കഅബ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് കാൽനടയായി ഹറമിന്റെ വടക്ക് മുറ്റത്ത് എളുപ്പത്തിൽ എത്താൻ സഹായിക്കുന്ന നാല് തുരങ്കങ്ങളുടെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. === മക്കയുടെ അതിർത്തികൾ === [[കഅബ|കഅ‌ബയ്‌ക്ക്‌]] ചുറ്റുമുള്ള പള്ളിയാണ്‌ [[മസ്ജിദുൽ ഹറാം]]. ഹറം എന്നറിയപ്പെടുന്ന കഅ‌ബക്ക്‌ ചുറ്റുമുള്ള ഹറം മേഖല [[ഇബ്രാഹിം|ഇബ്രാഹിം നബിയുടെ]] കാലം മുതലേ അറിയപ്പെട്ടതാണ്‌. മക്കാ വിജയത്തിന്‌ ശേഷം മുഹമ്മദ്‌ നബി ഹറം മേഖലയുടെ അതിർത്തികൾക്ക്‌ പ്രത്യേക അടയാളമിടാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിരുന്നു. അന്ന്‌ മലകളും കുന്നുകളുമായിരുന്നു അടയാളങ്ങൾ. പിന്നീട്‌ വന്ന പല പ്രധാനികളും ഭരണകർത്താക്കളും ഹറമിന്റെ പരിധിയെവിടെയാണെന്ന്‌ ജനങ്ങളറിയാൻ വേണ്ടി അടയാളങ്ങൾ പുതുക്കിക്കൊണ്ടിരുന്നു. അവസാനമായി സൗദി അറേബ്യയുടെ മുൻ ഭരണാധികാരി ഫഹദ് രാജാവ് പ്രമുഖ പണ്ഢിതസഭയുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഏറ്റവും വ്യക്തമായ അടയാളങ്ങൾ ഹറം അതിർത്തികളിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. വിശുദ്ധ ഹറമിന്റെ അതിർത്തി ഏറ്റവും കൂടുതൽ അകന്നു നിൽക്കുന്നത് പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്തുകൂടി [[ജിദ്ദ]] വഴി മക്കയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നിടത്താണ്. പ്രസ്തുത അതിർത്തിയിൽ നിന്ന് കഅബയിലേക്ക് പതിനെട്ട് മൈൽ ദൂരമാണുള്ളത്. ജിദ്ദയിൽ നിന്നും മക്കയിലേക്കുള്ള എക്സ്പ്രസ്സ്‌ റോഡിൽ പെട്ട ഈ സ്ഥലത്തിന് ഹുദൈബിയ എന്നും ശുമൈസി എന്നും പേരുണ്ട്. ഇന്ന് ‌സൗദി അറേബ്യൻ ഭരണകൂടം കൂറ്റൻ കാലുകളിൽ വലിയ ബോർഡുകൾ സ്ഥാപിച്ച്‌ [[അറബി|അറബിയിലും]] [[ഇംഗ്ലീഷ്|ഇംഗ്ലീഷിലും]] വ്യക്തമായി എഴുതി വെച്ചിട്ടുണ്ട്. വളരെ ദൂരെ നിന്ന്‌ പോലും കാണാൻ കഴിയുന്ന വിധത്തിലാണ്‌ ഇവ സ്ഥാപിച്ചത്‌. ഏകദേശം 550 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ ആണ്‌ ഹറം മേഖലുടെ വിശാലത<ref>{{Cite web |url=http://www.islamicencyclopedia.org/%28S%28ndj3nmfgxsbiav45us31hhvf%29%29/Default.aspx?Page=Haram&NS=&AspxAutoDetectCookieSupport=1 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2021-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211202120345/http://www.islamicencyclopedia.org/%28S%28ndj3nmfgxsbiav45us31hhvf%29%29/Default.aspx?Page=Haram&NS=&AspxAutoDetectCookieSupport=1 |url-status=live }}</ref>. ഹറം മേഖലയുടെ പ്രധാന അതിർത്തികളായി കണക്കാക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ ഇവയാണ്‌: * തൻഈം മക്കയുടെ വടക്കുഭാഗത്തുള്ള മസ്‌ജിദ്‌ ആഇശ നിലകൊള്ളുന്ന തൻഈം എന്ന സ്ഥലം. ഇവിടെ നിന്ന്‌ കഅബയിലേക്ക്‌ 7.5 കിലോമീറ്ററാണ്‌. ഇതാണ്‌ കഅബയോട്‌ ഏറ്റവും അടുത്ത അതിർത്തി. ഹറം അതിരുകളിൽ ഏറ്റവും ദൂരം കുറഞ്ഞ തൻഈം പ്രദേശത്തേക്കാണ് അധികമാളുകളും മക്കയിൽ നിന്നും ഉംറക്ക് ഇഹ്റാം ചെയ്യാനുദ്ദേശിച്ച് പോകാറുള്ളത്. അവിടെ മസ്ജിദ് ആഇശ എന്ന പേരിൽ വിശാലമായ പള്ളിയും കുളിക്കാനും മറ്റുമുള്ള സൌകര്യങ്ങളുമുണ്ട്. * ജിഅറാന ഹറമിന്റെ മറ്റൊരു അതിർത്തിയാണ്‌ ജിഅറാന. ഇവിടെ നിന്ന്‌ 22 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ്‌ കഅ‌ബയിലേക്ക്‌. ബനൂതമീം കുടുംബത്തിലെ ഒരു സ്‌ത്രീയുടെ പേരാണിത്‌. കഅ‌ബയുടെ വടക്ക്‌ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്‌ ഇതിന്റെ തൊട്ടടുത്തുള്ള ശരീഫിൽ നിന്ന്‌ ഇപ്പോൾ നേരിട്ട്‌ ഒരു റോഡ്‌ മക്കാ പട്ടണത്തിലേക്കുണ്ട്‌. ആയിരം പേർക്ക്‌ നമസ്‌കരിക്കാനുള്ള ഒരു പള്ളി ഇവിടെയുണ്ട്‌. ജിഅറാന എന്ന സ്ഥലത്ത് പോയാണ് മുഹമ്മദ്‌ നബി ഉംറക്ക് ഇഹ്റാം ചെയ്തത്. അതിനാൽ ഏറ്റവും നല്ലത് അവിടെ വെച്ച് ഇഹ്റാം ചെയ്യുന്നതാണ്. * ഹുദൈബിയ മക്കയുടെയും ജിദ്ദയുടെയും ഇടയിലുള്ള ഹറം മേഖലയ്‌ക്ക്‌ പുറത്തായി നില്‌ക്കുന്ന ഒരു സ്ഥലമാണ്‌ ഹുദൈബിയ. അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന ഒരു കിണറിന്റെ പേരാണ്‌ ഹുദൈബിയ. ഇപ്പോൾ ഈ സ്ഥലത്തിന്‌ സുമേശിയെന്നാണ്‌ പേര്‌. ഇവിടെ നിന്ന്‌ 24 കിലോമീറ്ററാണ്‌ മക്കാ പട്ടണത്തിലേക്ക്‌. ജിദ്ദയുടെയും മക്കയുടെയും ഇടയിലുള്ള പ്രധാന ചെക്ക്‌പോസ്റ്റ്‌ സുമേശിയിലാണ്‌. ഹിജ്‌റ 6ൽ നടന്ന പ്രശസ്‌തമായ രിദ്‌വാൻ പ്രതിജ്ഞ ഹുദൈബിയയിൽ വെച്ചായിരുന്നു. ഹുദൈബിയ സന്ധി ഇസ്‌ലാമിക ചരിത്രത്തിലെ ഒരു സുപ്രധാന വഴിത്തിരിവായിരുന്നു. അവിടെയുള്ള ഒരു വൃക്ഷത്തിന്റെ ചുവട്ടിൽ വെച്ചായിരുന്നു മുഹമ്മദ്‌ നബി പ്രതിജ്ഞയെടുത്തത്‌. * നഖ്‌ല മറ്റൊരു അതിർത്തി മക്കയുടെയും ത്വാഇഫിന്റെയും ഇടയിലുള്ള നഖ്‌ലയാണ്‌. കഅബയുടെ വടക്ക്‌ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന നഖ്‌ല യമാനിയുടെയും കിഴക്ക്‌ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന നഖ്‌ല ശാമിയുടെയും ഒന്നിച്ചുള്ള കേന്ദ്രമാണ്‌ നഖ്‌ല. മസ്‌ജിദുൽ ഹറാമിൽ നിന്നും 45 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ്‌ ഈ സ്ഥലം. [[മുഹമ്മദ്|മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ]] പ്രശസ്‌തമായ [[താഇഫ്]] യാത്രയുമായി നഖ്‌ല ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പ്രവാചകത്വത്തിന്‌ ശേഷം മക്കയിലെ ഖുറൈശികളുടെ ഉപദ്രവത്തിൽ നിന്നും രക്ഷ കിട്ടാൻ തന്റെ കുടുംബങ്ങളുള്ള ത്വാഇഫിലേക്ക്‌ പോയി നിരാശനായി മടങ്ങുമ്പോൾ പ്രവാചകൻ വഴിമധ്യേ നഖ്‌ലയിൽ താമസിച്ചിരുന്നു. കൂടാതെ ഇസ്‌ലാമിക ചരിത്രത്തിലെ ഒരുപാട്‌ സംഭവങ്ങൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം സാക്ഷിയായിട്ടുണ്ട്‌. * അറഫ വിശുദ്ധ ഹറം മേഖലയുടെ മറ്റൊരു അതിർത്തി അറഫയാണ്‌. ഹജ്ജ്‌ തീർത്ഥാടകർ നിർബന്ധമായും ഒരു ദിവസം പ്രഭാതത്തിനും സൂര്യാസ്‌തമയത്തിനുമിടയിൽ കഴിച്ചുകൂട്ടേണ്ട പ്രദേശമാണിത്‌. കഅബയിൽ നിന്‌ 18 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ്‌ ഈ സമതല പ്രദേശം. മൂന്നരലക്ഷം പേർക്ക്‌ നമസ്‌കരിക്കാൻ സൗകര്യമുള്ള വിശാലമായ മസ്‌ജിദ്‌ നമിറ ഇവിടെയാണ്‌. ഹറം പരിധിക്ക്‌ പുറത്താണ്‌ അറഫാ പ്രദേശം. അദാത്ത്‌ ലബൻ എന്ന തെക്ക്‌ ഭാഗത്തുള്ള സ്ഥലമാണ്‌ ഹറമിന്റെ മറ്റൊരു അതിർത്തി. മസ്‌ജിദുൽ ഹറാമിൽ നിന്നും 16 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണിത്‌. ഇന്ന്‌ ഈ സ്ഥലത്തിന്‌ ഉഖൈശിയ്യ എന്നാണ്‌ പേര്‌. ആ ഭാഗത്തുണ്ടായിരുന്ന ഒരു നാട്ടുരാജാവായ ഇബ്‌നു ഉഖൈശിന്റെ പേരിലാണ്‌ ഇപ്പോൾ ഈ സ്ഥലം അറിയപ്പെടുന്നത്‌<ref>{{Cite web |url=http://www.lawaonline.com/blog/boundaries-of-haram-makkah/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-23 |archive-date=2012-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120602173523/http://www.lawaonline.com/blog/boundaries-of-haram-makkah/ |url-status=dead }}</ref>. === മക്ക ക്ലോക്ക് ടവർ === {{പ്രലേ|അബ്രാജ് അൽ ബൈത് ടവർ}} [[പ്രമാണം:Clock tower makkah.jpg|left|thumb|മക്ക ക്ലോക്ക് ടവർ]] [[പ്രമാണം:Clock tower02.jpg|right|thumb|ക്ലോക്ക് ടവറിന്റെ പിൻവശം]] ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സമയഗോപുരമാണ് മക്ക ക്ലോക്ക് ടവർ<ref>{{Cite web |url=http://www.skyscrapercenter.com/building.php?building_id=%2084 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-23 |archive-date=2012-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121115190814/http://www.skyscrapercenter.com/building.php?building_id=%2084 |url-status=dead }}</ref>. മക്കയിൽ മസ്ജിദുൽ ഹറമിനോട് ചേർന്നുള്ള [[അബ്രാജ് അൽ ബൈത് ടവർ|അബ്രാജ് അൽബൈത്ത് ടവറിലാണ്]] (മക്ക റോയൽ ക്ലോക്ക് ടവർ). [[ബുർജ് ഖലീഫ]] കഴിഞ്ഞാൽ ലോകത്ത് രണ്ടാം സ്ഥാനവും ഈ കെട്ടിടത്തിനാണ്. [[ലണ്ടൻ]] ടവറിലുള്ള ബിഗ് ബൻ വാച്ചിന്റെ ആറിരട്ടി വലിപ്പമാണ് മക്ക ടവർ വാച്ചിനുള്ളത്. പകൽവെട്ടത്തിൽ സ്വർണനിറത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഘടികാരങ്ങളും ചന്ദ്രക്കലയും രാത്രിവെളിച്ചത്തിൽ ഹരിതപ്പകർച്ച നേടും. ഘടികാരമുഖം രാത്രിയിൽ പ്രകാശമാനമാക്കുന്നതിന് എട്ടു ലക്ഷം എൽ.ഇ.ഡി. ബൾബുകൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. ടവറിന്റെ നാലു വശത്തുമുള്ള ക്ലോക്കുകളിൽ രണ്ടെണ്ണത്തിന് 80 മീറ്റർ ഉയരവും 65 മീറ്റർ വീതിയും 35 മീറ്റർ വ്യാസവുമുണ്ട്. മറ്റ് രണ്ട് ക്ലോക്കുകളുടെ വ്യാസം 25 മീറ്ററാണ്. 400 മീറ്ററിലധികം ഉയരത്തിലുള്ള ക്ലോക്ക് മക്കയിലെ മുഴുവൻ ജില്ലകളിൽ നിന്നുംകാണാനാകും. [[ജർമ്മനി]], [[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള എഞ്ചിനീയർമാരും [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിൽ]] നിന്നുള്ള വിദഗ്ദ്ധരുമാണ് രൂപകൽപനയും നിർമ്മാണവും പൂർത്തിയാക്കിയത്. ഇടിമിന്നലേൽക്കാതിരിക്കാനുള്ള പ്രത്യേക സംവിധാനവും ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഏഴു കിലോമീറ്റർ അകലെ നിന്നുവരെ ഗോപുരം കാണാൻ സാധിക്കും. മക്ക റോയൽ ക്ലോക്ക് ടവർ 2011-ൽ ആണ് പൂർണമായും പ്രവർത്തനക്ഷമമായത്. അതോടെ ഗ്രീനിച്ച് മീൻ ടൈമിനു (ജി.എം.ടി) പകരമായി മക്ക മീൻടൈമും (എം.എം.ടി) നിലവിൽ വന്നു<ref>{{Cite web |url=http://leanman.hubpages.com/hub/Makkah-Clock-Royal-Tower |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-12 |archive-date=2012-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120126062552/http://leanman.hubpages.com/hub/Makkah-Clock-Royal-Tower |url-status=live }}</ref>. === ടൂറിസവും വിനോദവും === ഹജ്ജ് ഉംറ തീർഥാടകരെ ആശ്രയിച്ചു മാത്രമാണ് ഇവിടെ ടൂറിസം രംഗം നില നിൽക്കുന്നത്. ഹജ്ജ് ഉംറ തീർഥാടകരെ താമസിപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന കെട്ടിടങ്ങൾ ലൈസൻസിനായി ടൂറിസംവകുപ്പ് വെബ്സൈറ്റിൽ റജിസ്റ്റർ ചെയ്യണം. 2013-ലെ കണക്ക് പ്രകാരം മക്കയിൽ 644 താമസ കേന്ദ്രങ്ങൾ ടൂറിസം ലൈസൻസുള്ളതുണ്ട്. ഇതിൽ 15 ലക്ഷത്തോളം പേരെ ഉൾകൊള്ളാനാകും വിധം 123500 റൂമുകളുണ്ട്. ലൈസൻസുള്ള ഹോട്ടലുകളുടെ എണ്ണം 564 ആണ്. ഇതിൽ 19 എണ്ണം ഫൈവ് സ്റ്റാറും 17 എണ്ണം ഫോർസ്റ്റാറും 117 എണ്ണം ത്രീസ്റ്റാറും 104 എണ്ണം റ്റൂസ്റ്റാറും ഗണത്തിൽപ്പെടും. കൂടാതെ 80 ലൈസൻസുള്ള ഫർണിഷ്ഡ് അപാർട്ട്മെൻറുകളും മക്കയിലുണ്ട്. [[തീർത്ഥാടനം|തീർത്ഥാടനത്തിനൊപ്പം]] വിനോദത്തിനുതകുന്ന നിരവധി പൂന്തോട്ടങ്ങളും പാർക്കുകളും ഉൾകൊള്ളുന്ന പ്രദേശമാണ് മക്ക. കുട്ടികൾക്ക് കളിക്കാനും വിനോദത്തിനുമായി നഗരത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ 193 പാർക്കുകളും പൂന്തോട്ടങ്ങളും ഉണ്ട്. നഗര സൌന്ദര്യവൽക്കരണ പദ്ധതിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി പുതിയതായി അൽ നവാരിയ ഗാർഡൻ എന്ന പേരിൽ ഒരു വലിയ പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്<ref name= />. ചൂട് കാലത്ത് രാത്രി സമയങ്ങളിൽ പാർക്കുകളിൽ ആളുകൾ കൂടുതലായി എത്തുന്നു. കഠിനമായ ചൂടും ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വെല്ലുവിളികളും കാരണം ചെടികളും മൃഗങ്ങളും അപൂർവമായി മാത്രമേ മക്കയിൽ കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ. പ്രകൃതി സംരക്ഷണത്തിന്റെയും നഗരസൌന്ദര്യ വൽക്കരണത്തിന്റെയും ഭാഗമായി മക്ക നഗരസഭ പലവിധത്തിലുള്ള അക്കേഷ്യകളും ഈന്തപ്പനകളും ചെറിയ ചെടികളും എല്ലായിടത്തും വെച്ച് പിടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. വന്യ മൃഗങ്ങളായ കാട്ടുപൂച്ച, ചെന്നായ, കാട്ടുനായ, കുറുക്കൻ, കീരി എന്നിവയെ മക്കയിലെ ജനവാസമില്ലാത്ത പർവതങ്ങളിൽ കാണാം<ref name= />. === കായിക രംഗം === 1945-ൽ സ്ഥാപിതമായ അൽ-വഹ്ദ ക്ലബ്‌ ആണ് മക്കയിലെ കായിക മേഖലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രമുഖ ക്ലബ്‌. മക്കയിലെ സാമൂഹിക, സാംസ്കാരിക മേഖലകളിലും അൽ-വഹ്ദ ക്ലബ്‌ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. മറ്റു സൗദി നഗരങ്ങളിലേതു പോലെ [[ഫുട്ബോൾ]] തന്നെയാണ് മക്കയിലെയും പ്രധാന കായിക മത്സരം.38,000 പേരെ ഉൾക്കൊള്ളാവുന്ന കിംഗ്‌ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ സ്റ്റേഡിയം ആണ് മക്കയിലെ വലിയ സ്റ്റേഡിയം<ref name= />. === സുരക്ഷാ സംവിധാനം === [[പ്രമാണം:Jamarat Bridge in Mina.JPG|left|thumb|തീർത്ഥാടകരുടെ സുരക്ഷയ്ക്ക് വേണ്ടി അഞ്ചു നിലകളിൽ നിർമ്മിച്ച ജംറ]] ഹജ്ജ്- ഉംറ കർമങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ലോക രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നും വരുന്ന വിശ്വാസികൾക്ക് സുരക്ഷയൊരുക്കുന്നതിനു വേണ്ടി അത്യന്താധുനിക സംവിധാനങ്ങളാണ് ഇവിടെ ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. മക്കയിലെ അടിയന്തര സേവനത്തിനായി പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയം ഹോയ്‌സർ ഇനം ഹെലികോപ്റ്ററുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. തീകെടുത്തുന്നതിനും, അടിയന്തര ആരോഗ്യ സേവനം നടത്തുന്നതിനുമാണ് പ്രധാനമായും ഇത്തരം ആധുനിക ഇനം [[ഹെലികോപ്റ്റർ|ഹെലികോപ്റ്ററുകൾ]] ഉപയോഗിക്കുന്നത്. തിരക്കുള്ള സമയങ്ങളിൽ മക്കയിലേക്ക് എത്തുന്ന എല്ലാ റോഡുകളിലും ഹറമിനടുത്തും സുരക്ഷാ ട്രാഫിക് നിരീക്ഷണത്തിനായി ഇത്തരം ഹെലികോപ്റ്ററുകൾ ചുറ്റിക്കറങ്ങി കൊണ്ടിരിക്കും. ആധുനിക സംവിധാനങ്ങളോടു കൂടിയ ഈ ഹെലികോപ്റ്ററുകൾ ഏത് പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയിലും പറക്കാൻ കഴിയുന്നവയാണ്. നൂതന വയർലസ് സംവിധാനവും ഇരുട്ടിൽ കാണാൻ കഴിയുന്ന ക്യാമറ സംവിധാനങ്ങളും ഇവക്കുണ്ട്. ഹറമിനടുത്ത് സുരക്ഷാ ട്രാഫിക് നിരീക്ഷണത്തിനും ടവറുകളിലെ അടിയന്തര സേവനത്തിനും ആംബുലൻസ് സേവനത്തിനുമെല്ലാം ഇത്തരം ഹെലികോപ്റ്ററുകൾ ആണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. കൂടാതെ പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾക്കിടയിലെ തീർത്ഥാടകരുടെ പോക്കുവരവുകൾ നിരീക്ഷിക്കുന്നതിന് രാത്രിയിലും നിരീക്ഷണം നടത്താൻ കഴിയുന്ന അത്യാധുനിക സങ്കേതിക സംവിധാനങ്ങളോട് കൂടിയ എസ്-92 വിമാനങ്ങളും ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. [[വെള്ളപ്പൊക്കം]] പോലുള്ള അടിയന്തര ഘട്ടങ്ങളിലെ രക്ഷാ പ്രവർത്തനത്തിന് സിവിൽ ഡിഫെൻസിന് കീഴിൽ മിനായിൽ വിവിധ യൂണിറ്റുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. വെള്ളത്തിൽ കുടുങ്ങിയവരെ രക്ഷപ്പെടുത്താനും തെരച്ചിൽ നടത്താനും പ്രാപ്തരായ വിദഗ്ദ്ധർ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണ് ഈ യൂണിറ്റുകൾ. ഇവർക്കാവശ്യമായ ബോട്ടുകളും മറ്റ് ഉപകരണങ്ങളും സിവിൽ ഡിഫൻസ് മിനയിൽ പ്രത്യേകമായി തന്നെ ഒരുക്കാറുണ്ട്‌<ref>http://www.go-makkah.com/english/news/00559/saudi-civil-defense-launches-hajj-weather-hotline.html</ref>. [[റമദാൻ|റമദാനിലെ]] തിരക്ക് നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനു വേണ്ടി പൊലീസിനു പുറമെ സുരക്ഷാ കാര്യങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുന്നതിനായി ഉംറ സേനയും രംഗത്തുണ്ടാകാറുണ്ട്. അടിയന്തരഘട്ടം നേരിടുന്നതിനു വിവിധ ഗവൺമെന്റ് വകുപ്പുകളുമായി സഹകരിച്ചു എകീകൃത കൺട്രോൾ റൂം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഹറമിലേക്കുള്ള തീർത്ഥാടകരുടെ പോക്കുവരവുകൾ എളുപ്പമാക്കുന്നതിന് റോഡുകളിൽ കൂടുതൽ ചെക്‌പോയിന്റുകൾ സ്ഥാപിക്കാറുണ്ട്. ഹറമിനടുത്ത റോഡുകളിലെ തിരക്ക് കുറക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി നമസ്‌കാരത്തിന്റെ മുമ്പും ശേഷവും ഓരോ മണിക്കൂർ ഹറമിനടുത്തേക്ക് വാഹനങ്ങൾക്ക് നിയന്ത്രണമേർപ്പെടുത്തും. വെള്ളിയാഴ്ച [[ജുമുഅ|ജുമുഅക്ക്]] മുമ്പ് ഒരു മണിക്കൂറും ശേഷം രണ്ട് മണിക്കൂറുമായിരിക്കും വാഹന നിയന്ത്രണം. ഹറം പരിസരം, തീർത്ഥാടകർ കടന്നുപോകുന്ന റോഡുകൾ, ടവറുകൾ, താമസകേന്ദ്രങ്ങൾ, പവർ സ്‌റ്റേഷനുകൾ, തുരങ്കങ്ങൾ, പാർക്കിങ് കേന്ദ്രങ്ങൾ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ നിരീക്ഷണം ശക്തിപ്പെടുത്താറുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://arabnews.com/saudiarabia/article117536.ece |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-19 |archive-date=2012-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120407180514/http://arabnews.com/saudiarabia/article117536.ece |url-status=live }}</ref>. വഴികളിലെ ഇരുത്തവും കിടത്തവും തടയുക, തീർഥാടകർക്ക് മാർഗദർശനം നൽകുക, ബോർഡുകളും മാപ്പുകളും സ്ഥാപിക്കുക, ഹജ്ജ് സംബന്ധമായ പുസ്തകങ്ങളും ഗൈഡുകളും വിതരണം ചെയ്യുക തുടങ്ങിയവയെല്ലാം സുരക്ഷാ സംവിധാനത്തിന്റെ ഭാഗമായി നടക്കുന്നു. === പ്രവേശനം === [[പ്രമാണം:Riyadh-Makkah Road near Tuwaiq Escarpment.JPG|right|thumb|റിയാദ്-മക്ക റോഡ്‌]] മക്കയിലേക്ക് [[മുസ്ലിം|മുസ്ലിംകൾക്ക്]] മാത്രമാണ് പ്രവേശനമുള്ളത് <ref name= />. മറ്റു സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നും വരുന്ന വാഹനങ്ങൾ മക്കക്കടുത്തുള്ള പ്രവേശന കവാടത്തിൽ വെച്ച് സൗദി [[പാസ്പോർട്ട്]] വിഭാഗത്തിന്റെ കർശനമായ പരിശോധനക്ക് ശേഷമാണ് കടത്തി വിടുന്നത്. അഭ്യന്തര തീർത്ഥാടകരിൽ തസ്രീഹ് (അനുമതി പത്രം) ലഭിച്ചവർക്ക് മാത്രമാണ് ഹജ്ജിനു മക്കയിലേക്ക് പ്രവേശനമുള്ളത്‌. അഞ്ചു വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ മാത്രമാണ് ഹജ്ജ് അനുമതി പത്രം ലഭിക്കുക. ചെക്ക്പോസ്റ്റുകളിൽ തസ്രീഹ്, ഇഖാമ(താമസ രേഖ) എന്നിവ വ്യാജമാണോ എന്ന് പരിശോധിക്കാൻ അത്യാധുനിക ഉപകരണങ്ങൾ സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഹജ്ജ് വേളയിൽ മക്കയിൽ വിവിധ ജോലികളിലേർപ്പെടുന്നവർ അതിനായുള്ള അനുമതി പത്രം നേടിയിരിക്കണം. പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിലേക്കുള്ള അവരുടെ പ്രവേശനം, ജോലി എന്നിവ എളുപ്പമാക്കുന്നതിനാണ് സൗദി ഹജ്ജ് അനുമതി പത്ര വിഭാഗം ഈ പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചിരിക്കുന്നത്. കരാർ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ജോലിക്കാണോ കച്ചവട ആവശ്യത്തിനാണോ തുടങ്ങി പുണ്യ സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാനുള്ള കാരണങ്ങൾ സ്പോൺസറുടെ ഉത്തരവാദിത്തത്തിൽ അനുമതി പത്രത്തിൽ വ്യക്തമാക്കണം. കൂടാതെ ജോലിക്ക് നിയമിക്കപ്പെടുന്ന ആൾ ഇഹ്റാമിൽ പ്രവേശിക്കാനും പാടില്ല. ചെക്പോസ്റ്റുകളിൽ പിടികൂടി തിരിച്ചയച്ച നിയമലംഘകരും നുഴഞ്ഞുകയറ്റക്കാരുമായ തീർഥാടകർക്കെതിരെ ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം ഇൻവെസ്റ്റിഗേഷൻ ആൻറ് പ്രോസിക്യൂഷന് മുമ്പാകെ ഹാജരാക്കി നിയമാനുസൃത ശിക്ഷാനടപടികൾ കൈക്കൊള്ളും<ref name= />. [[പ്രമാണം:Miqat Yalamlam.jpg|left|thumb|മക്കയുടെ കിഴക്ക് ഭാഗത്ത് നിന്നും വരുന്ന ഹജ്ജ് ഉമ്ര യാത്രികരുടെ മീകാത്തായ യലംലം മസ്ജിദ്]] വിദേശത്തു നിന്നും വരുന്നവർ അംഗീകൃത ഏജൻസികളിൽ നിന്നും [[ഹജ്ജ്]]-[[ഉംറ]] വിസകൾ തരപ്പെടുത്തണം.അംഗീകൃത ഏജൻസികളും ഉപ ഏജൻസികളും ഹജ്ജ് - ഉംറ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നുണ്ട്. സൗദി അറേബ്യൻ അധികാരികളിൽ നിന്നും അനുമതി പത്രം നേടിയ ഏജൻസികളാണ് അംഗീകൃത ഏജൻസികൾ. അംഗീകാരമുള്ള ഏജൻസികളിൽ നിന്നും വിസ തരപ്പെടുത്തി നൽകുന്നവരാണ് ഉപ ഏജന്റുമാർ. തീർഥാടനത്തിനു പോകാൻ അവരവരുടെ പാസ്പോർട്ടുകൾ ഏജൻസികൾക്ക് നൽകി അതതു രാജ്യങ്ങളിലെ സൗദി നയതന്ത്ര കാര്യാലയങ്ങളിൽ വിസ മുദ്രണം ചെയ്യണം.തുടർന്ന് തീർഥാടകർക്കുള്ള എല്ലാ നടപടി ക്രമങ്ങളും പാലിച്ചു കൊണ്ട് യാത്ര ചെയ്യണം. മക്കയിലേക്കുള്ള തീർഥാടകർ ജിദ്ദ വിമാനത്താവളത്തിൽ ഇറങ്ങി റോഡ്‌ മാർഗ്ഗം ആണ് മക്കയിലെത്തുന്നത്<ref>{{Cite web |url=http://www.hajinformation.com/main/t30.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2012-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120216192011/http://www.hajinformation.com/main/t30.htm |url-status=live }}</ref>. === വാർത്താ വിനിമയ സംവിധാനം === [[പ്രമാണം:Setting up for live shot - Flickr - Al Jazeera English.jpg|left|thumb|ഹജ്ജ് സംപ്രേഷണം നടത്തുന്ന വാർത്താ സംഘം]] ഹിജാസ് കാലഘട്ടത്തിൽ ഹാഷിമീ ഭരണ കാലത്താണ് മക്കയിൽ ആദ്യമായി പരിമിതമായ രീതിയിൽ [[റേഡിയോ]] സംപ്രേഷണം തുടങ്ങുന്നത്. പിന്നീട് രണ്ടാം ലോക മഹാ യുദ്ധാനന്തരം മക്കയിലെ ഹജ്ജ് തീർഥാടനം റേഡിയോയിൽ സംപ്രേഷണം ചെയ്തു കൊണ്ട് വാർത്താ വിനിമയ രംഗത്ത് വലിയ ഒരു മാറ്റത്തിന് തുടക്കമിട്ടു. ഇപ്പോൾ [[ഹജ്ജ്]] കർമങ്ങൾ തത്സമയം സംപ്രേഷണം ചെയ്യാൻ വിദേശ ചാനലുകൾ അടക്കം നിരവധി മാധ്യമങ്ങൾ എത്തുന്നുണ്ട്. മക്കയിലെയും മദീനയിലെയും അഞ്ചു നേരമുള്ള നമസ്കാരങ്ങളും പ്രത്യേക ചടങ്ങുകളും സൗദി [[ടെലിവിഷൻ]] തൽസമയ സംപ്രേഷണം നടത്തുന്നുണ്ട്. സൗദിയിൽ നിന്നുള്ള ആഭ്യന്തര തീർഥാടകരടക്കം മുപ്പതു ലക്ഷത്തോളം ഹാജിമാർ ഒരേ സമയം ഹജ്ജിനു വേണ്ടി ഇവിടെ ഒരുമിച്ചു കൂടുന്നതിനാൽ സേവനദാതാക്കൾ നൂതന സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ ഇവിടെ സാധ്യമാക്കുന്നുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.telecompaper.com/news/stc-says-smart-device-use-surges-in-mecca-medina-in-ramadan |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2023-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230409164405/https://www.telecompaper.com/news/stc-says-smart-device-use-surges-in-mecca-medina-in-ramadan |url-status=live }}</ref>. [[സൗദി ടെലികോം കമ്പനി]] (എസ്.ടി.സി), ഇത്തിഹാദ് ഇതിസാലാത് (മൊബൈലി), സൈൻ എന്നിവയാണ് പ്രധാന ടെലിഫോൺ, [[ഇന്റർനെറ്റ്‌]] സേവന ദാതാക്കൾ. മക്ക, അറഫ, മിനാ, മുസ്ദലിഫ എന്നിവിടങ്ങളിൽ എല്ലാം പ്രത്യേകമായി താൽകാലിക ടവറുകളും മറ്റും ഉപയോഗിക്കുന്നു. തീർഥാടകർക്കു ഹജ്ജ് വേളയിൽ സൗജന്യ ഇന്റർനെറ്റ് സേവനവും നൽകാറുണ്ട്<ref>http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentID=2009112155094{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. സൗദി ഗെസെറ്റ്, ഒക്കാസ്, അൽ-മദീന, അൽ-ബിലാദ് അടക്കമുള്ള സൗദി അറബിൻ പത്രങ്ങളും തീർഥാടക നഗരമായത് കൊണ്ട് അന്താരാഷ്‌ട്ര പത്രങ്ങളും ഇവിടെ കൂടുതൽ പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. സൗദി അറേബ്യൻ ദേശീയ ചാനലുകളായ സൗദി ടി.വി 1 , സൗദി ടി.വി 2, സൗദി ടി.വി സ്പോർട്സ്, അൽ അക്ബരിയ കൂടാതെ മറ്റു സ്വകാര്യ ടെലിവിഷൻ, റേഡിയോ സേവന ദാതാക്കളും മക്കയിൽ നിന്നും തൽസമയ സംപ്രേഷണം നടത്തുന്നുണ്ട്. <ref>{{Cite web |url=http://www.meccatraveller.info/view/culture-lifestyle-in-mecca.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-23 |archive-date=2012-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121114050657/http://www.meccatraveller.info/view/culture-lifestyle-in-mecca.html |url-status=dead }}</ref>. === ഭിക്ഷാടനം === [[പ്രമാണം:Beggars out at Arafat - Flickr - Al Jazeera English.jpg|right|thumb|അറഫയിൽ ഭിക്ഷ യാചിക്കുന്ന കുട്ടി]] അധികൃതരുടെ കണ്ണ് വെട്ടിച്ചു ഭിക്ഷാടന മാഫിയ തന്നെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രദേശമാണ് മക്ക. കൈകാലുകൾ നഷ്ടപ്പെട്ട വികലാംഗരെ മക്കയിൽ കൊണ്ടുവന്ന് പണം വാരുന്ന സംഘങ്ങൾ തന്നെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഹജ്ജിന്റെ മറവിൽ ഭിക്ഷാടനത്തിനു വേണ്ടി കൊണ്ടുവരുന്ന വികലാംഗരും ദരിദ്രരുമാണ് സമയപരിധി കഴിഞ്ഞിട്ടും തിരിച്ചുപോകാതെ ഇവിടെ തങ്ങുന്നത്. തിരക്ക് സമയങ്ങളിലാണ് മക്കയിലെ തെരുവോരങ്ങളിൽ ഭിക്ഷാടകർ കൂടുതലായി കാണുന്നത്. മക്ക നഗരസഭ ഹറം അതിർത്തിയിൽ നിന്നും ഭിക്ഷാടകരെ പൂർണമായും നീക്കം ചെയ്യാറുണ്ട്. എങ്കിലും മക്കയുടെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളായ മിസ്ഫല, അജ്യാദ്, ശുബൈഖ, അഫയർ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ കേന്ദ്രീകരിച്ചു ഭിക്ഷാടനം നടത്തുന്നു<ref name= />. ബംഗ്ളാദേശ്, ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഭിക്ഷാടകരാണ് കൂടുതലുള്ളത്. മക്ക പോലീസ് ഭിക്ഷാടന നിർമ്മാർജ്ജനത്തിന് സാമൂഹിക ക്ഷേമ വിഭാഗവുമായി സഹകരിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്നത് കാരണം ഒരു പരിധി വരെ ഇത് നിയന്ത്രണ വിധേയമാണ്<ref name= />. == തീർത്ഥാടനം == [[പ്രമാണം:La mecque pelerinage.png|right|thumb|ഹജ്ജ് കർമങ്ങൾ നടക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങളുടെ രൂപരേഖ (മസ്ജിദുൽ ഹറാം, മിന, അറഫ, മുസ്തലിഫ)]] ലോകത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും ഉള്ള മുസ്ലിങ്ങൾ [[ഹജ്ജ്]], [[ഉംറ]] കർമങ്ങൾ ചെയ്യാൻ മക്കയിലേക്കാണ് വരുന്നത്. വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ (ദുൽഹജ്ജ് മാസം 8 മുതൽ 12 വരെ) നടക്കുന്ന ഒരു ആരാധനാ കർമമായ ഹജ്ജ് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മുസ്ലീം തീർത്ഥാടനമാണ്<ref name= />. [[ഭൂമി|ഭൂമിയിൽ]] പടുത്തുയർത്തിയ ആദ്യ [[ആരാധനാലയം|ആരാധനാലയമായ]] കഅബ ലക്ഷ്യമാക്കിയാണ് വിശ്വാസികൾ ഇവിടേക്ക് പുറപ്പെടുന്നത്. [[ആദാം|ആദം നബി]] നിർമ്മിച്ചു പിന്നീട് [[ഇബ്രാഹിം|ഇബ്രാഹിം നബി]] പുതുക്കി പണിത ശേഷം വിശ്വാസികളെ ഇവിടേയ്ക്ക് ക്ഷണിക്കുകയായിരുന്നു. ഈ ക്ഷണം സ്വീകരിച്ചു കൊണ്ടാണ് ഇപ്പോഴും അനേക ലക്ഷം തീർത്ഥാടകർ മക്കയിലേക്ക് വരുന്നത്. ധനികനും ദരിദ്രനും ഭരണാധികാരിയും സാധാരണക്കാരനും കറുത്തവനും വെളുത്തവനും ഇവിടെ ഒരേ വേഷത്തിലും ഒരേ മന്ത്രത്തിലും ആണ് എത്തുന്നത്‌. [[പുരുഷൻ|പുരുഷന്മാരുടെ]] വേഷം മുണ്ടും മേൽമുണ്ടും ആണ്, സ്ത്രീകൾക്ക് [[പർദ്ദ|പർദ്ദയും]]. ഹജിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനമായ അറഫ സംഗമത്തിൽ എല്ലാവർക്കും ഒരേ സൗകര്യം മാത്രമാണ്. [[മിന|മിനയിലെ]] തമ്പുകളിൽ താമസിക്കുകയും തുടർന്ന് കല്ലേറിനു പോകുന്നതും എല്ലാം ഒരേ പോലെ തന്നെയാണ്. കഅബ പ്രദക്ഷിണത്തിനും രോഗികൾക്കല്ലാതെ പ്രത്യേകം വഴികളൊന്നുമില്ല. രോഗികൾക്ക് ഇരു ചക്ര കസേര ഉപയോഗിക്കാൻ പള്ളിയുടെ ഒന്നാം നിലയിൽ പ്രത്യേക സ്ഥലമുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/festivals-and-events-in-mecca/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-22 |archive-date=2012-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120125064011/http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/festivals-and-events-in-mecca/index.html |url-status=dead }}</ref>. === ഹജ്ജ് === {{പ്രലേ|ഹജ്ജ്}} [[പ്രമാണം:Mina's tents.JPG|left|thumb|ഹജ്ജ് ദിവസങ്ങളിൽ മിനായിൽ എത്തുന്ന തീർത്ഥാടകർ താമസിക്കുന്ന തമ്പുകൾ]] മക്കയിലെത്തുന്ന വിശ്വാസികളുടെ ഏറ്റവു പ്രധാന ആരാധനാ കർമമാണ് ഹജ്ജ്. മക്കയിൽ താമസിക്കുന്നവർ തൻഈം എന്ന പ്രദേശത്ത് നിന്നും മറ്റു പ്രദേശത്തു നിന്നും വരുന്നവർ മക്കയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിന് മുമ്പും ഇഹ്റാം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് മക്കയിൽനിന്ന് ഏകദേശം 5 കി.മീ ദൂരത്തുള്ള മിനായിൽ മുത്വവ്വിഫ് ഒരുക്കുന്ന തമ്പുകളിൽ താമസിക്കുന്നു. അടുത്ത ദിവസം മിനായിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 11 കി.മീ ദൂരെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മൈതാനമായ അറഫയിലേക്ക് പോകുന്നു. [[ദുൽഹജ്ജ്]] 9ന് അറഫാത്തിൽ ഒരുമിച്ചു കൂടൽ നിർബന്ധമാണ്. അറഫാ സംഗമത്തിന് ശേഷം മിനായിൽനിന്ന് അറഫയിലേക്കുള്ള വഴിയിൽ ഏകദേശം 5 കി.മീ നീളത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മുസ്ദലിഫയിൽ രാപാർക്കുകയും വിശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യണം. ഇവിടെ നിന്നും ആണ് കല്ലേറ് നടത്തുന്നതിനു വേണ്ടി കല്ല്‌ എടുക്കുന്നത്. അടുത്ത ദിവസം രാവിലെ മിനയിലേക്ക് കല്ലെറിയാൻ പോകുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.performhajj.com/dos_and_donts.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-28 |archive-date=2012-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120321190400/http://www.performhajj.com/dos_and_donts.php |url-status=live }}</ref>. തുടർന്ന് തല മുണ്ഡനം ചെയ്തു മക്കയിലെത്തി വിടവാങ്ങൽ തവാഫ് ചെയ്യുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.islamicperspectives.com/Hajj.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-15 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110164906/http://www.islamicperspectives.com/Hajj.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/festivals-and-events-in-mecca/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-22 |archive-date=2012-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120125064011/http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/festivals-and-events-in-mecca/index.html |url-status=dead }}</ref>. [[പ്രമാണം:Amellie - Stoning of the devil 2006 Hajj.jpg|right|thumb|മിനായിലെ ജംറയിൽ കല്ലേറ് നടത്തുന്ന ഹജ്ജ് തീർഥാടകർ ]] ഏതാനും വർഷങ്ങളായി സൗദി ഭരണകൂടം മക്കയിൽ ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നടപ്പാക്കിയ നവീകരണ പദ്ധതിയുടെ ഫലമായി ഹജ്ജ് വേളയിൽ മിനായിൽ അനുഭവപ്പെടാറുള്ള തിക്കും തിരക്കും ഇപ്പോൾ അനുഭവപ്പെടുന്നില്ല<ref>http://www.hajinformation.com/display_news.php?id=3045{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.hajinformation.com/main/h50.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-28 |archive-date=2012-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120513183658/http://hajinformation.com/main/h50.htm |url-status=live }}</ref>. ശീതീകരിക്കപ്പെട്ട അഞ്ചുനില ജംറ സമുച്ചയം പൂർണസജ്ജമായതോടെ കൂടുതൽ പ്രയാസങ്ങളോ അത്യാഹിതങ്ങളോ ഇല്ലാതെ ഹാജിമാർക്ക് സുഗമമായി ജംറകളിൽ എറിയാൻ കഴിയുന്നു. മിനായിലെ ട്രെയിൻ സ്‌റ്റേഷനും ജംറ പാലവും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിച്ചതിനാൽ ഹാജിമാർക്ക് ജംറകളെറിയാൻ കൂടുതൽ സൗകര്യമുണ്ട്. മശാഇർ ട്രെയിൻ സംവിധാനം മിനായിലെ തിരക്ക് കുറക്കാൻ സഹായകരമായിട്ടുണ്ട്. ഹജ്ജ് വേളയിൽ മിനയിലെ ജംറകളിൽ കല്ലെറിയുന്ന തീർഥാടകർക്ക് ചൂടിന് ആശ്വാസം പകരാൻ നൂതന എയർകണ്ടീഷനിങ് സംവിധാനവും നിലവിലുണ്ട് . മരുഭൂമികളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നതരത്തിലുള്ള എയർകണ്ടീഷനിങ് യൂനിറ്റുകളാണ് ജംറകളിലെത്തുന്ന തീർഥാടകർക്ക് തണുത്ത കാറ്റ് ലഭിക്കാൻ ഇവിടെ ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഇതുമൂലം ജംറയുടെ ഏറ്റവും മുകളിലെ ഓപൺ ടെറസിലും പുറത്ത് മൈതാനത്തും ചൂടിന്റെ അളവ് 24 സെൽഷ്യസ് വരെയായി കുറക്കാനാവും. പുതിയ എയർകണ്ടീഷനിങ് യൂനിറ്റുകളിൽ നിന്ന് ഒരോ നിലകളിലുമുള്ള തീർഥാടകർക്ക് തണുത്ത കാറ്റ് ലഭിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രത്യേക സംവിധാനങ്ങൾ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. അഞ്ചാം നിലക്ക് മുകളിൽ ഫൈബർ കൊണ്ടുള്ള പന്തലുകളാണ് ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഇവിടെ ചൂട് കുറക്കുന്നതിന് ഫാനുകളും ഘടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. തിരക്കൊഴിവാക്കാൻ ജംറകളിലേക്കുള്ള വിവിധ പ്രവേശന കവാടങ്ങളിലും ചുറ്റുമുള്ള മൈതാനത്തും നൂറുക്കണക്കിന് സുരക്ഷ ഉദ്യോഗസ്ഥരെയും വിന്ന്യസിക്കാറുണ്ട്. തിരക്കിന്റെ ദൃശ്യങ്ങൾ തീർഥാടകർക്ക് ടന്റുകളിലൊരുക്കിയ ടെലിവിഷൻ സ്‌ക്രീനുകളിൽ തന്നെ കാണാം. കൂടാതെ ജംറകളിലേക്ക് എത്തുന്ന പ്രധാന റോഡുകളിൽ ഭീമൻ സ്‌ക്രീനുകളും ഉണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.reuters.com/article/2011/11/09/us-saudi-mecca-idUSTRE7A82R320111109 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2011-12-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111213153813/http://www.reuters.com/article/2011/11/09/us-saudi-mecca-idUSTRE7A82R320111109 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.hajinformation.com/main/m90.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2012-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120222224044/http://www.hajinformation.com/main/m90.htm |url-status=live }}</ref>. === ഉംറ === {{പ്രലേ|ഉംറ}} [[പ്രമാണം:Safa marwa.jpg|right|thumb|ഉംറയുടെ ചടങ്ങായ സഅയ് (സഫ-മർവ കുന്നുകൾക്കിടയിലൂടെയുള്ള നടത്തം)]] മക്കയിലെത്തുന്ന വിശ്വാസികളുടെ ഒരു പ്രധാന ആരാധനാ കർമമാണ് ഉംറ. ഉംറ നിർവഹിക്കാൻ [[ഹജ്ജ്]] കർമ്മത്തെപ്പോലെ പ്രത്യേക കാലമോ സമയമോ ഇല്ല. ഏത് കാലത്തും എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നിർവ്വഹിക്കാവുന്നതാണ്. ഒരു [[മുസ്‌ലിം|മുസ്ലിമിന്]] ജീവിതത്തിൽ ഒരിക്കൽ മാത്രം നിർബന്ധമുള്ള ആരാധനാ കർമമാണ് ഉംറ. മക്കയുടെ അതിർത്തിക്കു പുറത്തു നിന്നും കുളിച്ച് ഇഹ്‌റാം വസ്ത്രമണിഞ്ഞ് ഇഹ്‌റാമിൽ പ്രവേശിച്ചു ലബൈക ഉംറ എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുക. തുടർന്ന് ഉംറയുടെ മന്ത്രങ്ങൾ ചൊല്ലിക്കൊണ്ട് കഅബയിലേക്ക് നീങ്ങുക. കഅബയെ ഏഴു തവണ ത്വവാഫ് (ചുറ്റുക) ചെയ്യുക. മഖാമു ഇബ്‌റാഹീമിന്റെ പിന്നിൽ രണ്ടു റക്അത്ത് നമസ്‌കരിക്കുക. പിന്നീട് സഫയിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി മർവയിൽ അവസാനിക്കുന്ന വിധം ഏഴുതവണ നടക്കുക. തുടർന്ന് തലമുടി വെട്ടുകയോ വടിക്കുകയോ ചെയ്യണം. സ്ത്രീകൾക്ക് ഇഹ്‌റാമിന്ന് പ്രത്യേക വസ്ത്രമില്ല. അവർ തലമുടി കൂട്ടിപ്പിടിച്ച് അറ്റത്തുനിന്ന് അല്പം മുറിച്ചുകളഞ്ഞാൽ മതി<ref name= />. === മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ വീട് === [[പ്രമാണം:Prophet home.jpg|left|thumb|മക്കയിലെ മുഹമ്മദ്‌ നബി ജനിച്ചു എന്ന് പറയപ്പെടുന്ന പ്രദേശം]] മക്കയിലെ സഫ-മർവ കുന്നുകൾക്കടുത്തു സൂഖുല്ലൈലിലാണ് [[മുഹമ്മദ്|മുഹമ്മദ്‌ നബി]] ജനിച്ച വീട്<ref name= /><ref name= />. അബ്ദുള്ളയുടെയും ആമിനയുടെയും പുത്രനായി എ ഡി 571 -ൽ (റബിഉൽ അവൽ 12 ന്) ആയിരുന്നു മുഹമ്മദ് നബിയുടെ ജനനം. കുഞ്ഞിന് സ്തുതിക്കപ്പെട്ടവൻ എന്നർത്ഥം വരുന്ന മുഹമ്മദ് എന്ന പേര് നൽകിയത് മുത്തച്ഛനായിരുന്നു. മുഹമ്മദ്‌ നബി ജനിച്ചു എന്ന് പറയപ്പെടുന്ന അവിടെ ഇപ്പോൾ വഖഫ് മന്ത്രാലയത്തിന്റെ കീഴിൽ മക്തബതു മക്കതുൽ മുകറമ എന്ന പേരിൽ വലിയ ഒരു ലൈബ്രറി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ഹറമിന്റെ അടുത്തുള്ള ഈ ലൈബ്രറിയിൽ ഹറമിലെ പുരാതന ഗ്രന്ഥങ്ങൾ സൂക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടേയ്ക്ക് പൊതു ജനങ്ങൾക്ക്‌ പ്രവേശനമുണ്ട്. മക്കയിലെത്തുന്ന വിശ്വാസികളുടെ പ്രധാന സന്ദർശന കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഈ പ്രദേശം. നബി ജനിച്ച പ്രദേശം എന്നതിന് വ്യക്തമായ തെളിവ് ഇല്ലാത്തതിനാൽ നമസ്കരിക്കലും പ്രത്യേക പ്രാർഥനകൾ നടത്തലും ഇവിടെ വിലക്കിയിട്ടുണ്ട്. === സംസം കിണർ === {{പ്രലേ|സംസം}} [[പ്രമാണം:Mecca_zamzam.jpg|right|thumb|സംസം വെള്ളം ശേഖരിക്കുന്ന വിശ്വാസികൾ]] മസ്ജിദുൽ ഹറമിനകത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കിണറാണ് [[സംസം]] കിണർ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇതിലെ വെള്ളം കുടിക്കുന്നതു കൊണ്ട് വളരെ അധികം പ്രതിഫലമുണ്ട് എന്നാണ് ഇസ്ലാം മത വിശ്വാസം. ചരിത്രത്തിലൊരിക്കലും വറ്റാത്ത മരുഭൂമിയിലെ ഈ നീരുറവ അത്ഭുത പ്രതിഭാസമാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.central-mosque.com/fiqh/zamzam.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-23 |archive-date=2012-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120309084426/http://www.central-mosque.com/fiqh/zamzam.htm |url-status=live }}</ref>. നാലായിരം വർഷമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന സംസം വെള്ളം ഒരു ഭരണക്കാലത്തും വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിൽ വിതരണം നടത്തിയിട്ടില്ല. സംസം കിണർ ആദ്യ കാലത്ത് സാധാരണ കിണറായിട്ടാണ് നില നിർത്തിയിരുന്നത്. എ ഡി 771-ൽ അബ്ബാസിയ ഖലീഫ അബൂ ജഹ്ഫർ അൽ-മൻസൂർ കിണറിനു മുകളിൽ താഴികക്കുടം നിർമ്മിച്ചു. എ ഡി 775 -ൽ അൽ മഹ്ദി കിണർ പുതുക്കി പണിതു മുകളിൽ തേക്ക് കൊണ്ട് താഴികക്കുടം നിർമ്മിച്ചു. എ ഡി 835-ൽ ഈ താഴികക്കുടം മാർബിൾ ആക്കി മാറ്റി. പിന്നീടും പല മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി. ഒട്ടോമാൻ ഭരണാധികാരി സുൽത്താൻ അബ്ദുൽ ഹമീദ് രണ്ടാമൻ 1915-ൽ കഅബയുടെ പ്രദക്ഷിണ മുറ്റത്തു നിന്നും കിണർ പള്ളിക്ക് പുറത്തേക്ക് വരെ നീട്ടി [[കഅബ]] പ്രദക്ഷിണം വയ്ക്കുന്നവർക്ക് തടസമുണ്ടാകാതെ ജലം ശേഖരിക്കാൻ സജ്ജമാക്കി. മക്കയിലെ കഅബാലയത്തിനു 20 മീറ്റർ അടുത്തായാണ് ഈ നീരുറവ. ഈ നീരുറവക്കടുത്തായി മൈലുകളോളം മറ്റു ജലാശയങ്ങളോ കിണറുകളോ ഇല്ല. ത്വവാഫിനു ശേഷം സംസം വെള്ളം കുടിക്കുന്നത് നബിചര്യയാണ്. ചിലർ പല ചികിത്സകൾക്കും സംസം ഉപയോഗിക്കുന്നു. സംസം വെള്ളത്തിന് പറയത്തക്ക ഒരു രുചിയോ നിറമോ ഇല്ല. ഹജ്ജിനായും ഉം‌റയ്ക്കായും ഇവിടെ എത്തുന്ന എല്ലാവർക്കും ആവശ്യം പോലെ ഇവിടെ നിന്നും വെള്ളം ശേഖരിച്ച് സ്വന്തം നാടുകളിലേക്ക് കൊണ്ട് പോകാവുന്നതാണ്. ആദ്യ കാലത്ത് ഇത് കല്ലുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് ചെറിയ ഒരു കുഴി മാത്രമായിരുന്നു. പിന്നീട് വന്ന ഖലീഫമാരും ഭരണാധികാരികളും സംസം കിണറിന് ഏറെ മാറ്റം വരുത്തി. ഇപ്പോൾ കിണർ മൂടി അടുത്തു തന്നെ പമ്പ്‌ ചെയ്ത് ടാപ്പുകളിലൂടെയാണ് വിശ്വാസികൾക്ക് നൽകുന്നത്<ref>{{Cite web |url=http://www.hajinformation.com/main/f0102.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-23 |archive-date=2012-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120117030806/http://www.hajinformation.com/main/f0102.htm |url-status=live }}</ref>. മക്കയിലെ കുദായിലാണ് പുതുതായി തുടങ്ങിയ കിങ് അബ്ദുല്ല സംസം വിതരണ കേന്ദ്രം. ഇവിടെ കാനുകളിൽ സംസം നിറക്കുന്നതും പാക്കിങും പ്രധാന ഗോഡൗണിൽ നിന്ന് വിതരണത്തിനായി കാനുകൾ കൗണ്ടറുകളിലെത്തുന്നതുമെല്ലാം ഓട്ടോമാറ്റിക് സംവിധാനത്തിലൂടെയാണ്. സംസം വിതരണ വിതരണത്തിന് 42 ഓട്ടോമാറ്റിക് പോയിന്റുകളുണ്ട്<ref name= />. കേന്ദ്രത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലൊരുക്കിയ വിതരണ കൗണ്ടറിൽ കാശടച്ച് മാഗ്‌നറ്റിക് കൂപ്പൺ വാങ്ങി വിതരണപോയിന്റിലെ യന്ത്രത്തിൽ വെച്ചുകൊടുത്താൽ സംസം കാനുകൾ താനെ ലഭിക്കും. ഒരാൾക്ക് ഒരു കാൻ എന്ന തോതിലാണ് വിതരണം ചെയ്യുന്നത്. 13405 ചതു.മീറ്റർ വിസ്തൃതിയിൽ മക്ക‍ ജലമന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിൽ ആണ് ഈ സംസം വിതരണ കേന്ദ്രം. സംസം ചരിത്രത്തിൽ ഏറ്റവും വലിയ വികസന പദ്ധതിയായ ഇവിടെ നിന്നും ദിവസവും അഞ്ച് ദശലക്ഷം ലിറ്റർ സംസം വിതരണം ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന അത്യാധുനിക സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്<ref name= />. === ശ്മശാനങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:Mecca-51.jpg|left|thumb|ജന്നത്തുൽ മുഅല്ല .ഖബറിടം]] മക്കയിൽ സൗദ് രാജകുടുംബാംഗങ്ങളെ മറവു ചെയ്യാറുള്ള അൽഅദ്ൽ, സ്വഹാബികളെയും മറ്റു പ്രധാനപ്പെട്ടവരെയും മറവു ചെയ്ത മഖ്ബറതുൽ മുഅല്ല, മഖ്ബറതുൽ ശ്ശറാഇ എന്നീ മൂന്ന് മഖ്ബറകളാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടവ. മക്കയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പൊതു ഖബർസ്ഥാൻ (ശ്മശാനം) ആണ് [[ജന്നത്തുൽ മുഅല്ല]]. ഇവിടെ ഒട്ടേറെ സ്വഹാബികളെയും മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ അടുത്ത കുടുംബ പരമ്പരയിൽ പെട്ടവരെയും മറവു ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. മദീനയിലെ [[ജന്നത്തുൽ ബഖീ|ജന്നത്തുൽ ബഖീക്ക്]] ശേഷം പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ് ചരിത്ര പ്രാധാന്യമുള്ള മക്കയിലെ ജന്നതുൽ മുഅല്ല. മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ ഭാര്യ ഖദീജയുടെ ഖബർ ഇവിടെയാണ്‌. മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ വലിയുപ്പമാരായിരുന്ന അബ്ദു മനാഫ്, ഹാഷിം, അബ്ദുൽ മുത്തലിബ്, മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ ഉമ്മ ആമിന ബീവി, എന്നിവരും ശൈശവത്തിൽ മരിച്ച നബിയുടെ പുത്രൻ ഖാസിം തുടങ്ങി നിരവധി പേരുടെ ഖബറുകൾ നില കൊള്ളുന്നത്‌ ഇവിടെയാണ്‌. മക്കയിൽ തീർഥാടനത്തിനു വന്നു മരണമടയുന്ന സ്വദേശികളും വിദേശികളും ആയ എല്ലാ വ്യക്തികളെയും ഇവിടെ മറവു ചെയ്യാറുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://valleyofpeaceus.com/Jannat-Al-Maulla.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-22 |archive-date=2019-09-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190911033052/http://valleyofpeaceus.com/Jannat-Al-Maulla.html |url-status=dead }}</ref>. മസ്ജിദുൽ ഹറമിന്റെ കിഴക്ക് ഭാഗത്താണ് അൽഅദ്ൽ മഖ്ബറ. മുഹമ്മദ്‌ നബി മക്കയിലേക്ക് നടന്നു വരാറുള്ളത് അൽഅദ്ൽ പ്രദേശത്ത് കൂടെയായിരുന്നുവെന്നാണ് ചരിത്രം. 1927 ലാണ് ഇവിടെ മഖ്ബറ സ്ഥാപിച്ചത്. സൗദ് രാജ കുടുംബത്തിൽ പെട്ട മക്കയിലെ മുൻ ഭാരണാധികാരികളായിരുന്ന അമീർ നായിഫ്. മൻസൂർ, ഫവാസ്, മാജിദ്, മശാരി, മുഹമ്മദ് അബ്ദുല്ല അൽഫൈസൽ, മുൻ ഗ്രാന്റ് മുഫ്തി ശൈഖ് അബ്ദുൽ അസീസ് ബിൻ ബാസ് എന്നിവരുടെ ഖബറുകൾ ഇവിടെയാണ്‌. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == [[പ്രമാണം:Makkah (Mecca) (4).jpg|left|thumb|കുന്നുകൾക്കിടയിൽ മക്ക നഗരം]] [[സമുദ്രനിരപ്പ്|സമുദ്ര നിരപ്പിൽ]] നിന്നും 280 മീറ്റർ (910 അടി) ഉയരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മക്ക നഗരം [[ചെങ്കടൽ]] തീരത്ത് നിന്നും 80 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് നില കൊള്ളുന്നത്‌. കുന്നുകൾക്കിടയിൽ പരന്നു കിടക്കുന്ന മക്കയുടെ മധ്യ ഭാഗത്തെ താഴ്ന്ന മക്ക എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു. അൽ-തനീം [[താഴ്വര]], ബക്ക താഴ്വര, അബ്ഖാർ താഴ്വര എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ അടങ്ങുന്നതാണ് മധ്യ മക്ക. പർവതങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ കുറെ ഭാഗങ്ങൾ ഇപ്പോൾ നഗര വികസനത്തിനു വേണ്ടി നിരപ്പാക്കി. നഗരത്തിനെ പ്രധാന ഭാഗമായ മസ്ജിദുൽ ഹറം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന പ്രദേശം മക്കയിലെ മറ്റു പ്രദേശങ്ങളെക്കാൾ താഴ്ന്ന ഭാഗമാണ്. മക്കയിലെ പ്രധാന വീഥികളായ അൽ-മുദ്ദ, സൂഖ് അൽ-ലൈൽ എന്നിവ മസ്ജിദുൽ ഹറമിനു വടക്ക് ഭാഗത്താണ്. അസ്സഗീർ സൂഖ് തെക്ക് ഭാഗത്തും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. മസ്ജിദുൽ ഹറം വിപുലമാക്കാൻ വേണ്ടി അടുത്തുള്ള നൂറു കണക്കിന് കെട്ടിടങ്ങൾ ഏറ്റെടുത്തു നിരപ്പാക്കി പകരം വിശാലമായ രീതിയിൽ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ പുരോഗമിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നുണ്ട്‌. മസ്ജിദുൽ ഹറമിനു ചുറ്റുമുള്ള കുന്നുകളും വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ക്ക് വേണ്ടി നിരപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ട്. മക്കയുടെ മൊത്തം പ്രദേശം ഇപ്പോൾ 1200 കിലോ മീറ്റർ (460 ച;അടി) വിസ്തൃതിയുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/mecca-overview/geography-of-mecca.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-08 |archive-date=2012-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120125064024/http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/mecca-overview/geography-of-mecca.html |url-status=dead }}</ref>. [[പ്രമാണം:Makkah (Mecca).jpg|right|thumb|മസ്ജിദുൽ ഹറം - മുകളിൽ നിന്നും ഒരു രാത്രി കാഴ്ച]] === പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ === {{Col-begin}} {{Col-6}} * അൽ-അജ്യാദ് * അൽ-അദ്ൽ * അൽ-ഫൈസലിയ്യ * അൽ-ഹിന്ദാവിയ്യ * അൽ-ഇസ്കാൻ {{Col-6}} * അൽ-നുസ്ല * അൽ-റസൈഫ * അൽ-ശോഖിയ്യ * അൽ-ഹുദൈബിയ്യ * അൽ-സാഹിർ {{Col-6}} * ജബൽ അൽ-നൂർ * ജർവൽ മിസ്ഫല * അൽ-മൻസൂർ * സൂക്ക് അൽ-ലൈൽ * അൽ-ഗമീസ {{Col-6}} * അൽ-ഗസ്സാല * അൽ-ഖാലിദിയ്യ * അൽ-സഹ്റ * അൽ-അസീസിയ്യ * മിന {{Col-6}} * അൽ-ഗാസ * അൽ-ശാമിയ * അൽ-മുഐസിം {{Col-end}} === കാലാവസ്ഥ === [[താപം|ചൂട്]] കാലത്ത് ഇവിടെ ഉയർന്ന താപ നില 45 ഡിഗ്രിക്ക് മുകളിൽ എത്താറുണ്ട്<ref name= />. മറ്റു സമയങ്ങളിൽ 17 ഡിഗ്രിക്കും 25 ഡിഗ്രിക്കും ഇടയിലായിരിക്കും താപ നില. ചെറിയ കുന്നുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട മക്ക പട്ടണത്തിൽ ചെറിയ [[മഴ]] പെയ്താൽ പോലും [[വെള്ളം]] നിറയുന്ന പ്രദേശമാണ്. നവംബർ അവസാനത്തിൽ തുടങ്ങി വർഷാവസാനത്തിലും മക്കയിൽ അസാധാരണമായ ശൈത്യവും അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. [[നവംബർ]]-[[ജനുവരി]] മാസങ്ങൾക്കിടയിലാണ് വളരെ അപൂർവമായി മാത്രം ഇവിടെ മഴ ലഭിക്കാറുള്ളത്<ref name= />. സൗദി കാലാവസ്ഥാ നിരീക്ഷണ കേന്ദ്രം ഹജ്ജ് അടുത്ത ദിവസങ്ങളിൽ ഓരോ മണിക്കൂറിലും മക്കയിലെ ഹജ്ജ് സ്ഥലങ്ങളിലെ [[കാലാവസ്ഥ]] സംബന്ധിച്ച് പ്രത്യേക ബുള്ളറ്റിൻ ഇറക്കാറുണ്ട്. ഹജ്ജ് പ്രദേശങ്ങളിൽ മഴവെള്ളം തിരിച്ചുവിടാനുള്ള പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്. വെള്ളക്കെട്ട് ഒഴിവാകാൻ വേണ്ടി അങ്ങിങ്ങായി കനാലുകൾ നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്<ref name= />. {{Infobox Weather |collapsed= |metric_first= 1 |single_line= 1 |location = മക്ക |Jan_Hi_°C = 30.2 |Jan_REC_Hi_°C = 37.0 |Feb_Hi_°C = 31.4 |Feb_REC_Hi_°C = 38.3 |Mar_Hi_°C = 34.6 |Mar_REC_Hi_°C = 42.0 |Apr_Hi_°C = 38.5 |Apr_REC_Hi_°C = 44.7 |May_Hi_°C = 41.9 |May_REC_Hi_°C = 49.4 |Jun_Hi_°C = 43.7 |Jun_REC_Hi_°C = 49.4 |Jul_Hi_°C = 42.8 |Jul_REC_Hi_°C = 49.8 |Aug_Hi_°C = 42.7 |Aug_REC_Hi_°C = 49.6 |Sep_Hi_°C = 42.7 |Sep_REC_Hi_°C = 49.4 |Oct_Hi_°C = 39.9 |Oct_REC_Hi_°C = 46.8 |Nov_Hi_°C = 35.0 |Nov_REC_Hi_°C = 40.8 |Dec_Hi_°C = 31.8 |Dec_REC_Hi_°C = 37.8 |Year_Hi_°C = 43.7 |Year_REC_Hi_°C = 49.8 |Jan_Lo_°C = 18.6 |Jan_REC_Lo_°C = 11.0 |Feb_Lo_°C = 18.9 |Feb_REC_Lo_°C = 10.0 |Mar_Lo_°C = 21.0 |Mar_REC_Lo_°C = 13.0 |Apr_Lo_°C = 24.3 |Apr_REC_Lo_°C = 15.6 |May_Lo_°C = 27.5 |May_REC_Lo_°C = 20.3 |Jun_Lo_°C = 28.3 |Jun_REC_Lo_°C = 22.0 |Jul_Lo_°C = 29.0 |Jul_REC_Lo_°C = 23.4 |Aug_Lo_°C = 29.3 |Aug_REC_Lo_°C = 23.4 |Sep_Lo_°C = 28.8 |Sep_REC_Lo_°C = 22.0 |Oct_Lo_°C = 25.8 |Oct_REC_Lo_°C = 18.0 |Nov_Lo_°C = 22.9 |Nov_REC_Lo_°C = 16.4 |Dec_Lo_°C = 20.2 |Dec_REC_Lo_°C = 12.4 |Year_Lo_°C = 18.9 |Year_REC_Lo_°C = 10.0 |Jan_MEAN_°C =23.9 |Feb_MEAN_°C =24.5 |Mar_MEAN_°C =27.2 |Apr_MEAN_°C =30.8 |May_MEAN_°C =34.3 |Jun_MEAN_°C =35.7 |Jul_MEAN_°C =35.8 |Aug_MEAN_°C =35.6 |Sep_MEAN_°C =35.0 |Oct_MEAN_°C =32.1 |Nov_MEAN_°C =28.3 |Dec_MEAN_°C =25.5 |Year_MEAN_°C =30.7 |Jan_Rain_mm = 20.6 |Feb_Rain_mm = 1.4 |Mar_Rain_mm = 6.2 |Apr_Rain_mm = 11.6 |May_Rain_mm = 0.6 |Jun_Rain_mm = 0.0 |Jul_Rain_mm = 1.5 |Aug_Rain_mm = 5.6 |Sep_Rain_mm = 5.3 |Oct_Rain_mm = 14.2 |Nov_Rain_mm = 21.7 |Dec_Rain_mm = 21.4 |Year_Rain_mm = 110.1 |Jan_Hum= 58 |Feb_Hum=54 |Mar_Hum=48 |Apr_Hum=43 |May_Hum=36 |Jun_Hum=33 |Jul_Hum=34 |Aug_Hum=39 |Sep_Hum=45 |Oct_Hum=50 |Nov_Hum=58 |Dec_Hum=59 |Year_Hum=46 |Jan_Precip_days = 4.1 |Feb_Precip_days = 0.9 |Mar_Precip_days = 2.0 |Apr_Precip_days = 1.9 |May_Precip_days = 0.7 |Jun_Precip_days = 0.0 |Jul_Precip_days = 0.2 |Aug_Precip_days = 1.6 |Sep_Precip_days = 2.3 |Oct_Precip_days = 1.9 |Nov_Precip_days = 3.9 |Dec_Precip_days = 3.6 |Year_Precip_days = 1.9 |source = <ref name= /> |accessdate = }} == ഭരണ വ്യവസ്ഥ == [[പ്രമാണം:Saudi Arabia - Makkah province locator.png|left|thumb|സൗദി അറേബ്യൻ ഭൂപടത്തിൽ മക്ക മേഖലയുടെ സ്ഥാനം]] [[പ്രമാണം:DSC00029-jed-gate.JPG|right|thumb|മക്ക പ്രവിശ്യയിലെ പ്രധാന നഗരമായ ജിദ്ദയിലെ പഴയ ഒരു കവാടം]] [[ജിദ്ദ]], [[താഇഫ്]], മക്ക ഉൾപ്പെടെയുള്ള വലിയ നഗരങ്ങളും ധാരാളം ചെറിയ പട്ടണങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന [[സൗദി അറേബ്യയിലെ പ്രവിശ്യകൾ|സൗദി അറേബ്യയിലെ പ്രധാന പ്രവിശ്യയാണ്]] [[മക്ക പ്രവിശ്യ]]. ഖാലിദ് ബിൻ ഫൈസൽ ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ അൽ സൌദ് ആണ് മക്ക പ്രവിശ്യയുടെ ഗവർണർ. 2010 ലെ കണക്കെടുപ്പ് പ്രകാരം പ്രവിശ്യയിലെ [[ജനസംഖ്യ]] 6,915,006 ആണ്<ref name= />. ജിദ്ദയാണ് മക്ക മേഖലയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരം<ref name= />. === മക്ക പ്രവിശ്യയിലെ ഗവർണർമാർ === * പ്രിൻസ് മിശാൽ (1963-1971) * പ്രിൻസ് ഫവാസ് (1971-1980) * പ്രിൻസ് മാജിദ് ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ (1980-1999) * പ്രിൻസ് അബ്ദുൽ-മജീദ്‌ (1999-2007) * പ്രിൻസ് ഖാലിദ്‌ അൽ-ഫൈസൽ (2007-തുടരുന്നു) മക്ക പ്രവിശ്യയിൽ വിവിധ നഗരങ്ങൾ വേർതിരിച്ചു 12 ഉപ ഭരണ വിഭാഗങ്ങളുണ്ട്. {| class="wikitable" |- ! എണ്ണം !! സ്ഥലം !! എണ്ണം !! സ്ഥലം |- | 1 || അൽ-ജുമൂം || 7 || ജിദ്ദ |- | 2 || അൽ-കാമിൽ || 8 || ഖുലയ്സ് |- | 3 || അൽ-ഖുർമ || 9 || റാബിഗ് |- | 4 || അൽ-ലൈത് || 10 || റാന്യ |- | 5 || അൽ-കുൻഫുദ || 11 || തുർബ |- | 6 || തായിഫ് || 12 || മക്ക |} മക്ക [[നഗരസഭ|നഗരസഭയാണ്]] മക്കയുടെ ഭരണം നിർവഹിക്കുന്നത്<ref name= />. തദ്ദേശീയമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട നാല്പത് അംഗങ്ങളുടെ തലവനായ നഗരാദ്ധ്യക്ഷൻ (അമീൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) ആണ് ഭരണ തലവൻ. ഉസ്മാൻ അൽ-ബർ ആണ് നിലവിലെ മേയർ. നഗരത്തിന്റെ സുഗമമായ ഭരണ നിർവഹണത്തിനും വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ കാര്യക്ഷമതക്കും വേണ്ടി മക്ക നഗരസഭയുടെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങൾ വിവിധ ഉപനഗരസഭകളായി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിവിധ ഉപനഗരസഭകൾ ഇവയാണ്. {{Col-begin}} {{Col-2}} * അജ്യാദ് * അസീസിയ്യ * മുആബദ * മിസ്ഫല {{Col-2}} * ഉതൈബിയ്യ * അൽ-ഹൌകിബ് * സബ്-ഉംറ * ബഹ്റ {{Col-end}} == പർവതങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Mecca hill.jpg|left|thumb|നബിയുടെ ജന്മ ഗ്രഹത്തിനടുത്തുള്ള മല]] [[പ്രമാണം:Makkah hills.jpg|right|thumb|മക്ക നഗരത്തിനിടയിലൂടെയുള്ള പർവതങ്ങൾ]] നിരവധി പർവതങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടു കിടക്കുന്ന നഗരമാണ് മക്ക. ഇസ്ലാമിക ചരിത്രത്തിൽ നിരവധി ചരിത്ര മുഹൂർത്തങ്ങൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിച്ച സ്ഥലങ്ങളാണ് മക്കയിലെ പർവതങ്ങൾ<ref name= />. മുഹമ്മദ്‌ നബിയും അനുയായികളും ശത്രുക്കളിൽ നിന്നും രക്ഷ നേടാനും ഏകാന്ത പ്രാർത്ഥനകൾക്കും മക്കയിലെ പർവതങ്ങളിലാണ് കഴിഞ്ഞിരുന്നത്. വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി നഗരത്തിനടുത്തുള്ള ചില പർവതങ്ങൾ നിരപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ യാത്രാ സൌകര്യത്തിനു വേണ്ടി പർവതങ്ങൾക്കുള്ളിലൂടെ നിരവധി തുരങ്കങ്ങളും നിർമിച്ചിട്ടുണ്ട്. ജബല് മർവ, ജബല് കഅബ, ജബല് ഉമര് തുടങ്ങിയ അനേകം മലനിരകളാല് വലയം ചെയ്യപ്പെട്ടാണ് കഅബ നില കൊള്ളുന്നത്‌. മക്കയിലെ ഹിറ, സൗർ ഗുഹകൾ സന്ദശിക്കുന്നതിന് മലകളിൽ സുരക്ഷിത പാതകൾ ഒരുക്കുന്നതിനുള്ള പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്. മലകളിലെ നിലവിലെ അവസ്ഥയും സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങളോട് കൂടി ചരിത്ര പ്രധാനമായ ഇരു ഗുഹകളും ഹജ്ജ്, ഉംറ തീർഥാടകർക്ക് സന്ദർശിക്കുന്നതിനുള്ള ബദൽ സംവിധാനവും ആണ് പുതിയ പദ്ധതിയിലുള്ളത്. ഇരുഗുഹകളും കാണാൻ മല കയറുന്നതിനിടെ വഴുതി വീണുണ്ടാകുന്ന അപകടങ്ങൾ കൂടി വരുന്നതിനെ തുടർന്നാണ് മലമുകളിലേക്ക് സുരക്ഷിത പാതയൊരുക്കുന്നത്. മലമുകളിലെത്താനും ഇറങ്ങാനും റോപ്‌വേ അടക്കമുള്ള ആധുനിക സംവിധാനങ്ങൾ ഈ പദ്ധതിയിൽ ഉൾപെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ദുർഘടമായ പാതയായത് കൊണ്ട് മല മുകളിലേക്ക് കയറുമ്പോൾ ആവശ്യമായ സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നതുവരെ ആളുകളെ അങ്ങോട്ട് കടത്തിവിടരുതെന്ന് സിവിൽ ഡിഫൻസ് നേരത്തെ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. എങ്കിലും നൂറു കണക്കിന് വിശ്വാസികൾ ചരിത്ര പ്രദേശങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുന്നതിനു വേണ്ടി ദിവസവും നൂർ, സൌർ പർവതങ്ങളിൽ കയറുന്നുണ്ട്. === സഫ-മർവ മലകൾ === [[പ്രമാണം:Sa'yee To return.jpg|left|thumb|സഫ-മർ‌വ മലകൾക്കിടയിലൂടെയുള്ള നടത്തം]] [[പ്രമാണം:Mount Safa Mecca.jpg|right|thumb|സഫ മലയുടെ ദൃശ്യം]] [[ഇസ്ലാം|ഇസ്ലാമിക]] ചരിത്രത്തിലെ [[ഇബ്രാഹിം|ഇബ്രാഹിം നബിയും]] ഭാര്യ ഹാജറയും ത്യാഗത്തിനു സാക്ഷിയായ രണ്ടു കുന്നുകളാണ് സഫയും മർവയും<ref name= />. ഹജ്ജിന്റെയും ഉംറയുടെയും ചടങ്ങുകളിൽ ഒന്നാണ് ഈ രണ്ടു മലകൾക്കിടയിലൂടെയുള്ള ഏഴു പ്രാവശ്യം നടത്തം. മരുഭൂമിയിൽ ദാഹിച്ച് മരണത്തോടടുത്ത തന്റെ മകൻ ഇസ്മായിലിനായി വെള്ളം തേടി ഇബ്രാഹിം നബിയുടെ പത്നി ഹാജറ സഫ-മർ‌വ എന്നീ മലഞ്ചെരുവുകൾക്കിടയിൽ ഏഴുപ്രാവശ്യം ഓടി. അന്ന് മക്ക ജലം ലഭ്യമല്ലാത്ത കൃഷിയും കായ്കനികളുമില്ലാത്ത വിജനമായ വരണ്ട പ്രദേശമായിരുന്നു. [[മരുഭൂമി|മരുഭൂമിയിലെ]] അത്ഭുത പ്രവാഹമായ സംസം എന്ന പുണ്യജലം പിറവിയെടുത്തതു അവിടെയാണ്. ആ സംഭവത്തെ ഓർക്കുന്നതാണ് രണ്ടു മലകൾക്കിടയിലൂടെയുള്ള നടത്തം. ഹജ്ജിലും ഉംറയിലും നിർബന്ധമായ ഈ കർമ്മത്തെ സ‌അയ് (തേടൽ /അന്വേഷിക്കൽ) എന്നാണ്‌ പറയുന്നത്<ref name= />. തിരക്ക് കുറക്കുന്നതിനു വേണ്ടി ഇവിടെ രണ്ടു മലകൾക്കിടയിലും പ്രത്യേക നടപ്പാത ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ ഇപ്പോൾ സഫ-മർവ വികസന പദ്ധതിക്ക് കീഴിൽ ലിഫ്റ്റ് സൗകര്യം, ഇലക്ട്രിക് കോണികൾ, പുറത്തേക്ക് കടക്കാൻ പാലങ്ങൾ, ഉന്തുവണ്ടികൾക്ക് പ്രത്യേക പാത, ശീതീകരണ സംവിധാനം തുടങ്ങിയ ആധുനിക സംവിധാനങ്ങൾ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. സഫ-മർവക്കിടയിലെ വിവിധ നിലകളിലായി സംസം കുടിക്കാൻ 43 സ്ഥലങ്ങൾ ഉണ്ട്. === ജബൽ നൂർ === [[പ്രമാണം:Mecca 6.jpg|right|thumb|മക്കയിലെ ജബലുന്നൂർ (നൂർ പർവതം)]] മക്ക നഗര ഹൃദയത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം അഞ്ചു കിലോ മീറ്റർ അകലെയാണ് ജബലുന്നൂർ (നൂർ പർവതം). മക്കയുടെ വടക്ക് കിഴക്ക് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ജബൽനൂറിന് 642 മീറ്റർ ഉയരമുണ്ട്. വളരെ ചെരിഞ്ഞ് നിൽക്കുന്ന ഈ മലയുടെ ഏറ്റവും മുകളിലാണ് ഹിറാ ഗുഹ<ref name= />. ജബലുന്നൂർ പർവതത്തിന്റെ മുകളിലുള്ള [[ഹിറ ഗുഹ|ഹിറ ഗുഹയിൽ]] ഏകനായി ധ്യാനത്തിലിരിക്കുന്ന സമയത്താണ് മുഹമ്മദ്‌ നബിക്ക് [[ഗബ്രിയേൽ|ജിബ്രീൽ]] എന്ന [[മാലാഖ]] പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു ദിവ്യ സന്ദേശം കൈ മാറിയത്. വായിക്കുക എന്നതിന്റെ അറബി ഉച്ചാരണമായ ഇഖ്റഹ് എന്നാണ് അവിടെ വച്ച് ആദ്യമായി നൽകിയ സന്ദേശം<ref name= />. മക്കയിലേക്ക് വരുന്ന തീർഥാടകരുടെ പ്രധാന ആകർഷണ കേന്ദ്രമായ ജബൽ നൂർ ഒരു പ്രാർഥനാ കേന്ദ്രം കൂടിയാണ്. മുഹമ്മദ്‌ നബിക്ക് ഇവിടെ വച്ച് ജിബ്രീൽ എന്നാ മാലാഖ നൽകിയ വായിക്കുക എന്ന സന്ദേശമാണ് ജബൽ നൂർ (പ്രകാശം പരത്തുന്ന പർവതം) എന്ന പേര് ഈ പർവതത്തിനു വരാൻ കാരണം. === ജബൽ അറഫ (ജബൽ റഹ്മ) === [[പ്രമാണം:Jabal rahma.jpg|left|thumb|മക്കയിലെ അറഫയിലുള്ള ജബൽ റഹ്മ]] ഉറച്ച [[പാറ|പാറകൾ]] ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ജബൽ റഹ്മ എന്ന ചെറിയ കുന്ന് അറഫയുടെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് ആണ് നില കൊള്ളുന്നത്‌. മസ്ജിദു നമിറ കഴിഞ്ഞാൻ അറഫയിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ സ്ഥലമാണ് ജബലുറഹ്മ. കാരുണ്യത്തിന്റെ മലയെന്നറിയപ്പെടുന്ന ജബൽ റഹ്മ ഹജ്ജിന്റെ പ്രധാന ചടങ്ങായ അറഫാ സംഗമത്തിന് സാക്ഷിയായി നില കൊള്ളുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/sightseeing-in-mecca/hill-of-arafat-in-mecca.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-16 |archive-date=2012-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120126062843/http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/sightseeing-in-mecca/hill-of-arafat-in-mecca.html |url-status=dead }}</ref>. ജബൽ റഹ്മയുടെ കിഴക്ക് ഭാഗത്ത് മുകളിലേക്കു കയറുവാനുള്ള കൽപ്പടവുകൾ നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ അറുപതാമത്തെ പടി ഒരു പ്രസംഗപീഠമാകുന്നു. ഏകദേശം 70 മീറററോളം ഉയരവും 200 മീറ്റർ ചുറ്റളവുമുണ്ട് ഈ പർവതത്തിന്പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് 100 മീറ്ററും കിഴക്കുവശത്ത് 170 മീറ്ററുമാണ് വീതി. ആകെ വിസ്തീർണം 240 ച.മീറ്റർ ആണ്. ജബൽ അൽ റഹ്മയിൽ വെച്ചാണ് പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ് നബി അവസാനത്തെ ഹജജ് പ്രഭാഷണം നടത്തിയത്. ഇതിനെ അനുസ്മരിച്ചു കൊണ്ടാണ് ഹജ്ജിനോടനുബന്ധിച്ചു അറഫയിലെ നമിറ മസ്ജിദിൽ ഹജജ് പ്രഭാഷണം നടത്തുന്നത്. കാരുണ്യത്തിന്റെ മല (ജബലുൽറഹ്മ) പ്രാർഥനയുടെ മല (ജബലുദുആ) പാശ്ചത്താപത്തിന്റെ മല (ജബലുത്തൗബ) എന്നീ പേരുകളിൽ ഈ മല അറിയപ്പെടുന്നു. ഇസ്ലാമിന്റെ ആദ്യ ദശകങ്ങളിൽ ഇവിടെ ധാരാളം കിണറുകളും വീടുകളും നിർമ്മിച്ചതായും കൃഷി ചെയ്തതായും പറയപ്പെടുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.hajinformation.com/main/j30.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-06 |archive-date=2012-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120216190906/http://www.hajinformation.com/main/j30.htm |url-status=live }}</ref>. === ജബൽ സബീർ === [[മിന|മിനായിൽ]] നിന്നും അറഫയിലേക്കുള്ള വഴിയിൽ ഇടതു ഭാഗത്താണ് ചരിത്ര പ്രാധാന്യമുള്ള ജബൽ സബീർ എന്ന വലിയ മല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ മലഞ്ചെരുവിൽ വച്ചാണ് ഇബ്രാഹിം നബി ദൈവ കല്പന പ്രകാരം തന്റെ മകൻ ഇസ്മായീലിനെ ബലി കൊടുക്കാൻ ഒരുങ്ങിയത്. മിനയിലെ ഈ മലയുടെ ചെരുവിലാണ് മസ്ജിദുൽ കബ്ശ ഉണ്ടായിരുന്നത്. പുനരുദ്ധരിക്കപ്പെടാത്ത കാരണത്താൽ പൊളിഞ്ഞു പോയതിനാൽ ഈ പള്ളി ഇപ്പോൾ ഇവിടെ ദൃശ്യമല്ല. === സൗർ മല === [[പ്രമാണം:Cave sour (1).JPG|thumb|right|സൗർ ഗുഹ ]] മക്കയിൽ നിന്നും അറഫയിലേക്കുള്ള വഴിയിൽ തെക്ക് ഭാഗത്താണ് ജബർ സൗർ അഥവാ സൗർ പർവതം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സമുദ്ര നിരപ്പിൽ നിന്നും 759 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള ഈ പർവ്വതം മക്കയിലെ മസ്ജിദുൽ ഹറമിൽനിന്ന് ഏകദേശം അഞ്ച് കി.മീ അകലെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ പർവതത്തിന് മുകളിലാണ്‌ മക്കയിൽ നിന്നും മദീനയിലേക്കുള്ള യാത്രാമധ്യേ മുഹമ്മദ്‌ നബിയും [[അബൂബക്കർ സിദ്ദീഖ്|അബൂബക്കർ സിദ്ദീക്കും]] മൂന്നു നാൾ ഒളിച്ചു കഴിഞ്ഞ സൗർ ഗുഹ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സൌർ മലയുടെ മുകളിൽ ഭീമാകാരമായ ഒരു പാറയുണ്ട്. അകം പൊള്ളയായതിനാൽ അവിടം സാമാന്യം വിശാലമായ [[ഗുഹ|ഗുഹയാണ്]]. അതിനു കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും ഓരോ കവാടങ്ങളുണ്ട്. പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്തുള്ള കവാടത്തിലൂടെയാണ് മുഹമ്മദ്‌ നബിയും അബൂബക്കർ സിദ്ദീഖും ഗുഹയിൽ പ്രവേശിച്ചത്. മക്കയിലെത്തുന്ന തീർഥാടകർ ഈ ഗുഹ സന്ദർശിക്കാറുണ്ട്. ദുർഘടം പിടിച്ച പാതയിലൂടെ വേണം ഈ ഗുഹക്കരികിലെത്താൻ. അബ്ദുമനാഫിന്റെ മകൻ സൌർ ജനിച്ച സ്ഥലമായതിനാലാണ് ആ പ്രദേശത്തിന് പ്രസ്തുത പേര് ലഭിച്ചത്. സൌറിലേക്കുള്ള പാതയുടെ ഇരുവശവും പർവതങ്ങളാണ്. === ജബൽ അബീ ഖുബൈസ് === മക്കയിലെ ചരിത്ര പ്രാധാന്യമുള്ള പർവതമാണ് സമുദ്ര നിരപ്പിൽ നിന്നും 327 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ നില കൊള്ളുന്ന ജബൽ അബീ ഖുബൈസ്. മക്കയിൽ നിന്നും ഇരുപതു [[കിലോമീറ്റർ]] ദൂരത്തു കിഴക്ക് വശത്താണ് ജബൽ അബീ ഖുബൈസ്. ഈ മലയുടെ മുകളിലാണ് ഹസ്രത്ത്‌ ബിലാലിന്റെ സ്മരണയിൽ നിർമ്മിച്ച പള്ളി നില കൊള്ളുന്നത്‌. കൂടാതെ മക്കാ പ്രളയത്തിന്റെ കാലം തൊട്ട്‌ ഇബ്രാഹിം നബി കഅബാ നിർമ്മാണം നടത്തുന്നതു വരെ ഹജറുൽ അസ്‌വദ്‌ അബീ ഖുബൈസ്‌ പർവ്വതത്തിൽ മറഞ്ഞു കിടക്കുകയായിരുന്നു. പിന്നീട് മാലാഖ നല്കിയ വിവരമനുസരിച്ച് ഇബ്രാഹിം നബി അടുത്തുള്ള അബീ ഖുബൈസ് പർവതത്തിലെത്തി ശില കണ്ടെത്തുകയായിരുന്നു. === ജബൽ ഒമർ === മക്കയിലെ ഹൃദയ ഭാഗത്താണ് ജബൽ ഒമർ. മക്കയുടെ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഇപ്പോൾ ജബൽ ഒമറിന്റെ കുറെ ഭാഗങ്ങൾ നിരപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഹോട്ടൽ, പാർപ്പിട സമുച്ചയങ്ങൾ അടങ്ങിയ പദ്ധതികളാണ് ഇവിടെ നടപ്പാക്കി കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. ജബൽ ഒമറിന്റെ ഒരു ഭാഗം മക്കാ ഹിൽടൺ ഹോട്ടൽ ആണ്. == സന്ദർശന സ്ഥലങ്ങൾ == ഇസ്ലാമിക [[നാഗരികത|നാഗരികതയുടെയും]] സംസ്കാരത്തിന്റെയും ഈറ്റില്ലമാണ് മക്കാ ശരീഫ്. മനുഷ്യാരംഭം മുതൽ ജനവാസമാരംഭിക്കുകയും ബി.സി നാലായിരമാണ്ടിൽ ഇബ്രാഹിം നബിയുടെ പ്രബോധന കേന്ദ്രമായിത്തീരുകയും ചെയ്ത മക്കാ പട്ടണം വിവിധ പ്രവാചകന്മാരുടെയും രാജാക്കന്മാരുടെയും താവളമായി വർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. പിന്നീട് മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ ജന്മം കൊണ്ട് കൂടുതൽ പ്രശസ്തി വർധിച്ചു. അത് കൊണ്ട് തന്നെ ഇസ്ലാമിക ചരിത്ര പ്രാധാന്യമുള്ള നിരവധി പ്രദേശങ്ങൾ ഇവിടെയുണ്ട്. സുപ്രധാനമായ പലതും സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ സംഭവിച്ച വീഴ്ച കാരണം പല ചരിത്ര സ്മാരകങ്ങളും നിലവിലില്ല. ഹജ്ജിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാൽ മക്കയിലെ അനുഗൃഹീത സ്ഥലങ്ങൾ സന്ദർശിക്കൽ വിശ്വാസത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ജന്നത്തുൽ മുഅല്ല, തഹ്‌ഫീളുൽ ഖുർആൻ മദ്രസ്സയാക്കിയ ഖദീജാ ബീവിയുടെ വീട്‌, മുഹമ്മദ്‌ നബി ജനിച്ച വീട്‌,(മക്കത്തുൽ മുകറമ എന്ന ലൈബ്രറി നിൽക്കുന്ന സ്ഥാനം) ഹിറാ ഗുഹ, സൗർ ഗുഹാ, തുടങ്ങിയ ചരിത്ര പ്രാധാന്യമേറിയ കേന്ദ്രങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുക എന്നത്‌ അഭികാമ്യമാണ്‌. [[പ്രമാണം:Masjid al-Haram panorama.JPG|thumb|center|850px|<div class="center">വിശ്വാസികളാൽ നിറഞ്ഞ ഹറം മസ്ജിദ് (മധ്യത്തിൽ കാണുന്നതാണ് കഅബ)</div>]] === കഅബ === {{പ്രലേ|കഅബ}} [[പ്രമാണം:1937mecca-makkah.jpg|left|thumb|കഅബയുടെ 1937 -ലെ ഒരു ചിത്രം]] [[പ്രമാണം:Kaaba.png|right|thumb|കഅബയുടെ രേഖാ ചിത്രം. 1 ഹജറുൽ അസ്‌വദ് 2. പ്രവേശന കവാടം 3. മഴവെള്ളം പോകുവാനുള്ള ചാൽ 4. അടിത്തറ 5. ഹജറുൽ ഇംസ്മായീൽ 6. അൽ മുൽതസം 7.മഖാമു ഇബ്രാഹീം 8. ഹജറുൽ അസ്‌വദിന്റെ കോണ് 9. യമനിന്റെ കോണ് 10. സിറിയയുടെ കോണ് 11. ഇറാഖിന്റെ കോണ് 12. കഅബയെ മൂടിയിട്ടുള്ള തുണി 13.ത്വവാഫ് ചെയ്യൽ തുടങ്ങുന്ന സ്ഥലം]] മക്കയിൽ മസ്ജിദുൽ ഹറമിനകത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സമചതുരാകൃതിയിലുള്ള കെട്ടിടമാണ്‌ [[കഅബ]]. [[ഭൂമി|ഭൂമിയിലെ]] ആദ്യത്തെ ദൈവിക ഭവനമായ കഅബ ആദം നബിയാണ് നിർമ്മിച്ചത്‌. പിന്നീട് [[നോഹ|നൂഹ്]] നബിയുടെ കാലത്തുണ്ടായ ശക്തമായ പ്രളയത്തിൽ കഅബ അപ്രത്യക്ഷമായി. തുടർന്ന് ഇബ്രാഹീം നബിയും പുത്രൻ ഇസ്മായീലും കഅബ പുനർ നിർമ്മിച്ചു. മുസ്ലിംകൾ ദിവസേന നമസ്കാരം നടത്തുന്ന ദിശയായ ഖിബ്‌ല ഭൂമിയിൽ അവർ നിൽക്കുന്ന സ്ഥലത്തു നിന്നും കഅബയുടെ നേരെയുള്ളതാണ്. ഹജ്ജ്, ഉംറ എന്നീ കർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിക്കുന്നവർ കഅബയെ ഏഴ് തവണ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യൽ നിർബന്ധമാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/festivals-and-events-in-mecca/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-22 |archive-date=2012-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120125064011/http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/festivals-and-events-in-mecca/index.html |url-status=dead }}</ref>. നഗ്ന പാതരായി കഅബയെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്ന മതാഫ് എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന തുറസ്സായ ഭാഗത്ത് തീർത്ഥാടകർക്ക് ആശ്വാസം പകരുന്നതിന് വേനലിൽ ചുട്ടു പഴുക്കാത്ത, സൂര്യപ്രകാശത്തെ പ്രതിരോധിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഇനം മാർബിളുകളാണ് പതിച്ചിരിക്കുന്നത്. രാത്രിയിൽ ഈർപ്പം വലിച്ചെടുക്കുകയും പകൽ അത് പുറത്തേക്ക് വിടുകയും ചെയ്യുന്നതിനാൽ പകൽ സമയത്ത് ഈ [[മാർബിൾ|മാർബിളിൽ]] ചൂട് അനുഭവപ്പെടുന്നില്ല. എല്ലാ വർഷവും ഹജ്ജിനു മുന്നോടിയായി കഅബയെ പുതപ്പിക്കാനുള്ള പുതിയ കിസ്‌വ യുടെ കൈമാറ്റം നടക്കുകയും അതിനു അർഹതപ്പെട്ടവർ കഅബാലയത്തിൽ അത് അണിയിക്കുകയും ചെയ്യും. ഹറം കാര്യാലയ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെയും കിസ്‌വ ഫാക്ടറി അധികൃതരുടെയും മേൽനോട്ടത്തിൽ അറഫ ദിനത്തിൽ രാവിലെയാണ് കഅബയുടെ പഴയ കിസ്‌വ മാറ്റി പുതിയത് അണിയിക്കുന്നത്. മക്കയിലെ ഉമ്മുൽജൂദിലെ ഫാക്ടറിയിൽ ഒരുവർഷത്തോളം നീണ്ട പ്രയത്‌നത്തിലൂടെയാണ് കിസ്‌വ രൂപപ്പെടുത്തുന്നത്. മേൽത്തരം പട്ടിൽ നിർമ്മിക്കുന്ന ഇതിന് രണ്ട് കോടി റിയാലിന് മേലെ ചെലവ് വരും. 14 മീറ്ററാണ് കിസ്‌വയുടെ ഉയരം. സ്വർണലിപിയിൽ ആകർഷകമായ രൂപകൽപനകളോടും ഖുർആൻ സൂക്തങ്ങൾ ആലേഖനം ചെയ്തുമാണ് ഇവ നെയ്‌തെടുക്കുന്നത്. 47 മീറ്റർ നീളത്തിലും 95 സെന്റി മീറ്റർ വീതിയിലും16 കഷ്ണങ്ങളായാണ് ഇവ നിർമ്മിക്കുന്നത്. കഅബയുടെ വാതിൽ വിരിക്ക് ആറര മീറ്റർ നീളവും മൂന്നര മീറ്റർ വീതിയുമുണ്ട്. === മസ്ജിദുൽ ഹറാം === {{പ്രലേ|മസ്ജിദുൽ ഹറാം}} [[പ്രമാണം:Masjid al-Haram, Mecca. Inside..jpg|left|thumb|250px|മക്കയിലെ മസ്ജിദുൽ ഹറമിന്റെ ഉൾവശം]] [[പ്രമാണം:Quran shelf.jpg|right|thumb|250px|മസ്ജിദുൽ ഹറമിലെ ഖുറാൻ അലമാര]] മക്കയിൽ കഅബ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന വിശാലമായ ആരാധനാലയമാണ് ഹറം മസ്ജിദ് ([[മസ്ജിദുൽ ഹറാം]]). ഭൂമിയിൽ ആരാധനയ്ക്ക് ഏറ്റവും കൂടുതൽ പുണ്യം ലഭിക്കുന്നത് മസ്ജിദുൽ ഹറാമിലെ പ്രാർത്ഥനക്കാണ് എന്നതാണ് ഈ മസ്ജിദിന്റെ പ്രധാന പ്രത്യേകത. ഹറമിനെ കുറിച്ച് ഖുർആൻ തന്നെ വ്യക്തമാക്കുന്നത് ദൈവികാരാധനക്ക് വേണ്ടി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ആദ്യഭവനമെന്നാണ്. മക്ക നഗരത്തിലാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സാധാരണ മസ്ജിദുകളെക്കാൾ ഒരു ലക്ഷം മടങ്ങ്‌ പ്രതിഫലം ലഭിക്കുന്നതാണ് മസ്ജിദുൽ ഹറാമിലെ പ്രാർത്ഥനക്ക് എന്നാണു ഇസ്ലാമിക ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ പരാമർശിച്ചിട്ടുള്ളത്. മസ്ജിദുൽ ഹറം ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മസ്ജിദ് ആണ്. 3.57 ലക്ഷം ചതുരശ്ര മീറ്റർ വിസ്തീർണമുള്ള ഹറം പള്ളിയുടെ അകത്തും പുറത്തുമായി ഇപ്പോൾ ഒരേ സമയം നാൽപ്പതു ലക്ഷത്തോളം ആളുകൾക്ക് പ്രാർത്ഥന നിർവഹിക്കാൻ സൌകര്യമുണ്ട്. ചുറ്റു ഭാഗത്തും മൂന്നു നിലകളിൽ ഒരു വൻ കോട്ട പോലെ ഹറം പള്ളി നില കൊള്ളുന്നു. സഫാ, മർവാ, അബൂ ഖുബൈസ്, ജബൽ ഹിന്ദ്‌ എന്നീ നാല് മലകൾക്കിടയിലാണ് ഹറം മസ്ജിദ് നില കൊള്ളുന്നത്‌. ഹറം പള്ളിയുടെ കേന്ദ്ര ബിന്ദു കഅബയാണ്. കഅബയുടെ പ്രദക്ഷിണ മുറ്റമാണ് ഹറം പള്ളിയുടെ പ്രധാന ഭാഗം. മതാഫ് എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന നടുമുറ്റം പോലെയുള്ള അതിവിശാലമായ ഈ ഭാഗത്തിന് മേൽക്കൂരയില്ല. ചുറ്റു ഭാഗങ്ങളിലും കൂടി 95 കവാടങ്ങളും ഒൻപതു മിനാരങ്ങളും മസ്ജിദുൽ ഹറാമിനുണ്ട്. ലോകത്തെ മറ്റെല്ലാ മസ്ജിദുകളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി ഹറം പള്ളിയിൽ വൃത്തത്തിൽ നിന്നാണ് നമസ്കാരം നിർവഹിക്കുന്നത്. നമസ്കാര വേളയിൽ അഭിമുഖമായി നിൽക്കേണ്ട കഅബ ഹറം മസ്ജിദിന്റെ മധ്യത്തിലായത് കൊണ്ടാണ് ഇവിടെ ഇങ്ങനെ നമസ്കരിക്കുന്നത്. റമദാനിൽ ആണ് ഇവിടെ വലിയ തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടുന്നത്. ഈ കാലയളവിൽ തീർത്ഥാടകർക്ക് ആവശ്യമായ മാർഗ ദർശനം നൽകുന്നതിന് പ്രത്യേകം ആളുകളെ നിയോഗിക്കാറുണ്ട്<ref>http:// http://www.sacred-destinations.com/saudi-arabia/mecca-haram-mosque {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171012201408/http://www.sacred-destinations.com/saudi-arabia/mecca-haram-mosque |date=2017-10-12 }}</ref>. [[പ്രമാണം:Haram minaret.jpg|thumb|250px|മക്കയിലെ മസ്ജിദുൽ ഹറമിന്റെ പ്രധാന കവാടത്തിലെ മിനാരം]] വളരെയധികം പുണ്യസ്ഥാനങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാന് മസ്ജിദുൽ ഹറം. * വിശുദ്ധ കഅബ: കഅബക്ക് ചുറ്റുമാണ് തവാഫ് ചെയ്യുന്നത്. കഅബയുടെ വ്യത്യസ്ത മൂലകൾ വ്യത്യസ്ത പേരുകളിൽ ആണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. # ഹജറുൽ അസ്‌വദ്: കഅബയുടെ ചുമരിൽ, തവാഫ് ആരംഭിക്കുന്ന മൂലയിൽ അരക്കിട്ടുറപ്പിച്ച ഒരു കല്ലാണിത്. ഇത് ചുംബിച്ചതിനുശേഷമോ ഇതിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ് ദൂരെനിന്ന് കൈകൊണ്ട് ആംഗ്യംകാണിച്ചിട്ടോ ആണ് ഓരോ തവാഫും ആരംഭിക്കേണ്ടത്. സ്വർഗത്തിൽനിന്ന് ഭൂമിയിലേക്ക് അയയ്ക്കപ്പെട്ട ശിലയാണ് ഹജറുൽ അസ്‌വദ്. # റുക്‌നുൽഇറാഖി: ഇറാഖിന്റെ ഭാഗത്തേക്കായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. # റുക്‌നുശ്ശാമി: സിറിയയുടെ ഭാഗത്തേക്കായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. # റുക്‌നുൽയമാനി: തെക്ക്പടിഞ്ഞാറ് മൂല. ഇത് യമനിന്റെ ദിക്കിലേക്കായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. * മുൽതസം: ഹജറുൽ അസ്‌വദിന്റെയും കഅബാ കവാടത്തിന്റെയും ഇടയിലുള്ള സ്ഥലമാണിത്. ഇവിടെ വെച്ച് പ്രാർത്ഥിക്കൽ സുന്നത്താണ്. * ഹഥീം (ഹജ്ർ ഇസ്മാഈൽ): കഅബയോട് ചേർന്ന് വടക്കുഭാഗത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്ഥലം. ഇത് കഅബയിൽ പെട്ടതാകുന്നു. * മീസാബുർ റഹ്മത്: ഹഥീമിൽ കഅബയുടെ മുകളിൽ നിന്ന് വെള്ളം വീഴുന്ന സ്വർണപ്പാത്തി. * മഖാമു ഇബ്‌റാഹിം: കഅബ നിർമ്മാണ സമയത്ത് ഇബ്‌റാഹിംനബി കയറിനിന്ന കല്ല്. കഅബയുടെ വാതിലിന് മുൻഭാഗത്താണ് ഇത്. * ബാബുസ്സലാം: മസ്ജിദുൽ ഹറമിലെ ഒരു വാതിൽ. ആദ്യ പ്രവേശനം ഇതിലൂടെയാകൽ പ്രത്യേക സുന്നത്തുണ്ട്. ഈ വാതിൽ സ്വഫാ-മർവയുടെ പുറം ചുമരിനിടയിലാണ്. * സ്വഫാ: കഅബയുടെ കിഴക്കുമൂലയുടെ ഭാഗത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്ഥലം. ഇവിടെനിന്നാണ് സഅയ് തുടങ്ങുന്നത്. * മർവ: കഅബയുടെ വടക്കുമൂലയുടെ ഭാഗത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇവിടെയാണ് സഅയ് അവസാനിക്കുന്നത്. * മസ്ആ: സ്വഫാ-മർവ കുന്നുകൾക്കിടയിൽ സഅയ് നടത്തേണ്ട സ്ഥലം. * മീലൈനി [[അഖഌറെൻ]]: സ്വഫാമർവയിൽ സഅയ് നടത്തുമ്പോൾ പുരുഷന്മാർ വേഗതയിൽ നടക്കേണ്ടതിനായി പച്ച ചായമടിച്ച രണ്ട് തൂണുകൾ. * സംസം: മസ്ജിദുൽ ഹറമിനകത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കിണർ. ഇതിലെ വെള്ളം കുടിക്കുന്നതുകൊണ്ട് വളരെ അധികം പ്രതിഫലമുണ്ട്. രോഗശമനങ്ങൾക്കും മറ്റു ഉദ്ദേശ്യ സാഫല്യങ്ങൾക്കും നിയ്യത്ത്‌ ചെയ്ത് സംസംവെള്ളം കുടിക്കുന്നത് നല്ലതാണ് === മസ്ജിദുൽ നമിറ === [[പ്രമാണം:Makkah arafat.jpg|left|thumb|അറഫാ സംഗമം നടക്കുന്ന നമിറ]] [[ഹിജ്റ വർഷം|ഹിജ്റ]] പത്താം വർഷം ദുൽഖഅദ് മാസം ഇരുപത്തിയഞ്ചിന് മുഹമ്മദ്‌ നബിയും അനുയായികളും ഹജ്ജ് കർമ്മത്തിനായി പുറപ്പെടുകയും ശേഷം അറഫയുടെ സമീപത്ത് നമിറ എന്ന സ്ഥലത്ത് നിർമ്മിച്ച തമ്പിൽ ഉച്ചവരെ കഴിച്ചു കൂട്ടുകയും ചെയ്തു. ളുഹറിൻറെ സമയമായപ്പോൾ മുഹമ്മദ്‌ നബി തൻറെ ഒട്ടകപുറത്ത് കയറി ബത്വനുൽ വാദി എന്ന ഇന്ന് അറഫയിലെ നമിറ പള്ളി നിൽക്കുന്നിടത്ത് തൻറെ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ വിടവാങ്ങൽ പ്രസംഗം നടത്തി. ഈ പ്രദേശത്താണ് പിന്നീട് നമിറ പള്ളി സ്ഥാപിച്ചത്. പരിശുദ്ധമായ ഹജ്ജ്‌ കർമ്മത്തിനായി ലോകത്തിന്റെ നാനാഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും എത്തുന്ന ലക്ഷക്കണക്കിന് വിശ്വാസികൾ അറഫയിൽ സമ്മേളിക്കുന്നത് ഇവിടെയാണ്‌.‌ അറഫയിൽ നമിറ പള്ളിയിൽ ളുഹർ നമസ്‌കാരത്തോടെയാണ് ഇവിടുത്തെ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത്. 124,000 ചതുരശ്ര അടി വിസ്തീർണമുള്ള പള്ളിയിൽ മൂന്നു ലക്ഷം ആളുകൾക്ക് ഒരുമിച്ചു നമസ്കാരം നിർവഹിക്കാൻ സൗകര്യമുണ്ട്. അറഫാ പള്ളിയെന്നും ഹസ്രത്ത് ഇബ്റാഹീമിന്റെ പള്ളിയെന്നും ഇതിനു പേരുണ്ട്. ഒരു ലക്ഷത്തി ഇരുപത്തിനാലായിരം ചതുരശ്രമീറ്റർ വിസ്തീർണമുള്ള മസ്ജിദുന്നമിറയുടെ ഒരു ഭാഗം അറഫയുടെ പരിധിക്ക് പുറത്താണ്. അത് അടയാളപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. വാദീ നമിറയിൽസ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് കൊണ്ടാണിതിന് മസ് ജിദുന്നമിറ എന്ന് പേർവന്നത്. മിനയുടെ ദിശയിലാണ് മസ് ജിദുന്നമിറ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്<ref>{{Cite web |url=http://www.hajinformation.com/main/k10.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-03-21 |archive-date=2010-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100114214613/http://hajinformation.com/main/k10.htm |url-status=live }}</ref>. === മിന === {{പ്രലേ|മിന}} മക്കയിൽ നിന്ന് അഞ്ച് കിലോമീറ്റർ അകലെ കിഴക്ക് ഭാഗത്താണ് [[മിന|മിനാ താഴ്‌വര]] .ഹജജ് കർമ്മത്തിന്റെ ചടങ്ങുകളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി മക്കയിൽ നിന്ന് ഹാജിമാർ എത്തുന്നത് ടെന്റുകളുടെ നഗരമായ മിനാ താഴ്‌വരയിലേക്ക് ആണ്. ഹജ്ജ് കർമത്തിന് വേണ്ടി ദുൽഹജ്ജ് 11, 12, 13 എന്നീ മൂന്നു ദിവസങ്ങളിൽ ആണ് മിനയിൽ രാപാർക്കേണ്ടത്. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ വളരെ ഭക്തിയോടും ഹൃദയ സാന്നിധ്യത്തോടും മിനയിൽ കഴിഞ്ഞുകൂടണം. രാത്രിയുടെ മുഖ്യഭാഗം മിനയിൽ താമസിക്കൽ നിർബന്ധമാണ്. പകൽ മിനയിലുണ്ടായിരിക്കണമെന്നില്ല<ref name= />. [[പ്രമാണം:Masjid khaif mina.JPG‎|thumb|center|750px|<div class="center">മിനാ താഴ്‌വരയിലെ തമ്പുകൾ. മധ്യത്തിൽ മസ്ജിദുൽ ഖൈഫ്</div>]] === മസ്ജിദുൽ ഖൈഫ് === മക്കയുടെയും [[അറഫാ സംഗമം|അറഫയുടെയും]] മധ്യേ തെക്കുഭാഗത്തായി [[മിന|മിനയിലാണ്]] മസ്ജിദുൽ ഖൈഫ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. 25000 ചതുരശ്ര മീറ്റർ വിസ്തൃതിയുള്ള ഖൈഫ് പള്ളിയിൽ 25000 പേർക്ക് ഒരുമിച്ചു നമസ്കരിക്കാൻ സൌകര്യമുണ്ട്. വിശാലമായി, നീളാകൃതിയിൽ വളരെ ഭംഗിയായി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ഖൈഫ് പള്ളിയുടെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് ചുമരുകളോട് ചേർന്നതാണ് മിഹ്റാബ്. മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ വിടവാങ്ങൽ ഹജ്ജിൽ മിനായിൽ അദ്ദേഹത്തിന് കൂടാരമൊരുക്കിയത് ഇവിടെയാണ്. ഹിജ്റ 256-ൽ [[അബ്ബാസി ഖിലാഫത്ത്|അബ്ബാസി ഖലീഫ]] അൽ-മുഅതമദ് മുതൽ അധികാരത്തിലിരുന്ന രാജാക്കൻമാരും [[ഗവൺമെന്റ്|ഭരണാധികാരികളും]] ഈ പള്ളിയുടെ പുനർനിർമ്മാണ പ്രക്രിയയിൽ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധ പതിപ്പിച്ചിരുന്നു<ref name= />. === മശ്അറുൽ ഹറാം === മുസ്ദലിഫയിലെ ഖുസഅ എന്ന പർവതത്തിന്‌ താഴെയാണ് മസ്ജിദ് മശ്അറുൽ ഹറാം എന്ന പള്ളിയടങ്ങിയ മശ്അറുൽ ഹറാം എന്ന പ്രദേശം. 5040 ച.മീറ്റർ വിസ്തീർണമുള്ള പള്ളിയിൽ 12000 പേർക്ക് നമസ്‌കരിക്കാനുള്ള സൗകര്യമുണ്ട്. പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ്‌ നബി ഹജ്ജിന്റെ സമയത്ത് രാത്രി താമസിച്ച സ്ഥലത്ത് പിന്നീട് നിർമിച്ചതാണ് ഈ പള്ളി. === മുഹമ്മദ്‌ ബിൻ അലി ശാഫി മസ്ജിദ് === മക്കയിൽ തൻഈം എന്ന സ്ഥലത്താണ് മുഹമ്മദ്‌ ബിൻ അലി ശാഫി മസ്ജിദ്. ഇവിടെ ഇപ്പോൾ 15,000 ആളുകൾക്ക്‌ നമസ്‌കരിക്കാൻ സൗകര്യമുണ്ട്‌. തന്ഈം മക്കക്കാരുടെ ഉംറയുടെ മീഖാത്താണ്. ഇവിടെയാണ്‌ പ്രശസ്‌ത സ്വഹാബി ഖുബൈബ് രക്തസാക്ഷിയായത്‌. === മസ്ജിദുൽ റായ === മക്കയിലെ ജൌദരീ ടൌണിന്റെ നടുവിൽ ജഫ്ഫാലി ബജാറിലേക്ക് കടക്കുന്ന ഒരു ചെറിയ വഴിയുടെ ഇടതുഭാഗത്തുള്ള പള്ളിയാണിത്. ഈ സ്ഥാനം മുഹമ്മദ്‌ നബി മക്കാ ഫതഹ് വേളയിൽ മുഅല്ലായിൽകൂടി കടന്ന് വന്ന് പതാക നാട്ടിയതും നിസ്കരിച്ചിട്ടുള്ളതുമായ സ്ഥലമാകുന്നു. ഈ പതാക ഇപ്പോൾ തുർക്കിയിലെ ഇസ്താംപൂൾ മ്യൂസിയത്തിലുണ്ട്. ഈ പള്ളിയുടെ മൂന്നുവശവും റോഡുകളുണ്ട്. പള്ളി ഇപ്പോൾ പുതുക്കിപ്പണിത് വലുതാക്കിയിരിക്കുന്നു. === മസ്ജിദുൽ ജിന്ന് === അൽ-മുഅല്ലയുടെ വടക്കെ അതിർത്തിയിൽ ആണ് മക്കക്കാരുടെ ഖബർസ്ഥാനമായ മസ്ജിദുൽ ജിന്ന് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മുഹമ്മദ്‌ നബിയിൽ നിന്ന് ജിന്നുകൾ ഖുർആൻ ശ്രവിക്കുകയും നബിയുമായി ബൈഅത്ത് ചെയ്യുകയും ഉണ്ടായത് ഈ സ്ഥലത്തു വെച്ചായിരുന്നു. പിന്നീട് ഇവിടെ പണിത പള്ളിക്ക് മസ്ജിദുൽ ജിന്ന് (ജിന്ന് പള്ളി) എന്ന് പേരിട്ടത്. ഇപ്പോൾ ഈ പള്ളി പുതുക്കിപ്പണിത് വളരെ ഭംഗിയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. === മസ്ജിദുൽ മുബായഅ === മക്കയിലെ കബറിടമായ മുഅല്ലയിൽ നിന്നും വടക്കോട്ട് മിനയിലേക്ക് പോകുന്ന വഴിയുടെ വലതുഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പള്ളിയാണ് മസ്ജിദുൽ മുബായഅ. മക്കാ ഫത്ഹ്(മക്കാ വിജയം) വേളയിൽ മുഹമ്മദ്‌ നബി ജനങ്ങളുമായി ഇവിടെ വെച്ച് പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തിരുന്നതായി ചരിത്രമുണ്ട്. === മസ്ജിദുൽ ഇജാബ === ഹജ്ജിന്റെ കർമ്മങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി മുഹമ്മദ്‌ നബി മിനയിൽ നിന്ന് മക്കയിലേക്ക് മടങ്ങിയപ്പോൾ മക്കയിൽ പ്രവേശിക്കും മുമ്പ് വിശ്രമിക്കാൻ താവളമടിച്ച മക്കാ ഖബർ സ്ഥാനിനടുത്തുള്ള അൽ മുഹസ്സബ് എന്ന് പറയുന്ന സ്ഥലത്താണ് മസ്ജിദുൽ ഇജാബ നിലകൊള്ളുന്നത്. === തഹ്ഫീളുൽ ഖുർആൻ കേന്ദ്രം === മക്കയിലെ സഖാഖിലാണ് തഹ്ഫീളുൽ ഖുർആൻ കേന്ദ്രം പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ പ്രഥമ ഭാര്യ ഖദീജയുടെ വീട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് ഇവിടെയാണ്‌. ഇവിടെ വെച്ചാണ് ഖദീജയുടെയും മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെയും വിവാഹം നടന്നത്. ഖദീജയുടെ മരണശേഷവും ഹിജ്റ വരെ നബി ഇവിടെ താമസിച്ചു. മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ മക്കളിൽ ഇബ്റാഹീം ഒഴിച്ചുള്ളവർ ജനിച്ചത് ഈ വിട്ടിൽവെച്ചാണ്. === വാദി മുഹസ്സിർ === മുസ്ദലിഫക്കും മിനക്കുമിടയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒഴിഞ്ഞ ഒരു താഴ്‌വരയാണ് ചരിത്ര പ്രാധാന്യമുള്ള വാദി മുഹസ്സിർ. കഅബ പൊളിക്കാൻ വന്ന അബ്രഹത്തിനും സൈന്യത്തിനും നേരെ ദൈവ ശിക്ഷ ഇറങ്ങിയത് ഈ പ്രദേശത്ത് വെച്ചാണ് എന്നാണു വിശ്വാസം. ക്ഷീണിതരായി നിലം പൊത്തുന്നതിനാണ് അറബിയിൽ 'ഹസ്സറ' എന്ന് പറയുന്നത്. ഈ വാക്കിൽ നിന്നാണ് വാദി മുഹസ്സിർ എന്ന പേര് വന്നത്. ദൈവകോപമിറങ്ങിയ സ്ഥലമായതു കൊണ്ട് മുഹമ്മദ്‌ നബി ഈ താഴ്‌വരയിലെത്തിയപ്പോൾ തന്റെ ഒട്ടകത്തിന്റെ വേഗത വർദ്ധിപ്പിച്ചിരുന്നു എന്ന് ഇസ്‌ലാമിക ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ വന്നിട്ടുണ്ട്. == സംസ്കാരം == പുണ്യ നഗരമായത് കൊണ്ട് തന്നെ ലോകത്തിന്റെ നാനാ തുറകളിൽ നിന്നും ഉള്ള ആളുകൾ മക്കയിൽ വന്നു പോകുന്നുണ്ട്. അത് കൊണ്ട് മക്കയുടെ പ്രബുദ്ധമായ സംസ്കാരവും അതിൽ നിഴലിച്ചു കാണുന്നുണ്ട്. ഹിജാസ് അറബിയാണ് പ്രാദേശികമായി ഇവിടെ ഉപയോഗത്തിലുള്ള ഭാഷ. വിവിധ ഭാഗത്ത്‌ നിന്നും വരുന്ന തീർത്ഥാടകർ അവരവരുടെ ഭാഷകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. മക്കയിലെ ഹജിനോടനുബന്ധിച്ചുള്ള പ്രധാന തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങളിലെല്ലാം പ്രാദേശികമായ ഭാഷയിലുള്ള സൂചനാ ബോർഡുകളും വിവിധ ഭാഷക്കാരായ വളണ്ടിയർമാരെയും കാണാം<ref>{{Cite web |url=http://www.mideasttravelling.net/saudi_arabia/mecca/mecca_culture.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2014-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141114062900/http://www.mideasttravelling.net/saudi_arabia/mecca/mecca_culture.htm |url-status=dead }}</ref>. === ജനസംഖ്യ === 2007-ലെ കണക്കെടുപ്പ് പ്രകാരം മക്കയിൽ 1700000 ജനങ്ങൾ വസിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിൽ 75 ശതമാനം സ്വദേശികളും 25 ശതമാനം വിദേശികളുമാണ്. വിദേശികളിൽ 19 ശതമാനം ഉള്ള യെമൻ സ്വദേശികളാണ് മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നത്. ഇന്ത്യ പാകിസ്താൻ അടക്കം ഏഷ്യൻ രാജ്യക്കാരും ഈജിപ്ത് അടക്കമുള്ള ആഫ്രിക്കൻ വംശജരും ബാക്കിയുള്ള ആറു ശതമാനത്തിൽ പെടുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://ttc-ad4.com/Travel/index.php?option=com_content&view=article&id=52&Itemid=68 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304220248/http://ttc-ad4.com/Travel/index.php?option=com_content&view=article&id=52&Itemid=68 |url-status=dead }}</ref>. === ജീവിത രീതി === മക്കയിലെ ജീവിതരീതി മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ കാലം മുതൽ തന്നെ മതപരമായ ചട്ടക്കൂടിൽ നിന്ന് കൊണ്ടുള്ളതാണ്. മുസ്ലിങ്ങൾക്ക്‌ മാത്രം പ്രവേശനമുള്ള നഗരം കൂടിയാണ് മക്ക. അഞ്ചു നേരത്തെ നമസ്കാരത്തിനും ഇവിടുത്തെ ആളുകൾ അധികവും മസ്ജിദുൽ ഹറമിലെത്തുന്നു. ഹജ്ജിനെത്തുവർക്ക് സേവനം ചെയ്യാനും ഇവിടെ സ്വദേശികൾ മുൻപന്തിയിൽ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. രാജ്യത്തെ വിവിധ സർവകലാശാലാ വിദ്യാർത്ഥികളടക്കം എല്ലാ വിഭാഗങ്ങളും വിദേശ വളണ്ടിയർമാരും ഇവിടെ നിന്നും മടങ്ങുന്നത് വരെ ഹാജിമാരെ സേവിക്കാൻ രംഗത്തുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ആഹാര ക്രമം === [[പ്രമാണം:Mixed Shawarma (2843435528).jpg|right|thumb|റൊട്ടിയിൽ തയ്യാറാക്കിയ ഷവർമ]] [[പ്രമാണം:Mandi.PNG|left|thumb|യെമൻ ഭക്ഷണമായ മന്തി]] മറ്റു സൗദി അറേബ്യൻ നഗരങ്ങളെ പോലെ അരിയും ഇറച്ചിയും ചേർത്ത് വേവിച്ച [[കബ്സ]] തന്നെയാണ് മക്കയിലെയും പ്രധാന ഭക്ഷണം<ref name= />. അത് പോലെ [[മന്തി|യെമനി മന്തിയും]] ഒരു പ്രധാന ഭക്ഷണമാണ്. ഇറച്ചിയിൽ വേവിച്ച ഭക്ഷണങ്ങളായ [[ഷവർമ]], കഫ്ത, [[കബാബ്]] എന്നിവ ഇവിടെ അധികം വില്പന നടക്കുന്ന ഭക്ഷണങ്ങളിൽ പെടുന്നു. റമദാനിൽ നോമ്പ് തുറ സമയങ്ങളിൽ [[സമൂസ]], മധുര പലഹാരങ്ങൾ, [[ഈന്തപ്പഴം]], [[സംസം|സംസം വെള്ളം]], അറബിക് കോഫി എന്നിവയാണ് പ്രധാനമായും ഉപയോഗിക്കുന്നത്. [[മസ്ജിദുൽ ഹറാം|മസ്ജിദുൽ ഹറമിൽ]] നോമ്പ് തുറ സമയങ്ങളിൽ എത്തുന്ന വിശ്വാസികൾക്കും ഇത്തരം ഭക്ഷണം നൽകുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ഹജ്ജ് വേളകളിൽ [[അറഫാ സംഗമം|അറഫയിലും]] [[മിന|മിനായിലും]] സൗദി ഭരണ കൂടവും വിവിധ കമ്പനികളും മറ്റു വ്യക്തികളും സൌജന്യമായി ഭക്ഷണ വിതരണം നടത്തുന്നു. വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നും വരുന്ന [[തീർത്ഥാടനം|തീർത്ഥാടകർക്ക്]] സ്വന്തം നാടുകളിലെ പ്രാദേശിക ഭക്ഷണങ്ങൾ ഇവിടെ ലഭിക്കുന്നു. [[ഹജ്ജ്]] സമയത്ത് മിനായിൽ ടെന്റുകളിൽ ഹാജിമാർക്ക് അതതു മുതവഫ് കേന്ദ്രങ്ങളാണ് ഭക്ഷണം ഒരുക്കുന്നത്. പലചരക്ക് കടകൾ, ഹോട്ടലുകൾ, ബൂഫിയകൾ എന്നിങ്ങനെ വിവിധ തരം ബസ്തകൾ മിനായിൽ താൽക്കാലികമായി ഒരുക്കാറുണ്ട്‌. ഇവിടെ തീർത്ഥാടകർക്ക് വേണ്ടി വിൽപനക്ക് വെച്ച ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കളുടെ ഗുണമേന്മ, കാലാവധി, ബസ്തകളുടെ ശുചിത്വം, മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ ലൈസൻസ് എന്നിവ വാണിജ്യമന്ത്രാലയ ഉദ്യോഗസ്ഥർ പരിശോധന നടത്തി ഗുണമേന്മ ഉറപ്പു വരുത്തുന്നു<ref name= />. == സാമ്പത്തിക രംഗം == [[പ്രമാണം:makkah_shopping_center.jpg|left|thumb|മക്കയിലെ അബ്രാജ് അൽ- ബൈത്ത് ഷോപ്പിംഗ്‌ സെന്റർ]] മക്കയുടെ സാമ്പത്തിക മേഖല കൂടുതലും ഇവിടെയെത്തുന്ന [[തീർത്ഥാടനം|തീർത്ഥാടകരെ]] ആശ്രയിച്ചാണ് നില കൊള്ളുന്നത്‌. തീർത്ഥാടകർ ഇവിടെ എത്തി താമസിക്കുന്ന ഹോട്ടലുകൾ, ഇവിടെ നിന്നും ഷോപ്പിംഗ്‌ നടത്തുന്നതും മറ്റും ആണ് ഇവിടുത്തെ പ്രധാന വരുമാന സ്രോതസ്<ref name= />. ചെറിയ തോതിലുള്ള വ്യാവസായിക സ്ഥാപനങ്ങൾ അല്ലാതെ മക്കയിൽ കൂടുതലായി [[വ്യവസായം|വ്യാവസായിക]] ശാലകളോ മറ്റു കൃഷിയിടങ്ങളോ ഒന്നും ഇല്ല. മറ്റു പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നും കപ്പൽ മാർഗ്ഗം ജിദ്ദയിലെത്തി അവിടെനിന്നും [[റോഡ്‌]] മാർഗ്ഗം ആണ് ഇവിടേയ്ക്ക് ചരക്കുകൾ എത്തുന്നത്. ലോകത്തെ പ്രമുഖ [[ഹോട്ടൽ]] ഗ്രൂപ്പുകൾ എല്ലാം ഇവിടെയുണ്ട്. പ്രമുഖ വിദേശ ട്രാവൽ പ്രതിനിധികൾ എല്ലാം ഇവിടേയ്ക്ക് തീർത്ഥാടകരെ എത്തിക്കുന്നുണ്ട്. മത ഗ്രന്ഥങ്ങൾ വിൽക്കുന്ന [[പുസ്തകം|പുസ്തക]] ശാലകൾ, വിദേശ കറൻസി കൈമാറ്റം ചെയ്യുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾ, ഹോട്ടലുകൾ തുടങ്ങി തീർത്ഥാടകരെ ബന്ധിപ്പിച്ചുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾ ഇവിടെ കൂടുതലായി കാണുന്നു. === വാണിജ്യം === [[പ്രമാണം:Trade - a part of Meccan life - Flickr - Al Jazeera English.jpg|right|thumb|മക്കയിലെ തുണിത്തരങ്ങൾ വിൽക്കുന്ന ഒരു കട]] ഹജ്ജ് കഴിയുന്നതോടെ മക്കയിലെ കച്ചവട കേന്ദ്രങ്ങളിൽ തിരക്കേറുന്നു. മടക്കയാത്രക്ക് മുമ്പായി പുണ്യഭൂമിയിലെത്തിയതിന്റെ സ്മരണക്കും കുടുംബത്തിനും അടുത്ത ബന്ധുക്കൾക്കും സാധനങ്ങളും ഉപഹാരങ്ങളും വാങ്ങിയാണ് തീർത്ഥാടകർ ഇവിടെ നിന്നും തരിച്ചു പോകുന്നത്. ഹജ്ജ് വേളയിൽ കൂടുതലായി വിറ്റഴിക്കുന്ന ചരക്കുകൾ കച്ചവടക്കാർ നേരത്തെ സ്‌റ്റോക്ക് ചെയ്യാറുണ്ട്. കൂടാതെ പലയിനം സാധനങ്ങളുമായി വഴിവാണിഭക്കാരും രംഗത്തുണ്ടാകും. [[ഈത്തപ്പഴം]], [[ഉപഹാരം|ഉപഹാരങ്ങൾ]], സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ, [[ഇലക്ട്രോണിക്സ്]] സാമഗ്രികൾ, [[വസ്ത്രം|വസ്ത്രങ്ങൾ]] എന്നിവയുടെ കടകളിലാണ് കൂടുതലായി തീർത്ഥാടകരെ ആകർഷിക്കുന്നത്. ഹജ്ജ് കഴിഞ്ഞ ശേഷം. തസ്ബീഹ് മാല, നമസ്‌കാര വിരിപ്പ്, തൊപ്പി, ഇരുഹറമുകളുടെ ഫോട്ടോകൾ, മോതിര കല്ലുകൾ, ആഭരണങ്ങൾ, അത്തറുകൾ, റെഡിമെയ്ഡ് വസ്ത്രങ്ങൾ, ഇലക്‌ട്രോണിക് ഉപകരണങ്ങൾ എന്നിവ വിൽക്കുന്ന കേന്ദ്രങ്ങളിലാണ് കൂടുതൽ തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുള്ളത്. മക്കയിലെ പ്രധാന മാർക്കറ്റാണ് ഉതൈബിയ്യ മാർക്കറ്റ് (സൂക്ക്‌ ഉതൈബിയ്യ). ഇവിടെ സുഗന്ധ ദ്രവ്യ ഉല്പന്നങ്ങളുടെ പ്രമുഖ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഉണ്ട്<ref name= />. === ടൂറിസം === മക്കയിലെ ടൂറിസം രംഗം തീർഥാടകരെ ആശ്രയിച്ചാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. ടൂറിസം വകുപ്പിന്റെ ലൈസൻസില്ലാതെ നഗരത്തിൽ ഹോട്ടലുകൾ പ്രവർത്തിക്കാൻ പാടില്ല. ഹറമിനടുത്തും പരിസരങ്ങളിലുമായി താമസ രംഗത്ത് തീർഥാടകർക്ക് മികച്ച സേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി ടൂറിസം വകുപ്പ് നിർദ്ദേശം പാലിക്കാത്ത ഹോട്ടലുകൾ മക്ക ടൂറിസം വകുപ്പ് അടച്ചു പൂട്ടുന്നു. == അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ == === ഗതാഗതം === കുന്നുകളും [[മല|മലകളും]] നിറഞ്ഞ പ്രദേശമായ മക്കയിൽ മലകൾ തുരന്നിട്ടാണ് റോഡ് [[ഗതാഗതം]] സുഗമമാക്കിയിരിക്കുന്നത്. [[പാറ|പാറക്കല്ലുകളും]] ഉറച്ച പര്’വതങ്ങളും നിറഞ്ഞ മക്ക പ്രദേശത്ത് നിരവധി തുരങ്കങ്ങളാണ് ഇത്തരത്തിൽ ഉള്ളത്. മക്കയിലെ വിവിധ റോഡുകളിലും പ്രധാന പ്രവേശന കവാടങ്ങളിലും വിവിധ പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കുന്നതിന് ബൃഹദ് പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കി കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. റോഡുകളിലെ തിരക്ക് കുറക്കുന്നതിനാവശ്യമായ [[തുരങ്കം|തുരങ്കങ്ങളും]] [[പാലം|പാലങ്ങളും]] നിർമ്മിക്കുന്നതടക്കമുള്ള വിവിധ പദ്ധതികൾ ദ്രുത ഗതിയിലാണ് ഇവിടെ നടക്കുന്നത്. ==== റോഡ്‌ ==== [[പ്രമാണം:Makkah road rush.jpg|left|thumb|മക്കയിലെ തിരക്ക് പിടിച്ച വീഥി]] [[പ്രമാണം:Saptco mecca.jpg|right|thumb|മക്ക നഗരത്തിൽ സർവീസ് നടത്തുന്ന സൗദി ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപറേഷൻ ബസ്]] മക്ക മുനിസിപ്പാലിറ്റി റോഡുകളുടെ വികസനത്തിന് വലിയ പ്രധാന്യം നൽകുന്നുണ്ട്. മക്കയിലെ എല്ലാ റോഡുകളും വളരെയധികം തിരക്ക് പിടിച്ചതാണ്<ref>{{Cite web |url=http://hafeezrm.hubpages.com/hub/Hajj-II |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2012-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120908103353/http://hafeezrm.hubpages.com/hub/Hajj-II |url-status=dead }}</ref>. പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിൽ തീർത്ഥാടകർക്ക് വളരെ സഹായകരമാണ് ഇവിടുത്തെ ഷട്ടിൽ ബസ് സർവീസ്<ref>{{Cite web |url=http://www.hajinformation.com/main/m80335.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206001818/http://www.hajinformation.com/main/m80335.htm |url-status=live }}</ref>. ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടകർക്ക് വേണ്ടി മിനായിൽ കിഴക്കുപടിഞ്ഞാറായി അനേകം സമാന്തര റോഡുകളും അവയെ പരസ്പരം ബന്ധിക്കുന്ന സ്ട്രീറ്റുകളും അവക്കൊക്കെ പേരും നമ്പറും ഉണ്ട്. കൂടാതെ ഇരുപത്തിനാലു മണിക്കൂറും പൊലീസ് സർവീസും ആയിരക്കണക്കിന് സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകരുടെ സേവനവും തിരക്ക് സമയങ്ങളിൽ സഹായകരമാണ്. തീർത്ഥാടകരെ താമസ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ നിന്ന് ഹറമിലെത്തിക്കുന്നതിനും തിരിച്ചും സർവീസ് നടത്തുന്നതിനു ഗോൾഫ് വണ്ടികൾ ഇപ്പോൾ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. നേരത്തെ ഇന്ത്യൻ നിർമ്മിത [[ഓട്ടോറിക്ഷ|ഓട്ടോറിക്ഷകളായിരുന്നു]] തീർത്ഥാടകർക്ക് നൽകിയിരുന്നത്. പുകയും ശബ്ദവും മൂലമുണ്ടാകുന്ന മലിനീകരണം ഒഴിവാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായാണ് അതൊഴിവാക്കി പകരം ഗോൾഫ് വണ്ടികൾ ഏർപ്പെടുത്തിയത്. ഹജ്ജ് വേളകളിൽ നഗര മധ്യത്തിലെ തിരക്കൊഴിവാക്കാൻ ഹറമിനടുത്തേക്കും പുണ്യ സ്ഥലങ്ങളിലേക്കും മിനി ബസുകൾക്ക് കർശന നിയന്ത്രണമേർപ്പെടുത്തുന്നു. മിനി ബസുകൾ പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് കടക്കുന്നത് നിരീക്ഷിക്കാൻ പ്രത്യേക ഉദ്യോഗസ്ഥരെയും വിന്യസിക്കാറുണ്ട്‌. [[പ്രമാണം:To mina3.jpg|left|thumb|ഹജ്ജ് കർമങ്ങൾക്കായി മിനായിലേക്ക് വാഹനങ്ങളിൽ പോകുന്ന ഹാജിമാർ]] ഹജ്ജ് അനുമതി പത്രമില്ലാത്തവരുടെയും അനധികൃത താമസക്കാരുടെയും നുഴഞ്ഞുകയറ്റം തടയുന്നതിന് ഹജ്ജ് സമയങ്ങളിൽ മക്കക്കടുത്ത 12 പ്രവേശന കവാടങ്ങളിൽ പാസ്‌പോർട്ട് വിഭാഗം പരിശോധന കൂടുതൽ കർശനമാക്കാറുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://article.wn.com/view/2011/10/29/Men_dressed_as_women_caught_at_Makkah_checkpoint/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2012-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121216003034/http://article.wn.com/view/2011/10/29/Men_dressed_as_women_caught_at_Makkah_checkpoint/ |url-status=live }}</ref>. [[മരുഭൂമി|മരുഭൂമികളിലൂടെയുള്ള]] നുഴഞ്ഞുകയറ്റം പൊലീസിന്റെ സഹായത്തോടെ നിരീക്ഷിക്കുന്നു. സ്ത്രീകളെ പരിശോധിക്കുന്നതിന് ചെക്ക്പോസ്റ്റുകളിൽ സ്ത്രീകളെ ജോലിക്ക് നിയമിക്കാറുണ്ട്. ഹജ്ജ് അനുമതിപത്രമില്ലാത്തവരെയും അനധികൃത താമസക്കാരെയും പ്രവേശന കവാടങ്ങളിലെത്തുന്നതിന് മുമ്പ് തന്നെ തടയുന്നതിന് മക്കയിലേക്ക് പുറപ്പെടുന്ന വാഹന പാർക്കിങ് കേന്ദ്രങ്ങളിലും മറ്റും രഹസ്യ നിരീക്ഷണം നടത്താൻ പ്രത്യേക സംഘം ഉണ്ട്. അമിത വേഗത, സിഗ്‌നൽ കട്ടിങ് തുടങ്ങിയ ട്രാഫിക് നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ച് പോകുന്നവരെ പിടികൂടുന്നതിനു പുതിയ രീതിയായ സാഹിർ സംവിധാനം നിലവിലുണ്ട്. ഇത് വഴി അതിസൂക്ഷ്മമായാണ് ട്രാഫിക് നിയമലംഘനങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നത്. വാഹന നമ്പർ, സ്ഥലം, സമയം, വാഹനമോടിക്കുന്ന ആൾ എന്നിവ കാമറയിൽ വ്യക്തമായി പതിയുന്നു. ശഅബാൻ, [[റമദാൻ]] മാസങ്ങളിൽ മക്കയിലത്തുന്ന തീർത്ഥാടകരുടെ തിരക്കും പരിഗണിച്ചു ഹറമിനടുത്ത് ഗതാഗതക്കുരുക്ക് ഒഴിവാക്കാൻ മക്ക ട്രാഫിക്കിനു കീഴിൽ പുതിയ വികസന പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കിവരുന്നുണ്ട്. തീർത്ഥാടകരുമായെത്തുന്ന ബസുകൾ ഹറമിനടുത്തേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നത് തടഞ്ഞ് മക്ക പ്രവേശന കവാടങ്ങളിൽ വെച്ച് വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലൊരുക്കിയ പാർക്കിങ് കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടാനായി ഹറമിലേക്ക് എത്തുന്ന റോഡുകളിൽ പ്രത്യേക ചെക്ക് പോയിൻറുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്ന നടപടികൾ പൂർത്തിയായിട്ടുണ്ട്. പാർക്കിങ് കേന്ദ്രങ്ങളിലത്തുന്ന തീർഥാടകരെ പിന്നീട് റിങ് റോഡ് ബസ് സർവീസ് വഴി ഹറമിലത്തിക്കും. മക്കയിൽ തിരക്കേറിയതോടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ട്രാഫിക് നിരീക്ഷണത്തിനും നിയന്ത്രണത്തിനും കൂടുതൽ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ ട്രാഫിക് വകുപ്പ് നിയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്. നിയമലംഘനങ്ങൾ പിടികൂടാൻ രഹസ്യ ട്രാഫിക് നിരീക്ഷകരും രംഗത്തുണ്ട്. ട്രാഫിക് രംഗത്തെ നിയമങ്ങളും നിർദ്ദേശങ്ങളും കർശനമായി പാലിക്കുകയും ഹറമിനടുത്ത റോഡുകളിൽ വാഹനങ്ങൾ പാർക്ക് ചെയ്യരുതെന്നും മക്ക ട്രാഫിക് നിയമപാലകർ നിർദ്ദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. തിരക്ക് കൂടുന്ന റമദാൻ മാസത്തിൽ അനധികൃതമായി ഓടുന്ന ഇരുചക്രവാഹനങ്ങൾ പിടികൂടാൻ പ്രത്യേക പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇത്തരം ഇരുചക്രവാഹനങ്ങൾ ഗതാഗതക്കുരുക്കിനും കാൽനടക്കാർക്കും പ്രശ്നമാകുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് ഇത്തരം പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇവരെ പിടികൂടാൻ മക്കയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ രഹസ്യട്രാഫിക് നിരീക്ഷകരെ നിയോഗിക്കാറുമുണ്ട്. '''ട്രെയിലർ ബസ് സർവീസ്''' ഹജ്ജ്-ഉംറ സീസണിൽ ഹറമിലേക്കും തിരിച്ചും തീർഥാടകരെ എത്തിക്കുന്നതിനുള്ള ട്രെയിലർ ബസ് സർവീസ് സൗജന്യമായി നഗരത്തിൽ സേവനം നടത്തുന്നുണ്ട്. മക്ക ഗവർണറേറ്റ്, ചേംബർ ഓഫ് കോമേഴ്സ്, ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് സെന്റർ സൊസൈറ്റി എന്നിവ ഉൾപ്പെട്ട സാമൂഹി പങ്കാളിത്ത പദ്ധതിയുടെ കീഴിലാണ് ട്രെയിലർ ബസ് സർവീസ് നടത്തുന്നത്. തീർഥാടകർക്ക് ഇതിൽ യാത്ര സൗജന്യമാണ്. പ്രായം കൂടിയവർക്കും വികലാംഗർക്കും അനായാസേന ഉപയോഗിക്കാവുന്ന വിധമാണ് ബസ് സംവിധാനിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഹറമിനടുത്ത് തിരക്ക് കുറക്കുക എന്നാ ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് 200 പേർക്ക് കയറാവുന്ന ഈ ബസുകൾ തയ്യാറാക്കിയിരിക്കുന്നത്. ;ജിദ്ദ-മക്ക ഹൈവേ: [[പ്രമാണം:An Entrance of Mecca on Jeddah Highway.JPG|left|thumb|ജിദ്ദ-മക്ക റോഡിലെ ഖുറാൻ രൂപത്തിലുള്ള പ്രവേശന കവാടം(ഹറം അതിർത്തി)]] വിശുദ്ധ നഗരമായ മക്കയെയും ജിദ്ദയെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന റോഡായതിനാൽ സൗദി അറേബ്യയിലെ തിരക്കേറിയ പാതകളിൽ ഒന്നാണ് ജിദ്ദ-മക്ക അതിവേഗ പാത. മക്ക-ജിദ്ദ റോഡിനു മുകൾ ഭാഗത്ത് ഖുർആൻ വാക്യങ്ങൾ ആലേഖനം ചെയ്ത നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ശിൽപ്പഭംഗി നിറഞ്ഞ കമാനം പ്രധാന ഹറം അതിർത്തി ആണ്. ജിദ്ദ-മക്ക എക്‌സപ്രസ് റോഡിലെ ശുമൈസിയിലാണ് പ്രധാന പരിശോധനാ കേന്ദ്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. തിരക്ക് സമയങ്ങളിൽ ഈ ചെക്ക്‌ പോസ്റ്റിനടുത്ത് റോഡിൽ കൂടുതൽ ട്രാക്കുകളും തുറക്കുന്നു. മക്കയിലേക്കുള്ള തീർത്ഥാടകർ ജിദ്ദ വിമാനത്താവളത്തിൽ ഇറങ്ങി ഇത് വഴി റോഡ്‌ മാർഗ്ഗമാണ് മക്കയിലെത്തുന്നത്. മക്കയിൽ നിന്നും ജിദ്ദയിലേക്കും തിരിച്ചും സൗദി ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപറേഷൻ (saptco) കൂടാതെ സ്വകാര്യ വാഹനങ്ങളും ഇത് വഴി സർവീസ് നടത്തുന്നുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.meccatraveller.info/view/airport-transfers-of-mecca.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-23 |archive-date=2011-09-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110906010740/http://www.meccatraveller.info/view/airport-transfers-of-mecca.html |url-status=dead }}</ref>. ;മക്ക-താഇഫ് മലമ്പാത: [[പ്രമാണം:Ta'if, Saudi Arabia locator map.png|right|thumb|സൗദി ഭൂപടത്തിൽ തായിഫിന്റെ സ്ഥാനം]] പുരാതന കാലം മുതൽ മക്കയെയും ത്വായിഫിനെയും ബന്ധിപ്പിച്ചിരുന്ന മലമ്പാതയാണ് മക്ക-[[താഇഫ്]] മലമ്പാത. ആയിരത്തോളം വർഷം പഴക്കമുള്ള ഈ മലമ്പാത [[സൗദി അറേബ്യ]]യിലെ പ്രധാന ആകർഷണങ്ങളിൽ പെട്ടതാണ് . ഒരു കാലത്ത് മക്കക്കും താഇഫിനുമിടയിൽ യാത്രക്കും ചരക്കുകൾ കൊണ്ടുപോകുന്നതിനും ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഏക വഴിയായിരുന്നു ഇത്. താഇഫ് അൽകറ-മക്ക ഇരട്ടപ്പാത റോഡ് നിലവിൽവരുന്നതുവരെ കാൽനടയായും ഒട്ടകപ്പുറത്തും ആളുകളുടെ ഇതുവഴിയായിരുന്നു സഞ്ചരിച്ചിരുന്നത്. ഒട്ടകങ്ങളുടെ സഞ്ചാരം എളുപ്പമാക്കും വിധമായിരുന്നു മലമ്പാത നിർമ്മിച്ചിരുന്നത്. നൂറ്റാണ്ടുകൾ പിന്നിട്ടും യാതൊരു കേടുപാടുമില്ലാതെ നിലനിന്ന ഈ മലമ്പാത ഇന്നും അത്ഭുതമാണ്. മലമ്പാതയുടെ ചരിത്രപുരാതന രൂപം നിലനിർത്തിയാണ് 1700 മീറ്ററോളം നീളത്തിൽ അറ്റകുറ്റപണികൾ പൂർത്തിയാക്കിയിരിക്കുന്നത്. മൂന്നുമുതൽ 10 മീറ്റർ വരെ ഇതിനു വീതിയുണ്ട്. ടൂറിസ്റ്റുകൾക്കായി പ്രവേശന കവാടത്തിൽ വിശ്രമകേന്ദ്രങ്ങളും പാർക്കിങ് സൗകര്യവും ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. പാതവക്കുകളിലായി ഇരിപ്പിടങ്ങളും അവശിഷ്ടങ്ങൾ നിക്ഷേപിക്കാനുള്ള പെട്ടികളും പാതയുടെ ചരിത്ര പ്രാധാന്യം പരിചയപ്പെടുത്തുന്ന ബോർഡുകളും സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. ചരിത്ര പുരാതനമായ ഈ നടപ്പാതയുടെ പുനരുദ്ധാരണം നടത്തി മേഖലയുടെ ടൂറിസ വികസനത്തിന് മുതൽക്കൂട്ടാക്കിയിട്ടുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://arabnews.com/saudiarabia/article561462.ece |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2012-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118170308/http://arabnews.com/saudiarabia/article561462.ece |url-status=live }}</ref>. ;തുരങ്കങ്ങൾ: [[പ്രമാണം:Mecca tunnel.jpg|left|thumb|മക്കയിലെ വാഹനങ്ങൾ കടന്നു പോകുന്ന ഒരു തുരങ്കം]] പ്രധാനമായും ഹജ്ജ് വേളയിൽ ഹറമിലേക്കും പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിലേക്കും തിരിച്ചുമുള്ള തീർത്ഥാടകരുടെ യാത്ര എളുപ്പമാക്കുന്നതിനു വേണ്ടി നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ളതാണ് മക്കയിലെ [[തുരങ്കം|തുരങ്കങ്ങൾ]]. വലിയ [[പാറ]]ക്കെട്ടുകൾ നിറഞ്ഞ കുന്നുകൾക്കിടയിലൂടെയുള്ള തുരങ്കങ്ങൾ മക്കയിലെ റോഡുകളുടെ കയറ്റിറക്കം വലിയ തോതിൽ കുറക്കുകയും തീർത്ഥാടന പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് എളുപ്പത്തിൽ എത്തിച്ചേരാൻ സഹായിക്കുന്നതുമാണ്. മക്കയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലായി 51തുരങ്കങ്ങളാണുള്ളത്. ഇതിൽ പത്തോളം തുരങ്കങ്ങൾ കാൽനടക്കാർക്ക് മാത്രമായി നീക്കിവെച്ചിട്ടുണ്ട്. വാഹനങ്ങൾക്കും കാൽനടക്കാർക്കും അത്യാധുനിക സൗകര്യങ്ങളോടെ വെവ്വേറെ റോഡുകളും തുരങ്കങ്ങളുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.gearthblog.com/blog/archives/2009/10/tunneling_under_the_city_of_mecca.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2012-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120104125218/http://www.gearthblog.com/blog/archives/2009/10/tunneling_under_the_city_of_mecca.html |url-status=live }}</ref>. ഈ തുരങ്കങ്ങൾ വഴി കിലോമീറ്റർ ദൂരത്ത് നിന്ന് തീർത്ഥാടകർക്ക് നേരിട്ട് വേഗം ഹറമിലെത്താനും തിരിച്ചുപോകാനും സാധിക്കുന്നു. ഹറമിനടുത്ത റോഡുകളിലെ ട്രാഫിക് കുരുക്കൊഴിവാക്കാനും ഇത് വഴി കഴിയുന്നു. മസ്ജിദുൽ ഹറമിലെ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി കാൽനടയാത്രക്കാർക്കായി പുതിയ മൂന്ന് തുരങ്കങ്ങളുടെ നിർമ്മാണം നടക്കുന്നുണ്ട്. ജബൽ ഹിന്ദിന് (ഇന്ത്യൻ മല) സമീപത്തെ വടക്കൻ മുറ്റത്തുനിന്ന് തുടങ്ങി ഹജൂൻ ഡിസ്ട്രിക്ടിലെ സിവിൽ ഡിഫൻസ് ആസ്ഥാനത്തിനടുത്ത ജബൽ ദുഫാനിൽ അവസാനിക്കുന്ന 1200 മീറ്റർ ദൈർഘ്യമുള്ള തുരങ്കമാണ് ഇതിൽ വലുത്. 1100 മീറ്റർ നീളമുള്ള പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്തെ തുരങ്കം ശാമിയയിൽനിന്ന് തുടങ്ങി ദഹലത് ഹർബ് വഴി ജർവൽ വരെയായിരിക്കും. ജബൽ കഅബ റോഡിൽനിന്ന് തുടങ്ങുന്ന 700 മീറ്റർ നീളമുള്ള മൂന്നാമത്തെ തുരങ്കം മറ്റു രണ്ടു തുരങ്കങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കും<ref>{{Cite web |url=http://www.bloomberg.com/news/2011-12-13/saudi-arabia-plans-133-million-mecca-tunnel-works-awsat-says.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2021-01-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210121220015/http://www.bloomberg.com/news/2011-12-13/saudi-arabia-plans-133-million-mecca-tunnel-works-awsat-says.html |url-status=live }}</ref>. ==== റോഡപകടങ്ങൾ ==== രാജ്യത്ത് നടന്ന അപകടങ്ങളിൽ അധികവും ഏറ്റവും തിരക്കേറിയ മക്കയിലും വിവിധ നഗരങ്ങളിൽ നിന്നും മക്കയിലേക്കുള്ള പാതകളിലുമാണ്. മക്കയിൽ അപകടമുണ്ടാക്കുന്നതിൽ 60 ശതമാനം പങ്കും അവിദഗ്ദ്ധരായ വിദേശി ഡ്രൈവർമാർ മൂലമാണെന്ന് ഹജ്ജ്-ഉംറ ട്രാൻസ്പോർട്ട് സർവീസ് കമ്പനികൾ പറയുന്നു. കിഴക്കൻ യൂറോപ്പ് പോലുള്ള വിദൂര നാടുകളിൽ നിന്ന് ആഴ്ചകൾ നീണ്ട യാത്ര ചെയ്തെത്തുന്ന ഡ്രൈവർമാരാണ് അപകടം വരുത്തുന്നതിൽ ഏറെയുമെന്ന് കമ്പനികൾ പറയുന്നു. ആളപായമുണ്ടാകുന്ന അപകടങ്ങളിൽ അധികവും ഹജ്ജ്-ഉംറ സീസണുകളിലാണ്. സീസണുകളല്ലാത്ത സമയങ്ങളിൽ കുറഞ്ഞ ആളപായങ്ങൾ മാത്രമാണ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടുന്നത്. ഹജ്ജ്-ഉംറ സീസണുകളിൽ ട്രാൻസ്പോർട്ട് കമ്പനികൾ പുറം രാജ്യങ്ങളിൽനിന്ന് ഡ്രൈവർമാരെ താൽക്കാലികമായി കൂലിക്കെടുക്കുകയാണ് ചെയ്യുക. ഇങ്ങനെ എടുക്കുന്നവർ ഡ്രൈവിങിൽ അത്ര വിദഗ്ദ്ധരാകില്ല. അനുഭവ പരിചയവും ഇത്തരക്കാർക്ക് കുറവായിരിക്കും. തന്നെയുമല്ല ഹജ്ജ് തുടങ്ങുന്നതിന്റെ തൊട്ടടുത്ത ദിവസങ്ങളിൽ ധൃതി പിടിച്ചാണ് കമ്പനികൾ ഡ്രൈവർമാരെ കണ്ടെത്തുന്നത്. ഇതുമൂലം വിദഗ്ദ്ധരെ കണ്ടെത്താൻ കമ്പനികൾക്ക് കഴിയാതെ പോകുന്നതെന്നു ട്രാൻസ്പോർട്ട് സർവീസ് രംഗത്തെ വിദക്തരുടെ അഭിപ്രായം. മക്കയിൽ നടക്കുന്ന അപകടങ്ങളിൽ 85 ശതമാനവും വാഹനങ്ങൾ തമ്മിലിടിച്ചല്ല. മറിച്ച് വഴിയാത്രക്കാർ കാരണമായുണ്ടാകുന്നതാണെന്ന് ഇതുസംബന്ധിച്ച ട്രാഫിക് വകുപ്പിന്റെ പഠനം വ്യക്തമാക്കുന്നു. അമിത വേഗത, ഡ്രൈവറുടെ പരിചയക്കുറവും അശ്രദ്ധയും ട്രാഫിക് വ്യവസ്ഥ ലംഘനം, ഡ്രൈവർമാരുടെ മാനസിക പിരിമുറുക്കങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയും അപകട കാരണങ്ങളാണെന്ന് റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു ==== റെയിൽവേ ==== ;മക്ക മെട്രോ: [[പ്രമാണം:Line Graph.png|right|thumb|150px|മക്ക മെട്രോ റെയിൽപാതയുടെ രേഖാ ചിത്രം]] മക്കയിൽ ഹജ്ജിന്റെ വിവിധ കർമങ്ങൾ നടക്കുന്ന വിശുദ്ധ സ്ഥലങ്ങളായ മിന, മുസ്ദലിഫ, അറഫ എന്നിവയെ ബന്ധിപ്പിച്ച് [[2010]]-ൽ തുടങ്ങിയതാണ്‌ മശാഇർ മെട്രോ. ഹജ്ജിന് വരുന്നവർക്ക് പ്രത്യേകിച്ചും പ്രായമായവർക്കും ശാരീരിക പ്രശ്‌നങ്ങളുള്ളവർക്കും ഏറെ പ്രയോജനപ്പെടുന്ന മക്ക മെട്രോക്ക് മിന, മുസ്ദലിഫ, അറഫ എന്നിവിടങ്ങളിൽ മൂന്ന് വീതം സ്‌റ്റേഷനുകളുണ്ട്. ഓരോ സ്‌റ്റേഷനും 300 മീറ്ററാണ് നീളം. മക്ക മെട്രോയുടെ കീഴിൽ മൊത്തം 20 ട്രെയിനുകളാണ് സർവീസ് നടത്തുന്നത്. പദ്ധതി പൂർത്തിയായാൽ മണിക്കൂറിൽ 80 മുതൽ 120 കിലോമീറ്റർ വരെയായിരിക്കും ഇവയുടെ വേഗത. ഇതുവഴി മണിക്കൂറിൽ 72,000 തീർത്ഥാടകരെ മിനയിൽ നിന്ന് അറഫയിലെത്തിക്കാൻ കഴിയും. ഭാവിയിൽ ഹജ്ജ് തീർഥാകാർക്ക് മുഴുവനായും പ്രയോജനകരമായ രീതിയിൽ മക്ക മെട്രോ പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://arabnews.com/saudiarabia/article336744.ece |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2011-10-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111005013418/http://arabnews.com/saudiarabia/article336744.ece |url-status=live }}</ref>. [[പ്രമാണം:Jamarat Bridge 23.JPG|left|thumb|ഹജ്ജ് വേളയിൽ മിനയിലെ കാഴ്ച. ഇടതു വശത്ത് കാണുന്നതാണ് മെട്രോ പാത]] മെട്രോയുടെയും അനുബന്ധ സംവിധാനങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനവും പൂർണ്ണമായും ഇലക്ട്രോണിക് രീതിയിലാണ്. കൈയിൽ അണിയുന്ന വളയുടെ രൂപത്തിലുള്ള പാസ് കൈവശമുള്ളവരുടെ മുന്നിൽ മാത്രമേ മെട്രോ സ്റ്റേഷൻ കവാടങ്ങൾ തുറക്കുകയുള്ളൂ. ഹജ്ജ് ഹംലകൾ മുഖേനയാണ് പാസുകൾ വിതരണം ചെയ്യുക എന്നതിനാൽ അനധികൃത തീർത്ഥാടകർക്ക് ഈ സേവനം ഉപയോഗപ്പെടുത്താനാവില്ല. ആറ് മണിക്കൂറിനകം അഞ്ച് ലക്ഷം തീർത്ഥാടകരെ ലക്ഷ്യ സ്ഥാനത്തെത്തിക്കാൻ മെട്രോ സംവിധാനത്തിലൂടെ സാധിക്കും. ഇതിലൂടെ ഹജ്ജ് നഗരങ്ങളിലെ നിരത്തുകളിൽ നിന്ന് 30,000 വാഹനങ്ങൾ ഒഴിവായിക്കിട്ടുമെന്നതിനാൽ വാഹനങ്ങളുടെ തിരക്ക് ഗണ്യമായി കുറക്കാനാവും. ഇതിലുപരി പരിസ്ഥിതി മലിനീകരണവും അത് മുഖേനയുള്ള അസുഖങ്ങളും നിയന്ത്രിക്കാനുമാവും. അത്യാധുനിക സുരക്ഷാ മുൻകരുതലുകളാണ് മെട്രോ നിർമ്മാണത്തിലും ഉപയോഗത്തിലും സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. മിനയിലെ ടെന്റുകൾ നിർമ്മിച്ച രീതിയിൽ [[തീ]] പിടിക്കാത്ത വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് സ്റ്റേഷനുകളുടെ നിർമ്മാണം. സ്റ്റേഷനിലേക്ക് സംഘമായെത്തുന്ന തീർത്ഥാടകരുടെ എണ്ണത്തിലും സുരക്ഷാ കാരണങ്ങളാൽ നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തും. മെട്രോയുടെ ചലനങ്ങൾ തെർമൽ ക്യാമറ ഉപയോഗിച്ച് നിരീക്ഷിക്കും<ref>http://www.islamicbulletin.com/newsletters/issue_26/metro.aspx</ref>. റമദാനിൽ രണ്ട് ലക്ഷത്തിലധികം ഉംറ തീർഥാടകരെ മെട്രോ ട്രെയിൻ വഴി ഹറമിലത്തിക്കാനും തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരാനും സാധിക്കുന്ന തരത്തിൽ മശാഇർ മെട്രോ റെയിൽവേയെ ഹറമുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാനുള്ള ആലോചനയുണ്ട്. ഹറമുമായി മശാഇർ റെയിൽവേയെ ബന്ധിപ്പിക്കാനായാൽ ഹറമിനടുത്ത് വാഹന തിരക്ക് കുറക്കാനും തീർഥാടകരുടെ പോക്കുവരവുകൾ എളുപ്പമാക്കാനും സഹായകമാകും. ഹറമിലേക്ക് മെട്രോ സർവീസ് നീട്ടുന്നതോടെ ഏഴര ലക്ഷം തീർഥാടകരെ ഇതു വഴി ലക്ഷ്യത്തിലെത്തിക്കാനാവും. ഇത് പൂർത്തിയായാൽ പുണ്യ സ്ഥലങ്ങളുടെ മധ്യ ഭാഗത്ത് കൂടിയുള്ള മെട്രോപാതയുടെ നടപടികൾ ആരംഭിക്കും. ഇതോടെ പുണ്യ സ്ഥലങ്ങളിലെ ഏത് ഭാഗത്ത് നിന്നും തീർഥാടകർക്ക് ജംറകളിലത്തൊൻ സാധിക്കും. ;ഹറമൈൻ റെയിൽവേ: [[പ്രമാണം:Rail transport map of Saudi Arabia.png|left|thumb|സൗദി അറേബ്യയിലെ റെയിൽവേ ചിത്രം]] സൗദി അറേബ്യയിലെ പുണ്യകേന്ദ്രങ്ങളായ മക്ക-മദീന എന്നിവയെ ബന്ധിപ്പിച്ച് പണിയുന്ന പാതയാണ് ഹറമൈൻ [[റെയിൽവേ]]. മക്ക, മദീന, ജിദ്ദ, റാബിഗ് എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് സ്റ്റേഷനുകൾ<ref>{{Cite web |url=http://www.hajinformation.com/main/h511.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2011-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111219233849/http://hajinformation.com/main/h511.htm |url-status=live }}</ref>. കൂടാതെ ഹറമൈൻ റെയിൽ പാതയിൽ ജിദ്ദ കിങ് അബ്ദുൽ അസീസ് വിമാനത്താവളത്തിൽ അഞ്ചാമതൊരു സ്റ്റേഷൻ കൂടി നിർമ്മിക്കുന്നുണ്ട്. 450 കിലോമീറ്റർ ദൈർഘ്യമുള്ള റെയിൽവേ 20 [[ദശലക്ഷം]] യാത്രക്കാർക്ക് ഉപകരിക്കും. ഹജ്ജ്, ഉംറ തീർത്ഥാടകർക്കും മറ്റു സന്ദർശകർക്കുമാണ് ഹറമൈൻ റെയിൽവേ ഏറെ ഗുണം ചെയ്യുക. അതോടൊപ്പം ജിദ്ദ, മക്ക, മദീന, റാബിഗ് നഗരങ്ങൾക്കിടയിലെ സാധാരണ യാത്രക്കാർക്ക് ഇടയിലും പദ്ധതി ഏറെ ഗുണം ചെയ്യും. മണിക്കൂറിൽ 300 കിലോമീറ്റർ വേഗത്തിൽ ഓടുന്ന ട്രെയിനാണ് ഹറമൈൻ റെയിൽവേയിൽ സർവീസ് നടത്തുക. മക്കയിൽ നിന്ന് മദീനയിൽ എത്താൻ രണ്ടുമണിക്കൂറാണ് യാത്രാസമയം<ref>{{Cite web |url=http://www.railway-technology.com/projects/haramain-high-speed/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-04 |archive-date=2010-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100201174456/http://www.railway-technology.com/projects/haramain-high-speed/ |url-status=live }}</ref>. === ആരോഗ്യ രംഗം === [[പ്രമാണം:Trash everywhere - Flickr - Al Jazeera English.jpg|right|thumb|ഹജ്ജ് സമയത്ത് മക്കയിൽ കുമിഞ്ഞു കൂടുന്ന മാലിന്യങ്ങൾ]] തീർത്ഥാടക നഗരമായതിനാൽ എല്ലാ വർഷവും മക്ക [[നഗരം]] [[ആരോഗ്യം|ആരോഗ്യ]] രംഗത്തെ വളരെയധികം വെല്ലുവിളികൾ നേരിടാൻ സമഗ്ര പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.nytimes.com/2009/09/29/health/29glob.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2011-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110717114006/http://www.nytimes.com/2009/09/29/health/29glob.html |url-status=live }}</ref>. റമദാൻ മാസത്തിൽ ഉംറ തീർത്ഥാടനത്തിനെത്തുന്ന വിശ്വാസികളുടെ ആരോഗ്യ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി റസ്റോറന്റുകളിലെ [[അടുക്കള|അടുക്കളയിൽ]] കാമറ സ്ഥാപിക്കാൻ [[നഗരസഭ]] നിർദ്ദേശം നൽകാറുണ്ട്. ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്യുന്ന തൊഴിലാളികൾ ആരോഗ്യ സുരക്ഷാ പ്രകാരം പാചകം ചെയ്യുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പ് വരുത്താനാണ് ഇത്തരം കാമറകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നത്. ഈ കാമറയിലൂടെ ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് അടുക്കളയിൽ എങ്ങനെയാണ് ഭക്ഷണം ഉണ്ടാക്കുന്നതെന്ന് കാണാൻ കഴിയും. മക്കയിലെ ആരോഗ്യ നിലവാരം ഉയർത്തുന്നതിന്റെ ഭാഗമായാണ് ഇത്തരം നടപടി സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. വൃത്തിഹീനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളെ കണ്ടെത്തിയാൽ കനത്ത പിഴയും സ്ഥാപനം തന്നെ അടച്ച് പൂട്ടുകയും ചെയ്യും. ഹജ്ജ് സമയത്ത് മക്കയിൽ ധാരാളം മാലിന്യങ്ങൾ കുമിഞ്ഞു കൂടുന്നു. ഇവയെല്ലാം ഹജ്ജ് കഴിഞ്ഞ ഉടനെ കൂടുതൽ തൊഴിലാളികളെ ഉപയോഗിച്ചാണ് വൃത്തിയാക്കുന്നത്. തീർത്ഥാടന സീസണുകളിൽ മക്കയിലെ റോഡുകളിൽ വൻ ഗതാഗത കുരുക്ക് അനുഭവപ്പെടുന്നതിനാൽ പലപ്പോഴും രോഗികളെ യഥാസമയം ആശുപത്രികളിലെത്തിക്കാൻ സാധിക്കാറില്ല. നിരവധി പേരാണ് ഇത്തരത്തിൽ മരണപ്പെടുന്നത്. റമദാൻ, ഹജ്ജ് സീസണിൽ രോഗികളെ ആശുപത്രിയിലെത്തിക്കാൻ വേണ്ടി മസ്ജിദുൽ ഹറമിന്റെ ഭാഗത്ത്‌ ഹെലിപാഡ് നിർമ്മിക്കുന്നുണ്ട്. [[പ്രമാണം:Quality control - Flickr - Al Jazeera English.jpg|left|thumb|സംസം വെള്ളം ബോട്ടിലുകളിൽ നിറക്കുന്നു]] തീർത്ഥാടകർക്ക് സൌജന്യമായി വിതരണം ചെയ്യുന്ന സംസം വെള്ളം എല്ലാ സമയവും ലാബോറട്ടറികളിൽ പരിശോധന നടത്തി ഗുണനിലവാരം ഉറപ്പ് വരുത്താറുണ്ട്. ചരിത്ര പ്രാധാന്യമുള്ള [[സംസം]] വെള്ളം സ്റെയിൻലസ് പൈപ്പ് വഴി പമ്പ് ചെയ്ത് അൾട്രാ വൈലറ്റ് രശ്മി വഴി കടത്തി വിട്ട് ശുദ്ധീകരിച്ചതിന് ശേഷമാണ് ശീതീകരിച്ച് മക്കയിലും മദീനയിലും വിതരണം ചെയ്യുന്നത്. ഇത് പ്രത്യേകം തയ്യാറാക്കിയ യന്ത്ര സംവിധാനത്തിൽ ബോട്ടിലുകളിലാക്കിയും നൽകുന്നുണ്ട്. റംസാൻ മാസത്തിൽ ഹറമിലും പരിസരത്തും ആരോഗ്യ ശുചീകരണ പരിശോധനക്കും ക്ലീനിംഗിനും സംസം വിതരണത്തിനും ഇഫ്താറിനും ഹറം കാര്യാലയത്തിനു കീഴിൽ കൂടുതൽ ആളുകൾ രംഗത്തുണ്ടാകും. ആരോഗ്യ സേവന രംഗത്ത് ഹറമിനകത്തെ മെഡിക്കൽ സെന്റുകളിലും മക്കയിലെ ആശുപത്രികളിലുമെല്ലാം ആവശ്യമായ ഒരുക്കങ്ങൾ ആരോഗ്യ വകുപ്പ് അധികൃതർ നടത്താറുണ്ട്‌. സൗദി ഗവണ്മെന്റിനു കീഴിലുള്ള ആശുപത്രികളിൽ തീർത്ഥാടകർക്ക് ചികിത്സ സൌജന്യമാണ്. മക്കയിലേക്ക് വരുന്ന തീർത്ഥാടകർ പുറപ്പെടുന്ന സ്ഥലത്ത് നിന്നും പ്രതിരോധ കുത്തിവെപ്പ് നടത്താൻ സൗദി ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയം നിർദ്ദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.upi.com/Health_News/2011/08/25/Health-requirements-for-Mecca-pilgrimage/UPI-68201314252183/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2011-08-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110827235313/http://www.upi.com/Health_News/2011/08/25/Health-requirements-for-Mecca-pilgrimage/UPI-68201314252183/ |url-status=live }}</ref>. കൂടാതെ എല്ലാ രാജ്യങ്ങളും തങ്ങളുടെ പൌരന്മാർക്ക് മക്കയിലേക്കുള്ള തീർത്ഥാടന സമയത്ത് പ്രതിരോധ നിർദ്ദേശങ്ങളും സംവിധാനങ്ങളും നൽകുന്നുമുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.fhi.no/eway/default.aspx?pid=238&trg=MainLeft_5812&MainLeft_5812=5825:92152::0:5967:1:::0:0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2011-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111127163618/http://www.fhi.no/eway/default.aspx?pid=238&trg=MainLeft_5812&MainLeft_5812=5825:92152::0:5967:1:::0:0 |url-status=dead }}</ref>. മക്കയിലെ പ്രമുഖ ആശുപത്രികൾ ഇവയാണ്. * അജ്യാദ് ഹോസ്പിറ്റൽ * കിംഗ്‌ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ ഹോസ്പിറ്റൽ * അൽ-നൂർ ഹോസ്പിറ്റൽ * ഹിറ ഹോസ്പിറ്റൽ * ഷീഷ ഹോസ്പിറ്റൽ === പാർപ്പിടം === [[പ്രമാണം:Mecca residence.jpg|left|thumb|മസ്ജിദുൽ ഹറമിന് ചുറ്റും ഉള്ള താമസ കേന്ദ്രങ്ങൾ]] നഗരത്തിന്റെ പുതിയ പ്രദേശങ്ങളെക്കാളും ജനങ്ങൾ താമസിക്കുന്നത് പഴയ ഭാഗങ്ങളിലാണ്. പഴയ ഭാഗങ്ങളിൽ ഇപ്പോഴും പുരാതനമായ അനേകം ചേരി പ്രദേശങ്ങൾ ഉണ്ട്. ആദ്യ കാലത്ത് മക്കയിലേക്ക് തീർത്ഥാടനത്തിനു വന്നു തിരിച്ചു പോകാതെ ഇവിടെ തന്നെ സ്ഥിര താമസമാക്കിയവാരാണ് ഇത്തരം ചേരി പ്രദേശങ്ങളിലെ താമസക്കാർ<ref name= />. മക്കയിൽ സ്ഥിര താമസക്കാർ കുറവാണെങ്കിലും പുറത്തു നിന്നും വരുന്നവർ വളരെ കൂടുതലാണ്. 50 ലക്ഷം [[തീർത്ഥാടനം|തീർത്ഥാടകർ]] വർഷത്തിൽ വന്നു പോകുന്ന നഗരമായ മക്കയിൽ താമസ സൌകര്യമുള്ള നിരവധി വലിയ കെട്ടിടങ്ങളുണ്ട്<ref name= />. 10000 പേർക്ക് താമസ സൌകരം ഉള്ള [[അബ്രാജ് അൽ ബൈത് ടവർ]] ആണ് മക്കയിലെ വലിയ താമസ കേന്ദ്രം. കൂടാതെ പുതിയതായി മസ്ജിദുൽ ഹറമിന് ചുറ്റും ഉള്ള പഴയ കെട്ടിടങ്ങളും സ്ഥാപനങ്ങളും ഏറ്റെടുത്തു ബഹുനില കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചു കൊണ്ട് താമസ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കുന്നുണ്ട്. രണ്ടു ലക്ഷം ആളുകളെ ഉൾക്കൊള്ളാവുന്ന ജബൽ ഉമർ പ്രൊജക്റ്റ്‌ അടക്കം നിരവധി ബഹുനില കെട്ടിടങ്ങൾ മക്കയിൽ നിർമ്മാണത്തിലാണ്<ref name= />.<ref name= />. ഓരോ വർഷവും ഹജ്ജിനു മുമ്പ് എല്ലാ കെട്ടിടങ്ങളിലും അധികൃതർ പരിശോധന നടത്തി താമസ യോഗ്യമായവക്ക് മാത്രം അനുമതി കൊടുക്കുകയും അല്ലാത്ത കെട്ടിടങ്ങൾ പൊളിച്ചു നീക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്യും. തീർത്ഥാടക ബാഹുല്യം കാരണം മക്കയിൽ തിരക്ക് സമയങ്ങളിൽ വലിയ നിരക്ക് വേണ്ടി വരുന്നു. തീർത്ഥാടകരുടെ വർധന കണക്കിലെടുത്ത് മിനയിലെ താമസ സൗകര്യം കൂട്ടുന്നത്തിനു പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്. മിനയിൽ നിലവിലെ തീർത്ഥാടകരെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ സ്ഥലമുണ്ടെങ്കിലും ഭാവിയിലേക്ക് ടെന്റുകളുടെ എണ്ണം വർധിപ്പിക്കുകയാണ് ലക്‌ഷ്യം. ഹജ്ജ് , ഉംറ തീർത്ഥാടകരുടെ വർധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യം കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ മക്കയിൽ [[ഹോട്ടൽ]], താമസ സൗകര്യങ്ങൾ ഓരോ വർഷവും വൻതോതിൽ ആവശ്യമായി വരുന്നുണ്ട്. 2020 ആകുമ്പോഴേക്കും പ്രതിവർഷം 88 ദശലക്ഷം സന്ദർശകരെയാണ് സൗദി ആകർഷിക്കുക എന്ന് സൗദി വിനോദ സഞ്ചാര, പുരാവസ്തു സംരക്ഷണ വിഭാഗത്തിന്റെ റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു. മക്കയിൽ വർധിച്ചുവരുന്ന താമസസൗകര്യങ്ങളുടെ ആവശ്യകത കണക്കിലെടുത്തു നിർമ്മിക്കുന്ന മറ്റൊരു പദ്ധതിയാണ് ജബൽ അൽ കഅബ പദ്ധതി. ജബൽ അൽ കഅബ പദ്ധതിയിൽ 8500 ഹോട്ടൽ മുറികളാണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. ഹോട്ടലുകളുടെ ഈ സമുച്ചയം ഏതാനും വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ പൂർത്തിയാവും. കൂടാതെ അന്താരാഷ്ട്ര നിലവാരം കാത്തുസൂക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, ഹിജാസി സംസ്കാരിക പൈതൃകത്തോടെ അൻജുൽ ഹോട്ടൽ ശൃംഖലയും കമ്പനിയുടെ കീഴിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നുണ്ട്. [[2013]] ആദ്യത്തോടെ 1795 മുറികളുള അൻജൂം മക്ക ഹോട്ടൽ സേവനനിരതമാകും<ref name= />. === വെള്ളം === [[ജലം]] ലഭ്യമല്ലാത്ത [[കൃഷി|കൃഷിയും]] കായ്കനികളുമില്ലാത്ത വിജനമായ വരണ്ട പ്രദേശമായിരുന്നു പുരാതന മക്ക. പിന്നീട് സംസം കിണറും ജലസേചന സൗകര്യവും ലഭ്യമായതോടെ നാടോടി വർഗങ്ങൾ അവിടെ കുടിൽകെട്ടി താമസിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഇന്ന് ലോകത്തെല്ലായിടത്തും മക്കയിൽ നിന്നും സംസം വെള്ളം വിശ്വാസികൾ കൊണ്ട് പോകുന്നുണ്ട്. [[ഇസ്‌ലാം|ഇസ്‌ലാമിക]] ചരിത്രത്തിൽ എക്കാലവും സ്മരിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ജീവകാരുണ്യ സംരംഭമാണ് മക്കയിൽ സുബൈദ നിർമിച്ച കുടിവെള്ള പദ്ധതി. മക്ക, മിന, അറഫ എന്നിവിടങ്ങളിൽ രൂക്ഷമായ ശുദ്ധജല ക്ഷാമം അനുഭവിച്ചിരുന്ന ഹാജിമാർക്ക് ഒരു കുപ്പി വെള്ളത്തിന് ഒരു ദിനാർ വരെ കൊടുക്കേണ്ടിവന്നിരുന്നു. ഹാജിമാരുടെ ഈ ശോചനീയാവസ്ഥ മനസ്സിലാക്കിയ സുബൈദ അന്നത്തെ പ്രഗല്ഭരായ എഞ്ചിനീയർമാരെ വിളിച്ചുകൂട്ടി മക്കയിൽ എല്ലായിടത്തും കുടിവെള്ളം എത്തിക്കാൻ പര്യാപ്തമായ ഒരു പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചു. തുടർന്ന് പത്തു വർഷത്തെ കഠിന പ്രയത്‌നത്തിന്റെ ഫലമായി ശുദ്ധജലം വഹിച്ച കനാൽ അറഫയിലെ ജബലുർറഹ്മ, മിന, മുസ്ദലിഫ എന്നിവിടങ്ങളിലെത്തിനൂറ്റാണ്ടുകൾ പിന്നിട്ടെങ്കിലും സുബൈദ അരുവി ഇന്നും അൽഭുതമായി നില നിൽക്കുന്നുണ്ട്. കാലപ്പഴക്കത്താലും പിൽകാലത്ത് നേരിട്ട അശ്രദ്ധമൂലവും, പ്രകൃതി ദുരന്തത്താലും, പലഇടങ്ങളിലും കേടുപാടുകൾ സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും കിടയറ്റ എഞ്ചീനീയറിങ്ങിൻറെയും കൃത്യമായ രൂപകൽപനയുടെയും കണിശമായ വൈദഗ്ദ്യത്തിൻറെയും പര്യായമായി ഐൻ സുബൈദ നില നിൽക്കുന്നു. 1200 വർഷങ്ങളായി, മുസ്‌ലിം പൈതൃകത്തിൻറെ വലിയ ഒരു അടയാളമായ ഈ അരുവി ഇന്നും ഹാജിമാർക്ക് തെളിനീർ ഒരുക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നുണ്ട്. ഇസ്‌ലാമിക ഭരണത്തിൻറെ സുവർണ്ണകാലത്തെ മികവിൻറെ അടയാളമായ ഈ അരുവിയെ കൂടുതൽ സജീവമക്കാനും വരും കാലങ്ങളിൽ അതിനെ ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗപ്പെടുത്താനും സൗദി ഭരണകൂടം തീരുമാനിച്ചതിന്റെ ഭാഗമായി ഐൻ സുബൈദയുടെ പുനരുദ്ധാരണത്തിന് വേണ്ടി അബ്ദുല്ല രാജാവിന്റെ നിർദ്ദേശ പ്രകാരം കമ്മിറ്റി രൂപീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. === വൈദ്യുതി === സൗദി ഇലക്ട്രിസിറ്റി കമ്പനിയാണ് മക്കയിൽ വൈദ്യുതി വിതരണം നടത്തുന്നത്. ഡീസൽ നിലയങ്ങളിൽ നിന്നും ആണ് വൈദ്യുതി നിർമ്മിക്കുന്നത്. കൂടാതെ പാരമ്പര്യ ഊർജ്ജ ഉറവിടങ്ങളുടെ സാധ്യതകളും മക്കയിൽ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. പുനരുദ്‌പാദനം സാധ്യമായ സൗരോർജ്ജത്തിൽ ആണ് മക്കയുടെ തെരുവു വിളക്കുകൾ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നത്. 30,000 മുതൽ 40,000 വരെയുള്ള വിളക്കുകൾ ഇവിടത്തെ തെരുവുകളിൽ സൗരോർജ്ജം വഴി പ്രകാശംപരത്തുന്നുണ്ട്‌. മറ്റ്‌ ഭാഗങ്ങളിലേക്കും സൗരോർജ്ജമുപയോഗ പദ്ധതി വ്യാപിപ്പിക്കാൻ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടക്കുന്നുമുണ്ട്<ref>http://www.arabnews.com/saudi-arabia/solar-street-lights-makkah-soon</ref>. 20 വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഖജനാവിന്‌ 2.2 ബില്ല്യൺ സൗദി റിയാൽ സൗരോർജ്ജ ഉപയോഗം ലാഭം നേടിക്കൊടുത്തതായി മക്ക നഗരസഭ അവകാശപ്പെടുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.arabnews.com/saudi-arabia/makkah-solar-project-save-sr-22-billion |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130315215116/http://arabnews.com/saudi-arabia/makkah-solar-project-save-sr-22-billion |url-status=live }}</ref>. === വിദ്യാഭ്യാസം === ഒട്ടോമാൻ കാലം മുതലാണ്‌ മക്കയിൽ വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിൽ വികസനത്തിന്‌ തുടക്കമായത്. ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് മക്കയിലെ പ്രഥമ സ്ഥാപനമാണ്‌ ഉമ്മുൽ ഖുറാ സർവകലാശാല. 1949-ൽ ചെറിയ [[കോളേജ്]] ആയി തുടങ്ങിയ ഈ സ്ഥാപനം പിന്നീട് [[സർവ്വകലാശാല|സർവ്വകലാശാലയായി]] മാറ്റുകയായിരുന്നു<ref name= />. ലോകത്തെ ഖുർആൻ പ്രചാരണയത്നങ്ങളിൽ സജീവമായ പങ്കുവഹിക്കുന്ന വിഭാഗമാണ്‌ ഉമ്മുൽ ഖുറാ യൂനിവേഴ്സിറ്റിയിലെ കിങ് അബ്ദുല്ല ഖുർആൻ ചെയർ. ജിദ്ദയിലെ വ്യാപാരിയായിരുന്ന മുഹമ്മദ്‌ അലി സൈനുൽ റിദ എന്ന വ്യക്തി 1911-12 വർഷങ്ങളിൽ സ്ഥാപിച്ച മദ്രസത് അൽ-ഫല മക്കയിലെ വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്തെ പ്രധാന കാൽവെപ്പാണ്‌. ഇന്ന് വളരെയധികം സ്വകാര്യ, പൊതു വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ ആൺകുട്ടികൾക്കും പെൺകുട്ടികൾക്കും പ്രത്യേകമായി ഇവിടെയുണ്ട്. 2005 -ലെ കണക്കു പ്രകാരം 532 സ്കൂളുകൾ ആൺ കുട്ടികൾക്കും 681 സ്കൂളുകൾ പെൺകുട്ടികൾക്കും പ്രത്യേകമായി ഉണ്ട്. മക്കയിലെ അസീസിയയിലാണ് വിദ്യാർഥികൾക്കും ഗവേഷകർക്കും ഒരു പോലെ പ്രയോജനപ്പെടുന്ന ഹറം ലൈബ്രറി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കിങ് അബ്ദുല്ല ഹറം വികസന പദ്ധതിയിലുൾപ്പെടുത്തി നിലവിലുള്ള ഹറം ലൈബ്രറിക്ക് പുതിയ കെട്ടിടസമുച്ചയം നിർമ്മിക്കുന്നുണ്ട്. അത്യാധുനിക രീതിയിൽ മുഴുവൻ സേവന സൗകര്യങ്ങളും അടങ്ങുന്നതാണ് പുതിയ കെട്ടിടസമുച്ചയം. വിദ്യാർഥികൾക്കും ഗവേഷകർക്കും പ്രയോജനപ്പെടുന്ന ആധുനിക സാങ്കേതിക വിദ്യ ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയുള്ള സജ്ജീകരണമാണ് ഒരുക്കുന്നത്. പ്രവാചകസ്മൃതി മ്യൂസിയം എന്നാ പേരിൽ മക്കയിൽ പ്രവാചക കാലഘട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കും വിധം സജ്ജീകരിച്ച പ്രത്യേക മ്യൂസിയം സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. പ്രവാചകരെ, താങ്കൾക്ക് സമാധാനം എന്ന നാമധേയത്തിലുള്ള ഈ മ്യൂസിയത്തിൽ നബിയുടെ കാലത്തെ പൗരാണിക വസ്തുക്കളുടെ 1500 ഓളം വരുന്ന ശേഖരം ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. പഴയ വീടുകൾ, യുദ്ധോപകരണങ്ങൾ, നിത്യോപയോഗ വസ്തുക്കൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളാണ് മ്യൂസിയത്തിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിട്ടുള്ളത്. മ്യൂസിയത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച വലിയ സ്ക്രീനിൽ പൗരാണിക മക്ക, മദീന നഗരികളുടെയും പ്രവാചക ജീവിതത്തെയും സവിസ്തരം പ്രതിപാദിക്കുന്ന സൈ്ളഡുകളും ശബദവും സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. നബിയും അനുചരന്മാരും ജീവിച്ച കാലഘട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന വസ്തുക്കൾ അക്കാലത്തെ പഠിക്കാനുപകരിക്കും. അത്യാധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സഹായത്തോടെ പൗരാണിക വസ്തുക്കളുടെ പ്രദർശനം സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുള്ള മ്യൂസിയത്തിൽ മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ ഗൃഹത്തിൻെറയും പത്നിമാരുടെ ഗൃഹങ്ങളുടെയും രൂപം കൃത്യമായും മ്യൂസിയത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്<ref name= />. == ചിത്രശാല == <gallery> ചിത്രം:Minarets in Makkah (Mecca).jpg‎|മസ്ജിദുൽ ഹറമിന്റെ മിനാരങ്ങൾ |മസ്ജിദുൽ ഹറാം-പുറത്തു നിന്നുള്ള ദൃശ്യം പ്രമാണം:Pilgrims boarding buses, heading to Mina at the start of Hajj - Flickr - Al Jazeera English.jpg|മിനായിൽ ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടകർക്കുള്ള ബസ് File:Supplicating Pilgrim at Masjid Al Haram. Mecca, Saudi Arabia.jpg|മക്കായിലെ അൽ ഹറം മസ്ജിത് ചിത്രം:Omm Al Qura ST - Mecca.JPG‎|ഉമ്മുൽ ഖുറാ തെരുവ് ചിത്രം:Praying at Arafat - Flickr - Al Jazeera English.jpg‎|ഹാജിമാർഅറഫാ മലയിൽ പ്രാർഥനയിൽ ചിത്രം:dove_in_mecca.jpg‎|മസ്ജിദുൽ ഹറമിനടുത്തുള്ള പ്രാവുകൾ ചിത്രം:Road in mecca.jpg|സഫ-മർവക്കടുത്തുള്ള ഒരു റോഡ്‌ ചിത്രം:Mina Overview.JPG|മിനായിലെ ടെന്റുകൾ ചിത്രം:Masjid al-Haram, Mecca at night.jpg|മസ്ജിദുൽ ഹറം(രാത്രി കാഴ്ച) ചിത്രം:Haram interior.jpg|മസ്ജിദുൽ ഹറമിന്റെ മുകൾ നിലയിലെ ദൃശ്യം ചിത്രം:Jamarat Bridge 24.JPG|മിനായിലെ ജമ്രയുടെ മുകൾ നില ചിത്രം:Praying at Arafat - Flickr - Al Jazeera English.jpg|അറഫയിൽ പ്രാർത്ഥനയിൽ മുഴുകിയ ഹജ്ജ് തീർഥാടകർ ചിത്രം:Mecca aziziyah.jpg|മക്ക അസീസിയ്യയിലെ ഒരു റോഡ്‌ ചിത്രം:The sprawling Jamarat bridge - Flickr - Al Jazeera English.jpg|കല്ലെറിയൽ കർമം നടക്കുന്ന ജമ്രയുടെ പുതിയ കെട്ടിടം </gallery> == അവലംബം == <div class="reflist4" style="height: 440px; overflow: auto; padding: 3px" > {{Reflist|colwidth=30em}} </div> {{coord|21|25|00|N|39|49|00|E|display=title|type:city}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://www.holymakkah.gov.sa/ മക്ക മുനിസിപ്പാലിറ്റി] (അറബിക്) * [http://www.saudinf.com/main/a83.htm മക്ക - സൌദി വിവരങ്ങൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060821222527/http://www.saudinf.com/main/a83.htm |date=2006-08-21 }} * [http://etext.library.adelaide.edu.au/b/burton/richard/b97p/chapter27.html മക്ക തീർത്ഥാടനം - റിച്ചാർഡ് ബർട്ടൺ] * [http://www.hajinformation.com/ സൗദി ഹജ്ജ് മന്ത്രാലയം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100323171308/http://www.hajinformation.com/ |date=2010-03-23 }} * [http://www.makkah.gov.sa/ മക്കാ പ്രവിശ്യ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100131214524/http://www.makkah.gov.sa/ |date=2010-01-31 }} {{Saudi cities}} [[വർഗ്ഗം:സൗദി അറേബ്യയിലെ നഗരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അറബി വാക്കുകളുള്ള ലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിശുദ്ധനഗരങ്ങൾ]] j0c2h0m3gi6653cfisagxfegew82op3 4675212 4675210 2026-10-11T09:07:48Z Pachu Kannan 147868 /* */ 4675212 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Mecca}} {{തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനം}} {{Infobox City |official_name = മക്ക |nickname = ഉമ്മുൽ ഖുറ (''ഗ്രാമങ്ങളുടെ മാതാവ്‌'') |motto = |image_skyline = kaaba.jpg |image_caption = മക്കയിലെ കഅബക്ക് ചുറ്റും വിശ്വാസികൾ |image_flag = Flag of Saudi Arabia.svg |flag_link = Flag_of_Saudi_Arabia |flag_size = 80px |image_shield = Emblem of Saudi Arabia.svg |shield_link = Coat of arms of Saudi Arabia |shield_size = 40px |image_map = Mecca, Saudi Arabia locator map.png |map_caption = സൗദി അറേബ്യൻ ഭൂപടത്തിൽ മക്കയുടെ സ്ഥാനം |subdivision_type = [[രാജ്യം]] |subdivision_name = [[പ്രമാണം:Flag of Saudi Arabia.svg|25px]] |established_title3 = സൗദി അറേബ്യയിൽ ലയിച്ചത്‌ |established_date3 = 1924 |area_magnitude = |unit_pref = Metric |area_magnitude = |area_km2 = 760 |area_metro_km2 = 1200 |area_urban_km2 = 850 |elevation_m = |area_footnotes = <small>[http://www.holymakkah.gov.sa/ മക്ക നഗരസഭ]</small> |population_note = മക്ക നഗരസഭയുടെ കണക്ക്<ref>{{Cite web |url=http://www.mapsofworld.com/pages/most-visited-cities/mecca/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-03-12 |archive-date=2013-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130312124513/http://www.mapsofworld.com/pages/most-visited-cities/mecca/ |url-status=live }}</ref> |population_as_of = 2012 |population_total = 2000000 |population_density_km2 = 4200 |population_density_sq_mi = 2625 |population_urban = 2053912 |population_metro = 2500000 |population_footnotes = |timezone = [[East Africa Time|EAT]] |utc_offset = +3 |timezone_DST = [[East Africa Time|EAT]] |utc_offset_DST = +3 |postal_code_type = പോസ്റ്റ്‌ കോഡ് |postal_code = (5 digits) |area_code = +966-2 |website = [http://www.holymakkah.gov.sa/ മക്ക നഗരസഭ] }} [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയുടെ]] പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു പുരാതന നഗരമാണ് [[മുസ്‌ലിം|മുസ്‌ലിങ്ങളുടെ]] വിശുദ്ധ നഗരമായ '''മക്ക''' ([[അറബി]]: مكة / مكّة المكرمة‎‎)<ref name= >{{cite web | url = http://wwp.greenwichmeantime.com/time-zone/asia/saudi-arabia/mecca/index.htm | title = മക്കയുടെ വിവരങ്ങൾ | accessdate = | publisher = ഗ്രീൻവിച്ച്മീൻ ടൈം.കോം | archive-date = 2013-01-29 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130129172402/http://wwp.greenwichmeantime.com/time-zone/asia/saudi-arabia/mecca/index.htm | url-status = dead }}</ref>. സൗദി അറേബ്യയുടെ ഭാഗമാകുന്നതിന് മുൻപ് [[ഹിജാസ്]] ഭരണത്തിൻ കീഴിലായിരുന്നു പുരാതന കാലത്ത് ബക്ക എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന മക്ക. 26 ചതുരശ്രകിലോമീറ്റർ [[വിസ്തീർണ്ണം|വിസ്തീർണ്ണമുള്ള]] മക്കയിൽ [[2012]]-ലെ [[കാനേഷുമാരി|കണക്കനുസരിച്ച്]] 2,000,000 ജനങ്ങൾ അധിവസിക്കുന്നു. [[ഹജ്ജ്]], [[റമദാൻ]] തുടങ്ങി തീർഥാടകർ കൂടുതലായി വരുന്ന സമയങ്ങളിൽ ജനസംഖ്യയേക്കാൾ കൂടുതൽ തീർഥാടകർ നഗരത്തിൽ ഉണ്ടായിരിക്കും. കുന്നുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടു കിടക്കുന്ന മക്കയിൽ നിന്നും 80 കി.മി ദൂരം പിന്നിട്ടാൽ [[ചെങ്കടൽ]] തീരത്ത് എത്തിചേരാം. [[സമുദ്രനിരപ്പ്|സമുദ്രനിരപ്പിൽ]] നിന്നും 277 ''mecca'' എന്ന വാക്ക് ഏതെങ്കിലും പ്രത്യേക വിഷയത്തിലെ കേന്ദ്രത്തെ സൂചിപ്പിക്കാനാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. [[ഹജ്ജ്]]-[[ഉംറ]] തീർഥാടന കേന്ദ്രം, [[മുഹമ്മദ് നബി|മുഹമ്മദ് നബിക്ക്]] [[ഖുർആൻ]] അവതരിച്ച പ്രദേശം, [[സംസം]] കിണർ നില കൊള്ളുന്ന പ്രദേശം. വലിയ മസ്ജിദായ [[മസ്ജിദുൽ ഹറം]] 11 മീറ്റർ കുറവാണ് അബ്രാജ് അൽ ബൈത് ടവറിന്റെ ഉയരം. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ സമയ ഗോപുരമായ മക്ക റോയൽ വാച്ച് ടവർ [[അബ്രാജ് അൽ ബൈത് ടവർ|അബ്രാജ് അൽ ബൈത് ടവറിൽ]] മസ്ജിദുൽ ഹറമിനോട് ചേർന്നാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പർവതങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട മക്ക തിഹാമ താഴ്വരകലുലെ സംഗമസ്ഥാനം ആണ്. == പേരിനു പിന്നിൽ == ബക്ക എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന പുരാതന [[ഗ്രാമം]] പിന്നീട് മക്ക എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു എന്നാണ് [[ചരിത്രം|ചരിത്രകാരനായ]] [[ഇബ്‌നു ഖൽദൂൻ]] രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. [[ഖുർആൻ|ഖുർആനിലും]] [[ബൈബിൾ|ബൈബിളിലുമെല്ലാം]] മക്കയെ ബക്ക എന്നാണ് പരാമർശിച്ചിട്ടുള്ളത്. [[ഇംഗ്ലീഷ് (ഭാഷ)|ഇംഗ്ലീഷിൽ]] സ്ഥലനാമം Mecca എന്നും Makkah എന്നും എഴുതാറുണ്ട്. ബക്ക എന്നത് [[കഅബ|കഅബയെ]] സൂചിപ്പിക്കുമ്പോൾ മക്ക എന്നാൽ [[പട്ടണം|പട്ടണത്തെയും]] ഉദ്ദേശിക്കുന്നു എന്നാണ് പ്രമുഖ [[മുസ്‌ലിം]] നിയമ വിദഗ്ദ്ധനായ അൽ-നഖായിയുടെ പക്ഷം. മറ്റൊരു ചരിത്രകാരനായ അൽ-സുഹരി വ്യക്തമാക്കുന്നത് ബക്ക എന്നാൽ [[മസ്ജിദുൽ ഹറാം|മസ്ജിദുൽ ഹറാമും]] മക്ക നഗരത്തിന്റെ ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശങ്ങളും ആണ് എന്നാണ്. [[പൊക്കിൾ]] തടം എന്നർത്ഥം വരുന്ന ബക്ക എന്ന [[അറബി ഭാഷ|അറബി]] വാക്ക് വന്നത് മക്ക ഭൂമിയുടെ കേന്ദ്ര ബിന്ദുവായത് കൊണ്ടാണെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. [[ഗ്രാമം|ഗ്രാമങ്ങളുടെ]] മാതാവ് എന്ന് അർഥം വരുന്ന ഉമ്മുൽ ഖുറാ എന്നും മക്കക്ക് പേരുണ്ട്. ഇവിടെ നിന്നാണ് ലോക നാഗരികത ഉൽഭവിച്ചത് എന്നും അത് കൊണ്ടാണ് ഈ പേര് വരാൻ കാരണമെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ മക്ക ഗ്രാമങ്ങളുടെ മാതാവായും (The Mother of Villages) പറയപ്പെടുന്നുണ്ട്. മക്ക എന്ന പേരു ലഭിക്കാൻ കാരണം, അത് പാപങ്ങളെ മായ്ച്ച് കളയുന്നതുകൊണ്ട്, ജനങ്ങളെ ആകർഷിക്കുന്നതുകൊണ്ട്, [[ജലം|വെള്ളം]] കുറവായതു കൊണ്ട്, [[ഭൂമി|ഭൂമിയുടെ]] മധ്യത്തിലായതു കൊണ്ട് എന്നിങ്ങനെ വിവിധ അഭിപ്രായങ്ങൾ ഇ‌സ്‌ലാം മതപണ്ഡിതർ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. അൽബലദ്(നഗരം), ഖർയ, ഗ്രാഡാ ബലദ് അമീൻ(നിർഭയനഗരം) എന്നീ പേരുകളിലും മക്കയെ [[ഖുർആൻ|ഖുർആനിൽ]] പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. == ചരിത്രം == [[പ്രമാണം:Marwa qadem makkah.jpg|right|thumb|മർവയുടെ പഴയ രൂപം]] [[ഇസ്‌ലാം|ഇസ്‌ലാമിക]] [[നാഗരികത|നാഗരികതയുടെയും]] സംസ്കാരത്തിന്റെയും ഈറ്റില്ലമാണ് മക്ക. അതിപുരാതനകാലം മുതൽ ജനവാസമുണ്ടായിരുന്ന, പൊതുവർഷാരംഭത്തിനു മുൻപ് രണ്ടായിരമാണ്ടിൽ [[ഇബ്രാഹിം നബി|ഇബ്രാഹിം നബിയുടെ]] പ്രബോധന കേന്ദ്രമായി തീരുകയും ചെയ്ത ഈ പ്രദേശം വിവിധ [[ഇസ്ലാമിലെ പ്രവാചകന്മാർ|പ്രവാചകരുടെയും]] രാജാക്കൻമാരുടെയും താവളമായിരുന്നിട്ടുണ്ട്. അത് കൊണ്ട് തന്നെ ഇസ്‌ലാമിക ചരിത്രത്തിലെ പ്രാധാന്യമുള്ള വിവിധ സ്ഥലങ്ങൾ മക്കയിലുണ്ട്. സംരക്ഷണത്തിലെ വീഴ്ച മൂലം പല ചരിത്ര സ്ഥാപനങ്ങളും നാമാവശേഷമായിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ അടുത്ത കാലത്തായി [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി]] ഗവൺമെന്റ് പുരാവസ്തു സംരക്ഷണത്തിനും മക്ക, മദീന പട്ടണങ്ങളിലെ ചരിത്ര പ്രധാന സ്ഥാപനങ്ങളും സ്മാരകങ്ങളും സംരക്ഷിക്കുന്നതിനും ഒരു പ്രത്യേക സമിതിക്ക് രൂപം കൊടുത്തിട്ടുണ്ട്. === പുരാതന ചരിത്രം === [[പ്രമാണം:Mecca-1850.jpg|left|thumb|മക്ക - 1850 ൽ]] [[അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപ്|അറേബ്യയുടെ]] പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്ത്, [[ചെങ്കടൽ|ചെങ്കടലിൽ]] നിന്ന് 80 [[കിലോമീറ്റർ]] അകലെയായി നിലകൊള്ളുന്ന മക്ക പുരാതന കാലത്ത് നാല് ഭാഗവും വരണ്ട കുന്നുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ചെറിയ ഗ്രാമമായിരുന്നു. [[ഇബ്രാഹിം]] നബി മകൻ [[ഇസ്മായിൽ]] നബിയുടെ സഹായത്തോടെ മരുഭൂമിയിൽ [[കഅബ]] പുനർ നിർമ്മിക്കുന്നത് മുതൽ തുടങ്ങുന്നു മക്കയുടെ ചരിത്രം. അറേബ്യയിലെ [[ബാബിലോണിയ|ബാബിലോണിയയിലായിരുന്നു]] ഇബ്രാഹിം നബിയുടെ ജനനം. അറിയപ്പെട്ട ചരിത്രപ്രകാരം മക്കയിൽ ജനങ്ങൾ സ്ഥിരവാസമാരംഭിച്ചത് [[ഇസ്മാഈൽ|ഇസ്മാഈലിന്റെ]] കാലം മുതൽക്കാണ്. [[ഇറാഖ്‌|ഇറാഖിൽ]] നിന്ന് [[ഇബ്രാഹിം]] നബി പുത്രനെയും പത്നിയെയും മക്കയിലെത്തിച്ചു പുതിയ കുടുംബത്തിനസ്ഥിവാരമിടുകയായിരുന്നു. മക്കളില്ലാതെ വിഷമിച്ച അദ്ദേഹത്തിന് വയസ്സുകാലത്ത് ദൈവം വരദാനമെന്നോണം രണ്ടാം ഭാര്യ [[ഹാജറ|ഹാജറയിൽ]] ഒരു മകനെ നൽകി. മക്കാ മരുഭൂമിയിൽ ഹാജിറയും കുഞ്ഞു ഇസ്മായിലും ഒരിക്കൽ ഒറ്റപ്പെട്ടുപോയി. കുഞ്ഞ് ദാഹിച്ചു കരഞ്ഞപ്പോൾ എന്തു ചെയ്യണമെന്നറിയാതെ ഹാജിറ ദൈവത്തെ ധ്യാനിച്ച് സഫ-മർവ എന്നീ കുന്നുകളിലൂടെ ഓടിക്കയറി. കുഞ്ഞിനെ കിടത്തിയ സ്ഥലത്ത് ഒരു ഉറവ പൊട്ടിയൊഴുകി. അതാണ് [[സംസം]] എന്ന ദിവ്യതീർത്ഥം എന്നാണു ഇസ്ലാമിക വിശ്വാസം. ഇത് ഇന്നും മക്കയിലെത്തുന്ന [[തീർത്ഥാടനം|തീർത്ഥാടകരുടെ]] ദാഹം ശമിപ്പിക്കുന്നു. മക്കയിൽ [[ഹജ്ജ്]] തീർത്ഥാടനത്തിനെത്തുന്നവർ സഫയിൽ നിന്ന് മർവയിലേയ്ക്കും തിരിച്ചും ഏഴുതവണ നടക്കുന്നു. ഹാജറയുടെ സഫ-മർവ ഓട്ടം അനുസ്മരിച്ചാണ് ഈ ചടങ്ങ്. . [[പ്രമാണം:Kaba.jpg|right|thumb|1850-ലെ കഅബയുടെ ഒരു ചിത്രം]] തരിശു ഭൂമിയായിരുന്ന മക്കയിൽ വെച്ച് ഇബ്രാഹിം നബിയുടെ പ്രാർഥന മക്ക എന്ന വിശുദ്ധ നഗരത്തിന്റെ രൂപീകരണത്തിലും സ്ഥാപനത്തിലും നിർണായക പങ്ക് വഹിച്ചതായാണ് ഇസ്ലാമിക ചരിത്രം പറയുന്നത്. ഒരു തരിശുനിലം ആയതു കൊണ്ട് അവിടം ഒരു താമസസ്ഥലമായി സ്വീകരിക്കുന്നതിന് ആരും തയ്യാറായിരുന്നില്ല. അതിനാൽ തന്നെ ഇബ്രാഹീം നബി മക്കയെ ഒരു ആകർഷക ഭൂമിയായിത്തീരുന്നതിന് ആവശ്യമായ ഭൌതിക സാഹചര്യവുമാവശ്യപ്പെട്ടു. അക്കാലത്ത് സഞ്ചാരികളും കച്ചവടക്കാരും ഒരു വിശ്രമ കേന്ദ്രമെന്ന നിലയിൽ മക്കയെ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. [[യെമൻ|യമനിലെ]] ജുർഹും ഖബീലക്കാരായ ഒരു യാത്രാ സംഘം മക്കയുടെ പരിസരത്തെത്തി വിശ്രമിക്കുമ്പോൾ അവിടെ ജലാശയത്തിനു മീതെ മാത്രം പറക്കാറുള്ള പക്ഷികളുടെ കൂട്ടത്തെ കാണുകയും അതിനെ കുറിച്ച് അന്വേഷണം നടത്തുകയും ചെയ്തു. അവരുടെ അറിവനുസരിച്ച് അത് വരെ മക്കയിലെങ്ങും ഒരു ജലാശയത്തിന്റെ സാധ്യത ഇല്ലായിരുന്നു. അവരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ വിജനമായ ആ സ്ഥലത്ത് ഹാജറ ബീവിയും മകൻ ഇസ്മായിലിനെയും കാണുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് അവർ തങ്ങളുടെ നാട്ടിലെ ബന്ധുക്കളെയും കൂടി അങ്ങോട്ട് വരുത്തി താമസമാക്കി. ഇതോടെ മക്കയിൽ ജനജീവിതത്തിന് തുടക്കമായി. സംസമിന്റെ സ്രോതസ്സ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഭക്ഷ്യവിഭവങ്ങളും പഴങ്ങളും ഇറക്കുമതി ചെയ്യപ്പെടുന്ന കേന്ദ്രവുമായി മക്ക ദേശം മാറി. [[പ്രമാണം:Ruined castle in Mecca.jpg|right|thumb|മക്കയിലെ തകർന്നടിഞ്ഞ പഴയ ഒരു കോട്ട]] [[പ്രമാണം:OldmapofMecca.jpg|left|thumb|1787-ൽ മസ്ജിദുൽ ഹറമിൽ സ്ഥാപിച്ച ഒരു തുർകിഷ് കലാരൂപം]] [[ജലസേചനം|ജലസേചന സൗകര്യം]] ലഭ്യമായതോടെ നാടോടി വർഗങ്ങൾ അവിടെ കുടിൽകെട്ടി താമസിക്കാൻ തുടങ്ങി. കല്ലുകൊണ്ട് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട കെട്ടിടം അന്ന് മക്കയിൽ കഅബാ മന്ദിരം മാത്രമായിരുന്നു. [[കഅബ|കഅബാ]] മന്ദിരത്തിനു ചുറ്റും വസിക്കുന്നവർ അവിടെ കെട്ടിടം പണിയുന്നത് അതിനോടുള്ള അനാദരവായി കണക്കാക്കി ടെന്റുകളിലും കൂടാരങ്ങളിലുമായി അവർ താമസിച്ചു. ഇപ്രകാരം കാലങ്ങളോളം കൂടാരസമുച്ചയങ്ങളുടെ വിശാലമായ പട്ടണമായിരുന്നു മക്ക. ഇബ്രാഹീം നബി ഭാര്യ ഹാജറയെയും മകനെയും താമസിപ്പിക്കുവാൻ തിരഞ്ഞെടുത്തത് കഅബക്ക് സമീപമാണ്. ജുർഹും ഗോത്രക്കാരാണ് ഹാജറയുടെ കുടിലിനു സമീപം ആദ്യമായി താമസമാക്കിയത്. ഈ ഗോത്രത്തിൽപെട്ട പ്രസിദ്ധനായ മുളാളിന്റെ മകളെയാണ് ഇസ്മാഈൽ വിവാഹം കഴിച്ചത്. അക്കാലത്ത് മക്കയിലെ കഅബാ മന്ദിരം അലങ്കാരവും പ്രൗഢിയുമില്ലാത്ത, മേൽക്കൂരയോ വാതിൽപൊളിയോ ഒന്നുമില്ലാത്ത ചതുരാകൃതിയിലുള്ള ഒരു നിർമ്മിതിയായിരുന്നു. യൂസഫ് നബി അതിന്റെ മേലധികാരിയായപ്പോൾ അദ്ദേഹം അതിന് ഈന്തപ്പനത്തടി കൊണ്ട് മേൽക്കൂര പാകി. പിന്നീട് വന്ന ഭരണാധികാരികളിൽ ചിലർ ആ കഅബക്ക് സ്വർണം ചാർത്തിയതായും ചരിത്രത്തിലുണ്ട്. യാതൊരു കൃഷിയുമില്ലാത്ത ഈ മലഞ്ചെരുവിൽ, അതിന്റെ ജീർണാവസ്ഥ മാറ്റി പുനരുദ്ധരിക്കുന്ന പ്രവൃത്തി അവർ നിർവഹിച്ചു. അവിടെ വിവിധ ജനവിഭാഗങ്ങൾ ഒത്തുകൂടി. ജനവാസം പുനരാരംഭിച്ചു. നാഗരികത വളർന്നു വികസിച്ചു. തുടർന്ന് ഇബ്രാഹീം നബിയും മകൻ ഇസ്മാഈലും കൂടി [[കഅബ|കഅബയുടെ ]] പുനർനിർമ്മാണം നടത്തി. തുടർന്ന് മക്കയിൽ അറബികൾ പല ഗോത്രങ്ങളായി താമസിച്ചു. ഗോത്രങ്ങൾ തമ്മിൽ നിരന്തരം കലഹിച്ചിരുന്നു. ഒരു ഏകീകൃത ഭരണമോ നിയമമോ ഇല്ലാത്തതിനാൽ കൈയ്യൂക്കുള്ളവർ കാര്യക്കാർ എന്ന നിലയിൽ കാര്യങ്ങൾ നടന്നതിനാൽ സാധാരണക്കാരും ദുർബലരും പലപ്പോഴും മർദ്ദനപീഡനങ്ങൾക്ക് വിധേയരായിരുന്നു. മനുഷ്യരെ അടിമകളാക്കി പണിയെടുപ്പിക്കുന്ന സമ്പ്രദായവും നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. ചില ഗോത്രക്കാർ പെൺകുട്ടികൾ ജനിക്കുന്നതുതന്നെ കുടുംബത്തിനും സമൂഹത്തിനും അപമാനമായി കരുതി അവരെ ജീവനോടെ കുഴിച്ചുമൂടുക പോലും ചെയ്തിരുന്നു. ബഹുദൈവ വിശ്വാസികളും വിഗ്രഹാരാധകരുമായിരുന്ന ഓരോ ഗോത്രത്തിനും പ്രത്യേകം കുലദൈവങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. പൊതുവെ വിഗ്രഹാരാധകരായിരുന്നുവെങ്കിലും ഇബ്രാഹീം നബി പഠിപ്പിച്ച ഏകദൈവവിശ്വാസം നിലനിർത്തിപ്പോന്ന അപൂർവ്വം ആളുകൾഉണ്ടായിരുന്നു. ഇവർ ഹനീഫിയ്യ എന്ന പേരിൽ ആണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. === ബസാൾട്ട് പാറകൾ === മക്കയിൽ കാണുന്ന ബസാൾട്ട് പാറകൾ ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കംചെന്ന പാറകളാണെന്ന് ഗവേഷകർ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്{{തെളിവ്}}. കഅബയിലുള്ള ഹജറുൽ അസ്‌വദ് എന്ന കറുത്ത കല്ല് ഏറ്റവും പ്രാക്തനമായ ബസാൾട്ടിക് പാറയുടെ പ്രതീകമായി നിലകൊള്ളുന്നു. ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന പാറക്കഷണങ്ങളായി ബ്രിട്ടീഷ് മ്യൂസിയത്തിൽ മക്കയിലെ ബസാൾട്ടിക് പാറക്കഷണങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. === മുഹമ്മദ്‌ നബി === {{പ്രലേ|മുഹമ്മദ്}} [[പ്രമാണം:Muhammad Salat.svg|left|thumb|അറബിൽ കാലിഗ്രാഫിയായ തുളുത് എഴുത്തു രീതിയിൽ മുഹമ്മദ് എന്ന് എഴുതിയിരിക്കുന്നു]] [[സൗദി അറേബ്യ]]യിലെ [[ഹിജാസ്]] പ്രവിശ്യയിൽ പെട്ട മക്കയിലെ പ്രമുഖ ഗോത്രമായിരുന്ന ഖുറൈശി ഗോത്രത്തിലെ ഉന്നതമായ ഹാഷിം കുടുംബത്തിൽ ക്രിസ്തു വർഷം 571 ഏപ്രിൽ 21-നാണ് [[മുഹമ്മദ്|മുഹമ്മദിന്റെ]] ജനനം. പിതാവ് അബ്ദുള്ള മുഹമ്മദിന്റെ ജനനത്തിന് മുന്പ് തന്നെ മരണപ്പെട്ടതോടെ അനാഥനായി പിറന്ന കുഞ്ഞിന്റെ സംരക്ഷണം പിതാമഹനായ അബ്ദുൽ മുത്വലിബ് ഏറ്റെടുത്തു. ബാല്യകാലം ആടുകളെ മേച്ചായിരുന്നു മുഹമ്മദ്‌ നബി ജീവിതം കഴിച്ചുകൂട്ടിയിരുന്നത് . യൗവനം കച്ചവടരംഗത്ത് കഴിച്ചുകൂട്ടി. തൻറെ ഇരുപത്തഞ്ചാമത്തെ വയസ്സിൽ 20 [[ഒട്ടകം]] മഹ്റായി നൽകി ഖദീജയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. അന്ന് ഖദീജക്ക് നാൽപത് വയസ്സായിരുന്നു പ്രായം. ഖദീജയിൽ കാസിം, അബ്ദുല്ല എന്നീ രണ്ട് ആൺമക്കളും സൈനബ, റുഖിയ്യ, ഉമ്മുകുൽഥൂം, ഫാത്വിമ എന്നീ നാല് പെൺമക്കളും ജനിച്ചു. നബിക്ക് മുപ്പത്തഞ്ച് വയസ്സ് പ്രായമായ സമയത്ത്, അതിശക്തമായ നിലക്കുണ്ടായ വെള്ളപ്പൊക്കവും മറ്റും കാരണത്താൽ കഅബാലയത്തിന് കേടുപാടുകൾ സംഭവിക്കുകയും ഖുറൈശികൾ അത് പുതുക്കിപ്പണിയാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു. വലീദ്ബ്നു മുഗീറയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കഅബ പുതുക്കിപ്പണിയുന്ന ജോലി ആരംഭിച്ചു. മക്കയിലെ നാട്ടുപ്രമാണിമാരും ഗോത്രത്തലവന്മാരും പ്രസ്തുത കർമ്മത്തിൽ സഹായിക്കുകയും സഹകരിക്കുകയും ചെയ്തു. മക്കയിൽ അക്കാലത്ത് നിലനിന്നിരുന്ന വിഗ്രഹാരാധന, മദ്യപാനം, ചൂതാട്ടം, പലിശ തുടങ്ങിയ ജനദ്രോഹപരവും നീചവുമായ കാര്യങ്ങളോട് അങ്ങേയറ്റം അമർഷം തോന്നുകയും അതിൽ നിന്നും അത്തരം ദുർവൃത്തികളിലേർപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്നവരിൽ നിന്നും അകന്ന് ഏകനായി ജീവിക്കാനുള്ള താൽപ്പര്യം ജനിക്കുകയും ചെയ്ത മുഹമ്മദ് അതിനായി മക്കയിൽനിന്ന് ഏതാനും കിലോമീറ്റർ മാത്രം ദൂരമുള്ള ജബൽനൂർ എന്ന പർവ്വതമുകളിലെ ഹിറാ ഗുഹയിൽ ഏകാന്തമായി പ്രാർത്ഥനയിൽ മുഴുകുകയും ചെയ്തു. ശത്രുക്കളുടെ നിരന്തര ആക്രമണങ്ങളും പരിഹാസവും കാരണം മുഹമ്മദ്‌ നബി മക്കയിൽ ഒളിവിൽ താമസിക്കുകയും പിന്നീട് യദരിബ് (മദീന) എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പാലായനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. അറുപത്തി മൂന്നാമത്തെ വയസിൽ മദീനയിൽ വെച്ച് മുഹമ്മദ്‌ നബി മരണപ്പെട്ടു. [[പ്രമാണം:Mecca2.jpg|right|thumb|ജംറയുടെ പഴയ രൂപം]] === ഹുദൈബിയ സന്ധി === മുഹമ്മദ്‌ നബിയും അനുയായികളും എതിർ വിഭാഗമായ ഖുറൈഷികളും തമ്മിൽ മക്കയിൽ വെച്ച് നടത്തിയ ചരിത്ര പ്രസിദ്ധമായ ഒരു കരാറാണ് [[ഹുദൈബിയ സന്ധി]]. ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ഹുദൈബിയ സന്ധി മുസ്‌ലിംകളെ സംബന്ധിച്ചേടത്തോളം കയ്‌പും മധുരവും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു. എതിരാളികൾ മുന്നോട്ടുവെച്ച മുഴുവൻ വ്യവസ്ഥകളും അംഗീകരിച്ചാണ് മുഹമ്മദ്‌ നബി കരാറൊപ്പിട്ടത്. ദീർഘമായ സംഭാഷണങ്ങളുടെ അവസാനം സന്ധി വ്യവസ്ഥകൾ ഇങ്ങനെ നിലവിൽ വന്നു. # മുസ് ലിങ്ങളും ഖുറൈശികളും തമ്മിൽ പത്ത് വർഷത്തിന് യുദ്ധം ഉണ്ടാവില്ല. # ഈ വർഷം മുസ്ലിങ്ങൾ മടങ്ങിപ്പോകണം. അടുത്തവർഷം മക്കയിൽ നിരായുധരായി വന്നു മൂന്ന് ദിവസം താമസിച്ച്, ഉംറ നിർവ്വഹിച്ച് തിരിച്ച് പോവാം. # ഖുറൈശികൾക്കും മുസ്ലിങ്ങൾക്കും ഇഷ്ടമുള്ള ഗോത്രങ്ങളുമായി സന്ധി ചെയ്യാം. # ഖുറൈശികളുടെ ഭാഗത്ത് നിന്നും രക്ഷിതാക്കളുടെ അനുവാദമില്ലാതെ ആരെങ്കിലും മദീനയിൽ അഭയം തേടിയാൽ അവരെ തിരിച്ചയക്കണം. എന്നാൽ മുസ്ലിം പക്ഷത്ത് നിന്നും ആരെങ്കിലും മക്കയിൽ വന്ന് അഭയം തേടിയാൽ അവരെ തിരിച്ചയക്കേണ്ടതില്ല. === ആനക്കലഹ സംഭവം === മക്കയെ ആക്രമിക്കാനായി യമനിൽ നിന്നും പുറപ്പെട്ട അബ്രഹത്തിന്റെ ആനപ്പടയെ തുരത്തിയോടിച്ച സംഭവം മക്കാ ചരിത്രത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന ഒരധ്യായമാണ്. മുഹമ്മദ്‌ നബി ജനിച്ച വർഷമാണ് ഇത് നടന്നത്. കഅബ പൊളിക്കുകയെന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ ആനപ്പട അടക്കം സർവസന്നാഹവുമായിവന്ന അബ്റഹത് രാജാവിനെയും സൈന്യത്തെയും പക്ഷികളെക്കൊണ്ട് അല്ലാഹു നശിപ്പിച്ചു കളഞ്ഞു എന്നാണ് ഇസ്ലാമിക് ചരിത്ര ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ പറയുന്നത്. പ്രസ്തുത സംഭവം അനുസ്മരിച്ചുകൊണ്ട് ചരിത്രകാരന്മാർ ആ വർഷത്തിന്‌ ആനക്കലഹ വർഷം (അറബി-ആമുൽ ഫീൽ) എന്നാണു പറഞ്ഞു വന്നിരുന്നത്. === ആധുനിക ഭരണത്തിനു മുമ്പ് === [[പ്രമാണം:Mecca 3.jpg|right|thumb|മസ്ജിദുൽ ഹറമിന്റെ ഒരു പഴയ പ്രവേശന കവാടം]] ആദ്യ കാലത്ത് കഅബക്ക് ചുറ്റുമുള്ള മസ്ജിദുൽ ഹറം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന താഴ്ന്ന പ്രദേശത്തിന് ബത്ഹ (താഴ്വാരം) എന്നായിരുന്നു അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. മസ്ജിദുൽ ഹറമിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തിന് ഹജൂൻ എന്നും മുഅല്ല (ഉയർന്ന ഭാഗം) എന്നും തെക്ക് പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തിന് മിസ്ഫല (താഴ്ന്ന ഭാഗം) എന്നും അറിയപ്പെട്ടു. മുഹമ്മദ്‌ നബി ജനിച്ചതും വളർന്നതും മുഅല്ല ഭാഗത്തായിരുന്നു എന്നാണ് ചരിത്രം പറയുന്നത്. അക്കാലത്തു മസ്ജിദുൽ ഹറമിലേക്ക് മുഖ്യമായും മൂന്നു പ്രവേശന കവാടങ്ങളാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. പിന്നീട് മണൽക്കാടിനു നടുവിലെ പാറക്കൂട്ടങ്ങൾ നിറഞ്ഞ മക്കയിൽ ഒരു വലിയ നാഗരികത ഉടലെടുക്കുകയായിരുന്നു. അതിനു കാരണം ഒരിക്കലും വറ്റാത്ത ജലസ്രോതസ്സായ [[സംസം]] എന്ന നീരുറവയായിരുന്നു. [[പ്രമാണം:Makkah-1910.jpg|left|thumb|മക്കയിലെ മസ്ജിദുൽ ഹറം - 1910 ൽ]] ആധുനിക ഭരണത്തിനു മുമ്പ് മക്കയുടെ നിലനിൽപ്പ് തന്നെ വിദേശികളെ സ്വീകരിക്കുന്നതിലൂടെയായിരുന്നു. അക്കാലത്ത് കാൽ നടയായും പിന്നീട് [[കപ്പൽ]] വഴിയും മാസങ്ങളോളം സഞ്ചരിച്ചു കൊണ്ടാണ് ആളുകൾ ഹജ്ജിനു വേണ്ടി മക്കയിലെത്തിയിരുന്നത്. മക്കയുടെ ജനസംഖ്യയിലേറെയും ആധുനിക ഭരണത്തിനു മുമ്പ് ഹജ്ജിനു വന്ന് നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങാതിരുന്നവരും അവരുടെ പരമ്പരകളുമാണ്. എല്ലാ രാജ്യങ്ങളുടേയും വേരുള്ള ഒരു നഗരമായി മക്ക വളർന്നു കൊണ്ടിരുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/mecca-overview/history-of-mecca.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-22 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124045528/http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/mecca-overview/history-of-mecca.html |url-status=dead }}</ref>. === 1916-ലെ മക്ക യുദ്ധം === 1916 ജൂൺ-ജൂലൈ മാസങ്ങളിലാണ് മക്ക യുദ്ധം നടന്നത്. അന്നത്തെ മക്ക ഗവർണറും(ഹിജാസ്), ബനൂ ഹാഷിം ഗോത്ര തലവനുമായ ഹുസൈൻ ബിൻ അലി ഒട്ടോമാൻ സാമ്രാജ്യവുമായി മക്കയിൽ വെച്ച് 1916 ജൂലൈ 10-നു തുടങ്ങിയ യുദ്ധമാണ് മക്ക യുദ്ധം. ഒന്നാം ലോക മഹാ യുദ്ധത്തിന്റെ അറബ് പതിപ്പായാണ്‌ ഇത് അറിയപ്പെടുന്നത്. === സൗദ്‌ രാജഭരണം === സൗദി അറേബ്യയിലെ [[സൗദി അറേബ്യയുടെ ഭരണാധികാരികൾ|സൗദ്‌ കുടുംബത്തിന്റെ]] കീഴിലാണ് ആധുനിക മക്കയിലും വികസനത്തിന്റെ സുവർണ കാലത്തിനു തുടക്കമായത്. [[പെട്രോളിയം|എണ്ണ]] സമ്പത്തിന്റെ സമൃദ്ധിയും വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളിലെ നിപുണതയും ഇവിടെ വികസനത്തിന് ആക്കം കൂട്ടി. ഹറം മസ്ജിദ് സമീപത്തെ കുന്നുകളിലേക്ക്‌ വരെ വലുതാക്കി. ഇന്ന് സഫ-മർവ കുന്നുകൾ വരെ ഹറം പള്ളിയുടെ ഭാഗമാണ്. സൗദ്‌ കുടുംബത്തിന്റെ ഒന്നാം പുനർ നിർമ്മാണത്തിൽ തന്നെ പള്ളിക്ക് നാല് മിനാരങ്ങളും സഫാ-മർവാ പാതയിൽ മേൽക്കൂരയും പണിതു. [[ഫഹദ്‌ ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌|ഫഹദ് രാജാവിന്റെ]] ഭരണകാലത്ത് 1982 മുതൽ 1988 വരെയാണ് മസ്ജിദുൽ ഹറമിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടം വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടന്നത്. ഇക്കാലത്ത് പള്ളിക്ക് പുറത്തെ പ്രാർഥനാ സ്ഥലങ്ങളിൽ സൗകര്യം വർധിപ്പിച്ചു. ഈ സമയത്താണ് ഫഹദ് രാജാവ് തന്റെ സ്ഥാനപ്പേരിൽ മാറ്റം വരുത്തി മക്ക-മദീന മസ്ജിദുകളുടെ പരിപാലകൻ എന്നർത്ഥം വരുന്ന തിരു ഗേഹങ്ങളുടെ പരിപാലകൻ എന്നാക്കി മാറ്റിയത്. മൂന്നാം ഘട്ട വികസനത്തിൽ മസ്ജിദിനു പതിനെട്ടു പുതിയ കവാടങ്ങളും മൂന്നു താഴികക്കുടങ്ങളും നിർമ്മിച്ചു. ഓരോ ഗേറ്റിനും അഞ്ഞൂറ് വീതം [[മാർബിൾ]] പാളികളാണ് ഉപയോഗിച്ചത്. തറയിൽ മൊത്തം മാർബിൾ വിരിക്കലും ശീതീകരണ സംവിധാനം പൂർണ തോതിൽ നടപ്പാക്കിയതും ഈ ഘട്ടത്തിലാണ്. == ആധുനിക മക്ക == [[പ്രമാണം:Makkah (Mecca) (2).jpg|left|thumb|ആധുനിക മക്കയുടെ ഒരു ചിത്രം (മക്ക ക്ലോക്ക് ടവറിൽ നിന്നും എടുത്തത്‌)]] ആധുനിക [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയിലെ]] [[മക്ക പ്രവിശ്യ|മക്ക പ്രവിശ്യയുടെ]] തലസ്ഥാന നഗരം കൂടിയായ മക്ക, [[ചെങ്കടൽ]] തീരത്തുള്ള തുറമുഖ നഗരമായ [[ജിദ്ദ|ജിദ്ദയിൽ]] നിന്ന് 73 കിലോമീറ്റർ ഉള്ളിലോട്ടുമാറി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. [[സമുദ്രനിരപ്പ്|സമുദ്രനിരപ്പിൽ]] നിന്ന് 277 മീറ്റർ(910 അടി) ഉയരത്തിലാണ് മക്കയുടെ സ്ഥാനം. ഭൂമിയുടെ കരഭാഗത്തിൽ തൊട്ടുതൊട്ടു കിടക്കുന്ന [[ഏഷ്യ]], [[യൂറോപ്പ്]], [[ആഫ്രിക്ക]] വൻകരകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കരഭാഗത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് മധ്യത്തിലാണ് ഇത്<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/mecca-overview/geography-of-mecca.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-08 |archive-date=2012-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120125064024/http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/mecca-overview/geography-of-mecca.html |url-status=dead }}</ref>. === വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ === [[File:Salman bin Abdull aziz December 9, 2013.jpg|thumb|Salman bin Abdull aziz December 9, 2013]] സൽമാൻ രാജാവിന്റെ ഹറം വികസന പദ്ധതികൾ 2020 ൽ പൂർത്തിയാകുന്ന രീതിയിലാണ് പുരോഗമിക്കുന്നത്. ഇതോടു കൂടി മസ്ജിദുൽ ഹറമിലെ പ്രാർഥനാ സൌകര്യങ്ങൾ 35 ശതമാനം വർധിക്കുന്നതാണ്. അതിന്റെ ഭാഗമായി ഇപ്പോൾ മക്കയിലെ മസ്ജിദുൽ ഹറം വടക്ക് മുറ്റം വികസനപദ്ധതി പൂർത്തിയായി വരുന്നുണ്ട്. അണ്ടർ ഗ്രൗണ്ടടക്കം നാല് നിലകളോട് കൂടിയാണ് പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കി വരുന്നത്. കിങ് അബ്ദുല്ല ഇബ്‌നു അബ്ദുൽ അസീസ് ഗേറ്റ് എന്ന പേരിൽ ഭീമൻ ഗേറ്റ് വടക്ക് മുറ്റത്ത് നിർമ്മിക്കുന്നുണ്ട്<ref name= />. മക്കയിലെത്തുന്ന തീർത്ഥാടകർക്ക് മികച്ച സേവനം ലഭ്യമാക്കുന്നതിന് അതിന്റെ പൂർണതയിലേക്ക് എത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്<ref name= />. [[പ്രമാണം:Haram night view.jpg|right|thumb|മസ്ജിദുൽ ഹറമിലെ രാത്രി ദൃശ്യം]] നാഗരികവും സങ്കേതികവും സുരക്ഷാപരവുമായ മേഖലകളിലൂന്നിയ വികസനമാണ് പുതിയ ഹറം വികസന പദ്ധതിയിലൂടെ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഒരേ സമയം പത്ത് ലക്ഷത്തിലധികം പേരെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ പാകത്തിൽ ഹറം കെട്ടിടം വികസിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. തുരങ്കങ്ങളും നടപ്പാതകളും അംഗശുചീകരണങ്ങളും മറ്റു സേവന വകുപ്പുകളും ഉൾകൊള്ളുന്നവിധത്തിൽ ആണ് ഹറം മുറ്റം വികസിപ്പിക്കുന്നത്. എയർകണ്ടീഷനിങ്,[[വൈദ്യുതി]], [[ജലം]] തുടങ്ങിയവക്കാവശ്യമായ സംവിധാനങ്ങളും കേന്ദ്രങ്ങളും വികസിപ്പിക്കുക എന്നിങ്ങനെ മൂന്നായി തിരിച്ചാണ് പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കുന്നത്. മസ്ജിദുൽ ഹറമിന്റെ വടക്ക് മുറ്റത്ത് നിന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന പുതിയ വികസന പദ്ധതി പരിസരത്തെ പല പുരാതന ഡിസ്ട്രിക്റ്റുകളിലെ പല ഭാഗങ്ങളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണ്. ഹറമിനടുത്ത മുദ്ദഇ, ശാമിയ, ഖറാറ എന്നീ ഡിസ്ട്രിക്റ്റുകൾ ഇതിലുൾപ്പെടും. കിഴക്ക് ഭാഗത്ത് നിന്ന് ചന്ദ്രക്കല ആകൃതിയിൽ ആരംഭിക്കുന്ന വികസനം പടിഞ്ഞാറ് ശുബൈയ്ക്കയിലെ ഖാലിദ് ബ്‌നു വലീദ് റോഡ് വരെയും അൽമുദ്ദഇ, അബൂസുഫ്‌യാൻ, റാഖൂബ, ശാമിയയിലെ അബ്ദുല്ലാഹിബ്‌നു സുബൈർ റോഡുകളും കടന്ന് ജബലുൽ കഅബ വരെ നീളുന്നതാണ്. [[പ്രമാണം:Aerial View of Abraj Al Bait Under Construction.jpg|left|thumb|വളരെ വേഗത്തിൽ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്ന മക്കയുടെ ദൃശ്യം ]] നിലവിലുള്ള മെട്രോ റെയിൽവേ പദ്ധതി മക്ക പട്ടണത്തിന്റെ മുഴുവൻ ഭാഗങ്ങളെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിനു വേണ്ടി 180 കി. മീറ്ററിൽ നാല് ട്രാക്കുകളോട് കൂടിയ മെട്രോപാത നിർമ്മിക്കാനാണ് പദ്ധതി. 88 സ്‌റ്റേഷനുകളുണ്ടാകും. മക്കയുടെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് സ്‌റ്റേഷനോട് കൂടിയ മദീന- ജിദ്ദ- മക്ക പട്ടണങ്ങളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന അൽ ഹറമൈൻ റെയിൽവേ, ജംറയുടെ കിഴക്ക് അവസാനിക്കുന്ന അൽമശാഇർ റെയിൽവേ എന്നിവയുടെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായിട്ടുണ്ട്. ഈ രണ്ട് പദ്ധതികളെയും ഹറമുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഏറ്റവുമൊടുവിലത്തെ കണക്കെടുപ്പ് അനുസരിച്ച് മക്കയിലെ ജനസംഖ്യ1.8 ദശലക്ഷത്തിലധികമാണ്. അടുത്ത 20 വർഷത്തിനുള്ളിൽ അത് 2.5 ദശലക്ഷം കവിയുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. ഇതിനുപുറമെ ഒരോ വർഷവും 20 ലക്ഷത്തിനകം ആളുകൾ ഹജ്ജിനും അഞ്ച് ദശലക്ഷത്തോളം പേർ ഉംറക്കും എത്തുന്നുണ്ട്. ഇവരുടെ യാത്രാ നടപടികൾ എളുപ്പമാക്കാൻ മെട്രോ സഹായിക്കും<ref>{{Cite web |url=http://www.constructionweekonline.com/article-12861-27bn-makkah-development-plan-to-be-showcased/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-19 |archive-date=2015-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150607123148/http://www.constructionweekonline.com/article-12861-27bn-makkah-development-plan-to-be-showcased/ |url-status=live }}</ref>. കിങ് അബ്ദുല്ല ഹറം വടക്കേ മുറ്റ വികസനപദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി മദീനയിലുള്ളത് പോലെ മക്ക ഹറം മുറ്റങ്ങളിൽ തണലിടുന്ന കുടകളും ഹെലിപാഡും നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികൾ ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. എട്ട് വലിയ കുടകളും 42 ചെറിയ കുടകളും രണ്ട് ഹെലിപാഡുകളാണ് നിർമ്മിക്കുന്നത്. വലിയ കുടകൾ 53x53 മീറ്ററും ചെറിയ കുടകൾ 25x25 മീറ്റർ അളവിലുമുള്ളതാണ്. നൂതന സംവിധാനത്തിൽ ആകർഷകമായ രീതിയിലാണ് കുടകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നത്. കിങ് അബ്ദുല്ല ഹറം വികസനപദ്ധതിയും പ്രഥമ സൗദി ഹറം വികസനവും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പദ്ധതിയിൽ നാല് പാലങ്ങളുണ്ട്. അഞ്ചാമത്തേത് കിങ് അബ്ദുല്ല ഹറം വികസന പദ്ധതിയെ സഫാ-മർവയുമായി (മസ്അ) ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതാണ്. നിലവിലെ ഹറമിന്റെ വാസ്തുശിൽപ ചാരുതക്ക് സമാനമായ രീതിയിലാണ് പുതിയ വികസനപദ്ധതികളും നടപ്പിലാക്കുന്നത്. തീർഥാടകർക്ക് വെള്ളം കുടിക്കാനുള്ള ടാപ്പുകൾ, മാലിന്യം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള നൂതന സംവിധാനം, ഇലക്ട്രിക് ലിഫ്റ്റുകൾ, കോണികൾ, മികച്ച എയർ കണ്ടീഷനിങ്-ലൈറ്റ് സംവിധാനങ്ങൾ, സുരക്ഷ നിരീക്ഷണത്തിനാവശ്യമായ സംവിധാനങ്ങൾ തുടങ്ങി തീർഥാടകർക്കാവശ്യമായ എല്ലാ സേവനങ്ങളും ലഭ്യമാകുന്ന തരത്തിലാണ് പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കുന്നത്. പുതിയ ഹറം വികസനം പൂർത്തിയാകുന്നതോടെ 15 ലക്ഷം പേർക്ക് കൂടി നമസ്കരിക്കാനുള്ള സൗകര്യമുണ്ടാകും. 75000 ചതു.മീറ്റർ സ്ഥലത്ത് വെള്ള ടാങ്ക്, എയർകണ്ടീഷനിങ് കേന്ദ്രം, മാലിന്യസംസ്കരണ പ്ളാൻറ് എന്നിവയും പദ്ധതിക്ക് കീഴിൽ ഉൾപ്പെടുന്നുണ്ട്. വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലായി 15000·ൽ അധികം കക്കൂസുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നുണ്ട്. ഏതു ഭാഗത്തു നിന്നും തീർഥാടകർക്ക് എത്തിപ്പെടാൻ കഴിയുന്ന സ്ഥലങ്ങളിലാണ് ഇവ നിർമ്മിക്കുന്നത്. ഉത്തൈബിയ, ജർവൽ, ജബലുൽ കഅബ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് കാൽനടയായി ഹറമിന്റെ വടക്ക് മുറ്റത്ത് എളുപ്പത്തിൽ എത്താൻ സഹായിക്കുന്ന നാല് തുരങ്കങ്ങളുടെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. === മക്കയുടെ അതിർത്തികൾ === [[കഅബ|കഅ‌ബയ്‌ക്ക്‌]] ചുറ്റുമുള്ള പള്ളിയാണ്‌ [[മസ്ജിദുൽ ഹറാം]]. ഹറം എന്നറിയപ്പെടുന്ന കഅ‌ബക്ക്‌ ചുറ്റുമുള്ള ഹറം മേഖല [[ഇബ്രാഹിം|ഇബ്രാഹിം നബിയുടെ]] കാലം മുതലേ അറിയപ്പെട്ടതാണ്‌. മക്കാ വിജയത്തിന്‌ ശേഷം മുഹമ്മദ്‌ നബി ഹറം മേഖലയുടെ അതിർത്തികൾക്ക്‌ പ്രത്യേക അടയാളമിടാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിരുന്നു. അന്ന്‌ മലകളും കുന്നുകളുമായിരുന്നു അടയാളങ്ങൾ. പിന്നീട്‌ വന്ന പല പ്രധാനികളും ഭരണകർത്താക്കളും ഹറമിന്റെ പരിധിയെവിടെയാണെന്ന്‌ ജനങ്ങളറിയാൻ വേണ്ടി അടയാളങ്ങൾ പുതുക്കിക്കൊണ്ടിരുന്നു. അവസാനമായി സൗദി അറേബ്യയുടെ മുൻ ഭരണാധികാരി ഫഹദ് രാജാവ് പ്രമുഖ പണ്ഢിതസഭയുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഏറ്റവും വ്യക്തമായ അടയാളങ്ങൾ ഹറം അതിർത്തികളിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. വിശുദ്ധ ഹറമിന്റെ അതിർത്തി ഏറ്റവും കൂടുതൽ അകന്നു നിൽക്കുന്നത് പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്തുകൂടി [[ജിദ്ദ]] വഴി മക്കയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നിടത്താണ്. പ്രസ്തുത അതിർത്തിയിൽ നിന്ന് കഅബയിലേക്ക് പതിനെട്ട് മൈൽ ദൂരമാണുള്ളത്. ജിദ്ദയിൽ നിന്നും മക്കയിലേക്കുള്ള എക്സ്പ്രസ്സ്‌ റോഡിൽ പെട്ട ഈ സ്ഥലത്തിന് ഹുദൈബിയ എന്നും ശുമൈസി എന്നും പേരുണ്ട്. ഇന്ന് ‌സൗദി അറേബ്യൻ ഭരണകൂടം കൂറ്റൻ കാലുകളിൽ വലിയ ബോർഡുകൾ സ്ഥാപിച്ച്‌ [[അറബി|അറബിയിലും]] [[ഇംഗ്ലീഷ്|ഇംഗ്ലീഷിലും]] വ്യക്തമായി എഴുതി വെച്ചിട്ടുണ്ട്. വളരെ ദൂരെ നിന്ന്‌ പോലും കാണാൻ കഴിയുന്ന വിധത്തിലാണ്‌ ഇവ സ്ഥാപിച്ചത്‌. ഏകദേശം 550 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ ആണ്‌ ഹറം മേഖലുടെ വിശാലത<ref>{{Cite web |url=http://www.islamicencyclopedia.org/%28S%28ndj3nmfgxsbiav45us31hhvf%29%29/Default.aspx?Page=Haram&NS=&AspxAutoDetectCookieSupport=1 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2021-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211202120345/http://www.islamicencyclopedia.org/%28S%28ndj3nmfgxsbiav45us31hhvf%29%29/Default.aspx?Page=Haram&NS=&AspxAutoDetectCookieSupport=1 |url-status=live }}</ref>. ഹറം മേഖലയുടെ പ്രധാന അതിർത്തികളായി കണക്കാക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ ഇവയാണ്‌: * തൻഈം മക്കയുടെ വടക്കുഭാഗത്തുള്ള മസ്‌ജിദ്‌ ആഇശ നിലകൊള്ളുന്ന തൻഈം എന്ന സ്ഥലം. ഇവിടെ നിന്ന്‌ കഅബയിലേക്ക്‌ 7.5 കിലോമീറ്ററാണ്‌. ഇതാണ്‌ കഅബയോട്‌ ഏറ്റവും അടുത്ത അതിർത്തി. ഹറം അതിരുകളിൽ ഏറ്റവും ദൂരം കുറഞ്ഞ തൻഈം പ്രദേശത്തേക്കാണ് അധികമാളുകളും മക്കയിൽ നിന്നും ഉംറക്ക് ഇഹ്റാം ചെയ്യാനുദ്ദേശിച്ച് പോകാറുള്ളത്. അവിടെ മസ്ജിദ് ആഇശ എന്ന പേരിൽ വിശാലമായ പള്ളിയും കുളിക്കാനും മറ്റുമുള്ള സൌകര്യങ്ങളുമുണ്ട്. * ജിഅറാന ഹറമിന്റെ മറ്റൊരു അതിർത്തിയാണ്‌ ജിഅറാന. ഇവിടെ നിന്ന്‌ 22 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ്‌ കഅ‌ബയിലേക്ക്‌. ബനൂതമീം കുടുംബത്തിലെ ഒരു സ്‌ത്രീയുടെ പേരാണിത്‌. കഅ‌ബയുടെ വടക്ക്‌ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്‌ ഇതിന്റെ തൊട്ടടുത്തുള്ള ശരീഫിൽ നിന്ന്‌ ഇപ്പോൾ നേരിട്ട്‌ ഒരു റോഡ്‌ മക്കാ പട്ടണത്തിലേക്കുണ്ട്‌. ആയിരം പേർക്ക്‌ നമസ്‌കരിക്കാനുള്ള ഒരു പള്ളി ഇവിടെയുണ്ട്‌. ജിഅറാന എന്ന സ്ഥലത്ത് പോയാണ് മുഹമ്മദ്‌ നബി ഉംറക്ക് ഇഹ്റാം ചെയ്തത്. അതിനാൽ ഏറ്റവും നല്ലത് അവിടെ വെച്ച് ഇഹ്റാം ചെയ്യുന്നതാണ്. * ഹുദൈബിയ മക്കയുടെയും ജിദ്ദയുടെയും ഇടയിലുള്ള ഹറം മേഖലയ്‌ക്ക്‌ പുറത്തായി നില്‌ക്കുന്ന ഒരു സ്ഥലമാണ്‌ ഹുദൈബിയ. അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന ഒരു കിണറിന്റെ പേരാണ്‌ ഹുദൈബിയ. ഇപ്പോൾ ഈ സ്ഥലത്തിന്‌ സുമേശിയെന്നാണ്‌ പേര്‌. ഇവിടെ നിന്ന്‌ 24 കിലോമീറ്ററാണ്‌ മക്കാ പട്ടണത്തിലേക്ക്‌. ജിദ്ദയുടെയും മക്കയുടെയും ഇടയിലുള്ള പ്രധാന ചെക്ക്‌പോസ്റ്റ്‌ സുമേശിയിലാണ്‌. ഹിജ്‌റ 6ൽ നടന്ന പ്രശസ്‌തമായ രിദ്‌വാൻ പ്രതിജ്ഞ ഹുദൈബിയയിൽ വെച്ചായിരുന്നു. ഹുദൈബിയ സന്ധി ഇസ്‌ലാമിക ചരിത്രത്തിലെ ഒരു സുപ്രധാന വഴിത്തിരിവായിരുന്നു. അവിടെയുള്ള ഒരു വൃക്ഷത്തിന്റെ ചുവട്ടിൽ വെച്ചായിരുന്നു മുഹമ്മദ്‌ നബി പ്രതിജ്ഞയെടുത്തത്‌. * നഖ്‌ല മറ്റൊരു അതിർത്തി മക്കയുടെയും ത്വാഇഫിന്റെയും ഇടയിലുള്ള നഖ്‌ലയാണ്‌. കഅബയുടെ വടക്ക്‌ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന നഖ്‌ല യമാനിയുടെയും കിഴക്ക്‌ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന നഖ്‌ല ശാമിയുടെയും ഒന്നിച്ചുള്ള കേന്ദ്രമാണ്‌ നഖ്‌ല. മസ്‌ജിദുൽ ഹറാമിൽ നിന്നും 45 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ്‌ ഈ സ്ഥലം. [[മുഹമ്മദ്|മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ]] പ്രശസ്‌തമായ [[താഇഫ്]] യാത്രയുമായി നഖ്‌ല ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പ്രവാചകത്വത്തിന്‌ ശേഷം മക്കയിലെ ഖുറൈശികളുടെ ഉപദ്രവത്തിൽ നിന്നും രക്ഷ കിട്ടാൻ തന്റെ കുടുംബങ്ങളുള്ള ത്വാഇഫിലേക്ക്‌ പോയി നിരാശനായി മടങ്ങുമ്പോൾ പ്രവാചകൻ വഴിമധ്യേ നഖ്‌ലയിൽ താമസിച്ചിരുന്നു. കൂടാതെ ഇസ്‌ലാമിക ചരിത്രത്തിലെ ഒരുപാട്‌ സംഭവങ്ങൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം സാക്ഷിയായിട്ടുണ്ട്‌. * അറഫ വിശുദ്ധ ഹറം മേഖലയുടെ മറ്റൊരു അതിർത്തി അറഫയാണ്‌. ഹജ്ജ്‌ തീർത്ഥാടകർ നിർബന്ധമായും ഒരു ദിവസം പ്രഭാതത്തിനും സൂര്യാസ്‌തമയത്തിനുമിടയിൽ കഴിച്ചുകൂട്ടേണ്ട പ്രദേശമാണിത്‌. കഅബയിൽ നിന്‌ 18 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ്‌ ഈ സമതല പ്രദേശം. മൂന്നരലക്ഷം പേർക്ക്‌ നമസ്‌കരിക്കാൻ സൗകര്യമുള്ള വിശാലമായ മസ്‌ജിദ്‌ നമിറ ഇവിടെയാണ്‌. ഹറം പരിധിക്ക്‌ പുറത്താണ്‌ അറഫാ പ്രദേശം. അദാത്ത്‌ ലബൻ എന്ന തെക്ക്‌ ഭാഗത്തുള്ള സ്ഥലമാണ്‌ ഹറമിന്റെ മറ്റൊരു അതിർത്തി. മസ്‌ജിദുൽ ഹറാമിൽ നിന്നും 16 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണിത്‌. ഇന്ന്‌ ഈ സ്ഥലത്തിന്‌ ഉഖൈശിയ്യ എന്നാണ്‌ പേര്‌. ആ ഭാഗത്തുണ്ടായിരുന്ന ഒരു നാട്ടുരാജാവായ ഇബ്‌നു ഉഖൈശിന്റെ പേരിലാണ്‌ ഇപ്പോൾ ഈ സ്ഥലം അറിയപ്പെടുന്നത്‌<ref>{{Cite web |url=http://www.lawaonline.com/blog/boundaries-of-haram-makkah/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-23 |archive-date=2012-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120602173523/http://www.lawaonline.com/blog/boundaries-of-haram-makkah/ |url-status=dead }}</ref>. === മക്ക ക്ലോക്ക് ടവർ === {{പ്രലേ|അബ്രാജ് അൽ ബൈത് ടവർ}} [[പ്രമാണം:Clock tower makkah.jpg|left|thumb|മക്ക ക്ലോക്ക് ടവർ]] [[പ്രമാണം:Clock tower02.jpg|right|thumb|ക്ലോക്ക് ടവറിന്റെ പിൻവശം]] ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സമയഗോപുരമാണ് മക്ക ക്ലോക്ക് ടവർ<ref>{{Cite web |url=http://www.skyscrapercenter.com/building.php?building_id=%2084 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-23 |archive-date=2012-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121115190814/http://www.skyscrapercenter.com/building.php?building_id=%2084 |url-status=dead }}</ref>. മക്കയിൽ മസ്ജിദുൽ ഹറമിനോട് ചേർന്നുള്ള [[അബ്രാജ് അൽ ബൈത് ടവർ|അബ്രാജ് അൽബൈത്ത് ടവറിലാണ്]] (മക്ക റോയൽ ക്ലോക്ക് ടവർ). [[ബുർജ് ഖലീഫ]] കഴിഞ്ഞാൽ ലോകത്ത് രണ്ടാം സ്ഥാനവും ഈ കെട്ടിടത്തിനാണ്. [[ലണ്ടൻ]] ടവറിലുള്ള ബിഗ് ബൻ വാച്ചിന്റെ ആറിരട്ടി വലിപ്പമാണ് മക്ക ടവർ വാച്ചിനുള്ളത്. പകൽവെട്ടത്തിൽ സ്വർണനിറത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഘടികാരങ്ങളും ചന്ദ്രക്കലയും രാത്രിവെളിച്ചത്തിൽ ഹരിതപ്പകർച്ച നേടും. ഘടികാരമുഖം രാത്രിയിൽ പ്രകാശമാനമാക്കുന്നതിന് എട്ടു ലക്ഷം എൽ.ഇ.ഡി. ബൾബുകൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. ടവറിന്റെ നാലു വശത്തുമുള്ള ക്ലോക്കുകളിൽ രണ്ടെണ്ണത്തിന് 80 മീറ്റർ ഉയരവും 65 മീറ്റർ വീതിയും 35 മീറ്റർ വ്യാസവുമുണ്ട്. മറ്റ് രണ്ട് ക്ലോക്കുകളുടെ വ്യാസം 25 മീറ്ററാണ്. 400 മീറ്ററിലധികം ഉയരത്തിലുള്ള ക്ലോക്ക് മക്കയിലെ മുഴുവൻ ജില്ലകളിൽ നിന്നുംകാണാനാകും. [[ജർമ്മനി]], [[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള എഞ്ചിനീയർമാരും [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിൽ]] നിന്നുള്ള വിദഗ്ദ്ധരുമാണ് രൂപകൽപനയും നിർമ്മാണവും പൂർത്തിയാക്കിയത്. ഇടിമിന്നലേൽക്കാതിരിക്കാനുള്ള പ്രത്യേക സംവിധാനവും ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഏഴു കിലോമീറ്റർ അകലെ നിന്നുവരെ ഗോപുരം കാണാൻ സാധിക്കും. മക്ക റോയൽ ക്ലോക്ക് ടവർ 2011-ൽ ആണ് പൂർണമായും പ്രവർത്തനക്ഷമമായത്. അതോടെ ഗ്രീനിച്ച് മീൻ ടൈമിനു (ജി.എം.ടി) പകരമായി മക്ക മീൻടൈമും (എം.എം.ടി) നിലവിൽ വന്നു<ref>{{Cite web |url=http://leanman.hubpages.com/hub/Makkah-Clock-Royal-Tower |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-12 |archive-date=2012-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120126062552/http://leanman.hubpages.com/hub/Makkah-Clock-Royal-Tower |url-status=live }}</ref>. === ടൂറിസവും വിനോദവും === ഹജ്ജ് ഉംറ തീർഥാടകരെ ആശ്രയിച്ചു മാത്രമാണ് ഇവിടെ ടൂറിസം രംഗം നില നിൽക്കുന്നത്. ഹജ്ജ് ഉംറ തീർഥാടകരെ താമസിപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന കെട്ടിടങ്ങൾ ലൈസൻസിനായി ടൂറിസംവകുപ്പ് വെബ്സൈറ്റിൽ റജിസ്റ്റർ ചെയ്യണം. 2013-ലെ കണക്ക് പ്രകാരം മക്കയിൽ 644 താമസ കേന്ദ്രങ്ങൾ ടൂറിസം ലൈസൻസുള്ളതുണ്ട്. ഇതിൽ 15 ലക്ഷത്തോളം പേരെ ഉൾകൊള്ളാനാകും വിധം 123500 റൂമുകളുണ്ട്. ലൈസൻസുള്ള ഹോട്ടലുകളുടെ എണ്ണം 564 ആണ്. ഇതിൽ 19 എണ്ണം ഫൈവ് സ്റ്റാറും 17 എണ്ണം ഫോർസ്റ്റാറും 117 എണ്ണം ത്രീസ്റ്റാറും 104 എണ്ണം റ്റൂസ്റ്റാറും ഗണത്തിൽപ്പെടും. കൂടാതെ 80 ലൈസൻസുള്ള ഫർണിഷ്ഡ് അപാർട്ട്മെൻറുകളും മക്കയിലുണ്ട്. [[തീർത്ഥാടനം|തീർത്ഥാടനത്തിനൊപ്പം]] വിനോദത്തിനുതകുന്ന നിരവധി പൂന്തോട്ടങ്ങളും പാർക്കുകളും ഉൾകൊള്ളുന്ന പ്രദേശമാണ് മക്ക. കുട്ടികൾക്ക് കളിക്കാനും വിനോദത്തിനുമായി നഗരത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ 193 പാർക്കുകളും പൂന്തോട്ടങ്ങളും ഉണ്ട്. നഗര സൌന്ദര്യവൽക്കരണ പദ്ധതിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി പുതിയതായി അൽ നവാരിയ ഗാർഡൻ എന്ന പേരിൽ ഒരു വലിയ പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്<ref name= />. ചൂട് കാലത്ത് രാത്രി സമയങ്ങളിൽ പാർക്കുകളിൽ ആളുകൾ കൂടുതലായി എത്തുന്നു. കഠിനമായ ചൂടും ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വെല്ലുവിളികളും കാരണം ചെടികളും മൃഗങ്ങളും അപൂർവമായി മാത്രമേ മക്കയിൽ കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ. പ്രകൃതി സംരക്ഷണത്തിന്റെയും നഗരസൌന്ദര്യ വൽക്കരണത്തിന്റെയും ഭാഗമായി മക്ക നഗരസഭ പലവിധത്തിലുള്ള അക്കേഷ്യകളും ഈന്തപ്പനകളും ചെറിയ ചെടികളും എല്ലായിടത്തും വെച്ച് പിടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. വന്യ മൃഗങ്ങളായ കാട്ടുപൂച്ച, ചെന്നായ, കാട്ടുനായ, കുറുക്കൻ, കീരി എന്നിവയെ മക്കയിലെ ജനവാസമില്ലാത്ത പർവതങ്ങളിൽ കാണാം<ref name= />. === കായിക രംഗം === 1945-ൽ സ്ഥാപിതമായ അൽ-വഹ്ദ ക്ലബ്‌ ആണ് മക്കയിലെ കായിക മേഖലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രമുഖ ക്ലബ്‌. മക്കയിലെ സാമൂഹിക, സാംസ്കാരിക മേഖലകളിലും അൽ-വഹ്ദ ക്ലബ്‌ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. മറ്റു സൗദി നഗരങ്ങളിലേതു പോലെ [[ഫുട്ബോൾ]] തന്നെയാണ് മക്കയിലെയും പ്രധാന കായിക മത്സരം.38,000 പേരെ ഉൾക്കൊള്ളാവുന്ന കിംഗ്‌ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ സ്റ്റേഡിയം ആണ് മക്കയിലെ വലിയ സ്റ്റേഡിയം<ref name= />. === സുരക്ഷാ സംവിധാനം === [[പ്രമാണം:Jamarat Bridge in Mina.JPG|left|thumb|തീർത്ഥാടകരുടെ സുരക്ഷയ്ക്ക് വേണ്ടി അഞ്ചു നിലകളിൽ നിർമ്മിച്ച ജംറ]] ഹജ്ജ്- ഉംറ കർമങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ലോക രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നും വരുന്ന വിശ്വാസികൾക്ക് സുരക്ഷയൊരുക്കുന്നതിനു വേണ്ടി അത്യന്താധുനിക സംവിധാനങ്ങളാണ് ഇവിടെ ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. മക്കയിലെ അടിയന്തര സേവനത്തിനായി പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയം ഹോയ്‌സർ ഇനം ഹെലികോപ്റ്ററുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. തീകെടുത്തുന്നതിനും, അടിയന്തര ആരോഗ്യ സേവനം നടത്തുന്നതിനുമാണ് പ്രധാനമായും ഇത്തരം ആധുനിക ഇനം [[ഹെലികോപ്റ്റർ|ഹെലികോപ്റ്ററുകൾ]] ഉപയോഗിക്കുന്നത്. തിരക്കുള്ള സമയങ്ങളിൽ മക്കയിലേക്ക് എത്തുന്ന എല്ലാ റോഡുകളിലും ഹറമിനടുത്തും സുരക്ഷാ ട്രാഫിക് നിരീക്ഷണത്തിനായി ഇത്തരം ഹെലികോപ്റ്ററുകൾ ചുറ്റിക്കറങ്ങി കൊണ്ടിരിക്കും. ആധുനിക സംവിധാനങ്ങളോടു കൂടിയ ഈ ഹെലികോപ്റ്ററുകൾ ഏത് പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയിലും പറക്കാൻ കഴിയുന്നവയാണ്. നൂതന വയർലസ് സംവിധാനവും ഇരുട്ടിൽ കാണാൻ കഴിയുന്ന ക്യാമറ സംവിധാനങ്ങളും ഇവക്കുണ്ട്. ഹറമിനടുത്ത് സുരക്ഷാ ട്രാഫിക് നിരീക്ഷണത്തിനും ടവറുകളിലെ അടിയന്തര സേവനത്തിനും ആംബുലൻസ് സേവനത്തിനുമെല്ലാം ഇത്തരം ഹെലികോപ്റ്ററുകൾ ആണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. കൂടാതെ പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾക്കിടയിലെ തീർത്ഥാടകരുടെ പോക്കുവരവുകൾ നിരീക്ഷിക്കുന്നതിന് രാത്രിയിലും നിരീക്ഷണം നടത്താൻ കഴിയുന്ന അത്യാധുനിക സങ്കേതിക സംവിധാനങ്ങളോട് കൂടിയ എസ്-92 വിമാനങ്ങളും ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. [[വെള്ളപ്പൊക്കം]] പോലുള്ള അടിയന്തര ഘട്ടങ്ങളിലെ രക്ഷാ പ്രവർത്തനത്തിന് സിവിൽ ഡിഫെൻസിന് കീഴിൽ മിനായിൽ വിവിധ യൂണിറ്റുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. വെള്ളത്തിൽ കുടുങ്ങിയവരെ രക്ഷപ്പെടുത്താനും തെരച്ചിൽ നടത്താനും പ്രാപ്തരായ വിദഗ്ദ്ധർ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണ് ഈ യൂണിറ്റുകൾ. ഇവർക്കാവശ്യമായ ബോട്ടുകളും മറ്റ് ഉപകരണങ്ങളും സിവിൽ ഡിഫൻസ് മിനയിൽ പ്രത്യേകമായി തന്നെ ഒരുക്കാറുണ്ട്‌<ref>http://www.go-makkah.com/english/news/00559/saudi-civil-defense-launches-hajj-weather-hotline.html</ref>. [[റമദാൻ|റമദാനിലെ]] തിരക്ക് നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനു വേണ്ടി പൊലീസിനു പുറമെ സുരക്ഷാ കാര്യങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുന്നതിനായി ഉംറ സേനയും രംഗത്തുണ്ടാകാറുണ്ട്. അടിയന്തരഘട്ടം നേരിടുന്നതിനു വിവിധ ഗവൺമെന്റ് വകുപ്പുകളുമായി സഹകരിച്ചു എകീകൃത കൺട്രോൾ റൂം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഹറമിലേക്കുള്ള തീർത്ഥാടകരുടെ പോക്കുവരവുകൾ എളുപ്പമാക്കുന്നതിന് റോഡുകളിൽ കൂടുതൽ ചെക്‌പോയിന്റുകൾ സ്ഥാപിക്കാറുണ്ട്. ഹറമിനടുത്ത റോഡുകളിലെ തിരക്ക് കുറക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി നമസ്‌കാരത്തിന്റെ മുമ്പും ശേഷവും ഓരോ മണിക്കൂർ ഹറമിനടുത്തേക്ക് വാഹനങ്ങൾക്ക് നിയന്ത്രണമേർപ്പെടുത്തും. വെള്ളിയാഴ്ച [[ജുമുഅ|ജുമുഅക്ക്]] മുമ്പ് ഒരു മണിക്കൂറും ശേഷം രണ്ട് മണിക്കൂറുമായിരിക്കും വാഹന നിയന്ത്രണം. ഹറം പരിസരം, തീർത്ഥാടകർ കടന്നുപോകുന്ന റോഡുകൾ, ടവറുകൾ, താമസകേന്ദ്രങ്ങൾ, പവർ സ്‌റ്റേഷനുകൾ, തുരങ്കങ്ങൾ, പാർക്കിങ് കേന്ദ്രങ്ങൾ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ നിരീക്ഷണം ശക്തിപ്പെടുത്താറുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://arabnews.com/saudiarabia/article117536.ece |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-19 |archive-date=2012-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120407180514/http://arabnews.com/saudiarabia/article117536.ece |url-status=live }}</ref>. വഴികളിലെ ഇരുത്തവും കിടത്തവും തടയുക, തീർഥാടകർക്ക് മാർഗദർശനം നൽകുക, ബോർഡുകളും മാപ്പുകളും സ്ഥാപിക്കുക, ഹജ്ജ് സംബന്ധമായ പുസ്തകങ്ങളും ഗൈഡുകളും വിതരണം ചെയ്യുക തുടങ്ങിയവയെല്ലാം സുരക്ഷാ സംവിധാനത്തിന്റെ ഭാഗമായി നടക്കുന്നു. === പ്രവേശനം === [[പ്രമാണം:Riyadh-Makkah Road near Tuwaiq Escarpment.JPG|right|thumb|റിയാദ്-മക്ക റോഡ്‌]] മക്കയിലേക്ക് [[മുസ്ലിം|മുസ്ലിംകൾക്ക്]] മാത്രമാണ് പ്രവേശനമുള്ളത് <ref name= />. മറ്റു സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നും വരുന്ന വാഹനങ്ങൾ മക്കക്കടുത്തുള്ള പ്രവേശന കവാടത്തിൽ വെച്ച് സൗദി [[പാസ്പോർട്ട്]] വിഭാഗത്തിന്റെ കർശനമായ പരിശോധനക്ക് ശേഷമാണ് കടത്തി വിടുന്നത്. അഭ്യന്തര തീർത്ഥാടകരിൽ തസ്രീഹ് (അനുമതി പത്രം) ലഭിച്ചവർക്ക് മാത്രമാണ് ഹജ്ജിനു മക്കയിലേക്ക് പ്രവേശനമുള്ളത്‌. അഞ്ചു വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ മാത്രമാണ് ഹജ്ജ് അനുമതി പത്രം ലഭിക്കുക. ചെക്ക്പോസ്റ്റുകളിൽ തസ്രീഹ്, ഇഖാമ(താമസ രേഖ) എന്നിവ വ്യാജമാണോ എന്ന് പരിശോധിക്കാൻ അത്യാധുനിക ഉപകരണങ്ങൾ സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഹജ്ജ് വേളയിൽ മക്കയിൽ വിവിധ ജോലികളിലേർപ്പെടുന്നവർ അതിനായുള്ള അനുമതി പത്രം നേടിയിരിക്കണം. പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിലേക്കുള്ള അവരുടെ പ്രവേശനം, ജോലി എന്നിവ എളുപ്പമാക്കുന്നതിനാണ് സൗദി ഹജ്ജ് അനുമതി പത്ര വിഭാഗം ഈ പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചിരിക്കുന്നത്. കരാർ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ജോലിക്കാണോ കച്ചവട ആവശ്യത്തിനാണോ തുടങ്ങി പുണ്യ സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാനുള്ള കാരണങ്ങൾ സ്പോൺസറുടെ ഉത്തരവാദിത്തത്തിൽ അനുമതി പത്രത്തിൽ വ്യക്തമാക്കണം. കൂടാതെ ജോലിക്ക് നിയമിക്കപ്പെടുന്ന ആൾ ഇഹ്റാമിൽ പ്രവേശിക്കാനും പാടില്ല. ചെക്പോസ്റ്റുകളിൽ പിടികൂടി തിരിച്ചയച്ച നിയമലംഘകരും നുഴഞ്ഞുകയറ്റക്കാരുമായ തീർഥാടകർക്കെതിരെ ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം ഇൻവെസ്റ്റിഗേഷൻ ആൻറ് പ്രോസിക്യൂഷന് മുമ്പാകെ ഹാജരാക്കി നിയമാനുസൃത ശിക്ഷാനടപടികൾ കൈക്കൊള്ളും<ref name= />. [[പ്രമാണം:Miqat Yalamlam.jpg|left|thumb|മക്കയുടെ കിഴക്ക് ഭാഗത്ത് നിന്നും വരുന്ന ഹജ്ജ് ഉമ്ര യാത്രികരുടെ മീകാത്തായ യലംലം മസ്ജിദ്]] വിദേശത്തു നിന്നും വരുന്നവർ അംഗീകൃത ഏജൻസികളിൽ നിന്നും [[ഹജ്ജ്]]-[[ഉംറ]] വിസകൾ തരപ്പെടുത്തണം.അംഗീകൃത ഏജൻസികളും ഉപ ഏജൻസികളും ഹജ്ജ് - ഉംറ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നുണ്ട്. സൗദി അറേബ്യൻ അധികാരികളിൽ നിന്നും അനുമതി പത്രം നേടിയ ഏജൻസികളാണ് അംഗീകൃത ഏജൻസികൾ. അംഗീകാരമുള്ള ഏജൻസികളിൽ നിന്നും വിസ തരപ്പെടുത്തി നൽകുന്നവരാണ് ഉപ ഏജന്റുമാർ. തീർഥാടനത്തിനു പോകാൻ അവരവരുടെ പാസ്പോർട്ടുകൾ ഏജൻസികൾക്ക് നൽകി അതതു രാജ്യങ്ങളിലെ സൗദി നയതന്ത്ര കാര്യാലയങ്ങളിൽ വിസ മുദ്രണം ചെയ്യണം.തുടർന്ന് തീർഥാടകർക്കുള്ള എല്ലാ നടപടി ക്രമങ്ങളും പാലിച്ചു കൊണ്ട് യാത്ര ചെയ്യണം. മക്കയിലേക്കുള്ള തീർഥാടകർ ജിദ്ദ വിമാനത്താവളത്തിൽ ഇറങ്ങി റോഡ്‌ മാർഗ്ഗം ആണ് മക്കയിലെത്തുന്നത്<ref>{{Cite web |url=http://www.hajinformation.com/main/t30.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2012-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120216192011/http://www.hajinformation.com/main/t30.htm |url-status=live }}</ref>. === വാർത്താ വിനിമയ സംവിധാനം === [[പ്രമാണം:Setting up for live shot - Flickr - Al Jazeera English.jpg|left|thumb|ഹജ്ജ് സംപ്രേഷണം നടത്തുന്ന വാർത്താ സംഘം]] ഹിജാസ് കാലഘട്ടത്തിൽ ഹാഷിമീ ഭരണ കാലത്താണ് മക്കയിൽ ആദ്യമായി പരിമിതമായ രീതിയിൽ [[റേഡിയോ]] സംപ്രേഷണം തുടങ്ങുന്നത്. പിന്നീട് രണ്ടാം ലോക മഹാ യുദ്ധാനന്തരം മക്കയിലെ ഹജ്ജ് തീർഥാടനം റേഡിയോയിൽ സംപ്രേഷണം ചെയ്തു കൊണ്ട് വാർത്താ വിനിമയ രംഗത്ത് വലിയ ഒരു മാറ്റത്തിന് തുടക്കമിട്ടു. ഇപ്പോൾ [[ഹജ്ജ്]] കർമങ്ങൾ തത്സമയം സംപ്രേഷണം ചെയ്യാൻ വിദേശ ചാനലുകൾ അടക്കം നിരവധി മാധ്യമങ്ങൾ എത്തുന്നുണ്ട്. മക്കയിലെയും മദീനയിലെയും അഞ്ചു നേരമുള്ള നമസ്കാരങ്ങളും പ്രത്യേക ചടങ്ങുകളും സൗദി [[ടെലിവിഷൻ]] തൽസമയ സംപ്രേഷണം നടത്തുന്നുണ്ട്. സൗദിയിൽ നിന്നുള്ള ആഭ്യന്തര തീർഥാടകരടക്കം മുപ്പതു ലക്ഷത്തോളം ഹാജിമാർ ഒരേ സമയം ഹജ്ജിനു വേണ്ടി ഇവിടെ ഒരുമിച്ചു കൂടുന്നതിനാൽ സേവനദാതാക്കൾ നൂതന സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ ഇവിടെ സാധ്യമാക്കുന്നുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.telecompaper.com/news/stc-says-smart-device-use-surges-in-mecca-medina-in-ramadan |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2023-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230409164405/https://www.telecompaper.com/news/stc-says-smart-device-use-surges-in-mecca-medina-in-ramadan |url-status=live }}</ref>. [[സൗദി ടെലികോം കമ്പനി]] (എസ്.ടി.സി), ഇത്തിഹാദ് ഇതിസാലാത് (മൊബൈലി), സൈൻ എന്നിവയാണ് പ്രധാന ടെലിഫോൺ, [[ഇന്റർനെറ്റ്‌]] സേവന ദാതാക്കൾ. മക്ക, അറഫ, മിനാ, മുസ്ദലിഫ എന്നിവിടങ്ങളിൽ എല്ലാം പ്രത്യേകമായി താൽകാലിക ടവറുകളും മറ്റും ഉപയോഗിക്കുന്നു. തീർഥാടകർക്കു ഹജ്ജ് വേളയിൽ സൗജന്യ ഇന്റർനെറ്റ് സേവനവും നൽകാറുണ്ട്<ref>http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentID=2009112155094{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. സൗദി ഗെസെറ്റ്, ഒക്കാസ്, അൽ-മദീന, അൽ-ബിലാദ് അടക്കമുള്ള സൗദി അറബിൻ പത്രങ്ങളും തീർഥാടക നഗരമായത് കൊണ്ട് അന്താരാഷ്‌ട്ര പത്രങ്ങളും ഇവിടെ കൂടുതൽ പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. സൗദി അറേബ്യൻ ദേശീയ ചാനലുകളായ സൗദി ടി.വി 1 , സൗദി ടി.വി 2, സൗദി ടി.വി സ്പോർട്സ്, അൽ അക്ബരിയ കൂടാതെ മറ്റു സ്വകാര്യ ടെലിവിഷൻ, റേഡിയോ സേവന ദാതാക്കളും മക്കയിൽ നിന്നും തൽസമയ സംപ്രേഷണം നടത്തുന്നുണ്ട്. <ref>{{Cite web |url=http://www.meccatraveller.info/view/culture-lifestyle-in-mecca.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-23 |archive-date=2012-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121114050657/http://www.meccatraveller.info/view/culture-lifestyle-in-mecca.html |url-status=dead }}</ref>. === ഭിക്ഷാടനം === [[പ്രമാണം:Beggars out at Arafat - Flickr - Al Jazeera English.jpg|right|thumb|അറഫയിൽ ഭിക്ഷ യാചിക്കുന്ന കുട്ടി]] അധികൃതരുടെ കണ്ണ് വെട്ടിച്ചു ഭിക്ഷാടന മാഫിയ തന്നെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രദേശമാണ് മക്ക. കൈകാലുകൾ നഷ്ടപ്പെട്ട വികലാംഗരെ മക്കയിൽ കൊണ്ടുവന്ന് പണം വാരുന്ന സംഘങ്ങൾ തന്നെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഹജ്ജിന്റെ മറവിൽ ഭിക്ഷാടനത്തിനു വേണ്ടി കൊണ്ടുവരുന്ന വികലാംഗരും ദരിദ്രരുമാണ് സമയപരിധി കഴിഞ്ഞിട്ടും തിരിച്ചുപോകാതെ ഇവിടെ തങ്ങുന്നത്. തിരക്ക് സമയങ്ങളിലാണ് മക്കയിലെ തെരുവോരങ്ങളിൽ ഭിക്ഷാടകർ കൂടുതലായി കാണുന്നത്. മക്ക നഗരസഭ ഹറം അതിർത്തിയിൽ നിന്നും ഭിക്ഷാടകരെ പൂർണമായും നീക്കം ചെയ്യാറുണ്ട്. എങ്കിലും മക്കയുടെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളായ മിസ്ഫല, അജ്യാദ്, ശുബൈഖ, അഫയർ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ കേന്ദ്രീകരിച്ചു ഭിക്ഷാടനം നടത്തുന്നു<ref name= />. ബംഗ്ളാദേശ്, ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഭിക്ഷാടകരാണ് കൂടുതലുള്ളത്. മക്ക പോലീസ് ഭിക്ഷാടന നിർമ്മാർജ്ജനത്തിന് സാമൂഹിക ക്ഷേമ വിഭാഗവുമായി സഹകരിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്നത് കാരണം ഒരു പരിധി വരെ ഇത് നിയന്ത്രണ വിധേയമാണ്<ref name= />. == തീർത്ഥാടനം == [[പ്രമാണം:La mecque pelerinage.png|right|thumb|ഹജ്ജ് കർമങ്ങൾ നടക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങളുടെ രൂപരേഖ (മസ്ജിദുൽ ഹറാം, മിന, അറഫ, മുസ്തലിഫ)]] ലോകത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും ഉള്ള മുസ്ലിങ്ങൾ [[ഹജ്ജ്]], [[ഉംറ]] കർമങ്ങൾ ചെയ്യാൻ മക്കയിലേക്കാണ് വരുന്നത്. വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ (ദുൽഹജ്ജ് മാസം 8 മുതൽ 12 വരെ) നടക്കുന്ന ഒരു ആരാധനാ കർമമായ ഹജ്ജ് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മുസ്ലീം തീർത്ഥാടനമാണ്<ref name= />. [[ഭൂമി|ഭൂമിയിൽ]] പടുത്തുയർത്തിയ ആദ്യ [[ആരാധനാലയം|ആരാധനാലയമായ]] കഅബ ലക്ഷ്യമാക്കിയാണ് വിശ്വാസികൾ ഇവിടേക്ക് പുറപ്പെടുന്നത്. [[ആദാം|ആദം നബി]] നിർമ്മിച്ചു പിന്നീട് [[ഇബ്രാഹിം|ഇബ്രാഹിം നബി]] പുതുക്കി പണിത ശേഷം വിശ്വാസികളെ ഇവിടേയ്ക്ക് ക്ഷണിക്കുകയായിരുന്നു. ഈ ക്ഷണം സ്വീകരിച്ചു കൊണ്ടാണ് ഇപ്പോഴും അനേക ലക്ഷം തീർത്ഥാടകർ മക്കയിലേക്ക് വരുന്നത്. ധനികനും ദരിദ്രനും ഭരണാധികാരിയും സാധാരണക്കാരനും കറുത്തവനും വെളുത്തവനും ഇവിടെ ഒരേ വേഷത്തിലും ഒരേ മന്ത്രത്തിലും ആണ് എത്തുന്നത്‌. [[പുരുഷൻ|പുരുഷന്മാരുടെ]] വേഷം മുണ്ടും മേൽമുണ്ടും ആണ്, സ്ത്രീകൾക്ക് [[പർദ്ദ|പർദ്ദയും]]. ഹജിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനമായ അറഫ സംഗമത്തിൽ എല്ലാവർക്കും ഒരേ സൗകര്യം മാത്രമാണ്. [[മിന|മിനയിലെ]] തമ്പുകളിൽ താമസിക്കുകയും തുടർന്ന് കല്ലേറിനു പോകുന്നതും എല്ലാം ഒരേ പോലെ തന്നെയാണ്. കഅബ പ്രദക്ഷിണത്തിനും രോഗികൾക്കല്ലാതെ പ്രത്യേകം വഴികളൊന്നുമില്ല. രോഗികൾക്ക് ഇരു ചക്ര കസേര ഉപയോഗിക്കാൻ പള്ളിയുടെ ഒന്നാം നിലയിൽ പ്രത്യേക സ്ഥലമുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/festivals-and-events-in-mecca/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-22 |archive-date=2012-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120125064011/http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/festivals-and-events-in-mecca/index.html |url-status=dead }}</ref>. === ഹജ്ജ് === {{പ്രലേ|ഹജ്ജ്}} [[പ്രമാണം:Mina's tents.JPG|left|thumb|ഹജ്ജ് ദിവസങ്ങളിൽ മിനായിൽ എത്തുന്ന തീർത്ഥാടകർ താമസിക്കുന്ന തമ്പുകൾ]] മക്കയിലെത്തുന്ന വിശ്വാസികളുടെ ഏറ്റവു പ്രധാന ആരാധനാ കർമമാണ് ഹജ്ജ്. മക്കയിൽ താമസിക്കുന്നവർ തൻഈം എന്ന പ്രദേശത്ത് നിന്നും മറ്റു പ്രദേശത്തു നിന്നും വരുന്നവർ മക്കയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിന് മുമ്പും ഇഹ്റാം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് മക്കയിൽനിന്ന് ഏകദേശം 5 കി.മീ ദൂരത്തുള്ള മിനായിൽ മുത്വവ്വിഫ് ഒരുക്കുന്ന തമ്പുകളിൽ താമസിക്കുന്നു. അടുത്ത ദിവസം മിനായിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 11 കി.മീ ദൂരെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മൈതാനമായ അറഫയിലേക്ക് പോകുന്നു. [[ദുൽഹജ്ജ്]] 9ന് അറഫാത്തിൽ ഒരുമിച്ചു കൂടൽ നിർബന്ധമാണ്. അറഫാ സംഗമത്തിന് ശേഷം മിനായിൽനിന്ന് അറഫയിലേക്കുള്ള വഴിയിൽ ഏകദേശം 5 കി.മീ നീളത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മുസ്ദലിഫയിൽ രാപാർക്കുകയും വിശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യണം. ഇവിടെ നിന്നും ആണ് കല്ലേറ് നടത്തുന്നതിനു വേണ്ടി കല്ല്‌ എടുക്കുന്നത്. അടുത്ത ദിവസം രാവിലെ മിനയിലേക്ക് കല്ലെറിയാൻ പോകുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.performhajj.com/dos_and_donts.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-28 |archive-date=2012-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120321190400/http://www.performhajj.com/dos_and_donts.php |url-status=live }}</ref>. തുടർന്ന് തല മുണ്ഡനം ചെയ്തു മക്കയിലെത്തി വിടവാങ്ങൽ തവാഫ് ചെയ്യുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.islamicperspectives.com/Hajj.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-15 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110164906/http://www.islamicperspectives.com/Hajj.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/festivals-and-events-in-mecca/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-22 |archive-date=2012-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120125064011/http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/festivals-and-events-in-mecca/index.html |url-status=dead }}</ref>. [[പ്രമാണം:Amellie - Stoning of the devil 2006 Hajj.jpg|right|thumb|മിനായിലെ ജംറയിൽ കല്ലേറ് നടത്തുന്ന ഹജ്ജ് തീർഥാടകർ ]] ഏതാനും വർഷങ്ങളായി സൗദി ഭരണകൂടം മക്കയിൽ ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നടപ്പാക്കിയ നവീകരണ പദ്ധതിയുടെ ഫലമായി ഹജ്ജ് വേളയിൽ മിനായിൽ അനുഭവപ്പെടാറുള്ള തിക്കും തിരക്കും ഇപ്പോൾ അനുഭവപ്പെടുന്നില്ല<ref>http://www.hajinformation.com/display_news.php?id=3045{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.hajinformation.com/main/h50.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-28 |archive-date=2012-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120513183658/http://hajinformation.com/main/h50.htm |url-status=live }}</ref>. ശീതീകരിക്കപ്പെട്ട അഞ്ചുനില ജംറ സമുച്ചയം പൂർണസജ്ജമായതോടെ കൂടുതൽ പ്രയാസങ്ങളോ അത്യാഹിതങ്ങളോ ഇല്ലാതെ ഹാജിമാർക്ക് സുഗമമായി ജംറകളിൽ എറിയാൻ കഴിയുന്നു. മിനായിലെ ട്രെയിൻ സ്‌റ്റേഷനും ജംറ പാലവും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിച്ചതിനാൽ ഹാജിമാർക്ക് ജംറകളെറിയാൻ കൂടുതൽ സൗകര്യമുണ്ട്. മശാഇർ ട്രെയിൻ സംവിധാനം മിനായിലെ തിരക്ക് കുറക്കാൻ സഹായകരമായിട്ടുണ്ട്. ഹജ്ജ് വേളയിൽ മിനയിലെ ജംറകളിൽ കല്ലെറിയുന്ന തീർഥാടകർക്ക് ചൂടിന് ആശ്വാസം പകരാൻ നൂതന എയർകണ്ടീഷനിങ് സംവിധാനവും നിലവിലുണ്ട് . മരുഭൂമികളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നതരത്തിലുള്ള എയർകണ്ടീഷനിങ് യൂനിറ്റുകളാണ് ജംറകളിലെത്തുന്ന തീർഥാടകർക്ക് തണുത്ത കാറ്റ് ലഭിക്കാൻ ഇവിടെ ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഇതുമൂലം ജംറയുടെ ഏറ്റവും മുകളിലെ ഓപൺ ടെറസിലും പുറത്ത് മൈതാനത്തും ചൂടിന്റെ അളവ് 24 സെൽഷ്യസ് വരെയായി കുറക്കാനാവും. പുതിയ എയർകണ്ടീഷനിങ് യൂനിറ്റുകളിൽ നിന്ന് ഒരോ നിലകളിലുമുള്ള തീർഥാടകർക്ക് തണുത്ത കാറ്റ് ലഭിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രത്യേക സംവിധാനങ്ങൾ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. അഞ്ചാം നിലക്ക് മുകളിൽ ഫൈബർ കൊണ്ടുള്ള പന്തലുകളാണ് ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഇവിടെ ചൂട് കുറക്കുന്നതിന് ഫാനുകളും ഘടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. തിരക്കൊഴിവാക്കാൻ ജംറകളിലേക്കുള്ള വിവിധ പ്രവേശന കവാടങ്ങളിലും ചുറ്റുമുള്ള മൈതാനത്തും നൂറുക്കണക്കിന് സുരക്ഷ ഉദ്യോഗസ്ഥരെയും വിന്ന്യസിക്കാറുണ്ട്. തിരക്കിന്റെ ദൃശ്യങ്ങൾ തീർഥാടകർക്ക് ടന്റുകളിലൊരുക്കിയ ടെലിവിഷൻ സ്‌ക്രീനുകളിൽ തന്നെ കാണാം. കൂടാതെ ജംറകളിലേക്ക് എത്തുന്ന പ്രധാന റോഡുകളിൽ ഭീമൻ സ്‌ക്രീനുകളും ഉണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.reuters.com/article/2011/11/09/us-saudi-mecca-idUSTRE7A82R320111109 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2011-12-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111213153813/http://www.reuters.com/article/2011/11/09/us-saudi-mecca-idUSTRE7A82R320111109 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.hajinformation.com/main/m90.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2012-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120222224044/http://www.hajinformation.com/main/m90.htm |url-status=live }}</ref>. === ഉംറ === {{പ്രലേ|ഉംറ}} [[പ്രമാണം:Safa marwa.jpg|right|thumb|ഉംറയുടെ ചടങ്ങായ സഅയ് (സഫ-മർവ കുന്നുകൾക്കിടയിലൂടെയുള്ള നടത്തം)]] മക്കയിലെത്തുന്ന വിശ്വാസികളുടെ ഒരു പ്രധാന ആരാധനാ കർമമാണ് ഉംറ. ഉംറ നിർവഹിക്കാൻ [[ഹജ്ജ്]] കർമ്മത്തെപ്പോലെ പ്രത്യേക കാലമോ സമയമോ ഇല്ല. ഏത് കാലത്തും എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നിർവ്വഹിക്കാവുന്നതാണ്. ഒരു [[മുസ്‌ലിം|മുസ്ലിമിന്]] ജീവിതത്തിൽ ഒരിക്കൽ മാത്രം നിർബന്ധമുള്ള ആരാധനാ കർമമാണ് ഉംറ. മക്കയുടെ അതിർത്തിക്കു പുറത്തു നിന്നും കുളിച്ച് ഇഹ്‌റാം വസ്ത്രമണിഞ്ഞ് ഇഹ്‌റാമിൽ പ്രവേശിച്ചു ലബൈക ഉംറ എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുക. തുടർന്ന് ഉംറയുടെ മന്ത്രങ്ങൾ ചൊല്ലിക്കൊണ്ട് കഅബയിലേക്ക് നീങ്ങുക. കഅബയെ ഏഴു തവണ ത്വവാഫ് (ചുറ്റുക) ചെയ്യുക. മഖാമു ഇബ്‌റാഹീമിന്റെ പിന്നിൽ രണ്ടു റക്അത്ത് നമസ്‌കരിക്കുക. പിന്നീട് സഫയിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി മർവയിൽ അവസാനിക്കുന്ന വിധം ഏഴുതവണ നടക്കുക. തുടർന്ന് തലമുടി വെട്ടുകയോ വടിക്കുകയോ ചെയ്യണം. സ്ത്രീകൾക്ക് ഇഹ്‌റാമിന്ന് പ്രത്യേക വസ്ത്രമില്ല. അവർ തലമുടി കൂട്ടിപ്പിടിച്ച് അറ്റത്തുനിന്ന് അല്പം മുറിച്ചുകളഞ്ഞാൽ മതി<ref name= />. === മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ വീട് === [[പ്രമാണം:Prophet home.jpg|left|thumb|മക്കയിലെ മുഹമ്മദ്‌ നബി ജനിച്ചു എന്ന് പറയപ്പെടുന്ന പ്രദേശം]] മക്കയിലെ സഫ-മർവ കുന്നുകൾക്കടുത്തു സൂഖുല്ലൈലിലാണ് [[മുഹമ്മദ്|മുഹമ്മദ്‌ നബി]] ജനിച്ച വീട്<ref name= /><ref name= />. അബ്ദുള്ളയുടെയും ആമിനയുടെയും പുത്രനായി എ ഡി 571 -ൽ (റബിഉൽ അവൽ 12 ന്) ആയിരുന്നു മുഹമ്മദ് നബിയുടെ ജനനം. കുഞ്ഞിന് സ്തുതിക്കപ്പെട്ടവൻ എന്നർത്ഥം വരുന്ന മുഹമ്മദ് എന്ന പേര് നൽകിയത് മുത്തച്ഛനായിരുന്നു. മുഹമ്മദ്‌ നബി ജനിച്ചു എന്ന് പറയപ്പെടുന്ന അവിടെ ഇപ്പോൾ വഖഫ് മന്ത്രാലയത്തിന്റെ കീഴിൽ മക്തബതു മക്കതുൽ മുകറമ എന്ന പേരിൽ വലിയ ഒരു ലൈബ്രറി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ഹറമിന്റെ അടുത്തുള്ള ഈ ലൈബ്രറിയിൽ ഹറമിലെ പുരാതന ഗ്രന്ഥങ്ങൾ സൂക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടേയ്ക്ക് പൊതു ജനങ്ങൾക്ക്‌ പ്രവേശനമുണ്ട്. മക്കയിലെത്തുന്ന വിശ്വാസികളുടെ പ്രധാന സന്ദർശന കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഈ പ്രദേശം. നബി ജനിച്ച പ്രദേശം എന്നതിന് വ്യക്തമായ തെളിവ് ഇല്ലാത്തതിനാൽ നമസ്കരിക്കലും പ്രത്യേക പ്രാർഥനകൾ നടത്തലും ഇവിടെ വിലക്കിയിട്ടുണ്ട്. === സംസം കിണർ === {{പ്രലേ|സംസം}} [[പ്രമാണം:Mecca_zamzam.jpg|right|thumb|സംസം വെള്ളം ശേഖരിക്കുന്ന വിശ്വാസികൾ]] മസ്ജിദുൽ ഹറമിനകത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കിണറാണ് [[സംസം]] കിണർ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇതിലെ വെള്ളം കുടിക്കുന്നതു കൊണ്ട് വളരെ അധികം പ്രതിഫലമുണ്ട് എന്നാണ് ഇസ്ലാം മത വിശ്വാസം. ചരിത്രത്തിലൊരിക്കലും വറ്റാത്ത മരുഭൂമിയിലെ ഈ നീരുറവ അത്ഭുത പ്രതിഭാസമാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.central-mosque.com/fiqh/zamzam.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-23 |archive-date=2012-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120309084426/http://www.central-mosque.com/fiqh/zamzam.htm |url-status=live }}</ref>. നാലായിരം വർഷമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന സംസം വെള്ളം ഒരു ഭരണക്കാലത്തും വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിൽ വിതരണം നടത്തിയിട്ടില്ല. സംസം കിണർ ആദ്യ കാലത്ത് സാധാരണ കിണറായിട്ടാണ് നില നിർത്തിയിരുന്നത്. എ ഡി 771-ൽ അബ്ബാസിയ ഖലീഫ അബൂ ജഹ്ഫർ അൽ-മൻസൂർ കിണറിനു മുകളിൽ താഴികക്കുടം നിർമ്മിച്ചു. എ ഡി 775 -ൽ അൽ മഹ്ദി കിണർ പുതുക്കി പണിതു മുകളിൽ തേക്ക് കൊണ്ട് താഴികക്കുടം നിർമ്മിച്ചു. എ ഡി 835-ൽ ഈ താഴികക്കുടം മാർബിൾ ആക്കി മാറ്റി. പിന്നീടും പല മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി. ഒട്ടോമാൻ ഭരണാധികാരി സുൽത്താൻ അബ്ദുൽ ഹമീദ് രണ്ടാമൻ 1915-ൽ കഅബയുടെ പ്രദക്ഷിണ മുറ്റത്തു നിന്നും കിണർ പള്ളിക്ക് പുറത്തേക്ക് വരെ നീട്ടി [[കഅബ]] പ്രദക്ഷിണം വയ്ക്കുന്നവർക്ക് തടസമുണ്ടാകാതെ ജലം ശേഖരിക്കാൻ സജ്ജമാക്കി. മക്കയിലെ കഅബാലയത്തിനു 20 മീറ്റർ അടുത്തായാണ് ഈ നീരുറവ. ഈ നീരുറവക്കടുത്തായി മൈലുകളോളം മറ്റു ജലാശയങ്ങളോ കിണറുകളോ ഇല്ല. ത്വവാഫിനു ശേഷം സംസം വെള്ളം കുടിക്കുന്നത് നബിചര്യയാണ്. ചിലർ പല ചികിത്സകൾക്കും സംസം ഉപയോഗിക്കുന്നു. സംസം വെള്ളത്തിന് പറയത്തക്ക ഒരു രുചിയോ നിറമോ ഇല്ല. ഹജ്ജിനായും ഉം‌റയ്ക്കായും ഇവിടെ എത്തുന്ന എല്ലാവർക്കും ആവശ്യം പോലെ ഇവിടെ നിന്നും വെള്ളം ശേഖരിച്ച് സ്വന്തം നാടുകളിലേക്ക് കൊണ്ട് പോകാവുന്നതാണ്. ആദ്യ കാലത്ത് ഇത് കല്ലുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് ചെറിയ ഒരു കുഴി മാത്രമായിരുന്നു. പിന്നീട് വന്ന ഖലീഫമാരും ഭരണാധികാരികളും സംസം കിണറിന് ഏറെ മാറ്റം വരുത്തി. ഇപ്പോൾ കിണർ മൂടി അടുത്തു തന്നെ പമ്പ്‌ ചെയ്ത് ടാപ്പുകളിലൂടെയാണ് വിശ്വാസികൾക്ക് നൽകുന്നത്<ref>{{Cite web |url=http://www.hajinformation.com/main/f0102.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-23 |archive-date=2012-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120117030806/http://www.hajinformation.com/main/f0102.htm |url-status=live }}</ref>. മക്കയിലെ കുദായിലാണ് പുതുതായി തുടങ്ങിയ കിങ് അബ്ദുല്ല സംസം വിതരണ കേന്ദ്രം. ഇവിടെ കാനുകളിൽ സംസം നിറക്കുന്നതും പാക്കിങും പ്രധാന ഗോഡൗണിൽ നിന്ന് വിതരണത്തിനായി കാനുകൾ കൗണ്ടറുകളിലെത്തുന്നതുമെല്ലാം ഓട്ടോമാറ്റിക് സംവിധാനത്തിലൂടെയാണ്. സംസം വിതരണ വിതരണത്തിന് 42 ഓട്ടോമാറ്റിക് പോയിന്റുകളുണ്ട്<ref name= />. കേന്ദ്രത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലൊരുക്കിയ വിതരണ കൗണ്ടറിൽ കാശടച്ച് മാഗ്‌നറ്റിക് കൂപ്പൺ വാങ്ങി വിതരണപോയിന്റിലെ യന്ത്രത്തിൽ വെച്ചുകൊടുത്താൽ സംസം കാനുകൾ താനെ ലഭിക്കും. ഒരാൾക്ക് ഒരു കാൻ എന്ന തോതിലാണ് വിതരണം ചെയ്യുന്നത്. 13405 ചതു.മീറ്റർ വിസ്തൃതിയിൽ മക്ക‍ ജലമന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിൽ ആണ് ഈ സംസം വിതരണ കേന്ദ്രം. സംസം ചരിത്രത്തിൽ ഏറ്റവും വലിയ വികസന പദ്ധതിയായ ഇവിടെ നിന്നും ദിവസവും അഞ്ച് ദശലക്ഷം ലിറ്റർ സംസം വിതരണം ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന അത്യാധുനിക സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്<ref name= />. === ശ്മശാനങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:Mecca-51.jpg|left|thumb|ജന്നത്തുൽ മുഅല്ല .ഖബറിടം]] മക്കയിൽ സൗദ് രാജകുടുംബാംഗങ്ങളെ മറവു ചെയ്യാറുള്ള അൽഅദ്ൽ, സ്വഹാബികളെയും മറ്റു പ്രധാനപ്പെട്ടവരെയും മറവു ചെയ്ത മഖ്ബറതുൽ മുഅല്ല, മഖ്ബറതുൽ ശ്ശറാഇ എന്നീ മൂന്ന് മഖ്ബറകളാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടവ. മക്കയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പൊതു ഖബർസ്ഥാൻ (ശ്മശാനം) ആണ് [[ജന്നത്തുൽ മുഅല്ല]]. ഇവിടെ ഒട്ടേറെ സ്വഹാബികളെയും മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ അടുത്ത കുടുംബ പരമ്പരയിൽ പെട്ടവരെയും മറവു ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. മദീനയിലെ [[ജന്നത്തുൽ ബഖീ|ജന്നത്തുൽ ബഖീക്ക്]] ശേഷം പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ് ചരിത്ര പ്രാധാന്യമുള്ള മക്കയിലെ ജന്നതുൽ മുഅല്ല. മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ ഭാര്യ ഖദീജയുടെ ഖബർ ഇവിടെയാണ്‌. മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ വലിയുപ്പമാരായിരുന്ന അബ്ദു മനാഫ്, ഹാഷിം, അബ്ദുൽ മുത്തലിബ്, മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ ഉമ്മ ആമിന ബീവി, എന്നിവരും ശൈശവത്തിൽ മരിച്ച നബിയുടെ പുത്രൻ ഖാസിം തുടങ്ങി നിരവധി പേരുടെ ഖബറുകൾ നില കൊള്ളുന്നത്‌ ഇവിടെയാണ്‌. മക്കയിൽ തീർഥാടനത്തിനു വന്നു മരണമടയുന്ന സ്വദേശികളും വിദേശികളും ആയ എല്ലാ വ്യക്തികളെയും ഇവിടെ മറവു ചെയ്യാറുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://valleyofpeaceus.com/Jannat-Al-Maulla.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-22 |archive-date=2019-09-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190911033052/http://valleyofpeaceus.com/Jannat-Al-Maulla.html |url-status=dead }}</ref>. മസ്ജിദുൽ ഹറമിന്റെ കിഴക്ക് ഭാഗത്താണ് അൽഅദ്ൽ മഖ്ബറ. മുഹമ്മദ്‌ നബി മക്കയിലേക്ക് നടന്നു വരാറുള്ളത് അൽഅദ്ൽ പ്രദേശത്ത് കൂടെയായിരുന്നുവെന്നാണ് ചരിത്രം. 1927 ലാണ് ഇവിടെ മഖ്ബറ സ്ഥാപിച്ചത്. സൗദ് രാജ കുടുംബത്തിൽ പെട്ട മക്കയിലെ മുൻ ഭാരണാധികാരികളായിരുന്ന അമീർ നായിഫ്. മൻസൂർ, ഫവാസ്, മാജിദ്, മശാരി, മുഹമ്മദ് അബ്ദുല്ല അൽഫൈസൽ, മുൻ ഗ്രാന്റ് മുഫ്തി ശൈഖ് അബ്ദുൽ അസീസ് ബിൻ ബാസ് എന്നിവരുടെ ഖബറുകൾ ഇവിടെയാണ്‌. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == [[പ്രമാണം:Makkah (Mecca) (4).jpg|left|thumb|കുന്നുകൾക്കിടയിൽ മക്ക നഗരം]] [[സമുദ്രനിരപ്പ്|സമുദ്ര നിരപ്പിൽ]] നിന്നും 280 മീറ്റർ (910 അടി) ഉയരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മക്ക നഗരം [[ചെങ്കടൽ]] തീരത്ത് നിന്നും 80 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് നില കൊള്ളുന്നത്‌. കുന്നുകൾക്കിടയിൽ പരന്നു കിടക്കുന്ന മക്കയുടെ മധ്യ ഭാഗത്തെ താഴ്ന്ന മക്ക എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു. അൽ-തനീം [[താഴ്വര]], ബക്ക താഴ്വര, അബ്ഖാർ താഴ്വര എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ അടങ്ങുന്നതാണ് മധ്യ മക്ക. പർവതങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ കുറെ ഭാഗങ്ങൾ ഇപ്പോൾ നഗര വികസനത്തിനു വേണ്ടി നിരപ്പാക്കി. നഗരത്തിനെ പ്രധാന ഭാഗമായ മസ്ജിദുൽ ഹറം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന പ്രദേശം മക്കയിലെ മറ്റു പ്രദേശങ്ങളെക്കാൾ താഴ്ന്ന ഭാഗമാണ്. മക്കയിലെ പ്രധാന വീഥികളായ അൽ-മുദ്ദ, സൂഖ് അൽ-ലൈൽ എന്നിവ മസ്ജിദുൽ ഹറമിനു വടക്ക് ഭാഗത്താണ്. അസ്സഗീർ സൂഖ് തെക്ക് ഭാഗത്തും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. മസ്ജിദുൽ ഹറം വിപുലമാക്കാൻ വേണ്ടി അടുത്തുള്ള നൂറു കണക്കിന് കെട്ടിടങ്ങൾ ഏറ്റെടുത്തു നിരപ്പാക്കി പകരം വിശാലമായ രീതിയിൽ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ പുരോഗമിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നുണ്ട്‌. മസ്ജിദുൽ ഹറമിനു ചുറ്റുമുള്ള കുന്നുകളും വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ക്ക് വേണ്ടി നിരപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ട്. മക്കയുടെ മൊത്തം പ്രദേശം ഇപ്പോൾ 1200 കിലോ മീറ്റർ (460 ച;അടി) വിസ്തൃതിയുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/mecca-overview/geography-of-mecca.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-08 |archive-date=2012-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120125064024/http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/mecca-overview/geography-of-mecca.html |url-status=dead }}</ref>. [[പ്രമാണം:Makkah (Mecca).jpg|right|thumb|മസ്ജിദുൽ ഹറം - മുകളിൽ നിന്നും ഒരു രാത്രി കാഴ്ച]] === പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ === {{Col-begin}} {{Col-6}} * അൽ-അജ്യാദ് * അൽ-അദ്ൽ * അൽ-ഫൈസലിയ്യ * അൽ-ഹിന്ദാവിയ്യ * അൽ-ഇസ്കാൻ {{Col-6}} * അൽ-നുസ്ല * അൽ-റസൈഫ * അൽ-ശോഖിയ്യ * അൽ-ഹുദൈബിയ്യ * അൽ-സാഹിർ {{Col-6}} * ജബൽ അൽ-നൂർ * ജർവൽ മിസ്ഫല * അൽ-മൻസൂർ * സൂക്ക് അൽ-ലൈൽ * അൽ-ഗമീസ {{Col-6}} * അൽ-ഗസ്സാല * അൽ-ഖാലിദിയ്യ * അൽ-സഹ്റ * അൽ-അസീസിയ്യ * മിന {{Col-6}} * അൽ-ഗാസ * അൽ-ശാമിയ * അൽ-മുഐസിം {{Col-end}} === കാലാവസ്ഥ === [[താപം|ചൂട്]] കാലത്ത് ഇവിടെ ഉയർന്ന താപ നില 45 ഡിഗ്രിക്ക് മുകളിൽ എത്താറുണ്ട്<ref name= />. മറ്റു സമയങ്ങളിൽ 17 ഡിഗ്രിക്കും 25 ഡിഗ്രിക്കും ഇടയിലായിരിക്കും താപ നില. ചെറിയ കുന്നുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട മക്ക പട്ടണത്തിൽ ചെറിയ [[മഴ]] പെയ്താൽ പോലും [[വെള്ളം]] നിറയുന്ന പ്രദേശമാണ്. നവംബർ അവസാനത്തിൽ തുടങ്ങി വർഷാവസാനത്തിലും മക്കയിൽ അസാധാരണമായ ശൈത്യവും അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. [[നവംബർ]]-[[ജനുവരി]] മാസങ്ങൾക്കിടയിലാണ് വളരെ അപൂർവമായി മാത്രം ഇവിടെ മഴ ലഭിക്കാറുള്ളത്<ref name= />. സൗദി കാലാവസ്ഥാ നിരീക്ഷണ കേന്ദ്രം ഹജ്ജ് അടുത്ത ദിവസങ്ങളിൽ ഓരോ മണിക്കൂറിലും മക്കയിലെ ഹജ്ജ് സ്ഥലങ്ങളിലെ [[കാലാവസ്ഥ]] സംബന്ധിച്ച് പ്രത്യേക ബുള്ളറ്റിൻ ഇറക്കാറുണ്ട്. ഹജ്ജ് പ്രദേശങ്ങളിൽ മഴവെള്ളം തിരിച്ചുവിടാനുള്ള പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്. വെള്ളക്കെട്ട് ഒഴിവാകാൻ വേണ്ടി അങ്ങിങ്ങായി കനാലുകൾ നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്<ref name= />. {{Infobox Weather |collapsed= |metric_first= 1 |single_line= 1 |location = മക്ക |Jan_Hi_°C = 30.2 |Jan_REC_Hi_°C = 37.0 |Feb_Hi_°C = 31.4 |Feb_REC_Hi_°C = 38.3 |Mar_Hi_°C = 34.6 |Mar_REC_Hi_°C = 42.0 |Apr_Hi_°C = 38.5 |Apr_REC_Hi_°C = 44.7 |May_Hi_°C = 41.9 |May_REC_Hi_°C = 49.4 |Jun_Hi_°C = 43.7 |Jun_REC_Hi_°C = 49.4 |Jul_Hi_°C = 42.8 |Jul_REC_Hi_°C = 49.8 |Aug_Hi_°C = 42.7 |Aug_REC_Hi_°C = 49.6 |Sep_Hi_°C = 42.7 |Sep_REC_Hi_°C = 49.4 |Oct_Hi_°C = 39.9 |Oct_REC_Hi_°C = 46.8 |Nov_Hi_°C = 35.0 |Nov_REC_Hi_°C = 40.8 |Dec_Hi_°C = 31.8 |Dec_REC_Hi_°C = 37.8 |Year_Hi_°C = 43.7 |Year_REC_Hi_°C = 49.8 |Jan_Lo_°C = 18.6 |Jan_REC_Lo_°C = 11.0 |Feb_Lo_°C = 18.9 |Feb_REC_Lo_°C = 10.0 |Mar_Lo_°C = 21.0 |Mar_REC_Lo_°C = 13.0 |Apr_Lo_°C = 24.3 |Apr_REC_Lo_°C = 15.6 |May_Lo_°C = 27.5 |May_REC_Lo_°C = 20.3 |Jun_Lo_°C = 28.3 |Jun_REC_Lo_°C = 22.0 |Jul_Lo_°C = 29.0 |Jul_REC_Lo_°C = 23.4 |Aug_Lo_°C = 29.3 |Aug_REC_Lo_°C = 23.4 |Sep_Lo_°C = 28.8 |Sep_REC_Lo_°C = 22.0 |Oct_Lo_°C = 25.8 |Oct_REC_Lo_°C = 18.0 |Nov_Lo_°C = 22.9 |Nov_REC_Lo_°C = 16.4 |Dec_Lo_°C = 20.2 |Dec_REC_Lo_°C = 12.4 |Year_Lo_°C = 18.9 |Year_REC_Lo_°C = 10.0 |Jan_MEAN_°C =23.9 |Feb_MEAN_°C =24.5 |Mar_MEAN_°C =27.2 |Apr_MEAN_°C =30.8 |May_MEAN_°C =34.3 |Jun_MEAN_°C =35.7 |Jul_MEAN_°C =35.8 |Aug_MEAN_°C =35.6 |Sep_MEAN_°C =35.0 |Oct_MEAN_°C =32.1 |Nov_MEAN_°C =28.3 |Dec_MEAN_°C =25.5 |Year_MEAN_°C =30.7 |Jan_Rain_mm = 20.6 |Feb_Rain_mm = 1.4 |Mar_Rain_mm = 6.2 |Apr_Rain_mm = 11.6 |May_Rain_mm = 0.6 |Jun_Rain_mm = 0.0 |Jul_Rain_mm = 1.5 |Aug_Rain_mm = 5.6 |Sep_Rain_mm = 5.3 |Oct_Rain_mm = 14.2 |Nov_Rain_mm = 21.7 |Dec_Rain_mm = 21.4 |Year_Rain_mm = 110.1 |Jan_Hum= 58 |Feb_Hum=54 |Mar_Hum=48 |Apr_Hum=43 |May_Hum=36 |Jun_Hum=33 |Jul_Hum=34 |Aug_Hum=39 |Sep_Hum=45 |Oct_Hum=50 |Nov_Hum=58 |Dec_Hum=59 |Year_Hum=46 |Jan_Precip_days = 4.1 |Feb_Precip_days = 0.9 |Mar_Precip_days = 2.0 |Apr_Precip_days = 1.9 |May_Precip_days = 0.7 |Jun_Precip_days = 0.0 |Jul_Precip_days = 0.2 |Aug_Precip_days = 1.6 |Sep_Precip_days = 2.3 |Oct_Precip_days = 1.9 |Nov_Precip_days = 3.9 |Dec_Precip_days = 3.6 |Year_Precip_days = 1.9 |source = <ref name= /> |accessdate = }} == ഭരണ വ്യവസ്ഥ == [[പ്രമാണം:Saudi Arabia - Makkah province locator.png|left|thumb|സൗദി അറേബ്യൻ ഭൂപടത്തിൽ മക്ക മേഖലയുടെ സ്ഥാനം]] [[പ്രമാണം:DSC00029-jed-gate.JPG|right|thumb|മക്ക പ്രവിശ്യയിലെ പ്രധാന നഗരമായ ജിദ്ദയിലെ പഴയ ഒരു കവാടം]] [[ജിദ്ദ]], [[താഇഫ്]], മക്ക ഉൾപ്പെടെയുള്ള വലിയ നഗരങ്ങളും ധാരാളം ചെറിയ പട്ടണങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന [[സൗദി അറേബ്യയിലെ പ്രവിശ്യകൾ|സൗദി അറേബ്യയിലെ പ്രധാന പ്രവിശ്യയാണ്]] [[മക്ക പ്രവിശ്യ]]. ഖാലിദ് ബിൻ ഫൈസൽ ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ അൽ സൌദ് ആണ് മക്ക പ്രവിശ്യയുടെ ഗവർണർ. 2010 ലെ കണക്കെടുപ്പ് പ്രകാരം പ്രവിശ്യയിലെ [[ജനസംഖ്യ]] 6,915,006 ആണ്<ref name= />. ജിദ്ദയാണ് മക്ക മേഖലയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരം<ref name= />. === മക്ക പ്രവിശ്യയിലെ ഗവർണർമാർ === * പ്രിൻസ് മിശാൽ (1963-1971) * പ്രിൻസ് ഫവാസ് (1971-1980) * പ്രിൻസ് മാജിദ് ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ (1980-1999) * പ്രിൻസ് അബ്ദുൽ-മജീദ്‌ (1999-2007) * പ്രിൻസ് ഖാലിദ്‌ അൽ-ഫൈസൽ (2007-തുടരുന്നു) മക്ക പ്രവിശ്യയിൽ വിവിധ നഗരങ്ങൾ വേർതിരിച്ചു 12 ഉപ ഭരണ വിഭാഗങ്ങളുണ്ട്. {| class="wikitable" |- ! എണ്ണം !! സ്ഥലം !! എണ്ണം !! സ്ഥലം |- | 1 || അൽ-ജുമൂം || 7 || ജിദ്ദ |- | 2 || അൽ-കാമിൽ || 8 || ഖുലയ്സ് |- | 3 || അൽ-ഖുർമ || 9 || റാബിഗ് |- | 4 || അൽ-ലൈത് || 10 || റാന്യ |- | 5 || അൽ-കുൻഫുദ || 11 || തുർബ |- | 6 || തായിഫ് || 12 || മക്ക |} മക്ക [[നഗരസഭ|നഗരസഭയാണ്]] മക്കയുടെ ഭരണം നിർവഹിക്കുന്നത്<ref name= />. തദ്ദേശീയമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട നാല്പത് അംഗങ്ങളുടെ തലവനായ നഗരാദ്ധ്യക്ഷൻ (അമീൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) ആണ് ഭരണ തലവൻ. ഉസ്മാൻ അൽ-ബർ ആണ് നിലവിലെ മേയർ. നഗരത്തിന്റെ സുഗമമായ ഭരണ നിർവഹണത്തിനും വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ കാര്യക്ഷമതക്കും വേണ്ടി മക്ക നഗരസഭയുടെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങൾ വിവിധ ഉപനഗരസഭകളായി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിവിധ ഉപനഗരസഭകൾ ഇവയാണ്. {{Col-begin}} {{Col-2}} * അജ്യാദ് * അസീസിയ്യ * മുആബദ * മിസ്ഫല {{Col-2}} * ഉതൈബിയ്യ * അൽ-ഹൌകിബ് * സബ്-ഉംറ * ബഹ്റ {{Col-end}} == പർവതങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Mecca hill.jpg|left|thumb|നബിയുടെ ജന്മ ഗ്രഹത്തിനടുത്തുള്ള മല]] [[പ്രമാണം:Makkah hills.jpg|right|thumb|മക്ക നഗരത്തിനിടയിലൂടെയുള്ള പർവതങ്ങൾ]] നിരവധി പർവതങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടു കിടക്കുന്ന നഗരമാണ് മക്ക. ഇസ്ലാമിക ചരിത്രത്തിൽ നിരവധി ചരിത്ര മുഹൂർത്തങ്ങൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിച്ച സ്ഥലങ്ങളാണ് മക്കയിലെ പർവതങ്ങൾ<ref name= />. മുഹമ്മദ്‌ നബിയും അനുയായികളും ശത്രുക്കളിൽ നിന്നും രക്ഷ നേടാനും ഏകാന്ത പ്രാർത്ഥനകൾക്കും മക്കയിലെ പർവതങ്ങളിലാണ് കഴിഞ്ഞിരുന്നത്. വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി നഗരത്തിനടുത്തുള്ള ചില പർവതങ്ങൾ നിരപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ യാത്രാ സൌകര്യത്തിനു വേണ്ടി പർവതങ്ങൾക്കുള്ളിലൂടെ നിരവധി തുരങ്കങ്ങളും നിർമിച്ചിട്ടുണ്ട്. ജബല് മർവ, ജബല് കഅബ, ജബല് ഉമര് തുടങ്ങിയ അനേകം മലനിരകളാല് വലയം ചെയ്യപ്പെട്ടാണ് കഅബ നില കൊള്ളുന്നത്‌. മക്കയിലെ ഹിറ, സൗർ ഗുഹകൾ സന്ദശിക്കുന്നതിന് മലകളിൽ സുരക്ഷിത പാതകൾ ഒരുക്കുന്നതിനുള്ള പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്. മലകളിലെ നിലവിലെ അവസ്ഥയും സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങളോട് കൂടി ചരിത്ര പ്രധാനമായ ഇരു ഗുഹകളും ഹജ്ജ്, ഉംറ തീർഥാടകർക്ക് സന്ദർശിക്കുന്നതിനുള്ള ബദൽ സംവിധാനവും ആണ് പുതിയ പദ്ധതിയിലുള്ളത്. ഇരുഗുഹകളും കാണാൻ മല കയറുന്നതിനിടെ വഴുതി വീണുണ്ടാകുന്ന അപകടങ്ങൾ കൂടി വരുന്നതിനെ തുടർന്നാണ് മലമുകളിലേക്ക് സുരക്ഷിത പാതയൊരുക്കുന്നത്. മലമുകളിലെത്താനും ഇറങ്ങാനും റോപ്‌വേ അടക്കമുള്ള ആധുനിക സംവിധാനങ്ങൾ ഈ പദ്ധതിയിൽ ഉൾപെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ദുർഘടമായ പാതയായത് കൊണ്ട് മല മുകളിലേക്ക് കയറുമ്പോൾ ആവശ്യമായ സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നതുവരെ ആളുകളെ അങ്ങോട്ട് കടത്തിവിടരുതെന്ന് സിവിൽ ഡിഫൻസ് നേരത്തെ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. എങ്കിലും നൂറു കണക്കിന് വിശ്വാസികൾ ചരിത്ര പ്രദേശങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുന്നതിനു വേണ്ടി ദിവസവും നൂർ, സൌർ പർവതങ്ങളിൽ കയറുന്നുണ്ട്. === സഫ-മർവ മലകൾ === [[പ്രമാണം:Sa'yee To return.jpg|left|thumb|സഫ-മർ‌വ മലകൾക്കിടയിലൂടെയുള്ള നടത്തം]] [[പ്രമാണം:Mount Safa Mecca.jpg|right|thumb|സഫ മലയുടെ ദൃശ്യം]] [[ഇസ്ലാം|ഇസ്ലാമിക]] ചരിത്രത്തിലെ [[ഇബ്രാഹിം|ഇബ്രാഹിം നബിയും]] ഭാര്യ ഹാജറയും ത്യാഗത്തിനു സാക്ഷിയായ രണ്ടു കുന്നുകളാണ് സഫയും മർവയും<ref name= />. ഹജ്ജിന്റെയും ഉംറയുടെയും ചടങ്ങുകളിൽ ഒന്നാണ് ഈ രണ്ടു മലകൾക്കിടയിലൂടെയുള്ള ഏഴു പ്രാവശ്യം നടത്തം. മരുഭൂമിയിൽ ദാഹിച്ച് മരണത്തോടടുത്ത തന്റെ മകൻ ഇസ്മായിലിനായി വെള്ളം തേടി ഇബ്രാഹിം നബിയുടെ പത്നി ഹാജറ സഫ-മർ‌വ എന്നീ മലഞ്ചെരുവുകൾക്കിടയിൽ ഏഴുപ്രാവശ്യം ഓടി. അന്ന് മക്ക ജലം ലഭ്യമല്ലാത്ത കൃഷിയും കായ്കനികളുമില്ലാത്ത വിജനമായ വരണ്ട പ്രദേശമായിരുന്നു. [[മരുഭൂമി|മരുഭൂമിയിലെ]] അത്ഭുത പ്രവാഹമായ സംസം എന്ന പുണ്യജലം പിറവിയെടുത്തതു അവിടെയാണ്. ആ സംഭവത്തെ ഓർക്കുന്നതാണ് രണ്ടു മലകൾക്കിടയിലൂടെയുള്ള നടത്തം. ഹജ്ജിലും ഉംറയിലും നിർബന്ധമായ ഈ കർമ്മത്തെ സ‌അയ് (തേടൽ /അന്വേഷിക്കൽ) എന്നാണ്‌ പറയുന്നത്<ref name= />. തിരക്ക് കുറക്കുന്നതിനു വേണ്ടി ഇവിടെ രണ്ടു മലകൾക്കിടയിലും പ്രത്യേക നടപ്പാത ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ ഇപ്പോൾ സഫ-മർവ വികസന പദ്ധതിക്ക് കീഴിൽ ലിഫ്റ്റ് സൗകര്യം, ഇലക്ട്രിക് കോണികൾ, പുറത്തേക്ക് കടക്കാൻ പാലങ്ങൾ, ഉന്തുവണ്ടികൾക്ക് പ്രത്യേക പാത, ശീതീകരണ സംവിധാനം തുടങ്ങിയ ആധുനിക സംവിധാനങ്ങൾ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. സഫ-മർവക്കിടയിലെ വിവിധ നിലകളിലായി സംസം കുടിക്കാൻ 43 സ്ഥലങ്ങൾ ഉണ്ട്. === ജബൽ നൂർ === [[പ്രമാണം:Mecca 6.jpg|right|thumb|മക്കയിലെ ജബലുന്നൂർ (നൂർ പർവതം)]] മക്ക നഗര ഹൃദയത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം അഞ്ചു കിലോ മീറ്റർ അകലെയാണ് ജബലുന്നൂർ (നൂർ പർവതം). മക്കയുടെ വടക്ക് കിഴക്ക് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ജബൽനൂറിന് 642 മീറ്റർ ഉയരമുണ്ട്. വളരെ ചെരിഞ്ഞ് നിൽക്കുന്ന ഈ മലയുടെ ഏറ്റവും മുകളിലാണ് ഹിറാ ഗുഹ<ref name= />. ജബലുന്നൂർ പർവതത്തിന്റെ മുകളിലുള്ള [[ഹിറ ഗുഹ|ഹിറ ഗുഹയിൽ]] ഏകനായി ധ്യാനത്തിലിരിക്കുന്ന സമയത്താണ് മുഹമ്മദ്‌ നബിക്ക് [[ഗബ്രിയേൽ|ജിബ്രീൽ]] എന്ന [[മാലാഖ]] പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു ദിവ്യ സന്ദേശം കൈ മാറിയത്. വായിക്കുക എന്നതിന്റെ അറബി ഉച്ചാരണമായ ഇഖ്റഹ് എന്നാണ് അവിടെ വച്ച് ആദ്യമായി നൽകിയ സന്ദേശം<ref name= />. മക്കയിലേക്ക് വരുന്ന തീർഥാടകരുടെ പ്രധാന ആകർഷണ കേന്ദ്രമായ ജബൽ നൂർ ഒരു പ്രാർഥനാ കേന്ദ്രം കൂടിയാണ്. മുഹമ്മദ്‌ നബിക്ക് ഇവിടെ വച്ച് ജിബ്രീൽ എന്നാ മാലാഖ നൽകിയ വായിക്കുക എന്ന സന്ദേശമാണ് ജബൽ നൂർ (പ്രകാശം പരത്തുന്ന പർവതം) എന്ന പേര് ഈ പർവതത്തിനു വരാൻ കാരണം. === ജബൽ അറഫ (ജബൽ റഹ്മ) === [[പ്രമാണം:Jabal rahma.jpg|left|thumb|മക്കയിലെ അറഫയിലുള്ള ജബൽ റഹ്മ]] ഉറച്ച [[പാറ|പാറകൾ]] ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ജബൽ റഹ്മ എന്ന ചെറിയ കുന്ന് അറഫയുടെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് ആണ് നില കൊള്ളുന്നത്‌. മസ്ജിദു നമിറ കഴിഞ്ഞാൻ അറഫയിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ സ്ഥലമാണ് ജബലുറഹ്മ. കാരുണ്യത്തിന്റെ മലയെന്നറിയപ്പെടുന്ന ജബൽ റഹ്മ ഹജ്ജിന്റെ പ്രധാന ചടങ്ങായ അറഫാ സംഗമത്തിന് സാക്ഷിയായി നില കൊള്ളുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/sightseeing-in-mecca/hill-of-arafat-in-mecca.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-16 |archive-date=2012-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120126062843/http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/sightseeing-in-mecca/hill-of-arafat-in-mecca.html |url-status=dead }}</ref>. ജബൽ റഹ്മയുടെ കിഴക്ക് ഭാഗത്ത് മുകളിലേക്കു കയറുവാനുള്ള കൽപ്പടവുകൾ നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ അറുപതാമത്തെ പടി ഒരു പ്രസംഗപീഠമാകുന്നു. ഏകദേശം 70 മീറററോളം ഉയരവും 200 മീറ്റർ ചുറ്റളവുമുണ്ട് ഈ പർവതത്തിന്പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് 100 മീറ്ററും കിഴക്കുവശത്ത് 170 മീറ്ററുമാണ് വീതി. ആകെ വിസ്തീർണം 240 ച.മീറ്റർ ആണ്. ജബൽ അൽ റഹ്മയിൽ വെച്ചാണ് പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ് നബി അവസാനത്തെ ഹജജ് പ്രഭാഷണം നടത്തിയത്. ഇതിനെ അനുസ്മരിച്ചു കൊണ്ടാണ് ഹജ്ജിനോടനുബന്ധിച്ചു അറഫയിലെ നമിറ മസ്ജിദിൽ ഹജജ് പ്രഭാഷണം നടത്തുന്നത്. കാരുണ്യത്തിന്റെ മല (ജബലുൽറഹ്മ) പ്രാർഥനയുടെ മല (ജബലുദുആ) പാശ്ചത്താപത്തിന്റെ മല (ജബലുത്തൗബ) എന്നീ പേരുകളിൽ ഈ മല അറിയപ്പെടുന്നു. ഇസ്ലാമിന്റെ ആദ്യ ദശകങ്ങളിൽ ഇവിടെ ധാരാളം കിണറുകളും വീടുകളും നിർമ്മിച്ചതായും കൃഷി ചെയ്തതായും പറയപ്പെടുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.hajinformation.com/main/j30.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-06 |archive-date=2012-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120216190906/http://www.hajinformation.com/main/j30.htm |url-status=live }}</ref>. === ജബൽ സബീർ === [[മിന|മിനായിൽ]] നിന്നും അറഫയിലേക്കുള്ള വഴിയിൽ ഇടതു ഭാഗത്താണ് ചരിത്ര പ്രാധാന്യമുള്ള ജബൽ സബീർ എന്ന വലിയ മല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ മലഞ്ചെരുവിൽ വച്ചാണ് ഇബ്രാഹിം നബി ദൈവ കല്പന പ്രകാരം തന്റെ മകൻ ഇസ്മായീലിനെ ബലി കൊടുക്കാൻ ഒരുങ്ങിയത്. മിനയിലെ ഈ മലയുടെ ചെരുവിലാണ് മസ്ജിദുൽ കബ്ശ ഉണ്ടായിരുന്നത്. പുനരുദ്ധരിക്കപ്പെടാത്ത കാരണത്താൽ പൊളിഞ്ഞു പോയതിനാൽ ഈ പള്ളി ഇപ്പോൾ ഇവിടെ ദൃശ്യമല്ല. === സൗർ മല === [[പ്രമാണം:Cave sour (1).JPG|thumb|right|സൗർ ഗുഹ ]] മക്കയിൽ നിന്നും അറഫയിലേക്കുള്ള വഴിയിൽ തെക്ക് ഭാഗത്താണ് ജബർ സൗർ അഥവാ സൗർ പർവതം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സമുദ്ര നിരപ്പിൽ നിന്നും 759 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള ഈ പർവ്വതം മക്കയിലെ മസ്ജിദുൽ ഹറമിൽനിന്ന് ഏകദേശം അഞ്ച് കി.മീ അകലെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ പർവതത്തിന് മുകളിലാണ്‌ മക്കയിൽ നിന്നും മദീനയിലേക്കുള്ള യാത്രാമധ്യേ മുഹമ്മദ്‌ നബിയും [[അബൂബക്കർ സിദ്ദീഖ്|അബൂബക്കർ സിദ്ദീക്കും]] മൂന്നു നാൾ ഒളിച്ചു കഴിഞ്ഞ സൗർ ഗുഹ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സൌർ മലയുടെ മുകളിൽ ഭീമാകാരമായ ഒരു പാറയുണ്ട്. അകം പൊള്ളയായതിനാൽ അവിടം സാമാന്യം വിശാലമായ [[ഗുഹ|ഗുഹയാണ്]]. അതിനു കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും ഓരോ കവാടങ്ങളുണ്ട്. പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്തുള്ള കവാടത്തിലൂടെയാണ് മുഹമ്മദ്‌ നബിയും അബൂബക്കർ സിദ്ദീഖും ഗുഹയിൽ പ്രവേശിച്ചത്. മക്കയിലെത്തുന്ന തീർഥാടകർ ഈ ഗുഹ സന്ദർശിക്കാറുണ്ട്. ദുർഘടം പിടിച്ച പാതയിലൂടെ വേണം ഈ ഗുഹക്കരികിലെത്താൻ. അബ്ദുമനാഫിന്റെ മകൻ സൌർ ജനിച്ച സ്ഥലമായതിനാലാണ് ആ പ്രദേശത്തിന് പ്രസ്തുത പേര് ലഭിച്ചത്. സൌറിലേക്കുള്ള പാതയുടെ ഇരുവശവും പർവതങ്ങളാണ്. === ജബൽ അബീ ഖുബൈസ് === മക്കയിലെ ചരിത്ര പ്രാധാന്യമുള്ള പർവതമാണ് സമുദ്ര നിരപ്പിൽ നിന്നും 327 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ നില കൊള്ളുന്ന ജബൽ അബീ ഖുബൈസ്. മക്കയിൽ നിന്നും ഇരുപതു [[കിലോമീറ്റർ]] ദൂരത്തു കിഴക്ക് വശത്താണ് ജബൽ അബീ ഖുബൈസ്. ഈ മലയുടെ മുകളിലാണ് ഹസ്രത്ത്‌ ബിലാലിന്റെ സ്മരണയിൽ നിർമ്മിച്ച പള്ളി നില കൊള്ളുന്നത്‌. കൂടാതെ മക്കാ പ്രളയത്തിന്റെ കാലം തൊട്ട്‌ ഇബ്രാഹിം നബി കഅബാ നിർമ്മാണം നടത്തുന്നതു വരെ ഹജറുൽ അസ്‌വദ്‌ അബീ ഖുബൈസ്‌ പർവ്വതത്തിൽ മറഞ്ഞു കിടക്കുകയായിരുന്നു. പിന്നീട് മാലാഖ നല്കിയ വിവരമനുസരിച്ച് ഇബ്രാഹിം നബി അടുത്തുള്ള അബീ ഖുബൈസ് പർവതത്തിലെത്തി ശില കണ്ടെത്തുകയായിരുന്നു. === ജബൽ ഒമർ === മക്കയിലെ ഹൃദയ ഭാഗത്താണ് ജബൽ ഒമർ. മക്കയുടെ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഇപ്പോൾ ജബൽ ഒമറിന്റെ കുറെ ഭാഗങ്ങൾ നിരപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഹോട്ടൽ, പാർപ്പിട സമുച്ചയങ്ങൾ അടങ്ങിയ പദ്ധതികളാണ് ഇവിടെ നടപ്പാക്കി കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. ജബൽ ഒമറിന്റെ ഒരു ഭാഗം മക്കാ ഹിൽടൺ ഹോട്ടൽ ആണ്. == സന്ദർശന സ്ഥലങ്ങൾ == ഇസ്ലാമിക [[നാഗരികത|നാഗരികതയുടെയും]] സംസ്കാരത്തിന്റെയും ഈറ്റില്ലമാണ് മക്കാ ശരീഫ്. മനുഷ്യാരംഭം മുതൽ ജനവാസമാരംഭിക്കുകയും ബി.സി നാലായിരമാണ്ടിൽ ഇബ്രാഹിം നബിയുടെ പ്രബോധന കേന്ദ്രമായിത്തീരുകയും ചെയ്ത മക്കാ പട്ടണം വിവിധ പ്രവാചകന്മാരുടെയും രാജാക്കന്മാരുടെയും താവളമായി വർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. പിന്നീട് മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ ജന്മം കൊണ്ട് കൂടുതൽ പ്രശസ്തി വർധിച്ചു. അത് കൊണ്ട് തന്നെ ഇസ്ലാമിക ചരിത്ര പ്രാധാന്യമുള്ള നിരവധി പ്രദേശങ്ങൾ ഇവിടെയുണ്ട്. സുപ്രധാനമായ പലതും സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ സംഭവിച്ച വീഴ്ച കാരണം പല ചരിത്ര സ്മാരകങ്ങളും നിലവിലില്ല. ഹജ്ജിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാൽ മക്കയിലെ അനുഗൃഹീത സ്ഥലങ്ങൾ സന്ദർശിക്കൽ വിശ്വാസത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ജന്നത്തുൽ മുഅല്ല, തഹ്‌ഫീളുൽ ഖുർആൻ മദ്രസ്സയാക്കിയ ഖദീജാ ബീവിയുടെ വീട്‌, മുഹമ്മദ്‌ നബി ജനിച്ച വീട്‌,(മക്കത്തുൽ മുകറമ എന്ന ലൈബ്രറി നിൽക്കുന്ന സ്ഥാനം) ഹിറാ ഗുഹ, സൗർ ഗുഹാ, തുടങ്ങിയ ചരിത്ര പ്രാധാന്യമേറിയ കേന്ദ്രങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുക എന്നത്‌ അഭികാമ്യമാണ്‌. [[പ്രമാണം:Masjid al-Haram panorama.JPG|thumb|center|850px|<div class="center">വിശ്വാസികളാൽ നിറഞ്ഞ ഹറം മസ്ജിദ് (മധ്യത്തിൽ കാണുന്നതാണ് കഅബ)</div>]] === കഅബ === {{പ്രലേ|കഅബ}} [[പ്രമാണം:1937mecca-makkah.jpg|left|thumb|കഅബയുടെ 1937 -ലെ ഒരു ചിത്രം]] [[പ്രമാണം:Kaaba.png|right|thumb|കഅബയുടെ രേഖാ ചിത്രം. 1 ഹജറുൽ അസ്‌വദ് 2. പ്രവേശന കവാടം 3. മഴവെള്ളം പോകുവാനുള്ള ചാൽ 4. അടിത്തറ 5. ഹജറുൽ ഇംസ്മായീൽ 6. അൽ മുൽതസം 7.മഖാമു ഇബ്രാഹീം 8. ഹജറുൽ അസ്‌വദിന്റെ കോണ് 9. യമനിന്റെ കോണ് 10. സിറിയയുടെ കോണ് 11. ഇറാഖിന്റെ കോണ് 12. കഅബയെ മൂടിയിട്ടുള്ള തുണി 13.ത്വവാഫ് ചെയ്യൽ തുടങ്ങുന്ന സ്ഥലം]] മക്കയിൽ മസ്ജിദുൽ ഹറമിനകത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സമചതുരാകൃതിയിലുള്ള കെട്ടിടമാണ്‌ [[കഅബ]]. [[ഭൂമി|ഭൂമിയിലെ]] ആദ്യത്തെ ദൈവിക ഭവനമായ കഅബ ആദം നബിയാണ് നിർമ്മിച്ചത്‌. പിന്നീട് [[നോഹ|നൂഹ്]] നബിയുടെ കാലത്തുണ്ടായ ശക്തമായ പ്രളയത്തിൽ കഅബ അപ്രത്യക്ഷമായി. തുടർന്ന് ഇബ്രാഹീം നബിയും പുത്രൻ ഇസ്മായീലും കഅബ പുനർ നിർമ്മിച്ചു. മുസ്ലിംകൾ ദിവസേന നമസ്കാരം നടത്തുന്ന ദിശയായ ഖിബ്‌ല ഭൂമിയിൽ അവർ നിൽക്കുന്ന സ്ഥലത്തു നിന്നും കഅബയുടെ നേരെയുള്ളതാണ്. ഹജ്ജ്, ഉംറ എന്നീ കർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിക്കുന്നവർ കഅബയെ ഏഴ് തവണ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യൽ നിർബന്ധമാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/festivals-and-events-in-mecca/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-22 |archive-date=2012-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120125064011/http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/festivals-and-events-in-mecca/index.html |url-status=dead }}</ref>. നഗ്ന പാതരായി കഅബയെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്ന മതാഫ് എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന തുറസ്സായ ഭാഗത്ത് തീർത്ഥാടകർക്ക് ആശ്വാസം പകരുന്നതിന് വേനലിൽ ചുട്ടു പഴുക്കാത്ത, സൂര്യപ്രകാശത്തെ പ്രതിരോധിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഇനം മാർബിളുകളാണ് പതിച്ചിരിക്കുന്നത്. രാത്രിയിൽ ഈർപ്പം വലിച്ചെടുക്കുകയും പകൽ അത് പുറത്തേക്ക് വിടുകയും ചെയ്യുന്നതിനാൽ പകൽ സമയത്ത് ഈ [[മാർബിൾ|മാർബിളിൽ]] ചൂട് അനുഭവപ്പെടുന്നില്ല. എല്ലാ വർഷവും ഹജ്ജിനു മുന്നോടിയായി കഅബയെ പുതപ്പിക്കാനുള്ള പുതിയ കിസ്‌വ യുടെ കൈമാറ്റം നടക്കുകയും അതിനു അർഹതപ്പെട്ടവർ കഅബാലയത്തിൽ അത് അണിയിക്കുകയും ചെയ്യും. ഹറം കാര്യാലയ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെയും കിസ്‌വ ഫാക്ടറി അധികൃതരുടെയും മേൽനോട്ടത്തിൽ അറഫ ദിനത്തിൽ രാവിലെയാണ് കഅബയുടെ പഴയ കിസ്‌വ മാറ്റി പുതിയത് അണിയിക്കുന്നത്. മക്കയിലെ ഉമ്മുൽജൂദിലെ ഫാക്ടറിയിൽ ഒരുവർഷത്തോളം നീണ്ട പ്രയത്‌നത്തിലൂടെയാണ് കിസ്‌വ രൂപപ്പെടുത്തുന്നത്. മേൽത്തരം പട്ടിൽ നിർമ്മിക്കുന്ന ഇതിന് രണ്ട് കോടി റിയാലിന് മേലെ ചെലവ് വരും. 14 മീറ്ററാണ് കിസ്‌വയുടെ ഉയരം. സ്വർണലിപിയിൽ ആകർഷകമായ രൂപകൽപനകളോടും ഖുർആൻ സൂക്തങ്ങൾ ആലേഖനം ചെയ്തുമാണ് ഇവ നെയ്‌തെടുക്കുന്നത്. 47 മീറ്റർ നീളത്തിലും 95 സെന്റി മീറ്റർ വീതിയിലും16 കഷ്ണങ്ങളായാണ് ഇവ നിർമ്മിക്കുന്നത്. കഅബയുടെ വാതിൽ വിരിക്ക് ആറര മീറ്റർ നീളവും മൂന്നര മീറ്റർ വീതിയുമുണ്ട്. === മസ്ജിദുൽ ഹറാം === {{പ്രലേ|മസ്ജിദുൽ ഹറാം}} [[പ്രമാണം:Masjid al-Haram, Mecca. Inside..jpg|left|thumb|250px|മക്കയിലെ മസ്ജിദുൽ ഹറമിന്റെ ഉൾവശം]] [[പ്രമാണം:Quran shelf.jpg|right|thumb|250px|മസ്ജിദുൽ ഹറമിലെ ഖുറാൻ അലമാര]] മക്കയിൽ കഅബ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന വിശാലമായ ആരാധനാലയമാണ് ഹറം മസ്ജിദ് ([[മസ്ജിദുൽ ഹറാം]]). ഭൂമിയിൽ ആരാധനയ്ക്ക് ഏറ്റവും കൂടുതൽ പുണ്യം ലഭിക്കുന്നത് മസ്ജിദുൽ ഹറാമിലെ പ്രാർത്ഥനക്കാണ് എന്നതാണ് ഈ മസ്ജിദിന്റെ പ്രധാന പ്രത്യേകത. ഹറമിനെ കുറിച്ച് ഖുർആൻ തന്നെ വ്യക്തമാക്കുന്നത് ദൈവികാരാധനക്ക് വേണ്ടി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ആദ്യഭവനമെന്നാണ്. മക്ക നഗരത്തിലാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സാധാരണ മസ്ജിദുകളെക്കാൾ ഒരു ലക്ഷം മടങ്ങ്‌ പ്രതിഫലം ലഭിക്കുന്നതാണ് മസ്ജിദുൽ ഹറാമിലെ പ്രാർത്ഥനക്ക് എന്നാണു ഇസ്ലാമിക ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ പരാമർശിച്ചിട്ടുള്ളത്. മസ്ജിദുൽ ഹറം ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മസ്ജിദ് ആണ്. 3.57 ലക്ഷം ചതുരശ്ര മീറ്റർ വിസ്തീർണമുള്ള ഹറം പള്ളിയുടെ അകത്തും പുറത്തുമായി ഇപ്പോൾ ഒരേ സമയം നാൽപ്പതു ലക്ഷത്തോളം ആളുകൾക്ക് പ്രാർത്ഥന നിർവഹിക്കാൻ സൌകര്യമുണ്ട്. ചുറ്റു ഭാഗത്തും മൂന്നു നിലകളിൽ ഒരു വൻ കോട്ട പോലെ ഹറം പള്ളി നില കൊള്ളുന്നു. സഫാ, മർവാ, അബൂ ഖുബൈസ്, ജബൽ ഹിന്ദ്‌ എന്നീ നാല് മലകൾക്കിടയിലാണ് ഹറം മസ്ജിദ് നില കൊള്ളുന്നത്‌. ഹറം പള്ളിയുടെ കേന്ദ്ര ബിന്ദു കഅബയാണ്. കഅബയുടെ പ്രദക്ഷിണ മുറ്റമാണ് ഹറം പള്ളിയുടെ പ്രധാന ഭാഗം. മതാഫ് എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന നടുമുറ്റം പോലെയുള്ള അതിവിശാലമായ ഈ ഭാഗത്തിന് മേൽക്കൂരയില്ല. ചുറ്റു ഭാഗങ്ങളിലും കൂടി 95 കവാടങ്ങളും ഒൻപതു മിനാരങ്ങളും മസ്ജിദുൽ ഹറാമിനുണ്ട്. ലോകത്തെ മറ്റെല്ലാ മസ്ജിദുകളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി ഹറം പള്ളിയിൽ വൃത്തത്തിൽ നിന്നാണ് നമസ്കാരം നിർവഹിക്കുന്നത്. നമസ്കാര വേളയിൽ അഭിമുഖമായി നിൽക്കേണ്ട കഅബ ഹറം മസ്ജിദിന്റെ മധ്യത്തിലായത് കൊണ്ടാണ് ഇവിടെ ഇങ്ങനെ നമസ്കരിക്കുന്നത്. റമദാനിൽ ആണ് ഇവിടെ വലിയ തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടുന്നത്. ഈ കാലയളവിൽ തീർത്ഥാടകർക്ക് ആവശ്യമായ മാർഗ ദർശനം നൽകുന്നതിന് പ്രത്യേകം ആളുകളെ നിയോഗിക്കാറുണ്ട്<ref>http:// http://www.sacred-destinations.com/saudi-arabia/mecca-haram-mosque {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171012201408/http://www.sacred-destinations.com/saudi-arabia/mecca-haram-mosque |date=2017-10-12 }}</ref>. [[പ്രമാണം:Haram minaret.jpg|thumb|250px|മക്കയിലെ മസ്ജിദുൽ ഹറമിന്റെ പ്രധാന കവാടത്തിലെ മിനാരം]] വളരെയധികം പുണ്യസ്ഥാനങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാന് മസ്ജിദുൽ ഹറം. * വിശുദ്ധ കഅബ: കഅബക്ക് ചുറ്റുമാണ് തവാഫ് ചെയ്യുന്നത്. കഅബയുടെ വ്യത്യസ്ത മൂലകൾ വ്യത്യസ്ത പേരുകളിൽ ആണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. # ഹജറുൽ അസ്‌വദ്: കഅബയുടെ ചുമരിൽ, തവാഫ് ആരംഭിക്കുന്ന മൂലയിൽ അരക്കിട്ടുറപ്പിച്ച ഒരു കല്ലാണിത്. ഇത് ചുംബിച്ചതിനുശേഷമോ ഇതിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ് ദൂരെനിന്ന് കൈകൊണ്ട് ആംഗ്യംകാണിച്ചിട്ടോ ആണ് ഓരോ തവാഫും ആരംഭിക്കേണ്ടത്. സ്വർഗത്തിൽനിന്ന് ഭൂമിയിലേക്ക് അയയ്ക്കപ്പെട്ട ശിലയാണ് ഹജറുൽ അസ്‌വദ്. # റുക്‌നുൽഇറാഖി: ഇറാഖിന്റെ ഭാഗത്തേക്കായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. # റുക്‌നുശ്ശാമി: സിറിയയുടെ ഭാഗത്തേക്കായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. # റുക്‌നുൽയമാനി: തെക്ക്പടിഞ്ഞാറ് മൂല. ഇത് യമനിന്റെ ദിക്കിലേക്കായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. * മുൽതസം: ഹജറുൽ അസ്‌വദിന്റെയും കഅബാ കവാടത്തിന്റെയും ഇടയിലുള്ള സ്ഥലമാണിത്. ഇവിടെ വെച്ച് പ്രാർത്ഥിക്കൽ സുന്നത്താണ്. * ഹഥീം (ഹജ്ർ ഇസ്മാഈൽ): കഅബയോട് ചേർന്ന് വടക്കുഭാഗത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്ഥലം. ഇത് കഅബയിൽ പെട്ടതാകുന്നു. * മീസാബുർ റഹ്മത്: ഹഥീമിൽ കഅബയുടെ മുകളിൽ നിന്ന് വെള്ളം വീഴുന്ന സ്വർണപ്പാത്തി. * മഖാമു ഇബ്‌റാഹിം: കഅബ നിർമ്മാണ സമയത്ത് ഇബ്‌റാഹിംനബി കയറിനിന്ന കല്ല്. കഅബയുടെ വാതിലിന് മുൻഭാഗത്താണ് ഇത്. * ബാബുസ്സലാം: മസ്ജിദുൽ ഹറമിലെ ഒരു വാതിൽ. ആദ്യ പ്രവേശനം ഇതിലൂടെയാകൽ പ്രത്യേക സുന്നത്തുണ്ട്. ഈ വാതിൽ സ്വഫാ-മർവയുടെ പുറം ചുമരിനിടയിലാണ്. * സ്വഫാ: കഅബയുടെ കിഴക്കുമൂലയുടെ ഭാഗത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്ഥലം. ഇവിടെനിന്നാണ് സഅയ് തുടങ്ങുന്നത്. * മർവ: കഅബയുടെ വടക്കുമൂലയുടെ ഭാഗത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇവിടെയാണ് സഅയ് അവസാനിക്കുന്നത്. * മസ്ആ: സ്വഫാ-മർവ കുന്നുകൾക്കിടയിൽ സഅയ് നടത്തേണ്ട സ്ഥലം. * മീലൈനി [[അഖഌറെൻ]]: സ്വഫാമർവയിൽ സഅയ് നടത്തുമ്പോൾ പുരുഷന്മാർ വേഗതയിൽ നടക്കേണ്ടതിനായി പച്ച ചായമടിച്ച രണ്ട് തൂണുകൾ. * സംസം: മസ്ജിദുൽ ഹറമിനകത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കിണർ. ഇതിലെ വെള്ളം കുടിക്കുന്നതുകൊണ്ട് വളരെ അധികം പ്രതിഫലമുണ്ട്. രോഗശമനങ്ങൾക്കും മറ്റു ഉദ്ദേശ്യ സാഫല്യങ്ങൾക്കും നിയ്യത്ത്‌ ചെയ്ത് സംസംവെള്ളം കുടിക്കുന്നത് നല്ലതാണ് === മസ്ജിദുൽ നമിറ === [[പ്രമാണം:Makkah arafat.jpg|left|thumb|അറഫാ സംഗമം നടക്കുന്ന നമിറ]] [[ഹിജ്റ വർഷം|ഹിജ്റ]] പത്താം വർഷം ദുൽഖഅദ് മാസം ഇരുപത്തിയഞ്ചിന് മുഹമ്മദ്‌ നബിയും അനുയായികളും ഹജ്ജ് കർമ്മത്തിനായി പുറപ്പെടുകയും ശേഷം അറഫയുടെ സമീപത്ത് നമിറ എന്ന സ്ഥലത്ത് നിർമ്മിച്ച തമ്പിൽ ഉച്ചവരെ കഴിച്ചു കൂട്ടുകയും ചെയ്തു. ളുഹറിൻറെ സമയമായപ്പോൾ മുഹമ്മദ്‌ നബി തൻറെ ഒട്ടകപുറത്ത് കയറി ബത്വനുൽ വാദി എന്ന ഇന്ന് അറഫയിലെ നമിറ പള്ളി നിൽക്കുന്നിടത്ത് തൻറെ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ വിടവാങ്ങൽ പ്രസംഗം നടത്തി. ഈ പ്രദേശത്താണ് പിന്നീട് നമിറ പള്ളി സ്ഥാപിച്ചത്. പരിശുദ്ധമായ ഹജ്ജ്‌ കർമ്മത്തിനായി ലോകത്തിന്റെ നാനാഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും എത്തുന്ന ലക്ഷക്കണക്കിന് വിശ്വാസികൾ അറഫയിൽ സമ്മേളിക്കുന്നത് ഇവിടെയാണ്‌.‌ അറഫയിൽ നമിറ പള്ളിയിൽ ളുഹർ നമസ്‌കാരത്തോടെയാണ് ഇവിടുത്തെ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത്. 124,000 ചതുരശ്ര അടി വിസ്തീർണമുള്ള പള്ളിയിൽ മൂന്നു ലക്ഷം ആളുകൾക്ക് ഒരുമിച്ചു നമസ്കാരം നിർവഹിക്കാൻ സൗകര്യമുണ്ട്. അറഫാ പള്ളിയെന്നും ഹസ്രത്ത് ഇബ്റാഹീമിന്റെ പള്ളിയെന്നും ഇതിനു പേരുണ്ട്. ഒരു ലക്ഷത്തി ഇരുപത്തിനാലായിരം ചതുരശ്രമീറ്റർ വിസ്തീർണമുള്ള മസ്ജിദുന്നമിറയുടെ ഒരു ഭാഗം അറഫയുടെ പരിധിക്ക് പുറത്താണ്. അത് അടയാളപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. വാദീ നമിറയിൽസ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് കൊണ്ടാണിതിന് മസ് ജിദുന്നമിറ എന്ന് പേർവന്നത്. മിനയുടെ ദിശയിലാണ് മസ് ജിദുന്നമിറ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്<ref>{{Cite web |url=http://www.hajinformation.com/main/k10.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-03-21 |archive-date=2010-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100114214613/http://hajinformation.com/main/k10.htm |url-status=live }}</ref>. === മിന === {{പ്രലേ|മിന}} മക്കയിൽ നിന്ന് അഞ്ച് കിലോമീറ്റർ അകലെ കിഴക്ക് ഭാഗത്താണ് [[മിന|മിനാ താഴ്‌വര]] .ഹജജ് കർമ്മത്തിന്റെ ചടങ്ങുകളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി മക്കയിൽ നിന്ന് ഹാജിമാർ എത്തുന്നത് ടെന്റുകളുടെ നഗരമായ മിനാ താഴ്‌വരയിലേക്ക് ആണ്. ഹജ്ജ് കർമത്തിന് വേണ്ടി ദുൽഹജ്ജ് 11, 12, 13 എന്നീ മൂന്നു ദിവസങ്ങളിൽ ആണ് മിനയിൽ രാപാർക്കേണ്ടത്. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ വളരെ ഭക്തിയോടും ഹൃദയ സാന്നിധ്യത്തോടും മിനയിൽ കഴിഞ്ഞുകൂടണം. രാത്രിയുടെ മുഖ്യഭാഗം മിനയിൽ താമസിക്കൽ നിർബന്ധമാണ്. പകൽ മിനയിലുണ്ടായിരിക്കണമെന്നില്ല<ref name= />. [[പ്രമാണം:Masjid khaif mina.JPG‎|thumb|center|750px|<div class="center">മിനാ താഴ്‌വരയിലെ തമ്പുകൾ. മധ്യത്തിൽ മസ്ജിദുൽ ഖൈഫ്</div>]] === മസ്ജിദുൽ ഖൈഫ് === മക്കയുടെയും [[അറഫാ സംഗമം|അറഫയുടെയും]] മധ്യേ തെക്കുഭാഗത്തായി [[മിന|മിനയിലാണ്]] മസ്ജിദുൽ ഖൈഫ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. 25000 ചതുരശ്ര മീറ്റർ വിസ്തൃതിയുള്ള ഖൈഫ് പള്ളിയിൽ 25000 പേർക്ക് ഒരുമിച്ചു നമസ്കരിക്കാൻ സൌകര്യമുണ്ട്. വിശാലമായി, നീളാകൃതിയിൽ വളരെ ഭംഗിയായി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ഖൈഫ് പള്ളിയുടെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് ചുമരുകളോട് ചേർന്നതാണ് മിഹ്റാബ്. മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ വിടവാങ്ങൽ ഹജ്ജിൽ മിനായിൽ അദ്ദേഹത്തിന് കൂടാരമൊരുക്കിയത് ഇവിടെയാണ്. ഹിജ്റ 256-ൽ [[അബ്ബാസി ഖിലാഫത്ത്|അബ്ബാസി ഖലീഫ]] അൽ-മുഅതമദ് മുതൽ അധികാരത്തിലിരുന്ന രാജാക്കൻമാരും [[ഗവൺമെന്റ്|ഭരണാധികാരികളും]] ഈ പള്ളിയുടെ പുനർനിർമ്മാണ പ്രക്രിയയിൽ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധ പതിപ്പിച്ചിരുന്നു<ref name= />. === മശ്അറുൽ ഹറാം === മുസ്ദലിഫയിലെ ഖുസഅ എന്ന പർവതത്തിന്‌ താഴെയാണ് മസ്ജിദ് മശ്അറുൽ ഹറാം എന്ന പള്ളിയടങ്ങിയ മശ്അറുൽ ഹറാം എന്ന പ്രദേശം. 5040 ച.മീറ്റർ വിസ്തീർണമുള്ള പള്ളിയിൽ 12000 പേർക്ക് നമസ്‌കരിക്കാനുള്ള സൗകര്യമുണ്ട്. പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ്‌ നബി ഹജ്ജിന്റെ സമയത്ത് രാത്രി താമസിച്ച സ്ഥലത്ത് പിന്നീട് നിർമിച്ചതാണ് ഈ പള്ളി. === മുഹമ്മദ്‌ ബിൻ അലി ശാഫി മസ്ജിദ് === മക്കയിൽ തൻഈം എന്ന സ്ഥലത്താണ് മുഹമ്മദ്‌ ബിൻ അലി ശാഫി മസ്ജിദ്. ഇവിടെ ഇപ്പോൾ 15,000 ആളുകൾക്ക്‌ നമസ്‌കരിക്കാൻ സൗകര്യമുണ്ട്‌. തന്ഈം മക്കക്കാരുടെ ഉംറയുടെ മീഖാത്താണ്. ഇവിടെയാണ്‌ പ്രശസ്‌ത സ്വഹാബി ഖുബൈബ് രക്തസാക്ഷിയായത്‌. === മസ്ജിദുൽ റായ === മക്കയിലെ ജൌദരീ ടൌണിന്റെ നടുവിൽ ജഫ്ഫാലി ബജാറിലേക്ക് കടക്കുന്ന ഒരു ചെറിയ വഴിയുടെ ഇടതുഭാഗത്തുള്ള പള്ളിയാണിത്. ഈ സ്ഥാനം മുഹമ്മദ്‌ നബി മക്കാ ഫതഹ് വേളയിൽ മുഅല്ലായിൽകൂടി കടന്ന് വന്ന് പതാക നാട്ടിയതും നിസ്കരിച്ചിട്ടുള്ളതുമായ സ്ഥലമാകുന്നു. ഈ പതാക ഇപ്പോൾ തുർക്കിയിലെ ഇസ്താംപൂൾ മ്യൂസിയത്തിലുണ്ട്. ഈ പള്ളിയുടെ മൂന്നുവശവും റോഡുകളുണ്ട്. പള്ളി ഇപ്പോൾ പുതുക്കിപ്പണിത് വലുതാക്കിയിരിക്കുന്നു. === മസ്ജിദുൽ ജിന്ന് === അൽ-മുഅല്ലയുടെ വടക്കെ അതിർത്തിയിൽ ആണ് മക്കക്കാരുടെ ഖബർസ്ഥാനമായ മസ്ജിദുൽ ജിന്ന് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മുഹമ്മദ്‌ നബിയിൽ നിന്ന് ജിന്നുകൾ ഖുർആൻ ശ്രവിക്കുകയും നബിയുമായി ബൈഅത്ത് ചെയ്യുകയും ഉണ്ടായത് ഈ സ്ഥലത്തു വെച്ചായിരുന്നു. പിന്നീട് ഇവിടെ പണിത പള്ളിക്ക് മസ്ജിദുൽ ജിന്ന് (ജിന്ന് പള്ളി) എന്ന് പേരിട്ടത്. ഇപ്പോൾ ഈ പള്ളി പുതുക്കിപ്പണിത് വളരെ ഭംഗിയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. === മസ്ജിദുൽ മുബായഅ === മക്കയിലെ കബറിടമായ മുഅല്ലയിൽ നിന്നും വടക്കോട്ട് മിനയിലേക്ക് പോകുന്ന വഴിയുടെ വലതുഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പള്ളിയാണ് മസ്ജിദുൽ മുബായഅ. മക്കാ ഫത്ഹ്(മക്കാ വിജയം) വേളയിൽ മുഹമ്മദ്‌ നബി ജനങ്ങളുമായി ഇവിടെ വെച്ച് പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തിരുന്നതായി ചരിത്രമുണ്ട്. === മസ്ജിദുൽ ഇജാബ === ഹജ്ജിന്റെ കർമ്മങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി മുഹമ്മദ്‌ നബി മിനയിൽ നിന്ന് മക്കയിലേക്ക് മടങ്ങിയപ്പോൾ മക്കയിൽ പ്രവേശിക്കും മുമ്പ് വിശ്രമിക്കാൻ താവളമടിച്ച മക്കാ ഖബർ സ്ഥാനിനടുത്തുള്ള അൽ മുഹസ്സബ് എന്ന് പറയുന്ന സ്ഥലത്താണ് മസ്ജിദുൽ ഇജാബ നിലകൊള്ളുന്നത്. === തഹ്ഫീളുൽ ഖുർആൻ കേന്ദ്രം === മക്കയിലെ സഖാഖിലാണ് തഹ്ഫീളുൽ ഖുർആൻ കേന്ദ്രം പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ പ്രഥമ ഭാര്യ ഖദീജയുടെ വീട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് ഇവിടെയാണ്‌. ഇവിടെ വെച്ചാണ് ഖദീജയുടെയും മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെയും വിവാഹം നടന്നത്. ഖദീജയുടെ മരണശേഷവും ഹിജ്റ വരെ നബി ഇവിടെ താമസിച്ചു. മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ മക്കളിൽ ഇബ്റാഹീം ഒഴിച്ചുള്ളവർ ജനിച്ചത് ഈ വിട്ടിൽവെച്ചാണ്. === വാദി മുഹസ്സിർ === മുസ്ദലിഫക്കും മിനക്കുമിടയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒഴിഞ്ഞ ഒരു താഴ്‌വരയാണ് ചരിത്ര പ്രാധാന്യമുള്ള വാദി മുഹസ്സിർ. കഅബ പൊളിക്കാൻ വന്ന അബ്രഹത്തിനും സൈന്യത്തിനും നേരെ ദൈവ ശിക്ഷ ഇറങ്ങിയത് ഈ പ്രദേശത്ത് വെച്ചാണ് എന്നാണു വിശ്വാസം. ക്ഷീണിതരായി നിലം പൊത്തുന്നതിനാണ് അറബിയിൽ 'ഹസ്സറ' എന്ന് പറയുന്നത്. ഈ വാക്കിൽ നിന്നാണ് വാദി മുഹസ്സിർ എന്ന പേര് വന്നത്. ദൈവകോപമിറങ്ങിയ സ്ഥലമായതു കൊണ്ട് മുഹമ്മദ്‌ നബി ഈ താഴ്‌വരയിലെത്തിയപ്പോൾ തന്റെ ഒട്ടകത്തിന്റെ വേഗത വർദ്ധിപ്പിച്ചിരുന്നു എന്ന് ഇസ്‌ലാമിക ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ വന്നിട്ടുണ്ട്. == സംസ്കാരം == പുണ്യ നഗരമായത് കൊണ്ട് തന്നെ ലോകത്തിന്റെ നാനാ തുറകളിൽ നിന്നും ഉള്ള ആളുകൾ മക്കയിൽ വന്നു പോകുന്നുണ്ട്. അത് കൊണ്ട് മക്കയുടെ പ്രബുദ്ധമായ സംസ്കാരവും അതിൽ നിഴലിച്ചു കാണുന്നുണ്ട്. ഹിജാസ് അറബിയാണ് പ്രാദേശികമായി ഇവിടെ ഉപയോഗത്തിലുള്ള ഭാഷ. വിവിധ ഭാഗത്ത്‌ നിന്നും വരുന്ന തീർത്ഥാടകർ അവരവരുടെ ഭാഷകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. മക്കയിലെ ഹജിനോടനുബന്ധിച്ചുള്ള പ്രധാന തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങളിലെല്ലാം പ്രാദേശികമായ ഭാഷയിലുള്ള സൂചനാ ബോർഡുകളും വിവിധ ഭാഷക്കാരായ വളണ്ടിയർമാരെയും കാണാം<ref>{{Cite web |url=http://www.mideasttravelling.net/saudi_arabia/mecca/mecca_culture.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2014-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141114062900/http://www.mideasttravelling.net/saudi_arabia/mecca/mecca_culture.htm |url-status=dead }}</ref>. === ജനസംഖ്യ === 2007-ലെ കണക്കെടുപ്പ് പ്രകാരം മക്കയിൽ 1700000 ജനങ്ങൾ വസിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിൽ 75 ശതമാനം സ്വദേശികളും 25 ശതമാനം വിദേശികളുമാണ്. വിദേശികളിൽ 19 ശതമാനം ഉള്ള യെമൻ സ്വദേശികളാണ് മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നത്. ഇന്ത്യ പാകിസ്താൻ അടക്കം ഏഷ്യൻ രാജ്യക്കാരും ഈജിപ്ത് അടക്കമുള്ള ആഫ്രിക്കൻ വംശജരും ബാക്കിയുള്ള ആറു ശതമാനത്തിൽ പെടുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://ttc-ad4.com/Travel/index.php?option=com_content&view=article&id=52&Itemid=68 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304220248/http://ttc-ad4.com/Travel/index.php?option=com_content&view=article&id=52&Itemid=68 |url-status=dead }}</ref>. === ജീവിത രീതി === മക്കയിലെ ജീവിതരീതി മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ കാലം മുതൽ തന്നെ മതപരമായ ചട്ടക്കൂടിൽ നിന്ന് കൊണ്ടുള്ളതാണ്. മുസ്ലിങ്ങൾക്ക്‌ മാത്രം പ്രവേശനമുള്ള നഗരം കൂടിയാണ് മക്ക. അഞ്ചു നേരത്തെ നമസ്കാരത്തിനും ഇവിടുത്തെ ആളുകൾ അധികവും മസ്ജിദുൽ ഹറമിലെത്തുന്നു. ഹജ്ജിനെത്തുവർക്ക് സേവനം ചെയ്യാനും ഇവിടെ സ്വദേശികൾ മുൻപന്തിയിൽ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. രാജ്യത്തെ വിവിധ സർവകലാശാലാ വിദ്യാർത്ഥികളടക്കം എല്ലാ വിഭാഗങ്ങളും വിദേശ വളണ്ടിയർമാരും ഇവിടെ നിന്നും മടങ്ങുന്നത് വരെ ഹാജിമാരെ സേവിക്കാൻ രംഗത്തുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ആഹാര ക്രമം === [[പ്രമാണം:Mixed Shawarma (2843435528).jpg|right|thumb|റൊട്ടിയിൽ തയ്യാറാക്കിയ ഷവർമ]] [[പ്രമാണം:Mandi.PNG|left|thumb|യെമൻ ഭക്ഷണമായ മന്തി]] മറ്റു സൗദി അറേബ്യൻ നഗരങ്ങളെ പോലെ അരിയും ഇറച്ചിയും ചേർത്ത് വേവിച്ച [[കബ്സ]] തന്നെയാണ് മക്കയിലെയും പ്രധാന ഭക്ഷണം<ref name= />. അത് പോലെ [[മന്തി|യെമനി മന്തിയും]] ഒരു പ്രധാന ഭക്ഷണമാണ്. ഇറച്ചിയിൽ വേവിച്ച ഭക്ഷണങ്ങളായ [[ഷവർമ]], കഫ്ത, [[കബാബ്]] എന്നിവ ഇവിടെ അധികം വില്പന നടക്കുന്ന ഭക്ഷണങ്ങളിൽ പെടുന്നു. റമദാനിൽ നോമ്പ് തുറ സമയങ്ങളിൽ [[സമൂസ]], മധുര പലഹാരങ്ങൾ, [[ഈന്തപ്പഴം]], [[സംസം|സംസം വെള്ളം]], അറബിക് കോഫി എന്നിവയാണ് പ്രധാനമായും ഉപയോഗിക്കുന്നത്. [[മസ്ജിദുൽ ഹറാം|മസ്ജിദുൽ ഹറമിൽ]] നോമ്പ് തുറ സമയങ്ങളിൽ എത്തുന്ന വിശ്വാസികൾക്കും ഇത്തരം ഭക്ഷണം നൽകുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ഹജ്ജ് വേളകളിൽ [[അറഫാ സംഗമം|അറഫയിലും]] [[മിന|മിനായിലും]] സൗദി ഭരണ കൂടവും വിവിധ കമ്പനികളും മറ്റു വ്യക്തികളും സൌജന്യമായി ഭക്ഷണ വിതരണം നടത്തുന്നു. വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നും വരുന്ന [[തീർത്ഥാടനം|തീർത്ഥാടകർക്ക്]] സ്വന്തം നാടുകളിലെ പ്രാദേശിക ഭക്ഷണങ്ങൾ ഇവിടെ ലഭിക്കുന്നു. [[ഹജ്ജ്]] സമയത്ത് മിനായിൽ ടെന്റുകളിൽ ഹാജിമാർക്ക് അതതു മുതവഫ് കേന്ദ്രങ്ങളാണ് ഭക്ഷണം ഒരുക്കുന്നത്. പലചരക്ക് കടകൾ, ഹോട്ടലുകൾ, ബൂഫിയകൾ എന്നിങ്ങനെ വിവിധ തരം ബസ്തകൾ മിനായിൽ താൽക്കാലികമായി ഒരുക്കാറുണ്ട്‌. ഇവിടെ തീർത്ഥാടകർക്ക് വേണ്ടി വിൽപനക്ക് വെച്ച ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കളുടെ ഗുണമേന്മ, കാലാവധി, ബസ്തകളുടെ ശുചിത്വം, മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ ലൈസൻസ് എന്നിവ വാണിജ്യമന്ത്രാലയ ഉദ്യോഗസ്ഥർ പരിശോധന നടത്തി ഗുണമേന്മ ഉറപ്പു വരുത്തുന്നു<ref name= />. == സാമ്പത്തിക രംഗം == [[പ്രമാണം:makkah_shopping_center.jpg|left|thumb|മക്കയിലെ അബ്രാജ് അൽ- ബൈത്ത് ഷോപ്പിംഗ്‌ സെന്റർ]] മക്കയുടെ സാമ്പത്തിക മേഖല കൂടുതലും ഇവിടെയെത്തുന്ന [[തീർത്ഥാടനം|തീർത്ഥാടകരെ]] ആശ്രയിച്ചാണ് നില കൊള്ളുന്നത്‌. തീർത്ഥാടകർ ഇവിടെ എത്തി താമസിക്കുന്ന ഹോട്ടലുകൾ, ഇവിടെ നിന്നും ഷോപ്പിംഗ്‌ നടത്തുന്നതും മറ്റും ആണ് ഇവിടുത്തെ പ്രധാന വരുമാന സ്രോതസ്<ref name= />. ചെറിയ തോതിലുള്ള വ്യാവസായിക സ്ഥാപനങ്ങൾ അല്ലാതെ മക്കയിൽ കൂടുതലായി [[വ്യവസായം|വ്യാവസായിക]] ശാലകളോ മറ്റു കൃഷിയിടങ്ങളോ ഒന്നും ഇല്ല. മറ്റു പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നും കപ്പൽ മാർഗ്ഗം ജിദ്ദയിലെത്തി അവിടെനിന്നും [[റോഡ്‌]] മാർഗ്ഗം ആണ് ഇവിടേയ്ക്ക് ചരക്കുകൾ എത്തുന്നത്. ലോകത്തെ പ്രമുഖ [[ഹോട്ടൽ]] ഗ്രൂപ്പുകൾ എല്ലാം ഇവിടെയുണ്ട്. പ്രമുഖ വിദേശ ട്രാവൽ പ്രതിനിധികൾ എല്ലാം ഇവിടേയ്ക്ക് തീർത്ഥാടകരെ എത്തിക്കുന്നുണ്ട്. മത ഗ്രന്ഥങ്ങൾ വിൽക്കുന്ന [[പുസ്തകം|പുസ്തക]] ശാലകൾ, വിദേശ കറൻസി കൈമാറ്റം ചെയ്യുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾ, ഹോട്ടലുകൾ തുടങ്ങി തീർത്ഥാടകരെ ബന്ധിപ്പിച്ചുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾ ഇവിടെ കൂടുതലായി കാണുന്നു. === വാണിജ്യം === [[പ്രമാണം:Trade - a part of Meccan life - Flickr - Al Jazeera English.jpg|right|thumb|മക്കയിലെ തുണിത്തരങ്ങൾ വിൽക്കുന്ന ഒരു കട]] ഹജ്ജ് കഴിയുന്നതോടെ മക്കയിലെ കച്ചവട കേന്ദ്രങ്ങളിൽ തിരക്കേറുന്നു. മടക്കയാത്രക്ക് മുമ്പായി പുണ്യഭൂമിയിലെത്തിയതിന്റെ സ്മരണക്കും കുടുംബത്തിനും അടുത്ത ബന്ധുക്കൾക്കും സാധനങ്ങളും ഉപഹാരങ്ങളും വാങ്ങിയാണ് തീർത്ഥാടകർ ഇവിടെ നിന്നും തരിച്ചു പോകുന്നത്. ഹജ്ജ് വേളയിൽ കൂടുതലായി വിറ്റഴിക്കുന്ന ചരക്കുകൾ കച്ചവടക്കാർ നേരത്തെ സ്‌റ്റോക്ക് ചെയ്യാറുണ്ട്. കൂടാതെ പലയിനം സാധനങ്ങളുമായി വഴിവാണിഭക്കാരും രംഗത്തുണ്ടാകും. [[ഈത്തപ്പഴം]], [[ഉപഹാരം|ഉപഹാരങ്ങൾ]], സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ, [[ഇലക്ട്രോണിക്സ്]] സാമഗ്രികൾ, [[വസ്ത്രം|വസ്ത്രങ്ങൾ]] എന്നിവയുടെ കടകളിലാണ് കൂടുതലായി തീർത്ഥാടകരെ ആകർഷിക്കുന്നത്. ഹജ്ജ് കഴിഞ്ഞ ശേഷം. തസ്ബീഹ് മാല, നമസ്‌കാര വിരിപ്പ്, തൊപ്പി, ഇരുഹറമുകളുടെ ഫോട്ടോകൾ, മോതിര കല്ലുകൾ, ആഭരണങ്ങൾ, അത്തറുകൾ, റെഡിമെയ്ഡ് വസ്ത്രങ്ങൾ, ഇലക്‌ട്രോണിക് ഉപകരണങ്ങൾ എന്നിവ വിൽക്കുന്ന കേന്ദ്രങ്ങളിലാണ് കൂടുതൽ തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുള്ളത്. മക്കയിലെ പ്രധാന മാർക്കറ്റാണ് ഉതൈബിയ്യ മാർക്കറ്റ് (സൂക്ക്‌ ഉതൈബിയ്യ). ഇവിടെ സുഗന്ധ ദ്രവ്യ ഉല്പന്നങ്ങളുടെ പ്രമുഖ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഉണ്ട്<ref name= />. === ടൂറിസം === മക്കയിലെ ടൂറിസം രംഗം തീർഥാടകരെ ആശ്രയിച്ചാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. ടൂറിസം വകുപ്പിന്റെ ലൈസൻസില്ലാതെ നഗരത്തിൽ ഹോട്ടലുകൾ പ്രവർത്തിക്കാൻ പാടില്ല. ഹറമിനടുത്തും പരിസരങ്ങളിലുമായി താമസ രംഗത്ത് തീർഥാടകർക്ക് മികച്ച സേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി ടൂറിസം വകുപ്പ് നിർദ്ദേശം പാലിക്കാത്ത ഹോട്ടലുകൾ മക്ക ടൂറിസം വകുപ്പ് അടച്ചു പൂട്ടുന്നു. == അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ == === ഗതാഗതം === കുന്നുകളും [[മല|മലകളും]] നിറഞ്ഞ പ്രദേശമായ മക്കയിൽ മലകൾ തുരന്നിട്ടാണ് റോഡ് [[ഗതാഗതം]] സുഗമമാക്കിയിരിക്കുന്നത്. [[പാറ|പാറക്കല്ലുകളും]] ഉറച്ച പര്’വതങ്ങളും നിറഞ്ഞ മക്ക പ്രദേശത്ത് നിരവധി തുരങ്കങ്ങളാണ് ഇത്തരത്തിൽ ഉള്ളത്. മക്കയിലെ വിവിധ റോഡുകളിലും പ്രധാന പ്രവേശന കവാടങ്ങളിലും വിവിധ പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കുന്നതിന് ബൃഹദ് പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കി കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. റോഡുകളിലെ തിരക്ക് കുറക്കുന്നതിനാവശ്യമായ [[തുരങ്കം|തുരങ്കങ്ങളും]] [[പാലം|പാലങ്ങളും]] നിർമ്മിക്കുന്നതടക്കമുള്ള വിവിധ പദ്ധതികൾ ദ്രുത ഗതിയിലാണ് ഇവിടെ നടക്കുന്നത്. ==== റോഡ്‌ ==== [[പ്രമാണം:Makkah road rush.jpg|left|thumb|മക്കയിലെ തിരക്ക് പിടിച്ച വീഥി]] [[പ്രമാണം:Saptco mecca.jpg|right|thumb|മക്ക നഗരത്തിൽ സർവീസ് നടത്തുന്ന സൗദി ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപറേഷൻ ബസ്]] മക്ക മുനിസിപ്പാലിറ്റി റോഡുകളുടെ വികസനത്തിന് വലിയ പ്രധാന്യം നൽകുന്നുണ്ട്. മക്കയിലെ എല്ലാ റോഡുകളും വളരെയധികം തിരക്ക് പിടിച്ചതാണ്<ref>{{Cite web |url=http://hafeezrm.hubpages.com/hub/Hajj-II |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2012-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120908103353/http://hafeezrm.hubpages.com/hub/Hajj-II |url-status=dead }}</ref>. പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിൽ തീർത്ഥാടകർക്ക് വളരെ സഹായകരമാണ് ഇവിടുത്തെ ഷട്ടിൽ ബസ് സർവീസ്<ref>{{Cite web |url=http://www.hajinformation.com/main/m80335.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206001818/http://www.hajinformation.com/main/m80335.htm |url-status=live }}</ref>. ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടകർക്ക് വേണ്ടി മിനായിൽ കിഴക്കുപടിഞ്ഞാറായി അനേകം സമാന്തര റോഡുകളും അവയെ പരസ്പരം ബന്ധിക്കുന്ന സ്ട്രീറ്റുകളും അവക്കൊക്കെ പേരും നമ്പറും ഉണ്ട്. കൂടാതെ ഇരുപത്തിനാലു മണിക്കൂറും പൊലീസ് സർവീസും ആയിരക്കണക്കിന് സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകരുടെ സേവനവും തിരക്ക് സമയങ്ങളിൽ സഹായകരമാണ്. തീർത്ഥാടകരെ താമസ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ നിന്ന് ഹറമിലെത്തിക്കുന്നതിനും തിരിച്ചും സർവീസ് നടത്തുന്നതിനു ഗോൾഫ് വണ്ടികൾ ഇപ്പോൾ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. നേരത്തെ ഇന്ത്യൻ നിർമ്മിത [[ഓട്ടോറിക്ഷ|ഓട്ടോറിക്ഷകളായിരുന്നു]] തീർത്ഥാടകർക്ക് നൽകിയിരുന്നത്. പുകയും ശബ്ദവും മൂലമുണ്ടാകുന്ന മലിനീകരണം ഒഴിവാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായാണ് അതൊഴിവാക്കി പകരം ഗോൾഫ് വണ്ടികൾ ഏർപ്പെടുത്തിയത്. ഹജ്ജ് വേളകളിൽ നഗര മധ്യത്തിലെ തിരക്കൊഴിവാക്കാൻ ഹറമിനടുത്തേക്കും പുണ്യ സ്ഥലങ്ങളിലേക്കും മിനി ബസുകൾക്ക് കർശന നിയന്ത്രണമേർപ്പെടുത്തുന്നു. മിനി ബസുകൾ പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് കടക്കുന്നത് നിരീക്ഷിക്കാൻ പ്രത്യേക ഉദ്യോഗസ്ഥരെയും വിന്യസിക്കാറുണ്ട്‌. [[പ്രമാണം:To mina3.jpg|left|thumb|ഹജ്ജ് കർമങ്ങൾക്കായി മിനായിലേക്ക് വാഹനങ്ങളിൽ പോകുന്ന ഹാജിമാർ]] ഹജ്ജ് അനുമതി പത്രമില്ലാത്തവരുടെയും അനധികൃത താമസക്കാരുടെയും നുഴഞ്ഞുകയറ്റം തടയുന്നതിന് ഹജ്ജ് സമയങ്ങളിൽ മക്കക്കടുത്ത 12 പ്രവേശന കവാടങ്ങളിൽ പാസ്‌പോർട്ട് വിഭാഗം പരിശോധന കൂടുതൽ കർശനമാക്കാറുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://article.wn.com/view/2011/10/29/Men_dressed_as_women_caught_at_Makkah_checkpoint/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2012-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121216003034/http://article.wn.com/view/2011/10/29/Men_dressed_as_women_caught_at_Makkah_checkpoint/ |url-status=live }}</ref>. [[മരുഭൂമി|മരുഭൂമികളിലൂടെയുള്ള]] നുഴഞ്ഞുകയറ്റം പൊലീസിന്റെ സഹായത്തോടെ നിരീക്ഷിക്കുന്നു. സ്ത്രീകളെ പരിശോധിക്കുന്നതിന് ചെക്ക്പോസ്റ്റുകളിൽ സ്ത്രീകളെ ജോലിക്ക് നിയമിക്കാറുണ്ട്. ഹജ്ജ് അനുമതിപത്രമില്ലാത്തവരെയും അനധികൃത താമസക്കാരെയും പ്രവേശന കവാടങ്ങളിലെത്തുന്നതിന് മുമ്പ് തന്നെ തടയുന്നതിന് മക്കയിലേക്ക് പുറപ്പെടുന്ന വാഹന പാർക്കിങ് കേന്ദ്രങ്ങളിലും മറ്റും രഹസ്യ നിരീക്ഷണം നടത്താൻ പ്രത്യേക സംഘം ഉണ്ട്. അമിത വേഗത, സിഗ്‌നൽ കട്ടിങ് തുടങ്ങിയ ട്രാഫിക് നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ച് പോകുന്നവരെ പിടികൂടുന്നതിനു പുതിയ രീതിയായ സാഹിർ സംവിധാനം നിലവിലുണ്ട്. ഇത് വഴി അതിസൂക്ഷ്മമായാണ് ട്രാഫിക് നിയമലംഘനങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നത്. വാഹന നമ്പർ, സ്ഥലം, സമയം, വാഹനമോടിക്കുന്ന ആൾ എന്നിവ കാമറയിൽ വ്യക്തമായി പതിയുന്നു. ശഅബാൻ, [[റമദാൻ]] മാസങ്ങളിൽ മക്കയിലത്തുന്ന തീർത്ഥാടകരുടെ തിരക്കും പരിഗണിച്ചു ഹറമിനടുത്ത് ഗതാഗതക്കുരുക്ക് ഒഴിവാക്കാൻ മക്ക ട്രാഫിക്കിനു കീഴിൽ പുതിയ വികസന പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കിവരുന്നുണ്ട്. തീർത്ഥാടകരുമായെത്തുന്ന ബസുകൾ ഹറമിനടുത്തേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നത് തടഞ്ഞ് മക്ക പ്രവേശന കവാടങ്ങളിൽ വെച്ച് വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലൊരുക്കിയ പാർക്കിങ് കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടാനായി ഹറമിലേക്ക് എത്തുന്ന റോഡുകളിൽ പ്രത്യേക ചെക്ക് പോയിൻറുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്ന നടപടികൾ പൂർത്തിയായിട്ടുണ്ട്. പാർക്കിങ് കേന്ദ്രങ്ങളിലത്തുന്ന തീർഥാടകരെ പിന്നീട് റിങ് റോഡ് ബസ് സർവീസ് വഴി ഹറമിലത്തിക്കും. മക്കയിൽ തിരക്കേറിയതോടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ട്രാഫിക് നിരീക്ഷണത്തിനും നിയന്ത്രണത്തിനും കൂടുതൽ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ ട്രാഫിക് വകുപ്പ് നിയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്. നിയമലംഘനങ്ങൾ പിടികൂടാൻ രഹസ്യ ട്രാഫിക് നിരീക്ഷകരും രംഗത്തുണ്ട്. ട്രാഫിക് രംഗത്തെ നിയമങ്ങളും നിർദ്ദേശങ്ങളും കർശനമായി പാലിക്കുകയും ഹറമിനടുത്ത റോഡുകളിൽ വാഹനങ്ങൾ പാർക്ക് ചെയ്യരുതെന്നും മക്ക ട്രാഫിക് നിയമപാലകർ നിർദ്ദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. തിരക്ക് കൂടുന്ന റമദാൻ മാസത്തിൽ അനധികൃതമായി ഓടുന്ന ഇരുചക്രവാഹനങ്ങൾ പിടികൂടാൻ പ്രത്യേക പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇത്തരം ഇരുചക്രവാഹനങ്ങൾ ഗതാഗതക്കുരുക്കിനും കാൽനടക്കാർക്കും പ്രശ്നമാകുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് ഇത്തരം പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇവരെ പിടികൂടാൻ മക്കയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ രഹസ്യട്രാഫിക് നിരീക്ഷകരെ നിയോഗിക്കാറുമുണ്ട്. '''ട്രെയിലർ ബസ് സർവീസ്''' ഹജ്ജ്-ഉംറ സീസണിൽ ഹറമിലേക്കും തിരിച്ചും തീർഥാടകരെ എത്തിക്കുന്നതിനുള്ള ട്രെയിലർ ബസ് സർവീസ് സൗജന്യമായി നഗരത്തിൽ സേവനം നടത്തുന്നുണ്ട്. മക്ക ഗവർണറേറ്റ്, ചേംബർ ഓഫ് കോമേഴ്സ്, ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് സെന്റർ സൊസൈറ്റി എന്നിവ ഉൾപ്പെട്ട സാമൂഹി പങ്കാളിത്ത പദ്ധതിയുടെ കീഴിലാണ് ട്രെയിലർ ബസ് സർവീസ് നടത്തുന്നത്. തീർഥാടകർക്ക് ഇതിൽ യാത്ര സൗജന്യമാണ്. പ്രായം കൂടിയവർക്കും വികലാംഗർക്കും അനായാസേന ഉപയോഗിക്കാവുന്ന വിധമാണ് ബസ് സംവിധാനിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഹറമിനടുത്ത് തിരക്ക് കുറക്കുക എന്നാ ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് 200 പേർക്ക് കയറാവുന്ന ഈ ബസുകൾ തയ്യാറാക്കിയിരിക്കുന്നത്. ;ജിദ്ദ-മക്ക ഹൈവേ: [[പ്രമാണം:An Entrance of Mecca on Jeddah Highway.JPG|left|thumb|ജിദ്ദ-മക്ക റോഡിലെ ഖുറാൻ രൂപത്തിലുള്ള പ്രവേശന കവാടം(ഹറം അതിർത്തി)]] വിശുദ്ധ നഗരമായ മക്കയെയും ജിദ്ദയെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന റോഡായതിനാൽ സൗദി അറേബ്യയിലെ തിരക്കേറിയ പാതകളിൽ ഒന്നാണ് ജിദ്ദ-മക്ക അതിവേഗ പാത. മക്ക-ജിദ്ദ റോഡിനു മുകൾ ഭാഗത്ത് ഖുർആൻ വാക്യങ്ങൾ ആലേഖനം ചെയ്ത നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ശിൽപ്പഭംഗി നിറഞ്ഞ കമാനം പ്രധാന ഹറം അതിർത്തി ആണ്. ജിദ്ദ-മക്ക എക്‌സപ്രസ് റോഡിലെ ശുമൈസിയിലാണ് പ്രധാന പരിശോധനാ കേന്ദ്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. തിരക്ക് സമയങ്ങളിൽ ഈ ചെക്ക്‌ പോസ്റ്റിനടുത്ത് റോഡിൽ കൂടുതൽ ട്രാക്കുകളും തുറക്കുന്നു. മക്കയിലേക്കുള്ള തീർത്ഥാടകർ ജിദ്ദ വിമാനത്താവളത്തിൽ ഇറങ്ങി ഇത് വഴി റോഡ്‌ മാർഗ്ഗമാണ് മക്കയിലെത്തുന്നത്. മക്കയിൽ നിന്നും ജിദ്ദയിലേക്കും തിരിച്ചും സൗദി ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപറേഷൻ (saptco) കൂടാതെ സ്വകാര്യ വാഹനങ്ങളും ഇത് വഴി സർവീസ് നടത്തുന്നുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.meccatraveller.info/view/airport-transfers-of-mecca.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-23 |archive-date=2011-09-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110906010740/http://www.meccatraveller.info/view/airport-transfers-of-mecca.html |url-status=dead }}</ref>. ;മക്ക-താഇഫ് മലമ്പാത: [[പ്രമാണം:Ta'if, Saudi Arabia locator map.png|right|thumb|സൗദി ഭൂപടത്തിൽ തായിഫിന്റെ സ്ഥാനം]] പുരാതന കാലം മുതൽ മക്കയെയും ത്വായിഫിനെയും ബന്ധിപ്പിച്ചിരുന്ന മലമ്പാതയാണ് മക്ക-[[താഇഫ്]] മലമ്പാത. ആയിരത്തോളം വർഷം പഴക്കമുള്ള ഈ മലമ്പാത [[സൗദി അറേബ്യ]]യിലെ പ്രധാന ആകർഷണങ്ങളിൽ പെട്ടതാണ് . ഒരു കാലത്ത് മക്കക്കും താഇഫിനുമിടയിൽ യാത്രക്കും ചരക്കുകൾ കൊണ്ടുപോകുന്നതിനും ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഏക വഴിയായിരുന്നു ഇത്. താഇഫ് അൽകറ-മക്ക ഇരട്ടപ്പാത റോഡ് നിലവിൽവരുന്നതുവരെ കാൽനടയായും ഒട്ടകപ്പുറത്തും ആളുകളുടെ ഇതുവഴിയായിരുന്നു സഞ്ചരിച്ചിരുന്നത്. ഒട്ടകങ്ങളുടെ സഞ്ചാരം എളുപ്പമാക്കും വിധമായിരുന്നു മലമ്പാത നിർമ്മിച്ചിരുന്നത്. നൂറ്റാണ്ടുകൾ പിന്നിട്ടും യാതൊരു കേടുപാടുമില്ലാതെ നിലനിന്ന ഈ മലമ്പാത ഇന്നും അത്ഭുതമാണ്. മലമ്പാതയുടെ ചരിത്രപുരാതന രൂപം നിലനിർത്തിയാണ് 1700 മീറ്ററോളം നീളത്തിൽ അറ്റകുറ്റപണികൾ പൂർത്തിയാക്കിയിരിക്കുന്നത്. മൂന്നുമുതൽ 10 മീറ്റർ വരെ ഇതിനു വീതിയുണ്ട്. ടൂറിസ്റ്റുകൾക്കായി പ്രവേശന കവാടത്തിൽ വിശ്രമകേന്ദ്രങ്ങളും പാർക്കിങ് സൗകര്യവും ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. പാതവക്കുകളിലായി ഇരിപ്പിടങ്ങളും അവശിഷ്ടങ്ങൾ നിക്ഷേപിക്കാനുള്ള പെട്ടികളും പാതയുടെ ചരിത്ര പ്രാധാന്യം പരിചയപ്പെടുത്തുന്ന ബോർഡുകളും സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. ചരിത്ര പുരാതനമായ ഈ നടപ്പാതയുടെ പുനരുദ്ധാരണം നടത്തി മേഖലയുടെ ടൂറിസ വികസനത്തിന് മുതൽക്കൂട്ടാക്കിയിട്ടുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://arabnews.com/saudiarabia/article561462.ece |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2012-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118170308/http://arabnews.com/saudiarabia/article561462.ece |url-status=live }}</ref>. ;തുരങ്കങ്ങൾ: [[പ്രമാണം:Mecca tunnel.jpg|left|thumb|മക്കയിലെ വാഹനങ്ങൾ കടന്നു പോകുന്ന ഒരു തുരങ്കം]] പ്രധാനമായും ഹജ്ജ് വേളയിൽ ഹറമിലേക്കും പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിലേക്കും തിരിച്ചുമുള്ള തീർത്ഥാടകരുടെ യാത്ര എളുപ്പമാക്കുന്നതിനു വേണ്ടി നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ളതാണ് മക്കയിലെ [[തുരങ്കം|തുരങ്കങ്ങൾ]]. വലിയ [[പാറ]]ക്കെട്ടുകൾ നിറഞ്ഞ കുന്നുകൾക്കിടയിലൂടെയുള്ള തുരങ്കങ്ങൾ മക്കയിലെ റോഡുകളുടെ കയറ്റിറക്കം വലിയ തോതിൽ കുറക്കുകയും തീർത്ഥാടന പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് എളുപ്പത്തിൽ എത്തിച്ചേരാൻ സഹായിക്കുന്നതുമാണ്. മക്കയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലായി 51തുരങ്കങ്ങളാണുള്ളത്. ഇതിൽ പത്തോളം തുരങ്കങ്ങൾ കാൽനടക്കാർക്ക് മാത്രമായി നീക്കിവെച്ചിട്ടുണ്ട്. വാഹനങ്ങൾക്കും കാൽനടക്കാർക്കും അത്യാധുനിക സൗകര്യങ്ങളോടെ വെവ്വേറെ റോഡുകളും തുരങ്കങ്ങളുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.gearthblog.com/blog/archives/2009/10/tunneling_under_the_city_of_mecca.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2012-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120104125218/http://www.gearthblog.com/blog/archives/2009/10/tunneling_under_the_city_of_mecca.html |url-status=live }}</ref>. ഈ തുരങ്കങ്ങൾ വഴി കിലോമീറ്റർ ദൂരത്ത് നിന്ന് തീർത്ഥാടകർക്ക് നേരിട്ട് വേഗം ഹറമിലെത്താനും തിരിച്ചുപോകാനും സാധിക്കുന്നു. ഹറമിനടുത്ത റോഡുകളിലെ ട്രാഫിക് കുരുക്കൊഴിവാക്കാനും ഇത് വഴി കഴിയുന്നു. മസ്ജിദുൽ ഹറമിലെ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി കാൽനടയാത്രക്കാർക്കായി പുതിയ മൂന്ന് തുരങ്കങ്ങളുടെ നിർമ്മാണം നടക്കുന്നുണ്ട്. ജബൽ ഹിന്ദിന് (ഇന്ത്യൻ മല) സമീപത്തെ വടക്കൻ മുറ്റത്തുനിന്ന് തുടങ്ങി ഹജൂൻ ഡിസ്ട്രിക്ടിലെ സിവിൽ ഡിഫൻസ് ആസ്ഥാനത്തിനടുത്ത ജബൽ ദുഫാനിൽ അവസാനിക്കുന്ന 1200 മീറ്റർ ദൈർഘ്യമുള്ള തുരങ്കമാണ് ഇതിൽ വലുത്. 1100 മീറ്റർ നീളമുള്ള പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്തെ തുരങ്കം ശാമിയയിൽനിന്ന് തുടങ്ങി ദഹലത് ഹർബ് വഴി ജർവൽ വരെയായിരിക്കും. ജബൽ കഅബ റോഡിൽനിന്ന് തുടങ്ങുന്ന 700 മീറ്റർ നീളമുള്ള മൂന്നാമത്തെ തുരങ്കം മറ്റു രണ്ടു തുരങ്കങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കും<ref>{{Cite web |url=http://www.bloomberg.com/news/2011-12-13/saudi-arabia-plans-133-million-mecca-tunnel-works-awsat-says.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2021-01-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210121220015/http://www.bloomberg.com/news/2011-12-13/saudi-arabia-plans-133-million-mecca-tunnel-works-awsat-says.html |url-status=live }}</ref>. ==== റോഡപകടങ്ങൾ ==== രാജ്യത്ത് നടന്ന അപകടങ്ങളിൽ അധികവും ഏറ്റവും തിരക്കേറിയ മക്കയിലും വിവിധ നഗരങ്ങളിൽ നിന്നും മക്കയിലേക്കുള്ള പാതകളിലുമാണ്. മക്കയിൽ അപകടമുണ്ടാക്കുന്നതിൽ 60 ശതമാനം പങ്കും അവിദഗ്ദ്ധരായ വിദേശി ഡ്രൈവർമാർ മൂലമാണെന്ന് ഹജ്ജ്-ഉംറ ട്രാൻസ്പോർട്ട് സർവീസ് കമ്പനികൾ പറയുന്നു. കിഴക്കൻ യൂറോപ്പ് പോലുള്ള വിദൂര നാടുകളിൽ നിന്ന് ആഴ്ചകൾ നീണ്ട യാത്ര ചെയ്തെത്തുന്ന ഡ്രൈവർമാരാണ് അപകടം വരുത്തുന്നതിൽ ഏറെയുമെന്ന് കമ്പനികൾ പറയുന്നു. ആളപായമുണ്ടാകുന്ന അപകടങ്ങളിൽ അധികവും ഹജ്ജ്-ഉംറ സീസണുകളിലാണ്. സീസണുകളല്ലാത്ത സമയങ്ങളിൽ കുറഞ്ഞ ആളപായങ്ങൾ മാത്രമാണ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടുന്നത്. ഹജ്ജ്-ഉംറ സീസണുകളിൽ ട്രാൻസ്പോർട്ട് കമ്പനികൾ പുറം രാജ്യങ്ങളിൽനിന്ന് ഡ്രൈവർമാരെ താൽക്കാലികമായി കൂലിക്കെടുക്കുകയാണ് ചെയ്യുക. ഇങ്ങനെ എടുക്കുന്നവർ ഡ്രൈവിങിൽ അത്ര വിദഗ്ദ്ധരാകില്ല. അനുഭവ പരിചയവും ഇത്തരക്കാർക്ക് കുറവായിരിക്കും. തന്നെയുമല്ല ഹജ്ജ് തുടങ്ങുന്നതിന്റെ തൊട്ടടുത്ത ദിവസങ്ങളിൽ ധൃതി പിടിച്ചാണ് കമ്പനികൾ ഡ്രൈവർമാരെ കണ്ടെത്തുന്നത്. ഇതുമൂലം വിദഗ്ദ്ധരെ കണ്ടെത്താൻ കമ്പനികൾക്ക് കഴിയാതെ പോകുന്നതെന്നു ട്രാൻസ്പോർട്ട് സർവീസ് രംഗത്തെ വിദക്തരുടെ അഭിപ്രായം. മക്കയിൽ നടക്കുന്ന അപകടങ്ങളിൽ 85 ശതമാനവും വാഹനങ്ങൾ തമ്മിലിടിച്ചല്ല. മറിച്ച് വഴിയാത്രക്കാർ കാരണമായുണ്ടാകുന്നതാണെന്ന് ഇതുസംബന്ധിച്ച ട്രാഫിക് വകുപ്പിന്റെ പഠനം വ്യക്തമാക്കുന്നു. അമിത വേഗത, ഡ്രൈവറുടെ പരിചയക്കുറവും അശ്രദ്ധയും ട്രാഫിക് വ്യവസ്ഥ ലംഘനം, ഡ്രൈവർമാരുടെ മാനസിക പിരിമുറുക്കങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയും അപകട കാരണങ്ങളാണെന്ന് റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു ==== റെയിൽവേ ==== ;മക്ക മെട്രോ: [[പ്രമാണം:Line Graph.png|right|thumb|150px|മക്ക മെട്രോ റെയിൽപാതയുടെ രേഖാ ചിത്രം]] മക്കയിൽ ഹജ്ജിന്റെ വിവിധ കർമങ്ങൾ നടക്കുന്ന വിശുദ്ധ സ്ഥലങ്ങളായ മിന, മുസ്ദലിഫ, അറഫ എന്നിവയെ ബന്ധിപ്പിച്ച് [[2010]]-ൽ തുടങ്ങിയതാണ്‌ മശാഇർ മെട്രോ. ഹജ്ജിന് വരുന്നവർക്ക് പ്രത്യേകിച്ചും പ്രായമായവർക്കും ശാരീരിക പ്രശ്‌നങ്ങളുള്ളവർക്കും ഏറെ പ്രയോജനപ്പെടുന്ന മക്ക മെട്രോക്ക് മിന, മുസ്ദലിഫ, അറഫ എന്നിവിടങ്ങളിൽ മൂന്ന് വീതം സ്‌റ്റേഷനുകളുണ്ട്. ഓരോ സ്‌റ്റേഷനും 300 മീറ്ററാണ് നീളം. മക്ക മെട്രോയുടെ കീഴിൽ മൊത്തം 20 ട്രെയിനുകളാണ് സർവീസ് നടത്തുന്നത്. പദ്ധതി പൂർത്തിയായാൽ മണിക്കൂറിൽ 80 മുതൽ 120 കിലോമീറ്റർ വരെയായിരിക്കും ഇവയുടെ വേഗത. ഇതുവഴി മണിക്കൂറിൽ 72,000 തീർത്ഥാടകരെ മിനയിൽ നിന്ന് അറഫയിലെത്തിക്കാൻ കഴിയും. ഭാവിയിൽ ഹജ്ജ് തീർഥാകാർക്ക് മുഴുവനായും പ്രയോജനകരമായ രീതിയിൽ മക്ക മെട്രോ പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://arabnews.com/saudiarabia/article336744.ece |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2011-10-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111005013418/http://arabnews.com/saudiarabia/article336744.ece |url-status=live }}</ref>. [[പ്രമാണം:Jamarat Bridge 23.JPG|left|thumb|ഹജ്ജ് വേളയിൽ മിനയിലെ കാഴ്ച. ഇടതു വശത്ത് കാണുന്നതാണ് മെട്രോ പാത]] മെട്രോയുടെയും അനുബന്ധ സംവിധാനങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനവും പൂർണ്ണമായും ഇലക്ട്രോണിക് രീതിയിലാണ്. കൈയിൽ അണിയുന്ന വളയുടെ രൂപത്തിലുള്ള പാസ് കൈവശമുള്ളവരുടെ മുന്നിൽ മാത്രമേ മെട്രോ സ്റ്റേഷൻ കവാടങ്ങൾ തുറക്കുകയുള്ളൂ. ഹജ്ജ് ഹംലകൾ മുഖേനയാണ് പാസുകൾ വിതരണം ചെയ്യുക എന്നതിനാൽ അനധികൃത തീർത്ഥാടകർക്ക് ഈ സേവനം ഉപയോഗപ്പെടുത്താനാവില്ല. ആറ് മണിക്കൂറിനകം അഞ്ച് ലക്ഷം തീർത്ഥാടകരെ ലക്ഷ്യ സ്ഥാനത്തെത്തിക്കാൻ മെട്രോ സംവിധാനത്തിലൂടെ സാധിക്കും. ഇതിലൂടെ ഹജ്ജ് നഗരങ്ങളിലെ നിരത്തുകളിൽ നിന്ന് 30,000 വാഹനങ്ങൾ ഒഴിവായിക്കിട്ടുമെന്നതിനാൽ വാഹനങ്ങളുടെ തിരക്ക് ഗണ്യമായി കുറക്കാനാവും. ഇതിലുപരി പരിസ്ഥിതി മലിനീകരണവും അത് മുഖേനയുള്ള അസുഖങ്ങളും നിയന്ത്രിക്കാനുമാവും. അത്യാധുനിക സുരക്ഷാ മുൻകരുതലുകളാണ് മെട്രോ നിർമ്മാണത്തിലും ഉപയോഗത്തിലും സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. മിനയിലെ ടെന്റുകൾ നിർമ്മിച്ച രീതിയിൽ [[തീ]] പിടിക്കാത്ത വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് സ്റ്റേഷനുകളുടെ നിർമ്മാണം. സ്റ്റേഷനിലേക്ക് സംഘമായെത്തുന്ന തീർത്ഥാടകരുടെ എണ്ണത്തിലും സുരക്ഷാ കാരണങ്ങളാൽ നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തും. മെട്രോയുടെ ചലനങ്ങൾ തെർമൽ ക്യാമറ ഉപയോഗിച്ച് നിരീക്ഷിക്കും<ref>http://www.islamicbulletin.com/newsletters/issue_26/metro.aspx</ref>. റമദാനിൽ രണ്ട് ലക്ഷത്തിലധികം ഉംറ തീർഥാടകരെ മെട്രോ ട്രെയിൻ വഴി ഹറമിലത്തിക്കാനും തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരാനും സാധിക്കുന്ന തരത്തിൽ മശാഇർ മെട്രോ റെയിൽവേയെ ഹറമുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാനുള്ള ആലോചനയുണ്ട്. ഹറമുമായി മശാഇർ റെയിൽവേയെ ബന്ധിപ്പിക്കാനായാൽ ഹറമിനടുത്ത് വാഹന തിരക്ക് കുറക്കാനും തീർഥാടകരുടെ പോക്കുവരവുകൾ എളുപ്പമാക്കാനും സഹായകമാകും. ഹറമിലേക്ക് മെട്രോ സർവീസ് നീട്ടുന്നതോടെ ഏഴര ലക്ഷം തീർഥാടകരെ ഇതു വഴി ലക്ഷ്യത്തിലെത്തിക്കാനാവും. ഇത് പൂർത്തിയായാൽ പുണ്യ സ്ഥലങ്ങളുടെ മധ്യ ഭാഗത്ത് കൂടിയുള്ള മെട്രോപാതയുടെ നടപടികൾ ആരംഭിക്കും. ഇതോടെ പുണ്യ സ്ഥലങ്ങളിലെ ഏത് ഭാഗത്ത് നിന്നും തീർഥാടകർക്ക് ജംറകളിലത്തൊൻ സാധിക്കും. ;ഹറമൈൻ റെയിൽവേ: [[പ്രമാണം:Rail transport map of Saudi Arabia.png|left|thumb|സൗദി അറേബ്യയിലെ റെയിൽവേ ചിത്രം]] സൗദി അറേബ്യയിലെ പുണ്യകേന്ദ്രങ്ങളായ മക്ക-മദീന എന്നിവയെ ബന്ധിപ്പിച്ച് പണിയുന്ന പാതയാണ് ഹറമൈൻ [[റെയിൽവേ]]. മക്ക, മദീന, ജിദ്ദ, റാബിഗ് എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് സ്റ്റേഷനുകൾ<ref>{{Cite web |url=http://www.hajinformation.com/main/h511.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2011-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111219233849/http://hajinformation.com/main/h511.htm |url-status=live }}</ref>. കൂടാതെ ഹറമൈൻ റെയിൽ പാതയിൽ ജിദ്ദ കിങ് അബ്ദുൽ അസീസ് വിമാനത്താവളത്തിൽ അഞ്ചാമതൊരു സ്റ്റേഷൻ കൂടി നിർമ്മിക്കുന്നുണ്ട്. 450 കിലോമീറ്റർ ദൈർഘ്യമുള്ള റെയിൽവേ 20 [[ദശലക്ഷം]] യാത്രക്കാർക്ക് ഉപകരിക്കും. ഹജ്ജ്, ഉംറ തീർത്ഥാടകർക്കും മറ്റു സന്ദർശകർക്കുമാണ് ഹറമൈൻ റെയിൽവേ ഏറെ ഗുണം ചെയ്യുക. അതോടൊപ്പം ജിദ്ദ, മക്ക, മദീന, റാബിഗ് നഗരങ്ങൾക്കിടയിലെ സാധാരണ യാത്രക്കാർക്ക് ഇടയിലും പദ്ധതി ഏറെ ഗുണം ചെയ്യും. മണിക്കൂറിൽ 300 കിലോമീറ്റർ വേഗത്തിൽ ഓടുന്ന ട്രെയിനാണ് ഹറമൈൻ റെയിൽവേയിൽ സർവീസ് നടത്തുക. മക്കയിൽ നിന്ന് മദീനയിൽ എത്താൻ രണ്ടുമണിക്കൂറാണ് യാത്രാസമയം<ref>{{Cite web |url=http://www.railway-technology.com/projects/haramain-high-speed/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-04 |archive-date=2010-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100201174456/http://www.railway-technology.com/projects/haramain-high-speed/ |url-status=live }}</ref>. === ആരോഗ്യ രംഗം === [[പ്രമാണം:Trash everywhere - Flickr - Al Jazeera English.jpg|right|thumb|ഹജ്ജ് സമയത്ത് മക്കയിൽ കുമിഞ്ഞു കൂടുന്ന മാലിന്യങ്ങൾ]] തീർത്ഥാടക നഗരമായതിനാൽ എല്ലാ വർഷവും മക്ക [[നഗരം]] [[ആരോഗ്യം|ആരോഗ്യ]] രംഗത്തെ വളരെയധികം വെല്ലുവിളികൾ നേരിടാൻ സമഗ്ര പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.nytimes.com/2009/09/29/health/29glob.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2011-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110717114006/http://www.nytimes.com/2009/09/29/health/29glob.html |url-status=live }}</ref>. റമദാൻ മാസത്തിൽ ഉംറ തീർത്ഥാടനത്തിനെത്തുന്ന വിശ്വാസികളുടെ ആരോഗ്യ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി റസ്റോറന്റുകളിലെ [[അടുക്കള|അടുക്കളയിൽ]] കാമറ സ്ഥാപിക്കാൻ [[നഗരസഭ]] നിർദ്ദേശം നൽകാറുണ്ട്. ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്യുന്ന തൊഴിലാളികൾ ആരോഗ്യ സുരക്ഷാ പ്രകാരം പാചകം ചെയ്യുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പ് വരുത്താനാണ് ഇത്തരം കാമറകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നത്. ഈ കാമറയിലൂടെ ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് അടുക്കളയിൽ എങ്ങനെയാണ് ഭക്ഷണം ഉണ്ടാക്കുന്നതെന്ന് കാണാൻ കഴിയും. മക്കയിലെ ആരോഗ്യ നിലവാരം ഉയർത്തുന്നതിന്റെ ഭാഗമായാണ് ഇത്തരം നടപടി സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. വൃത്തിഹീനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളെ കണ്ടെത്തിയാൽ കനത്ത പിഴയും സ്ഥാപനം തന്നെ അടച്ച് പൂട്ടുകയും ചെയ്യും. ഹജ്ജ് സമയത്ത് മക്കയിൽ ധാരാളം മാലിന്യങ്ങൾ കുമിഞ്ഞു കൂടുന്നു. ഇവയെല്ലാം ഹജ്ജ് കഴിഞ്ഞ ഉടനെ കൂടുതൽ തൊഴിലാളികളെ ഉപയോഗിച്ചാണ് വൃത്തിയാക്കുന്നത്. തീർത്ഥാടന സീസണുകളിൽ മക്കയിലെ റോഡുകളിൽ വൻ ഗതാഗത കുരുക്ക് അനുഭവപ്പെടുന്നതിനാൽ പലപ്പോഴും രോഗികളെ യഥാസമയം ആശുപത്രികളിലെത്തിക്കാൻ സാധിക്കാറില്ല. നിരവധി പേരാണ് ഇത്തരത്തിൽ മരണപ്പെടുന്നത്. റമദാൻ, ഹജ്ജ് സീസണിൽ രോഗികളെ ആശുപത്രിയിലെത്തിക്കാൻ വേണ്ടി മസ്ജിദുൽ ഹറമിന്റെ ഭാഗത്ത്‌ ഹെലിപാഡ് നിർമ്മിക്കുന്നുണ്ട്. [[പ്രമാണം:Quality control - Flickr - Al Jazeera English.jpg|left|thumb|സംസം വെള്ളം ബോട്ടിലുകളിൽ നിറക്കുന്നു]] തീർത്ഥാടകർക്ക് സൌജന്യമായി വിതരണം ചെയ്യുന്ന സംസം വെള്ളം എല്ലാ സമയവും ലാബോറട്ടറികളിൽ പരിശോധന നടത്തി ഗുണനിലവാരം ഉറപ്പ് വരുത്താറുണ്ട്. ചരിത്ര പ്രാധാന്യമുള്ള [[സംസം]] വെള്ളം സ്റെയിൻലസ് പൈപ്പ് വഴി പമ്പ് ചെയ്ത് അൾട്രാ വൈലറ്റ് രശ്മി വഴി കടത്തി വിട്ട് ശുദ്ധീകരിച്ചതിന് ശേഷമാണ് ശീതീകരിച്ച് മക്കയിലും മദീനയിലും വിതരണം ചെയ്യുന്നത്. ഇത് പ്രത്യേകം തയ്യാറാക്കിയ യന്ത്ര സംവിധാനത്തിൽ ബോട്ടിലുകളിലാക്കിയും നൽകുന്നുണ്ട്. റംസാൻ മാസത്തിൽ ഹറമിലും പരിസരത്തും ആരോഗ്യ ശുചീകരണ പരിശോധനക്കും ക്ലീനിംഗിനും സംസം വിതരണത്തിനും ഇഫ്താറിനും ഹറം കാര്യാലയത്തിനു കീഴിൽ കൂടുതൽ ആളുകൾ രംഗത്തുണ്ടാകും. ആരോഗ്യ സേവന രംഗത്ത് ഹറമിനകത്തെ മെഡിക്കൽ സെന്റുകളിലും മക്കയിലെ ആശുപത്രികളിലുമെല്ലാം ആവശ്യമായ ഒരുക്കങ്ങൾ ആരോഗ്യ വകുപ്പ് അധികൃതർ നടത്താറുണ്ട്‌. സൗദി ഗവണ്മെന്റിനു കീഴിലുള്ള ആശുപത്രികളിൽ തീർത്ഥാടകർക്ക് ചികിത്സ സൌജന്യമാണ്. മക്കയിലേക്ക് വരുന്ന തീർത്ഥാടകർ പുറപ്പെടുന്ന സ്ഥലത്ത് നിന്നും പ്രതിരോധ കുത്തിവെപ്പ് നടത്താൻ സൗദി ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയം നിർദ്ദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.upi.com/Health_News/2011/08/25/Health-requirements-for-Mecca-pilgrimage/UPI-68201314252183/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2011-08-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110827235313/http://www.upi.com/Health_News/2011/08/25/Health-requirements-for-Mecca-pilgrimage/UPI-68201314252183/ |url-status=live }}</ref>. കൂടാതെ എല്ലാ രാജ്യങ്ങളും തങ്ങളുടെ പൌരന്മാർക്ക് മക്കയിലേക്കുള്ള തീർത്ഥാടന സമയത്ത് പ്രതിരോധ നിർദ്ദേശങ്ങളും സംവിധാനങ്ങളും നൽകുന്നുമുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.fhi.no/eway/default.aspx?pid=238&trg=MainLeft_5812&MainLeft_5812=5825:92152::0:5967:1:::0:0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2011-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111127163618/http://www.fhi.no/eway/default.aspx?pid=238&trg=MainLeft_5812&MainLeft_5812=5825:92152::0:5967:1:::0:0 |url-status=dead }}</ref>. മക്കയിലെ പ്രമുഖ ആശുപത്രികൾ ഇവയാണ്. * അജ്യാദ് ഹോസ്പിറ്റൽ * കിംഗ്‌ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ ഹോസ്പിറ്റൽ * അൽ-നൂർ ഹോസ്പിറ്റൽ * ഹിറ ഹോസ്പിറ്റൽ * ഷീഷ ഹോസ്പിറ്റൽ === പാർപ്പിടം === [[പ്രമാണം:Mecca residence.jpg|left|thumb|മസ്ജിദുൽ ഹറമിന് ചുറ്റും ഉള്ള താമസ കേന്ദ്രങ്ങൾ]] നഗരത്തിന്റെ പുതിയ പ്രദേശങ്ങളെക്കാളും ജനങ്ങൾ താമസിക്കുന്നത് പഴയ ഭാഗങ്ങളിലാണ്. പഴയ ഭാഗങ്ങളിൽ ഇപ്പോഴും പുരാതനമായ അനേകം ചേരി പ്രദേശങ്ങൾ ഉണ്ട്. ആദ്യ കാലത്ത് മക്കയിലേക്ക് തീർത്ഥാടനത്തിനു വന്നു തിരിച്ചു പോകാതെ ഇവിടെ തന്നെ സ്ഥിര താമസമാക്കിയവാരാണ് ഇത്തരം ചേരി പ്രദേശങ്ങളിലെ താമസക്കാർ<ref name= />. മക്കയിൽ സ്ഥിര താമസക്കാർ കുറവാണെങ്കിലും പുറത്തു നിന്നും വരുന്നവർ വളരെ കൂടുതലാണ്. 50 ലക്ഷം [[തീർത്ഥാടനം|തീർത്ഥാടകർ]] വർഷത്തിൽ വന്നു പോകുന്ന നഗരമായ മക്കയിൽ താമസ സൌകര്യമുള്ള നിരവധി വലിയ കെട്ടിടങ്ങളുണ്ട്<ref name= />. 10000 പേർക്ക് താമസ സൌകരം ഉള്ള [[അബ്രാജ് അൽ ബൈത് ടവർ]] ആണ് മക്കയിലെ വലിയ താമസ കേന്ദ്രം. കൂടാതെ പുതിയതായി മസ്ജിദുൽ ഹറമിന് ചുറ്റും ഉള്ള പഴയ കെട്ടിടങ്ങളും സ്ഥാപനങ്ങളും ഏറ്റെടുത്തു ബഹുനില കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചു കൊണ്ട് താമസ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കുന്നുണ്ട്. രണ്ടു ലക്ഷം ആളുകളെ ഉൾക്കൊള്ളാവുന്ന ജബൽ ഉമർ പ്രൊജക്റ്റ്‌ അടക്കം നിരവധി ബഹുനില കെട്ടിടങ്ങൾ മക്കയിൽ നിർമ്മാണത്തിലാണ്<ref name= />.<ref name= />. ഓരോ വർഷവും ഹജ്ജിനു മുമ്പ് എല്ലാ കെട്ടിടങ്ങളിലും അധികൃതർ പരിശോധന നടത്തി താമസ യോഗ്യമായവക്ക് മാത്രം അനുമതി കൊടുക്കുകയും അല്ലാത്ത കെട്ടിടങ്ങൾ പൊളിച്ചു നീക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്യും. തീർത്ഥാടക ബാഹുല്യം കാരണം മക്കയിൽ തിരക്ക് സമയങ്ങളിൽ വലിയ നിരക്ക് വേണ്ടി വരുന്നു. തീർത്ഥാടകരുടെ വർധന കണക്കിലെടുത്ത് മിനയിലെ താമസ സൗകര്യം കൂട്ടുന്നത്തിനു പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്. മിനയിൽ നിലവിലെ തീർത്ഥാടകരെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ സ്ഥലമുണ്ടെങ്കിലും ഭാവിയിലേക്ക് ടെന്റുകളുടെ എണ്ണം വർധിപ്പിക്കുകയാണ് ലക്‌ഷ്യം. ഹജ്ജ് , ഉംറ തീർത്ഥാടകരുടെ വർധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യം കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ മക്കയിൽ [[ഹോട്ടൽ]], താമസ സൗകര്യങ്ങൾ ഓരോ വർഷവും വൻതോതിൽ ആവശ്യമായി വരുന്നുണ്ട്. 2020 ആകുമ്പോഴേക്കും പ്രതിവർഷം 88 ദശലക്ഷം സന്ദർശകരെയാണ് സൗദി ആകർഷിക്കുക എന്ന് സൗദി വിനോദ സഞ്ചാര, പുരാവസ്തു സംരക്ഷണ വിഭാഗത്തിന്റെ റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു. മക്കയിൽ വർധിച്ചുവരുന്ന താമസസൗകര്യങ്ങളുടെ ആവശ്യകത കണക്കിലെടുത്തു നിർമ്മിക്കുന്ന മറ്റൊരു പദ്ധതിയാണ് ജബൽ അൽ കഅബ പദ്ധതി. ജബൽ അൽ കഅബ പദ്ധതിയിൽ 8500 ഹോട്ടൽ മുറികളാണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. ഹോട്ടലുകളുടെ ഈ സമുച്ചയം ഏതാനും വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ പൂർത്തിയാവും. കൂടാതെ അന്താരാഷ്ട്ര നിലവാരം കാത്തുസൂക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, ഹിജാസി സംസ്കാരിക പൈതൃകത്തോടെ അൻജുൽ ഹോട്ടൽ ശൃംഖലയും കമ്പനിയുടെ കീഴിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നുണ്ട്. [[2013]] ആദ്യത്തോടെ 1795 മുറികളുള അൻജൂം മക്ക ഹോട്ടൽ സേവനനിരതമാകും<ref name= />. === വെള്ളം === [[ജലം]] ലഭ്യമല്ലാത്ത [[കൃഷി|കൃഷിയും]] കായ്കനികളുമില്ലാത്ത വിജനമായ വരണ്ട പ്രദേശമായിരുന്നു പുരാതന മക്ക. പിന്നീട് സംസം കിണറും ജലസേചന സൗകര്യവും ലഭ്യമായതോടെ നാടോടി വർഗങ്ങൾ അവിടെ കുടിൽകെട്ടി താമസിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഇന്ന് ലോകത്തെല്ലായിടത്തും മക്കയിൽ നിന്നും സംസം വെള്ളം വിശ്വാസികൾ കൊണ്ട് പോകുന്നുണ്ട്. [[ഇസ്‌ലാം|ഇസ്‌ലാമിക]] ചരിത്രത്തിൽ എക്കാലവും സ്മരിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ജീവകാരുണ്യ സംരംഭമാണ് മക്കയിൽ സുബൈദ നിർമിച്ച കുടിവെള്ള പദ്ധതി. മക്ക, മിന, അറഫ എന്നിവിടങ്ങളിൽ രൂക്ഷമായ ശുദ്ധജല ക്ഷാമം അനുഭവിച്ചിരുന്ന ഹാജിമാർക്ക് ഒരു കുപ്പി വെള്ളത്തിന് ഒരു ദിനാർ വരെ കൊടുക്കേണ്ടിവന്നിരുന്നു. ഹാജിമാരുടെ ഈ ശോചനീയാവസ്ഥ മനസ്സിലാക്കിയ സുബൈദ അന്നത്തെ പ്രഗല്ഭരായ എഞ്ചിനീയർമാരെ വിളിച്ചുകൂട്ടി മക്കയിൽ എല്ലായിടത്തും കുടിവെള്ളം എത്തിക്കാൻ പര്യാപ്തമായ ഒരു പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചു. തുടർന്ന് പത്തു വർഷത്തെ കഠിന പ്രയത്‌നത്തിന്റെ ഫലമായി ശുദ്ധജലം വഹിച്ച കനാൽ അറഫയിലെ ജബലുർറഹ്മ, മിന, മുസ്ദലിഫ എന്നിവിടങ്ങളിലെത്തിനൂറ്റാണ്ടുകൾ പിന്നിട്ടെങ്കിലും സുബൈദ അരുവി ഇന്നും അൽഭുതമായി നില നിൽക്കുന്നുണ്ട്. കാലപ്പഴക്കത്താലും പിൽകാലത്ത് നേരിട്ട അശ്രദ്ധമൂലവും, പ്രകൃതി ദുരന്തത്താലും, പലഇടങ്ങളിലും കേടുപാടുകൾ സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും കിടയറ്റ എഞ്ചീനീയറിങ്ങിൻറെയും കൃത്യമായ രൂപകൽപനയുടെയും കണിശമായ വൈദഗ്ദ്യത്തിൻറെയും പര്യായമായി ഐൻ സുബൈദ നില നിൽക്കുന്നു. 1200 വർഷങ്ങളായി, മുസ്‌ലിം പൈതൃകത്തിൻറെ വലിയ ഒരു അടയാളമായ ഈ അരുവി ഇന്നും ഹാജിമാർക്ക് തെളിനീർ ഒരുക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നുണ്ട്. ഇസ്‌ലാമിക ഭരണത്തിൻറെ സുവർണ്ണകാലത്തെ മികവിൻറെ അടയാളമായ ഈ അരുവിയെ കൂടുതൽ സജീവമക്കാനും വരും കാലങ്ങളിൽ അതിനെ ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗപ്പെടുത്താനും സൗദി ഭരണകൂടം തീരുമാനിച്ചതിന്റെ ഭാഗമായി ഐൻ സുബൈദയുടെ പുനരുദ്ധാരണത്തിന് വേണ്ടി അബ്ദുല്ല രാജാവിന്റെ നിർദ്ദേശ പ്രകാരം കമ്മിറ്റി രൂപീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. === വൈദ്യുതി === സൗദി ഇലക്ട്രിസിറ്റി കമ്പനിയാണ് മക്കയിൽ വൈദ്യുതി വിതരണം നടത്തുന്നത്. ഡീസൽ നിലയങ്ങളിൽ നിന്നും ആണ് വൈദ്യുതി നിർമ്മിക്കുന്നത്. കൂടാതെ പാരമ്പര്യ ഊർജ്ജ ഉറവിടങ്ങളുടെ സാധ്യതകളും മക്കയിൽ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. പുനരുദ്‌പാദനം സാധ്യമായ സൗരോർജ്ജത്തിൽ ആണ് മക്കയുടെ തെരുവു വിളക്കുകൾ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നത്. 30,000 മുതൽ 40,000 വരെയുള്ള വിളക്കുകൾ ഇവിടത്തെ തെരുവുകളിൽ സൗരോർജ്ജം വഴി പ്രകാശംപരത്തുന്നുണ്ട്‌. മറ്റ്‌ ഭാഗങ്ങളിലേക്കും സൗരോർജ്ജമുപയോഗ പദ്ധതി വ്യാപിപ്പിക്കാൻ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടക്കുന്നുമുണ്ട്<ref>http://www.arabnews.com/saudi-arabia/solar-street-lights-makkah-soon</ref>. 20 വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഖജനാവിന്‌ 2.2 ബില്ല്യൺ സൗദി റിയാൽ സൗരോർജ്ജ ഉപയോഗം ലാഭം നേടിക്കൊടുത്തതായി മക്ക നഗരസഭ അവകാശപ്പെടുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.arabnews.com/saudi-arabia/makkah-solar-project-save-sr-22-billion |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130315215116/http://arabnews.com/saudi-arabia/makkah-solar-project-save-sr-22-billion |url-status=live }}</ref>. === വിദ്യാഭ്യാസം === ഒട്ടോമാൻ കാലം മുതലാണ്‌ മക്കയിൽ വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിൽ വികസനത്തിന്‌ തുടക്കമായത്. ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് മക്കയിലെ പ്രഥമ സ്ഥാപനമാണ്‌ ഉമ്മുൽ ഖുറാ സർവകലാശാല. 1949-ൽ ചെറിയ [[കോളേജ്]] ആയി തുടങ്ങിയ ഈ സ്ഥാപനം പിന്നീട് [[സർവ്വകലാശാല|സർവ്വകലാശാലയായി]] മാറ്റുകയായിരുന്നു<ref name= />. ലോകത്തെ ഖുർആൻ പ്രചാരണയത്നങ്ങളിൽ സജീവമായ പങ്കുവഹിക്കുന്ന വിഭാഗമാണ്‌ ഉമ്മുൽ ഖുറാ യൂനിവേഴ്സിറ്റിയിലെ കിങ് അബ്ദുല്ല ഖുർആൻ ചെയർ. ജിദ്ദയിലെ വ്യാപാരിയായിരുന്ന മുഹമ്മദ്‌ അലി സൈനുൽ റിദ എന്ന വ്യക്തി 1911-12 വർഷങ്ങളിൽ സ്ഥാപിച്ച മദ്രസത് അൽ-ഫല മക്കയിലെ വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്തെ പ്രധാന കാൽവെപ്പാണ്‌. ഇന്ന് വളരെയധികം സ്വകാര്യ, പൊതു വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ ആൺകുട്ടികൾക്കും പെൺകുട്ടികൾക്കും പ്രത്യേകമായി ഇവിടെയുണ്ട്. 2005 -ലെ കണക്കു പ്രകാരം 532 സ്കൂളുകൾ ആൺ കുട്ടികൾക്കും 681 സ്കൂളുകൾ പെൺകുട്ടികൾക്കും പ്രത്യേകമായി ഉണ്ട്. മക്കയിലെ അസീസിയയിലാണ് വിദ്യാർഥികൾക്കും ഗവേഷകർക്കും ഒരു പോലെ പ്രയോജനപ്പെടുന്ന ഹറം ലൈബ്രറി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കിങ് അബ്ദുല്ല ഹറം വികസന പദ്ധതിയിലുൾപ്പെടുത്തി നിലവിലുള്ള ഹറം ലൈബ്രറിക്ക് പുതിയ കെട്ടിടസമുച്ചയം നിർമ്മിക്കുന്നുണ്ട്. അത്യാധുനിക രീതിയിൽ മുഴുവൻ സേവന സൗകര്യങ്ങളും അടങ്ങുന്നതാണ് പുതിയ കെട്ടിടസമുച്ചയം. വിദ്യാർഥികൾക്കും ഗവേഷകർക്കും പ്രയോജനപ്പെടുന്ന ആധുനിക സാങ്കേതിക വിദ്യ ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയുള്ള സജ്ജീകരണമാണ് ഒരുക്കുന്നത്. പ്രവാചകസ്മൃതി മ്യൂസിയം എന്നാ പേരിൽ മക്കയിൽ പ്രവാചക കാലഘട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കും വിധം സജ്ജീകരിച്ച പ്രത്യേക മ്യൂസിയം സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. പ്രവാചകരെ, താങ്കൾക്ക് സമാധാനം എന്ന നാമധേയത്തിലുള്ള ഈ മ്യൂസിയത്തിൽ നബിയുടെ കാലത്തെ പൗരാണിക വസ്തുക്കളുടെ 1500 ഓളം വരുന്ന ശേഖരം ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. പഴയ വീടുകൾ, യുദ്ധോപകരണങ്ങൾ, നിത്യോപയോഗ വസ്തുക്കൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളാണ് മ്യൂസിയത്തിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിട്ടുള്ളത്. മ്യൂസിയത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച വലിയ സ്ക്രീനിൽ പൗരാണിക മക്ക, മദീന നഗരികളുടെയും പ്രവാചക ജീവിതത്തെയും സവിസ്തരം പ്രതിപാദിക്കുന്ന സൈ്ളഡുകളും ശബദവും സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. നബിയും അനുചരന്മാരും ജീവിച്ച കാലഘട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന വസ്തുക്കൾ അക്കാലത്തെ പഠിക്കാനുപകരിക്കും. അത്യാധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സഹായത്തോടെ പൗരാണിക വസ്തുക്കളുടെ പ്രദർശനം സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുള്ള മ്യൂസിയത്തിൽ മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ ഗൃഹത്തിൻെറയും പത്നിമാരുടെ ഗൃഹങ്ങളുടെയും രൂപം കൃത്യമായും മ്യൂസിയത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്<ref name= />. == ചിത്രശാല == <gallery> ചിത്രം:Minarets in Makkah (Mecca).jpg‎|മസ്ജിദുൽ ഹറമിന്റെ മിനാരങ്ങൾ |മസ്ജിദുൽ ഹറാം-പുറത്തു നിന്നുള്ള ദൃശ്യം പ്രമാണം:Pilgrims boarding buses, heading to Mina at the start of Hajj - Flickr - Al Jazeera English.jpg|മിനായിൽ ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടകർക്കുള്ള ബസ് File:Supplicating Pilgrim at Masjid Al Haram. Mecca, Saudi Arabia.jpg|മക്കായിലെ അൽ ഹറം മസ്ജിത് ചിത്രം:Omm Al Qura ST - Mecca.JPG‎|ഉമ്മുൽ ഖുറാ തെരുവ് ചിത്രം:Praying at Arafat - Flickr - Al Jazeera English.jpg‎|ഹാജിമാർഅറഫാ മലയിൽ പ്രാർഥനയിൽ ചിത്രം:dove_in_mecca.jpg‎|മസ്ജിദുൽ ഹറമിനടുത്തുള്ള പ്രാവുകൾ ചിത്രം:Road in mecca.jpg|സഫ-മർവക്കടുത്തുള്ള ഒരു റോഡ്‌ ചിത്രം:Mina Overview.JPG|മിനായിലെ ടെന്റുകൾ ചിത്രം:Masjid al-Haram, Mecca at night.jpg|മസ്ജിദുൽ ഹറം(രാത്രി കാഴ്ച) ചിത്രം:Haram interior.jpg|മസ്ജിദുൽ ഹറമിന്റെ മുകൾ നിലയിലെ ദൃശ്യം ചിത്രം:Jamarat Bridge 24.JPG|മിനായിലെ ജമ്രയുടെ മുകൾ നില ചിത്രം:Praying at Arafat - Flickr - Al Jazeera English.jpg|അറഫയിൽ പ്രാർത്ഥനയിൽ മുഴുകിയ ഹജ്ജ് തീർഥാടകർ ചിത്രം:Mecca aziziyah.jpg|മക്ക അസീസിയ്യയിലെ ഒരു റോഡ്‌ ചിത്രം:The sprawling Jamarat bridge - Flickr - Al Jazeera English.jpg|കല്ലെറിയൽ കർമം നടക്കുന്ന ജമ്രയുടെ പുതിയ കെട്ടിടം </gallery> == അവലംബം == <div class="reflist4" style="height: 440px; overflow: auto; padding: 3px" > {{Reflist|colwidth=30em}} </div> {{coord|21|25|00|N|39|49|00|E|display=title|type:city}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://www.holymakkah.gov.sa/ മക്ക മുനിസിപ്പാലിറ്റി] (അറബിക്) * [http://www.saudinf.com/main/a83.htm മക്ക - സൌദി വിവരങ്ങൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060821222527/http://www.saudinf.com/main/a83.htm |date=2006-08-21 }} * [http://etext.library.adelaide.edu.au/b/burton/richard/b97p/chapter27.html മക്ക തീർത്ഥാടനം - റിച്ചാർഡ് ബർട്ടൺ] * [http://www.hajinformation.com/ സൗദി ഹജ്ജ് മന്ത്രാലയം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100323171308/http://www.hajinformation.com/ |date=2010-03-23 }} * [http://www.makkah.gov.sa/ മക്കാ പ്രവിശ്യ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100131214524/http://www.makkah.gov.sa/ |date=2010-01-31 }} {{Saudi cities}} [[വർഗ്ഗം:സൗദി അറേബ്യയിലെ നഗരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അറബി വാക്കുകളുള്ള ലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിശുദ്ധനഗരങ്ങൾ]] m8lkltxuz6sknelyv9dg8ry06mgbid4 4675213 4675212 2026-10-11T09:09:16Z Pachu Kannan 147868 /* */ 4675213 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Mecca}} {{തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനം}} {{Infobox City |official_name = മക്ക |nickname = ഉമ്മുൽ ഖുറ (''ഗ്രാമങ്ങളുടെ മാതാവ്‌'') |motto = |image_skyline = kaaba.jpg |image_caption = മക്കയിലെ കഅബക്ക് ചുറ്റും വിശ്വാസികൾ |image_flag = Flag of Saudi Arabia.svg |flag_link = Flag_of_Saudi_Arabia |flag_size = 80px |image_shield = Emblem of Saudi Arabia.svg |shield_link = Coat of arms of Saudi Arabia |shield_size = 40px |image_map = Mecca, Saudi Arabia locator map.png |map_caption = സൗദി അറേബ്യൻ ഭൂപടത്തിൽ മക്കയുടെ സ്ഥാനം |subdivision_type = [[രാജ്യം]] |subdivision_name = [[പ്രമാണം:Flag of Saudi Arabia.svg|25px]] |established_title3 = സൗദി അറേബ്യയിൽ ലയിച്ചത്‌ |established_date3 = 1924 |area_magnitude = |unit_pref = Metric |area_magnitude = |area_km2 = 760 |area_metro_km2 = 1200 |area_urban_km2 = 850 |elevation_m = |area_footnotes = <small>[http://www.holymakkah.gov.sa/ മക്ക നഗരസഭ]</small> |population_note = മക്ക നഗരസഭയുടെ കണക്ക്<ref>{{Cite web |url=http://www.mapsofworld.com/pages/most-visited-cities/mecca/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-03-12 |archive-date=2013-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130312124513/http://www.mapsofworld.com/pages/most-visited-cities/mecca/ |url-status=live }}</ref> |population_as_of = 2012 |population_total = 2000000 |population_density_km2 = 4200 |population_density_sq_mi = 2625 |population_urban = 2053912 |population_metro = 2500000 |population_footnotes = |timezone = [[East Africa Time|EAT]] |utc_offset = +3 |timezone_DST = [[East Africa Time|EAT]] |utc_offset_DST = +3 |postal_code_type = പോസ്റ്റ്‌ കോഡ് |postal_code = (5 digits) |area_code = +966-2 |website = [http://www.holymakkah.gov.sa/ മക്ക നഗരസഭ] }} [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയുടെ]] പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു പുരാതന നഗരമാണ് [[മുസ്‌ലിം|മുസ്‌ലിങ്ങളുടെ]] വിശുദ്ധ നഗരമായ '''മക്ക''' ([[അറബി]]: مكة / مكّة المكرمة‎‎)<ref name= >{{cite web | url = http://wwp.greenwichmeantime.com/time-zone/asia/saudi-arabia/mecca/index.htm | title = മക്കയുടെ വിവരങ്ങൾ | accessdate = | publisher = ഗ്രീൻവിച്ച്മീൻ ടൈം.കോം | archive-date = 2013-01-29 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130129172402/http://wwp.greenwichmeantime.com/time-zone/asia/saudi-arabia/mecca/index.htm | url-status = dead }}</ref>. സൗദി അറേബ്യയുടെ ഭാഗമാകുന്നതിന് മുൻപ് [[ഹിജാസ്]] ഭരണത്തിൻ കീഴിലായിരുന്നു പുരാതന കാലത്ത് ബക്ക എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന മക്ക. 26 ചതുരശ്രകിലോമീറ്റർ [[വിസ്തീർണ്ണം|വിസ്തീർണ്ണമുള്ള]] മക്കയിൽ [[2012]]-ലെ [[കാനേഷുമാരി|കണക്കനുസരിച്ച്]] 2,000,000 ജനങ്ങൾ അധിവസിക്കുന്നു. [[ഹജ്ജ്]], [[റമദാൻ]] തുടങ്ങി തീർഥാടകർ കൂടുതലായി വരുന്ന സമയങ്ങളിൽ ജനസംഖ്യയേക്കാൾ കൂടുതൽ തീർഥാടകർ നഗരത്തിൽ ഉണ്ടായിരിക്കും. കുന്നുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടു കിടക്കുന്ന മക്കയിൽ നിന്നും 80 കി.മി ദൂരം പിന്നിട്ടാൽ [[ചെങ്കടൽ]] തീരത്ത് എത്തിചേരാം. [[സമുദ്രനിരപ്പ്|സമുദ്രനിരപ്പിൽ]] നിന്നും 277 ''mecca'' എന്ന വാക്ക് ഏതെങ്കിലും പ്രത്യേക വിഷയത്തിലെ കേന്ദ്രത്തെ സൂചിപ്പിക്കാനാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. [[ഹജ്ജ്]]-[[ഉംറ]] തീർഥാടന കേന്ദ്രം, [[മുഹമ്മദ് നബി|മുഹമ്മദ് നബിക്ക്]] [[ഖുർആൻ]] അവതരിച്ച പ്രദേശം, [[സംസം]] കിണർ നില കൊള്ളുന്ന പ്രദേശം. ഏറ്റവും വലിയ മസ്ജിദായ [[മസ്ജിദുൽ ഹറം]] 11 മീറ്റർ കുറവാണ് അബ്രാജ് അൽ ബൈത് ടവറിന്റെ ഉയരം. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ സമയ ഗോപുരമായ മക്ക റോയൽ വാച്ച് ടവർ [[അബ്രാജ് അൽ ബൈത് ടവർ|അബ്രാജ് അൽ ബൈത് ടവറിൽ]] മസ്ജിദുൽ ഹറമിനോട് ചേർന്നാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പർവതങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട മക്ക തിഹാമ താഴ്വരകലുലെ സംഗമസ്ഥാനം ആണ്. == പേരിനു പിന്നിൽ == ബക്ക എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന പുരാതന [[ഗ്രാമം]] പിന്നീട് മക്ക എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു എന്നാണ് [[ചരിത്രം|ചരിത്രകാരനായ]] [[ഇബ്‌നു ഖൽദൂൻ]] രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. [[ഖുർആൻ|ഖുർആനിലും]] [[ബൈബിൾ|ബൈബിളിലുമെല്ലാം]] മക്കയെ ബക്ക എന്നാണ് പരാമർശിച്ചിട്ടുള്ളത്. [[ഇംഗ്ലീഷ് (ഭാഷ)|ഇംഗ്ലീഷിൽ]] സ്ഥലനാമം Mecca എന്നും Makkah എന്നും എഴുതാറുണ്ട്. ബക്ക എന്നത് [[കഅബ|കഅബയെ]] സൂചിപ്പിക്കുമ്പോൾ മക്ക എന്നാൽ [[പട്ടണം|പട്ടണത്തെയും]] ഉദ്ദേശിക്കുന്നു എന്നാണ് പ്രമുഖ [[മുസ്‌ലിം]] നിയമ വിദഗ്ദ്ധനായ അൽ-നഖായിയുടെ പക്ഷം. മറ്റൊരു ചരിത്രകാരനായ അൽ-സുഹരി വ്യക്തമാക്കുന്നത് ബക്ക എന്നാൽ [[മസ്ജിദുൽ ഹറാം|മസ്ജിദുൽ ഹറാമും]] മക്ക നഗരത്തിന്റെ ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശങ്ങളും ആണ് എന്നാണ്. [[പൊക്കിൾ]] തടം എന്നർത്ഥം വരുന്ന ബക്ക എന്ന [[അറബി ഭാഷ|അറബി]] വാക്ക് വന്നത് മക്ക ഭൂമിയുടെ കേന്ദ്ര ബിന്ദുവായത് കൊണ്ടാണെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. [[ഗ്രാമം|ഗ്രാമങ്ങളുടെ]] മാതാവ് എന്ന് അർഥം വരുന്ന ഉമ്മുൽ ഖുറാ എന്നും മക്കക്ക് പേരുണ്ട്. ഇവിടെ നിന്നാണ് ലോക നാഗരികത ഉൽഭവിച്ചത് എന്നും അത് കൊണ്ടാണ് ഈ പേര് വരാൻ കാരണമെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ മക്ക ഗ്രാമങ്ങളുടെ മാതാവായും (The Mother of Villages) പറയപ്പെടുന്നുണ്ട്. മക്ക എന്ന പേരു ലഭിക്കാൻ കാരണം, അത് പാപങ്ങളെ മായ്ച്ച് കളയുന്നതുകൊണ്ട്, ജനങ്ങളെ ആകർഷിക്കുന്നതുകൊണ്ട്, [[ജലം|വെള്ളം]] കുറവായതു കൊണ്ട്, [[ഭൂമി|ഭൂമിയുടെ]] മധ്യത്തിലായതു കൊണ്ട് എന്നിങ്ങനെ വിവിധ അഭിപ്രായങ്ങൾ ഇ‌സ്‌ലാം മതപണ്ഡിതർ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. അൽബലദ്(നഗരം), ഖർയ, ഗ്രാഡാ ബലദ് അമീൻ(നിർഭയനഗരം) എന്നീ പേരുകളിലും മക്കയെ [[ഖുർആൻ|ഖുർആനിൽ]] പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. == ചരിത്രം == [[പ്രമാണം:Marwa qadem makkah.jpg|right|thumb|മർവയുടെ പഴയ രൂപം]] [[ഇസ്‌ലാം|ഇസ്‌ലാമിക]] [[നാഗരികത|നാഗരികതയുടെയും]] സംസ്കാരത്തിന്റെയും ഈറ്റില്ലമാണ് മക്ക. അതിപുരാതനകാലം മുതൽ ജനവാസമുണ്ടായിരുന്ന, പൊതുവർഷാരംഭത്തിനു മുൻപ് രണ്ടായിരമാണ്ടിൽ [[ഇബ്രാഹിം നബി|ഇബ്രാഹിം നബിയുടെ]] പ്രബോധന കേന്ദ്രമായി തീരുകയും ചെയ്ത ഈ പ്രദേശം വിവിധ [[ഇസ്ലാമിലെ പ്രവാചകന്മാർ|പ്രവാചകരുടെയും]] രാജാക്കൻമാരുടെയും താവളമായിരുന്നിട്ടുണ്ട്. അത് കൊണ്ട് തന്നെ ഇസ്‌ലാമിക ചരിത്രത്തിലെ പ്രാധാന്യമുള്ള വിവിധ സ്ഥലങ്ങൾ മക്കയിലുണ്ട്. സംരക്ഷണത്തിലെ വീഴ്ച മൂലം പല ചരിത്ര സ്ഥാപനങ്ങളും നാമാവശേഷമായിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ അടുത്ത കാലത്തായി [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി]] ഗവൺമെന്റ് പുരാവസ്തു സംരക്ഷണത്തിനും മക്ക, മദീന പട്ടണങ്ങളിലെ ചരിത്ര പ്രധാന സ്ഥാപനങ്ങളും സ്മാരകങ്ങളും സംരക്ഷിക്കുന്നതിനും ഒരു പ്രത്യേക സമിതിക്ക് രൂപം കൊടുത്തിട്ടുണ്ട്. === പുരാതന ചരിത്രം === [[പ്രമാണം:Mecca-1850.jpg|left|thumb|മക്ക - 1850 ൽ]] [[അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപ്|അറേബ്യയുടെ]] പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്ത്, [[ചെങ്കടൽ|ചെങ്കടലിൽ]] നിന്ന് 80 [[കിലോമീറ്റർ]] അകലെയായി നിലകൊള്ളുന്ന മക്ക പുരാതന കാലത്ത് നാല് ഭാഗവും വരണ്ട കുന്നുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ചെറിയ ഗ്രാമമായിരുന്നു. [[ഇബ്രാഹിം]] നബി മകൻ [[ഇസ്മായിൽ]] നബിയുടെ സഹായത്തോടെ മരുഭൂമിയിൽ [[കഅബ]] പുനർ നിർമ്മിക്കുന്നത് മുതൽ തുടങ്ങുന്നു മക്കയുടെ ചരിത്രം. അറേബ്യയിലെ [[ബാബിലോണിയ|ബാബിലോണിയയിലായിരുന്നു]] ഇബ്രാഹിം നബിയുടെ ജനനം. അറിയപ്പെട്ട ചരിത്രപ്രകാരം മക്കയിൽ ജനങ്ങൾ സ്ഥിരവാസമാരംഭിച്ചത് [[ഇസ്മാഈൽ|ഇസ്മാഈലിന്റെ]] കാലം മുതൽക്കാണ്. [[ഇറാഖ്‌|ഇറാഖിൽ]] നിന്ന് [[ഇബ്രാഹിം]] നബി പുത്രനെയും പത്നിയെയും മക്കയിലെത്തിച്ചു പുതിയ കുടുംബത്തിനസ്ഥിവാരമിടുകയായിരുന്നു. മക്കളില്ലാതെ വിഷമിച്ച അദ്ദേഹത്തിന് വയസ്സുകാലത്ത് ദൈവം വരദാനമെന്നോണം രണ്ടാം ഭാര്യ [[ഹാജറ|ഹാജറയിൽ]] ഒരു മകനെ നൽകി. മക്കാ മരുഭൂമിയിൽ ഹാജിറയും കുഞ്ഞു ഇസ്മായിലും ഒരിക്കൽ ഒറ്റപ്പെട്ടുപോയി. കുഞ്ഞ് ദാഹിച്ചു കരഞ്ഞപ്പോൾ എന്തു ചെയ്യണമെന്നറിയാതെ ഹാജിറ ദൈവത്തെ ധ്യാനിച്ച് സഫ-മർവ എന്നീ കുന്നുകളിലൂടെ ഓടിക്കയറി. കുഞ്ഞിനെ കിടത്തിയ സ്ഥലത്ത് ഒരു ഉറവ പൊട്ടിയൊഴുകി. അതാണ് [[സംസം]] എന്ന ദിവ്യതീർത്ഥം എന്നാണു ഇസ്ലാമിക വിശ്വാസം. ഇത് ഇന്നും മക്കയിലെത്തുന്ന [[തീർത്ഥാടനം|തീർത്ഥാടകരുടെ]] ദാഹം ശമിപ്പിക്കുന്നു. മക്കയിൽ [[ഹജ്ജ്]] തീർത്ഥാടനത്തിനെത്തുന്നവർ സഫയിൽ നിന്ന് മർവയിലേയ്ക്കും തിരിച്ചും ഏഴുതവണ നടക്കുന്നു. ഹാജറയുടെ സഫ-മർവ ഓട്ടം അനുസ്മരിച്ചാണ് ഈ ചടങ്ങ്. . [[പ്രമാണം:Kaba.jpg|right|thumb|1850-ലെ കഅബയുടെ ഒരു ചിത്രം]] തരിശു ഭൂമിയായിരുന്ന മക്കയിൽ വെച്ച് ഇബ്രാഹിം നബിയുടെ പ്രാർഥന മക്ക എന്ന വിശുദ്ധ നഗരത്തിന്റെ രൂപീകരണത്തിലും സ്ഥാപനത്തിലും നിർണായക പങ്ക് വഹിച്ചതായാണ് ഇസ്ലാമിക ചരിത്രം പറയുന്നത്. ഒരു തരിശുനിലം ആയതു കൊണ്ട് അവിടം ഒരു താമസസ്ഥലമായി സ്വീകരിക്കുന്നതിന് ആരും തയ്യാറായിരുന്നില്ല. അതിനാൽ തന്നെ ഇബ്രാഹീം നബി മക്കയെ ഒരു ആകർഷക ഭൂമിയായിത്തീരുന്നതിന് ആവശ്യമായ ഭൌതിക സാഹചര്യവുമാവശ്യപ്പെട്ടു. അക്കാലത്ത് സഞ്ചാരികളും കച്ചവടക്കാരും ഒരു വിശ്രമ കേന്ദ്രമെന്ന നിലയിൽ മക്കയെ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. [[യെമൻ|യമനിലെ]] ജുർഹും ഖബീലക്കാരായ ഒരു യാത്രാ സംഘം മക്കയുടെ പരിസരത്തെത്തി വിശ്രമിക്കുമ്പോൾ അവിടെ ജലാശയത്തിനു മീതെ മാത്രം പറക്കാറുള്ള പക്ഷികളുടെ കൂട്ടത്തെ കാണുകയും അതിനെ കുറിച്ച് അന്വേഷണം നടത്തുകയും ചെയ്തു. അവരുടെ അറിവനുസരിച്ച് അത് വരെ മക്കയിലെങ്ങും ഒരു ജലാശയത്തിന്റെ സാധ്യത ഇല്ലായിരുന്നു. അവരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ വിജനമായ ആ സ്ഥലത്ത് ഹാജറ ബീവിയും മകൻ ഇസ്മായിലിനെയും കാണുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് അവർ തങ്ങളുടെ നാട്ടിലെ ബന്ധുക്കളെയും കൂടി അങ്ങോട്ട് വരുത്തി താമസമാക്കി. ഇതോടെ മക്കയിൽ ജനജീവിതത്തിന് തുടക്കമായി. സംസമിന്റെ സ്രോതസ്സ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഭക്ഷ്യവിഭവങ്ങളും പഴങ്ങളും ഇറക്കുമതി ചെയ്യപ്പെടുന്ന കേന്ദ്രവുമായി മക്ക ദേശം മാറി. [[പ്രമാണം:Ruined castle in Mecca.jpg|right|thumb|മക്കയിലെ തകർന്നടിഞ്ഞ പഴയ ഒരു കോട്ട]] [[പ്രമാണം:OldmapofMecca.jpg|left|thumb|1787-ൽ മസ്ജിദുൽ ഹറമിൽ സ്ഥാപിച്ച ഒരു തുർകിഷ് കലാരൂപം]] [[ജലസേചനം|ജലസേചന സൗകര്യം]] ലഭ്യമായതോടെ നാടോടി വർഗങ്ങൾ അവിടെ കുടിൽകെട്ടി താമസിക്കാൻ തുടങ്ങി. കല്ലുകൊണ്ട് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട കെട്ടിടം അന്ന് മക്കയിൽ കഅബാ മന്ദിരം മാത്രമായിരുന്നു. [[കഅബ|കഅബാ]] മന്ദിരത്തിനു ചുറ്റും വസിക്കുന്നവർ അവിടെ കെട്ടിടം പണിയുന്നത് അതിനോടുള്ള അനാദരവായി കണക്കാക്കി ടെന്റുകളിലും കൂടാരങ്ങളിലുമായി അവർ താമസിച്ചു. ഇപ്രകാരം കാലങ്ങളോളം കൂടാരസമുച്ചയങ്ങളുടെ വിശാലമായ പട്ടണമായിരുന്നു മക്ക. ഇബ്രാഹീം നബി ഭാര്യ ഹാജറയെയും മകനെയും താമസിപ്പിക്കുവാൻ തിരഞ്ഞെടുത്തത് കഅബക്ക് സമീപമാണ്. ജുർഹും ഗോത്രക്കാരാണ് ഹാജറയുടെ കുടിലിനു സമീപം ആദ്യമായി താമസമാക്കിയത്. ഈ ഗോത്രത്തിൽപെട്ട പ്രസിദ്ധനായ മുളാളിന്റെ മകളെയാണ് ഇസ്മാഈൽ വിവാഹം കഴിച്ചത്. അക്കാലത്ത് മക്കയിലെ കഅബാ മന്ദിരം അലങ്കാരവും പ്രൗഢിയുമില്ലാത്ത, മേൽക്കൂരയോ വാതിൽപൊളിയോ ഒന്നുമില്ലാത്ത ചതുരാകൃതിയിലുള്ള ഒരു നിർമ്മിതിയായിരുന്നു. യൂസഫ് നബി അതിന്റെ മേലധികാരിയായപ്പോൾ അദ്ദേഹം അതിന് ഈന്തപ്പനത്തടി കൊണ്ട് മേൽക്കൂര പാകി. പിന്നീട് വന്ന ഭരണാധികാരികളിൽ ചിലർ ആ കഅബക്ക് സ്വർണം ചാർത്തിയതായും ചരിത്രത്തിലുണ്ട്. യാതൊരു കൃഷിയുമില്ലാത്ത ഈ മലഞ്ചെരുവിൽ, അതിന്റെ ജീർണാവസ്ഥ മാറ്റി പുനരുദ്ധരിക്കുന്ന പ്രവൃത്തി അവർ നിർവഹിച്ചു. അവിടെ വിവിധ ജനവിഭാഗങ്ങൾ ഒത്തുകൂടി. ജനവാസം പുനരാരംഭിച്ചു. നാഗരികത വളർന്നു വികസിച്ചു. തുടർന്ന് ഇബ്രാഹീം നബിയും മകൻ ഇസ്മാഈലും കൂടി [[കഅബ|കഅബയുടെ ]] പുനർനിർമ്മാണം നടത്തി. തുടർന്ന് മക്കയിൽ അറബികൾ പല ഗോത്രങ്ങളായി താമസിച്ചു. ഗോത്രങ്ങൾ തമ്മിൽ നിരന്തരം കലഹിച്ചിരുന്നു. ഒരു ഏകീകൃത ഭരണമോ നിയമമോ ഇല്ലാത്തതിനാൽ കൈയ്യൂക്കുള്ളവർ കാര്യക്കാർ എന്ന നിലയിൽ കാര്യങ്ങൾ നടന്നതിനാൽ സാധാരണക്കാരും ദുർബലരും പലപ്പോഴും മർദ്ദനപീഡനങ്ങൾക്ക് വിധേയരായിരുന്നു. മനുഷ്യരെ അടിമകളാക്കി പണിയെടുപ്പിക്കുന്ന സമ്പ്രദായവും നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. ചില ഗോത്രക്കാർ പെൺകുട്ടികൾ ജനിക്കുന്നതുതന്നെ കുടുംബത്തിനും സമൂഹത്തിനും അപമാനമായി കരുതി അവരെ ജീവനോടെ കുഴിച്ചുമൂടുക പോലും ചെയ്തിരുന്നു. ബഹുദൈവ വിശ്വാസികളും വിഗ്രഹാരാധകരുമായിരുന്ന ഓരോ ഗോത്രത്തിനും പ്രത്യേകം കുലദൈവങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. പൊതുവെ വിഗ്രഹാരാധകരായിരുന്നുവെങ്കിലും ഇബ്രാഹീം നബി പഠിപ്പിച്ച ഏകദൈവവിശ്വാസം നിലനിർത്തിപ്പോന്ന അപൂർവ്വം ആളുകൾഉണ്ടായിരുന്നു. ഇവർ ഹനീഫിയ്യ എന്ന പേരിൽ ആണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. === ബസാൾട്ട് പാറകൾ === മക്കയിൽ കാണുന്ന ബസാൾട്ട് പാറകൾ ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കംചെന്ന പാറകളാണെന്ന് ഗവേഷകർ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്{{തെളിവ്}}. കഅബയിലുള്ള ഹജറുൽ അസ്‌വദ് എന്ന കറുത്ത കല്ല് ഏറ്റവും പ്രാക്തനമായ ബസാൾട്ടിക് പാറയുടെ പ്രതീകമായി നിലകൊള്ളുന്നു. ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന പാറക്കഷണങ്ങളായി ബ്രിട്ടീഷ് മ്യൂസിയത്തിൽ മക്കയിലെ ബസാൾട്ടിക് പാറക്കഷണങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. === മുഹമ്മദ്‌ നബി === {{പ്രലേ|മുഹമ്മദ്}} [[പ്രമാണം:Muhammad Salat.svg|left|thumb|അറബിൽ കാലിഗ്രാഫിയായ തുളുത് എഴുത്തു രീതിയിൽ മുഹമ്മദ് എന്ന് എഴുതിയിരിക്കുന്നു]] [[സൗദി അറേബ്യ]]യിലെ [[ഹിജാസ്]] പ്രവിശ്യയിൽ പെട്ട മക്കയിലെ പ്രമുഖ ഗോത്രമായിരുന്ന ഖുറൈശി ഗോത്രത്തിലെ ഉന്നതമായ ഹാഷിം കുടുംബത്തിൽ ക്രിസ്തു വർഷം 571 ഏപ്രിൽ 21-നാണ് [[മുഹമ്മദ്|മുഹമ്മദിന്റെ]] ജനനം. പിതാവ് അബ്ദുള്ള മുഹമ്മദിന്റെ ജനനത്തിന് മുന്പ് തന്നെ മരണപ്പെട്ടതോടെ അനാഥനായി പിറന്ന കുഞ്ഞിന്റെ സംരക്ഷണം പിതാമഹനായ അബ്ദുൽ മുത്വലിബ് ഏറ്റെടുത്തു. ബാല്യകാലം ആടുകളെ മേച്ചായിരുന്നു മുഹമ്മദ്‌ നബി ജീവിതം കഴിച്ചുകൂട്ടിയിരുന്നത് . യൗവനം കച്ചവടരംഗത്ത് കഴിച്ചുകൂട്ടി. തൻറെ ഇരുപത്തഞ്ചാമത്തെ വയസ്സിൽ 20 [[ഒട്ടകം]] മഹ്റായി നൽകി ഖദീജയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. അന്ന് ഖദീജക്ക് നാൽപത് വയസ്സായിരുന്നു പ്രായം. ഖദീജയിൽ കാസിം, അബ്ദുല്ല എന്നീ രണ്ട് ആൺമക്കളും സൈനബ, റുഖിയ്യ, ഉമ്മുകുൽഥൂം, ഫാത്വിമ എന്നീ നാല് പെൺമക്കളും ജനിച്ചു. നബിക്ക് മുപ്പത്തഞ്ച് വയസ്സ് പ്രായമായ സമയത്ത്, അതിശക്തമായ നിലക്കുണ്ടായ വെള്ളപ്പൊക്കവും മറ്റും കാരണത്താൽ കഅബാലയത്തിന് കേടുപാടുകൾ സംഭവിക്കുകയും ഖുറൈശികൾ അത് പുതുക്കിപ്പണിയാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു. വലീദ്ബ്നു മുഗീറയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ കഅബ പുതുക്കിപ്പണിയുന്ന ജോലി ആരംഭിച്ചു. മക്കയിലെ നാട്ടുപ്രമാണിമാരും ഗോത്രത്തലവന്മാരും പ്രസ്തുത കർമ്മത്തിൽ സഹായിക്കുകയും സഹകരിക്കുകയും ചെയ്തു. മക്കയിൽ അക്കാലത്ത് നിലനിന്നിരുന്ന വിഗ്രഹാരാധന, മദ്യപാനം, ചൂതാട്ടം, പലിശ തുടങ്ങിയ ജനദ്രോഹപരവും നീചവുമായ കാര്യങ്ങളോട് അങ്ങേയറ്റം അമർഷം തോന്നുകയും അതിൽ നിന്നും അത്തരം ദുർവൃത്തികളിലേർപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്നവരിൽ നിന്നും അകന്ന് ഏകനായി ജീവിക്കാനുള്ള താൽപ്പര്യം ജനിക്കുകയും ചെയ്ത മുഹമ്മദ് അതിനായി മക്കയിൽനിന്ന് ഏതാനും കിലോമീറ്റർ മാത്രം ദൂരമുള്ള ജബൽനൂർ എന്ന പർവ്വതമുകളിലെ ഹിറാ ഗുഹയിൽ ഏകാന്തമായി പ്രാർത്ഥനയിൽ മുഴുകുകയും ചെയ്തു. ശത്രുക്കളുടെ നിരന്തര ആക്രമണങ്ങളും പരിഹാസവും കാരണം മുഹമ്മദ്‌ നബി മക്കയിൽ ഒളിവിൽ താമസിക്കുകയും പിന്നീട് യദരിബ് (മദീന) എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പാലായനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. അറുപത്തി മൂന്നാമത്തെ വയസിൽ മദീനയിൽ വെച്ച് മുഹമ്മദ്‌ നബി മരണപ്പെട്ടു. [[പ്രമാണം:Mecca2.jpg|right|thumb|ജംറയുടെ പഴയ രൂപം]] === ഹുദൈബിയ സന്ധി === മുഹമ്മദ്‌ നബിയും അനുയായികളും എതിർ വിഭാഗമായ ഖുറൈഷികളും തമ്മിൽ മക്കയിൽ വെച്ച് നടത്തിയ ചരിത്ര പ്രസിദ്ധമായ ഒരു കരാറാണ് [[ഹുദൈബിയ സന്ധി]]. ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ഹുദൈബിയ സന്ധി മുസ്‌ലിംകളെ സംബന്ധിച്ചേടത്തോളം കയ്‌പും മധുരവും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു. എതിരാളികൾ മുന്നോട്ടുവെച്ച മുഴുവൻ വ്യവസ്ഥകളും അംഗീകരിച്ചാണ് മുഹമ്മദ്‌ നബി കരാറൊപ്പിട്ടത്. ദീർഘമായ സംഭാഷണങ്ങളുടെ അവസാനം സന്ധി വ്യവസ്ഥകൾ ഇങ്ങനെ നിലവിൽ വന്നു. # മുസ് ലിങ്ങളും ഖുറൈശികളും തമ്മിൽ പത്ത് വർഷത്തിന് യുദ്ധം ഉണ്ടാവില്ല. # ഈ വർഷം മുസ്ലിങ്ങൾ മടങ്ങിപ്പോകണം. അടുത്തവർഷം മക്കയിൽ നിരായുധരായി വന്നു മൂന്ന് ദിവസം താമസിച്ച്, ഉംറ നിർവ്വഹിച്ച് തിരിച്ച് പോവാം. # ഖുറൈശികൾക്കും മുസ്ലിങ്ങൾക്കും ഇഷ്ടമുള്ള ഗോത്രങ്ങളുമായി സന്ധി ചെയ്യാം. # ഖുറൈശികളുടെ ഭാഗത്ത് നിന്നും രക്ഷിതാക്കളുടെ അനുവാദമില്ലാതെ ആരെങ്കിലും മദീനയിൽ അഭയം തേടിയാൽ അവരെ തിരിച്ചയക്കണം. എന്നാൽ മുസ്ലിം പക്ഷത്ത് നിന്നും ആരെങ്കിലും മക്കയിൽ വന്ന് അഭയം തേടിയാൽ അവരെ തിരിച്ചയക്കേണ്ടതില്ല. === ആനക്കലഹ സംഭവം === മക്കയെ ആക്രമിക്കാനായി യമനിൽ നിന്നും പുറപ്പെട്ട അബ്രഹത്തിന്റെ ആനപ്പടയെ തുരത്തിയോടിച്ച സംഭവം മക്കാ ചരിത്രത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന ഒരധ്യായമാണ്. മുഹമ്മദ്‌ നബി ജനിച്ച വർഷമാണ് ഇത് നടന്നത്. കഅബ പൊളിക്കുകയെന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ ആനപ്പട അടക്കം സർവസന്നാഹവുമായിവന്ന അബ്റഹത് രാജാവിനെയും സൈന്യത്തെയും പക്ഷികളെക്കൊണ്ട് അല്ലാഹു നശിപ്പിച്ചു കളഞ്ഞു എന്നാണ് ഇസ്ലാമിക് ചരിത്ര ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ പറയുന്നത്. പ്രസ്തുത സംഭവം അനുസ്മരിച്ചുകൊണ്ട് ചരിത്രകാരന്മാർ ആ വർഷത്തിന്‌ ആനക്കലഹ വർഷം (അറബി-ആമുൽ ഫീൽ) എന്നാണു പറഞ്ഞു വന്നിരുന്നത്. === ആധുനിക ഭരണത്തിനു മുമ്പ് === [[പ്രമാണം:Mecca 3.jpg|right|thumb|മസ്ജിദുൽ ഹറമിന്റെ ഒരു പഴയ പ്രവേശന കവാടം]] ആദ്യ കാലത്ത് കഅബക്ക് ചുറ്റുമുള്ള മസ്ജിദുൽ ഹറം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന താഴ്ന്ന പ്രദേശത്തിന് ബത്ഹ (താഴ്വാരം) എന്നായിരുന്നു അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. മസ്ജിദുൽ ഹറമിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തിന് ഹജൂൻ എന്നും മുഅല്ല (ഉയർന്ന ഭാഗം) എന്നും തെക്ക് പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തിന് മിസ്ഫല (താഴ്ന്ന ഭാഗം) എന്നും അറിയപ്പെട്ടു. മുഹമ്മദ്‌ നബി ജനിച്ചതും വളർന്നതും മുഅല്ല ഭാഗത്തായിരുന്നു എന്നാണ് ചരിത്രം പറയുന്നത്. അക്കാലത്തു മസ്ജിദുൽ ഹറമിലേക്ക് മുഖ്യമായും മൂന്നു പ്രവേശന കവാടങ്ങളാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. പിന്നീട് മണൽക്കാടിനു നടുവിലെ പാറക്കൂട്ടങ്ങൾ നിറഞ്ഞ മക്കയിൽ ഒരു വലിയ നാഗരികത ഉടലെടുക്കുകയായിരുന്നു. അതിനു കാരണം ഒരിക്കലും വറ്റാത്ത ജലസ്രോതസ്സായ [[സംസം]] എന്ന നീരുറവയായിരുന്നു. [[പ്രമാണം:Makkah-1910.jpg|left|thumb|മക്കയിലെ മസ്ജിദുൽ ഹറം - 1910 ൽ]] ആധുനിക ഭരണത്തിനു മുമ്പ് മക്കയുടെ നിലനിൽപ്പ് തന്നെ വിദേശികളെ സ്വീകരിക്കുന്നതിലൂടെയായിരുന്നു. അക്കാലത്ത് കാൽ നടയായും പിന്നീട് [[കപ്പൽ]] വഴിയും മാസങ്ങളോളം സഞ്ചരിച്ചു കൊണ്ടാണ് ആളുകൾ ഹജ്ജിനു വേണ്ടി മക്കയിലെത്തിയിരുന്നത്. മക്കയുടെ ജനസംഖ്യയിലേറെയും ആധുനിക ഭരണത്തിനു മുമ്പ് ഹജ്ജിനു വന്ന് നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങാതിരുന്നവരും അവരുടെ പരമ്പരകളുമാണ്. എല്ലാ രാജ്യങ്ങളുടേയും വേരുള്ള ഒരു നഗരമായി മക്ക വളർന്നു കൊണ്ടിരുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/mecca-overview/history-of-mecca.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-22 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124045528/http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/mecca-overview/history-of-mecca.html |url-status=dead }}</ref>. === 1916-ലെ മക്ക യുദ്ധം === 1916 ജൂൺ-ജൂലൈ മാസങ്ങളിലാണ് മക്ക യുദ്ധം നടന്നത്. അന്നത്തെ മക്ക ഗവർണറും(ഹിജാസ്), ബനൂ ഹാഷിം ഗോത്ര തലവനുമായ ഹുസൈൻ ബിൻ അലി ഒട്ടോമാൻ സാമ്രാജ്യവുമായി മക്കയിൽ വെച്ച് 1916 ജൂലൈ 10-നു തുടങ്ങിയ യുദ്ധമാണ് മക്ക യുദ്ധം. ഒന്നാം ലോക മഹാ യുദ്ധത്തിന്റെ അറബ് പതിപ്പായാണ്‌ ഇത് അറിയപ്പെടുന്നത്. === സൗദ്‌ രാജഭരണം === സൗദി അറേബ്യയിലെ [[സൗദി അറേബ്യയുടെ ഭരണാധികാരികൾ|സൗദ്‌ കുടുംബത്തിന്റെ]] കീഴിലാണ് ആധുനിക മക്കയിലും വികസനത്തിന്റെ സുവർണ കാലത്തിനു തുടക്കമായത്. [[പെട്രോളിയം|എണ്ണ]] സമ്പത്തിന്റെ സമൃദ്ധിയും വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളിലെ നിപുണതയും ഇവിടെ വികസനത്തിന് ആക്കം കൂട്ടി. ഹറം മസ്ജിദ് സമീപത്തെ കുന്നുകളിലേക്ക്‌ വരെ വലുതാക്കി. ഇന്ന് സഫ-മർവ കുന്നുകൾ വരെ ഹറം പള്ളിയുടെ ഭാഗമാണ്. സൗദ്‌ കുടുംബത്തിന്റെ ഒന്നാം പുനർ നിർമ്മാണത്തിൽ തന്നെ പള്ളിക്ക് നാല് മിനാരങ്ങളും സഫാ-മർവാ പാതയിൽ മേൽക്കൂരയും പണിതു. [[ഫഹദ്‌ ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌|ഫഹദ് രാജാവിന്റെ]] ഭരണകാലത്ത് 1982 മുതൽ 1988 വരെയാണ് മസ്ജിദുൽ ഹറമിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടം വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടന്നത്. ഇക്കാലത്ത് പള്ളിക്ക് പുറത്തെ പ്രാർഥനാ സ്ഥലങ്ങളിൽ സൗകര്യം വർധിപ്പിച്ചു. ഈ സമയത്താണ് ഫഹദ് രാജാവ് തന്റെ സ്ഥാനപ്പേരിൽ മാറ്റം വരുത്തി മക്ക-മദീന മസ്ജിദുകളുടെ പരിപാലകൻ എന്നർത്ഥം വരുന്ന തിരു ഗേഹങ്ങളുടെ പരിപാലകൻ എന്നാക്കി മാറ്റിയത്. മൂന്നാം ഘട്ട വികസനത്തിൽ മസ്ജിദിനു പതിനെട്ടു പുതിയ കവാടങ്ങളും മൂന്നു താഴികക്കുടങ്ങളും നിർമ്മിച്ചു. ഓരോ ഗേറ്റിനും അഞ്ഞൂറ് വീതം [[മാർബിൾ]] പാളികളാണ് ഉപയോഗിച്ചത്. തറയിൽ മൊത്തം മാർബിൾ വിരിക്കലും ശീതീകരണ സംവിധാനം പൂർണ തോതിൽ നടപ്പാക്കിയതും ഈ ഘട്ടത്തിലാണ്. == ആധുനിക മക്ക == [[പ്രമാണം:Makkah (Mecca) (2).jpg|left|thumb|ആധുനിക മക്കയുടെ ഒരു ചിത്രം (മക്ക ക്ലോക്ക് ടവറിൽ നിന്നും എടുത്തത്‌)]] ആധുനിക [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയിലെ]] [[മക്ക പ്രവിശ്യ|മക്ക പ്രവിശ്യയുടെ]] തലസ്ഥാന നഗരം കൂടിയായ മക്ക, [[ചെങ്കടൽ]] തീരത്തുള്ള തുറമുഖ നഗരമായ [[ജിദ്ദ|ജിദ്ദയിൽ]] നിന്ന് 73 കിലോമീറ്റർ ഉള്ളിലോട്ടുമാറി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. [[സമുദ്രനിരപ്പ്|സമുദ്രനിരപ്പിൽ]] നിന്ന് 277 മീറ്റർ(910 അടി) ഉയരത്തിലാണ് മക്കയുടെ സ്ഥാനം. ഭൂമിയുടെ കരഭാഗത്തിൽ തൊട്ടുതൊട്ടു കിടക്കുന്ന [[ഏഷ്യ]], [[യൂറോപ്പ്]], [[ആഫ്രിക്ക]] വൻകരകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന കരഭാഗത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് മധ്യത്തിലാണ് ഇത്<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/mecca-overview/geography-of-mecca.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-08 |archive-date=2012-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120125064024/http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/mecca-overview/geography-of-mecca.html |url-status=dead }}</ref>. === വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ === [[File:Salman bin Abdull aziz December 9, 2013.jpg|thumb|Salman bin Abdull aziz December 9, 2013]] സൽമാൻ രാജാവിന്റെ ഹറം വികസന പദ്ധതികൾ 2020 ൽ പൂർത്തിയാകുന്ന രീതിയിലാണ് പുരോഗമിക്കുന്നത്. ഇതോടു കൂടി മസ്ജിദുൽ ഹറമിലെ പ്രാർഥനാ സൌകര്യങ്ങൾ 35 ശതമാനം വർധിക്കുന്നതാണ്. അതിന്റെ ഭാഗമായി ഇപ്പോൾ മക്കയിലെ മസ്ജിദുൽ ഹറം വടക്ക് മുറ്റം വികസനപദ്ധതി പൂർത്തിയായി വരുന്നുണ്ട്. അണ്ടർ ഗ്രൗണ്ടടക്കം നാല് നിലകളോട് കൂടിയാണ് പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കി വരുന്നത്. കിങ് അബ്ദുല്ല ഇബ്‌നു അബ്ദുൽ അസീസ് ഗേറ്റ് എന്ന പേരിൽ ഭീമൻ ഗേറ്റ് വടക്ക് മുറ്റത്ത് നിർമ്മിക്കുന്നുണ്ട്<ref name= />. മക്കയിലെത്തുന്ന തീർത്ഥാടകർക്ക് മികച്ച സേവനം ലഭ്യമാക്കുന്നതിന് അതിന്റെ പൂർണതയിലേക്ക് എത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്<ref name= />. [[പ്രമാണം:Haram night view.jpg|right|thumb|മസ്ജിദുൽ ഹറമിലെ രാത്രി ദൃശ്യം]] നാഗരികവും സങ്കേതികവും സുരക്ഷാപരവുമായ മേഖലകളിലൂന്നിയ വികസനമാണ് പുതിയ ഹറം വികസന പദ്ധതിയിലൂടെ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഒരേ സമയം പത്ത് ലക്ഷത്തിലധികം പേരെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ പാകത്തിൽ ഹറം കെട്ടിടം വികസിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. തുരങ്കങ്ങളും നടപ്പാതകളും അംഗശുചീകരണങ്ങളും മറ്റു സേവന വകുപ്പുകളും ഉൾകൊള്ളുന്നവിധത്തിൽ ആണ് ഹറം മുറ്റം വികസിപ്പിക്കുന്നത്. എയർകണ്ടീഷനിങ്,[[വൈദ്യുതി]], [[ജലം]] തുടങ്ങിയവക്കാവശ്യമായ സംവിധാനങ്ങളും കേന്ദ്രങ്ങളും വികസിപ്പിക്കുക എന്നിങ്ങനെ മൂന്നായി തിരിച്ചാണ് പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കുന്നത്. മസ്ജിദുൽ ഹറമിന്റെ വടക്ക് മുറ്റത്ത് നിന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന പുതിയ വികസന പദ്ധതി പരിസരത്തെ പല പുരാതന ഡിസ്ട്രിക്റ്റുകളിലെ പല ഭാഗങ്ങളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണ്. ഹറമിനടുത്ത മുദ്ദഇ, ശാമിയ, ഖറാറ എന്നീ ഡിസ്ട്രിക്റ്റുകൾ ഇതിലുൾപ്പെടും. കിഴക്ക് ഭാഗത്ത് നിന്ന് ചന്ദ്രക്കല ആകൃതിയിൽ ആരംഭിക്കുന്ന വികസനം പടിഞ്ഞാറ് ശുബൈയ്ക്കയിലെ ഖാലിദ് ബ്‌നു വലീദ് റോഡ് വരെയും അൽമുദ്ദഇ, അബൂസുഫ്‌യാൻ, റാഖൂബ, ശാമിയയിലെ അബ്ദുല്ലാഹിബ്‌നു സുബൈർ റോഡുകളും കടന്ന് ജബലുൽ കഅബ വരെ നീളുന്നതാണ്. [[പ്രമാണം:Aerial View of Abraj Al Bait Under Construction.jpg|left|thumb|വളരെ വേഗത്തിൽ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്ന മക്കയുടെ ദൃശ്യം ]] നിലവിലുള്ള മെട്രോ റെയിൽവേ പദ്ധതി മക്ക പട്ടണത്തിന്റെ മുഴുവൻ ഭാഗങ്ങളെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിനു വേണ്ടി 180 കി. മീറ്ററിൽ നാല് ട്രാക്കുകളോട് കൂടിയ മെട്രോപാത നിർമ്മിക്കാനാണ് പദ്ധതി. 88 സ്‌റ്റേഷനുകളുണ്ടാകും. മക്കയുടെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് സ്‌റ്റേഷനോട് കൂടിയ മദീന- ജിദ്ദ- മക്ക പട്ടണങ്ങളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന അൽ ഹറമൈൻ റെയിൽവേ, ജംറയുടെ കിഴക്ക് അവസാനിക്കുന്ന അൽമശാഇർ റെയിൽവേ എന്നിവയുടെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായിട്ടുണ്ട്. ഈ രണ്ട് പദ്ധതികളെയും ഹറമുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഏറ്റവുമൊടുവിലത്തെ കണക്കെടുപ്പ് അനുസരിച്ച് മക്കയിലെ ജനസംഖ്യ1.8 ദശലക്ഷത്തിലധികമാണ്. അടുത്ത 20 വർഷത്തിനുള്ളിൽ അത് 2.5 ദശലക്ഷം കവിയുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. ഇതിനുപുറമെ ഒരോ വർഷവും 20 ലക്ഷത്തിനകം ആളുകൾ ഹജ്ജിനും അഞ്ച് ദശലക്ഷത്തോളം പേർ ഉംറക്കും എത്തുന്നുണ്ട്. ഇവരുടെ യാത്രാ നടപടികൾ എളുപ്പമാക്കാൻ മെട്രോ സഹായിക്കും<ref>{{Cite web |url=http://www.constructionweekonline.com/article-12861-27bn-makkah-development-plan-to-be-showcased/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-19 |archive-date=2015-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150607123148/http://www.constructionweekonline.com/article-12861-27bn-makkah-development-plan-to-be-showcased/ |url-status=live }}</ref>. കിങ് അബ്ദുല്ല ഹറം വടക്കേ മുറ്റ വികസനപദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി മദീനയിലുള്ളത് പോലെ മക്ക ഹറം മുറ്റങ്ങളിൽ തണലിടുന്ന കുടകളും ഹെലിപാഡും നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികൾ ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. എട്ട് വലിയ കുടകളും 42 ചെറിയ കുടകളും രണ്ട് ഹെലിപാഡുകളാണ് നിർമ്മിക്കുന്നത്. വലിയ കുടകൾ 53x53 മീറ്ററും ചെറിയ കുടകൾ 25x25 മീറ്റർ അളവിലുമുള്ളതാണ്. നൂതന സംവിധാനത്തിൽ ആകർഷകമായ രീതിയിലാണ് കുടകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നത്. കിങ് അബ്ദുല്ല ഹറം വികസനപദ്ധതിയും പ്രഥമ സൗദി ഹറം വികസനവും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പദ്ധതിയിൽ നാല് പാലങ്ങളുണ്ട്. അഞ്ചാമത്തേത് കിങ് അബ്ദുല്ല ഹറം വികസന പദ്ധതിയെ സഫാ-മർവയുമായി (മസ്അ) ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതാണ്. നിലവിലെ ഹറമിന്റെ വാസ്തുശിൽപ ചാരുതക്ക് സമാനമായ രീതിയിലാണ് പുതിയ വികസനപദ്ധതികളും നടപ്പിലാക്കുന്നത്. തീർഥാടകർക്ക് വെള്ളം കുടിക്കാനുള്ള ടാപ്പുകൾ, മാലിന്യം നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള നൂതന സംവിധാനം, ഇലക്ട്രിക് ലിഫ്റ്റുകൾ, കോണികൾ, മികച്ച എയർ കണ്ടീഷനിങ്-ലൈറ്റ് സംവിധാനങ്ങൾ, സുരക്ഷ നിരീക്ഷണത്തിനാവശ്യമായ സംവിധാനങ്ങൾ തുടങ്ങി തീർഥാടകർക്കാവശ്യമായ എല്ലാ സേവനങ്ങളും ലഭ്യമാകുന്ന തരത്തിലാണ് പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കുന്നത്. പുതിയ ഹറം വികസനം പൂർത്തിയാകുന്നതോടെ 15 ലക്ഷം പേർക്ക് കൂടി നമസ്കരിക്കാനുള്ള സൗകര്യമുണ്ടാകും. 75000 ചതു.മീറ്റർ സ്ഥലത്ത് വെള്ള ടാങ്ക്, എയർകണ്ടീഷനിങ് കേന്ദ്രം, മാലിന്യസംസ്കരണ പ്ളാൻറ് എന്നിവയും പദ്ധതിക്ക് കീഴിൽ ഉൾപ്പെടുന്നുണ്ട്. വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലായി 15000·ൽ അധികം കക്കൂസുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നുണ്ട്. ഏതു ഭാഗത്തു നിന്നും തീർഥാടകർക്ക് എത്തിപ്പെടാൻ കഴിയുന്ന സ്ഥലങ്ങളിലാണ് ഇവ നിർമ്മിക്കുന്നത്. ഉത്തൈബിയ, ജർവൽ, ജബലുൽ കഅബ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് കാൽനടയായി ഹറമിന്റെ വടക്ക് മുറ്റത്ത് എളുപ്പത്തിൽ എത്താൻ സഹായിക്കുന്ന നാല് തുരങ്കങ്ങളുടെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായി കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. === മക്കയുടെ അതിർത്തികൾ === [[കഅബ|കഅ‌ബയ്‌ക്ക്‌]] ചുറ്റുമുള്ള പള്ളിയാണ്‌ [[മസ്ജിദുൽ ഹറാം]]. ഹറം എന്നറിയപ്പെടുന്ന കഅ‌ബക്ക്‌ ചുറ്റുമുള്ള ഹറം മേഖല [[ഇബ്രാഹിം|ഇബ്രാഹിം നബിയുടെ]] കാലം മുതലേ അറിയപ്പെട്ടതാണ്‌. മക്കാ വിജയത്തിന്‌ ശേഷം മുഹമ്മദ്‌ നബി ഹറം മേഖലയുടെ അതിർത്തികൾക്ക്‌ പ്രത്യേക അടയാളമിടാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിരുന്നു. അന്ന്‌ മലകളും കുന്നുകളുമായിരുന്നു അടയാളങ്ങൾ. പിന്നീട്‌ വന്ന പല പ്രധാനികളും ഭരണകർത്താക്കളും ഹറമിന്റെ പരിധിയെവിടെയാണെന്ന്‌ ജനങ്ങളറിയാൻ വേണ്ടി അടയാളങ്ങൾ പുതുക്കിക്കൊണ്ടിരുന്നു. അവസാനമായി സൗദി അറേബ്യയുടെ മുൻ ഭരണാധികാരി ഫഹദ് രാജാവ് പ്രമുഖ പണ്ഢിതസഭയുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഏറ്റവും വ്യക്തമായ അടയാളങ്ങൾ ഹറം അതിർത്തികളിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. വിശുദ്ധ ഹറമിന്റെ അതിർത്തി ഏറ്റവും കൂടുതൽ അകന്നു നിൽക്കുന്നത് പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്തുകൂടി [[ജിദ്ദ]] വഴി മക്കയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നിടത്താണ്. പ്രസ്തുത അതിർത്തിയിൽ നിന്ന് കഅബയിലേക്ക് പതിനെട്ട് മൈൽ ദൂരമാണുള്ളത്. ജിദ്ദയിൽ നിന്നും മക്കയിലേക്കുള്ള എക്സ്പ്രസ്സ്‌ റോഡിൽ പെട്ട ഈ സ്ഥലത്തിന് ഹുദൈബിയ എന്നും ശുമൈസി എന്നും പേരുണ്ട്. ഇന്ന് ‌സൗദി അറേബ്യൻ ഭരണകൂടം കൂറ്റൻ കാലുകളിൽ വലിയ ബോർഡുകൾ സ്ഥാപിച്ച്‌ [[അറബി|അറബിയിലും]] [[ഇംഗ്ലീഷ്|ഇംഗ്ലീഷിലും]] വ്യക്തമായി എഴുതി വെച്ചിട്ടുണ്ട്. വളരെ ദൂരെ നിന്ന്‌ പോലും കാണാൻ കഴിയുന്ന വിധത്തിലാണ്‌ ഇവ സ്ഥാപിച്ചത്‌. ഏകദേശം 550 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ ആണ്‌ ഹറം മേഖലുടെ വിശാലത<ref>{{Cite web |url=http://www.islamicencyclopedia.org/%28S%28ndj3nmfgxsbiav45us31hhvf%29%29/Default.aspx?Page=Haram&NS=&AspxAutoDetectCookieSupport=1 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2021-12-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211202120345/http://www.islamicencyclopedia.org/%28S%28ndj3nmfgxsbiav45us31hhvf%29%29/Default.aspx?Page=Haram&NS=&AspxAutoDetectCookieSupport=1 |url-status=live }}</ref>. ഹറം മേഖലയുടെ പ്രധാന അതിർത്തികളായി കണക്കാക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ ഇവയാണ്‌: * തൻഈം മക്കയുടെ വടക്കുഭാഗത്തുള്ള മസ്‌ജിദ്‌ ആഇശ നിലകൊള്ളുന്ന തൻഈം എന്ന സ്ഥലം. ഇവിടെ നിന്ന്‌ കഅബയിലേക്ക്‌ 7.5 കിലോമീറ്ററാണ്‌. ഇതാണ്‌ കഅബയോട്‌ ഏറ്റവും അടുത്ത അതിർത്തി. ഹറം അതിരുകളിൽ ഏറ്റവും ദൂരം കുറഞ്ഞ തൻഈം പ്രദേശത്തേക്കാണ് അധികമാളുകളും മക്കയിൽ നിന്നും ഉംറക്ക് ഇഹ്റാം ചെയ്യാനുദ്ദേശിച്ച് പോകാറുള്ളത്. അവിടെ മസ്ജിദ് ആഇശ എന്ന പേരിൽ വിശാലമായ പള്ളിയും കുളിക്കാനും മറ്റുമുള്ള സൌകര്യങ്ങളുമുണ്ട്. * ജിഅറാന ഹറമിന്റെ മറ്റൊരു അതിർത്തിയാണ്‌ ജിഅറാന. ഇവിടെ നിന്ന്‌ 22 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ്‌ കഅ‌ബയിലേക്ക്‌. ബനൂതമീം കുടുംബത്തിലെ ഒരു സ്‌ത്രീയുടെ പേരാണിത്‌. കഅ‌ബയുടെ വടക്ക്‌ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്‌ ഇതിന്റെ തൊട്ടടുത്തുള്ള ശരീഫിൽ നിന്ന്‌ ഇപ്പോൾ നേരിട്ട്‌ ഒരു റോഡ്‌ മക്കാ പട്ടണത്തിലേക്കുണ്ട്‌. ആയിരം പേർക്ക്‌ നമസ്‌കരിക്കാനുള്ള ഒരു പള്ളി ഇവിടെയുണ്ട്‌. ജിഅറാന എന്ന സ്ഥലത്ത് പോയാണ് മുഹമ്മദ്‌ നബി ഉംറക്ക് ഇഹ്റാം ചെയ്തത്. അതിനാൽ ഏറ്റവും നല്ലത് അവിടെ വെച്ച് ഇഹ്റാം ചെയ്യുന്നതാണ്. * ഹുദൈബിയ മക്കയുടെയും ജിദ്ദയുടെയും ഇടയിലുള്ള ഹറം മേഖലയ്‌ക്ക്‌ പുറത്തായി നില്‌ക്കുന്ന ഒരു സ്ഥലമാണ്‌ ഹുദൈബിയ. അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന ഒരു കിണറിന്റെ പേരാണ്‌ ഹുദൈബിയ. ഇപ്പോൾ ഈ സ്ഥലത്തിന്‌ സുമേശിയെന്നാണ്‌ പേര്‌. ഇവിടെ നിന്ന്‌ 24 കിലോമീറ്ററാണ്‌ മക്കാ പട്ടണത്തിലേക്ക്‌. ജിദ്ദയുടെയും മക്കയുടെയും ഇടയിലുള്ള പ്രധാന ചെക്ക്‌പോസ്റ്റ്‌ സുമേശിയിലാണ്‌. ഹിജ്‌റ 6ൽ നടന്ന പ്രശസ്‌തമായ രിദ്‌വാൻ പ്രതിജ്ഞ ഹുദൈബിയയിൽ വെച്ചായിരുന്നു. ഹുദൈബിയ സന്ധി ഇസ്‌ലാമിക ചരിത്രത്തിലെ ഒരു സുപ്രധാന വഴിത്തിരിവായിരുന്നു. അവിടെയുള്ള ഒരു വൃക്ഷത്തിന്റെ ചുവട്ടിൽ വെച്ചായിരുന്നു മുഹമ്മദ്‌ നബി പ്രതിജ്ഞയെടുത്തത്‌. * നഖ്‌ല മറ്റൊരു അതിർത്തി മക്കയുടെയും ത്വാഇഫിന്റെയും ഇടയിലുള്ള നഖ്‌ലയാണ്‌. കഅബയുടെ വടക്ക്‌ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന നഖ്‌ല യമാനിയുടെയും കിഴക്ക്‌ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന നഖ്‌ല ശാമിയുടെയും ഒന്നിച്ചുള്ള കേന്ദ്രമാണ്‌ നഖ്‌ല. മസ്‌ജിദുൽ ഹറാമിൽ നിന്നും 45 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ്‌ ഈ സ്ഥലം. [[മുഹമ്മദ്|മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ]] പ്രശസ്‌തമായ [[താഇഫ്]] യാത്രയുമായി നഖ്‌ല ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പ്രവാചകത്വത്തിന്‌ ശേഷം മക്കയിലെ ഖുറൈശികളുടെ ഉപദ്രവത്തിൽ നിന്നും രക്ഷ കിട്ടാൻ തന്റെ കുടുംബങ്ങളുള്ള ത്വാഇഫിലേക്ക്‌ പോയി നിരാശനായി മടങ്ങുമ്പോൾ പ്രവാചകൻ വഴിമധ്യേ നഖ്‌ലയിൽ താമസിച്ചിരുന്നു. കൂടാതെ ഇസ്‌ലാമിക ചരിത്രത്തിലെ ഒരുപാട്‌ സംഭവങ്ങൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം സാക്ഷിയായിട്ടുണ്ട്‌. * അറഫ വിശുദ്ധ ഹറം മേഖലയുടെ മറ്റൊരു അതിർത്തി അറഫയാണ്‌. ഹജ്ജ്‌ തീർത്ഥാടകർ നിർബന്ധമായും ഒരു ദിവസം പ്രഭാതത്തിനും സൂര്യാസ്‌തമയത്തിനുമിടയിൽ കഴിച്ചുകൂട്ടേണ്ട പ്രദേശമാണിത്‌. കഅബയിൽ നിന്‌ 18 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ്‌ ഈ സമതല പ്രദേശം. മൂന്നരലക്ഷം പേർക്ക്‌ നമസ്‌കരിക്കാൻ സൗകര്യമുള്ള വിശാലമായ മസ്‌ജിദ്‌ നമിറ ഇവിടെയാണ്‌. ഹറം പരിധിക്ക്‌ പുറത്താണ്‌ അറഫാ പ്രദേശം. അദാത്ത്‌ ലബൻ എന്ന തെക്ക്‌ ഭാഗത്തുള്ള സ്ഥലമാണ്‌ ഹറമിന്റെ മറ്റൊരു അതിർത്തി. മസ്‌ജിദുൽ ഹറാമിൽ നിന്നും 16 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണിത്‌. ഇന്ന്‌ ഈ സ്ഥലത്തിന്‌ ഉഖൈശിയ്യ എന്നാണ്‌ പേര്‌. ആ ഭാഗത്തുണ്ടായിരുന്ന ഒരു നാട്ടുരാജാവായ ഇബ്‌നു ഉഖൈശിന്റെ പേരിലാണ്‌ ഇപ്പോൾ ഈ സ്ഥലം അറിയപ്പെടുന്നത്‌<ref>{{Cite web |url=http://www.lawaonline.com/blog/boundaries-of-haram-makkah/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-23 |archive-date=2012-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120602173523/http://www.lawaonline.com/blog/boundaries-of-haram-makkah/ |url-status=dead }}</ref>. === മക്ക ക്ലോക്ക് ടവർ === {{പ്രലേ|അബ്രാജ് അൽ ബൈത് ടവർ}} [[പ്രമാണം:Clock tower makkah.jpg|left|thumb|മക്ക ക്ലോക്ക് ടവർ]] [[പ്രമാണം:Clock tower02.jpg|right|thumb|ക്ലോക്ക് ടവറിന്റെ പിൻവശം]] ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സമയഗോപുരമാണ് മക്ക ക്ലോക്ക് ടവർ<ref>{{Cite web |url=http://www.skyscrapercenter.com/building.php?building_id=%2084 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-23 |archive-date=2012-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121115190814/http://www.skyscrapercenter.com/building.php?building_id=%2084 |url-status=dead }}</ref>. മക്കയിൽ മസ്ജിദുൽ ഹറമിനോട് ചേർന്നുള്ള [[അബ്രാജ് അൽ ബൈത് ടവർ|അബ്രാജ് അൽബൈത്ത് ടവറിലാണ്]] (മക്ക റോയൽ ക്ലോക്ക് ടവർ). [[ബുർജ് ഖലീഫ]] കഴിഞ്ഞാൽ ലോകത്ത് രണ്ടാം സ്ഥാനവും ഈ കെട്ടിടത്തിനാണ്. [[ലണ്ടൻ]] ടവറിലുള്ള ബിഗ് ബൻ വാച്ചിന്റെ ആറിരട്ടി വലിപ്പമാണ് മക്ക ടവർ വാച്ചിനുള്ളത്. പകൽവെട്ടത്തിൽ സ്വർണനിറത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഘടികാരങ്ങളും ചന്ദ്രക്കലയും രാത്രിവെളിച്ചത്തിൽ ഹരിതപ്പകർച്ച നേടും. ഘടികാരമുഖം രാത്രിയിൽ പ്രകാശമാനമാക്കുന്നതിന് എട്ടു ലക്ഷം എൽ.ഇ.ഡി. ബൾബുകൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. ടവറിന്റെ നാലു വശത്തുമുള്ള ക്ലോക്കുകളിൽ രണ്ടെണ്ണത്തിന് 80 മീറ്റർ ഉയരവും 65 മീറ്റർ വീതിയും 35 മീറ്റർ വ്യാസവുമുണ്ട്. മറ്റ് രണ്ട് ക്ലോക്കുകളുടെ വ്യാസം 25 മീറ്ററാണ്. 400 മീറ്ററിലധികം ഉയരത്തിലുള്ള ക്ലോക്ക് മക്കയിലെ മുഴുവൻ ജില്ലകളിൽ നിന്നുംകാണാനാകും. [[ജർമ്മനി]], [[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള എഞ്ചിനീയർമാരും [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിൽ]] നിന്നുള്ള വിദഗ്ദ്ധരുമാണ് രൂപകൽപനയും നിർമ്മാണവും പൂർത്തിയാക്കിയത്. ഇടിമിന്നലേൽക്കാതിരിക്കാനുള്ള പ്രത്യേക സംവിധാനവും ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഏഴു കിലോമീറ്റർ അകലെ നിന്നുവരെ ഗോപുരം കാണാൻ സാധിക്കും. മക്ക റോയൽ ക്ലോക്ക് ടവർ 2011-ൽ ആണ് പൂർണമായും പ്രവർത്തനക്ഷമമായത്. അതോടെ ഗ്രീനിച്ച് മീൻ ടൈമിനു (ജി.എം.ടി) പകരമായി മക്ക മീൻടൈമും (എം.എം.ടി) നിലവിൽ വന്നു<ref>{{Cite web |url=http://leanman.hubpages.com/hub/Makkah-Clock-Royal-Tower |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-12 |archive-date=2012-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120126062552/http://leanman.hubpages.com/hub/Makkah-Clock-Royal-Tower |url-status=live }}</ref>. === ടൂറിസവും വിനോദവും === ഹജ്ജ് ഉംറ തീർഥാടകരെ ആശ്രയിച്ചു മാത്രമാണ് ഇവിടെ ടൂറിസം രംഗം നില നിൽക്കുന്നത്. ഹജ്ജ് ഉംറ തീർഥാടകരെ താമസിപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന കെട്ടിടങ്ങൾ ലൈസൻസിനായി ടൂറിസംവകുപ്പ് വെബ്സൈറ്റിൽ റജിസ്റ്റർ ചെയ്യണം. 2013-ലെ കണക്ക് പ്രകാരം മക്കയിൽ 644 താമസ കേന്ദ്രങ്ങൾ ടൂറിസം ലൈസൻസുള്ളതുണ്ട്. ഇതിൽ 15 ലക്ഷത്തോളം പേരെ ഉൾകൊള്ളാനാകും വിധം 123500 റൂമുകളുണ്ട്. ലൈസൻസുള്ള ഹോട്ടലുകളുടെ എണ്ണം 564 ആണ്. ഇതിൽ 19 എണ്ണം ഫൈവ് സ്റ്റാറും 17 എണ്ണം ഫോർസ്റ്റാറും 117 എണ്ണം ത്രീസ്റ്റാറും 104 എണ്ണം റ്റൂസ്റ്റാറും ഗണത്തിൽപ്പെടും. കൂടാതെ 80 ലൈസൻസുള്ള ഫർണിഷ്ഡ് അപാർട്ട്മെൻറുകളും മക്കയിലുണ്ട്. [[തീർത്ഥാടനം|തീർത്ഥാടനത്തിനൊപ്പം]] വിനോദത്തിനുതകുന്ന നിരവധി പൂന്തോട്ടങ്ങളും പാർക്കുകളും ഉൾകൊള്ളുന്ന പ്രദേശമാണ് മക്ക. കുട്ടികൾക്ക് കളിക്കാനും വിനോദത്തിനുമായി നഗരത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ 193 പാർക്കുകളും പൂന്തോട്ടങ്ങളും ഉണ്ട്. നഗര സൌന്ദര്യവൽക്കരണ പദ്ധതിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി പുതിയതായി അൽ നവാരിയ ഗാർഡൻ എന്ന പേരിൽ ഒരു വലിയ പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്<ref name= />. ചൂട് കാലത്ത് രാത്രി സമയങ്ങളിൽ പാർക്കുകളിൽ ആളുകൾ കൂടുതലായി എത്തുന്നു. കഠിനമായ ചൂടും ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വെല്ലുവിളികളും കാരണം ചെടികളും മൃഗങ്ങളും അപൂർവമായി മാത്രമേ മക്കയിൽ കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ. പ്രകൃതി സംരക്ഷണത്തിന്റെയും നഗരസൌന്ദര്യ വൽക്കരണത്തിന്റെയും ഭാഗമായി മക്ക നഗരസഭ പലവിധത്തിലുള്ള അക്കേഷ്യകളും ഈന്തപ്പനകളും ചെറിയ ചെടികളും എല്ലായിടത്തും വെച്ച് പിടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. വന്യ മൃഗങ്ങളായ കാട്ടുപൂച്ച, ചെന്നായ, കാട്ടുനായ, കുറുക്കൻ, കീരി എന്നിവയെ മക്കയിലെ ജനവാസമില്ലാത്ത പർവതങ്ങളിൽ കാണാം<ref name= />. === കായിക രംഗം === 1945-ൽ സ്ഥാപിതമായ അൽ-വഹ്ദ ക്ലബ്‌ ആണ് മക്കയിലെ കായിക മേഖലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രമുഖ ക്ലബ്‌. മക്കയിലെ സാമൂഹിക, സാംസ്കാരിക മേഖലകളിലും അൽ-വഹ്ദ ക്ലബ്‌ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. മറ്റു സൗദി നഗരങ്ങളിലേതു പോലെ [[ഫുട്ബോൾ]] തന്നെയാണ് മക്കയിലെയും പ്രധാന കായിക മത്സരം.38,000 പേരെ ഉൾക്കൊള്ളാവുന്ന കിംഗ്‌ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ സ്റ്റേഡിയം ആണ് മക്കയിലെ വലിയ സ്റ്റേഡിയം<ref name= />. === സുരക്ഷാ സംവിധാനം === [[പ്രമാണം:Jamarat Bridge in Mina.JPG|left|thumb|തീർത്ഥാടകരുടെ സുരക്ഷയ്ക്ക് വേണ്ടി അഞ്ചു നിലകളിൽ നിർമ്മിച്ച ജംറ]] ഹജ്ജ്- ഉംറ കർമങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ലോക രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നും വരുന്ന വിശ്വാസികൾക്ക് സുരക്ഷയൊരുക്കുന്നതിനു വേണ്ടി അത്യന്താധുനിക സംവിധാനങ്ങളാണ് ഇവിടെ ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. മക്കയിലെ അടിയന്തര സേവനത്തിനായി പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയം ഹോയ്‌സർ ഇനം ഹെലികോപ്റ്ററുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. തീകെടുത്തുന്നതിനും, അടിയന്തര ആരോഗ്യ സേവനം നടത്തുന്നതിനുമാണ് പ്രധാനമായും ഇത്തരം ആധുനിക ഇനം [[ഹെലികോപ്റ്റർ|ഹെലികോപ്റ്ററുകൾ]] ഉപയോഗിക്കുന്നത്. തിരക്കുള്ള സമയങ്ങളിൽ മക്കയിലേക്ക് എത്തുന്ന എല്ലാ റോഡുകളിലും ഹറമിനടുത്തും സുരക്ഷാ ട്രാഫിക് നിരീക്ഷണത്തിനായി ഇത്തരം ഹെലികോപ്റ്ററുകൾ ചുറ്റിക്കറങ്ങി കൊണ്ടിരിക്കും. ആധുനിക സംവിധാനങ്ങളോടു കൂടിയ ഈ ഹെലികോപ്റ്ററുകൾ ഏത് പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയിലും പറക്കാൻ കഴിയുന്നവയാണ്. നൂതന വയർലസ് സംവിധാനവും ഇരുട്ടിൽ കാണാൻ കഴിയുന്ന ക്യാമറ സംവിധാനങ്ങളും ഇവക്കുണ്ട്. ഹറമിനടുത്ത് സുരക്ഷാ ട്രാഫിക് നിരീക്ഷണത്തിനും ടവറുകളിലെ അടിയന്തര സേവനത്തിനും ആംബുലൻസ് സേവനത്തിനുമെല്ലാം ഇത്തരം ഹെലികോപ്റ്ററുകൾ ആണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. കൂടാതെ പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾക്കിടയിലെ തീർത്ഥാടകരുടെ പോക്കുവരവുകൾ നിരീക്ഷിക്കുന്നതിന് രാത്രിയിലും നിരീക്ഷണം നടത്താൻ കഴിയുന്ന അത്യാധുനിക സങ്കേതിക സംവിധാനങ്ങളോട് കൂടിയ എസ്-92 വിമാനങ്ങളും ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. [[വെള്ളപ്പൊക്കം]] പോലുള്ള അടിയന്തര ഘട്ടങ്ങളിലെ രക്ഷാ പ്രവർത്തനത്തിന് സിവിൽ ഡിഫെൻസിന് കീഴിൽ മിനായിൽ വിവിധ യൂണിറ്റുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. വെള്ളത്തിൽ കുടുങ്ങിയവരെ രക്ഷപ്പെടുത്താനും തെരച്ചിൽ നടത്താനും പ്രാപ്തരായ വിദഗ്ദ്ധർ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണ് ഈ യൂണിറ്റുകൾ. ഇവർക്കാവശ്യമായ ബോട്ടുകളും മറ്റ് ഉപകരണങ്ങളും സിവിൽ ഡിഫൻസ് മിനയിൽ പ്രത്യേകമായി തന്നെ ഒരുക്കാറുണ്ട്‌<ref>http://www.go-makkah.com/english/news/00559/saudi-civil-defense-launches-hajj-weather-hotline.html</ref>. [[റമദാൻ|റമദാനിലെ]] തിരക്ക് നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനു വേണ്ടി പൊലീസിനു പുറമെ സുരക്ഷാ കാര്യങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുന്നതിനായി ഉംറ സേനയും രംഗത്തുണ്ടാകാറുണ്ട്. അടിയന്തരഘട്ടം നേരിടുന്നതിനു വിവിധ ഗവൺമെന്റ് വകുപ്പുകളുമായി സഹകരിച്ചു എകീകൃത കൺട്രോൾ റൂം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഹറമിലേക്കുള്ള തീർത്ഥാടകരുടെ പോക്കുവരവുകൾ എളുപ്പമാക്കുന്നതിന് റോഡുകളിൽ കൂടുതൽ ചെക്‌പോയിന്റുകൾ സ്ഥാപിക്കാറുണ്ട്. ഹറമിനടുത്ത റോഡുകളിലെ തിരക്ക് കുറക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി നമസ്‌കാരത്തിന്റെ മുമ്പും ശേഷവും ഓരോ മണിക്കൂർ ഹറമിനടുത്തേക്ക് വാഹനങ്ങൾക്ക് നിയന്ത്രണമേർപ്പെടുത്തും. വെള്ളിയാഴ്ച [[ജുമുഅ|ജുമുഅക്ക്]] മുമ്പ് ഒരു മണിക്കൂറും ശേഷം രണ്ട് മണിക്കൂറുമായിരിക്കും വാഹന നിയന്ത്രണം. ഹറം പരിസരം, തീർത്ഥാടകർ കടന്നുപോകുന്ന റോഡുകൾ, ടവറുകൾ, താമസകേന്ദ്രങ്ങൾ, പവർ സ്‌റ്റേഷനുകൾ, തുരങ്കങ്ങൾ, പാർക്കിങ് കേന്ദ്രങ്ങൾ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ നിരീക്ഷണം ശക്തിപ്പെടുത്താറുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://arabnews.com/saudiarabia/article117536.ece |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-19 |archive-date=2012-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120407180514/http://arabnews.com/saudiarabia/article117536.ece |url-status=live }}</ref>. വഴികളിലെ ഇരുത്തവും കിടത്തവും തടയുക, തീർഥാടകർക്ക് മാർഗദർശനം നൽകുക, ബോർഡുകളും മാപ്പുകളും സ്ഥാപിക്കുക, ഹജ്ജ് സംബന്ധമായ പുസ്തകങ്ങളും ഗൈഡുകളും വിതരണം ചെയ്യുക തുടങ്ങിയവയെല്ലാം സുരക്ഷാ സംവിധാനത്തിന്റെ ഭാഗമായി നടക്കുന്നു. === പ്രവേശനം === [[പ്രമാണം:Riyadh-Makkah Road near Tuwaiq Escarpment.JPG|right|thumb|റിയാദ്-മക്ക റോഡ്‌]] മക്കയിലേക്ക് [[മുസ്ലിം|മുസ്ലിംകൾക്ക്]] മാത്രമാണ് പ്രവേശനമുള്ളത് <ref name= />. മറ്റു സ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്നും വരുന്ന വാഹനങ്ങൾ മക്കക്കടുത്തുള്ള പ്രവേശന കവാടത്തിൽ വെച്ച് സൗദി [[പാസ്പോർട്ട്]] വിഭാഗത്തിന്റെ കർശനമായ പരിശോധനക്ക് ശേഷമാണ് കടത്തി വിടുന്നത്. അഭ്യന്തര തീർത്ഥാടകരിൽ തസ്രീഹ് (അനുമതി പത്രം) ലഭിച്ചവർക്ക് മാത്രമാണ് ഹജ്ജിനു മക്കയിലേക്ക് പ്രവേശനമുള്ളത്‌. അഞ്ചു വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ മാത്രമാണ് ഹജ്ജ് അനുമതി പത്രം ലഭിക്കുക. ചെക്ക്പോസ്റ്റുകളിൽ തസ്രീഹ്, ഇഖാമ(താമസ രേഖ) എന്നിവ വ്യാജമാണോ എന്ന് പരിശോധിക്കാൻ അത്യാധുനിക ഉപകരണങ്ങൾ സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഹജ്ജ് വേളയിൽ മക്കയിൽ വിവിധ ജോലികളിലേർപ്പെടുന്നവർ അതിനായുള്ള അനുമതി പത്രം നേടിയിരിക്കണം. പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിലേക്കുള്ള അവരുടെ പ്രവേശനം, ജോലി എന്നിവ എളുപ്പമാക്കുന്നതിനാണ് സൗദി ഹജ്ജ് അനുമതി പത്ര വിഭാഗം ഈ പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചിരിക്കുന്നത്. കരാർ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ജോലിക്കാണോ കച്ചവട ആവശ്യത്തിനാണോ തുടങ്ങി പുണ്യ സ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാനുള്ള കാരണങ്ങൾ സ്പോൺസറുടെ ഉത്തരവാദിത്തത്തിൽ അനുമതി പത്രത്തിൽ വ്യക്തമാക്കണം. കൂടാതെ ജോലിക്ക് നിയമിക്കപ്പെടുന്ന ആൾ ഇഹ്റാമിൽ പ്രവേശിക്കാനും പാടില്ല. ചെക്പോസ്റ്റുകളിൽ പിടികൂടി തിരിച്ചയച്ച നിയമലംഘകരും നുഴഞ്ഞുകയറ്റക്കാരുമായ തീർഥാടകർക്കെതിരെ ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം ഇൻവെസ്റ്റിഗേഷൻ ആൻറ് പ്രോസിക്യൂഷന് മുമ്പാകെ ഹാജരാക്കി നിയമാനുസൃത ശിക്ഷാനടപടികൾ കൈക്കൊള്ളും<ref name= />. [[പ്രമാണം:Miqat Yalamlam.jpg|left|thumb|മക്കയുടെ കിഴക്ക് ഭാഗത്ത് നിന്നും വരുന്ന ഹജ്ജ് ഉമ്ര യാത്രികരുടെ മീകാത്തായ യലംലം മസ്ജിദ്]] വിദേശത്തു നിന്നും വരുന്നവർ അംഗീകൃത ഏജൻസികളിൽ നിന്നും [[ഹജ്ജ്]]-[[ഉംറ]] വിസകൾ തരപ്പെടുത്തണം.അംഗീകൃത ഏജൻസികളും ഉപ ഏജൻസികളും ഹജ്ജ് - ഉംറ സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നുണ്ട്. സൗദി അറേബ്യൻ അധികാരികളിൽ നിന്നും അനുമതി പത്രം നേടിയ ഏജൻസികളാണ് അംഗീകൃത ഏജൻസികൾ. അംഗീകാരമുള്ള ഏജൻസികളിൽ നിന്നും വിസ തരപ്പെടുത്തി നൽകുന്നവരാണ് ഉപ ഏജന്റുമാർ. തീർഥാടനത്തിനു പോകാൻ അവരവരുടെ പാസ്പോർട്ടുകൾ ഏജൻസികൾക്ക് നൽകി അതതു രാജ്യങ്ങളിലെ സൗദി നയതന്ത്ര കാര്യാലയങ്ങളിൽ വിസ മുദ്രണം ചെയ്യണം.തുടർന്ന് തീർഥാടകർക്കുള്ള എല്ലാ നടപടി ക്രമങ്ങളും പാലിച്ചു കൊണ്ട് യാത്ര ചെയ്യണം. മക്കയിലേക്കുള്ള തീർഥാടകർ ജിദ്ദ വിമാനത്താവളത്തിൽ ഇറങ്ങി റോഡ്‌ മാർഗ്ഗം ആണ് മക്കയിലെത്തുന്നത്<ref>{{Cite web |url=http://www.hajinformation.com/main/t30.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2012-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120216192011/http://www.hajinformation.com/main/t30.htm |url-status=live }}</ref>. === വാർത്താ വിനിമയ സംവിധാനം === [[പ്രമാണം:Setting up for live shot - Flickr - Al Jazeera English.jpg|left|thumb|ഹജ്ജ് സംപ്രേഷണം നടത്തുന്ന വാർത്താ സംഘം]] ഹിജാസ് കാലഘട്ടത്തിൽ ഹാഷിമീ ഭരണ കാലത്താണ് മക്കയിൽ ആദ്യമായി പരിമിതമായ രീതിയിൽ [[റേഡിയോ]] സംപ്രേഷണം തുടങ്ങുന്നത്. പിന്നീട് രണ്ടാം ലോക മഹാ യുദ്ധാനന്തരം മക്കയിലെ ഹജ്ജ് തീർഥാടനം റേഡിയോയിൽ സംപ്രേഷണം ചെയ്തു കൊണ്ട് വാർത്താ വിനിമയ രംഗത്ത് വലിയ ഒരു മാറ്റത്തിന് തുടക്കമിട്ടു. ഇപ്പോൾ [[ഹജ്ജ്]] കർമങ്ങൾ തത്സമയം സംപ്രേഷണം ചെയ്യാൻ വിദേശ ചാനലുകൾ അടക്കം നിരവധി മാധ്യമങ്ങൾ എത്തുന്നുണ്ട്. മക്കയിലെയും മദീനയിലെയും അഞ്ചു നേരമുള്ള നമസ്കാരങ്ങളും പ്രത്യേക ചടങ്ങുകളും സൗദി [[ടെലിവിഷൻ]] തൽസമയ സംപ്രേഷണം നടത്തുന്നുണ്ട്. സൗദിയിൽ നിന്നുള്ള ആഭ്യന്തര തീർഥാടകരടക്കം മുപ്പതു ലക്ഷത്തോളം ഹാജിമാർ ഒരേ സമയം ഹജ്ജിനു വേണ്ടി ഇവിടെ ഒരുമിച്ചു കൂടുന്നതിനാൽ സേവനദാതാക്കൾ നൂതന സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ ഇവിടെ സാധ്യമാക്കുന്നുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.telecompaper.com/news/stc-says-smart-device-use-surges-in-mecca-medina-in-ramadan |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2023-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230409164405/https://www.telecompaper.com/news/stc-says-smart-device-use-surges-in-mecca-medina-in-ramadan |url-status=live }}</ref>. [[സൗദി ടെലികോം കമ്പനി]] (എസ്.ടി.സി), ഇത്തിഹാദ് ഇതിസാലാത് (മൊബൈലി), സൈൻ എന്നിവയാണ് പ്രധാന ടെലിഫോൺ, [[ഇന്റർനെറ്റ്‌]] സേവന ദാതാക്കൾ. മക്ക, അറഫ, മിനാ, മുസ്ദലിഫ എന്നിവിടങ്ങളിൽ എല്ലാം പ്രത്യേകമായി താൽകാലിക ടവറുകളും മറ്റും ഉപയോഗിക്കുന്നു. തീർഥാടകർക്കു ഹജ്ജ് വേളയിൽ സൗജന്യ ഇന്റർനെറ്റ് സേവനവും നൽകാറുണ്ട്<ref>http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentID=2009112155094{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. സൗദി ഗെസെറ്റ്, ഒക്കാസ്, അൽ-മദീന, അൽ-ബിലാദ് അടക്കമുള്ള സൗദി അറബിൻ പത്രങ്ങളും തീർഥാടക നഗരമായത് കൊണ്ട് അന്താരാഷ്‌ട്ര പത്രങ്ങളും ഇവിടെ കൂടുതൽ പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. സൗദി അറേബ്യൻ ദേശീയ ചാനലുകളായ സൗദി ടി.വി 1 , സൗദി ടി.വി 2, സൗദി ടി.വി സ്പോർട്സ്, അൽ അക്ബരിയ കൂടാതെ മറ്റു സ്വകാര്യ ടെലിവിഷൻ, റേഡിയോ സേവന ദാതാക്കളും മക്കയിൽ നിന്നും തൽസമയ സംപ്രേഷണം നടത്തുന്നുണ്ട്. <ref>{{Cite web |url=http://www.meccatraveller.info/view/culture-lifestyle-in-mecca.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-23 |archive-date=2012-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121114050657/http://www.meccatraveller.info/view/culture-lifestyle-in-mecca.html |url-status=dead }}</ref>. === ഭിക്ഷാടനം === [[പ്രമാണം:Beggars out at Arafat - Flickr - Al Jazeera English.jpg|right|thumb|അറഫയിൽ ഭിക്ഷ യാചിക്കുന്ന കുട്ടി]] അധികൃതരുടെ കണ്ണ് വെട്ടിച്ചു ഭിക്ഷാടന മാഫിയ തന്നെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രദേശമാണ് മക്ക. കൈകാലുകൾ നഷ്ടപ്പെട്ട വികലാംഗരെ മക്കയിൽ കൊണ്ടുവന്ന് പണം വാരുന്ന സംഘങ്ങൾ തന്നെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഹജ്ജിന്റെ മറവിൽ ഭിക്ഷാടനത്തിനു വേണ്ടി കൊണ്ടുവരുന്ന വികലാംഗരും ദരിദ്രരുമാണ് സമയപരിധി കഴിഞ്ഞിട്ടും തിരിച്ചുപോകാതെ ഇവിടെ തങ്ങുന്നത്. തിരക്ക് സമയങ്ങളിലാണ് മക്കയിലെ തെരുവോരങ്ങളിൽ ഭിക്ഷാടകർ കൂടുതലായി കാണുന്നത്. മക്ക നഗരസഭ ഹറം അതിർത്തിയിൽ നിന്നും ഭിക്ഷാടകരെ പൂർണമായും നീക്കം ചെയ്യാറുണ്ട്. എങ്കിലും മക്കയുടെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളായ മിസ്ഫല, അജ്യാദ്, ശുബൈഖ, അഫയർ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിൽ കേന്ദ്രീകരിച്ചു ഭിക്ഷാടനം നടത്തുന്നു<ref name= />. ബംഗ്ളാദേശ്, ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഭിക്ഷാടകരാണ് കൂടുതലുള്ളത്. മക്ക പോലീസ് ഭിക്ഷാടന നിർമ്മാർജ്ജനത്തിന് സാമൂഹിക ക്ഷേമ വിഭാഗവുമായി സഹകരിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്നത് കാരണം ഒരു പരിധി വരെ ഇത് നിയന്ത്രണ വിധേയമാണ്<ref name= />. == തീർത്ഥാടനം == [[പ്രമാണം:La mecque pelerinage.png|right|thumb|ഹജ്ജ് കർമങ്ങൾ നടക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങളുടെ രൂപരേഖ (മസ്ജിദുൽ ഹറാം, മിന, അറഫ, മുസ്തലിഫ)]] ലോകത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും ഉള്ള മുസ്ലിങ്ങൾ [[ഹജ്ജ്]], [[ഉംറ]] കർമങ്ങൾ ചെയ്യാൻ മക്കയിലേക്കാണ് വരുന്നത്. വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ (ദുൽഹജ്ജ് മാസം 8 മുതൽ 12 വരെ) നടക്കുന്ന ഒരു ആരാധനാ കർമമായ ഹജ്ജ് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മുസ്ലീം തീർത്ഥാടനമാണ്<ref name= />. [[ഭൂമി|ഭൂമിയിൽ]] പടുത്തുയർത്തിയ ആദ്യ [[ആരാധനാലയം|ആരാധനാലയമായ]] കഅബ ലക്ഷ്യമാക്കിയാണ് വിശ്വാസികൾ ഇവിടേക്ക് പുറപ്പെടുന്നത്. [[ആദാം|ആദം നബി]] നിർമ്മിച്ചു പിന്നീട് [[ഇബ്രാഹിം|ഇബ്രാഹിം നബി]] പുതുക്കി പണിത ശേഷം വിശ്വാസികളെ ഇവിടേയ്ക്ക് ക്ഷണിക്കുകയായിരുന്നു. ഈ ക്ഷണം സ്വീകരിച്ചു കൊണ്ടാണ് ഇപ്പോഴും അനേക ലക്ഷം തീർത്ഥാടകർ മക്കയിലേക്ക് വരുന്നത്. ധനികനും ദരിദ്രനും ഭരണാധികാരിയും സാധാരണക്കാരനും കറുത്തവനും വെളുത്തവനും ഇവിടെ ഒരേ വേഷത്തിലും ഒരേ മന്ത്രത്തിലും ആണ് എത്തുന്നത്‌. [[പുരുഷൻ|പുരുഷന്മാരുടെ]] വേഷം മുണ്ടും മേൽമുണ്ടും ആണ്, സ്ത്രീകൾക്ക് [[പർദ്ദ|പർദ്ദയും]]. ഹജിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനമായ അറഫ സംഗമത്തിൽ എല്ലാവർക്കും ഒരേ സൗകര്യം മാത്രമാണ്. [[മിന|മിനയിലെ]] തമ്പുകളിൽ താമസിക്കുകയും തുടർന്ന് കല്ലേറിനു പോകുന്നതും എല്ലാം ഒരേ പോലെ തന്നെയാണ്. കഅബ പ്രദക്ഷിണത്തിനും രോഗികൾക്കല്ലാതെ പ്രത്യേകം വഴികളൊന്നുമില്ല. രോഗികൾക്ക് ഇരു ചക്ര കസേര ഉപയോഗിക്കാൻ പള്ളിയുടെ ഒന്നാം നിലയിൽ പ്രത്യേക സ്ഥലമുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/festivals-and-events-in-mecca/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-22 |archive-date=2012-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120125064011/http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/festivals-and-events-in-mecca/index.html |url-status=dead }}</ref>. === ഹജ്ജ് === {{പ്രലേ|ഹജ്ജ്}} [[പ്രമാണം:Mina's tents.JPG|left|thumb|ഹജ്ജ് ദിവസങ്ങളിൽ മിനായിൽ എത്തുന്ന തീർത്ഥാടകർ താമസിക്കുന്ന തമ്പുകൾ]] മക്കയിലെത്തുന്ന വിശ്വാസികളുടെ ഏറ്റവു പ്രധാന ആരാധനാ കർമമാണ് ഹജ്ജ്. മക്കയിൽ താമസിക്കുന്നവർ തൻഈം എന്ന പ്രദേശത്ത് നിന്നും മറ്റു പ്രദേശത്തു നിന്നും വരുന്നവർ മക്കയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിന് മുമ്പും ഇഹ്റാം ചെയ്യണം. തുടർന്ന് മക്കയിൽനിന്ന് ഏകദേശം 5 കി.മീ ദൂരത്തുള്ള മിനായിൽ മുത്വവ്വിഫ് ഒരുക്കുന്ന തമ്പുകളിൽ താമസിക്കുന്നു. അടുത്ത ദിവസം മിനായിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 11 കി.മീ ദൂരെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മൈതാനമായ അറഫയിലേക്ക് പോകുന്നു. [[ദുൽഹജ്ജ്]] 9ന് അറഫാത്തിൽ ഒരുമിച്ചു കൂടൽ നിർബന്ധമാണ്. അറഫാ സംഗമത്തിന് ശേഷം മിനായിൽനിന്ന് അറഫയിലേക്കുള്ള വഴിയിൽ ഏകദേശം 5 കി.മീ നീളത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മുസ്ദലിഫയിൽ രാപാർക്കുകയും വിശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യണം. ഇവിടെ നിന്നും ആണ് കല്ലേറ് നടത്തുന്നതിനു വേണ്ടി കല്ല്‌ എടുക്കുന്നത്. അടുത്ത ദിവസം രാവിലെ മിനയിലേക്ക് കല്ലെറിയാൻ പോകുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.performhajj.com/dos_and_donts.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-28 |archive-date=2012-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120321190400/http://www.performhajj.com/dos_and_donts.php |url-status=live }}</ref>. തുടർന്ന് തല മുണ്ഡനം ചെയ്തു മക്കയിലെത്തി വിടവാങ്ങൽ തവാഫ് ചെയ്യുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.islamicperspectives.com/Hajj.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-15 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110164906/http://www.islamicperspectives.com/Hajj.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/festivals-and-events-in-mecca/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-22 |archive-date=2012-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120125064011/http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/festivals-and-events-in-mecca/index.html |url-status=dead }}</ref>. [[പ്രമാണം:Amellie - Stoning of the devil 2006 Hajj.jpg|right|thumb|മിനായിലെ ജംറയിൽ കല്ലേറ് നടത്തുന്ന ഹജ്ജ് തീർഥാടകർ ]] ഏതാനും വർഷങ്ങളായി സൗദി ഭരണകൂടം മക്കയിൽ ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നടപ്പാക്കിയ നവീകരണ പദ്ധതിയുടെ ഫലമായി ഹജ്ജ് വേളയിൽ മിനായിൽ അനുഭവപ്പെടാറുള്ള തിക്കും തിരക്കും ഇപ്പോൾ അനുഭവപ്പെടുന്നില്ല<ref>http://www.hajinformation.com/display_news.php?id=3045{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.hajinformation.com/main/h50.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-28 |archive-date=2012-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120513183658/http://hajinformation.com/main/h50.htm |url-status=live }}</ref>. ശീതീകരിക്കപ്പെട്ട അഞ്ചുനില ജംറ സമുച്ചയം പൂർണസജ്ജമായതോടെ കൂടുതൽ പ്രയാസങ്ങളോ അത്യാഹിതങ്ങളോ ഇല്ലാതെ ഹാജിമാർക്ക് സുഗമമായി ജംറകളിൽ എറിയാൻ കഴിയുന്നു. മിനായിലെ ട്രെയിൻ സ്‌റ്റേഷനും ജംറ പാലവും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിച്ചതിനാൽ ഹാജിമാർക്ക് ജംറകളെറിയാൻ കൂടുതൽ സൗകര്യമുണ്ട്. മശാഇർ ട്രെയിൻ സംവിധാനം മിനായിലെ തിരക്ക് കുറക്കാൻ സഹായകരമായിട്ടുണ്ട്. ഹജ്ജ് വേളയിൽ മിനയിലെ ജംറകളിൽ കല്ലെറിയുന്ന തീർഥാടകർക്ക് ചൂടിന് ആശ്വാസം പകരാൻ നൂതന എയർകണ്ടീഷനിങ് സംവിധാനവും നിലവിലുണ്ട് . മരുഭൂമികളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നതരത്തിലുള്ള എയർകണ്ടീഷനിങ് യൂനിറ്റുകളാണ് ജംറകളിലെത്തുന്ന തീർഥാടകർക്ക് തണുത്ത കാറ്റ് ലഭിക്കാൻ ഇവിടെ ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഇതുമൂലം ജംറയുടെ ഏറ്റവും മുകളിലെ ഓപൺ ടെറസിലും പുറത്ത് മൈതാനത്തും ചൂടിന്റെ അളവ് 24 സെൽഷ്യസ് വരെയായി കുറക്കാനാവും. പുതിയ എയർകണ്ടീഷനിങ് യൂനിറ്റുകളിൽ നിന്ന് ഒരോ നിലകളിലുമുള്ള തീർഥാടകർക്ക് തണുത്ത കാറ്റ് ലഭിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രത്യേക സംവിധാനങ്ങൾ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. അഞ്ചാം നിലക്ക് മുകളിൽ ഫൈബർ കൊണ്ടുള്ള പന്തലുകളാണ് ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഇവിടെ ചൂട് കുറക്കുന്നതിന് ഫാനുകളും ഘടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. തിരക്കൊഴിവാക്കാൻ ജംറകളിലേക്കുള്ള വിവിധ പ്രവേശന കവാടങ്ങളിലും ചുറ്റുമുള്ള മൈതാനത്തും നൂറുക്കണക്കിന് സുരക്ഷ ഉദ്യോഗസ്ഥരെയും വിന്ന്യസിക്കാറുണ്ട്. തിരക്കിന്റെ ദൃശ്യങ്ങൾ തീർഥാടകർക്ക് ടന്റുകളിലൊരുക്കിയ ടെലിവിഷൻ സ്‌ക്രീനുകളിൽ തന്നെ കാണാം. കൂടാതെ ജംറകളിലേക്ക് എത്തുന്ന പ്രധാന റോഡുകളിൽ ഭീമൻ സ്‌ക്രീനുകളും ഉണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.reuters.com/article/2011/11/09/us-saudi-mecca-idUSTRE7A82R320111109 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2011-12-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111213153813/http://www.reuters.com/article/2011/11/09/us-saudi-mecca-idUSTRE7A82R320111109 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.hajinformation.com/main/m90.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2012-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120222224044/http://www.hajinformation.com/main/m90.htm |url-status=live }}</ref>. === ഉംറ === {{പ്രലേ|ഉംറ}} [[പ്രമാണം:Safa marwa.jpg|right|thumb|ഉംറയുടെ ചടങ്ങായ സഅയ് (സഫ-മർവ കുന്നുകൾക്കിടയിലൂടെയുള്ള നടത്തം)]] മക്കയിലെത്തുന്ന വിശ്വാസികളുടെ ഒരു പ്രധാന ആരാധനാ കർമമാണ് ഉംറ. ഉംറ നിർവഹിക്കാൻ [[ഹജ്ജ്]] കർമ്മത്തെപ്പോലെ പ്രത്യേക കാലമോ സമയമോ ഇല്ല. ഏത് കാലത്തും എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നിർവ്വഹിക്കാവുന്നതാണ്. ഒരു [[മുസ്‌ലിം|മുസ്ലിമിന്]] ജീവിതത്തിൽ ഒരിക്കൽ മാത്രം നിർബന്ധമുള്ള ആരാധനാ കർമമാണ് ഉംറ. മക്കയുടെ അതിർത്തിക്കു പുറത്തു നിന്നും കുളിച്ച് ഇഹ്‌റാം വസ്ത്രമണിഞ്ഞ് ഇഹ്‌റാമിൽ പ്രവേശിച്ചു ലബൈക ഉംറ എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുക. തുടർന്ന് ഉംറയുടെ മന്ത്രങ്ങൾ ചൊല്ലിക്കൊണ്ട് കഅബയിലേക്ക് നീങ്ങുക. കഅബയെ ഏഴു തവണ ത്വവാഫ് (ചുറ്റുക) ചെയ്യുക. മഖാമു ഇബ്‌റാഹീമിന്റെ പിന്നിൽ രണ്ടു റക്അത്ത് നമസ്‌കരിക്കുക. പിന്നീട് സഫയിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി മർവയിൽ അവസാനിക്കുന്ന വിധം ഏഴുതവണ നടക്കുക. തുടർന്ന് തലമുടി വെട്ടുകയോ വടിക്കുകയോ ചെയ്യണം. സ്ത്രീകൾക്ക് ഇഹ്‌റാമിന്ന് പ്രത്യേക വസ്ത്രമില്ല. അവർ തലമുടി കൂട്ടിപ്പിടിച്ച് അറ്റത്തുനിന്ന് അല്പം മുറിച്ചുകളഞ്ഞാൽ മതി<ref name= />. === മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ വീട് === [[പ്രമാണം:Prophet home.jpg|left|thumb|മക്കയിലെ മുഹമ്മദ്‌ നബി ജനിച്ചു എന്ന് പറയപ്പെടുന്ന പ്രദേശം]] മക്കയിലെ സഫ-മർവ കുന്നുകൾക്കടുത്തു സൂഖുല്ലൈലിലാണ് [[മുഹമ്മദ്|മുഹമ്മദ്‌ നബി]] ജനിച്ച വീട്<ref name= /><ref name= />. അബ്ദുള്ളയുടെയും ആമിനയുടെയും പുത്രനായി എ ഡി 571 -ൽ (റബിഉൽ അവൽ 12 ന്) ആയിരുന്നു മുഹമ്മദ് നബിയുടെ ജനനം. കുഞ്ഞിന് സ്തുതിക്കപ്പെട്ടവൻ എന്നർത്ഥം വരുന്ന മുഹമ്മദ് എന്ന പേര് നൽകിയത് മുത്തച്ഛനായിരുന്നു. മുഹമ്മദ്‌ നബി ജനിച്ചു എന്ന് പറയപ്പെടുന്ന അവിടെ ഇപ്പോൾ വഖഫ് മന്ത്രാലയത്തിന്റെ കീഴിൽ മക്തബതു മക്കതുൽ മുകറമ എന്ന പേരിൽ വലിയ ഒരു ലൈബ്രറി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ഹറമിന്റെ അടുത്തുള്ള ഈ ലൈബ്രറിയിൽ ഹറമിലെ പുരാതന ഗ്രന്ഥങ്ങൾ സൂക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്. ഇവിടേയ്ക്ക് പൊതു ജനങ്ങൾക്ക്‌ പ്രവേശനമുണ്ട്. മക്കയിലെത്തുന്ന വിശ്വാസികളുടെ പ്രധാന സന്ദർശന കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഈ പ്രദേശം. നബി ജനിച്ച പ്രദേശം എന്നതിന് വ്യക്തമായ തെളിവ് ഇല്ലാത്തതിനാൽ നമസ്കരിക്കലും പ്രത്യേക പ്രാർഥനകൾ നടത്തലും ഇവിടെ വിലക്കിയിട്ടുണ്ട്. === സംസം കിണർ === {{പ്രലേ|സംസം}} [[പ്രമാണം:Mecca_zamzam.jpg|right|thumb|സംസം വെള്ളം ശേഖരിക്കുന്ന വിശ്വാസികൾ]] മസ്ജിദുൽ ഹറമിനകത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കിണറാണ് [[സംസം]] കിണർ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇതിലെ വെള്ളം കുടിക്കുന്നതു കൊണ്ട് വളരെ അധികം പ്രതിഫലമുണ്ട് എന്നാണ് ഇസ്ലാം മത വിശ്വാസം. ചരിത്രത്തിലൊരിക്കലും വറ്റാത്ത മരുഭൂമിയിലെ ഈ നീരുറവ അത്ഭുത പ്രതിഭാസമാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.central-mosque.com/fiqh/zamzam.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-23 |archive-date=2012-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120309084426/http://www.central-mosque.com/fiqh/zamzam.htm |url-status=live }}</ref>. നാലായിരം വർഷമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന സംസം വെള്ളം ഒരു ഭരണക്കാലത്തും വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിൽ വിതരണം നടത്തിയിട്ടില്ല. സംസം കിണർ ആദ്യ കാലത്ത് സാധാരണ കിണറായിട്ടാണ് നില നിർത്തിയിരുന്നത്. എ ഡി 771-ൽ അബ്ബാസിയ ഖലീഫ അബൂ ജഹ്ഫർ അൽ-മൻസൂർ കിണറിനു മുകളിൽ താഴികക്കുടം നിർമ്മിച്ചു. എ ഡി 775 -ൽ അൽ മഹ്ദി കിണർ പുതുക്കി പണിതു മുകളിൽ തേക്ക് കൊണ്ട് താഴികക്കുടം നിർമ്മിച്ചു. എ ഡി 835-ൽ ഈ താഴികക്കുടം മാർബിൾ ആക്കി മാറ്റി. പിന്നീടും പല മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി. ഒട്ടോമാൻ ഭരണാധികാരി സുൽത്താൻ അബ്ദുൽ ഹമീദ് രണ്ടാമൻ 1915-ൽ കഅബയുടെ പ്രദക്ഷിണ മുറ്റത്തു നിന്നും കിണർ പള്ളിക്ക് പുറത്തേക്ക് വരെ നീട്ടി [[കഅബ]] പ്രദക്ഷിണം വയ്ക്കുന്നവർക്ക് തടസമുണ്ടാകാതെ ജലം ശേഖരിക്കാൻ സജ്ജമാക്കി. മക്കയിലെ കഅബാലയത്തിനു 20 മീറ്റർ അടുത്തായാണ് ഈ നീരുറവ. ഈ നീരുറവക്കടുത്തായി മൈലുകളോളം മറ്റു ജലാശയങ്ങളോ കിണറുകളോ ഇല്ല. ത്വവാഫിനു ശേഷം സംസം വെള്ളം കുടിക്കുന്നത് നബിചര്യയാണ്. ചിലർ പല ചികിത്സകൾക്കും സംസം ഉപയോഗിക്കുന്നു. സംസം വെള്ളത്തിന് പറയത്തക്ക ഒരു രുചിയോ നിറമോ ഇല്ല. ഹജ്ജിനായും ഉം‌റയ്ക്കായും ഇവിടെ എത്തുന്ന എല്ലാവർക്കും ആവശ്യം പോലെ ഇവിടെ നിന്നും വെള്ളം ശേഖരിച്ച് സ്വന്തം നാടുകളിലേക്ക് കൊണ്ട് പോകാവുന്നതാണ്. ആദ്യ കാലത്ത് ഇത് കല്ലുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് ചെറിയ ഒരു കുഴി മാത്രമായിരുന്നു. പിന്നീട് വന്ന ഖലീഫമാരും ഭരണാധികാരികളും സംസം കിണറിന് ഏറെ മാറ്റം വരുത്തി. ഇപ്പോൾ കിണർ മൂടി അടുത്തു തന്നെ പമ്പ്‌ ചെയ്ത് ടാപ്പുകളിലൂടെയാണ് വിശ്വാസികൾക്ക് നൽകുന്നത്<ref>{{Cite web |url=http://www.hajinformation.com/main/f0102.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-23 |archive-date=2012-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120117030806/http://www.hajinformation.com/main/f0102.htm |url-status=live }}</ref>. മക്കയിലെ കുദായിലാണ് പുതുതായി തുടങ്ങിയ കിങ് അബ്ദുല്ല സംസം വിതരണ കേന്ദ്രം. ഇവിടെ കാനുകളിൽ സംസം നിറക്കുന്നതും പാക്കിങും പ്രധാന ഗോഡൗണിൽ നിന്ന് വിതരണത്തിനായി കാനുകൾ കൗണ്ടറുകളിലെത്തുന്നതുമെല്ലാം ഓട്ടോമാറ്റിക് സംവിധാനത്തിലൂടെയാണ്. സംസം വിതരണ വിതരണത്തിന് 42 ഓട്ടോമാറ്റിക് പോയിന്റുകളുണ്ട്<ref name= />. കേന്ദ്രത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലൊരുക്കിയ വിതരണ കൗണ്ടറിൽ കാശടച്ച് മാഗ്‌നറ്റിക് കൂപ്പൺ വാങ്ങി വിതരണപോയിന്റിലെ യന്ത്രത്തിൽ വെച്ചുകൊടുത്താൽ സംസം കാനുകൾ താനെ ലഭിക്കും. ഒരാൾക്ക് ഒരു കാൻ എന്ന തോതിലാണ് വിതരണം ചെയ്യുന്നത്. 13405 ചതു.മീറ്റർ വിസ്തൃതിയിൽ മക്ക‍ ജലമന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിൽ ആണ് ഈ സംസം വിതരണ കേന്ദ്രം. സംസം ചരിത്രത്തിൽ ഏറ്റവും വലിയ വികസന പദ്ധതിയായ ഇവിടെ നിന്നും ദിവസവും അഞ്ച് ദശലക്ഷം ലിറ്റർ സംസം വിതരണം ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന അത്യാധുനിക സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്<ref name= />. === ശ്മശാനങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:Mecca-51.jpg|left|thumb|ജന്നത്തുൽ മുഅല്ല .ഖബറിടം]] മക്കയിൽ സൗദ് രാജകുടുംബാംഗങ്ങളെ മറവു ചെയ്യാറുള്ള അൽഅദ്ൽ, സ്വഹാബികളെയും മറ്റു പ്രധാനപ്പെട്ടവരെയും മറവു ചെയ്ത മഖ്ബറതുൽ മുഅല്ല, മഖ്ബറതുൽ ശ്ശറാഇ എന്നീ മൂന്ന് മഖ്ബറകളാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടവ. മക്കയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പൊതു ഖബർസ്ഥാൻ (ശ്മശാനം) ആണ് [[ജന്നത്തുൽ മുഅല്ല]]. ഇവിടെ ഒട്ടേറെ സ്വഹാബികളെയും മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ അടുത്ത കുടുംബ പരമ്പരയിൽ പെട്ടവരെയും മറവു ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. മദീനയിലെ [[ജന്നത്തുൽ ബഖീ|ജന്നത്തുൽ ബഖീക്ക്]] ശേഷം പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ് ചരിത്ര പ്രാധാന്യമുള്ള മക്കയിലെ ജന്നതുൽ മുഅല്ല. മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ ഭാര്യ ഖദീജയുടെ ഖബർ ഇവിടെയാണ്‌. മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ വലിയുപ്പമാരായിരുന്ന അബ്ദു മനാഫ്, ഹാഷിം, അബ്ദുൽ മുത്തലിബ്, മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ ഉമ്മ ആമിന ബീവി, എന്നിവരും ശൈശവത്തിൽ മരിച്ച നബിയുടെ പുത്രൻ ഖാസിം തുടങ്ങി നിരവധി പേരുടെ ഖബറുകൾ നില കൊള്ളുന്നത്‌ ഇവിടെയാണ്‌. മക്കയിൽ തീർഥാടനത്തിനു വന്നു മരണമടയുന്ന സ്വദേശികളും വിദേശികളും ആയ എല്ലാ വ്യക്തികളെയും ഇവിടെ മറവു ചെയ്യാറുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://valleyofpeaceus.com/Jannat-Al-Maulla.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-22 |archive-date=2019-09-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190911033052/http://valleyofpeaceus.com/Jannat-Al-Maulla.html |url-status=dead }}</ref>. മസ്ജിദുൽ ഹറമിന്റെ കിഴക്ക് ഭാഗത്താണ് അൽഅദ്ൽ മഖ്ബറ. മുഹമ്മദ്‌ നബി മക്കയിലേക്ക് നടന്നു വരാറുള്ളത് അൽഅദ്ൽ പ്രദേശത്ത് കൂടെയായിരുന്നുവെന്നാണ് ചരിത്രം. 1927 ലാണ് ഇവിടെ മഖ്ബറ സ്ഥാപിച്ചത്. സൗദ് രാജ കുടുംബത്തിൽ പെട്ട മക്കയിലെ മുൻ ഭാരണാധികാരികളായിരുന്ന അമീർ നായിഫ്. മൻസൂർ, ഫവാസ്, മാജിദ്, മശാരി, മുഹമ്മദ് അബ്ദുല്ല അൽഫൈസൽ, മുൻ ഗ്രാന്റ് മുഫ്തി ശൈഖ് അബ്ദുൽ അസീസ് ബിൻ ബാസ് എന്നിവരുടെ ഖബറുകൾ ഇവിടെയാണ്‌. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == [[പ്രമാണം:Makkah (Mecca) (4).jpg|left|thumb|കുന്നുകൾക്കിടയിൽ മക്ക നഗരം]] [[സമുദ്രനിരപ്പ്|സമുദ്ര നിരപ്പിൽ]] നിന്നും 280 മീറ്റർ (910 അടി) ഉയരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മക്ക നഗരം [[ചെങ്കടൽ]] തീരത്ത് നിന്നും 80 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് നില കൊള്ളുന്നത്‌. കുന്നുകൾക്കിടയിൽ പരന്നു കിടക്കുന്ന മക്കയുടെ മധ്യ ഭാഗത്തെ താഴ്ന്ന മക്ക എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു. അൽ-തനീം [[താഴ്വര]], ബക്ക താഴ്വര, അബ്ഖാർ താഴ്വര എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ അടങ്ങുന്നതാണ് മധ്യ മക്ക. പർവതങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ കുറെ ഭാഗങ്ങൾ ഇപ്പോൾ നഗര വികസനത്തിനു വേണ്ടി നിരപ്പാക്കി. നഗരത്തിനെ പ്രധാന ഭാഗമായ മസ്ജിദുൽ ഹറം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന പ്രദേശം മക്കയിലെ മറ്റു പ്രദേശങ്ങളെക്കാൾ താഴ്ന്ന ഭാഗമാണ്. മക്കയിലെ പ്രധാന വീഥികളായ അൽ-മുദ്ദ, സൂഖ് അൽ-ലൈൽ എന്നിവ മസ്ജിദുൽ ഹറമിനു വടക്ക് ഭാഗത്താണ്. അസ്സഗീർ സൂഖ് തെക്ക് ഭാഗത്തും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. മസ്ജിദുൽ ഹറം വിപുലമാക്കാൻ വേണ്ടി അടുത്തുള്ള നൂറു കണക്കിന് കെട്ടിടങ്ങൾ ഏറ്റെടുത്തു നിരപ്പാക്കി പകരം വിശാലമായ രീതിയിൽ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ പുരോഗമിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നുണ്ട്‌. മസ്ജിദുൽ ഹറമിനു ചുറ്റുമുള്ള കുന്നുകളും വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ക്ക് വേണ്ടി നിരപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ട്. മക്കയുടെ മൊത്തം പ്രദേശം ഇപ്പോൾ 1200 കിലോ മീറ്റർ (460 ച;അടി) വിസ്തൃതിയുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/mecca-overview/geography-of-mecca.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-08 |archive-date=2012-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120125064024/http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/mecca-overview/geography-of-mecca.html |url-status=dead }}</ref>. [[പ്രമാണം:Makkah (Mecca).jpg|right|thumb|മസ്ജിദുൽ ഹറം - മുകളിൽ നിന്നും ഒരു രാത്രി കാഴ്ച]] === പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ === {{Col-begin}} {{Col-6}} * അൽ-അജ്യാദ് * അൽ-അദ്ൽ * അൽ-ഫൈസലിയ്യ * അൽ-ഹിന്ദാവിയ്യ * അൽ-ഇസ്കാൻ {{Col-6}} * അൽ-നുസ്ല * അൽ-റസൈഫ * അൽ-ശോഖിയ്യ * അൽ-ഹുദൈബിയ്യ * അൽ-സാഹിർ {{Col-6}} * ജബൽ അൽ-നൂർ * ജർവൽ മിസ്ഫല * അൽ-മൻസൂർ * സൂക്ക് അൽ-ലൈൽ * അൽ-ഗമീസ {{Col-6}} * അൽ-ഗസ്സാല * അൽ-ഖാലിദിയ്യ * അൽ-സഹ്റ * അൽ-അസീസിയ്യ * മിന {{Col-6}} * അൽ-ഗാസ * അൽ-ശാമിയ * അൽ-മുഐസിം {{Col-end}} === കാലാവസ്ഥ === [[താപം|ചൂട്]] കാലത്ത് ഇവിടെ ഉയർന്ന താപ നില 45 ഡിഗ്രിക്ക് മുകളിൽ എത്താറുണ്ട്<ref name= />. മറ്റു സമയങ്ങളിൽ 17 ഡിഗ്രിക്കും 25 ഡിഗ്രിക്കും ഇടയിലായിരിക്കും താപ നില. ചെറിയ കുന്നുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട മക്ക പട്ടണത്തിൽ ചെറിയ [[മഴ]] പെയ്താൽ പോലും [[വെള്ളം]] നിറയുന്ന പ്രദേശമാണ്. നവംബർ അവസാനത്തിൽ തുടങ്ങി വർഷാവസാനത്തിലും മക്കയിൽ അസാധാരണമായ ശൈത്യവും അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. [[നവംബർ]]-[[ജനുവരി]] മാസങ്ങൾക്കിടയിലാണ് വളരെ അപൂർവമായി മാത്രം ഇവിടെ മഴ ലഭിക്കാറുള്ളത്<ref name= />. സൗദി കാലാവസ്ഥാ നിരീക്ഷണ കേന്ദ്രം ഹജ്ജ് അടുത്ത ദിവസങ്ങളിൽ ഓരോ മണിക്കൂറിലും മക്കയിലെ ഹജ്ജ് സ്ഥലങ്ങളിലെ [[കാലാവസ്ഥ]] സംബന്ധിച്ച് പ്രത്യേക ബുള്ളറ്റിൻ ഇറക്കാറുണ്ട്. ഹജ്ജ് പ്രദേശങ്ങളിൽ മഴവെള്ളം തിരിച്ചുവിടാനുള്ള പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്. വെള്ളക്കെട്ട് ഒഴിവാകാൻ വേണ്ടി അങ്ങിങ്ങായി കനാലുകൾ നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്<ref name= />. {{Infobox Weather |collapsed= |metric_first= 1 |single_line= 1 |location = മക്ക |Jan_Hi_°C = 30.2 |Jan_REC_Hi_°C = 37.0 |Feb_Hi_°C = 31.4 |Feb_REC_Hi_°C = 38.3 |Mar_Hi_°C = 34.6 |Mar_REC_Hi_°C = 42.0 |Apr_Hi_°C = 38.5 |Apr_REC_Hi_°C = 44.7 |May_Hi_°C = 41.9 |May_REC_Hi_°C = 49.4 |Jun_Hi_°C = 43.7 |Jun_REC_Hi_°C = 49.4 |Jul_Hi_°C = 42.8 |Jul_REC_Hi_°C = 49.8 |Aug_Hi_°C = 42.7 |Aug_REC_Hi_°C = 49.6 |Sep_Hi_°C = 42.7 |Sep_REC_Hi_°C = 49.4 |Oct_Hi_°C = 39.9 |Oct_REC_Hi_°C = 46.8 |Nov_Hi_°C = 35.0 |Nov_REC_Hi_°C = 40.8 |Dec_Hi_°C = 31.8 |Dec_REC_Hi_°C = 37.8 |Year_Hi_°C = 43.7 |Year_REC_Hi_°C = 49.8 |Jan_Lo_°C = 18.6 |Jan_REC_Lo_°C = 11.0 |Feb_Lo_°C = 18.9 |Feb_REC_Lo_°C = 10.0 |Mar_Lo_°C = 21.0 |Mar_REC_Lo_°C = 13.0 |Apr_Lo_°C = 24.3 |Apr_REC_Lo_°C = 15.6 |May_Lo_°C = 27.5 |May_REC_Lo_°C = 20.3 |Jun_Lo_°C = 28.3 |Jun_REC_Lo_°C = 22.0 |Jul_Lo_°C = 29.0 |Jul_REC_Lo_°C = 23.4 |Aug_Lo_°C = 29.3 |Aug_REC_Lo_°C = 23.4 |Sep_Lo_°C = 28.8 |Sep_REC_Lo_°C = 22.0 |Oct_Lo_°C = 25.8 |Oct_REC_Lo_°C = 18.0 |Nov_Lo_°C = 22.9 |Nov_REC_Lo_°C = 16.4 |Dec_Lo_°C = 20.2 |Dec_REC_Lo_°C = 12.4 |Year_Lo_°C = 18.9 |Year_REC_Lo_°C = 10.0 |Jan_MEAN_°C =23.9 |Feb_MEAN_°C =24.5 |Mar_MEAN_°C =27.2 |Apr_MEAN_°C =30.8 |May_MEAN_°C =34.3 |Jun_MEAN_°C =35.7 |Jul_MEAN_°C =35.8 |Aug_MEAN_°C =35.6 |Sep_MEAN_°C =35.0 |Oct_MEAN_°C =32.1 |Nov_MEAN_°C =28.3 |Dec_MEAN_°C =25.5 |Year_MEAN_°C =30.7 |Jan_Rain_mm = 20.6 |Feb_Rain_mm = 1.4 |Mar_Rain_mm = 6.2 |Apr_Rain_mm = 11.6 |May_Rain_mm = 0.6 |Jun_Rain_mm = 0.0 |Jul_Rain_mm = 1.5 |Aug_Rain_mm = 5.6 |Sep_Rain_mm = 5.3 |Oct_Rain_mm = 14.2 |Nov_Rain_mm = 21.7 |Dec_Rain_mm = 21.4 |Year_Rain_mm = 110.1 |Jan_Hum= 58 |Feb_Hum=54 |Mar_Hum=48 |Apr_Hum=43 |May_Hum=36 |Jun_Hum=33 |Jul_Hum=34 |Aug_Hum=39 |Sep_Hum=45 |Oct_Hum=50 |Nov_Hum=58 |Dec_Hum=59 |Year_Hum=46 |Jan_Precip_days = 4.1 |Feb_Precip_days = 0.9 |Mar_Precip_days = 2.0 |Apr_Precip_days = 1.9 |May_Precip_days = 0.7 |Jun_Precip_days = 0.0 |Jul_Precip_days = 0.2 |Aug_Precip_days = 1.6 |Sep_Precip_days = 2.3 |Oct_Precip_days = 1.9 |Nov_Precip_days = 3.9 |Dec_Precip_days = 3.6 |Year_Precip_days = 1.9 |source = <ref name= /> |accessdate = }} == ഭരണ വ്യവസ്ഥ == [[പ്രമാണം:Saudi Arabia - Makkah province locator.png|left|thumb|സൗദി അറേബ്യൻ ഭൂപടത്തിൽ മക്ക മേഖലയുടെ സ്ഥാനം]] [[പ്രമാണം:DSC00029-jed-gate.JPG|right|thumb|മക്ക പ്രവിശ്യയിലെ പ്രധാന നഗരമായ ജിദ്ദയിലെ പഴയ ഒരു കവാടം]] [[ജിദ്ദ]], [[താഇഫ്]], മക്ക ഉൾപ്പെടെയുള്ള വലിയ നഗരങ്ങളും ധാരാളം ചെറിയ പട്ടണങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന [[സൗദി അറേബ്യയിലെ പ്രവിശ്യകൾ|സൗദി അറേബ്യയിലെ പ്രധാന പ്രവിശ്യയാണ്]] [[മക്ക പ്രവിശ്യ]]. ഖാലിദ് ബിൻ ഫൈസൽ ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ അൽ സൌദ് ആണ് മക്ക പ്രവിശ്യയുടെ ഗവർണർ. 2010 ലെ കണക്കെടുപ്പ് പ്രകാരം പ്രവിശ്യയിലെ [[ജനസംഖ്യ]] 6,915,006 ആണ്<ref name= />. ജിദ്ദയാണ് മക്ക മേഖലയിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരം<ref name= />. === മക്ക പ്രവിശ്യയിലെ ഗവർണർമാർ === * പ്രിൻസ് മിശാൽ (1963-1971) * പ്രിൻസ് ഫവാസ് (1971-1980) * പ്രിൻസ് മാജിദ് ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ (1980-1999) * പ്രിൻസ് അബ്ദുൽ-മജീദ്‌ (1999-2007) * പ്രിൻസ് ഖാലിദ്‌ അൽ-ഫൈസൽ (2007-തുടരുന്നു) മക്ക പ്രവിശ്യയിൽ വിവിധ നഗരങ്ങൾ വേർതിരിച്ചു 12 ഉപ ഭരണ വിഭാഗങ്ങളുണ്ട്. {| class="wikitable" |- ! എണ്ണം !! സ്ഥലം !! എണ്ണം !! സ്ഥലം |- | 1 || അൽ-ജുമൂം || 7 || ജിദ്ദ |- | 2 || അൽ-കാമിൽ || 8 || ഖുലയ്സ് |- | 3 || അൽ-ഖുർമ || 9 || റാബിഗ് |- | 4 || അൽ-ലൈത് || 10 || റാന്യ |- | 5 || അൽ-കുൻഫുദ || 11 || തുർബ |- | 6 || തായിഫ് || 12 || മക്ക |} മക്ക [[നഗരസഭ|നഗരസഭയാണ്]] മക്കയുടെ ഭരണം നിർവഹിക്കുന്നത്<ref name= />. തദ്ദേശീയമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട നാല്പത് അംഗങ്ങളുടെ തലവനായ നഗരാദ്ധ്യക്ഷൻ (അമീൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) ആണ് ഭരണ തലവൻ. ഉസ്മാൻ അൽ-ബർ ആണ് നിലവിലെ മേയർ. നഗരത്തിന്റെ സുഗമമായ ഭരണ നിർവഹണത്തിനും വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ കാര്യക്ഷമതക്കും വേണ്ടി മക്ക നഗരസഭയുടെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങൾ വിവിധ ഉപനഗരസഭകളായി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിവിധ ഉപനഗരസഭകൾ ഇവയാണ്. {{Col-begin}} {{Col-2}} * അജ്യാദ് * അസീസിയ്യ * മുആബദ * മിസ്ഫല {{Col-2}} * ഉതൈബിയ്യ * അൽ-ഹൌകിബ് * സബ്-ഉംറ * ബഹ്റ {{Col-end}} == പർവതങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Mecca hill.jpg|left|thumb|നബിയുടെ ജന്മ ഗ്രഹത്തിനടുത്തുള്ള മല]] [[പ്രമാണം:Makkah hills.jpg|right|thumb|മക്ക നഗരത്തിനിടയിലൂടെയുള്ള പർവതങ്ങൾ]] നിരവധി പർവതങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടു കിടക്കുന്ന നഗരമാണ് മക്ക. ഇസ്ലാമിക ചരിത്രത്തിൽ നിരവധി ചരിത്ര മുഹൂർത്തങ്ങൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിച്ച സ്ഥലങ്ങളാണ് മക്കയിലെ പർവതങ്ങൾ<ref name= />. മുഹമ്മദ്‌ നബിയും അനുയായികളും ശത്രുക്കളിൽ നിന്നും രക്ഷ നേടാനും ഏകാന്ത പ്രാർത്ഥനകൾക്കും മക്കയിലെ പർവതങ്ങളിലാണ് കഴിഞ്ഞിരുന്നത്. വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി നഗരത്തിനടുത്തുള്ള ചില പർവതങ്ങൾ നിരപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ യാത്രാ സൌകര്യത്തിനു വേണ്ടി പർവതങ്ങൾക്കുള്ളിലൂടെ നിരവധി തുരങ്കങ്ങളും നിർമിച്ചിട്ടുണ്ട്. ജബല് മർവ, ജബല് കഅബ, ജബല് ഉമര് തുടങ്ങിയ അനേകം മലനിരകളാല് വലയം ചെയ്യപ്പെട്ടാണ് കഅബ നില കൊള്ളുന്നത്‌. മക്കയിലെ ഹിറ, സൗർ ഗുഹകൾ സന്ദശിക്കുന്നതിന് മലകളിൽ സുരക്ഷിത പാതകൾ ഒരുക്കുന്നതിനുള്ള പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്. മലകളിലെ നിലവിലെ അവസ്ഥയും സുരക്ഷാ മാനദണ്ഡങ്ങളോട് കൂടി ചരിത്ര പ്രധാനമായ ഇരു ഗുഹകളും ഹജ്ജ്, ഉംറ തീർഥാടകർക്ക് സന്ദർശിക്കുന്നതിനുള്ള ബദൽ സംവിധാനവും ആണ് പുതിയ പദ്ധതിയിലുള്ളത്. ഇരുഗുഹകളും കാണാൻ മല കയറുന്നതിനിടെ വഴുതി വീണുണ്ടാകുന്ന അപകടങ്ങൾ കൂടി വരുന്നതിനെ തുടർന്നാണ് മലമുകളിലേക്ക് സുരക്ഷിത പാതയൊരുക്കുന്നത്. മലമുകളിലെത്താനും ഇറങ്ങാനും റോപ്‌വേ അടക്കമുള്ള ആധുനിക സംവിധാനങ്ങൾ ഈ പദ്ധതിയിൽ ഉൾപെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ദുർഘടമായ പാതയായത് കൊണ്ട് മല മുകളിലേക്ക് കയറുമ്പോൾ ആവശ്യമായ സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നതുവരെ ആളുകളെ അങ്ങോട്ട് കടത്തിവിടരുതെന്ന് സിവിൽ ഡിഫൻസ് നേരത്തെ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. എങ്കിലും നൂറു കണക്കിന് വിശ്വാസികൾ ചരിത്ര പ്രദേശങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുന്നതിനു വേണ്ടി ദിവസവും നൂർ, സൌർ പർവതങ്ങളിൽ കയറുന്നുണ്ട്. === സഫ-മർവ മലകൾ === [[പ്രമാണം:Sa'yee To return.jpg|left|thumb|സഫ-മർ‌വ മലകൾക്കിടയിലൂടെയുള്ള നടത്തം]] [[പ്രമാണം:Mount Safa Mecca.jpg|right|thumb|സഫ മലയുടെ ദൃശ്യം]] [[ഇസ്ലാം|ഇസ്ലാമിക]] ചരിത്രത്തിലെ [[ഇബ്രാഹിം|ഇബ്രാഹിം നബിയും]] ഭാര്യ ഹാജറയും ത്യാഗത്തിനു സാക്ഷിയായ രണ്ടു കുന്നുകളാണ് സഫയും മർവയും<ref name= />. ഹജ്ജിന്റെയും ഉംറയുടെയും ചടങ്ങുകളിൽ ഒന്നാണ് ഈ രണ്ടു മലകൾക്കിടയിലൂടെയുള്ള ഏഴു പ്രാവശ്യം നടത്തം. മരുഭൂമിയിൽ ദാഹിച്ച് മരണത്തോടടുത്ത തന്റെ മകൻ ഇസ്മായിലിനായി വെള്ളം തേടി ഇബ്രാഹിം നബിയുടെ പത്നി ഹാജറ സഫ-മർ‌വ എന്നീ മലഞ്ചെരുവുകൾക്കിടയിൽ ഏഴുപ്രാവശ്യം ഓടി. അന്ന് മക്ക ജലം ലഭ്യമല്ലാത്ത കൃഷിയും കായ്കനികളുമില്ലാത്ത വിജനമായ വരണ്ട പ്രദേശമായിരുന്നു. [[മരുഭൂമി|മരുഭൂമിയിലെ]] അത്ഭുത പ്രവാഹമായ സംസം എന്ന പുണ്യജലം പിറവിയെടുത്തതു അവിടെയാണ്. ആ സംഭവത്തെ ഓർക്കുന്നതാണ് രണ്ടു മലകൾക്കിടയിലൂടെയുള്ള നടത്തം. ഹജ്ജിലും ഉംറയിലും നിർബന്ധമായ ഈ കർമ്മത്തെ സ‌അയ് (തേടൽ /അന്വേഷിക്കൽ) എന്നാണ്‌ പറയുന്നത്<ref name= />. തിരക്ക് കുറക്കുന്നതിനു വേണ്ടി ഇവിടെ രണ്ടു മലകൾക്കിടയിലും പ്രത്യേക നടപ്പാത ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ ഇപ്പോൾ സഫ-മർവ വികസന പദ്ധതിക്ക് കീഴിൽ ലിഫ്റ്റ് സൗകര്യം, ഇലക്ട്രിക് കോണികൾ, പുറത്തേക്ക് കടക്കാൻ പാലങ്ങൾ, ഉന്തുവണ്ടികൾക്ക് പ്രത്യേക പാത, ശീതീകരണ സംവിധാനം തുടങ്ങിയ ആധുനിക സംവിധാനങ്ങൾ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. സഫ-മർവക്കിടയിലെ വിവിധ നിലകളിലായി സംസം കുടിക്കാൻ 43 സ്ഥലങ്ങൾ ഉണ്ട്. === ജബൽ നൂർ === [[പ്രമാണം:Mecca 6.jpg|right|thumb|മക്കയിലെ ജബലുന്നൂർ (നൂർ പർവതം)]] മക്ക നഗര ഹൃദയത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം അഞ്ചു കിലോ മീറ്റർ അകലെയാണ് ജബലുന്നൂർ (നൂർ പർവതം). മക്കയുടെ വടക്ക് കിഴക്ക് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ജബൽനൂറിന് 642 മീറ്റർ ഉയരമുണ്ട്. വളരെ ചെരിഞ്ഞ് നിൽക്കുന്ന ഈ മലയുടെ ഏറ്റവും മുകളിലാണ് ഹിറാ ഗുഹ<ref name= />. ജബലുന്നൂർ പർവതത്തിന്റെ മുകളിലുള്ള [[ഹിറ ഗുഹ|ഹിറ ഗുഹയിൽ]] ഏകനായി ധ്യാനത്തിലിരിക്കുന്ന സമയത്താണ് മുഹമ്മദ്‌ നബിക്ക് [[ഗബ്രിയേൽ|ജിബ്രീൽ]] എന്ന [[മാലാഖ]] പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു ദിവ്യ സന്ദേശം കൈ മാറിയത്. വായിക്കുക എന്നതിന്റെ അറബി ഉച്ചാരണമായ ഇഖ്റഹ് എന്നാണ് അവിടെ വച്ച് ആദ്യമായി നൽകിയ സന്ദേശം<ref name= />. മക്കയിലേക്ക് വരുന്ന തീർഥാടകരുടെ പ്രധാന ആകർഷണ കേന്ദ്രമായ ജബൽ നൂർ ഒരു പ്രാർഥനാ കേന്ദ്രം കൂടിയാണ്. മുഹമ്മദ്‌ നബിക്ക് ഇവിടെ വച്ച് ജിബ്രീൽ എന്നാ മാലാഖ നൽകിയ വായിക്കുക എന്ന സന്ദേശമാണ് ജബൽ നൂർ (പ്രകാശം പരത്തുന്ന പർവതം) എന്ന പേര് ഈ പർവതത്തിനു വരാൻ കാരണം. === ജബൽ അറഫ (ജബൽ റഹ്മ) === [[പ്രമാണം:Jabal rahma.jpg|left|thumb|മക്കയിലെ അറഫയിലുള്ള ജബൽ റഹ്മ]] ഉറച്ച [[പാറ|പാറകൾ]] ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ജബൽ റഹ്മ എന്ന ചെറിയ കുന്ന് അറഫയുടെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് ആണ് നില കൊള്ളുന്നത്‌. മസ്ജിദു നമിറ കഴിഞ്ഞാൻ അറഫയിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ സ്ഥലമാണ് ജബലുറഹ്മ. കാരുണ്യത്തിന്റെ മലയെന്നറിയപ്പെടുന്ന ജബൽ റഹ്മ ഹജ്ജിന്റെ പ്രധാന ചടങ്ങായ അറഫാ സംഗമത്തിന് സാക്ഷിയായി നില കൊള്ളുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/sightseeing-in-mecca/hill-of-arafat-in-mecca.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-16 |archive-date=2012-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120126062843/http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/sightseeing-in-mecca/hill-of-arafat-in-mecca.html |url-status=dead }}</ref>. ജബൽ റഹ്മയുടെ കിഴക്ക് ഭാഗത്ത് മുകളിലേക്കു കയറുവാനുള്ള കൽപ്പടവുകൾ നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ അറുപതാമത്തെ പടി ഒരു പ്രസംഗപീഠമാകുന്നു. ഏകദേശം 70 മീറററോളം ഉയരവും 200 മീറ്റർ ചുറ്റളവുമുണ്ട് ഈ പർവതത്തിന്പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് 100 മീറ്ററും കിഴക്കുവശത്ത് 170 മീറ്ററുമാണ് വീതി. ആകെ വിസ്തീർണം 240 ച.മീറ്റർ ആണ്. ജബൽ അൽ റഹ്മയിൽ വെച്ചാണ് പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ് നബി അവസാനത്തെ ഹജജ് പ്രഭാഷണം നടത്തിയത്. ഇതിനെ അനുസ്മരിച്ചു കൊണ്ടാണ് ഹജ്ജിനോടനുബന്ധിച്ചു അറഫയിലെ നമിറ മസ്ജിദിൽ ഹജജ് പ്രഭാഷണം നടത്തുന്നത്. കാരുണ്യത്തിന്റെ മല (ജബലുൽറഹ്മ) പ്രാർഥനയുടെ മല (ജബലുദുആ) പാശ്ചത്താപത്തിന്റെ മല (ജബലുത്തൗബ) എന്നീ പേരുകളിൽ ഈ മല അറിയപ്പെടുന്നു. ഇസ്ലാമിന്റെ ആദ്യ ദശകങ്ങളിൽ ഇവിടെ ധാരാളം കിണറുകളും വീടുകളും നിർമ്മിച്ചതായും കൃഷി ചെയ്തതായും പറയപ്പെടുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.hajinformation.com/main/j30.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-06 |archive-date=2012-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120216190906/http://www.hajinformation.com/main/j30.htm |url-status=live }}</ref>. === ജബൽ സബീർ === [[മിന|മിനായിൽ]] നിന്നും അറഫയിലേക്കുള്ള വഴിയിൽ ഇടതു ഭാഗത്താണ് ചരിത്ര പ്രാധാന്യമുള്ള ജബൽ സബീർ എന്ന വലിയ മല സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ മലഞ്ചെരുവിൽ വച്ചാണ് ഇബ്രാഹിം നബി ദൈവ കല്പന പ്രകാരം തന്റെ മകൻ ഇസ്മായീലിനെ ബലി കൊടുക്കാൻ ഒരുങ്ങിയത്. മിനയിലെ ഈ മലയുടെ ചെരുവിലാണ് മസ്ജിദുൽ കബ്ശ ഉണ്ടായിരുന്നത്. പുനരുദ്ധരിക്കപ്പെടാത്ത കാരണത്താൽ പൊളിഞ്ഞു പോയതിനാൽ ഈ പള്ളി ഇപ്പോൾ ഇവിടെ ദൃശ്യമല്ല. === സൗർ മല === [[പ്രമാണം:Cave sour (1).JPG|thumb|right|സൗർ ഗുഹ ]] മക്കയിൽ നിന്നും അറഫയിലേക്കുള്ള വഴിയിൽ തെക്ക് ഭാഗത്താണ് ജബർ സൗർ അഥവാ സൗർ പർവതം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സമുദ്ര നിരപ്പിൽ നിന്നും 759 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള ഈ പർവ്വതം മക്കയിലെ മസ്ജിദുൽ ഹറമിൽനിന്ന് ഏകദേശം അഞ്ച് കി.മീ അകലെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ പർവതത്തിന് മുകളിലാണ്‌ മക്കയിൽ നിന്നും മദീനയിലേക്കുള്ള യാത്രാമധ്യേ മുഹമ്മദ്‌ നബിയും [[അബൂബക്കർ സിദ്ദീഖ്|അബൂബക്കർ സിദ്ദീക്കും]] മൂന്നു നാൾ ഒളിച്ചു കഴിഞ്ഞ സൗർ ഗുഹ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സൌർ മലയുടെ മുകളിൽ ഭീമാകാരമായ ഒരു പാറയുണ്ട്. അകം പൊള്ളയായതിനാൽ അവിടം സാമാന്യം വിശാലമായ [[ഗുഹ|ഗുഹയാണ്]]. അതിനു കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും ഓരോ കവാടങ്ങളുണ്ട്. പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്തുള്ള കവാടത്തിലൂടെയാണ് മുഹമ്മദ്‌ നബിയും അബൂബക്കർ സിദ്ദീഖും ഗുഹയിൽ പ്രവേശിച്ചത്. മക്കയിലെത്തുന്ന തീർഥാടകർ ഈ ഗുഹ സന്ദർശിക്കാറുണ്ട്. ദുർഘടം പിടിച്ച പാതയിലൂടെ വേണം ഈ ഗുഹക്കരികിലെത്താൻ. അബ്ദുമനാഫിന്റെ മകൻ സൌർ ജനിച്ച സ്ഥലമായതിനാലാണ് ആ പ്രദേശത്തിന് പ്രസ്തുത പേര് ലഭിച്ചത്. സൌറിലേക്കുള്ള പാതയുടെ ഇരുവശവും പർവതങ്ങളാണ്. === ജബൽ അബീ ഖുബൈസ് === മക്കയിലെ ചരിത്ര പ്രാധാന്യമുള്ള പർവതമാണ് സമുദ്ര നിരപ്പിൽ നിന്നും 327 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ നില കൊള്ളുന്ന ജബൽ അബീ ഖുബൈസ്. മക്കയിൽ നിന്നും ഇരുപതു [[കിലോമീറ്റർ]] ദൂരത്തു കിഴക്ക് വശത്താണ് ജബൽ അബീ ഖുബൈസ്. ഈ മലയുടെ മുകളിലാണ് ഹസ്രത്ത്‌ ബിലാലിന്റെ സ്മരണയിൽ നിർമ്മിച്ച പള്ളി നില കൊള്ളുന്നത്‌. കൂടാതെ മക്കാ പ്രളയത്തിന്റെ കാലം തൊട്ട്‌ ഇബ്രാഹിം നബി കഅബാ നിർമ്മാണം നടത്തുന്നതു വരെ ഹജറുൽ അസ്‌വദ്‌ അബീ ഖുബൈസ്‌ പർവ്വതത്തിൽ മറഞ്ഞു കിടക്കുകയായിരുന്നു. പിന്നീട് മാലാഖ നല്കിയ വിവരമനുസരിച്ച് ഇബ്രാഹിം നബി അടുത്തുള്ള അബീ ഖുബൈസ് പർവതത്തിലെത്തി ശില കണ്ടെത്തുകയായിരുന്നു. === ജബൽ ഒമർ === മക്കയിലെ ഹൃദയ ഭാഗത്താണ് ജബൽ ഒമർ. മക്കയുടെ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഇപ്പോൾ ജബൽ ഒമറിന്റെ കുറെ ഭാഗങ്ങൾ നിരപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഹോട്ടൽ, പാർപ്പിട സമുച്ചയങ്ങൾ അടങ്ങിയ പദ്ധതികളാണ് ഇവിടെ നടപ്പാക്കി കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. ജബൽ ഒമറിന്റെ ഒരു ഭാഗം മക്കാ ഹിൽടൺ ഹോട്ടൽ ആണ്. == സന്ദർശന സ്ഥലങ്ങൾ == ഇസ്ലാമിക [[നാഗരികത|നാഗരികതയുടെയും]] സംസ്കാരത്തിന്റെയും ഈറ്റില്ലമാണ് മക്കാ ശരീഫ്. മനുഷ്യാരംഭം മുതൽ ജനവാസമാരംഭിക്കുകയും ബി.സി നാലായിരമാണ്ടിൽ ഇബ്രാഹിം നബിയുടെ പ്രബോധന കേന്ദ്രമായിത്തീരുകയും ചെയ്ത മക്കാ പട്ടണം വിവിധ പ്രവാചകന്മാരുടെയും രാജാക്കന്മാരുടെയും താവളമായി വർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. പിന്നീട് മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ ജന്മം കൊണ്ട് കൂടുതൽ പ്രശസ്തി വർധിച്ചു. അത് കൊണ്ട് തന്നെ ഇസ്ലാമിക ചരിത്ര പ്രാധാന്യമുള്ള നിരവധി പ്രദേശങ്ങൾ ഇവിടെയുണ്ട്. സുപ്രധാനമായ പലതും സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ സംഭവിച്ച വീഴ്ച കാരണം പല ചരിത്ര സ്മാരകങ്ങളും നിലവിലില്ല. ഹജ്ജിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാൽ മക്കയിലെ അനുഗൃഹീത സ്ഥലങ്ങൾ സന്ദർശിക്കൽ വിശ്വാസത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ജന്നത്തുൽ മുഅല്ല, തഹ്‌ഫീളുൽ ഖുർആൻ മദ്രസ്സയാക്കിയ ഖദീജാ ബീവിയുടെ വീട്‌, മുഹമ്മദ്‌ നബി ജനിച്ച വീട്‌,(മക്കത്തുൽ മുകറമ എന്ന ലൈബ്രറി നിൽക്കുന്ന സ്ഥാനം) ഹിറാ ഗുഹ, സൗർ ഗുഹാ, തുടങ്ങിയ ചരിത്ര പ്രാധാന്യമേറിയ കേന്ദ്രങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുക എന്നത്‌ അഭികാമ്യമാണ്‌. [[പ്രമാണം:Masjid al-Haram panorama.JPG|thumb|center|850px|<div class="center">വിശ്വാസികളാൽ നിറഞ്ഞ ഹറം മസ്ജിദ് (മധ്യത്തിൽ കാണുന്നതാണ് കഅബ)</div>]] === കഅബ === {{പ്രലേ|കഅബ}} [[പ്രമാണം:1937mecca-makkah.jpg|left|thumb|കഅബയുടെ 1937 -ലെ ഒരു ചിത്രം]] [[പ്രമാണം:Kaaba.png|right|thumb|കഅബയുടെ രേഖാ ചിത്രം. 1 ഹജറുൽ അസ്‌വദ് 2. പ്രവേശന കവാടം 3. മഴവെള്ളം പോകുവാനുള്ള ചാൽ 4. അടിത്തറ 5. ഹജറുൽ ഇംസ്മായീൽ 6. അൽ മുൽതസം 7.മഖാമു ഇബ്രാഹീം 8. ഹജറുൽ അസ്‌വദിന്റെ കോണ് 9. യമനിന്റെ കോണ് 10. സിറിയയുടെ കോണ് 11. ഇറാഖിന്റെ കോണ് 12. കഅബയെ മൂടിയിട്ടുള്ള തുണി 13.ത്വവാഫ് ചെയ്യൽ തുടങ്ങുന്ന സ്ഥലം]] മക്കയിൽ മസ്ജിദുൽ ഹറമിനകത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സമചതുരാകൃതിയിലുള്ള കെട്ടിടമാണ്‌ [[കഅബ]]. [[ഭൂമി|ഭൂമിയിലെ]] ആദ്യത്തെ ദൈവിക ഭവനമായ കഅബ ആദം നബിയാണ് നിർമ്മിച്ചത്‌. പിന്നീട് [[നോഹ|നൂഹ്]] നബിയുടെ കാലത്തുണ്ടായ ശക്തമായ പ്രളയത്തിൽ കഅബ അപ്രത്യക്ഷമായി. തുടർന്ന് ഇബ്രാഹീം നബിയും പുത്രൻ ഇസ്മായീലും കഅബ പുനർ നിർമ്മിച്ചു. മുസ്ലിംകൾ ദിവസേന നമസ്കാരം നടത്തുന്ന ദിശയായ ഖിബ്‌ല ഭൂമിയിൽ അവർ നിൽക്കുന്ന സ്ഥലത്തു നിന്നും കഅബയുടെ നേരെയുള്ളതാണ്. ഹജ്ജ്, ഉംറ എന്നീ കർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിക്കുന്നവർ കഅബയെ ഏഴ് തവണ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യൽ നിർബന്ധമാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/festivals-and-events-in-mecca/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-22 |archive-date=2012-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120125064011/http://www.asiarooms.com/en/travel-guide/saudi-arabia/mecca/festivals-and-events-in-mecca/index.html |url-status=dead }}</ref>. നഗ്ന പാതരായി കഅബയെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്ന മതാഫ് എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന തുറസ്സായ ഭാഗത്ത് തീർത്ഥാടകർക്ക് ആശ്വാസം പകരുന്നതിന് വേനലിൽ ചുട്ടു പഴുക്കാത്ത, സൂര്യപ്രകാശത്തെ പ്രതിരോധിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഇനം മാർബിളുകളാണ് പതിച്ചിരിക്കുന്നത്. രാത്രിയിൽ ഈർപ്പം വലിച്ചെടുക്കുകയും പകൽ അത് പുറത്തേക്ക് വിടുകയും ചെയ്യുന്നതിനാൽ പകൽ സമയത്ത് ഈ [[മാർബിൾ|മാർബിളിൽ]] ചൂട് അനുഭവപ്പെടുന്നില്ല. എല്ലാ വർഷവും ഹജ്ജിനു മുന്നോടിയായി കഅബയെ പുതപ്പിക്കാനുള്ള പുതിയ കിസ്‌വ യുടെ കൈമാറ്റം നടക്കുകയും അതിനു അർഹതപ്പെട്ടവർ കഅബാലയത്തിൽ അത് അണിയിക്കുകയും ചെയ്യും. ഹറം കാര്യാലയ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെയും കിസ്‌വ ഫാക്ടറി അധികൃതരുടെയും മേൽനോട്ടത്തിൽ അറഫ ദിനത്തിൽ രാവിലെയാണ് കഅബയുടെ പഴയ കിസ്‌വ മാറ്റി പുതിയത് അണിയിക്കുന്നത്. മക്കയിലെ ഉമ്മുൽജൂദിലെ ഫാക്ടറിയിൽ ഒരുവർഷത്തോളം നീണ്ട പ്രയത്‌നത്തിലൂടെയാണ് കിസ്‌വ രൂപപ്പെടുത്തുന്നത്. മേൽത്തരം പട്ടിൽ നിർമ്മിക്കുന്ന ഇതിന് രണ്ട് കോടി റിയാലിന് മേലെ ചെലവ് വരും. 14 മീറ്ററാണ് കിസ്‌വയുടെ ഉയരം. സ്വർണലിപിയിൽ ആകർഷകമായ രൂപകൽപനകളോടും ഖുർആൻ സൂക്തങ്ങൾ ആലേഖനം ചെയ്തുമാണ് ഇവ നെയ്‌തെടുക്കുന്നത്. 47 മീറ്റർ നീളത്തിലും 95 സെന്റി മീറ്റർ വീതിയിലും16 കഷ്ണങ്ങളായാണ് ഇവ നിർമ്മിക്കുന്നത്. കഅബയുടെ വാതിൽ വിരിക്ക് ആറര മീറ്റർ നീളവും മൂന്നര മീറ്റർ വീതിയുമുണ്ട്. === മസ്ജിദുൽ ഹറാം === {{പ്രലേ|മസ്ജിദുൽ ഹറാം}} [[പ്രമാണം:Masjid al-Haram, Mecca. Inside..jpg|left|thumb|250px|മക്കയിലെ മസ്ജിദുൽ ഹറമിന്റെ ഉൾവശം]] [[പ്രമാണം:Quran shelf.jpg|right|thumb|250px|മസ്ജിദുൽ ഹറമിലെ ഖുറാൻ അലമാര]] മക്കയിൽ കഅബ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന വിശാലമായ ആരാധനാലയമാണ് ഹറം മസ്ജിദ് ([[മസ്ജിദുൽ ഹറാം]]). ഭൂമിയിൽ ആരാധനയ്ക്ക് ഏറ്റവും കൂടുതൽ പുണ്യം ലഭിക്കുന്നത് മസ്ജിദുൽ ഹറാമിലെ പ്രാർത്ഥനക്കാണ് എന്നതാണ് ഈ മസ്ജിദിന്റെ പ്രധാന പ്രത്യേകത. ഹറമിനെ കുറിച്ച് ഖുർആൻ തന്നെ വ്യക്തമാക്കുന്നത് ദൈവികാരാധനക്ക് വേണ്ടി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ആദ്യഭവനമെന്നാണ്. മക്ക നഗരത്തിലാണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സാധാരണ മസ്ജിദുകളെക്കാൾ ഒരു ലക്ഷം മടങ്ങ്‌ പ്രതിഫലം ലഭിക്കുന്നതാണ് മസ്ജിദുൽ ഹറാമിലെ പ്രാർത്ഥനക്ക് എന്നാണു ഇസ്ലാമിക ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ പരാമർശിച്ചിട്ടുള്ളത്. മസ്ജിദുൽ ഹറം ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മസ്ജിദ് ആണ്. 3.57 ലക്ഷം ചതുരശ്ര മീറ്റർ വിസ്തീർണമുള്ള ഹറം പള്ളിയുടെ അകത്തും പുറത്തുമായി ഇപ്പോൾ ഒരേ സമയം നാൽപ്പതു ലക്ഷത്തോളം ആളുകൾക്ക് പ്രാർത്ഥന നിർവഹിക്കാൻ സൌകര്യമുണ്ട്. ചുറ്റു ഭാഗത്തും മൂന്നു നിലകളിൽ ഒരു വൻ കോട്ട പോലെ ഹറം പള്ളി നില കൊള്ളുന്നു. സഫാ, മർവാ, അബൂ ഖുബൈസ്, ജബൽ ഹിന്ദ്‌ എന്നീ നാല് മലകൾക്കിടയിലാണ് ഹറം മസ്ജിദ് നില കൊള്ളുന്നത്‌. ഹറം പള്ളിയുടെ കേന്ദ്ര ബിന്ദു കഅബയാണ്. കഅബയുടെ പ്രദക്ഷിണ മുറ്റമാണ് ഹറം പള്ളിയുടെ പ്രധാന ഭാഗം. മതാഫ് എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന നടുമുറ്റം പോലെയുള്ള അതിവിശാലമായ ഈ ഭാഗത്തിന് മേൽക്കൂരയില്ല. ചുറ്റു ഭാഗങ്ങളിലും കൂടി 95 കവാടങ്ങളും ഒൻപതു മിനാരങ്ങളും മസ്ജിദുൽ ഹറാമിനുണ്ട്. ലോകത്തെ മറ്റെല്ലാ മസ്ജിദുകളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി ഹറം പള്ളിയിൽ വൃത്തത്തിൽ നിന്നാണ് നമസ്കാരം നിർവഹിക്കുന്നത്. നമസ്കാര വേളയിൽ അഭിമുഖമായി നിൽക്കേണ്ട കഅബ ഹറം മസ്ജിദിന്റെ മധ്യത്തിലായത് കൊണ്ടാണ് ഇവിടെ ഇങ്ങനെ നമസ്കരിക്കുന്നത്. റമദാനിൽ ആണ് ഇവിടെ വലിയ തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടുന്നത്. ഈ കാലയളവിൽ തീർത്ഥാടകർക്ക് ആവശ്യമായ മാർഗ ദർശനം നൽകുന്നതിന് പ്രത്യേകം ആളുകളെ നിയോഗിക്കാറുണ്ട്<ref>http:// http://www.sacred-destinations.com/saudi-arabia/mecca-haram-mosque {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171012201408/http://www.sacred-destinations.com/saudi-arabia/mecca-haram-mosque |date=2017-10-12 }}</ref>. [[പ്രമാണം:Haram minaret.jpg|thumb|250px|മക്കയിലെ മസ്ജിദുൽ ഹറമിന്റെ പ്രധാന കവാടത്തിലെ മിനാരം]] വളരെയധികം പുണ്യസ്ഥാനങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാന് മസ്ജിദുൽ ഹറം. * വിശുദ്ധ കഅബ: കഅബക്ക് ചുറ്റുമാണ് തവാഫ് ചെയ്യുന്നത്. കഅബയുടെ വ്യത്യസ്ത മൂലകൾ വ്യത്യസ്ത പേരുകളിൽ ആണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. # ഹജറുൽ അസ്‌വദ്: കഅബയുടെ ചുമരിൽ, തവാഫ് ആരംഭിക്കുന്ന മൂലയിൽ അരക്കിട്ടുറപ്പിച്ച ഒരു കല്ലാണിത്. ഇത് ചുംബിച്ചതിനുശേഷമോ ഇതിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ് ദൂരെനിന്ന് കൈകൊണ്ട് ആംഗ്യംകാണിച്ചിട്ടോ ആണ് ഓരോ തവാഫും ആരംഭിക്കേണ്ടത്. സ്വർഗത്തിൽനിന്ന് ഭൂമിയിലേക്ക് അയയ്ക്കപ്പെട്ട ശിലയാണ് ഹജറുൽ അസ്‌വദ്. # റുക്‌നുൽഇറാഖി: ഇറാഖിന്റെ ഭാഗത്തേക്കായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. # റുക്‌നുശ്ശാമി: സിറിയയുടെ ഭാഗത്തേക്കായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. # റുക്‌നുൽയമാനി: തെക്ക്പടിഞ്ഞാറ് മൂല. ഇത് യമനിന്റെ ദിക്കിലേക്കായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. * മുൽതസം: ഹജറുൽ അസ്‌വദിന്റെയും കഅബാ കവാടത്തിന്റെയും ഇടയിലുള്ള സ്ഥലമാണിത്. ഇവിടെ വെച്ച് പ്രാർത്ഥിക്കൽ സുന്നത്താണ്. * ഹഥീം (ഹജ്ർ ഇസ്മാഈൽ): കഅബയോട് ചേർന്ന് വടക്കുഭാഗത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്ഥലം. ഇത് കഅബയിൽ പെട്ടതാകുന്നു. * മീസാബുർ റഹ്മത്: ഹഥീമിൽ കഅബയുടെ മുകളിൽ നിന്ന് വെള്ളം വീഴുന്ന സ്വർണപ്പാത്തി. * മഖാമു ഇബ്‌റാഹിം: കഅബ നിർമ്മാണ സമയത്ത് ഇബ്‌റാഹിംനബി കയറിനിന്ന കല്ല്. കഅബയുടെ വാതിലിന് മുൻഭാഗത്താണ് ഇത്. * ബാബുസ്സലാം: മസ്ജിദുൽ ഹറമിലെ ഒരു വാതിൽ. ആദ്യ പ്രവേശനം ഇതിലൂടെയാകൽ പ്രത്യേക സുന്നത്തുണ്ട്. ഈ വാതിൽ സ്വഫാ-മർവയുടെ പുറം ചുമരിനിടയിലാണ്. * സ്വഫാ: കഅബയുടെ കിഴക്കുമൂലയുടെ ഭാഗത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്ഥലം. ഇവിടെനിന്നാണ് സഅയ് തുടങ്ങുന്നത്. * മർവ: കഅബയുടെ വടക്കുമൂലയുടെ ഭാഗത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഇവിടെയാണ് സഅയ് അവസാനിക്കുന്നത്. * മസ്ആ: സ്വഫാ-മർവ കുന്നുകൾക്കിടയിൽ സഅയ് നടത്തേണ്ട സ്ഥലം. * മീലൈനി [[അഖഌറെൻ]]: സ്വഫാമർവയിൽ സഅയ് നടത്തുമ്പോൾ പുരുഷന്മാർ വേഗതയിൽ നടക്കേണ്ടതിനായി പച്ച ചായമടിച്ച രണ്ട് തൂണുകൾ. * സംസം: മസ്ജിദുൽ ഹറമിനകത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കിണർ. ഇതിലെ വെള്ളം കുടിക്കുന്നതുകൊണ്ട് വളരെ അധികം പ്രതിഫലമുണ്ട്. രോഗശമനങ്ങൾക്കും മറ്റു ഉദ്ദേശ്യ സാഫല്യങ്ങൾക്കും നിയ്യത്ത്‌ ചെയ്ത് സംസംവെള്ളം കുടിക്കുന്നത് നല്ലതാണ് === മസ്ജിദുൽ നമിറ === [[പ്രമാണം:Makkah arafat.jpg|left|thumb|അറഫാ സംഗമം നടക്കുന്ന നമിറ]] [[ഹിജ്റ വർഷം|ഹിജ്റ]] പത്താം വർഷം ദുൽഖഅദ് മാസം ഇരുപത്തിയഞ്ചിന് മുഹമ്മദ്‌ നബിയും അനുയായികളും ഹജ്ജ് കർമ്മത്തിനായി പുറപ്പെടുകയും ശേഷം അറഫയുടെ സമീപത്ത് നമിറ എന്ന സ്ഥലത്ത് നിർമ്മിച്ച തമ്പിൽ ഉച്ചവരെ കഴിച്ചു കൂട്ടുകയും ചെയ്തു. ളുഹറിൻറെ സമയമായപ്പോൾ മുഹമ്മദ്‌ നബി തൻറെ ഒട്ടകപുറത്ത് കയറി ബത്വനുൽ വാദി എന്ന ഇന്ന് അറഫയിലെ നമിറ പള്ളി നിൽക്കുന്നിടത്ത് തൻറെ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ വിടവാങ്ങൽ പ്രസംഗം നടത്തി. ഈ പ്രദേശത്താണ് പിന്നീട് നമിറ പള്ളി സ്ഥാപിച്ചത്. പരിശുദ്ധമായ ഹജ്ജ്‌ കർമ്മത്തിനായി ലോകത്തിന്റെ നാനാഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും എത്തുന്ന ലക്ഷക്കണക്കിന് വിശ്വാസികൾ അറഫയിൽ സമ്മേളിക്കുന്നത് ഇവിടെയാണ്‌.‌ അറഫയിൽ നമിറ പള്ളിയിൽ ളുഹർ നമസ്‌കാരത്തോടെയാണ് ഇവിടുത്തെ ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നത്. 124,000 ചതുരശ്ര അടി വിസ്തീർണമുള്ള പള്ളിയിൽ മൂന്നു ലക്ഷം ആളുകൾക്ക് ഒരുമിച്ചു നമസ്കാരം നിർവഹിക്കാൻ സൗകര്യമുണ്ട്. അറഫാ പള്ളിയെന്നും ഹസ്രത്ത് ഇബ്റാഹീമിന്റെ പള്ളിയെന്നും ഇതിനു പേരുണ്ട്. ഒരു ലക്ഷത്തി ഇരുപത്തിനാലായിരം ചതുരശ്രമീറ്റർ വിസ്തീർണമുള്ള മസ്ജിദുന്നമിറയുടെ ഒരു ഭാഗം അറഫയുടെ പരിധിക്ക് പുറത്താണ്. അത് അടയാളപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. വാദീ നമിറയിൽസ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് കൊണ്ടാണിതിന് മസ് ജിദുന്നമിറ എന്ന് പേർവന്നത്. മിനയുടെ ദിശയിലാണ് മസ് ജിദുന്നമിറ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്<ref>{{Cite web |url=http://www.hajinformation.com/main/k10.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-03-21 |archive-date=2010-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100114214613/http://hajinformation.com/main/k10.htm |url-status=live }}</ref>. === മിന === {{പ്രലേ|മിന}} മക്കയിൽ നിന്ന് അഞ്ച് കിലോമീറ്റർ അകലെ കിഴക്ക് ഭാഗത്താണ് [[മിന|മിനാ താഴ്‌വര]] .ഹജജ് കർമ്മത്തിന്റെ ചടങ്ങുകളിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി മക്കയിൽ നിന്ന് ഹാജിമാർ എത്തുന്നത് ടെന്റുകളുടെ നഗരമായ മിനാ താഴ്‌വരയിലേക്ക് ആണ്. ഹജ്ജ് കർമത്തിന് വേണ്ടി ദുൽഹജ്ജ് 11, 12, 13 എന്നീ മൂന്നു ദിവസങ്ങളിൽ ആണ് മിനയിൽ രാപാർക്കേണ്ടത്. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ വളരെ ഭക്തിയോടും ഹൃദയ സാന്നിധ്യത്തോടും മിനയിൽ കഴിഞ്ഞുകൂടണം. രാത്രിയുടെ മുഖ്യഭാഗം മിനയിൽ താമസിക്കൽ നിർബന്ധമാണ്. പകൽ മിനയിലുണ്ടായിരിക്കണമെന്നില്ല<ref name= />. [[പ്രമാണം:Masjid khaif mina.JPG‎|thumb|center|750px|<div class="center">മിനാ താഴ്‌വരയിലെ തമ്പുകൾ. മധ്യത്തിൽ മസ്ജിദുൽ ഖൈഫ്</div>]] === മസ്ജിദുൽ ഖൈഫ് === മക്കയുടെയും [[അറഫാ സംഗമം|അറഫയുടെയും]] മധ്യേ തെക്കുഭാഗത്തായി [[മിന|മിനയിലാണ്]] മസ്ജിദുൽ ഖൈഫ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. 25000 ചതുരശ്ര മീറ്റർ വിസ്തൃതിയുള്ള ഖൈഫ് പള്ളിയിൽ 25000 പേർക്ക് ഒരുമിച്ചു നമസ്കരിക്കാൻ സൌകര്യമുണ്ട്. വിശാലമായി, നീളാകൃതിയിൽ വളരെ ഭംഗിയായി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ഖൈഫ് പള്ളിയുടെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് ചുമരുകളോട് ചേർന്നതാണ് മിഹ്റാബ്. മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ വിടവാങ്ങൽ ഹജ്ജിൽ മിനായിൽ അദ്ദേഹത്തിന് കൂടാരമൊരുക്കിയത് ഇവിടെയാണ്. ഹിജ്റ 256-ൽ [[അബ്ബാസി ഖിലാഫത്ത്|അബ്ബാസി ഖലീഫ]] അൽ-മുഅതമദ് മുതൽ അധികാരത്തിലിരുന്ന രാജാക്കൻമാരും [[ഗവൺമെന്റ്|ഭരണാധികാരികളും]] ഈ പള്ളിയുടെ പുനർനിർമ്മാണ പ്രക്രിയയിൽ പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധ പതിപ്പിച്ചിരുന്നു<ref name= />. === മശ്അറുൽ ഹറാം === മുസ്ദലിഫയിലെ ഖുസഅ എന്ന പർവതത്തിന്‌ താഴെയാണ് മസ്ജിദ് മശ്അറുൽ ഹറാം എന്ന പള്ളിയടങ്ങിയ മശ്അറുൽ ഹറാം എന്ന പ്രദേശം. 5040 ച.മീറ്റർ വിസ്തീർണമുള്ള പള്ളിയിൽ 12000 പേർക്ക് നമസ്‌കരിക്കാനുള്ള സൗകര്യമുണ്ട്. പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ്‌ നബി ഹജ്ജിന്റെ സമയത്ത് രാത്രി താമസിച്ച സ്ഥലത്ത് പിന്നീട് നിർമിച്ചതാണ് ഈ പള്ളി. === മുഹമ്മദ്‌ ബിൻ അലി ശാഫി മസ്ജിദ് === മക്കയിൽ തൻഈം എന്ന സ്ഥലത്താണ് മുഹമ്മദ്‌ ബിൻ അലി ശാഫി മസ്ജിദ്. ഇവിടെ ഇപ്പോൾ 15,000 ആളുകൾക്ക്‌ നമസ്‌കരിക്കാൻ സൗകര്യമുണ്ട്‌. തന്ഈം മക്കക്കാരുടെ ഉംറയുടെ മീഖാത്താണ്. ഇവിടെയാണ്‌ പ്രശസ്‌ത സ്വഹാബി ഖുബൈബ് രക്തസാക്ഷിയായത്‌. === മസ്ജിദുൽ റായ === മക്കയിലെ ജൌദരീ ടൌണിന്റെ നടുവിൽ ജഫ്ഫാലി ബജാറിലേക്ക് കടക്കുന്ന ഒരു ചെറിയ വഴിയുടെ ഇടതുഭാഗത്തുള്ള പള്ളിയാണിത്. ഈ സ്ഥാനം മുഹമ്മദ്‌ നബി മക്കാ ഫതഹ് വേളയിൽ മുഅല്ലായിൽകൂടി കടന്ന് വന്ന് പതാക നാട്ടിയതും നിസ്കരിച്ചിട്ടുള്ളതുമായ സ്ഥലമാകുന്നു. ഈ പതാക ഇപ്പോൾ തുർക്കിയിലെ ഇസ്താംപൂൾ മ്യൂസിയത്തിലുണ്ട്. ഈ പള്ളിയുടെ മൂന്നുവശവും റോഡുകളുണ്ട്. പള്ളി ഇപ്പോൾ പുതുക്കിപ്പണിത് വലുതാക്കിയിരിക്കുന്നു. === മസ്ജിദുൽ ജിന്ന് === അൽ-മുഅല്ലയുടെ വടക്കെ അതിർത്തിയിൽ ആണ് മക്കക്കാരുടെ ഖബർസ്ഥാനമായ മസ്ജിദുൽ ജിന്ന് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മുഹമ്മദ്‌ നബിയിൽ നിന്ന് ജിന്നുകൾ ഖുർആൻ ശ്രവിക്കുകയും നബിയുമായി ബൈഅത്ത് ചെയ്യുകയും ഉണ്ടായത് ഈ സ്ഥലത്തു വെച്ചായിരുന്നു. പിന്നീട് ഇവിടെ പണിത പള്ളിക്ക് മസ്ജിദുൽ ജിന്ന് (ജിന്ന് പള്ളി) എന്ന് പേരിട്ടത്. ഇപ്പോൾ ഈ പള്ളി പുതുക്കിപ്പണിത് വളരെ ഭംഗിയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. === മസ്ജിദുൽ മുബായഅ === മക്കയിലെ കബറിടമായ മുഅല്ലയിൽ നിന്നും വടക്കോട്ട് മിനയിലേക്ക് പോകുന്ന വഴിയുടെ വലതുഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പള്ളിയാണ് മസ്ജിദുൽ മുബായഅ. മക്കാ ഫത്ഹ്(മക്കാ വിജയം) വേളയിൽ മുഹമ്മദ്‌ നബി ജനങ്ങളുമായി ഇവിടെ വെച്ച് പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തിരുന്നതായി ചരിത്രമുണ്ട്. === മസ്ജിദുൽ ഇജാബ === ഹജ്ജിന്റെ കർമ്മങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി മുഹമ്മദ്‌ നബി മിനയിൽ നിന്ന് മക്കയിലേക്ക് മടങ്ങിയപ്പോൾ മക്കയിൽ പ്രവേശിക്കും മുമ്പ് വിശ്രമിക്കാൻ താവളമടിച്ച മക്കാ ഖബർ സ്ഥാനിനടുത്തുള്ള അൽ മുഹസ്സബ് എന്ന് പറയുന്ന സ്ഥലത്താണ് മസ്ജിദുൽ ഇജാബ നിലകൊള്ളുന്നത്. === തഹ്ഫീളുൽ ഖുർആൻ കേന്ദ്രം === മക്കയിലെ സഖാഖിലാണ് തഹ്ഫീളുൽ ഖുർആൻ കേന്ദ്രം പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ പ്രഥമ ഭാര്യ ഖദീജയുടെ വീട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് ഇവിടെയാണ്‌. ഇവിടെ വെച്ചാണ് ഖദീജയുടെയും മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെയും വിവാഹം നടന്നത്. ഖദീജയുടെ മരണശേഷവും ഹിജ്റ വരെ നബി ഇവിടെ താമസിച്ചു. മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ മക്കളിൽ ഇബ്റാഹീം ഒഴിച്ചുള്ളവർ ജനിച്ചത് ഈ വിട്ടിൽവെച്ചാണ്. === വാദി മുഹസ്സിർ === മുസ്ദലിഫക്കും മിനക്കുമിടയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒഴിഞ്ഞ ഒരു താഴ്‌വരയാണ് ചരിത്ര പ്രാധാന്യമുള്ള വാദി മുഹസ്സിർ. കഅബ പൊളിക്കാൻ വന്ന അബ്രഹത്തിനും സൈന്യത്തിനും നേരെ ദൈവ ശിക്ഷ ഇറങ്ങിയത് ഈ പ്രദേശത്ത് വെച്ചാണ് എന്നാണു വിശ്വാസം. ക്ഷീണിതരായി നിലം പൊത്തുന്നതിനാണ് അറബിയിൽ 'ഹസ്സറ' എന്ന് പറയുന്നത്. ഈ വാക്കിൽ നിന്നാണ് വാദി മുഹസ്സിർ എന്ന പേര് വന്നത്. ദൈവകോപമിറങ്ങിയ സ്ഥലമായതു കൊണ്ട് മുഹമ്മദ്‌ നബി ഈ താഴ്‌വരയിലെത്തിയപ്പോൾ തന്റെ ഒട്ടകത്തിന്റെ വേഗത വർദ്ധിപ്പിച്ചിരുന്നു എന്ന് ഇസ്‌ലാമിക ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ വന്നിട്ടുണ്ട്. == സംസ്കാരം == പുണ്യ നഗരമായത് കൊണ്ട് തന്നെ ലോകത്തിന്റെ നാനാ തുറകളിൽ നിന്നും ഉള്ള ആളുകൾ മക്കയിൽ വന്നു പോകുന്നുണ്ട്. അത് കൊണ്ട് മക്കയുടെ പ്രബുദ്ധമായ സംസ്കാരവും അതിൽ നിഴലിച്ചു കാണുന്നുണ്ട്. ഹിജാസ് അറബിയാണ് പ്രാദേശികമായി ഇവിടെ ഉപയോഗത്തിലുള്ള ഭാഷ. വിവിധ ഭാഗത്ത്‌ നിന്നും വരുന്ന തീർത്ഥാടകർ അവരവരുടെ ഭാഷകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. മക്കയിലെ ഹജിനോടനുബന്ധിച്ചുള്ള പ്രധാന തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങളിലെല്ലാം പ്രാദേശികമായ ഭാഷയിലുള്ള സൂചനാ ബോർഡുകളും വിവിധ ഭാഷക്കാരായ വളണ്ടിയർമാരെയും കാണാം<ref>{{Cite web |url=http://www.mideasttravelling.net/saudi_arabia/mecca/mecca_culture.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2014-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141114062900/http://www.mideasttravelling.net/saudi_arabia/mecca/mecca_culture.htm |url-status=dead }}</ref>. === ജനസംഖ്യ === 2007-ലെ കണക്കെടുപ്പ് പ്രകാരം മക്കയിൽ 1700000 ജനങ്ങൾ വസിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിൽ 75 ശതമാനം സ്വദേശികളും 25 ശതമാനം വിദേശികളുമാണ്. വിദേശികളിൽ 19 ശതമാനം ഉള്ള യെമൻ സ്വദേശികളാണ് മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നത്. ഇന്ത്യ പാകിസ്താൻ അടക്കം ഏഷ്യൻ രാജ്യക്കാരും ഈജിപ്ത് അടക്കമുള്ള ആഫ്രിക്കൻ വംശജരും ബാക്കിയുള്ള ആറു ശതമാനത്തിൽ പെടുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://ttc-ad4.com/Travel/index.php?option=com_content&view=article&id=52&Itemid=68 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304220248/http://ttc-ad4.com/Travel/index.php?option=com_content&view=article&id=52&Itemid=68 |url-status=dead }}</ref>. === ജീവിത രീതി === മക്കയിലെ ജീവിതരീതി മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ കാലം മുതൽ തന്നെ മതപരമായ ചട്ടക്കൂടിൽ നിന്ന് കൊണ്ടുള്ളതാണ്. മുസ്ലിങ്ങൾക്ക്‌ മാത്രം പ്രവേശനമുള്ള നഗരം കൂടിയാണ് മക്ക. അഞ്ചു നേരത്തെ നമസ്കാരത്തിനും ഇവിടുത്തെ ആളുകൾ അധികവും മസ്ജിദുൽ ഹറമിലെത്തുന്നു. ഹജ്ജിനെത്തുവർക്ക് സേവനം ചെയ്യാനും ഇവിടെ സ്വദേശികൾ മുൻപന്തിയിൽ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. രാജ്യത്തെ വിവിധ സർവകലാശാലാ വിദ്യാർത്ഥികളടക്കം എല്ലാ വിഭാഗങ്ങളും വിദേശ വളണ്ടിയർമാരും ഇവിടെ നിന്നും മടങ്ങുന്നത് വരെ ഹാജിമാരെ സേവിക്കാൻ രംഗത്തുണ്ടാകാറുണ്ട്. === ആഹാര ക്രമം === [[പ്രമാണം:Mixed Shawarma (2843435528).jpg|right|thumb|റൊട്ടിയിൽ തയ്യാറാക്കിയ ഷവർമ]] [[പ്രമാണം:Mandi.PNG|left|thumb|യെമൻ ഭക്ഷണമായ മന്തി]] മറ്റു സൗദി അറേബ്യൻ നഗരങ്ങളെ പോലെ അരിയും ഇറച്ചിയും ചേർത്ത് വേവിച്ച [[കബ്സ]] തന്നെയാണ് മക്കയിലെയും പ്രധാന ഭക്ഷണം<ref name= />. അത് പോലെ [[മന്തി|യെമനി മന്തിയും]] ഒരു പ്രധാന ഭക്ഷണമാണ്. ഇറച്ചിയിൽ വേവിച്ച ഭക്ഷണങ്ങളായ [[ഷവർമ]], കഫ്ത, [[കബാബ്]] എന്നിവ ഇവിടെ അധികം വില്പന നടക്കുന്ന ഭക്ഷണങ്ങളിൽ പെടുന്നു. റമദാനിൽ നോമ്പ് തുറ സമയങ്ങളിൽ [[സമൂസ]], മധുര പലഹാരങ്ങൾ, [[ഈന്തപ്പഴം]], [[സംസം|സംസം വെള്ളം]], അറബിക് കോഫി എന്നിവയാണ് പ്രധാനമായും ഉപയോഗിക്കുന്നത്. [[മസ്ജിദുൽ ഹറാം|മസ്ജിദുൽ ഹറമിൽ]] നോമ്പ് തുറ സമയങ്ങളിൽ എത്തുന്ന വിശ്വാസികൾക്കും ഇത്തരം ഭക്ഷണം നൽകുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ഹജ്ജ് വേളകളിൽ [[അറഫാ സംഗമം|അറഫയിലും]] [[മിന|മിനായിലും]] സൗദി ഭരണ കൂടവും വിവിധ കമ്പനികളും മറ്റു വ്യക്തികളും സൌജന്യമായി ഭക്ഷണ വിതരണം നടത്തുന്നു. വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നും വരുന്ന [[തീർത്ഥാടനം|തീർത്ഥാടകർക്ക്]] സ്വന്തം നാടുകളിലെ പ്രാദേശിക ഭക്ഷണങ്ങൾ ഇവിടെ ലഭിക്കുന്നു. [[ഹജ്ജ്]] സമയത്ത് മിനായിൽ ടെന്റുകളിൽ ഹാജിമാർക്ക് അതതു മുതവഫ് കേന്ദ്രങ്ങളാണ് ഭക്ഷണം ഒരുക്കുന്നത്. പലചരക്ക് കടകൾ, ഹോട്ടലുകൾ, ബൂഫിയകൾ എന്നിങ്ങനെ വിവിധ തരം ബസ്തകൾ മിനായിൽ താൽക്കാലികമായി ഒരുക്കാറുണ്ട്‌. ഇവിടെ തീർത്ഥാടകർക്ക് വേണ്ടി വിൽപനക്ക് വെച്ച ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കളുടെ ഗുണമേന്മ, കാലാവധി, ബസ്തകളുടെ ശുചിത്വം, മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ ലൈസൻസ് എന്നിവ വാണിജ്യമന്ത്രാലയ ഉദ്യോഗസ്ഥർ പരിശോധന നടത്തി ഗുണമേന്മ ഉറപ്പു വരുത്തുന്നു<ref name= />. == സാമ്പത്തിക രംഗം == [[പ്രമാണം:makkah_shopping_center.jpg|left|thumb|മക്കയിലെ അബ്രാജ് അൽ- ബൈത്ത് ഷോപ്പിംഗ്‌ സെന്റർ]] മക്കയുടെ സാമ്പത്തിക മേഖല കൂടുതലും ഇവിടെയെത്തുന്ന [[തീർത്ഥാടനം|തീർത്ഥാടകരെ]] ആശ്രയിച്ചാണ് നില കൊള്ളുന്നത്‌. തീർത്ഥാടകർ ഇവിടെ എത്തി താമസിക്കുന്ന ഹോട്ടലുകൾ, ഇവിടെ നിന്നും ഷോപ്പിംഗ്‌ നടത്തുന്നതും മറ്റും ആണ് ഇവിടുത്തെ പ്രധാന വരുമാന സ്രോതസ്<ref name= />. ചെറിയ തോതിലുള്ള വ്യാവസായിക സ്ഥാപനങ്ങൾ അല്ലാതെ മക്കയിൽ കൂടുതലായി [[വ്യവസായം|വ്യാവസായിക]] ശാലകളോ മറ്റു കൃഷിയിടങ്ങളോ ഒന്നും ഇല്ല. മറ്റു പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നും കപ്പൽ മാർഗ്ഗം ജിദ്ദയിലെത്തി അവിടെനിന്നും [[റോഡ്‌]] മാർഗ്ഗം ആണ് ഇവിടേയ്ക്ക് ചരക്കുകൾ എത്തുന്നത്. ലോകത്തെ പ്രമുഖ [[ഹോട്ടൽ]] ഗ്രൂപ്പുകൾ എല്ലാം ഇവിടെയുണ്ട്. പ്രമുഖ വിദേശ ട്രാവൽ പ്രതിനിധികൾ എല്ലാം ഇവിടേയ്ക്ക് തീർത്ഥാടകരെ എത്തിക്കുന്നുണ്ട്. മത ഗ്രന്ഥങ്ങൾ വിൽക്കുന്ന [[പുസ്തകം|പുസ്തക]] ശാലകൾ, വിദേശ കറൻസി കൈമാറ്റം ചെയ്യുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾ, ഹോട്ടലുകൾ തുടങ്ങി തീർത്ഥാടകരെ ബന്ധിപ്പിച്ചുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾ ഇവിടെ കൂടുതലായി കാണുന്നു. === വാണിജ്യം === [[പ്രമാണം:Trade - a part of Meccan life - Flickr - Al Jazeera English.jpg|right|thumb|മക്കയിലെ തുണിത്തരങ്ങൾ വിൽക്കുന്ന ഒരു കട]] ഹജ്ജ് കഴിയുന്നതോടെ മക്കയിലെ കച്ചവട കേന്ദ്രങ്ങളിൽ തിരക്കേറുന്നു. മടക്കയാത്രക്ക് മുമ്പായി പുണ്യഭൂമിയിലെത്തിയതിന്റെ സ്മരണക്കും കുടുംബത്തിനും അടുത്ത ബന്ധുക്കൾക്കും സാധനങ്ങളും ഉപഹാരങ്ങളും വാങ്ങിയാണ് തീർത്ഥാടകർ ഇവിടെ നിന്നും തരിച്ചു പോകുന്നത്. ഹജ്ജ് വേളയിൽ കൂടുതലായി വിറ്റഴിക്കുന്ന ചരക്കുകൾ കച്ചവടക്കാർ നേരത്തെ സ്‌റ്റോക്ക് ചെയ്യാറുണ്ട്. കൂടാതെ പലയിനം സാധനങ്ങളുമായി വഴിവാണിഭക്കാരും രംഗത്തുണ്ടാകും. [[ഈത്തപ്പഴം]], [[ഉപഹാരം|ഉപഹാരങ്ങൾ]], സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ, [[ഇലക്ട്രോണിക്സ്]] സാമഗ്രികൾ, [[വസ്ത്രം|വസ്ത്രങ്ങൾ]] എന്നിവയുടെ കടകളിലാണ് കൂടുതലായി തീർത്ഥാടകരെ ആകർഷിക്കുന്നത്. ഹജ്ജ് കഴിഞ്ഞ ശേഷം. തസ്ബീഹ് മാല, നമസ്‌കാര വിരിപ്പ്, തൊപ്പി, ഇരുഹറമുകളുടെ ഫോട്ടോകൾ, മോതിര കല്ലുകൾ, ആഭരണങ്ങൾ, അത്തറുകൾ, റെഡിമെയ്ഡ് വസ്ത്രങ്ങൾ, ഇലക്‌ട്രോണിക് ഉപകരണങ്ങൾ എന്നിവ വിൽക്കുന്ന കേന്ദ്രങ്ങളിലാണ് കൂടുതൽ തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുള്ളത്. മക്കയിലെ പ്രധാന മാർക്കറ്റാണ് ഉതൈബിയ്യ മാർക്കറ്റ് (സൂക്ക്‌ ഉതൈബിയ്യ). ഇവിടെ സുഗന്ധ ദ്രവ്യ ഉല്പന്നങ്ങളുടെ പ്രമുഖ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഉണ്ട്<ref name= />. === ടൂറിസം === മക്കയിലെ ടൂറിസം രംഗം തീർഥാടകരെ ആശ്രയിച്ചാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. ടൂറിസം വകുപ്പിന്റെ ലൈസൻസില്ലാതെ നഗരത്തിൽ ഹോട്ടലുകൾ പ്രവർത്തിക്കാൻ പാടില്ല. ഹറമിനടുത്തും പരിസരങ്ങളിലുമായി താമസ രംഗത്ത് തീർഥാടകർക്ക് മികച്ച സേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി ടൂറിസം വകുപ്പ് നിർദ്ദേശം പാലിക്കാത്ത ഹോട്ടലുകൾ മക്ക ടൂറിസം വകുപ്പ് അടച്ചു പൂട്ടുന്നു. == അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ == === ഗതാഗതം === കുന്നുകളും [[മല|മലകളും]] നിറഞ്ഞ പ്രദേശമായ മക്കയിൽ മലകൾ തുരന്നിട്ടാണ് റോഡ് [[ഗതാഗതം]] സുഗമമാക്കിയിരിക്കുന്നത്. [[പാറ|പാറക്കല്ലുകളും]] ഉറച്ച പര്’വതങ്ങളും നിറഞ്ഞ മക്ക പ്രദേശത്ത് നിരവധി തുരങ്കങ്ങളാണ് ഇത്തരത്തിൽ ഉള്ളത്. മക്കയിലെ വിവിധ റോഡുകളിലും പ്രധാന പ്രവേശന കവാടങ്ങളിലും വിവിധ പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കുന്നതിന് ബൃഹദ് പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കി കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. റോഡുകളിലെ തിരക്ക് കുറക്കുന്നതിനാവശ്യമായ [[തുരങ്കം|തുരങ്കങ്ങളും]] [[പാലം|പാലങ്ങളും]] നിർമ്മിക്കുന്നതടക്കമുള്ള വിവിധ പദ്ധതികൾ ദ്രുത ഗതിയിലാണ് ഇവിടെ നടക്കുന്നത്. ==== റോഡ്‌ ==== [[പ്രമാണം:Makkah road rush.jpg|left|thumb|മക്കയിലെ തിരക്ക് പിടിച്ച വീഥി]] [[പ്രമാണം:Saptco mecca.jpg|right|thumb|മക്ക നഗരത്തിൽ സർവീസ് നടത്തുന്ന സൗദി ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപറേഷൻ ബസ്]] മക്ക മുനിസിപ്പാലിറ്റി റോഡുകളുടെ വികസനത്തിന് വലിയ പ്രധാന്യം നൽകുന്നുണ്ട്. മക്കയിലെ എല്ലാ റോഡുകളും വളരെയധികം തിരക്ക് പിടിച്ചതാണ്<ref>{{Cite web |url=http://hafeezrm.hubpages.com/hub/Hajj-II |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2012-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120908103353/http://hafeezrm.hubpages.com/hub/Hajj-II |url-status=dead }}</ref>. പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിൽ തീർത്ഥാടകർക്ക് വളരെ സഹായകരമാണ് ഇവിടുത്തെ ഷട്ടിൽ ബസ് സർവീസ്<ref>{{Cite web |url=http://www.hajinformation.com/main/m80335.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206001818/http://www.hajinformation.com/main/m80335.htm |url-status=live }}</ref>. ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടകർക്ക് വേണ്ടി മിനായിൽ കിഴക്കുപടിഞ്ഞാറായി അനേകം സമാന്തര റോഡുകളും അവയെ പരസ്പരം ബന്ധിക്കുന്ന സ്ട്രീറ്റുകളും അവക്കൊക്കെ പേരും നമ്പറും ഉണ്ട്. കൂടാതെ ഇരുപത്തിനാലു മണിക്കൂറും പൊലീസ് സർവീസും ആയിരക്കണക്കിന് സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകരുടെ സേവനവും തിരക്ക് സമയങ്ങളിൽ സഹായകരമാണ്. തീർത്ഥാടകരെ താമസ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ നിന്ന് ഹറമിലെത്തിക്കുന്നതിനും തിരിച്ചും സർവീസ് നടത്തുന്നതിനു ഗോൾഫ് വണ്ടികൾ ഇപ്പോൾ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. നേരത്തെ ഇന്ത്യൻ നിർമ്മിത [[ഓട്ടോറിക്ഷ|ഓട്ടോറിക്ഷകളായിരുന്നു]] തീർത്ഥാടകർക്ക് നൽകിയിരുന്നത്. പുകയും ശബ്ദവും മൂലമുണ്ടാകുന്ന മലിനീകരണം ഒഴിവാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായാണ് അതൊഴിവാക്കി പകരം ഗോൾഫ് വണ്ടികൾ ഏർപ്പെടുത്തിയത്. ഹജ്ജ് വേളകളിൽ നഗര മധ്യത്തിലെ തിരക്കൊഴിവാക്കാൻ ഹറമിനടുത്തേക്കും പുണ്യ സ്ഥലങ്ങളിലേക്കും മിനി ബസുകൾക്ക് കർശന നിയന്ത്രണമേർപ്പെടുത്തുന്നു. മിനി ബസുകൾ പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് കടക്കുന്നത് നിരീക്ഷിക്കാൻ പ്രത്യേക ഉദ്യോഗസ്ഥരെയും വിന്യസിക്കാറുണ്ട്‌. [[പ്രമാണം:To mina3.jpg|left|thumb|ഹജ്ജ് കർമങ്ങൾക്കായി മിനായിലേക്ക് വാഹനങ്ങളിൽ പോകുന്ന ഹാജിമാർ]] ഹജ്ജ് അനുമതി പത്രമില്ലാത്തവരുടെയും അനധികൃത താമസക്കാരുടെയും നുഴഞ്ഞുകയറ്റം തടയുന്നതിന് ഹജ്ജ് സമയങ്ങളിൽ മക്കക്കടുത്ത 12 പ്രവേശന കവാടങ്ങളിൽ പാസ്‌പോർട്ട് വിഭാഗം പരിശോധന കൂടുതൽ കർശനമാക്കാറുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://article.wn.com/view/2011/10/29/Men_dressed_as_women_caught_at_Makkah_checkpoint/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2012-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121216003034/http://article.wn.com/view/2011/10/29/Men_dressed_as_women_caught_at_Makkah_checkpoint/ |url-status=live }}</ref>. [[മരുഭൂമി|മരുഭൂമികളിലൂടെയുള്ള]] നുഴഞ്ഞുകയറ്റം പൊലീസിന്റെ സഹായത്തോടെ നിരീക്ഷിക്കുന്നു. സ്ത്രീകളെ പരിശോധിക്കുന്നതിന് ചെക്ക്പോസ്റ്റുകളിൽ സ്ത്രീകളെ ജോലിക്ക് നിയമിക്കാറുണ്ട്. ഹജ്ജ് അനുമതിപത്രമില്ലാത്തവരെയും അനധികൃത താമസക്കാരെയും പ്രവേശന കവാടങ്ങളിലെത്തുന്നതിന് മുമ്പ് തന്നെ തടയുന്നതിന് മക്കയിലേക്ക് പുറപ്പെടുന്ന വാഹന പാർക്കിങ് കേന്ദ്രങ്ങളിലും മറ്റും രഹസ്യ നിരീക്ഷണം നടത്താൻ പ്രത്യേക സംഘം ഉണ്ട്. അമിത വേഗത, സിഗ്‌നൽ കട്ടിങ് തുടങ്ങിയ ട്രാഫിക് നിയമങ്ങൾ ലംഘിച്ച് പോകുന്നവരെ പിടികൂടുന്നതിനു പുതിയ രീതിയായ സാഹിർ സംവിധാനം നിലവിലുണ്ട്. ഇത് വഴി അതിസൂക്ഷ്മമായാണ് ട്രാഫിക് നിയമലംഘനങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നത്. വാഹന നമ്പർ, സ്ഥലം, സമയം, വാഹനമോടിക്കുന്ന ആൾ എന്നിവ കാമറയിൽ വ്യക്തമായി പതിയുന്നു. ശഅബാൻ, [[റമദാൻ]] മാസങ്ങളിൽ മക്കയിലത്തുന്ന തീർത്ഥാടകരുടെ തിരക്കും പരിഗണിച്ചു ഹറമിനടുത്ത് ഗതാഗതക്കുരുക്ക് ഒഴിവാക്കാൻ മക്ക ട്രാഫിക്കിനു കീഴിൽ പുതിയ വികസന പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കിവരുന്നുണ്ട്. തീർത്ഥാടകരുമായെത്തുന്ന ബസുകൾ ഹറമിനടുത്തേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നത് തടഞ്ഞ് മക്ക പ്രവേശന കവാടങ്ങളിൽ വെച്ച് വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലൊരുക്കിയ പാർക്കിങ് കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടാനായി ഹറമിലേക്ക് എത്തുന്ന റോഡുകളിൽ പ്രത്യേക ചെക്ക് പോയിൻറുകൾ സ്ഥാപിക്കുന്ന നടപടികൾ പൂർത്തിയായിട്ടുണ്ട്. പാർക്കിങ് കേന്ദ്രങ്ങളിലത്തുന്ന തീർഥാടകരെ പിന്നീട് റിങ് റോഡ് ബസ് സർവീസ് വഴി ഹറമിലത്തിക്കും. മക്കയിൽ തിരക്കേറിയതോടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ട്രാഫിക് നിരീക്ഷണത്തിനും നിയന്ത്രണത്തിനും കൂടുതൽ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ ട്രാഫിക് വകുപ്പ് നിയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്. നിയമലംഘനങ്ങൾ പിടികൂടാൻ രഹസ്യ ട്രാഫിക് നിരീക്ഷകരും രംഗത്തുണ്ട്. ട്രാഫിക് രംഗത്തെ നിയമങ്ങളും നിർദ്ദേശങ്ങളും കർശനമായി പാലിക്കുകയും ഹറമിനടുത്ത റോഡുകളിൽ വാഹനങ്ങൾ പാർക്ക് ചെയ്യരുതെന്നും മക്ക ട്രാഫിക് നിയമപാലകർ നിർദ്ദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. തിരക്ക് കൂടുന്ന റമദാൻ മാസത്തിൽ അനധികൃതമായി ഓടുന്ന ഇരുചക്രവാഹനങ്ങൾ പിടികൂടാൻ പ്രത്യേക പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇത്തരം ഇരുചക്രവാഹനങ്ങൾ ഗതാഗതക്കുരുക്കിനും കാൽനടക്കാർക്കും പ്രശ്നമാകുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് ഇത്തരം പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇവരെ പിടികൂടാൻ മക്കയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ രഹസ്യട്രാഫിക് നിരീക്ഷകരെ നിയോഗിക്കാറുമുണ്ട്. '''ട്രെയിലർ ബസ് സർവീസ്''' ഹജ്ജ്-ഉംറ സീസണിൽ ഹറമിലേക്കും തിരിച്ചും തീർഥാടകരെ എത്തിക്കുന്നതിനുള്ള ട്രെയിലർ ബസ് സർവീസ് സൗജന്യമായി നഗരത്തിൽ സേവനം നടത്തുന്നുണ്ട്. മക്ക ഗവർണറേറ്റ്, ചേംബർ ഓഫ് കോമേഴ്സ്, ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് സെന്റർ സൊസൈറ്റി എന്നിവ ഉൾപ്പെട്ട സാമൂഹി പങ്കാളിത്ത പദ്ധതിയുടെ കീഴിലാണ് ട്രെയിലർ ബസ് സർവീസ് നടത്തുന്നത്. തീർഥാടകർക്ക് ഇതിൽ യാത്ര സൗജന്യമാണ്. പ്രായം കൂടിയവർക്കും വികലാംഗർക്കും അനായാസേന ഉപയോഗിക്കാവുന്ന വിധമാണ് ബസ് സംവിധാനിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഹറമിനടുത്ത് തിരക്ക് കുറക്കുക എന്നാ ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് 200 പേർക്ക് കയറാവുന്ന ഈ ബസുകൾ തയ്യാറാക്കിയിരിക്കുന്നത്. ;ജിദ്ദ-മക്ക ഹൈവേ: [[പ്രമാണം:An Entrance of Mecca on Jeddah Highway.JPG|left|thumb|ജിദ്ദ-മക്ക റോഡിലെ ഖുറാൻ രൂപത്തിലുള്ള പ്രവേശന കവാടം(ഹറം അതിർത്തി)]] വിശുദ്ധ നഗരമായ മക്കയെയും ജിദ്ദയെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന റോഡായതിനാൽ സൗദി അറേബ്യയിലെ തിരക്കേറിയ പാതകളിൽ ഒന്നാണ് ജിദ്ദ-മക്ക അതിവേഗ പാത. മക്ക-ജിദ്ദ റോഡിനു മുകൾ ഭാഗത്ത് ഖുർആൻ വാക്യങ്ങൾ ആലേഖനം ചെയ്ത നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ശിൽപ്പഭംഗി നിറഞ്ഞ കമാനം പ്രധാന ഹറം അതിർത്തി ആണ്. ജിദ്ദ-മക്ക എക്‌സപ്രസ് റോഡിലെ ശുമൈസിയിലാണ് പ്രധാന പരിശോധനാ കേന്ദ്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. തിരക്ക് സമയങ്ങളിൽ ഈ ചെക്ക്‌ പോസ്റ്റിനടുത്ത് റോഡിൽ കൂടുതൽ ട്രാക്കുകളും തുറക്കുന്നു. മക്കയിലേക്കുള്ള തീർത്ഥാടകർ ജിദ്ദ വിമാനത്താവളത്തിൽ ഇറങ്ങി ഇത് വഴി റോഡ്‌ മാർഗ്ഗമാണ് മക്കയിലെത്തുന്നത്. മക്കയിൽ നിന്നും ജിദ്ദയിലേക്കും തിരിച്ചും സൗദി ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപറേഷൻ (saptco) കൂടാതെ സ്വകാര്യ വാഹനങ്ങളും ഇത് വഴി സർവീസ് നടത്തുന്നുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.meccatraveller.info/view/airport-transfers-of-mecca.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-23 |archive-date=2011-09-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110906010740/http://www.meccatraveller.info/view/airport-transfers-of-mecca.html |url-status=dead }}</ref>. ;മക്ക-താഇഫ് മലമ്പാത: [[പ്രമാണം:Ta'if, Saudi Arabia locator map.png|right|thumb|സൗദി ഭൂപടത്തിൽ തായിഫിന്റെ സ്ഥാനം]] പുരാതന കാലം മുതൽ മക്കയെയും ത്വായിഫിനെയും ബന്ധിപ്പിച്ചിരുന്ന മലമ്പാതയാണ് മക്ക-[[താഇഫ്]] മലമ്പാത. ആയിരത്തോളം വർഷം പഴക്കമുള്ള ഈ മലമ്പാത [[സൗദി അറേബ്യ]]യിലെ പ്രധാന ആകർഷണങ്ങളിൽ പെട്ടതാണ് . ഒരു കാലത്ത് മക്കക്കും താഇഫിനുമിടയിൽ യാത്രക്കും ചരക്കുകൾ കൊണ്ടുപോകുന്നതിനും ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഏക വഴിയായിരുന്നു ഇത്. താഇഫ് അൽകറ-മക്ക ഇരട്ടപ്പാത റോഡ് നിലവിൽവരുന്നതുവരെ കാൽനടയായും ഒട്ടകപ്പുറത്തും ആളുകളുടെ ഇതുവഴിയായിരുന്നു സഞ്ചരിച്ചിരുന്നത്. ഒട്ടകങ്ങളുടെ സഞ്ചാരം എളുപ്പമാക്കും വിധമായിരുന്നു മലമ്പാത നിർമ്മിച്ചിരുന്നത്. നൂറ്റാണ്ടുകൾ പിന്നിട്ടും യാതൊരു കേടുപാടുമില്ലാതെ നിലനിന്ന ഈ മലമ്പാത ഇന്നും അത്ഭുതമാണ്. മലമ്പാതയുടെ ചരിത്രപുരാതന രൂപം നിലനിർത്തിയാണ് 1700 മീറ്ററോളം നീളത്തിൽ അറ്റകുറ്റപണികൾ പൂർത്തിയാക്കിയിരിക്കുന്നത്. മൂന്നുമുതൽ 10 മീറ്റർ വരെ ഇതിനു വീതിയുണ്ട്. ടൂറിസ്റ്റുകൾക്കായി പ്രവേശന കവാടത്തിൽ വിശ്രമകേന്ദ്രങ്ങളും പാർക്കിങ് സൗകര്യവും ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. പാതവക്കുകളിലായി ഇരിപ്പിടങ്ങളും അവശിഷ്ടങ്ങൾ നിക്ഷേപിക്കാനുള്ള പെട്ടികളും പാതയുടെ ചരിത്ര പ്രാധാന്യം പരിചയപ്പെടുത്തുന്ന ബോർഡുകളും സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. ചരിത്ര പുരാതനമായ ഈ നടപ്പാതയുടെ പുനരുദ്ധാരണം നടത്തി മേഖലയുടെ ടൂറിസ വികസനത്തിന് മുതൽക്കൂട്ടാക്കിയിട്ടുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://arabnews.com/saudiarabia/article561462.ece |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2012-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118170308/http://arabnews.com/saudiarabia/article561462.ece |url-status=live }}</ref>. ;തുരങ്കങ്ങൾ: [[പ്രമാണം:Mecca tunnel.jpg|left|thumb|മക്കയിലെ വാഹനങ്ങൾ കടന്നു പോകുന്ന ഒരു തുരങ്കം]] പ്രധാനമായും ഹജ്ജ് വേളയിൽ ഹറമിലേക്കും പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിലേക്കും തിരിച്ചുമുള്ള തീർത്ഥാടകരുടെ യാത്ര എളുപ്പമാക്കുന്നതിനു വേണ്ടി നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ളതാണ് മക്കയിലെ [[തുരങ്കം|തുരങ്കങ്ങൾ]]. വലിയ [[പാറ]]ക്കെട്ടുകൾ നിറഞ്ഞ കുന്നുകൾക്കിടയിലൂടെയുള്ള തുരങ്കങ്ങൾ മക്കയിലെ റോഡുകളുടെ കയറ്റിറക്കം വലിയ തോതിൽ കുറക്കുകയും തീർത്ഥാടന പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് എളുപ്പത്തിൽ എത്തിച്ചേരാൻ സഹായിക്കുന്നതുമാണ്. മക്കയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലായി 51തുരങ്കങ്ങളാണുള്ളത്. ഇതിൽ പത്തോളം തുരങ്കങ്ങൾ കാൽനടക്കാർക്ക് മാത്രമായി നീക്കിവെച്ചിട്ടുണ്ട്. വാഹനങ്ങൾക്കും കാൽനടക്കാർക്കും അത്യാധുനിക സൗകര്യങ്ങളോടെ വെവ്വേറെ റോഡുകളും തുരങ്കങ്ങളുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.gearthblog.com/blog/archives/2009/10/tunneling_under_the_city_of_mecca.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2012-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120104125218/http://www.gearthblog.com/blog/archives/2009/10/tunneling_under_the_city_of_mecca.html |url-status=live }}</ref>. ഈ തുരങ്കങ്ങൾ വഴി കിലോമീറ്റർ ദൂരത്ത് നിന്ന് തീർത്ഥാടകർക്ക് നേരിട്ട് വേഗം ഹറമിലെത്താനും തിരിച്ചുപോകാനും സാധിക്കുന്നു. ഹറമിനടുത്ത റോഡുകളിലെ ട്രാഫിക് കുരുക്കൊഴിവാക്കാനും ഇത് വഴി കഴിയുന്നു. മസ്ജിദുൽ ഹറമിലെ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി കാൽനടയാത്രക്കാർക്കായി പുതിയ മൂന്ന് തുരങ്കങ്ങളുടെ നിർമ്മാണം നടക്കുന്നുണ്ട്. ജബൽ ഹിന്ദിന് (ഇന്ത്യൻ മല) സമീപത്തെ വടക്കൻ മുറ്റത്തുനിന്ന് തുടങ്ങി ഹജൂൻ ഡിസ്ട്രിക്ടിലെ സിവിൽ ഡിഫൻസ് ആസ്ഥാനത്തിനടുത്ത ജബൽ ദുഫാനിൽ അവസാനിക്കുന്ന 1200 മീറ്റർ ദൈർഘ്യമുള്ള തുരങ്കമാണ് ഇതിൽ വലുത്. 1100 മീറ്റർ നീളമുള്ള പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്തെ തുരങ്കം ശാമിയയിൽനിന്ന് തുടങ്ങി ദഹലത് ഹർബ് വഴി ജർവൽ വരെയായിരിക്കും. ജബൽ കഅബ റോഡിൽനിന്ന് തുടങ്ങുന്ന 700 മീറ്റർ നീളമുള്ള മൂന്നാമത്തെ തുരങ്കം മറ്റു രണ്ടു തുരങ്കങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കും<ref>{{Cite web |url=http://www.bloomberg.com/news/2011-12-13/saudi-arabia-plans-133-million-mecca-tunnel-works-awsat-says.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2021-01-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210121220015/http://www.bloomberg.com/news/2011-12-13/saudi-arabia-plans-133-million-mecca-tunnel-works-awsat-says.html |url-status=live }}</ref>. ==== റോഡപകടങ്ങൾ ==== രാജ്യത്ത് നടന്ന അപകടങ്ങളിൽ അധികവും ഏറ്റവും തിരക്കേറിയ മക്കയിലും വിവിധ നഗരങ്ങളിൽ നിന്നും മക്കയിലേക്കുള്ള പാതകളിലുമാണ്. മക്കയിൽ അപകടമുണ്ടാക്കുന്നതിൽ 60 ശതമാനം പങ്കും അവിദഗ്ദ്ധരായ വിദേശി ഡ്രൈവർമാർ മൂലമാണെന്ന് ഹജ്ജ്-ഉംറ ട്രാൻസ്പോർട്ട് സർവീസ് കമ്പനികൾ പറയുന്നു. കിഴക്കൻ യൂറോപ്പ് പോലുള്ള വിദൂര നാടുകളിൽ നിന്ന് ആഴ്ചകൾ നീണ്ട യാത്ര ചെയ്തെത്തുന്ന ഡ്രൈവർമാരാണ് അപകടം വരുത്തുന്നതിൽ ഏറെയുമെന്ന് കമ്പനികൾ പറയുന്നു. ആളപായമുണ്ടാകുന്ന അപകടങ്ങളിൽ അധികവും ഹജ്ജ്-ഉംറ സീസണുകളിലാണ്. സീസണുകളല്ലാത്ത സമയങ്ങളിൽ കുറഞ്ഞ ആളപായങ്ങൾ മാത്രമാണ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടുന്നത്. ഹജ്ജ്-ഉംറ സീസണുകളിൽ ട്രാൻസ്പോർട്ട് കമ്പനികൾ പുറം രാജ്യങ്ങളിൽനിന്ന് ഡ്രൈവർമാരെ താൽക്കാലികമായി കൂലിക്കെടുക്കുകയാണ് ചെയ്യുക. ഇങ്ങനെ എടുക്കുന്നവർ ഡ്രൈവിങിൽ അത്ര വിദഗ്ദ്ധരാകില്ല. അനുഭവ പരിചയവും ഇത്തരക്കാർക്ക് കുറവായിരിക്കും. തന്നെയുമല്ല ഹജ്ജ് തുടങ്ങുന്നതിന്റെ തൊട്ടടുത്ത ദിവസങ്ങളിൽ ധൃതി പിടിച്ചാണ് കമ്പനികൾ ഡ്രൈവർമാരെ കണ്ടെത്തുന്നത്. ഇതുമൂലം വിദഗ്ദ്ധരെ കണ്ടെത്താൻ കമ്പനികൾക്ക് കഴിയാതെ പോകുന്നതെന്നു ട്രാൻസ്പോർട്ട് സർവീസ് രംഗത്തെ വിദക്തരുടെ അഭിപ്രായം. മക്കയിൽ നടക്കുന്ന അപകടങ്ങളിൽ 85 ശതമാനവും വാഹനങ്ങൾ തമ്മിലിടിച്ചല്ല. മറിച്ച് വഴിയാത്രക്കാർ കാരണമായുണ്ടാകുന്നതാണെന്ന് ഇതുസംബന്ധിച്ച ട്രാഫിക് വകുപ്പിന്റെ പഠനം വ്യക്തമാക്കുന്നു. അമിത വേഗത, ഡ്രൈവറുടെ പരിചയക്കുറവും അശ്രദ്ധയും ട്രാഫിക് വ്യവസ്ഥ ലംഘനം, ഡ്രൈവർമാരുടെ മാനസിക പിരിമുറുക്കങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയും അപകട കാരണങ്ങളാണെന്ന് റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു ==== റെയിൽവേ ==== ;മക്ക മെട്രോ: [[പ്രമാണം:Line Graph.png|right|thumb|150px|മക്ക മെട്രോ റെയിൽപാതയുടെ രേഖാ ചിത്രം]] മക്കയിൽ ഹജ്ജിന്റെ വിവിധ കർമങ്ങൾ നടക്കുന്ന വിശുദ്ധ സ്ഥലങ്ങളായ മിന, മുസ്ദലിഫ, അറഫ എന്നിവയെ ബന്ധിപ്പിച്ച് [[2010]]-ൽ തുടങ്ങിയതാണ്‌ മശാഇർ മെട്രോ. ഹജ്ജിന് വരുന്നവർക്ക് പ്രത്യേകിച്ചും പ്രായമായവർക്കും ശാരീരിക പ്രശ്‌നങ്ങളുള്ളവർക്കും ഏറെ പ്രയോജനപ്പെടുന്ന മക്ക മെട്രോക്ക് മിന, മുസ്ദലിഫ, അറഫ എന്നിവിടങ്ങളിൽ മൂന്ന് വീതം സ്‌റ്റേഷനുകളുണ്ട്. ഓരോ സ്‌റ്റേഷനും 300 മീറ്ററാണ് നീളം. മക്ക മെട്രോയുടെ കീഴിൽ മൊത്തം 20 ട്രെയിനുകളാണ് സർവീസ് നടത്തുന്നത്. പദ്ധതി പൂർത്തിയായാൽ മണിക്കൂറിൽ 80 മുതൽ 120 കിലോമീറ്റർ വരെയായിരിക്കും ഇവയുടെ വേഗത. ഇതുവഴി മണിക്കൂറിൽ 72,000 തീർത്ഥാടകരെ മിനയിൽ നിന്ന് അറഫയിലെത്തിക്കാൻ കഴിയും. ഭാവിയിൽ ഹജ്ജ് തീർഥാകാർക്ക് മുഴുവനായും പ്രയോജനകരമായ രീതിയിൽ മക്ക മെട്രോ പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://arabnews.com/saudiarabia/article336744.ece |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2011-10-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111005013418/http://arabnews.com/saudiarabia/article336744.ece |url-status=live }}</ref>. [[പ്രമാണം:Jamarat Bridge 23.JPG|left|thumb|ഹജ്ജ് വേളയിൽ മിനയിലെ കാഴ്ച. ഇടതു വശത്ത് കാണുന്നതാണ് മെട്രോ പാത]] മെട്രോയുടെയും അനുബന്ധ സംവിധാനങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനവും പൂർണ്ണമായും ഇലക്ട്രോണിക് രീതിയിലാണ്. കൈയിൽ അണിയുന്ന വളയുടെ രൂപത്തിലുള്ള പാസ് കൈവശമുള്ളവരുടെ മുന്നിൽ മാത്രമേ മെട്രോ സ്റ്റേഷൻ കവാടങ്ങൾ തുറക്കുകയുള്ളൂ. ഹജ്ജ് ഹംലകൾ മുഖേനയാണ് പാസുകൾ വിതരണം ചെയ്യുക എന്നതിനാൽ അനധികൃത തീർത്ഥാടകർക്ക് ഈ സേവനം ഉപയോഗപ്പെടുത്താനാവില്ല. ആറ് മണിക്കൂറിനകം അഞ്ച് ലക്ഷം തീർത്ഥാടകരെ ലക്ഷ്യ സ്ഥാനത്തെത്തിക്കാൻ മെട്രോ സംവിധാനത്തിലൂടെ സാധിക്കും. ഇതിലൂടെ ഹജ്ജ് നഗരങ്ങളിലെ നിരത്തുകളിൽ നിന്ന് 30,000 വാഹനങ്ങൾ ഒഴിവായിക്കിട്ടുമെന്നതിനാൽ വാഹനങ്ങളുടെ തിരക്ക് ഗണ്യമായി കുറക്കാനാവും. ഇതിലുപരി പരിസ്ഥിതി മലിനീകരണവും അത് മുഖേനയുള്ള അസുഖങ്ങളും നിയന്ത്രിക്കാനുമാവും. അത്യാധുനിക സുരക്ഷാ മുൻകരുതലുകളാണ് മെട്രോ നിർമ്മാണത്തിലും ഉപയോഗത്തിലും സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. മിനയിലെ ടെന്റുകൾ നിർമ്മിച്ച രീതിയിൽ [[തീ]] പിടിക്കാത്ത വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് സ്റ്റേഷനുകളുടെ നിർമ്മാണം. സ്റ്റേഷനിലേക്ക് സംഘമായെത്തുന്ന തീർത്ഥാടകരുടെ എണ്ണത്തിലും സുരക്ഷാ കാരണങ്ങളാൽ നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തും. മെട്രോയുടെ ചലനങ്ങൾ തെർമൽ ക്യാമറ ഉപയോഗിച്ച് നിരീക്ഷിക്കും<ref>http://www.islamicbulletin.com/newsletters/issue_26/metro.aspx</ref>. റമദാനിൽ രണ്ട് ലക്ഷത്തിലധികം ഉംറ തീർഥാടകരെ മെട്രോ ട്രെയിൻ വഴി ഹറമിലത്തിക്കാനും തിരിച്ചുകൊണ്ടുവരാനും സാധിക്കുന്ന തരത്തിൽ മശാഇർ മെട്രോ റെയിൽവേയെ ഹറമുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാനുള്ള ആലോചനയുണ്ട്. ഹറമുമായി മശാഇർ റെയിൽവേയെ ബന്ധിപ്പിക്കാനായാൽ ഹറമിനടുത്ത് വാഹന തിരക്ക് കുറക്കാനും തീർഥാടകരുടെ പോക്കുവരവുകൾ എളുപ്പമാക്കാനും സഹായകമാകും. ഹറമിലേക്ക് മെട്രോ സർവീസ് നീട്ടുന്നതോടെ ഏഴര ലക്ഷം തീർഥാടകരെ ഇതു വഴി ലക്ഷ്യത്തിലെത്തിക്കാനാവും. ഇത് പൂർത്തിയായാൽ പുണ്യ സ്ഥലങ്ങളുടെ മധ്യ ഭാഗത്ത് കൂടിയുള്ള മെട്രോപാതയുടെ നടപടികൾ ആരംഭിക്കും. ഇതോടെ പുണ്യ സ്ഥലങ്ങളിലെ ഏത് ഭാഗത്ത് നിന്നും തീർഥാടകർക്ക് ജംറകളിലത്തൊൻ സാധിക്കും. ;ഹറമൈൻ റെയിൽവേ: [[പ്രമാണം:Rail transport map of Saudi Arabia.png|left|thumb|സൗദി അറേബ്യയിലെ റെയിൽവേ ചിത്രം]] സൗദി അറേബ്യയിലെ പുണ്യകേന്ദ്രങ്ങളായ മക്ക-മദീന എന്നിവയെ ബന്ധിപ്പിച്ച് പണിയുന്ന പാതയാണ് ഹറമൈൻ [[റെയിൽവേ]]. മക്ക, മദീന, ജിദ്ദ, റാബിഗ് എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് സ്റ്റേഷനുകൾ<ref>{{Cite web |url=http://www.hajinformation.com/main/h511.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2011-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111219233849/http://hajinformation.com/main/h511.htm |url-status=live }}</ref>. കൂടാതെ ഹറമൈൻ റെയിൽ പാതയിൽ ജിദ്ദ കിങ് അബ്ദുൽ അസീസ് വിമാനത്താവളത്തിൽ അഞ്ചാമതൊരു സ്റ്റേഷൻ കൂടി നിർമ്മിക്കുന്നുണ്ട്. 450 കിലോമീറ്റർ ദൈർഘ്യമുള്ള റെയിൽവേ 20 [[ദശലക്ഷം]] യാത്രക്കാർക്ക് ഉപകരിക്കും. ഹജ്ജ്, ഉംറ തീർത്ഥാടകർക്കും മറ്റു സന്ദർശകർക്കുമാണ് ഹറമൈൻ റെയിൽവേ ഏറെ ഗുണം ചെയ്യുക. അതോടൊപ്പം ജിദ്ദ, മക്ക, മദീന, റാബിഗ് നഗരങ്ങൾക്കിടയിലെ സാധാരണ യാത്രക്കാർക്ക് ഇടയിലും പദ്ധതി ഏറെ ഗുണം ചെയ്യും. മണിക്കൂറിൽ 300 കിലോമീറ്റർ വേഗത്തിൽ ഓടുന്ന ട്രെയിനാണ് ഹറമൈൻ റെയിൽവേയിൽ സർവീസ് നടത്തുക. മക്കയിൽ നിന്ന് മദീനയിൽ എത്താൻ രണ്ടുമണിക്കൂറാണ് യാത്രാസമയം<ref>{{Cite web |url=http://www.railway-technology.com/projects/haramain-high-speed/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-04 |archive-date=2010-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100201174456/http://www.railway-technology.com/projects/haramain-high-speed/ |url-status=live }}</ref>. === ആരോഗ്യ രംഗം === [[പ്രമാണം:Trash everywhere - Flickr - Al Jazeera English.jpg|right|thumb|ഹജ്ജ് സമയത്ത് മക്കയിൽ കുമിഞ്ഞു കൂടുന്ന മാലിന്യങ്ങൾ]] തീർത്ഥാടക നഗരമായതിനാൽ എല്ലാ വർഷവും മക്ക [[നഗരം]] [[ആരോഗ്യം|ആരോഗ്യ]] രംഗത്തെ വളരെയധികം വെല്ലുവിളികൾ നേരിടാൻ സമഗ്ര പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.nytimes.com/2009/09/29/health/29glob.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2011-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110717114006/http://www.nytimes.com/2009/09/29/health/29glob.html |url-status=live }}</ref>. റമദാൻ മാസത്തിൽ ഉംറ തീർത്ഥാടനത്തിനെത്തുന്ന വിശ്വാസികളുടെ ആരോഗ്യ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി റസ്റോറന്റുകളിലെ [[അടുക്കള|അടുക്കളയിൽ]] കാമറ സ്ഥാപിക്കാൻ [[നഗരസഭ]] നിർദ്ദേശം നൽകാറുണ്ട്. ഭക്ഷണം പാകം ചെയ്യുന്ന തൊഴിലാളികൾ ആരോഗ്യ സുരക്ഷാ പ്രകാരം പാചകം ചെയ്യുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പ് വരുത്താനാണ് ഇത്തരം കാമറകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നത്. ഈ കാമറയിലൂടെ ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് അടുക്കളയിൽ എങ്ങനെയാണ് ഭക്ഷണം ഉണ്ടാക്കുന്നതെന്ന് കാണാൻ കഴിയും. മക്കയിലെ ആരോഗ്യ നിലവാരം ഉയർത്തുന്നതിന്റെ ഭാഗമായാണ് ഇത്തരം നടപടി സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. വൃത്തിഹീനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന സ്ഥാപനങ്ങളെ കണ്ടെത്തിയാൽ കനത്ത പിഴയും സ്ഥാപനം തന്നെ അടച്ച് പൂട്ടുകയും ചെയ്യും. ഹജ്ജ് സമയത്ത് മക്കയിൽ ധാരാളം മാലിന്യങ്ങൾ കുമിഞ്ഞു കൂടുന്നു. ഇവയെല്ലാം ഹജ്ജ് കഴിഞ്ഞ ഉടനെ കൂടുതൽ തൊഴിലാളികളെ ഉപയോഗിച്ചാണ് വൃത്തിയാക്കുന്നത്. തീർത്ഥാടന സീസണുകളിൽ മക്കയിലെ റോഡുകളിൽ വൻ ഗതാഗത കുരുക്ക് അനുഭവപ്പെടുന്നതിനാൽ പലപ്പോഴും രോഗികളെ യഥാസമയം ആശുപത്രികളിലെത്തിക്കാൻ സാധിക്കാറില്ല. നിരവധി പേരാണ് ഇത്തരത്തിൽ മരണപ്പെടുന്നത്. റമദാൻ, ഹജ്ജ് സീസണിൽ രോഗികളെ ആശുപത്രിയിലെത്തിക്കാൻ വേണ്ടി മസ്ജിദുൽ ഹറമിന്റെ ഭാഗത്ത്‌ ഹെലിപാഡ് നിർമ്മിക്കുന്നുണ്ട്. [[പ്രമാണം:Quality control - Flickr - Al Jazeera English.jpg|left|thumb|സംസം വെള്ളം ബോട്ടിലുകളിൽ നിറക്കുന്നു]] തീർത്ഥാടകർക്ക് സൌജന്യമായി വിതരണം ചെയ്യുന്ന സംസം വെള്ളം എല്ലാ സമയവും ലാബോറട്ടറികളിൽ പരിശോധന നടത്തി ഗുണനിലവാരം ഉറപ്പ് വരുത്താറുണ്ട്. ചരിത്ര പ്രാധാന്യമുള്ള [[സംസം]] വെള്ളം സ്റെയിൻലസ് പൈപ്പ് വഴി പമ്പ് ചെയ്ത് അൾട്രാ വൈലറ്റ് രശ്മി വഴി കടത്തി വിട്ട് ശുദ്ധീകരിച്ചതിന് ശേഷമാണ് ശീതീകരിച്ച് മക്കയിലും മദീനയിലും വിതരണം ചെയ്യുന്നത്. ഇത് പ്രത്യേകം തയ്യാറാക്കിയ യന്ത്ര സംവിധാനത്തിൽ ബോട്ടിലുകളിലാക്കിയും നൽകുന്നുണ്ട്. റംസാൻ മാസത്തിൽ ഹറമിലും പരിസരത്തും ആരോഗ്യ ശുചീകരണ പരിശോധനക്കും ക്ലീനിംഗിനും സംസം വിതരണത്തിനും ഇഫ്താറിനും ഹറം കാര്യാലയത്തിനു കീഴിൽ കൂടുതൽ ആളുകൾ രംഗത്തുണ്ടാകും. ആരോഗ്യ സേവന രംഗത്ത് ഹറമിനകത്തെ മെഡിക്കൽ സെന്റുകളിലും മക്കയിലെ ആശുപത്രികളിലുമെല്ലാം ആവശ്യമായ ഒരുക്കങ്ങൾ ആരോഗ്യ വകുപ്പ് അധികൃതർ നടത്താറുണ്ട്‌. സൗദി ഗവണ്മെന്റിനു കീഴിലുള്ള ആശുപത്രികളിൽ തീർത്ഥാടകർക്ക് ചികിത്സ സൌജന്യമാണ്. മക്കയിലേക്ക് വരുന്ന തീർത്ഥാടകർ പുറപ്പെടുന്ന സ്ഥലത്ത് നിന്നും പ്രതിരോധ കുത്തിവെപ്പ് നടത്താൻ സൗദി ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയം നിർദ്ദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.upi.com/Health_News/2011/08/25/Health-requirements-for-Mecca-pilgrimage/UPI-68201314252183/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2011-08-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110827235313/http://www.upi.com/Health_News/2011/08/25/Health-requirements-for-Mecca-pilgrimage/UPI-68201314252183/ |url-status=live }}</ref>. കൂടാതെ എല്ലാ രാജ്യങ്ങളും തങ്ങളുടെ പൌരന്മാർക്ക് മക്കയിലേക്കുള്ള തീർത്ഥാടന സമയത്ത് പ്രതിരോധ നിർദ്ദേശങ്ങളും സംവിധാനങ്ങളും നൽകുന്നുമുണ്ട്<ref>{{Cite web |url=http://www.fhi.no/eway/default.aspx?pid=238&trg=MainLeft_5812&MainLeft_5812=5825:92152::0:5967:1:::0:0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-27 |archive-date=2011-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111127163618/http://www.fhi.no/eway/default.aspx?pid=238&trg=MainLeft_5812&MainLeft_5812=5825:92152::0:5967:1:::0:0 |url-status=dead }}</ref>. മക്കയിലെ പ്രമുഖ ആശുപത്രികൾ ഇവയാണ്. * അജ്യാദ് ഹോസ്പിറ്റൽ * കിംഗ്‌ അബ്ദുൽ അസീസ്‌ ഹോസ്പിറ്റൽ * അൽ-നൂർ ഹോസ്പിറ്റൽ * ഹിറ ഹോസ്പിറ്റൽ * ഷീഷ ഹോസ്പിറ്റൽ === പാർപ്പിടം === [[പ്രമാണം:Mecca residence.jpg|left|thumb|മസ്ജിദുൽ ഹറമിന് ചുറ്റും ഉള്ള താമസ കേന്ദ്രങ്ങൾ]] നഗരത്തിന്റെ പുതിയ പ്രദേശങ്ങളെക്കാളും ജനങ്ങൾ താമസിക്കുന്നത് പഴയ ഭാഗങ്ങളിലാണ്. പഴയ ഭാഗങ്ങളിൽ ഇപ്പോഴും പുരാതനമായ അനേകം ചേരി പ്രദേശങ്ങൾ ഉണ്ട്. ആദ്യ കാലത്ത് മക്കയിലേക്ക് തീർത്ഥാടനത്തിനു വന്നു തിരിച്ചു പോകാതെ ഇവിടെ തന്നെ സ്ഥിര താമസമാക്കിയവാരാണ് ഇത്തരം ചേരി പ്രദേശങ്ങളിലെ താമസക്കാർ<ref name= />. മക്കയിൽ സ്ഥിര താമസക്കാർ കുറവാണെങ്കിലും പുറത്തു നിന്നും വരുന്നവർ വളരെ കൂടുതലാണ്. 50 ലക്ഷം [[തീർത്ഥാടനം|തീർത്ഥാടകർ]] വർഷത്തിൽ വന്നു പോകുന്ന നഗരമായ മക്കയിൽ താമസ സൌകര്യമുള്ള നിരവധി വലിയ കെട്ടിടങ്ങളുണ്ട്<ref name= />. 10000 പേർക്ക് താമസ സൌകരം ഉള്ള [[അബ്രാജ് അൽ ബൈത് ടവർ]] ആണ് മക്കയിലെ വലിയ താമസ കേന്ദ്രം. കൂടാതെ പുതിയതായി മസ്ജിദുൽ ഹറമിന് ചുറ്റും ഉള്ള പഴയ കെട്ടിടങ്ങളും സ്ഥാപനങ്ങളും ഏറ്റെടുത്തു ബഹുനില കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചു കൊണ്ട് താമസ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കുന്നുണ്ട്. രണ്ടു ലക്ഷം ആളുകളെ ഉൾക്കൊള്ളാവുന്ന ജബൽ ഉമർ പ്രൊജക്റ്റ്‌ അടക്കം നിരവധി ബഹുനില കെട്ടിടങ്ങൾ മക്കയിൽ നിർമ്മാണത്തിലാണ്<ref name= />.<ref name= />. ഓരോ വർഷവും ഹജ്ജിനു മുമ്പ് എല്ലാ കെട്ടിടങ്ങളിലും അധികൃതർ പരിശോധന നടത്തി താമസ യോഗ്യമായവക്ക് മാത്രം അനുമതി കൊടുക്കുകയും അല്ലാത്ത കെട്ടിടങ്ങൾ പൊളിച്ചു നീക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്യും. തീർത്ഥാടക ബാഹുല്യം കാരണം മക്കയിൽ തിരക്ക് സമയങ്ങളിൽ വലിയ നിരക്ക് വേണ്ടി വരുന്നു. തീർത്ഥാടകരുടെ വർധന കണക്കിലെടുത്ത് മിനയിലെ താമസ സൗകര്യം കൂട്ടുന്നത്തിനു പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്. മിനയിൽ നിലവിലെ തീർത്ഥാടകരെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ സ്ഥലമുണ്ടെങ്കിലും ഭാവിയിലേക്ക് ടെന്റുകളുടെ എണ്ണം വർധിപ്പിക്കുകയാണ് ലക്‌ഷ്യം. ഹജ്ജ് , ഉംറ തീർത്ഥാടകരുടെ വർധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യം കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ മക്കയിൽ [[ഹോട്ടൽ]], താമസ സൗകര്യങ്ങൾ ഓരോ വർഷവും വൻതോതിൽ ആവശ്യമായി വരുന്നുണ്ട്. 2020 ആകുമ്പോഴേക്കും പ്രതിവർഷം 88 ദശലക്ഷം സന്ദർശകരെയാണ് സൗദി ആകർഷിക്കുക എന്ന് സൗദി വിനോദ സഞ്ചാര, പുരാവസ്തു സംരക്ഷണ വിഭാഗത്തിന്റെ റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു. മക്കയിൽ വർധിച്ചുവരുന്ന താമസസൗകര്യങ്ങളുടെ ആവശ്യകത കണക്കിലെടുത്തു നിർമ്മിക്കുന്ന മറ്റൊരു പദ്ധതിയാണ് ജബൽ അൽ കഅബ പദ്ധതി. ജബൽ അൽ കഅബ പദ്ധതിയിൽ 8500 ഹോട്ടൽ മുറികളാണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. ഹോട്ടലുകളുടെ ഈ സമുച്ചയം ഏതാനും വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ പൂർത്തിയാവും. കൂടാതെ അന്താരാഷ്ട്ര നിലവാരം കാത്തുസൂക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, ഹിജാസി സംസ്കാരിക പൈതൃകത്തോടെ അൻജുൽ ഹോട്ടൽ ശൃംഖലയും കമ്പനിയുടെ കീഴിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നുണ്ട്. [[2013]] ആദ്യത്തോടെ 1795 മുറികളുള അൻജൂം മക്ക ഹോട്ടൽ സേവനനിരതമാകും<ref name= />. === വെള്ളം === [[ജലം]] ലഭ്യമല്ലാത്ത [[കൃഷി|കൃഷിയും]] കായ്കനികളുമില്ലാത്ത വിജനമായ വരണ്ട പ്രദേശമായിരുന്നു പുരാതന മക്ക. പിന്നീട് സംസം കിണറും ജലസേചന സൗകര്യവും ലഭ്യമായതോടെ നാടോടി വർഗങ്ങൾ അവിടെ കുടിൽകെട്ടി താമസിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഇന്ന് ലോകത്തെല്ലായിടത്തും മക്കയിൽ നിന്നും സംസം വെള്ളം വിശ്വാസികൾ കൊണ്ട് പോകുന്നുണ്ട്. [[ഇസ്‌ലാം|ഇസ്‌ലാമിക]] ചരിത്രത്തിൽ എക്കാലവും സ്മരിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ജീവകാരുണ്യ സംരംഭമാണ് മക്കയിൽ സുബൈദ നിർമിച്ച കുടിവെള്ള പദ്ധതി. മക്ക, മിന, അറഫ എന്നിവിടങ്ങളിൽ രൂക്ഷമായ ശുദ്ധജല ക്ഷാമം അനുഭവിച്ചിരുന്ന ഹാജിമാർക്ക് ഒരു കുപ്പി വെള്ളത്തിന് ഒരു ദിനാർ വരെ കൊടുക്കേണ്ടിവന്നിരുന്നു. ഹാജിമാരുടെ ഈ ശോചനീയാവസ്ഥ മനസ്സിലാക്കിയ സുബൈദ അന്നത്തെ പ്രഗല്ഭരായ എഞ്ചിനീയർമാരെ വിളിച്ചുകൂട്ടി മക്കയിൽ എല്ലായിടത്തും കുടിവെള്ളം എത്തിക്കാൻ പര്യാപ്തമായ ഒരു പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചു. തുടർന്ന് പത്തു വർഷത്തെ കഠിന പ്രയത്‌നത്തിന്റെ ഫലമായി ശുദ്ധജലം വഹിച്ച കനാൽ അറഫയിലെ ജബലുർറഹ്മ, മിന, മുസ്ദലിഫ എന്നിവിടങ്ങളിലെത്തിനൂറ്റാണ്ടുകൾ പിന്നിട്ടെങ്കിലും സുബൈദ അരുവി ഇന്നും അൽഭുതമായി നില നിൽക്കുന്നുണ്ട്. കാലപ്പഴക്കത്താലും പിൽകാലത്ത് നേരിട്ട അശ്രദ്ധമൂലവും, പ്രകൃതി ദുരന്തത്താലും, പലഇടങ്ങളിലും കേടുപാടുകൾ സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും കിടയറ്റ എഞ്ചീനീയറിങ്ങിൻറെയും കൃത്യമായ രൂപകൽപനയുടെയും കണിശമായ വൈദഗ്ദ്യത്തിൻറെയും പര്യായമായി ഐൻ സുബൈദ നില നിൽക്കുന്നു. 1200 വർഷങ്ങളായി, മുസ്‌ലിം പൈതൃകത്തിൻറെ വലിയ ഒരു അടയാളമായ ഈ അരുവി ഇന്നും ഹാജിമാർക്ക് തെളിനീർ ഒരുക്കുന്നതിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നുണ്ട്. ഇസ്‌ലാമിക ഭരണത്തിൻറെ സുവർണ്ണകാലത്തെ മികവിൻറെ അടയാളമായ ഈ അരുവിയെ കൂടുതൽ സജീവമക്കാനും വരും കാലങ്ങളിൽ അതിനെ ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗപ്പെടുത്താനും സൗദി ഭരണകൂടം തീരുമാനിച്ചതിന്റെ ഭാഗമായി ഐൻ സുബൈദയുടെ പുനരുദ്ധാരണത്തിന് വേണ്ടി അബ്ദുല്ല രാജാവിന്റെ നിർദ്ദേശ പ്രകാരം കമ്മിറ്റി രൂപീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. === വൈദ്യുതി === സൗദി ഇലക്ട്രിസിറ്റി കമ്പനിയാണ് മക്കയിൽ വൈദ്യുതി വിതരണം നടത്തുന്നത്. ഡീസൽ നിലയങ്ങളിൽ നിന്നും ആണ് വൈദ്യുതി നിർമ്മിക്കുന്നത്. കൂടാതെ പാരമ്പര്യ ഊർജ്ജ ഉറവിടങ്ങളുടെ സാധ്യതകളും മക്കയിൽ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. പുനരുദ്‌പാദനം സാധ്യമായ സൗരോർജ്ജത്തിൽ ആണ് മക്കയുടെ തെരുവു വിളക്കുകൾ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നത്. 30,000 മുതൽ 40,000 വരെയുള്ള വിളക്കുകൾ ഇവിടത്തെ തെരുവുകളിൽ സൗരോർജ്ജം വഴി പ്രകാശംപരത്തുന്നുണ്ട്‌. മറ്റ്‌ ഭാഗങ്ങളിലേക്കും സൗരോർജ്ജമുപയോഗ പദ്ധതി വ്യാപിപ്പിക്കാൻ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടക്കുന്നുമുണ്ട്<ref>http://www.arabnews.com/saudi-arabia/solar-street-lights-makkah-soon</ref>. 20 വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഖജനാവിന്‌ 2.2 ബില്ല്യൺ സൗദി റിയാൽ സൗരോർജ്ജ ഉപയോഗം ലാഭം നേടിക്കൊടുത്തതായി മക്ക നഗരസഭ അവകാശപ്പെടുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://www.arabnews.com/saudi-arabia/makkah-solar-project-save-sr-22-billion |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130315215116/http://arabnews.com/saudi-arabia/makkah-solar-project-save-sr-22-billion |url-status=live }}</ref>. === വിദ്യാഭ്യാസം === ഒട്ടോമാൻ കാലം മുതലാണ്‌ മക്കയിൽ വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലയിൽ വികസനത്തിന്‌ തുടക്കമായത്. ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്ത് മക്കയിലെ പ്രഥമ സ്ഥാപനമാണ്‌ ഉമ്മുൽ ഖുറാ സർവകലാശാല. 1949-ൽ ചെറിയ [[കോളേജ്]] ആയി തുടങ്ങിയ ഈ സ്ഥാപനം പിന്നീട് [[സർവ്വകലാശാല|സർവ്വകലാശാലയായി]] മാറ്റുകയായിരുന്നു<ref name= />. ലോകത്തെ ഖുർആൻ പ്രചാരണയത്നങ്ങളിൽ സജീവമായ പങ്കുവഹിക്കുന്ന വിഭാഗമാണ്‌ ഉമ്മുൽ ഖുറാ യൂനിവേഴ്സിറ്റിയിലെ കിങ് അബ്ദുല്ല ഖുർആൻ ചെയർ. ജിദ്ദയിലെ വ്യാപാരിയായിരുന്ന മുഹമ്മദ്‌ അലി സൈനുൽ റിദ എന്ന വ്യക്തി 1911-12 വർഷങ്ങളിൽ സ്ഥാപിച്ച മദ്രസത് അൽ-ഫല മക്കയിലെ വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്തെ പ്രധാന കാൽവെപ്പാണ്‌. ഇന്ന് വളരെയധികം സ്വകാര്യ, പൊതു വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ ആൺകുട്ടികൾക്കും പെൺകുട്ടികൾക്കും പ്രത്യേകമായി ഇവിടെയുണ്ട്. 2005 -ലെ കണക്കു പ്രകാരം 532 സ്കൂളുകൾ ആൺ കുട്ടികൾക്കും 681 സ്കൂളുകൾ പെൺകുട്ടികൾക്കും പ്രത്യേകമായി ഉണ്ട്. മക്കയിലെ അസീസിയയിലാണ് വിദ്യാർഥികൾക്കും ഗവേഷകർക്കും ഒരു പോലെ പ്രയോജനപ്പെടുന്ന ഹറം ലൈബ്രറി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കിങ് അബ്ദുല്ല ഹറം വികസന പദ്ധതിയിലുൾപ്പെടുത്തി നിലവിലുള്ള ഹറം ലൈബ്രറിക്ക് പുതിയ കെട്ടിടസമുച്ചയം നിർമ്മിക്കുന്നുണ്ട്. അത്യാധുനിക രീതിയിൽ മുഴുവൻ സേവന സൗകര്യങ്ങളും അടങ്ങുന്നതാണ് പുതിയ കെട്ടിടസമുച്ചയം. വിദ്യാർഥികൾക്കും ഗവേഷകർക്കും പ്രയോജനപ്പെടുന്ന ആധുനിക സാങ്കേതിക വിദ്യ ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയുള്ള സജ്ജീകരണമാണ് ഒരുക്കുന്നത്. പ്രവാചകസ്മൃതി മ്യൂസിയം എന്നാ പേരിൽ മക്കയിൽ പ്രവാചക കാലഘട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കും വിധം സജ്ജീകരിച്ച പ്രത്യേക മ്യൂസിയം സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. പ്രവാചകരെ, താങ്കൾക്ക് സമാധാനം എന്ന നാമധേയത്തിലുള്ള ഈ മ്യൂസിയത്തിൽ നബിയുടെ കാലത്തെ പൗരാണിക വസ്തുക്കളുടെ 1500 ഓളം വരുന്ന ശേഖരം ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. പഴയ വീടുകൾ, യുദ്ധോപകരണങ്ങൾ, നിത്യോപയോഗ വസ്തുക്കൾ, വസ്ത്രങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളാണ് മ്യൂസിയത്തിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിട്ടുള്ളത്. മ്യൂസിയത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച വലിയ സ്ക്രീനിൽ പൗരാണിക മക്ക, മദീന നഗരികളുടെയും പ്രവാചക ജീവിതത്തെയും സവിസ്തരം പ്രതിപാദിക്കുന്ന സൈ്ളഡുകളും ശബദവും സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. നബിയും അനുചരന്മാരും ജീവിച്ച കാലഘട്ടത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന വസ്തുക്കൾ അക്കാലത്തെ പഠിക്കാനുപകരിക്കും. അത്യാധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സഹായത്തോടെ പൗരാണിക വസ്തുക്കളുടെ പ്രദർശനം സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുള്ള മ്യൂസിയത്തിൽ മുഹമ്മദ്‌ നബിയുടെ ഗൃഹത്തിൻെറയും പത്നിമാരുടെ ഗൃഹങ്ങളുടെയും രൂപം കൃത്യമായും മ്യൂസിയത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്<ref name= />. == ചിത്രശാല == <gallery> ചിത്രം:Minarets in Makkah (Mecca).jpg‎|മസ്ജിദുൽ ഹറമിന്റെ മിനാരങ്ങൾ |മസ്ജിദുൽ ഹറാം-പുറത്തു നിന്നുള്ള ദൃശ്യം പ്രമാണം:Pilgrims boarding buses, heading to Mina at the start of Hajj - Flickr - Al Jazeera English.jpg|മിനായിൽ ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടകർക്കുള്ള ബസ് File:Supplicating Pilgrim at Masjid Al Haram. Mecca, Saudi Arabia.jpg|മക്കായിലെ അൽ ഹറം മസ്ജിത് ചിത്രം:Omm Al Qura ST - Mecca.JPG‎|ഉമ്മുൽ ഖുറാ തെരുവ് ചിത്രം:Praying at Arafat - Flickr - Al Jazeera English.jpg‎|ഹാജിമാർഅറഫാ മലയിൽ പ്രാർഥനയിൽ ചിത്രം:dove_in_mecca.jpg‎|മസ്ജിദുൽ ഹറമിനടുത്തുള്ള പ്രാവുകൾ ചിത്രം:Road in mecca.jpg|സഫ-മർവക്കടുത്തുള്ള ഒരു റോഡ്‌ ചിത്രം:Mina Overview.JPG|മിനായിലെ ടെന്റുകൾ ചിത്രം:Masjid al-Haram, Mecca at night.jpg|മസ്ജിദുൽ ഹറം(രാത്രി കാഴ്ച) ചിത്രം:Haram interior.jpg|മസ്ജിദുൽ ഹറമിന്റെ മുകൾ നിലയിലെ ദൃശ്യം ചിത്രം:Jamarat Bridge 24.JPG|മിനായിലെ ജമ്രയുടെ മുകൾ നില ചിത്രം:Praying at Arafat - Flickr - Al Jazeera English.jpg|അറഫയിൽ പ്രാർത്ഥനയിൽ മുഴുകിയ ഹജ്ജ് തീർഥാടകർ ചിത്രം:Mecca aziziyah.jpg|മക്ക അസീസിയ്യയിലെ ഒരു റോഡ്‌ ചിത്രം:The sprawling Jamarat bridge - Flickr - Al Jazeera English.jpg|കല്ലെറിയൽ കർമം നടക്കുന്ന ജമ്രയുടെ പുതിയ കെട്ടിടം </gallery> == അവലംബം == <div class="reflist4" style="height: 440px; overflow: auto; padding: 3px" > {{Reflist|colwidth=30em}} </div> {{coord|21|25|00|N|39|49|00|E|display=title|type:city}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://www.holymakkah.gov.sa/ മക്ക മുനിസിപ്പാലിറ്റി] (അറബിക്) * [http://www.saudinf.com/main/a83.htm മക്ക - സൌദി വിവരങ്ങൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060821222527/http://www.saudinf.com/main/a83.htm |date=2006-08-21 }} * [http://etext.library.adelaide.edu.au/b/burton/richard/b97p/chapter27.html മക്ക തീർത്ഥാടനം - റിച്ചാർഡ് ബർട്ടൺ] * [http://www.hajinformation.com/ സൗദി ഹജ്ജ് മന്ത്രാലയം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100323171308/http://www.hajinformation.com/ |date=2010-03-23 }} * [http://www.makkah.gov.sa/ മക്കാ പ്രവിശ്യ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100131214524/http://www.makkah.gov.sa/ |date=2010-01-31 }} {{Saudi cities}} [[വർഗ്ഗം:സൗദി അറേബ്യയിലെ നഗരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അറബി വാക്കുകളുള്ള ലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിശുദ്ധനഗരങ്ങൾ]] rq4m6y9fh0h98pznycewwp3mb777j5o കൊടുമൺ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് 0 123008 4675196 4592285 2026-10-11T06:45:34Z Shastrikal 224038 /* */ 4675196 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kodumon Gramapanchayath}}{{വൃത്തിയാക്കേണ്ടവ}}{{wikify}} [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ടജില്ലയിൽ]] [[അടൂർ താലൂക്ക്|അടൂർതാലൂക്കിൽ]] പറക്കോട് ബ്ളോക്കിലാണ് '''കൊടുമൺ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്''' സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. [[കൊടുമൺ]], [[അങ്ങാടിക്കൽ]] എന്നീ രണ്ടു വില്ലേജുകൾ കൂടിച്ചേർന്നതാണ് ഈ പഞ്ചായത്ത്. കൊടുമൺ പഞ്ചായത്തിന്റെ വിസ്തീർണ്ണം 36.36 ചതുരശ്രകിലോമീറ്ററാണ്.<ref name="കേരള ഗോവ്">{{Cite web |url=http://lsgkerala.in/kodumonpanchayat/ |title=കേരള സർക്കാർ വെബ്സൈറ്റ് |access-date=2010-08-07 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304194328/http://lsgkerala.in/kodumonpanchayat/ |url-status=dead }}</ref> [[ആശ്ചര്യ ചൂഡാമണി]] എന്ന [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃത]] [[നാടകം]] രചിക്കുകയും കൊടുമൺ ആസ്ഥാനമാക്കി ചെന്നീർക്കര സ്വരൂപം സ്ഥാപിച്ച് ഭരണം നടത്തുകയും ചെയ്ത [[ശക്തിഭദ്രൻ|ശ്രീശക്തിഭദ്രന്റെ]] ജന്മംകൊണ്ടത് ഇവിടെയാണ്.<ref name="കേരള ഗോവ്"></ref><br /> '''<big>KODUMON - കൊടുമൺ - സ്വർണ്ണഭൂമി</big>'''<br /> ദക്ഷിണേന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിലെ സുവർണ്ണ കാലമായിരുന്ന സംഘകാലഘട്ടത്തിനും അപ്പുറം പഴമയും ചരിത്രവുമുള്ള പ്രദേശമാണ് കൊടുമൺ. ആകാശത്തിൽ നിന്നും പുഷ്പങ്ങളും മണൽത്തരിയിൽ നിന്നും തൈലവും ഉണ്ടായാലും ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ നിന്നും നാടകം ഉണ്ടാകില്ല എന്ന ഉത്തരേന്ത്യക്കാരുടെ വെല്ലുവിളിക്കുത്തരമായി സംസ്കൃതത്തിൽ ലക്ഷണമൊത്ത ആശ്ചര്യചൂഡാമണി നാടകം രചിക്കുകയും ചെന്നീർക്കര സ്വരൂപം സ്ഥാപിച്ച് ഭരണം നടത്തുകയും ചെയ്ത ശക്തിഭദ്രന്റെ ജന്മം കൊണ്ട് ധന്യമാണ് ഈ മണ്ണ്. കൊടുമൺ എന്ന വാക്കിന്റെ അർത്ഥം - സ്വർണ്ണ ഭൂമി എന്നാണ്. സംഘകാല കവിസാമ്രാട്ടായ കപിലന്റെ പതിറ്റുപ്പത്ത് പത്താംപാട്ടിൽ കൊടുമൺ എന്ന ദേശത്ത് പണിത മിഴിവാർന്ന സ്വർണ്ണാ ഭരണങ്ങളെപ്പറ്റി പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്. ഇടത്തിട്ടയ്ക്കടുത്തുള്ള പൊന്നെടുത്താംകുഴിയിൽ നിന്നും സ്വർണ്ണം ഖനനം ചെയ്തിരുന്നു എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. സംഘകാലത്തെ തുടർന്നു വന്ന ശതകങ്ങളിൽ ബുദ്ധമതസംസ്കാരധാരയുമായി കൊടുമണ്ണിനു ഉറ്റബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു എന്നതിന് തെളിവാണ് ചന്ദനപ്പള്ളിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഐതിഹ്യങ്ങളും, കൊടുമൺ കുട്ടിവനം വെട്ടിത്തെളിച്ചപ്പോൾ ലഭിച്ച ബുദ്ധപ്രതിമകളും. ബൌദ്ധ-ഹൈന്ദവ ദർശനങ്ങളുടെയും സംസ്കാരങ്ങളുടെയും സമന്വയം നടന്ന പ്രദേശമാണ് ചന്ദനപ്പള്ളി. ഇവിടെയുണ്ടായിരുന്ന കോട്ടയ്ക്കു സമീപമാണ് ഹിന്ദു-ക്രിസ്ത്യൻ മൈത്രിയുടെ പ്രതീകമായ ചന്ദനപ്പള്ളി വലിയപള്ളി നിലകൊള്ളുന്നത്. പ്രാചീനമായ ഒരു കൽകുരിശ് ഇവിടെ കാണാം. ഇവിടുത്തെ പെരുന്നാളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങളിൽ ഹിന്ദുക്കളും പങ്കാളികളാവുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഈ പഞ്ചായത്തിൽ കൂടുതൽ ക്ഷേത്രങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നത് ഇവിടെ ഒരുകാലത്ത് നിലനിന്ന ക്ഷേത്രസംസ്ക്കാരത്തിന്റെ നിദർശനങ്ങളാണ്. ഒരുപക്ഷേ ഭാരതത്തിൽ ചിലന്തി വിഷ ചികിത്സ നിലനില്ക്കു ന്ന ഏകക്ഷേത്രം ശക്തി ഭദ്രൻന്റെ കുടുംബ ക്ഷേത്രം ആയ കൊടുമൺ (പള്ളിയറക്കാവ്)പള്ളിയറ ക്ഷേത്രം ആയിരിക്കും .ഇവിടെ മതഭേതമന്യേ ചിലന്തിവിഷത്തിനുളള ചികിത്സ ലഭിക്കുന്നു. കേരളത്തിൽ ജലപ്രതിഷ്ഠയുള്ള അപൂർവ്വം ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് അങ്ങാടിക്കൽ മാമ്പിലാവിൽ വിഷ്ണുക്ഷേത്രം. വലിപ്പമുള്ള ഗണപതി പ്രതിഷ്ഠ, വൈകുണ്ഠപുരം ക്ഷേത്രത്തിൽ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന ചുവർച്ചിത്രങ്ങൾ എന്നിവ ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യദശകങ്ങളിലെ സാമൂഹ്യ നവോത്ഥാനവും ദേശീയ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിൽ നിന്നും ഉള്ക്കൊണ്ട പ്രചോദനവും കൊടുമണ്ണിലെ സാമൂഹ്യജീവിതത്തെ ഗുണപരമായി സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്. സാമ്പത്തികവും ജാതീയവുമായ അസമത്വം ഈ പ്രദേശത്തിന്റെയും ഒരു ശാപമായിരുന്നു. സാമൂഹ്യപരിഷ്ക്കർത്താ ക്കളായിരുന്ന അയ്യൻകാളി, സി.കേശവൻ എന്നിവർ ഈ പ്രദേശത്തെ പ്രവർത്തനങ്ങള്ക്ക് നേതൃത്വം നല്കി്യിട്ടുണ്ട്. ഭൂപരിഷ്ക്കരണനിയമത്തിലൂടെ ദുർബ്ബലവിഭാഗങ്ങള്ക്ക് ഭൂമി ലഭിച്ചത് വികാസഘട്ടത്തിലെ വളരെ നിർണ്ണാ യകമായ ഒരു ഘടകമാണ്. പഞ്ചായത്തിന്റെ മൊത്തത്തിലുളള സാമ്പത്തികരംഗത്ത് വിപ്ളവകരമായ മാറ്റം വരുത്തുന്നതിനു വഴിതെളിച്ച ഒന്നാണ് കൊടുമണ് റബ്ബർ പ്ളാന്റേഷന്റെ രൂപീകരണം. ദീർഘകാല പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെ ഫലമായി ഒൻപതിനായിരം ഏക്കറോളം വരുന്ന കൊടുമൺ കുട്ടിവനം വെട്ടിത്തെളിച്ച് 1959-ൽ റബ്ബർ പ്ളാന്റേഷനാക്കി മാറ്റി. കേരളത്തിലെ പൊതുമേഖലയിൽ പ്ളാന്റേഷന് ആരംഭിക്കുന്നതിന് മാതൃകയും ആയിത്തീർന്നു ഇതിന്റെ രൂപീകരണം. 1971-ല് ഇടത്തിട്ടയിൽ നടന്ന കർഷകതൊഴിലാളി-കൊയ്ത്തുസമരം കാർഷികമേഖലയിൽ വിപ്ളവകരമായ മാറ്റം വരുത്തി. ഈ സമരം മറ്റനേകം പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിക്കുകയും അടിച്ചമർത്ത പ്പെട്ടവന് വ്യവസ്ഥിതിയെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള പ്രചോദനം ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്തു. കൊടുമൺ പ്ളാന്റേഷനിൽ കൂലിഏകീകരണത്തിനും തൊഴിലാളികളുടെ മറ്റവകാശങ്ങള്ക്കും വേണ്ടി അനേകം പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ വേറെയും നടന്നിട്ടുണ്ട്. ചരിത്രം പരിശോധിച്ചാൽ ഈ പ്രദേശം വ്യാവസായികമായും വാണിജ്യപരമായും വളരെ പ്രശസ്തിയാർജ്ജിച്ചിരുന്നതായി കാണാൻ കഴിയും. വ്യാവസായികാവശ്യത്തിനും കച്ചവടത്തിനുമായി തമിഴ്നാട്ടിൽ നിന്നും വാണിഭന്മാർ ചന്ദനപ്പള്ളിയിൽ വന്നുതാമസിച്ചിരുന്നു. ഇടത്തിട്ടയ്ക്കു സമീപമുള്ള പൊന്നെടുത്താംകുഴി എന്ന സ്ഥലത്ത് സ്വർണ്ണ ഖനനവും വ്യവസായവും നടന്നിരുന്നതായി ചരിത്രമുണ്ട്. പത്തനംതിട്ടജില്ലയിൽ അടൂർ താലൂക്കിൽ പറക്കോട് ബ്ളോക്കിലാണ് കൊടുമൺ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. കൊടുമൺ, അങ്ങാടിക്കൽ എന്നീ രണ്ടു വില്ലേജുകൾ കൂടിച്ചേർന്നതാണ് ഈ പഞ്ചായത്ത്. കൊടുമൺ പഞ്ചായത്തിന്റെ വിസ്തീര്ണ്ണം 36.36 ചതുരശ്രകിലോമീറ്ററാണ്. പഞ്ചായത്തിന്റെ അതിരുകൾ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് പന്തളം തെക്കേക്കര പഞ്ചായത്തും അടൂർ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയും, തെക്കുഭാഗത്ത് അടൂർ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയും ഏഴംകുളം പഞ്ചായത്തും, കിഴക്കുഭാഗത്ത് കൂടൽ പഞ്ചായത്തും, വടക്കുഭാഗത്ത് പന്തളം തെക്കേക്കര, കൂടൽ പഞ്ചായത്തുമാണ്. . മലകളും താഴ്വരകളുമടക്കം വൈവിധ്യമാർന്ന ഭൂപ്രകൃതിയാൽ അനുഗൃഹീതമാണ് കൊടുമൺ പഞ്ചായത്ത്. കിഴക്കുനിന്നും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, തെക്കുനിന്നും വടക്കോട്ടും ചരിഞ്ഞുള്ള ഭൂപ്രകൃതിയാണ് പഞ്ചായത്തിന്റേത്. നിരവധി തോടുകളും കൈത്തോടുകളും ഒഴുകി അച്ചൻകോവിൽ ആറ്റിൽ ചെന്നുചേരുന്നു. ഇടവിട്ടിടവിട്ടുള്ള കുന്നുകൾ ഒരു സവിശേഷതയാണ്. കൂടാതെ അഭ്രവും വൈഡൂര്യവും അടക്കം വിലയേറിയ ധാതുദ്രവ്യങ്ങൾ [[Nedumoncavu|'''നെടുമൺകാവ്''']] പ്രദേശങ്ങളിലുണ്ട്. വലിയ ചൂടും തണുപ്പും ഇല്ലാത്ത കാലാവസ്ഥയാണ്. പഞ്ചായത്തിലെ 18 വാർഡുകളിലായി മുപ്പതിലധികം കാവുകളുണ്ട്, അതിൽ തന്നെ ഇടത്തിട്ട സർപ്പക്കാവ് ചരിത്രപ്രസിദ്ധമാണ്. കൊടുമൺ പഞ്ചായത്ത് പ്രധാനമായും ഒരു കാർഷികപ്രദേശമാണ്. കൊടുമണ്ണിനെ സംബന്ധിച്ച ഗ്രന്ഥങ്ങൾ ---- * പ്രാദേശിക ചരിത്രങ്ങളിലൂടെ- വി.ബി.ഭാഗ്യരാജ് ഇടത്തിട്ട (മന്ദാരം പബ്ലിക്കേഷൻസ്) <br /> == അതിരുകൾ == പഞ്ചായത്തിന്റെ അതിരുകൾ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് [[പന്തളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പന്തളം]] [[തെക്കേക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തെക്കേക്കര പഞ്ചായത്തും]] [[അടൂർ മുനിസിപ്പാലിറ്റി|അടൂർ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയും]], തെക്കുഭാഗത്ത് അടൂർ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയും [[ഏഴംകുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഏഴംകുളം പഞ്ചായത്തും]], കിഴക്കുഭാഗത്ത് [[കൂടൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കൂടൽ പഞ്ചായത്തും]], വടക്കുഭാഗത്ത് പന്തളം തെക്കേക്കര, കൂടൽ പഞ്ചായത്തുമാണ്. <ref name="കേരള ഗോവ്"></ref> == ഭൂപ്രകൃതി == മലകളും താഴ്വരകളുമടക്കം വൈവിധ്യമാർന്ന ഭൂപ്രകൃതി കൊടുമൺ പഞ്ചായത്തിലുണ്ട്. കിഴക്കുനിന്നും പടിഞ്ഞാറോട്ടും, തെക്കുനിന്നും വടക്കോട്ടും ചരിഞ്ഞുള്ള ഭൂപ്രകൃതിയാണ് പഞ്ചായത്തിന്റേത്. നിരവധി തോടുകളും കൈത്തോടുകളും ഒഴുകി [[അച്ചൻകോവിലാർ|അച്ചൻകോവിലാറ്റിൽ]] ചെന്നുചേരുന്നു. ഇടവിട്ടിടവിട്ടുള്ള കുന്നുകൾ ഒരു സവിശേഷതയാണ്. കൂടാതെ [[അഭ്രം|അഭ്രവും]] [[വൈഡൂര്യം|വൈഡൂര്യവും]] അടക്കം വിലയേറിയ ധാതുദ്രവ്യങ്ങൾ നെടുമൺകാവ് പ്രദേശങ്ങളിലുണ്ട്. വലിയ ചൂടും തണുപ്പും ഇല്ലാത്ത കാലാവസ്ഥയാണ്. പഞ്ചായത്തിൽ മുപ്പതിലധികം [[കാവ്|കാവുകളുണ്ട്]]. കൊടുമൺ പഞ്ചായത്ത് പ്രധാനമായും ഒരു കാർഷികപ്രദേശമാണ്.<ref name="കേരള ഗോവ്"></ref> ==അവലംബം== <references/> == ഇതും കാണുക == *[[കേരളത്തിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളുടെ പട്ടിക]] ==പുറമെ നിന്നുള്ള കണ്ണികൾ== *[http://lsgkerala.in/kodumonpanchayat/ കേരള സർക്കാർ വെബ്സൈറ്റ്, കൊടുമൺ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304194328/http://lsgkerala.in/kodumonpanchayat/ |date=2016-03-04 }} {{പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}} {{പത്തനംതിട്ട ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ]] {{Pathanamthitta-geo-stub}}<br /><br /> <big>'''<u>[[സുഭാഷ് തോമസ്]], [[അങ്ങാടിക്കൽ]]</u>'''</big> qzrbia6j3d4tghqx8i5h8my31908yoy യൂറിപ്പിഡിസ് 0 133394 4675214 3987536 2026-10-11T09:11:47Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675214 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Euripides}} {{Infobox person |name = യൂറിപ്പിഡിസ് |image = Euripides Pio-Clementino Inv302.jpg |caption = യൂറിപ്പിഡിസിന്റെ അർത്ഥകായശില്പം:<br />ക്രി.മു. നാലാം നൂറ്റാണ്ടിലെ യവനശില്പത്തിന്റെ റോമിലെ പിയോ ക്ലെമെന്റീനോ മ്യൂസിയത്തിലുള്ള വെണ്ണക്കൽ പകർപ്പ് |birth_date = ക്രി. മു. 480-നടുത്ത് |birth_place = സലാമിസ് ദ്വീപ് |death_date = ക്രി.മു. 406-നടുത്ത് |death_place = മാസിഡോണിയ |occupation = നാടകകൃത്ത് |spouse = |parents = |children = }} [[പ്രാചീന ഗ്രീക്ക് നാഗരികത|പുരാതന ഗ്രീസിലെ]] മൂന്നു പ്രമുഖ ദുരന്തനാടകകൃത്തുക്കളിൽ ഒടുവിലത്തെ ആളായിരുന്നു '''യൂറിപ്പിഡിസ്''' (ജനനം: ക്രി.മു. 480-നടുത്ത്; മരണം: 406-നടുത്ത്). മറ്റു രണ്ടു നാടകകൃത്തുക്കൾ [[എസ്കിലസ്|എസ്കിലസും]] [[സോഫക്കിൾസ്|സോഫക്കിൾസും]] ആയിരുന്നു. 90-നടുത്ത് നാടകങ്ങൾ യൂറിപ്പിഡിസ് എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. അവയിൽ 18 എണ്ണം സമ്പൂർണ്ണരൂപത്തിൽ ലഭ്യമാണ്. ഇതിനു പുറമേ അദ്ദേഹത്തിന്റേതായി കരുതപ്പെട്ടിരുന്ന "റീസസ്" എന്ന നാടകത്തിന്റെ കർതൃത്വത്തെ സംബന്ധിച്ച് ശൈലീസംബന്ധമായ പരിഗണനകൾ വച്ച് തർക്കങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിലും പുരാതനരേഖകൾ ഈ കൃതിയും അദ്ദേഹത്തിന്റേതാണെന്നു സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>Walton (1997, viii, xix).</ref> യൂറിപ്പിഡിസിന്റെ മറ്റു പല നാടകങ്ങളുടേയും ചെറുതും വലുതുമായ ശകലങ്ങൾ ലഭ്യമാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ലഭ്യമായ രചനകൾ, [[എസ്കിലസ്|എസ്കിലസിന്റേയും]] [[സോഫക്കിൾസ്|സോഫക്കിൾസിന്റേയും]] നിലവിലുള്ള രചനകൾ ചേർന്നാലുള്ളതിലധികം വരും. യൂറിപ്പിഡിയൻ പാഠപാരമ്പര്യത്തിന്റെ സവിശേഷതയാണ് ആ രചനകളുടെ ഭേദപ്പെട്ട പരിരക്ഷയ്ക് വഴിയൊരുക്കിയത്. അംഗീകൃതവിശ്വാസങ്ങളിൽ പലതിനേയും ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന വികാരപ്രക്ഷുബ്ധവും സന്ദേഹഭരിതവും ആയ രചനകൾ നിർവഹിച്ച യൂറിപ്പിഡിസ്, ജീവിതകാലത്തും പിന്നീടും വിവാദപുരുഷനായിരുന്നു. നാടകരംഗത്തെന്ന പോലെ പൊതുജീവിതത്തിലെ ഇതരമേഖലകളിലും സക്രിയരായിരുന്ന [[എസ്കിലസ്|എസ്കിലസിൽ]] നിന്നും [[സോഫക്കിൾസ്|സോഫക്കിൾസിൽ]] നിന്നും ഭിന്നമായി, താരതമ്യേന ഒറ്റപ്പെട്ട ജീവിതം നയിച്ച അദ്ദേഹം ഒടുവിൽ [[ആഥൻസ്|ആഥൻസിൽ]] നിന്നു ബഹിഷ്കൃതനായി മാസിഡോണിയയിൽ പ്രാവാസജീവിതം നയിക്കുമ്പോഴാണ് ചരമമടഞ്ഞത്. ==ജീവിതം== യൂറിപ്പിഡിസിന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് ആധികാരികമായ വിവരങ്ങൾ തീരെയില്ല. കിട്ടാവുന്ന രേഖകൾ മിക്കവയും കെട്ടുകഥകളേയും കേട്ടുകേൾവിയേയും ആശ്രയിച്ചുള്ളവയാണ്. കഥയനുസരിച്ച്, പേർഷ്യക്കെതിരെയുള്ള യുദ്ധത്തിൽ യവനസഖ്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധമായ വിജയത്തിനു വേദിയായ സലാമിസ് ദ്വീപിൽ, ആ യുദ്ധം നടന്ന വർഷമായ ക്രി.മു. 480-ലാണ് യൂറിപ്പിഡിസ് ജനിച്ചത്. യുദ്ധദിനമായ സെപ്തംബർ 23-നു തന്നെയായിരുന്നു ജനനം എന്നും പറയപ്പെടുന്നു. മറ്റു ചില രേഖകൾ പിന്തുടർന്നാൽ, സലാമിസിലെ യുദ്ധത്തിനു വളരെ മുൻപ്, ക്രി.മു. 485-ലോ മറ്റോ ആണ് അദ്ദേഹം ജനിച്ചത്. യൂറിപ്പിഡിസിന്റെ പിതാവിന്റെ പേര് നെസാർക്കസ് എന്നോ നെസാർക്കൈഡ്‌സ് എന്നോ ആയിരുന്നു. അമ്മ ക്ലീറ്റോയും.<ref name="AHsourcebook">{{Cite web |url=http://www.fordham.edu/halsall/ancient/eb11-euripides.html |last=Halsall |first=Paul |title=Ancient History Sourcebook: 11th Britannica: Euripides |access-date=2010-11-09 |archive-date=2012-02-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120208075649/http://www.fordham.edu/halsall/ancient/eb11-euripides.html |url-status=dead }}</ref> അമ്മ പലവ്യഞ്ജനക്കച്ചവടക്കാരിയും വഴിവാണിഭക്കാരിയും ആയിരുന്നെന്ന്, യൂറിപ്പിഡിസിനെ നിശിതവിമർശകനായ ഹാസ്യനാടകകൃത്ത് [[അരിസ്റ്റോഫെനീസ്]] പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും അവർ ഒരു കുലീനകുടുംബത്തിലെ അംഗമായിരുന്നു എന്നും യൂറിപ്പിഡിസിന്റെ കുടുംബം ധനികവും പ്രാമാണികവും ആയിരുന്നു എന്നും സൂചനയുണ്ട്. ചെറുപ്പത്തിൽ അപ്പൊളോ ദേവനു മുൻപിൽ നൃത്തം ചെയ്തിരുന്നവരുടെ പാനപാത്രവാഹകനായി അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ വളർച്ചയെത്തിയതോടെ താൻ വളർന്നുവന്ന മതത്തിന്റെ വിശ്വാസങ്ങളെ അദ്ദേഹം ചോദ്യം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. പ്രൊട്ടഗോറസ്, [[സോക്രട്ടീസ്]], അനക്സഗോറസ് തുടങ്ങിയ ചിന്തകന്മാർ ഇക്കാര്യത്തിൽ അദ്ദേഹത്തെ സ്വാധീനിച്ചു. [[ചിത്രം:Seated Euripides Louvre Ma343.jpg|thumb|200px|[[പാരിസ്|പാരിസിലെ]] ലൂവർ മ്യൂസിയത്തിലുള്ള യൂറിപ്പിഡിസിന്റെ പ്രതിമ]] യൂറിപ്പിഡിസ് രണ്ടു വട്ടം [[വിവാഹം]] കഴിച്ചിരുന്നു. ഖോറൈൽ, മെലീറ്റോ എന്നിവരായിരുന്നു ഭാര്യമാർ എന്നു പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇവരിൽ ആരെയാണ് ആദ്യം വിവാഹം കഴിച്ചതെന്നു വ്യക്തമല്ല.<ref>See [http://www.queensu.ca/classics/clst312/clst312i.htm Queensu.ca] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081004161400/http://www.queensu.ca/classics/clst312/clst312i.htm |date=2008-10-04 }} and [http://www.theatrehistory.com/ancient/euripides001.html TheatreHistory.com.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120205080449/http://www.theatrehistory.com/ancient/euripides001.html |date=2012-02-05 }}</ref> അദ്ദേഹത്തിനു മൂന്നു ആണ്മക്കളുണ്ടായിരുന്നു. ഒരു മകൾ ഉണ്ടായിരുന്നെന്നും അവൾ പേപ്പട്ടി കടിയേറ്റു മരിച്ചു എന്നുമൊക്കെയുള്ള കിംവദന്തി അരിസ്റ്റോഫെനിസ് പരത്തിയതാണെന്നു കരുതുന്നവരുണ്ട്. നാടകത്തിനു പുറമേയുള്ള പൊതുവേദികളിലെ യൂറിപ്പിഡിസിന്റെ പ്രവർത്തനത്തെക്കുറിച്ച് രേഖകളില്ല. അദ്ദേഹം സിസിലിയിലെ സൈറാക്കൂസ് സന്ദർശിച്ചെന്നും, സലാമിസ് ദ്വീപിൽ ഇപ്പോഴുള്ള "യൂറിപ്പിഡിസിന്റെ ഗുഹ"-യാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.greekembassy.org/Embassy/content/en/Article.aspx?office=1&folder=254&article=1453 |title=Important Archaeological Sites, Aristotles' Lyceum And Cave Of Euripides, Found in Greece Archaeologists Say |access-date=2010-11-10 |archive-date=2007-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927232550/http://www.greekembassy.org/Embassy/content/en/Article.aspx?office=1&folder=254&article=1453 |url-status=dead }}</ref> നാടകങ്ങൾക്ക് രചനാവേദി ആയതെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. ==രചനകൾ== ഗ്രീസിന്റെ ആദിമചരിത്രത്തിലെ പുരാവൃത്തങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചാണ് യൂറിപ്പിഡിസ് നാടകങ്ങൾ എഴുതിയത്. എന്നാൽ ദൈവങ്ങളുടെ അനീതിക്കെതിരെ സന്ദേഹഭരിതമായ പ്രതിക്ഷേധത്തിന്റെ മൃദുസ്വരം വരികളിലും, ആക്രോശം വരികൾക്കിടയിലും സംവഹിച്ചവയായിരുന്നു ആ രചനകൾ. പലപ്പോഴും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവതരണത്തിൽ ഇതിഹാസകഥകളിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾക്കും കഥാസന്ദർഭങ്ങൾക്കും പരിഹാസ്യസ്വഭാവം വന്നു. നുണപറയുന്ന ദൈവങ്ങളേയും, നിർഗുണസുഖലോലുപന്മാരായ ദൈവപുത്രന്മാരേയും തുറന്നുകാട്ടുന്ന മുഹൂർത്തങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകളിൽ കണാം.<ref name = "durant">ഗ്രീസിന്റെ ജീവിതം, [[ദ സ്റ്റോറി ഓഫ് സിവിലിസേഷൻ|സംസ്കാരത്തിന്റെ കഥ]], രണ്ടാം ഭാഗം(പുറങ്ങൾ 400-419), [[വിൽ ഡുറാന്റ്]]</ref> യുദ്ധത്തിന്റെ ഭീകരതയിലേക്കും മനുഷ്യത്വഹീനതയിലേക്കും ശ്രദ്ധക്ഷണിക്കുന്നവയായിരുന്നു യൂറിപ്പിഡിസിന്റെ പല നാടകങ്ങളും. ===ഹിപ്പോളിറ്റസ്=== ഈ നാടകത്തിലെ നായകൻ നായാട്ടിന്റെ ദേവിയും നിത്യകന്യകയുമായ [[ആർട്ടിമിസ്|ആർട്ടെമിസിനോട്]] വിശ്വസ്തതയും ബ്രഹ്മചര്യവും പറഞ്ഞൊത്ത സുന്ദരനായ ഒരു വേട്ടക്കാരൻ യുവാവാണ്. തെസ്യൂസ് രാജാവിന് ആന്റിയൊപ്പ് എന്ന ആമസോൺ സ്ത്രീയിൽ പിറന്ന മകനായിരുന്നു അയാൾ. ആർട്ടെമിസിനോടുള്ള ഹിപ്പോളിറ്റസിന്റെ പറഞ്ഞൊപ്പ്, [[സ്നേഹം|പ്രേമത്തിന്റേയും]] [[സൗന്ദര്യം|സൗന്ദര്യത്തിന്റേയും]] [[ലൈംഗികത|ലൈംഗികതയുടേയും]] മൂർത്തിയായ അഫ്രോഡൈറ്റ് ദേവിയെ അരിശപ്പെടുത്തി. തെസ്യൂസിന്റെ ഭാര്യ 'ഭേദ്ര'-യുടെ മനസ്സിൽ അഫ്രോഡൈറ്റ്, ഹിപ്പോളിറ്റസിനൊട് അഗാധപ്രേമം അങ്കുരിപ്പിച്ചു. തെസ്യൂസിന്റെ മകനാണ് താനെന്നറിയാമായിരുന്ന ഹിപ്പോളിറ്റസിനെ ഭേദ്രയുടെ പ്രേമാഭ്യർത്ഥന ഞെട്ടിപ്പിച്ചു. അയാളുടെ തിരസ്കാരം സഹിക്കാനാവാതെ ഭേദ്ര മരിക്കുന്നു. ഹിപ്പോളിറ്റസ് തന്നെ മാനഭംഗപ്പെടുത്തി എന്നെഴുതിയ ഒരു കുറിപ്പ് കയ്യിലേന്തിയ നിലയിലാണ് ഭർത്താവ് അവളെ കണ്ടെത്തുന്നത്. താൻ നിർദ്ദോഷിയാണെന്ന ഹിപ്പോളിറ്റസിന്റെ അവകാശവാദം രാജാവ് ചെവിക്കൊണ്ടില്ല. കാറ്റിന്റേയും സമുദ്രത്തിന്റേയും മൂർത്തിയായ പോസിഡോണിനോട് ഹിപ്പോളിറ്റസിനെ കൊല്ലാൻ തെസ്യൂസ് ആവശ്യപ്പെടുന്നു. രാജ്യത്തു നിന്ന് ബഹിഷ്കൃതനാകുന്ന അയാൾ രഥത്തിൽ കടൽ തീരത്തുകൂടെ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ ഒരു കടൽ സിംഹം അയാളെ പിന്തുടരുന്നു. അതു കണ്ടു സമനിലതെറ്റിയ കുതിരകൾ രഥം മറിച്ചിട്ട് അയാളെ അതിനടിയിലിട്ടു വലിച്ചു കൊണ്ടോടുമ്പോൾ പാറകളിൽ തട്ടി ശരീരം ചിതറി അയാൾ മരിക്കുന്നു.<ref>Internet Classic Archive, Works by Euripedes, [http://classics.mit.edu/Euripides/hippolytus.html ഹിപ്പോളിറ്റസ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181106082310/http://classics.mit.edu/Euripides/hippolytus.html |date=2018-11-06 }}</ref> നാടകത്തിന്റെ ആ സമാപ്തിയിൽ ഈ പല്ലവി കേൾക്കാം:- {{Cquote|ഇവനെ ഈവിധം കുരുക്കിയ ദൈവങ്ങളേ,<br /> നിങ്ങളുടെ മുഖത്തു ഞാൻ,<br /> എന്റെ ദ്വേഷവും വെറുപ്പും ചൊരിയുന്നു.}} ===മെഡിയാ=== ഇതിലെ നായിക, സ്വർണ്ണരോമം(golden fleece) തേടി കരിങ്കടൽ തീരത്തെ കോൾക്കിസിലെത്തിയ അർഗോനാട്ടുകളുടെ നേതാവ് ജെയ്‌സണെ പ്രേമിച്ച കോൾക്കിസിലെ രാജകുമാരിയും മാന്ത്രികയുമായ മെഡിയാ ആണ്. തന്റെ ദൗത്യം സഫലമാക്കാൻ എല്ലാത്തരത്തിലും സഹായിച്ച മെഡിയായോട് ജെയ്‌സൺ നിത്യവിശ്വസ്തത വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. ഗ്രീസിലെ സ്വദേശമായ തെസല്ലിയിലേക്ക് അയാൾ അവളെ തന്നോടൊപ്പം കൊണ്ടുപോയെങ്കിലും അവിടത്തെ നിയമം വിദേശിയുമായുള്ള വിവാഹം അനുവദിക്കാതിരുന്നതിനാൽ അയാൾ അവളെ വിവാഹം കഴിക്കാതെ അവൾക്കൊപ്പം ജീവിക്കുകയും അവർക്ക് രണ്ടു കുട്ടികൾ ജനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നാൽ ഒടുവിൽ അവളുടെ കാടൻ മട്ടുകൾ മടുത്ത ജെയ്‌സൺ കോറിന്തിലെ രാജാവ് ക്രെയന്റെ മകളെ വിവാഹം കഴിക്കുന്നു. ഈ തിരസ്കാരത്തിനു പ്രതികാരം ചെയ്യാൻ തീരുമാനിച്ച മെഡിയാ, ജാസന്റെ കോറീന്തുകാരി വധുവിനോട് അനുനയം ഭാവിച്ച്, അവൾക്ക് വിലകൂടിയ ഒരു വസ്ത്രം കൊടുത്തയക്കുന്നു. ആ മാന്ത്രികവസ്ത്രം ധരിച്ച അവളും അവളെ രക്ഷിക്കാൻ ഒരുങ്ങിയ പിതാവും തീപിടിച്ചു മരിക്കുന്നു. സ്വന്തം മക്കളെ കൊന്ന് അവരുടെ ശവങ്ങളുമായി ജെയ്‌സന്റെ മുൻപിൽ ഓടിപ്പോകുന്ന മെഡിയായെ നാടകത്തിനൊടുവിൽ കാണാം. ദൈവങ്ങളോടുള്ള പ്രതിക്ഷേധത്തിന്റെ പല്ലവിയിലാണ് ഈ നാടകവും സമാപിക്കുന്നത്.<ref>Internet classics Archive, Works by Euripides [http://classics.mit.edu/Euripides/medea.html മെഡിയാ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160129232016/http://classics.mit.edu/Euripides/medea.html |date=2016-01-29 }}</ref> ===ഹെലൻ=== [[ട്രോജൻ യുദ്ധം|ട്രോജൻ യുദ്ധത്തിൽ]] ഗ്രീസിന്റെ ശത്രുരാജ്യമായിരുന്ന ട്രോയിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കഥകളാണ് പല നാടകങ്ങളുടേയും ഇതിവൃത്തം. ഹോമറിന്റെ ഇതിഹാസങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, സ്പാർട്ടയിലെ രാജാവ് മെനലേയസിന്റെ രാജ്ഞി ഹെലൻ, ട്രോയിയിലെ രാജകുമാരൻ പാരിസിനെ പ്രേമിച്ച് അയാൾക്കൊപ്പം അയാളുടെ നാട്ടിലേക്ക് ഒളിച്ചോടിയതാണ് ട്രോജൻ യുദ്ധത്തിനു കാരണാമായത്. എന്നാൽ '''ഹെലൻ''' എന്ന പേരിൽ യൂറിപ്പിഡിസ് എഴുതിയ നാടകത്തിൽ നായികയെ കൊണ്ടുപോയത് ട്രോയിയിലേയ്ക്കല്ല ഈജിപ്തിലേക്കാണ്. അവളുടെ ഇഷ്ടത്തിനെതിരായി കൊണ്ടുപോകപ്പെട്ട അവൾ അവിടെ ഭർത്താവിനെ വിശ്വസ്തതയോടെ കാത്തിരുന്നു.<ref>Internet Classic Archive, Works by Euripedes [http://classics.mit.edu/Euripides/helen.html ഹെലൻ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181018072338/http://classics.mit.edu/Euripides/helen.html |date=2018-10-18 }}</ref> പരക്കെ പ്രചാരത്തിലിരുന്ന ഹെലന്റെ കഥ, മുഴുവൻ ഗ്രീസിനെയും കബളിപ്പിച്ചു എന്നാണ് യൂറിപ്പിഡിസ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.<ref name = "durant"/> ===ഇഫിജെനിയ ഓളിസിൽ=== ട്രോജൻ യുദ്ധത്തിനു പുറപ്പെട്ട യവനസഖ്യത്തിന്റെ കപ്പലുകൾ ബോയെത്തിയായിലെ ഓളിസ് തുറമുഖത്ത് കാറ്റു ലഭിക്കാതെ നിശ്ചലമായപ്പോൾ, ദൈവപ്രീതിക്കായി ബലി ചെയ്യപ്പെട്ട രാജകുമാരി ഇഫിജെനിയയുടെ കഥ [[എസ്കിലസ്|എസ്കിലസും]] [[സോഫക്കിൾസ്|സോഫക്കിൾസും]] വിഷയമാക്കിയിട്ടുള്ളതാണ്. യവനസൈന്യത്തിന്റെ തലവൻ ആഗമെമ്നന്റെ മകളായിരുന്നു ഇഫെജെനിയ. പുരാതന മതം മനുഷ്യനെക്കൊണ്ടു ചെയ്യിക്കുന്ന പാതകങ്ങളെ ഉദാഹരിക്കാൻ ഇഫിജെനിയയുടെ ദുരന്തത്തിന്റെ സാദ്ധ്യതകൾ മുഴുവൻ ഉപയോഗിച്ച യൂറിപ്പിഡിസിന്റെ നാടകം, ഈ വിഷയത്തെ അധികരിച്ചുള്ള പഴയ രചനകളെ വിസ്മൃതമാക്കി. യവനവീരനായ അക്കിലിസ് അവളെ വിവാഹം ചെയ്യാൻ പോകുന്നു എന്ന വ്യാജം പറഞ്ഞാണ് ഇഫെജെനിയയെ ഓളിസിൽ വരുത്തിയത്. അമ്മ ക്ലൈറ്റംനെസ്ട്രായ്ക്കും, അപ്പോൾ ശിശുവായിരുന്ന സഹോദരൻ ഓറെസ്റ്റസിനും ഒപ്പം എത്തിയ അവൾ പിതാവിനെ നിഷ്കളങ്കമായ സ്നേഹത്തോടെ അഭിവാദ്യം ചെയ്യുന്നതായി യൂറിപ്പിഡിസ് ചിത്രീകരിക്കുന്നു. ഒടുവിൽ യാഥാർത്ഥ്യം അറിഞ്ഞ അവൾ പിതാവിനോടു തന്റെ ജീവനു വേണ്ടി ആർദ്രമായി യാചിച്ചു. മകളെ കൊലചെയ്യാനുള്ള ഭർത്താവിന്റെ നിശ്ചയത്തെ എതിർത്ത ക്ലൈറ്റംനേസ്ട്ര, അവളെ രക്ഷപെടുത്താനൊരുങ്ങിയ അക്കിലിസിനെ പിന്തുണച്ചു. എന്നാൽ പിതാവിനെ ധിക്കരിച്ചു രക്ഷപെട്ടുപോകാൻ ഇഫിജെനിയ തയ്യാറായില്ല. ഗ്രീസിന്റെ മഹത്ത്വത്തിനു വേണ്ടി മരിക്കാൻ തീരുമാനിച്ച അവൾ ബലിത്തീയിലേയ്ക്കു സ്വയം നടന്നു കയറുന്നു.<ref>Internet Classic Archive, Works by Euripedes, [http://classics.mit.edu/Euripides/iphi_aul.html ഇഫിജെനിയ ഓളിസിൽ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061005053317/http://classics.mit.edu/Euripides/iphi_aul.html |date=2006-10-05 }}</ref> ===ഹെക്യൂബാ=== ഈ നാടകത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലം ട്രോജൻ യുദ്ധത്തിന്റെ സമാപ്തിക്കുശേഷമാണ്. യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട ട്രോയിയിലെ രാജാവ് പ്രയമിന്റെ വിധവയാണ് ഹെക്യൂബാ. ട്രോയിയുടെ ഒരു സ്വർണ്ണനിധി പ്രയാമിന്റെ സുഹൃത്തും ത്രേസിലെ രാജാവുമായ പോളിംനെസ്റ്ററുടെ സൂക്ഷത്തിന് ഏല്പിക്കാനായി, തന്റെ ഏറ്റവും ഇളയ മകൻ പോളിഡോറസിനെ അയാളുടെ അടുത്തേയ്ക്ക് ഹെക്യൂബാ അയക്കുന്നു. നിധി സ്വന്തമാക്കാനാഗ്രഹിച്ച പോളിംനെസ്റ്റർ പോളിഡോറസിനെ കൊന്ന് അവന്റെ ജഡം കടലിൽ എറിയുന്നു. തീരത്തു വന്നടിഞ്ഞ ജഡം ഹെക്യൂബയുടെ അടുത്തു കൊണ്ടുവരപ്പെടുന്നു. അതേസമയം തന്നെ, യുദ്ധത്തിൽ മരിച്ച യവനവീരനായ അക്കിലിസിന്റെ പ്രേതം, വിജയികളായ യവനരുടെ കപ്പലുകൾക്ക് നാട്ടിലേക്കുള്ള മടക്കയാത്രയ്ക്കു വേണ്ടിയിരുന്ന കാറ്റു തടയുന്നു. പ്രയാമിന്റെ പെണ്മക്കളിൽ ഏറ്റവും അഴകുള്ളവളായ പോളിക്സേനയെ തനിക്കു ബലിയായി കിട്ടണം എന്നായിരുന്നു അക്കിലിന്റെ ആവശ്യം. ഹെക്യൂബയുടെ പക്കൽ നിന്ന് പെൺകുട്ടിയെ പിടിച്ചുകൊണ്ടു പോകാൻ ഗ്രീക്കുകാരുടെ സന്ദേശവാഹകൻ താൽത്തിബിയസ് എത്തുന്നു. അടുത്തദിവസം വരെ ട്രോയിയിലെ രാജ്ഞിയായിരുന്ന ഹെക്യൂബായുടെ പരിതാപാവസ്ഥ കണ്ട സന്ദേശവാഹകൻ, പരമ്പരാഗതമായ ദൈവവിശ്വാസത്തെ ഇങ്ങനെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു:- {{Cquote|സൂയെസ്, നീ മനുഷ്യരെ നോക്കിക്കണുന്നുവെന്നാണോ ഞാൻ കരുതേണ്ടത്?<br /> അതോ മനുഷ്യരുടെയിടയിൽ എല്ലാക്കാര്യങ്ങളും അകസ്മികതകളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരിക്കെ,<br /> ദൈവങ്ങളുടെ ഒരു ജാതി ഉണ്ടെന്ന അന്ധവിശ്വാസം ഞങ്ങൾ വെറുതേ വച്ചുപുലർത്തുന്നതു മാത്രമോ?<ref>Internet Classic Archive, Works by Euripedes [http://classics.mit.edu/Euripides/hecuba.html ഹെക്യൂബാ]</ref>}} ===ട്രോയിയിലെ സ്ത്രീകൾ=== [[ചിത്രം:Astianax.jpg|thumb|left|200px|ട്രോയിയിലെ സ്ത്രീകൾ എന്ന നാടകത്തിലെ ഒരു രംഗം - അസ്ട്യാനക്സിന്റെ കൊല]] ഗ്രീസിന്റെ വിനാശത്തിനു വഴിതെളിച്ച പെലൊപ്പോന്നേഷ്യൻ യുദ്ധത്തിൽ ക്രി.മു. 416-ൽ കീഴടക്കപ്പെട്ട മീലോസ് ദ്വീപിനെതിരെ [[ആഥൻസ്|ആഥൻസിന്റെ]] സൈന്യം നടത്തിയ കൊടുംക്രൂരതയ്ക്കു തൊട്ടുപിന്നാലെയാണ്, യൂറിപ്പിഡിസ് ഈ നാടകം രചിച്ചത്. യുദ്ധത്തിന്റെ അടുത്ത ഘട്ടത്തിൽ, സിസിലിയിലെ സൈറാക്കൂസ് ആക്രമിക്കാനുള്ള [[ആഥൻസ്|ആഥൻസിന്റെ]] സന്നാഹം നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന സന്ദർഭവും ആയിരുന്നു അത്. "മീലോസിനെതിരെ നടന്ന പാതകങ്ങളും, സൈറാക്കൂസിനെതിരെയുള്ള സൈനികസംരംഭത്തിൽ പ്രകടമായ സാമ്രാജ്യമോഹവും കണ്ടു ഞെട്ടിയ യൂറിപ്പിഡിസ്, യുദ്ധവിജയത്തെ പരാജിതരുടെ വീക്ഷണകോണിലൂടെ അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഈ രചനയിൽ, സമാധാനത്തിനു വേണ്ടിയുള്ള ശക്തമായ നിലപാടെടുക്കുകയായിരുന്നു." "പൗരാണികസാഹിത്യത്തിൽ യുദ്ധത്തിനെതിരെയുള്ള ഏറ്റവും നിശിതമായ വിമർശനം" എന്നു ഈ കൃതി വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name = "durant"/> ട്രോയിയിലെ രാജവനിതകൾ, യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട ഉറ്റവരുടെ ജഡങ്ങൾക്കിടയിലൂടെ വിജയികളുടെ വെപ്പാട്ടികളാകാനുള്ള വിധിയിലേക്കു നീങ്ങുന്നതാണ് ഇതിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ട്രോയിയിലെ പ്രയാം രാജാവിന്റെ വിധവ ഹെക്യൂബ, മകൾ കസാന്ദ്ര, പ്രയാമിന്റെ മകൻ ഹെക്ടറുടെ വിധവ അൻഡ്രോമക്ക്, എന്നിവരെല്ലാം കരുണാർദ്രമായ ഈ കഥയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. നാടകത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഹെക്ടറുടെ മകൻ അസ്ട്യാനക്സിനെ അമ്മയുടെ കയ്യിൽ കാണാം. ആ ശിശു വളർന്ന് തങ്ങളോട് പ്രതികാരം ചെയ്യുമെന്നു ഭയന്ന ഗ്രീക്കുകർ, കഥ പുരോഗമിക്കുമ്പോൾ അവനെ കൊല്ലുന്നു. അതിനകം അവന്റെ അമ്മയെ കയറ്റിയ കപ്പൽ വിട്ടുപോയിരുന്നതിനാൽ, അച്ഛന്റെ പടച്ചട്ടയിൽ പൊതിഞ്ഞുകിട്ടിയ കൊച്ചുമകന്റെ മൃതദേഹം സംസ്കരിക്കുന്നതു മുത്തച്ഛി ഹെക്യൂബായുടെ ചുമതലയായി.<ref>Internet Classic Archive, Works by Euripedes, [http://classics.mit.edu/Euripides/troj_women.html ട്രോയിയിലെ സ്ത്രീകൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120820041806/http://classics.mit.edu/Euripides/troj_women.html |date=2012-08-20 }}</ref> ===ഇലക്ട്രാ=== ആഗമെമ്നന്റെ മകൾ ഇലക്ട്രായും അവളുടെ സഹോദരൻ ഓറെസ്റ്റസും, അവരുടെ പിതാവിന്റെ കൊലയ്ക്ക് ഉത്തരവാദിയായ അമ്മ ക്ലൈറ്റംനേസ്ട്രയേയും കാമുകൻ ഏജിസ്തസിനേയും വധിക്കുന്നതാണ് ഇതിലെ കഥ. ഇലക്ട്രായെ അമ്മ ഒരു ഗ്രാമീണനു വിവാഹം ചെയ്തു കൊടുത്തിരിക്കുന്നതായാണ് യൂറിപ്പിഡിസ് ചിത്രീകരിക്കുന്നത്. അമ്മയെ വധിക്കാൻ സഹോദരനെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന ഇലക്ട്രായുടെ കഥ മറ്റു നാടകകൃത്തുക്കളും കൈകാര്യം ചെയ്തിട്ടുള്ളതാണെങ്കിലും അമ്മയോടുള്ള അവളുടെ മനോഭാവത്തെ മനശാസ്ത്രദൃഷ്ട്യാ അപഗ്രഥിക്കുന്നത് യൂറിപ്പിഡിസാണ്. മാതൃഹത്യയുടെ കുറ്റബോധത്തിൽ ഞെട്ടി നിൽക്കുന്ന ഓറെസ്റ്റസിനെ അവതരിപ്പിച്ചാണ് നാടകം സമാപിക്കുന്നത്.<ref>Internet Classic Archive, Works by Euripedes, [http://classics.mit.edu/Euripides/electra_eur.html ഇലക്ട്രാ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101007050851/http://classics.mit.edu/Euripides/electra_eur.html |date=2010-10-07 }}</ref> ===ഇഫിജെനിയ തൗറിസിൽ=== ട്രോജൻ യുദ്ധത്തിനു മുൻപ് ആർട്ടെമിസ് ദേവിയ്ക്കു ബലികൊടുക്കപ്പെട്ടതായി പറയപ്പെട്ട രാജകുമാരി ഇഫിജെനിയായുടെ കഥയുടെ മറ്റൊരു ഭാഷ്യമാണ് ഈ നാടകം. ബലിയുടെ അഗ്നിയിൽ നിന്ന് ദേവി അവളെ രക്ഷപെടുത്തിയിരുന്നെന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് ഈ കഥയുടെ അടിസ്ഥാനം. അവൾക്കു പകരം ഒരു മാനിനെ ബലിയായി സ്വീകരിച്ച ദേവി അവളെ, ക്രീമിയയിലെ തൗറി ജനതകൾക്കിടയിലുള്ള തന്റെ ക്ഷേത്രത്തിലെ പൂജാരിണിയാക്കി. തങ്ങൾക്കിടയിൽ എത്തിച്ചേരുന്ന വിദേശികളെ ദേവിക്കു ബലിയർപ്പിക്കുക തൗറികളുടെ പതിവായിരുന്നു. ആ ചടങ്ങിന്റെ ചുമതല വഹിച്ച് അവൾ 18 വർഷം ചെലവിട്ടു കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, അവളുടെ സഹോദരൻ ഓറസ്റ്റസ് അവിടെയെത്തുന്നു. ക്രീമിയയിലുള്ള ആർട്ടെമിസിന്റെ വിശുദ്ധവിഗ്രഹം ഗ്രീസിലെത്തിച്ചാൽ മാതൃഹത്യയിൽ നിന്നുള്ള മനസ്താപം മാറി ശാന്തി കിട്ടുമെന്ന അപ്പോളോ ദേവന്റെ വാക്കു കേട്ട് എത്തിയതായിരുന്നു അവൻ. അവിടെ തൗറികൾ ബലിക്കായി പിടികൂടിയ സഹോദരനെ ഇഫിജെനിയ രക്ഷപെടുത്തുകയും അവരൊരുമിച്ച് ദേവീവിഗ്രഹവുമായി ഗ്രീസിലേക്കു മടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>Internet Classic Archive, Works by Euripedes, [http://classics.mit.edu/Euripides/iph_taur.html ഇഫിജെനിയ തൗറിസിൽ]</ref> ==പ്രവാസം, മരണം== ഡയോണിഷ്യയിലെ നാടകമത്സരങ്ങളിൽ പലവട്ടം പങ്കെടുത്ത യൂറിപ്പിഡിസ് ജീവിതകാലത്ത് സമ്മാനിതനായത് നാലുവട്ടം മാത്രമായിരുന്നു. ദൈവദൂഷണങ്ങൾ നിറഞ്ഞ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൃഷ്ടികൾക്ക് സമ്മാനം നൽകുക വിധികർത്താക്കൾക്ക് എളുപ്പമായിരുന്നില്ല. താരതമ്യേന ഏകാന്തപഥികനായിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന് ധാരാളം ശത്രുക്കളുമുണ്ടായിരുന്നു. ഹാസ്യനാടകകൃത്തായ അരിസ്റ്റോഫെനസ് തന്റെ നാടകങ്ങളിൽ അദ്ദേഹത്തെ നിരന്തരം ആക്രമിച്ചു. യൂറിപ്പിഡിസിനെ ശിക്ഷിക്കാനായി എതിരാളികൾ നിയമനടപടിക്കൊരുങ്ങിയെങ്കിലും അവ പരാജയപ്പെട്ടു. പെലൊപ്പൊന്നേഷ്യൻ യുദ്ധത്തിന്റെ നടുവിൽ, "ട്രോയിയിലെ സ്ത്രീകൾ" എന്ന യുദ്ധവിരുദ്ധനാടകം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതോടെ ആഥൻസിൽ അദ്ദേഹത്തിനു ശത്രുക്കൾ മാത്രമായി. നഗരത്തിൽ നിറഞ്ഞിരുന്ന യുദ്ധഭ്രാന്തിൽ പങ്കുചേരാതിരുന്നതിന് ഭാര്യ പോലും അദ്ദേഹത്തെ എതിർത്തു എന്നു പറയപ്പെടുന്നു.<ref name = "durant"/> ഒടുവിൽ ക്രി.മു. 408-ൽ 72 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ, ഏറെ വ്യക്തമല്ലാത്ത സാഹചര്യങ്ങളിൽ യൂറിപ്പിഡിസിനു [[ആഥൻസ്]] വിട്ടുപോകേണ്ടി വന്നു. മാസിഡോണിയയിലെ അർക്കലാവോസ് രാജാവ് അദ്ദേഹത്തെ തന്റെ രാജ്യത്തേയ്ക്കു ക്ഷണിച്ചു. ക്ഷണം സ്വീകരിച്ച് മാസിഡോണിയയിൽ താമസിക്കുമ്പോൾ എഴുതിയവയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ "ഇഫിജെനിയ ഓളിസിൽ", "ബാക്കേ"-(The Bacchae) എന്നീ നാടകങ്ങൾ. വീഞ്ഞിന്റെ ദേവനായ ഡയോനിഷ്യസിനെ ലക്ഷ്യമാക്കിയുള്ള ഉന്മാത്താരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കഥയാണ് "ബാക്കേ". ഈ നാടകങ്ങൾ യൂറിപ്പിഡിസിന്റെ മരണശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ മക്കളിലൊരാൾ ഡയോണിഷ്യയിലെ മത്സരത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുകയും സമ്മാനിതമാവുകയും ചെയ്തു. മാസിഡോണിയയിലെത്തി പതിനെട്ടു മാസത്തിനകം യൂറിപ്പിഡിസ് മരിച്ചു. വനത്തിൽ ഉലാത്താൻ പോയ അദ്ദേഹത്തെ അർക്കലാവോസിന്റെ വേട്ടനായ്ക്കൾ അബദ്ധത്തിൽ ആക്രമിച്ചതിനെ തുടർന്നാണ് മരണം നടന്നതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ==വിലയിരുത്തൽ== ജീവിതകാലത്ത് നിശിതമായ എതിർപ്പുകൾ നേരിട്ട യൂറിപ്പിഡിസ് മരണശേഷം ആഥൻസുകാർക്ക് സ്വീകാര്യനായി. പിൽക്കാലനൂറ്റണ്ടുകളിൽ അവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാടുകളെ അംഗീകരിച്ചു. യൂറിപ്പിഡിസിന്റെ എതിർപ്പിനെ അവഗണിച്ച് സിസിലിയിലെ സൈറാക്കൂസ് ആക്രമിക്കാൻ പോയ ആഥൻസിന്റെ നാവിക ദൗത്യത്തിന്റെ പരാജയത്തിൽ തടവിലായ സൈനികർക്ക് സിസിലിയിലെ ഖനികളിൽ അടിമവേല ചെയ്യേണ്ടി വന്നെങ്കിലും, യൂറിപ്പിഡിസിന്റെ നാടകഭാഗങ്ങൾ ഓർമ്മയിൽ നിന്നു ചൊല്ലാൻ കഴിഞ്ഞവർ മോചിപ്പിക്കപ്പെട്ടെന്ന് പ്ലൂട്ടാർക്ക് പറയുന്നു. യൂറിപ്പിഡിസിനു ശേഷം ലോകത്തൊരിടത്തും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചെരുപ്പെടുക്കാൻ അർഹതയുള്ളൊരു നാടകകൃത്ത് ഉണ്ടായിട്ടില്ലെന്ന് 18-19 നൂറ്റണ്ടുകളിലെ ജർമ്മൻ സാഹിത്യകാരൻ ഗൈഥേ അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name ="durant"/> ഇറ്റാലിയൻ കവി [[ഡാന്റെ അലിഘിയേരി|ഡാന്റെയുടെ]] [[ഡിവൈൻ കോമഡി|ഡിവൈൻ കോമഡിയിൽ]] യൂറിപ്പിഡിസ് പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. മൂന്നു ഗ്രീക്കു ദുരന്തനാടകകൃത്തുക്കളിൽ യൂറിപ്പിഡിസ് മാത്രമാണ് 'കോമഡി'-യിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്.<ref>[[ഡിവൈൻ കോമഡി]], [[ശുദ്ധീകരണസ്ഥലം]], കാന്റോ XXII</ref> ==അവലംബം== <references/> ==ഗ്രന്ഥസൂചി== * Barrett, William Spencer, ed. 1964. ''Hippolytos.'' By Euripides. Oxford: Clarendon P. and Toronto: Oxford UP. * ---. 2007. ''Greek Lyric, Tragedy, and Textual Criticism: Collected Papers''. Ed. M. L. West. Oxford and New York: Oxford UP. ISBN 0199203571. * Croally, N. T. 1994. ''Euripidean Polemic: The Trojan Women and the Function of Tragedy''. Cambridge: Cambridge UP. ISBN 0521041120. * Ippolito, P. 1999. ''La vita di Euripide''. Napoli: Dipartimento di Filologia Classica dell'Universit'a degli Studi di Napoli Federico II. * Kovacs, David. 1993 ''Euripidea''. Leiden: Brill. ISBN 9004099263. * Lefkowitz, Mary R. 1981. ''The Lives of the Greek Poets''. New edition. London: Duckworth, 1998. ISBN 0715617214. * Rutherford, Richard. 1996. Introduction. ''Medea and Other Plays''. By Euripides. Rev ed. London: Penguin, 2003. ISBN 0140449299. * Scullion, S. 2003. "Euripides and Macedon, or the silence of the Frogs." ''The Classical Quarterly'' 53.2: 389-400. * Sommerstein, Alan H. 2002. ''Greek Drama and Dramatists''. London: Routledge. ISBN 0415260280. * Walton, J. Michael. 1997. Introduction. In ''Plays VI.'' By Euripides. Methuen Classical Greek Dramatists ser. London: Methuen. vii-xxii. ISBN 0413716503. * Webster, T. B. L. 1967. ''The Tragedies of Euripides''. London: Methuen. * [http://www.papyrology.ox.ac.uk/POxy/multi/index.html Multispectral imaging. Oxyrhynchos online.] Retrieved on 28 October 2007. [[Category:ഗ്രീക്ക് നാടകകൃത്തുക്കൾ]] hijrimdy29oi4gt8ktw2fa207k6jehm ജീവിത നൗക 0 167453 4675228 4619709 2026-10-11T11:41:55Z Dvellakat 4080 /* അഭിനേതാക്കൾ */ 4675228 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Jeevitha Nouka}} {{Infobox Film | name = ജീവിത നൗക | image = Jeevitha Nouka.jpg | image_size = | caption = ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ പോസ്റ്റർ | director = [[കെ. വേമ്പു]] | producer = കെ.വി. കോശി<br/>[[കുഞ്ചാക്കോ]] | writer = [[മുതുകുളം രാഘവൻ പിള്ള]] | starring = [[തിക്കുറിശ്ശി സുകുമാരൻ നായർ|തിക്കുറിശ്ശി]]<br/>ബി.എസ്. സരോജ<br/>ആദിമൂലം<br/>[[പങ്കജവല്ലി]]<br/>[[എസ്.പി. പിള്ള]]<br/>നാണുക്കുട്ടൻ | music = [[വി. ദക്ഷിണാമൂർത്തി]] | cinematography = പി.ബി. മണി | editing = എസ്. വില്ല്യംസ് | studio = [[Udaya Studios|കെ&കെ കമ്പൈൻസ്]]<br/>(ഉദയാ സ്റ്റുഡിയോ) | distributor = | released = [[മാർച്ച്]] 15, 1951 | runtime = 170 മിനിറ്റ് | country = [[ഇന്ത്യ]] | language = [[മലയാളം]] | budget = {{INR}} 5 ലക്ഷം<ref name="economy">{{cite book|last= M. A. Oommen, Kumbattu Varkey Joseph|first=|title= Economics of Indian cinema|edition= |series= |year=1991 |publisher= Oxford & IBH Publications|location= India|language=|isbn= 8120405757|page=50|chapter=}}</ref> | gross = }} 1951 മാർച്ചിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു മലയാളചലച്ചിത്രമാണു് '''ജീവിത നൗക'''. കെ ആന്റ് കെ പ്രൊഡക്ഷൻസ് എന്ന ബാനറിൽ [[കുഞ്ചാക്കോ|എം കുഞ്ചാക്കോയും]], കെ വി കോശിയും ചേർന്ന് നിർമ്മിച്ച ഈ ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തത് [[കെ. വേമ്പു]] ആണ്. കെ വി കോശിയുടെ കഥയ്ക്ക് തിരക്കഥയുംസംഭാഷണവും രചിച്ചത് [[മുതുകുളം രാഘവൻപിള്ള|മുതുകുളം രാഘവൻപിള്ളയായിരുന്നു]] .ഗാനരചന [[അഭയദേവ്|അഭയദേവും]] സംഗീതസംവിധാനം [[വി. ദക്ഷിണാമൂർത്തി|വി. ദക്ഷിണാമൂർത്തിയും]] ആയിരുന്നു. തിരുച്ചി ലോകനാഥൻ , പി ലീല, കവിയൂർ രേവമ്മ, മെഹബൂബ്, ചന്ദ്രിക, സുന്ദരം എന്നിവരായിരുന്നു ഗായകർ. ഛായാഗ്രാഹണം ബാലസുബ്രഹ്മണ്യവും എഡിറ്റിംഗ് കെ.ഡി. ജോർജും നിർവ്വഹിച്ചു. മലയാളത്തിലെ 12-ആമത്തെ ചിത്രമായ "ജീവിതനൗക" അതുവരെ മലയാള സിനിമയിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന റെക്കോഡുകൾ ഭേദിച്ചു.<ref name =desha>{{cite web | url =http://www.deshabhimani.com/periodicalContent4.php?id=419 | title =ജീവിതനൗകയിലെ നായിക | date = | accessdate =മേയ് 12, 2012 | publisher =ദേശാഭിമാനി | language = }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> തിരുവനന്തപുരത്ത് മാത്രമായി 284 ദിവസം തുടർച്ചയായി പ്രദർശിപ്പിച്ചു. പിന്നീട് തമിഴ്, തെലുങ്ക്, കന്നഡ ഭാഷകളിലായി ഡബ്ബ് ചെയ്തു. അന്യഭാഷകളിൽ മൊഴിമാറ്റപ്പെടുന്ന ആദ്യ മലയാളചിത്രവും "ജീവിതനൗക"തന്നെ. ==ഇതിവൃത്തം== സോമന്റെയും ലക്ഷ്മിയുടെയും പ്രണയവും വിരഹവും പുനഃസമാഗമവുമാണ് ''ജീവിതനൗക''യുടെ പ്രമേയം . പണക്കാരായ സഹോദരങ്ങളിലെ ഇളയവനായ സോമൻ താരതമ്യേനെ ദരിദ്രയായ ലക്ഷ്മിയെ ജീവിതസഖിയാക്കുന്നു. ജ്യേഷ്ഠന്റെ ഭാര്യയുടെ ദുഷ്പ്രവൃത്തികൾ കാരണം സോമൻ ജോലി തേടി വീട്ടിൽ നിന്നിറങ്ങുന്നു. ജ്യേഷ്ഠത്തിയുടെ മർദ്ദനം കാരണം ലക്ഷ്മി കുട്ടികളുമൊത്തു് തറവാടു വിട്ടിറങ്ങുന്നു. ജോലിക്കായി അലഞ്ഞുതിരിയുന്ന സോമന് ഒരു കാറപകടമുണ്ടാകുകയും അതുവഴി സമ്പന്നരായ കാറുടമകൾ അയാൾക്കു് ജോലികൊടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ജോലിയിൽ നിന്നു് കിട്ടുന്ന വരുമാനം തറവാട്ടിലേക്കയക്കുമ്പോൾ അതു് കള്ളത്തരത്തിൽ ജ്യേഷ്ഠന്റെ ഭാര്യ കരസ്തമാക്കുന്നു. നാളുകൾക്കു ശേഷം തിരിച്ചെത്തുന്ന സോമൻ ഭാര്യയെയും മക്കളെയും തേടിയലയുകയും കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ==താരനിര<ref>{{cite web|title=ആദിപാപം(1979)|url= https://www.m3db.com/film/ethirppukal|accessdate=2025-10-15|publisher=മലയാളം മൂവി& മ്യൂസിക് ഡാറ്റബേസ്|df=dmy-all}}</ref>== {| class="wikitable" |- ! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം |- |1||[[തിക്കുറിശ്ശി സുകുമാരൻ നായർ]] ||സോമൻ |- |2||[സെബാസ്റ്റ്യൻ കുഞ്ഞുകുഞ്ഞു ഭാഗവതർ[]] || സോമന്റെ സഹോദരൻ |- |3||[[ബി.എസ്. സരോജ]] || ലക്ഷ്മി |- |4||[[മുതുകുളം രാഘവൻപിള്ള ]] || |- |5||[[എസ്.പി. പിള്ള]] ||ശങ്കു |- |6||[[പൊന്നപ്പൻ ആറുകാട്ടി]] ||പോലീസ് സബ്ഇൻസ്പെക്ടർ |- |7||[[നാണുക്കുട്ടൻ]] ||സമീന്ദാർ |- |8||[[മാത്തപ്പൻ]] || |- |9||[[പങ്കജവല്ലി]] ||ജാനു |- |10||[[ചെങ്ങൂർ ജാനകി]] || |- |11||[[ഗുരുഗോപിനാഥ്]] || |- |12||[ബേബിഗിരിജ[]] || |- |13||[[ആദിമൂലം]] ||കണിയാൻ |- |14||[[]] || |- |15||[[]] || |- |16||[[]] || |- |17||[[]] || |- |18||[[]] || |- |19||[[]] || |- |20||[[]] || |- |21||[[]] || |- |22||[[]] || |- |23||[[]] || |- |24||[[]] || |- |25||[[]] || |} ==ഗാനങ്ങൾ<ref>{{Cite web|url=https://malayalasangeetham.info/m.php?1062|title=ആദിപാപം(1979)|access-date=2026-03-31|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|url-status=live}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == *വരികൾ:[[പൂവച്ചൽ ഖാദർ]] *ഈണം: [[ശ്യാം]] {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCF" align="center" | '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''പാട്ടുകാർ''' || '''രാഗം''' |- | 1 || ||[[എസ്. ജാനകി]]|| |- | 2 || ||[[]]|| |- | 3 || ||[[കെ.ജെ. യേശുദാസ്|യേശുദാസ്]]|| |- | 4 || ||[[]]|| |} ==അഭിനേതാക്കൾ== ==ഗാനങ്ങൾ== *''വരൂ നായികേ'' *''ആനത്തലയോളം വെണ്ണ'' *''തോർന്നീടുമോ കണ്ണീർ'' *അകാല ആരും കൈ വിടും നീ താനെ നിൻ സഹായം (മെഹ്ബൂബ് ബായി യുടെ ആദ്യ സിനിമ ഗാനം ) ==അവലംബം== {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ‎]] [[വർഗ്ഗം:കെ.ഡി. ജോർജ്ജ് ചിത്രസംയോജനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പി.ബി. മണി ഛായാഗ്രഹണം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] dwec8ug1qeujovkwgpcpzfmo82j8eo1 ബാലൻ നമ്പ്യാർ 0 178363 4675095 4100325 2026-10-10T18:10:55Z Vinayaraj 25055 4675095 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Balan nambiar}} {{Infobox artist | name = ബാലൻ നമ്പ്യാർ |image = Balan Nambiar during Kathakali festival at Mridangasyleshwari Temple 2026.jpg | caption = 2026 -ൽ [[മൃദംഗശൈലേശ്വരി ക്ഷേത്രം|മൃദംഗശൈലേശ്വരി ക്ഷേത്രത്തിലെ]] [[കഥകളി]] ഉൽസവത്തിൽ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1937|11|12}} | birth_place = [[Kannapuram|കണ്ണപുരം]], [[Malabar|മലബാർ]], [[British Raj|ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] (ഇപ്പോൾ [[Kerala|കേരളം]], [[India|ഇന്ത്യ]]) | nationality = ഇന്ത്യൻ | field = paintings, sculptures, researches on ritual art | works = വലംപിരി ശംഖ്, The sky is the limit | awards = India National award for sculpture, Nehru fellowship for research }} പ്രമുഖനായ ഒരു [[‌‌ഭാരതം|ഭാരതീയ]] ശിൽപിയും ചിത്രകാരനും ഫോട്ടോഗ്രാഫറും ഗവേഷകനുമാണ് '''ബാലൻ നമ്പ്യാർ'''.<ref name=mathru>{{cite news|title=ബാലൻ നമ്പ്യാർ കേന്ദ്ര ലളിതകലാ അക്കാദമി ആക്ടിങ് ചെയർമാൻ|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1412183/2012-01-25/india|date=25 ജനുവരി 2012|accessdate=26 ജനുവരി 2012|newspaper=മാതൃഭൂമി|archive-date=2012-01-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20120131212852/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1412183/2012-01-25/india|url-status=dead}}</ref> കേന്ദ്ര ലളിതകലാ അക്കാദമിയുടെ മുൻ ചെയർമാനായി (2012 -) പ്രവർത്തിച്ചു. 2014 ലെ രാജാരവിവർമ പുരസ്‌കാരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==ജീവിതരേഖ== 1937-ൽ [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] [[കണ്ണപുരം|കണ്ണപുരത്ത്]] ജനിച്ച ബാലൻ നമ്പ്യാർ 1971-ൽ [[ചെന്നൈ|ചെന്നെയിലെ]] ഗവണ്മെന്റ് കോളേജ് ഓഫ് ആർട്‌സ് ആൻഡ് ക്രാഫ്റ്റ്‌സിൽ നിന്ന് ഫൈൻ ആർട്‌സിൽ ഡിപ്ലോമ നേടി.കളിമണ്ണിൽ ശില്പനിർമ്മാണം ആരംഭിച്ച അദ്ദേഹം പിന്നീട് കോൺക്രീറ്റിലും കല്ലിലും ഇരുമ്പ്, വെങ്കലം, സ്റ്റെയിലൻസ് സ്റ്റീൽ തുടങ്ങിയ ലോഹങ്ങളിലും ശില്പങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=hindu>{{cite news|title=A style of his own|url=http://www.hindu.com/fr/2006/02/03/stories/2006020300350200.htm|date=03 ഫെബ്രുവരി 2006|accessdate=26 ജനുവരി 2012|newspaper=The Hindu|archive-date=2013-06-29|archive-url=https://archive.today/20130629115525/http://www.hindu.com/fr/2006/02/03/stories/2006020300350200.htm|url-status=dead}}</ref> ഇന്ത്യയിലെ പ്രമുഖ നഗരങ്ങളിലെല്ലാം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിൽപങ്ങൾ തലയുയർത്തി നിൽക്കുന്നു. [[ഡൽഹി]] സാദിഖ് നഗറിലെ ഇന്ത്യൻ ഓയിൽ കോർപറേഷൻ സമുച്ചയത്തിൽ 'സ്കൈ ഇസ് നോട്ട് ദ് ലിമിറ്റ് ' എന്ന 21 അടി ഉയരമുള്ള സ്റ്റീൽ ശിൽപം, [[ബാംഗ്ലൂർ]] [[ഇലക്ട്രോണിക് സിറ്റി|ഇലക്ട്രോണിക് സിറ്റിയിലെ]] 17 അടി ഉയരമുള്ള ശിൽപം, [[ബാംഗ്ലൂർ]] [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ്|ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസിലുള്ള]] വലംപിരി ശംഖിന്റെ സ്റ്റീൽ ശിൽപം തുടങ്ങിയവയെല്ലാം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരവിരുതിന്റെ തെളിവുകളാണ്. സ്റ്റീൽ ശിൽപ നിർമ്മാണത്തിലെ പ്രാഗല്ഭ്യം അദ്ദേഹത്തെ [[ലിംക ബുക്ക് ഓഫ് റെക്കോർഡ്സ്|ലിംക ബുക്ക് ഓഫ് റെക്കോർഡ്സിലും]] എത്തിച്ചു.<ref name=mano>{{cite news|title=ബാലൻ നമ്പ്യാർ കേന്ദ്ര ലളിതകലാ അക്കാദമി ആക്ടിങ് ചെയർമാൻ|url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/mmonline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=10902097&programId=1073753763&channelId=-1073751706&BV_ID=@@@&tabId=11|date=26 ജനുവരി 2012|accessdate=26 ജനുവരി 2012|newspaper=മലയാള മനോരമ|archive-date=2012-01-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20120126004319/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/mmonline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=10902097&programId=1073753763&channelId=-1073751706&BV_ID=@@@&tabId=11|url-status=dead}}</ref> ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്തെ ക്ഷേത്രകലകളെക്കുറിച്ച് ഗവേഷണം നടത്തിയിട്ടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രബന്ധങ്ങൾ അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=mathru/> ഇതിനു പുറമേ പെയിന്റിങ്ങിലും ഫോട്ടോഗ്രാഫിയിലും അദ്ദേഹം പ്രതിഭ തെളിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.തെയ്യം, തെയ്യത്തിന്റെ മുഖത്തെഴുത്ത്, മുഖമൂടി, കളമ്പാട്ട് എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് നാടുചുറ്റിയെടുത്ത പന്ത്രണ്ടായിരം ഫോട്ടോകൾ നമ്പ്യാരുടെ ശേഖരത്തിലുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1431130/2012-02-05/kerala |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-02-05 |archive-date=2012-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120205111122/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1431130/2012-02-05/kerala |url-status=dead }}</ref> തെയ്യത്തെക്കുറിച്ചും ഇരുപത്തിയാറ് ക്ഷേത്രകലകളെക്കുറിച്ചും നടത്തിയ പഠനങ്ങൾ പുസ്തകങ്ങളായിട്ടുണ്ട്. ഇപ്പോൾ [[ബാംഗ്ലൂർ|ബാംഗ്ലൂരിൽ]] സ്ഥിരതാമസം. ;കുടുംബം ആണവ ശാസ്ത്രജ്ഞയായ [[ഇറ്റലി]]ക്കാരി ഡോ. എവ്‌ലിനാണു ഭാര്യ. ദിവ്യശ്രീ, നന്ദിനി എന്നിവരാണ് മക്കൾ ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== *ദേശീയ, കർണാടക സംസ്ഥാന അവാർഡുകൾ <ref name=mano/> *കേരള ലളിത കലാ അക്കാദമി ഫെലോഷിപ്പ് <ref name=hindu/> *രാജാരവിവർമ പുരസ്‌കാരം (2014)<ref>{{cite web|title=രാജാരവിവർമ പുരസ്‌കാരം ബാലൻ നമ്പ്യാർക്ക് -സാംസ്‌കാരിക വകുപ്പ് മന്ത്രി|url=http://www.prd.kerala.gov.in/news/a2013.php?tnd=15&tnn=236747&Line=Directorate,%20Thiruvananthapuram&count=3&dat=17/03/2015|publisher=www.prd.kerala.gov.in|accessdate=17 മാർച്ച് 2015|archive-date=2016-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305161404/http://www.prd.kerala.gov.in/news/a2013.php?tnd=15&tnn=236747&Line=Directorate%2C%20Thiruvananthapuram&count=3&dat=17%2F03%2F2015|url-status=dead}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണി== {{commons category|Balan Nambiar}} *[http://www.balannambiar.com/ ബാലൻ നമ്പ്യാരുടെ വെബ്‌സൈറ്റ്] *[http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1431130/2012-02-05/kerala തെയ്യസ്മൃതിയിലെ ശില്‌പങ്ങൾ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120205111122/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1431130/2012-02-05/kerala |date=2012-02-05 }} {{Painters from Kerala}} [[വർഗ്ഗം:ഭാരതീയ ശിൽപ്പികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1937-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ലിംക ബുക്ക് ഓഫ് റെക്കോർഡ്സിൽ സ്ഥാനം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]] aq06i8rh5w9suqq14xhkqbjytbkdg1m ജനയുഗം ദിനപ്പത്രം 0 191719 4675078 4103284 2026-10-10T14:27:03Z ~2026-54543-26 224015 സഹപാഠി 4675078 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Janayugom}} {{Infobox Newspaper |name = ജനയുഗം |caption = |logo = |logo_size = [[JanayugomCover.jpg]] |image_size = |type = ദിനപത്രം |format =പ്രിന്റ്, ഓൺലൈൻ |foundation = 1947 |ceased publication = |price = |owners = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] കേരള സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി |publisher = |editor = [[രാജാജി മാത്യു തോമസ്]] |chiefeditor = [[ബിനോയ് വിശ്വം]] |assoceditor = |staff = |language = [[മലയാളം]] |political = [[ഇടതുപക്ഷം]] |circulation = |headquarters = [[തിരുവനന്തപുരം]] |publishing_city = |oclc = |ISSN = |website = {{url|http://www.janayugomonline.com/}} |free = {{url|http://epaper.janayugomonline.com/}} }} മലയാളത്തിലെ ഒരു ദിനപത്രമാണ് '''ജനയുഗം'''. <ref>[[Registrar of Newspapers for India|RNI]] | Reg. No.3286/1958 | Name:JANAYUGOM | Publication City: KOLLAM | Link: http://rni.nic.in/registerdtitle_search/registeredtitle_ser.aspx</ref><ref>[[Registrar of Newspapers for India|RNI]] | Reg. No.19942/1970 | Name:JANAYUGOM | Publication City: KOZHIKODE | Link: http://rni.nic.in/registerdtitle_search/registeredtitle_ser.aspx</ref><ref>[[Registrar of Newspapers for India|RNI]] | Reg. No.3051/1957 | Name:JANAYUGOM | Publication City: KOLLAM | Link: http://rni.nic.in/registerdtitle_search/registeredtitle_ser.aspx</ref><ref>[[Registrar of Newspapers for India|RNI]] | Reg. No.KERMAL/2007/26835 | Name:JANAYUGOM | Publication City: KOCHI | Link: http://rni.nic.in/registerdtitle_search/registeredtitle_ser.aspx</ref><ref>[[Registrar of Newspapers for India|RNI]] | Reg. No.KERMAL/2007/26836 | Name:JANAYUGOM | Publication City: THIRUVANANTHAPURAM | Link: http://rni.nic.in/registerdtitle_search/registeredtitle_ser.aspx</ref><ref>[[Registrar of Newspapers for India|RNI]] | Reg. No.KERMAL/2012/45302 | Name:JANAYUGOM | Publication City: KANNUR | Link: http://rni.nic.in/registerdtitle_search/registeredtitle_ser.aspx</ref>[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ]] കേരള ഘടകത്തിന്റെ മുഖപത്രമാണിത്. [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കൊച്ചി]], [[കോഴിക്കോട്]], [[കണ്ണൂർ]],[[കൊല്ലം]] എന്നീ അഞ്ച് എഡീഷനുകൾ നിലവിലുണ്ട്. ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായി സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ് വെയർ ഉപയോഗിച്ച് പുറത്തിറക്കുന്ന പത്രമാണ് ജനയുഗം. <ref>{{cite web | url =https://www.marunadanmalayali.com/news/special-report/janayugom-on-free-software-164386}}</ref> ==ചരിത്രം== 1947-ൽ കൊല്ലത്ത് നിന്ന് വാരികയായി തുടക്കം കുറിച്ചു. എൻ. ഗോപിനാഥൻ നായരായിരുന്നു പ്രഥമ പത്രാധിപർ. 1953 നവംബർ 16 മുതൽ ദിനപത്രമായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുവാൻ തുടങ്ങി. 1993-ൽ പ്രസിദ്ധീകരണം നിലച്ചുവെങ്കിലും 2007 മേയ് 31 മുതൽ വീണ്ടും പ്രസിദ്ധീകരണം ആരംഭിച്ചു.<ref name =oneindia>{{cite web | url =http://news.oneindia.in/2007/05/30/cpi-party-organ-janayugam-to-hit-stands-tomorrow-1180483425.html | title =സി.പി.ഐ മുഖപത്രം ജനയുഗം മേയ് 31-ന് പുറത്തിറങ്ങുന്നു. | date =മേയ് 30, 2007 | accessdate =നവംബർ 16, 2012 | publisher =വൺ ഇന്ത്യ ന്യൂസ് | language =ഇംഗ്ലീഷ് }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> പ്രസിദ്ധീകരണം നിർത്തിയപ്പോൾ കൊല്ലത്തുനിന്നും കോഴിക്കോട്ടു നിന്നും മാത്രം പുറത്തിറങ്ങിയിരുന്ന ജനയുഗം ഇപ്പോൾ [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കൊച്ചി]], [[കോഴിക്കോട്]], [[കണ്ണൂർ]], [[കൊല്ലം]] എന്നീ അഞ്ചു കേന്ദ്രങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നുണ്ട്. മലയാളത്തിലെ ആദ്യത്തെ ബോക്സ് [[കാർട്ടൂൺ]] ജനയുഗത്തിലെ കിട്ടുമ്മാവനാണ്. ജനയുഗം സഹപാഠി എന്ന പേരിൽ ക്വിസ് മത്സരവും നടത്തുന്നുണ്ട്. ==അവലംബം== {{reflist}} {{ML Newspapers}} {{മലയാള മാദ്ധ്യമങ്ങൾ}} {{Newspapers in India}} [[വർഗ്ഗം:കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ പത്രങ്ങൾ]] {{Newspaper-stub|Janayugom}} 36j89nj1ksol95gz4h4cylmwys2pv7o മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം 0 202417 4675146 4605710 2026-10-10T22:12:47Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675146 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Meenakshi Amman Temple}} {{Infobox temple | name = അരുൾമികു മീനാക്ഷി സുന്ദരേശ്വരർ ക്ഷേത്രം | image = Temple de Mînâkshî01.jpg | image_alt = | caption = പൊറ്റാമരക്കുളം (ക്ഷേത്രക്കുളം) | map_caption = | country = [[ഇന്ത്യ]] | state = [[തമിഴ് നാട്]] | district = മധുര | location = [[മധുര|മധുര]] | elevation_m = | architecture = ദ്രാവിഡ വാസ്തുകല | website = [https://maduraimeenakshi.hrce.tn.gov.in/ ഔദ്യോഗികം] }} [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] [[മധുര|മധുരയിൽ]] [[വൈഗൈ നദി]]ക്ക് തെക്കുഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പ്രസിദ്ധമായ ഒരു മഹാക്ഷേത്രമാണ് '''മീനാക്ഷി സുന്ദരേശ്വര ക്ഷേത്രം''' അഥവാ '''മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം'''(IAST mīnākṣi Amman Kovil, Tamil: மீனாட்சி அம்மன் கோவில்/திருஆலவாய்). പരാശക്തിയായ [[പാർവ്വതി|ശ്രീ പാർവതി]] "മീനാക്ഷിയായും", തൻപതി [[ശിവൻ|ഭഗവാൻ ശ്രീ പരമേശ്വരനെ]] "സുന്ദരേശ്വരനായും" ഇവിടെ ആരാധിച്ചുവരുന്നു. അതി ഗംഭീരമായ നിർമിതിയാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് ഉള്ളത്. [[മധുര]] ക്ഷേത്രസമുച്ചയത്തിൽ ആകെ 14 അലങ്കാര ഗോപുരങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഇവയിൽ ഏറ്റവും വലുത് തെക്കേ ഗോപുരമാണ്. ഇതിൻറെ ഉയരം 51.9 മീ.(170 അടി)ആണ്. മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രത്തിൽ ആകെ 33,000-ത്തോളം ശില്പങ്ങൾ ഉള്ളതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. പ്രാചീന [[തമിഴ്]] കൃതികളിൽ ഈ ക്ഷേത്രത്തെക്കുറിച്ച് പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും നാം ഇന്നു കാണുന്ന ക്ഷേത്രം 1623-നും 1655-നും ഇടയിൽ നിർമിച്ചതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ദിനംപ്രതി 15,000-ത്തോളം സന്ദർശകരാണ് ഇവിടെ ദർശനത്തിനായി എത്തുന്നത്. വെള്ളിയാഴ്ചകളിൽ ഈ സംഖ്യ 25,000-ത്തിൽ കവിയാറുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വാർഷിക വരുമാനം ഏകദേശം ആറുകോടി [[ഇന്ത്യൻ രൂപ|രൂപയാണ്]]. ഏപ്രിൽ-മെയ് മാസങ്ങളിൽ നടത്തുന്ന "തിരു കല്യാണമാണ്" ഇവിടുത്തെ പ്രധാന ഉത്സവം. നാമ മന്ത്രങ്ങളുടെ അകമ്പടിയോടെ സുന്ദരേശ്വര വിഗ്രഹം വഹിച്ചു കൊണ്ടുള്ള പ്രദക്ഷിണമാണ് ഏറെ സുന്ദരം. വെള്ളിയാഴ്ച ഒഴികെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ രാത്രി ഒൻപത് മണിക്കാണ് ഈ ചടങ്ങ് അരങ്ങേറുന്നത്.   <nowiki/> ===ഐതിഹ്യം=== ആദിപരാശക്തിയായ ശ്രീ [[പാർവ്വതി|പാർവതിയുടെ]] ഒരു അവതാരമാണ് "മധുര മീനാക്ഷി". ''മത്സ്യക്കണ്ണുള്ളവൾ'' എന്നാണ് ഈ പേരിനർഥം. പാർവതി ദേവിക്ക് പരമശിവനേക്കാൾ പ്രാധാന്യം കല്പിക്കുന്ന [[ഇന്ത്യ|ഭാരതത്തിലെ]] അപൂർവ്വക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് മധുരൈ മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം. പാണ്ഡ്യരാജാവും പത്നിയും ജഗദീശ്വരിയായ ആദിപരാശക്തിയുടെ തികഞ്ഞ ഭക്തരായിരുന്നു. [[പുത്രകാമേഷ്ടിയാഗം|പുത്രകാമേഷ്ടി യാഗത്തിന്റെ]] ഫലമായി രണ്ടാം [[പാണ്ഡ്യരാജവംശം|പാണ്ഡ്യരാജാവായ]] മാളവ്യധ്വജന്റെയും, ഭാര്യ കാഞ്ചനമാലയുടെയും മകളായി സാക്ഷാൽ ആദിപരാശക്തി അവതരിച്ചു എന്നാണ് വിശ്വാസം. യാഗാഗ്നിയിൽ നിന്നും അതിസുന്ദരമായ രൂപത്തോട് കൂടി സംജാതയായ ഭഗവതിക്ക് മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്നും തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായ രീതിയിൽ പച്ച നിറവും മൂന്നു സ്തനങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. ശക്തിസ്വരൂപിണിയായ ഈ പെൺകുട്ടിയെ ആൺകുട്ടികളെ പോലെ വളർത്തണമെന്നും, സർവ ശാസ്ത്രങ്ങളും ആയുധവിദ്യകളും അഭ്യസിപ്പിക്കണമെന്നും, ഭാവി വരനെ ദർശിക്കുന്ന നിമിഷം ഭഗവതിയുടെ മൂന്നാം സ്തനം അപ്രത്യക്ഷമാകും എന്നും അശരീരി കുട്ടിയുടെ ജനനസമയയത്ത് കേൾക്കുകയുണ്ടായി. പുത്രീഭാഗ്യത്താൽ സന്തുഷ്ടനായ രാജാവ് തന്റെ മകളെ ''തടാതകി'' എന്നു വിളിച്ചു. പച്ച നിറമുള്ളവളാകയാൽ പച്ചയ്ദേവി എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു‌.<ref>{{cite book|first=|last=|title=മീനാക്ഷി ചരിത്രം|year=2013|publisher=|isbn=|url=https://www.myoksha.com/meenakshi-temple/|archive-url=https://web.archive.org/web/20160617185342/https://www.myoksha.com/meenakshi-temple/|archive-date=2016-06-17|access-date=2016-07-14|url-status=dead}}</ref> തടാതകിക്ക് 64 ശാസ്ത്രങ്ങളിലും സകല ആയുധവിദ്യകളിലും പാണ്ഡിത്യം സിദ്ധിച്ചു. അസാധാരണമായ കഴിവുകളുള്ള മീനാക്ഷി യുദ്ധവേളയിൽ ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നവളും മദയാനയുടെ കൊമ്പിൽ ശത്രുക്കളെ കൊരുത്തിട്ടു വിജയിച്ചു വന്ന വീരനായികയും ധർമ്മിഷ്ഠയും കൂടി ആയിരുന്നു. യാത്ര പോകുന്നതിൽ തത്പരയായ മീനാക്ഷി വിവാഹ പ്രായമായപ്പോൾ കൈലാസത്തിൽ വെച്ച് മഹാദേവനെ കാണാൻ ഇടവന്നു. തത് നിമിഷം ഭഗവതിയുടെ മൂന്നാം സ്തനം അപ്രത്യക്ഷമാകുകയുണ്ടായി. താൻ ശിവന്റെ പത്നിയാകേണ്ടവളാണെന്നും, ശ്രീ പാർവതിയുടെ അവതാരമായ മീനാക്ഷിയാണെന്നും ഭഗവതി തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ശിവന്റെ കൂടെ മധുരൈയിൽ തിരിച്ചെത്തിയ മീനാക്ഷിയുടെ പട്ടാഭിഷേകവും തുടർന്ന് മീനാക്ഷി-സുന്ദരേശ്വര (ശിവൻ) വിവാഹവും രാജാവ് നിശ്ചയിച്ചു. ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ആഘോഷമായിരുന്നു മധുരൈയിൽ നടന്ന ''മീനാക്ഷി-സുന്ദരേശ്വര വിവാഹം''. ഭഗവാൻ മഹാവിഷ്ണു ദേവിയുടെ സഹോദര സ്ഥാനത്തു നിന്നുകൊണ്ട് നടത്തിയ ഈ വിവാഹത്തിൽ സർവ ചരാചരങ്ങളും ദേവീദേവന്മാരും ഋഷീന്ദ്രന്മാരും പങ്കെടുത്തു. വിവാഹവേളയിൽ ലക്ഷ്മിയും സരസ്വതിയും മീനാക്ഷിയുടെ ഇരുവശത്തുമായി നിലകൊണ്ടു. വിവാഹശേഷം രാജ്ഞിയായി അവരോധിക്കപ്പെട്ട മീനാക്ഷിയും സുന്ദരേശ്വരനും വർഷങ്ങളോളം മധുരൈ രാജ്യം ഭരിച്ചെന്നും, ഒടുവിൽ ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിക്കുന്ന രൂപത്തിൽ മധുര ക്ഷേത്രത്തിൽ കുടിക്കൊള്ളുന്നുവെന്നുമാണ് ഐതിഹ്യം. മീനാക്ഷി-സുന്ദരേശ്വര വിവാഹം ക്ഷേത്രത്തിൽ വർഷം തോറും ഏപ്രിൽ മാസത്തിൽ '''തിരു കല്ല്യാണം''' അഥവാ '''ചൈത്ര മഹോത്സവം'''([[തമിഴ്]]:சித்திரை திருவிழா , ''ചിത്തിരൈ തിരുവിഴാ'') എന്ന പേരിൽ ആഘോഷിക്കുന്നു. == ക്ഷേത്രം == [[പ്രമാണം:An_aerial_view_of_Madurai_city_from_atop_of_Meenakshi_Amman_temple.jpg|പകരം=aerial image of a temple campus|നടുവിൽ|ലഘുചിത്രം|800x800ബിന്ദു|മീനാക്ഷി ക്ഷേത്ര സമുച്ചയവും മതുരൈ നഗരവും, ഒരു ആകാശദൃശ്യം]] === വാസ്തുവിദ്യ === [[File:Madurai Map OSM002.jpg|200px|right|thumb|Location of Meenakshi temple in Madurai|alt=മധുരാനഗരത്തിന്റെ ഭൂപടം]] മധുരാ നഗരത്തിന്റെ മധ്യത്തിലായാണ് മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ലോകത്തിലെത്തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ ക്ഷേത്രസമുച്ചയങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഇത്. [[ദ്രാവിഡർ|ദ്രാവിഡ]] വാസ്തുവിദ്യയുടെ മകുടോദാഹരണമാണ് മധുരയിലെ ക്ഷേത്രഗോപുരങ്ങൾ. കൂടാതെ നാലുദിക്കിനേയും ദർശിക്കുന്ന നാലുകവാടങ്ങളോടുകൂടിയ തമിഴ്നാട്ടിലെ വളരെ കുറച്ചു ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. 2015 നവംബറിൽ [[ഓസോൺ]] സുഷിരം സംബന്ധിച്ച പരാതികളിലൊന്നിൽ [[ദേശിയ ഹരിത ട്രിബ്യൂണൽ]] നടത്തിയ മഹത്തരമായ ഒരു നിരീക്ഷണം ഭൗമശാസ്ത്രത്തിൽ പുരാതനകാലത്ത് ഇന്ത്യ എത്രത്തോളം മുന്നിലായിരുന്നുവെന്ന് തെളിയിക്കുന്നതായിരുന്നു. തമിഴ്നാട്ടിലെ മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം സന്ദർശിക്കാനാണ് പ്രസ്തുത പരാതിയുടെ വാദത്തിനിടെ കോടതി ആവശ്യപ്പെട്ടത്. അവിടെ കാണാവുന്ന "ഭൂഗോൾ ചക്രയിലാണ്" അന്തരീക്ഷത്തിലെ "ഓസോണിന്റെ" സാന്നിധ്യം കൃത്യമായി രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ഭൗമോപരിതലത്തിൽ നിന്നും 15 മുതൽ 30 വരെ കി.മീ. ഉയരത്തിൽ കാണുന്ന ഓസോൺ കൂട്ടത്തെക്കുറിച്ച് ഭൂഗോൾ ചക്രയിൽ പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതായത് 700 വർഷങ്ങൾക്കു മുൻപേ തന്നെ [[ഇന്ത്യ]]ക്കാർക്ക് ഓസോണിനെപ്പറ്റിയും അത് സംരക്ഷിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയെപ്പറ്റിയും നല്ല ധാരണയുണ്ടായിരുന്നുവെന്നു ചുരുക്കം. ഓസോണിനെപ്പറ്റി ആദ്യമായി പഠിച്ച രാജ്യങ്ങളിൽ നിർണായക സ്ഥാനവും ഭാരതത്തിനുണ്ട്. === ഗോപുരങ്ങൾ === ക്ഷേത്രസമുച്ചയത്തിലാകെ 10 ഗോപുരങ്ങളുണ്ട്. ഇവയിൽ ഏറ്റവും പ്രശസ്തവും ഉയരമുള്ളതും തെക്കേഗോപുരത്തിനാണ്. 170അടി(52 മീറ്റർ).1559ലാണ് ഈ ഗോപുരം പണീതീർത്തത്. ക്ഷേത്രഗോപുരങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയത് കിഴക്കേഗോപുരമാണ്. 1216-1238കാലയളവിൽ [[മഹാവർമ്മൻ സുന്ദര പാണ്ഡ്യൻ|മഹാവർമ്മൻ സുന്ദര പാണ്ഡ്യനാണ്]] കിഴക്കേഗോപുരം പണിതീർത്തത്. {{sfn|V.K.| 2003| pp= 96-98}} ഓരോ ഗോപുരവും വിവിധ നിലകളുള്ള നിർമ്മിതികളാണ്. കല്ലിൽ തീർത്ത അനവധി വിഗ്രഹങ്ങൾകൊണ്ട് ഓരോനിലയും അലങ്കരിച്ചിക്കുന്നു. === ആയിരം കാൽ മണ്ഡപം === [[File:1000Hall.jpg|thumb|200px|left|A section of the Thousand Pillar Hall|ആയിരംകാൽ മണ്ഡപത്തിന്റെ ചെറിയൊരു ഭാഗം]] അതിപ്രശസ്തമാണ് മീനാക്ഷീ ക്ഷേത്രത്തിലെ ''ആയിരംകാൽ മണ്ഡപം'' എന്ന വാസ്തു വിസ്മയം. പേര് ആയിരം കാൽ മണ്ഡപം എന്നാണെങ്കിലും 985 കാലുകളെ (തൂണുകൾ) ഇവിടെയുള്ളൂ.{{sfn|Bandopadhyay|2010| pp= 93–96}}1569-ലാണ് ഇത് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്. === പ്രദക്ഷിണം === മൂവയിരത്തഞ്ഞൂറോളം വർഷത്തെ പഴക്കമുള്ള മധുര മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രം ലോകത്തിലെ തന്നെ വിസ്മയങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. പതിനഞ്ച് ഏക്കറിൽ നിറഞ്ഞ് നിൽക്കുന്ന ഈ ക്ഷേത്ര സമുച്ഛയം അതിന്റെ 12 ഗോപുരങ്ങളാലും നാലായിരത്തി അഞ്ഞൂറോളം തൂണുകളാലും ഉയർന്ന് നിൽക്കുന്നു. എല്ലാദിവസവും രാത്രിയിൽ മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രത്തിൽ നടക്കുന്ന ചടങ്ങുകൾ സവിശേഷമാണ്. നാമ മന്ത്രങ്ങളുടെ അകമ്പടിയോടേ സുന്ദരേശ്വര വിഗ്രഹം വഹിച്ചുക്കൊണ്ടുള്ള പ്രദക്ഷിണമാണ് ഏറെ സുന്ദരം. വെള്ളിയാഴ്ച ദിവസങ്ങൾ ഒഴികെയുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ രാത്രി ഒൻപത് മണിക്കാണ് ഈ ചടങ്ങ് അരങ്ങേറുന്നത്. === ചിത്തിര ഉത്സവം === മീനാക്ഷി ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രശസ്തമായ ചിത്തിര ഉത്സവം അരങ്ങേറുന്നത് ഏല്ലാവർഷവും ഏപ്രിൽ മാസത്തിലാണ്. സുന്ദരേശ്വരനും മീനാക്ഷിയും തമ്മിലുള്ള വിവാഹമാണ് ഈ ഉത്സവത്തിലെ പ്രധാന ചടങ്ങ്. === ചരിത്രം === ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് വർഷങ്ങളുടെ പഴക്കമുള്ളതായി തെളിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. പ്രാചീന കാലത്ത് എഴുതപ്പെട്ടിട്ടുള്ള തമിഴ്കൃതികളിൽ ഈ ക്ഷേത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശം ഉണ്ട്. അതാണ് ഈ വിശ്വാസം ബലപ്പെടാൻ കാരണം. ഏ ഡി 1310ൽ ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് നേരെ ആക്രമണം ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടോടെ ഈ ക്ഷേത്രം പുതുക്കി പണിതു. തിരുമല നായ്ക്കർ എന്ന രാജാവാണ് ക്ഷേത്രം പുതുക്കി പണിതത്. === ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളിലേക്ക് === ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളിലെ പ്രധാന ഭാഗത്ത്‌ 32 സിംഹരൂപങ്ങളും 8 വെള്ളാന രൂപങ്ങളും 64 ശിവഗണങ്ങളുടെ രൂപങ്ങളും കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ശില്പ കലയുടെ ഉത്തമ ഉദാഹരണങ്ങളാണ് ഈ രൂപങ്ങൾ. === പൊൻതാമരക്കുളം === ക്ഷേത്ര സമുച്ഛയത്തിനുള്ളിലെ വലിയ കുളമാണ് ഇത്. പൊൻതാമരക്കുളം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. 165 അടി നീളവും 135 അടി വീതിയുമാണ് ഈ കുളത്തിനുള്ളത്. === മണ്ഡപങ്ങൾ === ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളിൽ നിരവധി മണ്ഡപങ്ങൾ ഉണ്ട്. അഷ്ടശക്തി മണ്ഡപം, മീനാക്ഷി നായ്ക്കർ മണ്ഡപം, ഇരുട്ട് മണ്ഡപം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന മുത്തുപ്പിള്ള മണ്ഡശില്പ്നങ്ങൾ തുടങ്ങി നിരവധി മണ്ഡപങ്ങൾ ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉണ്ട്. == മീനാക്ഷിയമ്മൻ പ്രതിഷ്ഠ == ശ്രീ പാർവ്വതിയുടെ അവതാരമായ മീനാക്ഷിയുടെ പേരിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം അറിയപ്പെടുന്നത്. പച്ചൈ ദേവി, മരഗതവല്ലി, താടഗൈ പിരട്ടി, സുന്ദരവല്ലി തുടങ്ങി നിരവധി പേരുകളിൽ മധുരൈ മീനാക്ഷി അറിയപ്പെടുന്നു. == ചിത്രകല, ശില്പങ്ങൾ == പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ വരച്ചിട്ടുള്ള ചിത്രകലയാണ് ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തുന്നവരെ ആകർഷിപ്പിക്കുന്ന മറ്റൊരു കാര്യം. === ഗോപുരത്തിലെ ശില്പങ്ങൾ === ക്ഷേത്രഗോപുരത്തിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ശില്പങ്ങളാണ് കൊത്തിവച്ചിരിക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തുന്ന സഞ്ചാരികളെ വിസ്മയിപ്പിക്കുന്നതാണ് ഈ ശില്പങ്ങൾ. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == ചൊവ്വ, വെള്ളി, പൗർണമി, അമാവാസി, നവരാത്രി, ദീപാവലി, തൃക്കാർത്തിക, മഹാശിവരാത്രി തുടങ്ങിയ ദിവസങ്ങൾ. == എത്തിച്ചേരാനുള്ള വഴി == തിരുവനന്തപുരത്തു നിന്നും നാഗർകോവിൽ, തിരുനെൽവേലി ദേശീയപാത വഴിയോ അല്ലെങ്കിൽ ആര്യങ്കാവ് ചെങ്കോട്ട ദേശീയപാത വഴിയോ മധുരയിൽ എത്തിച്ചേരാം. കൊല്ലം, പത്തനംതിട്ട ഭാഗത്തു നിന്നും പുനലൂർ ചെങ്കോട്ട ദേശീയപാത വഴി മധുരയിൽ എത്തിച്ചേരാം. എറണാകുളം, കോട്ടയം ഭാഗത്തു നിന്നും കുമളി, തേനി വഴി അല്ലെങ്കിൽ ദേവികുളം, തേനി വഴി മധുരയിൽ എത്തിച്ചേരാം. കോഴിക്കോട്/ തൃശൂർ/ ഗുരുവായൂർ ഭാഗത്തു നിന്നും പാലക്കാട്‌, പൊള്ളാച്ചി, പഴനി, ഡിണ്ടിഗൽ വഴി മധുരയിൽ എത്താം. അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ- മധുര. തിരുവനന്തപുരം മധുര അമൃത എക്സ്പ്രസ്സ്‌, കൊല്ലം ചെന്നൈ എഗ്മോർ അനന്തപുരി സൂപ്പർഫാസ്റ്റ്, കൊല്ലം ചെന്നൈ എക്സ്പ്രെസ്, ഗുരുവായൂർ ചെന്നൈ എഗ്മോർ എക്സ്പ്രസ്സ്‌, തിരുവനന്തപുരം തിരുച്ചിറപ്പള്ളി ഇന്റർസിറ്റി സൂപ്പർഫാസ്റ്റ്, തിരുനെൽവേലി ദാദർ സൂപ്പർഫാസ്റ്റ്, പാലക്കാട്‌ തിരുചെന്ദൂർ എക്സ്പ്രസ്സ്, ഗുരുവായൂർ മധുര എക്സ്പ്രസ്സ്‌ എന്നിവ കേരളവും മധുരയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ട്രെയിനുകളാണ്. ‌ == അവലംബം == {{Reflist|2}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{Commons category|Madurai Meenakshi temple}} * [http://www.madurai.com/layout.html "Meenakshi Sundareshvara Temple" layout] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120908013247/http://www.madurai.com/layout.html |date=2012-09-08 }} on Madurai.com * [http://www.dinamalar.com/360_view_detail.asp?id=272 "Madurai Meenakshi Temple 360 View"] on Dinamalar.com [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മധുര]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ദേശീയപ്രാധാന്യമുള്ള സ്മാരകങ്ങൾ]] kzuwzaufa68kb0vegy6e1rclu1eaj78 ദർബാർ ഗോപാൽദാസ്‌ ദേശായ് 0 209116 4675195 3522920 2026-10-11T06:35:36Z Salil Kumar Mukherjee 151857 ചിത്രം 4675195 wikitext text/x-wiki {{ആധികാരികത}} [[File:Darbar Gopaldas Desai.png|thumb|ദർബാർ ഗോപാൽദാസ്‌ ദേശായ്]] [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്തിലെ]] സൌരാഷ്ട്രയിലെ ചെറു രാജ്യമായിരുന്ന ധാസയുടെ നാടുവാഴിയായിരുന്നു '''ഗോപാൽദാസ്‌ അംബൈദാസ്‌ ദേശായ്''' എന്ന '''ദർബാർ ദേശായ്'''. [[ഗാന്ധിയൻ ആശയങ്ങൾ|ഗാന്ധിയൻ]], രാഷ്ട്രീയ, സാമൂഹിക പ്രവർത്തകൻ എന്നീ നിലകളിലും, ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിന്റെ ഭാഗമായി തന്റെ രാജകീയ പരിവേഷം ത്യജിച്ച ആദ്യ നാടുവാഴി എന്ന പേരിലും ഇദ്ദേഹം ഓർമിക്കപ്പെടുന്നു. 1887 -ഇൽ ഇന്നത്തെ ഖേഡ ജില്ലയിലെ വാസോ എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ ജനിച്ച ദേശായ് ബറോഡ രാജ്യത്തിന്റെ ഇനാംദാർ എന്ന നിലയിൽ ധാസയുടെ നാടുവാഴിയും റായ്, സാങ്ക്ലി എന്നീ ഗ്രാമങ്ങളുടെ താലൂക്ദാരുമായിരുന്നു. പടേൽ ജാതിയിൽ ജനിച്ച ഇദ്ദേഹം അമീൻ, ദേശായ് എന്നീ നാമ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചു. തന്റെ മാതൃപിതാവായ അംബൈദാസിന്റെ വിയോഗത്തോടെയാണ് ദർബാർ ദേശായ് ധാസയുടെ നാടുവാഴിയാകുന്നത്. പുരോഗമനചിന്താഗതിക്കാരനായിരുന്ന ദേശായ് ധാസയിൽ സൌജന്യ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള വഴിതുറക്കുകയും, 1915 -ഇൽ ധാസയിലെ ആദ്യ [[മോണ്ടിസോറി രീതി|മോണ്ടിസോറി]] സ്കൂൾ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. [[ഗാന്ധി|ഗാന്ധിയെയും]], [[കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസിനെയും]] തുണച്ച ദേശായ് 1921 -ഇൽ കോൺഗ്രസിന്റെ ഖേഡ ജില്ലാ കോൺഗ്രസ്‌ കമ്മിറ്റി പ്രസിഡന്റായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തോടുള്ള ദേശായിയുടെ നയത്തെ എതിർത്ത ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ 1922 -ഇൽ ദേശായിയുടെ രാജ്യത്തെ ബ്രിട്ടീഷ് ബോംബെയിലേക്ക് കണ്ടുകെട്ടി. 1922 മുതൽ ദേശായിയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പത്നി, ഭക്തിബാ എന്ന ഭക്തി ലക്ഷ്മിദേവി ദേശായിയും മുഴുവൻ സമയ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര പ്രവർത്തകരായി. ഗോപാൽദാസിനു ശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകനായ സൂര്യകാന്തിനെ ധാസയുടെ രാജാവായി വാഴിക്കുവാൻ ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ ഒരുങ്ങിയെങ്കിലും തന്റെ അച്ചന്റെ അതേ രാഷ്ട്രിയ നിലപാടുകൾ തന്നെയാണ് തനിക്കും എന്ന് സൂര്യകാന്ത് വ്യക്തമാക്കിയതോടെ ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ അതിൽ നിന്നും പിന്മാറി. ഗോപാൽദാസിന്റെ മറ്റു മൂന്നു മക്കളുടെയും കിരീടാവകാശത്തെ അവഗണിച്ചുകൊണ്ട് ഗോപാൽദാസിന്റെ സഹോദരനായ ചതുർഭായിയെ ധാസയുടെ രാജാവായി വാഴിച്ചു. തന്റെ സ്ഥാനനഷ്ടത്തിനു ശേഷം ബൊർസാഡിലേക്ക് താമസം മാറിയ ഗോപാൽദാസ്‌, ബൊർസാഡ്, ബർദോളി സത്യാഗ്രഹങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തു. സിവിൽ ഡിസോബീടിയെൻസ് പ്രസ്ഥാനം, [[ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യ പ്രസ്ഥാനം|ക്വിറ്റ്‌ ഇന്ത്യ പ്രസ്ഥാനം]] എന്നിവയിൽ പങ്കെടുക്കുകയും അറസ്റ്റ് വരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഭക്തിബാ സ്വന്തം നിലയിൽ സാമൂഹിക പ്രവർത്തക എന്ന നിലയിൽ പ്രശസ്തിയാർജ്ജിക്കുകയും, പിൽകാലത്ത് ഇളയ മകനായ യോഗ് സുന്ദർ നർത്തകൻ, നൃത്തസംവിധായകൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രശസ്തനാകുകയും ചെയ്തു. അയിത്ത നിവാരണത്തിനും, സ്ത്രീകളുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുമായി ഗോപാൽദാസും ഭക്തിബായും അക്ഷീണം പ്രവർത്തിച്ചു. രാജ്കോട്ടിലെ കട്വീബായി വിരാനി കന്യ വിദ്യാലയയുടെ സ്ഥാപനത്തിൽ ഭക്തിബാ പ്രധാന പങ്കു വഹിച്ചു. പോർബന്ദറിലെ ഗാന്ധി സ്മ്രിതിയായ കീർത്തി മന്ദിരത്തിന്റെ ശിലാസ്ഥാപനം നടത്തിയത് ഗോപാൽദാസാണ്. ഇന്ത്യയുടെ ഭരനഘടന സഭയിലേക്ക് ബാറോഡയിൽ നിന്നുള്ള അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം [[പ്രധാനമന്ത്രി]] നെഹ്രുവാണ് ഗോപാൽദാസിന്റെ കുടുംബത്തിനു അവരുടെ സ്വത്തുക്കളും സ്ഥലങ്ങളും തിരികെ നൽകാൻ ഉത്തരവിട്ടത്. 1951 -ഇൽ ദർബാർ ദേശായി എന്ന ഗാന്ധിയൻ നാടുവാഴി അന്തരിച്ചു. [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:1887-ൽ ജനിച്ചവർ]] o0hlwvlnamvidgtfqj03gx69z5tgr0q ഫാർമേഴ്സ്‌വിൽ (ടെക്സസ്) 0 220620 4675037 3661457 2026-10-10T13:01:08Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675037 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Farmersville, Texas}} {{Infobox settlement |official_name = ഫാർമേഴ്സ്‌വിൽ (ടെക്സസ്) |settlement_type = [[നഗരം]] |nickname = |motto = "Discover A Texas Treasure"<ref>{{cite web|url= http://www.farmersvilletx.com/index.jsp|title= City of Farmersville Texas|publisher= City of Farmersville Texas|accessdate= October 19, 2012|archive-date= 2012-10-03|archive-url= https://web.archive.org/web/20121003033828/http://www.farmersvilletx.com/index.jsp|url-status= dead}}</ref> <!-- Images --> |image_skyline = Farmersville November 2015 08 (McKinney Street).jpg |imagesize = |image_caption = |image_flag = |image_seal = <!-- Maps --> |image_map = Collin County Texas Incorporated Areas Farmersville highlighted.svg |mapsize = 250px |map_caption = [[ടെക്സസ്|ടെക്സസിലെ]] [[Collin County, Texas|കോളിൻ കൗണ്ടിയിൽ]] സ്ഥാനം |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = <!-- Location --> |coordinates_region = US-TX |subdivision_type = [[List of sovereign states|രാജ്യം]] |subdivision_name = [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] |subdivision_type1 = [[U.S. state|സംസ്ഥാനം]] |subdivision_name1 = [[ടെക്സസ്]] |subdivision_type2 = [[List of counties in Texas|കൗണ്ടി]] |subdivision_name2 = [[Collin County, Texas|കോളിൻ]] <!-- Government --> |government_footnotes = |government_type = |leader_title = |leader_name = |leader_title1 = |leader_name1 = |established_title = |established_date = 1849<ref>{{cite web|url= http://www.farmersvilletx.com/index.jsp|title= City of Farmersville Texas|publisher= City of Farmersville Texas|accessdate= October 19, 2012|archive-date= 2012-10-03|archive-url= https://web.archive.org/web/20121003033828/http://www.farmersvilletx.com/index.jsp|url-status= dead}}</ref> |established_title2 = <!-- Incorporated (town) --> |established_date2 = 1873<ref>{{cite web|url= http://www.farmersvilletx.com/index.jsp|title= City of Farmersville Texas|publisher= City of Farmersville Texas|accessdate= October 19, 2012|archive-date= 2012-10-03|archive-url= https://web.archive.org/web/20121003033828/http://www.farmersvilletx.com/index.jsp|url-status= dead}}</ref> <!-- Area --> |unit_pref = Imperial |area_footnotes = |area_magnitude = |area_total_km2 = 8.8 |area_land_km2 = 8.4 |area_water_km2 = 0.4 |area_total_sq_mi = 3.4 |area_land_sq_mi = 3.2 |area_water_sq_mi = 0.2 <!-- Population --> |population_as_of = [[United States Census, 2000|2000]] |population_footnotes = |population_total = 3118 |population_density_km2 = 371.5 |population_density_sq_mi = 962.2 <!-- General information --> |timezone = [[North American Central Time Zone|സെൻട്രൽ (CST)]] |utc_offset = -6 |timezone_DST = CDT |utc_offset_DST = -5 |elevation_footnotes = |elevation_m = 199 |elevation_ft = 653 |coordinates_display = display=inline,title |latd = 33 |latm = 9 |lats = 51 |latNS = N |longd = 96 |longm = 22 |longs = 0 |longEW = W <!-- Area/postal codes & others --> |postal_code_type = [[ZIP code|പിൻകോഡ്]] |postal_code = 75442 |area_code = [[Area code 972|972]] |blank_name = [[Federal Information Processing Standard|FIPS കോഡ്]] |blank_info = 48-25488{{GR|2}} |blank1_name = [[Geographic Names Information System|GNIS]] ഫീച്ചർ ID |blank1_info = 1335715{{GR|3}} |website = [http://www.farmersvilletx.com/index.jsp http://www.farmersvilletx.com/index.jsp] |footnotes = }} [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] [[ടെക്സസ്]] സംസ്ഥാനത്ത് [[Collin County, Texas|കോളിൻ കൗണ്ടിയിൽപ്പെട്ട]] ഒരു നഗരമാണ് '''ഫാർമേഴ്സ്‌വിൽ'''. 2010ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം നഗരത്തിൽ 3,301 പേർ വസിക്കുന്നു. ==ഭൂമിശാസ്ത്രം== ഫാർമേഴ്സ്‌വിൽ നഗരത്തിന്റെ അക്ഷരേഖാംശങ്ങൾ {{coord|33.164141|-96.366731|type:city_region:US|format=dms|display=inline}}{{GR|1}} ആണ്. [[United States Census Bureau|യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് സെൻസസ് ബ്യൂറോയുടെ]] കണക്കുപ്രകാരം, നഗരത്തിന്റെ മൊത്തം വിസ്തീർണ്ണം {{convert|3.4|sqmi|km2}} ആണ്. ഇതിൽ {{convert|3.2|sqmi|km2}} കരപ്രദേശവും {{convert|0.2|sqmi|km2}} (4.99%) ജലവുമാണ്. ==അവലംബം== <references/> ==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{Commons category|Farmersville, Texas}} * [http://www.farmersvilletx.com/ ഫാർമേഴ്സ്‌വിൽ നഗരത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] * [http://www.farmersvilletimes.com/ The Farmersville Times] * [http://www.farmersvilleisd.net/ Farmersville Independent School District] * [http://www.tshaonline.org/handbook/online/articles/hjf01 Texas State Historical Association] * [http://www.farmersvilletx.com/government/docs/farmersville_Historical_Markers.pdf Farmersville Historical Markers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130810022250/http://www.farmersvilletx.com/government/docs/farmersville_Historical_Markers.pdf |date=2013-08-10 }} * [http://www.city-data.com/city/Farmersville-Texas.html City-Data.com] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.epodunk.com/cgi-bin/genInfo.php?locIndex=26423 ePodunk: Profile for Farmersville, Texas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130209160626/http://www.epodunk.com/cgi-bin/genInfo.php?locIndex=26423 |date=2013-02-09 }} <br/><!--this break is to put visual space between the last information and the following template if needed--> {{Collin County, Texas}} [[വർഗ്ഗം:ടെക്സസിലെ പട്ടണങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഡാളസ് - ഫോർട്ട്‌വർത്ത് മെട്രോപ്ലക്സ്]] [[വർഗ്ഗം:ടെക്സസിലെ കോളിൻ കൗണ്ടിയിലെ ജനവാസപ്രദേശങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1849ൽ സ്ഥാപിതമായ ജനവാസപ്രദേശങ്ങൾ]] c9mkr501soo5kodhacixa5ildho2pju രാജ്‌നാഥ് സിങ് 0 229422 4675164 3832396 2026-10-11T03:44:43Z Altocar 2020 144384 /* രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം */ 4675164 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Rajnath Singh}} {{Infobox officeholder |honorific-prefix = |name = രാജ്‌നാഥ്‌ സിങ് |native_name = |image = [[File:Secretary Blinken, Secretary of Defense Austin, Indian Minister of External Affairs Dr. S. Jaishankar, and Indian Minister of Defense Rajnath Singh at the U.S.-India 2+2 Ministerial Dialogue (51998844989).jpg]] |caption = |order = |office= കേന്ദ്ര പ്രതിരോധവകുപ്പ് മന്ത്രി |term_start=31 May 2019 |primeminister=[[Narendra Modi|നരേന്ദ്ര മോദി]] |predecessor=[[Nirmala Sitharaman|നിർമ്മല സീതാരാമൻ]] |office1 = [[ഇന്ത്യൻ ആഭ്യന്തര മന്ത്രി|കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രി]] |primeminister1 = [[നരേന്ദ്ര മോദി]] |term_start1 = 26 May 2014 |term_end1 = 30 May 2019 |predecessor1 = [[സുശീൽ കുമാർ ഷിൻഡെ]] |successor1 = [[Amit Shah|അമിത് ഷാ]] |office2 = ബി.ജെ.പി. ദേശീയ അധ്യക്ഷൻ |predecessor2 = [[നിതിൻ ഗഡ്കരി]] |successor2 = [[അമിത് ഷാ]] |term_start2 = [[2013]] [[ജനുവരി 23]] |term_end2 = [[2014]] [[ജൂലൈ 08]] |term_start3 = [[2005]] [[ഡിസംബർ 24]] |term_end3 = [[2009]] [[ഡിസംബർ 24]] |predecessor3 = [[ലാൽ കൃഷ്ണ അഡ്വാണി]] |successor3 = [[നിതിൻ ഗഡ്കരി]] |office4 = ഉത്തർപ്രദേശ് മുഖ്യമന്ത്രി | constituency4 = Haidargarh | term_start4 = [[2000]] [[ഒക്ടോബർ 28]] | term_end4 =[[2002]] [[മാർച്ച് 08]] | predecessor4 = [[രാം പ്രകാശ് ഗുപ്ത]] | successor4 = [[മായാവതി]] |office5 = ലോക്സഭാംഗം | constituency5 = ലക്നൗ |term_start5 = 16 May 2014 |term_end5 = |predecessor5 = ലാൽജി ടണ്ഡൺ |successor5 = |office6 = ലോക്സഭാംഗം | constituency6 = ഘാസിയാബാദ് |term_start6 = 16 May 2009 |term_end6 = 16 May 2014 |predecessor6 = Constituency created |successor6 = [[വിജയ് കുമാർ സിംഗ്|ജെനറൽ വി.കെ. സിംഗ്]] | birth_date = {{birth date and age|1951|07|10}} | birth_place = [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്]], [[ഇന്ത്യ]] | religion = [[ഹിന്ദു]] | spouse = സാവിത്രി സിങ് | children = 2 പുത്രന്മാർ<br>1 പുത്രി | party = [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] | occupation = രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ | footnotes = | date = 30 മാർച്ച് | year = 2022 | source = http://164.100.47.194/Loksabha/Members/MemberBioprofile.aspx?mpsno=4268 പതിനേഴാം ലോക്സഭ | website = [http://rajnathsingh.in/ Rajnath Singh] }} 2019 മെയ് 30 മുതൽ ഭാരതത്തിൻ്റെ [[പ്രതിരോധം]] വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി തുടരുന്ന [[ഉത്തർപ്രദേശ്|ഉത്തർപ്രദേശിൽ]] നിന്നുള്ള മുതിർന്ന [[ബി.ജെ.പി]] നേതാവാണ് ''' രാജ്നാഥ് സിംഗ്. (10 ജൂലൈ 1951) '''<ref>"ഏറ്റവും സ്വീകാര്യൻ രാജ്നാഥ് സിങ്, രണ്ടാമത് ഗഡ്കരി; അമിത് ഷാ മൂന്നാമതെന്ന് സർവേ | Manorama Online" https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2022/05/29/rajnath-singh-top-performing-minister-in-modi-cabinet-among-nda-non-nda-voters.html</ref> <ref>"കാശ്മീർ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കും, ഭൂമിയിലെ ഒരു ശക്തിക്കും തടയാനാകില്ല: രാ‌ജ്നാഥ് സിങ് | Rajnath Singh | Kashmir | Manorama News" https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2019/07/20/kashmir-resolution-is-bound-to-happen-no-power-on-earth-can-stop-it-rajnath-singh.html</ref> ഉത്തർപ്രദേശിലെ ലക്നൗവിൽ നിന്നുള്ള [[ലോക്സഭ|ലോക്സഭാംഗം]] കൂടിയായ രാജ്നാഥ് സിംഗ് കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രി, [[ബി.ജെ.പി]] ദേശീയ അധ്യക്ഷൻ, [[ഉത്തർപ്രദേശ്]] മുൻ [[മുഖ്യമന്ത്രി]], [[രാജ്യസഭ|രാജ്യസഭാംഗം]] എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചു. മിതവാദി നേതാവായാണ് പാർട്ടിയിൽ ഇദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>"അമിത് ഷായും രാജ്നാഥ് സിങും ചുമതലയേറ്റു | Amit Shah and Rajnath Singh takes charge | Manorama news" https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2019/06/01/amit-shah-and-rajnath-singh-takes-charge.html</ref><ref>"ലോക്സഭയിൽ രാജ്നാഥ് സിങ് ബിജെപി ഉപനേതാവ് | Deputy Leader Of Party Rajnath Singh | Manorama news" https://www.manoramaonline.com/news/india/2019/06/13/loksabha-deputy-leader.html</ref><ref>"സ്ഥാനമുറപ്പിച്ചു; രാജ്നാഥ് സിങ്ങിന്റെ ‌പ്രതിരോധം ശക്തം | Rajnath Singh | Manorama" https://www.manoramaonline.com/news/india/2019/06/08/with-rajanth-in-4-more-committees-govt-rebalances-composition-of-key-panels.html</ref><ref>"സുരക്ഷാകാര്യ കാബിനറ്റ് സമിതിയിൽ ‘ബിഗ് 5’ | New Modi Government | Manorama News" https://www.manoramaonline.com/news/india/2019/06/01/big-five-new-government-ministry.html</ref> == ജീവിതരേഖ == ഉത്തർപ്രദേശിലെ ഭൗബോര ജില്ലയിലെ ചന്തോളിയിലെ ഒരു കർഷക കുടുംബത്തിൽ രാം ബദൻ സിംഗിൻ്റെയും ഗുജറാത്തി ദേവിയുടെയും മകനായി 1951 ജൂലൈ 10ന് ജനിച്ചു. ഗോരഖ്പൂർ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് എം.എസ്.സി. ഫിസിക്സിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടിയ രാജ്നാഥ് സിംഗ് 1964-ൽ ചെറുപ്രായത്തിൽ തന്നെ ആർ.എസ്.എസിൽ അംഗമായി ചേർന്നു. മിർസാപൂരിലുള്ള കെ.പി. പോസ്റ്റ് ഗ്രാജുവേഷൻ കോളേജിൽ ഫിസിക്സ് ലക്ചററായും പ്രവർത്തിച്ചു.<ref name="164.100.47.132">{{Cite web |url=http://164.100.47.132/lssnew/members/Biography.aspx?mpsno=4268 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-01-24 |archive-date=2013-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130201165612/http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=4268 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news|title=പഠിച്ചതും പഠിപ്പിച്ചതും ഭൗതികശാസ്ത്രം, പ്രയോഗിച്ചത് രാഷ്ട്രതന്ത്രം|url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2077432/2013-01-24/india|accessdate=24 ജനുവരി 2013|newspaper=മാതൃഭൂമി|archive-date=2013-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20130124043638/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/2077432/2013-01-24/india|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.thehindubusinessline.com/2003/06/11/stories/2003061100100800.htm|title=Courage, Mr Rajnath Singh|publisher=[[The Hindu]]}}</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == 1964-ൽ രാഷ്ട്രീയ സ്വയം സേവക സംഘത്തിൽ അംഗമായി ചേർന്നതോടെയാണ് രാജ്നാഥ് സിംഗ് രാഷ്ട്രീയത്തിലേയ്ക്ക് എത്തുന്നത്. 1969-1971 കാലഘട്ടത്തിൽ എ.ബി.വി.പിയുടെ ഓർഗനൈസേഷൻ സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. 1972-ൽ ആർ.എസ്.എസ് ശാഖാ കാര്യവാഹക് ആയി ഉയർന്ന രാജ്നാഥ്സിംഗ് 1974-ലാണ് സജീവ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനായി മാറുന്നത്. പിന്നീട് ജനസംഘത്തിൻ്റെയും ഭാരതീയ യുവമോർച്ചയുടേയും നേതൃപദവികളിൽ നിയമിതനായി. ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 1964 : ആർ.എസ്.എസ്. അംഗം * 1969-1971 : എ.ബി.വി.പി ഓർഗനൈസേഷൻ സെക്രട്ടറി, ഗോരഖ്പൂർ * 1972 : ആർ.എസ്.എസ്. ശാഖാ കാര്യവാഹക് * 1974 : ജനസംഘ്, ജില്ല ജനറൽസെക്രട്ടറി, മിർസാപ്പൂർ * 1975 : ജനസംഘ്, ജില്ലാ പ്രസിഡൻറ്, മിർസാപ്പൂർ * 1977 : ജനതാ പാർട്ടി അംഗം * 1977-1979 : നിയമസഭാംഗം, ഉത്തർപ്രദേശ് (1) * 1980 : ഭാരതീയ ജനത പാർട്ടി (ബി.ജെ.പി) അംഗം * 1984-1986 : യുവമോർച്ച, സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ് * 1986-1988 : യുവമോർച്ച, ദേശീയ ജനറൽ സെക്രട്ടറി * 1988-1990 : യുവമോർച്ച, ദേശീയ പ്രസിഡൻ്റ് * 1988-1994 : നിയമസഭ കൗൺസിൽ അംഗം, ഉത്തർപ്രദേശ് * 1991-1992 : സംസ്ഥാന വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി * 1994-2000 : രാജ്യസഭാംഗം, (1) * 1997-1998 : ബി.ജെ.പി സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്, ഉത്തർപ്രദേശ് * 1999-2000 : കേന്ദ്ര കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2000 : രാജ്യസഭാംഗം, (2) * 2000-2002 : ഉത്തർപ്രദേശ് മുഖ്യമന്ത്രി * 2001-2002 : നിയമസഭാംഗം, ഉത്തർപ്രദേശ് (2) * 2002-2008 : രാജ്യസഭാംഗം, (3) * 2003-2004 : കേന്ദ്ര കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2005-2009 : ബി.ജെ.പി, ദേശീയ അധ്യക്ഷൻ (1) * 2009 : ലോക്സഭാംഗം, ഗാസിയാബാദ് (1) * 2013-2014 : ബി.ജെ.പി ദേശീയ അധ്യക്ഷൻ (2) * 2014 : ലോക്സഭാംഗം, ലക്നൗ (2) * 2014-2019 : കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രി(1) * 2019 : ലോക്സഭാംഗം, ലക്നൗ (3) * 2019-2024 : കേന്ദ്ര പ്രതിരോധ വകുപ്പ് മന്ത്രി(1) * 2024 : ലോക്‌സഭാംഗം, ലക്നൗ (4) * 2024-തുടരുന്നു : കേന്ദ്ര പ്രതിരോധ വകുപ്പ് മന്ത്രി(2) == സ്വകാര്യ ജീവിതം == * ഭാര്യ : സാവിത്രി സിംഗ് * മക്കൾ : പങ്കജ്, അനാമിക, നീരജ് ==അവലംബം== <references/> *[http://www.bjpindia.in/about-bjp/leadership/37-leaders/66-sh-rajnath-singh.html BJP India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090921233818/http://www.bjpindia.in/about-bjp/leadership/37-leaders/66-sh-rajnath-singh.html |date=2009-09-21 }} [[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 10-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഉത്തർ‌പ്രദേശിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര കാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ ആഭ്യന്തര മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടിയുടെ ദേശീയ അദ്ധ്യക്ഷന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഉത്തർപ്രദേശിൽ നിന്നും രാജ്യസഭയിൽ അംഗമായവർ]] dp3z0tlrt0094r146rm8nmkkaxsuwti സയ്യിദ് അബ്ദുറഹ്മാൻ ബാഫക്കി തങ്ങൾ 0 241670 4675226 4547560 2026-10-11T11:22:07Z Dvellakat 4080 4675226 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Sayyid Abdur Rahman Bafaqi Thangal}} {{Infobox person | name = സയ്യിദ് അബ്ദുറഹ്മാൻ ബാഫക്കി തങ്ങൾ | image = Bafaqi Thangal.JPG | caption = സയ്യിദ് അബ്ദുറഹ്മാൻ ബാഫക്കി തങ്ങൾ | birth_date = {{birth date|df=yes|1906|02|19}} | birth_place = കൊയിലാണ്ടി , കോഴിക്കോട് | death_date = {{death date and age|df=yes|1973|01|19|1906|02|19}} | death_place = മക്ക. | nationality = Indian | other names = ബാഫക്കി തങ്ങൾ | occupation = രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ, വ്യാപാരി, മത പണ്ഡിതൻ | signature = Bafaqi Thangal (signature).png }} [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|മുസ്ലീം ലീഗിന്റെയും]] [[സമസ്ത കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ|സമസ്ത കേരള ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമയുടെയും]] പ്രമുഖ നേതാവായിരുന്നു '''സയ്യിദ് അബ്ദുറഹ്മാൻ ബാഫഖി തങ്ങൾ'''(19 ഫെബ്രുവരി 1906 - 19 ജനുവരി 1973). മുന്നണിരാഷ്ട്രീയം എന്ന ആശയത്തിനു രൂപം നൽകിയവരിൽ പ്രധാനിയായിരുന്നു.<ref>{{cite news|title=തിരിച്ചറിഞ്ഞു: സ്പീക്കർ|url=http://malayalam.yahoo.com/%E0%B4%AC%E0%B4%BE%E0%B4%AB%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF-%E0%B4%A4%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B4%B3%E0%B5%8D-%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%AD%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8D-%E0%B4%B1%E0%B5%86-%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%BE%E0%B4%A7%E0%B4%BE%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%82-%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%9A%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B4%B1%E0%B4%BF%E0%B4%9E%E0%B5%8D%E0%B4%9E%E0%B5%81-%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%B0%E0%B5%8D-194027406.html|accessdate=28 ഏപ്രിൽ 2013|newspaper=മനോരമഓൺലൈൻ|date=2013 ജനു 20, ഞായർ}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[വിമോചനസമരം|വിമോചനസമര കാലത്തെ]] ഒരു പ്രധാന മുദ്രാവാക്യങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു പട്ടം-മന്നം-ബാഫക്കി തങ്ങൾ- ആർ ശങ്കർ സിന്ദാബാദ്.<ref>{{cite journal|last=ടി കെ ഹംസ|title=വിവാഹവും ഉദ്യോഗവും|journal=ദേശാഭിമാനി വാരിക|date=26 ഡിസംബർ 2010|year=2010|month=ഡിസംബർ|url=http://workersforum.blogspot.in/2010/12/blog-post_3421.html}}</ref> മുസ്ലിം ലീഗിനെ കേരളത്തിലെ നിർണായക ശക്തിയായി ഉയർത്തുന്നതിൽ തങ്ങളുടെ പങ്ക് വലുതാണ് കേരളത്തിലെ മദ്രസ്സ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപകൻ ആയി അറിയപ്പെടുന്നു.കേരളത്തിലെ ജനാധിപത്യ ഭരണകൂടങ്ങളുടെ അണിയറ ശില്പിയായി വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചു.കോൺഗ്രസ്സും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടികളുമായും മുന്നണി ധാരണയുണ്ടാക്കി മുസ്ലിം ലീഗിന് മന്ത്രിസഭ പ്രാതിനിധ്യം നേടി കൊടുക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് സാധിച്ചു.അതുവഴി സുസ്ഥിരമായ ജനാധിപത്യ ഗവൺമെൻറുകൾ രൂപീകരിക്കപ്പെടുകയും അത് സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വികസനത്തിനും ഗുണകരമായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. ==അവലംബം== <references /> ==അധിക വായനയ്ക്ക്== *[http://www.tbsbook.com/books/biography-memoirs/bafakhy-thangal.html ബാഫഖി തങ്ങൾ - ആറ്റക്കോയ പള്ളിക്കണ്ടി]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[വർഗ്ഗം:1906-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1973-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഫെബ്രുവരി 19-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 19-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മുസ്ലീം മത നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുസ്ലിം ലീഗ് പ്രവർത്തകർ]] dr7v66ujul7v53c6pw5u0rv3en0r7d7 ബാരെൻ ദ്വീപ് (ഇന്ത്യ) 0 263602 4675087 3638920 2026-10-10T16:00:49Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675087 wikitext text/x-wiki {{PU|Barren Island}} {{ToDisambig|വാക്ക്=ബാരെൻ ദ്വീപ്}} {{Infobox mountain | name = ബാരെൻ ദ്വീപ് | photo = Ile Barren, 1995.jpg | photo_caption = ബാരെൻ ദ്വീപ് - അഗ്നിപർവതം 1995-ൽ വമിക്കുന്നു. | elevation_m = 354 | elevation_ref = | prominence = | listing = | location = [[ആൻഡമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകൾ]], [[ഇന്ത്യ]] | range = | coordinates = <!--{{Coord|12|16|40|N|93|51|30|E|display=inline,title|type:mountain}}--> | topo = | type = [[pyroclastic cone|പൈറോക്ലാസ്റ്റിക് കോണുകളുള്ള]] [[Stratovolcano|സ്ട്രാറ്റോ അഗ്നിപർവ്വതം]] | age = | last_eruption = 2013 - 2016 (തുടരുന്നു)<ref name="volcano.si.edu-ക" /> | first_ascent = | easiest_route = | map = India | label_position = right | map_caption = ഇന്ത്യയിൽ ബാരെൻ ദ്വീപിന്റെ സ്ഥാനം | map_size = 275 | coordinates_ref = <ref>[https://www.google.com/maps/preview?ll=12.277778,93.858333&q=loc:12.277778,93.858333&hl=en&t=m&z=12 ഗൂഗിൾ മാപ്പ്] അനുസരിച്ച് ബാരെൻ ദ്വീപിന്റെ സ്ഥാനം ഇവിടെയാണ്.</ref> | lat_d = 12 | lat_m = 16 | lat_s = 40 | lat_NS = N | long_d = 93 | long_m = 51 | long_s = 30 | long_EW = E }} [[ഇന്ത്യ]]യിലെ ഒരേയൊരു സജീവ [[അഗ്നിപർവ്വതം|അഗ്നിപർവ്വതമാണ്]] [[ആൻഡമാൽ കടൽ|ആൻഡമാൻ സമുദ്രത്തിലെ]] [[ആൻഡമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകൾ|ആൻഡമാൻ-നിക്കോബാർ ദ്വീപസമൂഹത്തിലുൾപ്പെട്ട]] ബാരൻ ദ്വീപ്.<ref name="portal.gsi.gov.in-ക">{{cite web|first=Geological Survey of India|last=Kolkata|title=THE BARREN ISLAND VOLCANO|url=http://www.portal.gsi.gov.in/gsiImages/information/N_BarrenJan09Note.pdf|accessdate=2013 ഒക്ടോബർ 18|language=en|month=ജനുവരി|year=2009|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304003719/http://www.portal.gsi.gov.in/gsiImages/information/N_BarrenJan09Note.pdf|url-status=dead}}</ref> പത്തു ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയിൽ ഏകദേശ വൃത്താകാരത്തിൽ {{Coord|12|16|N|93|51|E|}} സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ബാരെൻ ദ്വീപുതന്നെയാണ്, തെക്കനേഷ്യാ പ്രദേശത്തിൽ സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ട ഒരേയൊരു സജീവ [[അഗ്നിപർവ്വതം|അഗ്നിപർവ്വതവും]]. ഈ അഗ്നിപർവ്വതത്തിന് 18 ലക്ഷം (1.8 മില്യൺ) വർഷങ്ങളുടെ പഴക്കം നിർണ്ണയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name="articles.economictimes.indiatimes.com-ക">{{cite news|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-04-11/news/38463527_1_eruptions-volcano-barren-island|title=Barren Island volcano is 1.8 million years old: Study|last=എക്കണോമിക്സ് റ്റൈംസ്|first=ഇന്ത്യാ റ്റൈംസ്|date=ഏപ്രിൽ 11, 2013|language=en|format=പത്ര വാർത്ത|accessdate=2013-10-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131023083110/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2013-04-11/news/38463527_1_eruptions-volcano-barren-island|archivedate=2013-10-23|url-status=live}}</ref> == ഭൂഘടന == [[ചിത്രം:Barren Island 1885.jpg|thumb|left|1885-ലെ ഒരു ഭൂപടം]] സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നും 354 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള ഈ ദ്വീപ് സമുദ്രത്തിന്റെ അടിത്തട്ടിൽ നിന്നും 2250 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള ഒരു സമുദ്രാന്തര അഗ്നിപർവ്വതത്തിന്റെ മുകൾഭാഗമാണ്. ജനവാസം തീരെയില്ലാത്തെ ഈ ദ്വീപിന് ഏകദേശം 3 കിലോ മീറ്ററോളം വീതിയുണ്ട്. രണ്ടു കിലോമീറ്ററോളം വീതിയുള്ള ഇതിന്റെ കാൽഡെറയ്ക്ക് 250 മുതൽ 350 മീറ്റർ വരെ പൊക്കവുമുണ്ട്. അഗ്നിപർവ്വത മുഖം കടലിലേക്കു തുറക്കുന്നത് പടിഞ്ഞാറു ഭാഗത്തേക്കാണ്. ദ്വീപിന്റെ കിഴക്കു വശത്ത് ചെറു ശുദ്ധജല നീരുറവകളും കാണപ്പെടുന്നു.<ref name="volcano.si.edu-ക">{{cite web|url=http://www.volcano.si.edu/volcano.cfm?vnum=0600-01=|title=Barren Island|last=(GVP)|first=The Smithsonian Institution's Global Volcanism Program|year=2013|publisher=The Smithsonian Institution|language=en|accessdate=2013 ഒക്ടോബർ 18}}</ref><ref name="geos.iitb.ac.in-ക" /> == സ്ഥാനം == [[Image:Barren I locale.png|thumb|right|[[ആൻഡമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകൾ|ആൻഡമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകളുടെ]] ഒരു വിഗഹവീക്ഷണവും ബാരെൻ ദ്വീപിന്റെ സ്ഥാനവും (ചുവന്ന വൃത്തം)]] ഇന്ത്യൻ യൂണിയന്റെ കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശമായ ആൻഡമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപസമൂഹത്തിന്റെ ഭാഗമാണ് ബാരെൻ ദ്വീപ്. ഇത് ഭരണ കേന്ദ്രമായ [[പോർട്ട് ബ്ലെയർ|പോർട്ട് ബ്ലെയറിന്റെ]] വടക്കു കിഴക്കു ഭാഗത്ത്, ഏകദേശം 135 കി.മീ ( 84 മൈൽ) അകലെയായി ഈ ദ്വീപു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇന്ത്യാ-മ്യാന്മാർ ടെക്ടോണിക് പ്ലേറ്റുകളുടെ അതിർത്തിയിലുള്ള ഭൂകമ്പപ്രഭവ കേന്ദ്രത്തിന്റെ മധ്യത്തിലായാണ് ഈ അഗ്നിപർവ്വതം നിൽക്കുന്നത്. == എത്തിച്ചേരാൻ == ഇന്ത്യയുടെ തീരദേശ രക്ഷാസേനയുടെയും നാവിക സേനയുടെയും നാവിക വാഹനങ്ങൾക്കു മാത്രമാണ് നിലവിൽ ഈ ദ്വീപിലേക്ക് എത്തിച്ചേരാൻ അനുവാദമുള്ളത്.<ref name="and.nic.in-ക">[http://www.and.nic.in/tourism/barren.php Andaman And Nicobar Administration - Barren Island (Barren Volcano erupts)]</ref> [[പോർട്ട് ബ്ലെയർ|പോർട്ട് ബ്ലെയറിൽ]] നിന്നും പ്രത്യേകം ചാർട്ടു ചെയ്ത ബോട്ടുകൾ വഴി ബാരെൻ ദ്വീപിൽ എത്തിച്ചേരാം. പക്ഷേ ഇന്ത്യൻ വനം വകുപ്പിന്റെ പ്രത്യേക അനുമതിയോടെ മാത്രമേ ഇവിടം സന്ദർശിക്കാൻ കഴിയൂ. വിദേശികൾക്കു ബോട്ടുകളിൽ തീരം വരെ എത്താനുള്ള അനുമതിയേ ഉള്ളൂ, ദ്വീപിൽ ഇറങ്ങാനുള്ള അനുമതി ഇല്ല.<ref name="go2andaman.com-ക" >{{Cite web |url=http://www.go2andaman.com/barren-island/ |title=go2andaman.com - Barren Island – Active Volcano |access-date=2013-10-21 |archive-date=2013-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130806080033/http://www.go2andaman.com/barren-island/ |url-status=dead }}</ref> പോർട്ട് ബ്ലെയറിൽ നിന്നും ദ്വീപിലേക്ക് എത്തിച്ചേരാൻ ഏകദേശം അഞ്ചോ ആറോ മണിക്കൂർ{{Ref_label|ക|ക|none}} എടുക്കും.<ref name="geos.iitb.ac.in-ക" /> == ജീവൻ == ബാരെൻ എന്ന പേരിന്റെ അർഥം തരിശായിക്കിടക്കുന്ന ജനവാസമില്ലാത്ത സ്ഥലം എന്നാണ്.<ref name="malayalam.nativeplanet.com-ക" /> മനുഷ്യ വാസം ഇല്ലാത്ത ദ്വീപാണെങ്കിലും, ചെറിയ ഒരു കൂട്ടം [[ആട്|ആടുകളും]] പക്ഷികളും [[വവ്വാൽ|വവ്വാലുകളും]] [[എലി]]കളും ഈ പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയിലും ഈ ദ്വീപിൽ വസിക്കുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. [[വവ്വാൽ|വവ്വാലുകളിലെ]] ഒരു ഉപവർഗ്ഗമായ [[പറക്കും കുറുക്കൻ]](Flying Fox) എന്നയിനമാണ് ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്നത്. കാൽഡെറയുടെ പുറവശവും അകത്തെ കുറച്ചു ഇടങ്ങളും അഗ്നിപർവ്വത സ്ഫോടനത്തിന്റെ സമയത്തെ ലാവാ പ്രവാഹത്തിൽ നിന്നും രക്ഷപെട്ടിട്ടുള്ളതുകൊണ്ട് ഇടതൂർന്ന പച്ചപ്പും ഇവിടെ കാണാനാകും. രണ്ടു ചെറിയ ശുദ്ധജല നീരുറവകൾ ദ്വീപിന്റെ തെക്കു കിഴക്കു ഭാഗത്തായി കണ്ടെത്തെപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name="geos.iitb.ac.in-ക">{{cite web|url=http://www.geos.iitb.ac.in/dchandra/biexp/|title=Scientific Expedition to Barren Island (Andaman Islands, Indian Ocean)|year=2003|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120402212557/http://www.geos.iitb.ac.in/dchandra/biexp/|archivedate=2012-04-02|accessdate=June 2013|url-status=live}}</ref><ref name="malayalam.nativeplanet.com-ക" /> === കാട്ടാടുകൾ === ഇവിടെ കാണുന്ന ആടുകൾ വന്യമായി ജീവിക്കുന്നവയാണെങ്കിലും ഒരു പ്രത്യേക വർഗ്ഗമല്ലെന്നും വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് ഇവിടെ എത്തിയ നാവികരാരെങ്കിലും ഇവിടെ വിട്ടിട്ടുപോയവയായിരിക്കണം എന്നുമാണ് പുതിയ നിഗമനം. പ്രകൃതി നിർദ്ധാരണം വഴി ആടുകൾ കടലിലെ ഉപ്പു വെള്ളം കുടിച്ചു ജീവിക്കാൻ കഴിവു നേടിയവയായിട്ട് ആദ്യ കാലങ്ങളിൽ വിശ്വസിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. എന്നാൽ അടുത്ത കാലത്തായി ചില ചെറു നീരുറവകൾ കണ്ടുപിടിക്കപ്പെടുകയും, അവിടങ്ങളിലെ ശുദ്ധജലം കുടിച്ചാണിവ കഴിയുന്നതെന്നുമാണ് ഇപ്പോൾ അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നത്.<ref name="geos.iitb.ac.in-ക" /><ref name="malayalam.nativeplanet.com-ക" >{{cite web|first=മലയാളം|last=നേറ്റീവ് പ്ലാനെറ്റ്|title=ബാരെൻ ഐലൻഡ്, ആൻഡമാൻ ആൻഡ് നിക്കോബാർ|url=http://malayalam.nativeplanet.com/andaman-nicobar/attractions/barren-island/|accessdate=2013 ഒക്ടോബർ 23}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == സ്ഫോടന ചരിത്രം == [[File:Barren island - arijay prasad.jpg|thumb|2014-ൽ പുകവമിക്കുന്നു.]] ക്രി.വ. 1787 ലാണ് ബാരെൻ ദ്വീപിന്റെ ആദ്യ സ്ഫോടനം രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. അതിനു ശേഷം പത്തിൽ കൂടുതൽ തവണ ഈ പർവ്വതം പൊട്ടിത്തെറിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2005 മുതൽ 2007 വരെ നീണ്ടു നിന്ന ഇതിന്റെ സ്ഫോടനം 2004-ലെ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ വിനാശകാരിയായ സുനാമി-ഭൂകമ്പത്തിന്റെ തുടർച്ചയായുണ്ടായതായും അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.vulkaner.no/v/volcan/submarin/barrenis.html|title= Barren Island, Andaman Islands, Indian Ocean|author=Jørgen S. Aabech|accessdate=June 2013}}</ref> ഈ അഗ്നി പർവ്വതത്തിന്റെ സ്ഫോടന ചരിത്രം ഏകദേശം താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്ന പ്രകാരമാണ്.<ref name="volcano.si.edu-ക" /> {| class="wikitable sortable" ! മുതൽ !! വരെ !! തെളിവ് |- | 2013 ഒക്ടോബർ 12 || 2016 ഫെബ്രുവരി 15 (തുടരുന്നു.) || ചരിത്രപരമായ നിരീക്ഷണം |- | 2013 ഫെബ്രുവരി 16 || 2013 ഫെബ്രുവരി 16 || ചരിത്രപരമായ നിരീക്ഷണം |- | 2010 സെപ്റ്റംബർ 17 || 2011 ജൂൺ 22 || ചരിത്രപരമായ നിരീക്ഷണം |- | 2008 മെയ് 13 || 2010 ഏപ്രിൽ 19 (?) || ചരിത്രപരമായ നിരീക്ഷണം |- | 2005 മെയ് 26 || 2007 ഡിസംബർ 23 (?) || ചരിത്രപരമായ നിരീക്ഷണം |- | 2000 ജനുവരി || അറിയപ്പെട്ടിട്ടില്ല || ഉറപ്പില്ലാത്തവ |- | 1994 ഡിസംബർ 20 (അതിനു മുൻപോ) || 1995 ജൂൺ 5 ± 8 ദിവസങ്ങൾ || ചരിത്രപരമായ നിരീക്ഷണം |- | 1991 മാർച്ച് 29 || 1991 ഒക്ടോബർ 31 ± 7 ദിവസങ്ങൾ || ചരിത്രപരമായ നിരീക്ഷണം |- | 1852 || അറിയപ്പെട്ടിട്ടില്ല || ഉറപ്പില്ലാത്തവ |- | 1832 മാർച്ച് || അറിയപ്പെട്ടിട്ടില്ല || ചരിത്രപരമായ നിരീക്ഷണം |- | 1803 നവംബർ || 1804 Jan 31 (അതിനു ശേഷമോ) || ചരിത്രപരമായ നിരീക്ഷണം |- | 1795 ഡിസംബർ 20 || 1795 ഡിസംബർ 21 (അതിനു ശേഷമോ) || ചരിത്രപരമായ നിരീക്ഷണം |- | 1789 മാർച്ച് 24 || അറിയപ്പെട്ടിട്ടില്ല || ചരിത്രപരമായ നിരീക്ഷണം |- | 1787 മെയ് 12 || അറിയപ്പെട്ടിട്ടില്ല || ചരിത്രപരമായ നിരീക്ഷണം |- | 8060 BCE ± 100 വർഷങ്ങൾ || അറിയപ്പെട്ടിട്ടില്ല || ഉറപ്പായത് , Tephrochronology |} == കുറിപ്പുകൾ == ക.{{Note_label|ക|ക|none}} ക്രി.വ. 2003-ലെ ഡിപ്പാർട്ടുമെന്റ് ഓഫ് എർത്ത് സയൻസ്, ഐ.ഐ.ടി ബോംബേ- പര്യവേഷണ യാത്രാ വിവരണം അനുസരിച്ചുള്ള കണക്കുകൾ. == ഇതും കാണുക == {{Commonscat|Barren Island (Andaman Islands)}} * [[നാർകോണ്ഡം ദ്വീപ്]] * [[ഇന്ത്യയിലെ ദ്വീപുകളുടെ പട്ടിക]] * [[ഇന്ത്യയിലെ അഗ്നിപർവ്വതങ്ങളുടെ പട്ടിക]] == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2}} == പുറം കണ്ണികൾ == * [http://www.volcanolive.com/barrenisland.html Volcano Live - Barren Island Volcano - John Seach] * [http://www.youtube.com/watch?v=MmOO4XJQMzU യൂട്യൂബിലെ വീഡിയോ] * [http://www.mapsofindia.com/andaman-nicobar-islands/state-tourism/islands.html mapsofindia - Islands of Andaman and Nicobar] * [http://shodhganga.inflibnet.ac.in/handle/10603/7496 പഠന റിപ്പോർട്ട്, Department of Geology, Maharaja Sayajirao University of Baroda, By : Alok Kumar], [http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/7496/8/08_chapter%203.pdf ചാപ്റ്റർ-3] * {{cite book|title=Asiatic Researches|publisher=Asiatick Society|url=http://books.google.co.in/books?id=NiUoAAAAYAAJ&pg=PA412|accessdate=2013 ഡിസംബർ 29|location=Calcutta, India|page=412|language=en|chapter=XXXVIII ON BARREN ISLAND, AND ITS VOLCANO}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ അഗ്നിപർവ്വതങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ആന്തമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകളിലെ ദ്വീപുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:സജീവ അഗ്നിപർവ്വതങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ജനവാസമില്ലാത്ത ദ്വീപുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ദ്വീപുകൾ]] mfhl2211df2ziv43yqa57ep1w4yipe8 മേസോൻ ഇക്കോകു 0 266202 4675194 4648155 2026-10-11T06:23:35Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675194 wikitext text/x-wiki {{Infobox animanga/Header | name = | image = [[File:Maison Ikkoku vol01.jpg|230px]] | caption = Volume 1 of ''Maison Ikkoku'' released by Viz Media on October 2003. | ja_kanji = めぞん一刻 | ja_romaji = Mezon Ikkoku | genre = [[Romantic comedy]] }} {{Infobox animanga/Print | type = manga | author = [[Rumiko Takahashi]] | publisher = [[Shogakukan]] | publisher_en = {{flagicon|United States}} [[Viz Media]] | demographic = ''[[Seinen manga|Seinen]]'' | magazine = [[Big Comic Spirits]] | first = 1980 | last = 1987 | volumes = 15 | volume_list = List of Maison Ikkoku chapters }} {{Infobox animanga/Video | type = tv series | director = Kazuo Yamazaki<br/>Takashi Annō<br />Naoyuki Yoshinaga | producer = | writer = | music = | studio = [[Studio Deen]] | licensee = {{flagicon|Canada}} {{flagicon|United States}} [[Viz Media]] | network = [[Fuji Television]] | first = March 26, 1986 | last = March 2, 1988 | episodes = 96 | episode_list = List of Maison Ikkoku episodes }} {{Infobox animanga/Video | type = live film | title = Apartment Fantasy | director = [[Shinichiro Sawai]] | producer = | writer = | music = | studio = [[Toei Company]] | released = October 10, 1986 | runtime = 97 minutes }} {{Infobox animanga/Video | type = film | title = The Final Chapter | director = [[Tomomi Mochizuki]] | producer = | writer = | music = | studio = [[Ajia-do Animation Works]] | released = February 6, 1988 | runtime = 66 minutes }} {{Infobox animanga/Video | type = ova | title = Through the Passing Seasons | director = | producer = | writer = | music = | studio = Kitty Film | released = September 25, 1988 | runtime = 90 minutes }} {{Infobox animanga/Video | type = ova | title = Shipwrecked on Ikkoku Island | director = [[Kenichi Maejima]] | producer = | writer = | music = | studio = [[Magic Bus (studio)|Magic Bus]]<br/>[[Kitty Film]] | released = January 31, 1991 | runtime = 23 minutes }} {{Infobox animanga/Video | type = ova | title = Prelude: When the Cherry Blossoms Return in the Spring | director = | producer = | writer = | music = | studio = Kitty Film | released = June 25, 1992 | runtime = 27 minutes }} {{Infobox animanga/Video | type = live tv film | director = [[Katsuhide Motoki]] | producer = | writer = | music = | studio = | network = [[TV Asahi]] | released = May 12, 2007 | runtime = }} {{Infobox animanga/Video | type = live tv film | director = [[Akabane Hiroshi]] | producer = | writer = | music = | studio = | network = [[TV Asahi]] | released = July 26, 2008 | runtime = }} {{Infobox animanga/Footer}} [[പ്രമാണം:Maison_Ikkoku_Logo.png|ലഘുചിത്രം|വലത്ത്‌]] റുമികോ തകഹാഷി എഴുതി വരച്ച ഒരു [[ജാപ്പനീസ് ഭാഷ|ജാപ്പനീസ്]] [[ചിത്രകഥ]]<nowiki/>യാണ് {{nihongo3|Maison Ikkoku|めぞん一刻|'''മേസോൻ ഇക്കോകു'''}}. 1980 മുതൽ വരെ ''ബിഗ്‌ കോമിക് സ്പിരിട്സ്'' എന്ന മാസികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഈ കഥ, യുസാക്കു ഗോധായ് എന്ന ഒരു ചെറുപ്പകാരന്റെയും അവൻ താമസിക്കുന്ന മേസോൻ ഇക്കോകു താമസകേന്ദ്രത്തിൽ എത്തുന്ന ക്യോകോ ഒട്ടോനാഷി എന്ന പുതിയ നോക്കിനടത്തിപ്പുകാരിയുടേയും പ്രേമകഥയാണ് പ്രതിപാദിക്കുന്നത്. 1986 ൽ ഇതേ പേരിൽ 96 എപിസോഡ് ഉള്ള ആനിമേഷൻ പരമ്പരയും വന്നിട്ടുണ്ട് .<ref>{{Cite web |url=http://www.nihonreview.com/anime/maison-ikkoku/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-11-20 |archive-date=2011-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110429025200/http://www.nihonreview.com/anime/maison-ikkoku |url-status=dead }}</ref> ഈ കഥയുടെ ചലച്ചിത്ര ആവിഷ്കാരം 1986 ൽ ഇതേ പേരിൽ പുറത്തിറങ്ങി . <ref>{{IMDb title|tt0194129|മേസോൻ ഇക്കോകു (ചലച്ചിത്രം)}}</ref> ==അവലംബം == {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://www.viz.com/products/products.php?series_id=98 Maison Ikkoku Manga Product Page at Viz.com] * [https://web.archive.org/web/20130709041545/http://pingshan.parfait.ne.jp/maison2.html The Small Dictionary of Maison Ikkoku] * [http://www.tv-asahi.co.jp/ikkokukan/ TV Asahi TV drama site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060811124923/http://www.tv-asahi.co.jp/ikkokukan/ |date=2006-08-11 }} {{In lang|ja}} * [http://www.tv.com/maison-ikkoku/show/15189/episode_guide.html TV.com Episode Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090426054247/http://www.tv.com/maison-ikkoku/show/15189/episode_guide.html |date=2009-04-26 }} [[വർഗ്ഗം:ചിത്രകഥകൾ]] mql1y0k8im22qe377obwq7ft72fu0ui ഫ്രിഡ്ചോഫ് നാൻസെൻ 0 307066 4675096 3655544 2026-10-10T18:14:42Z 9abee7 223904 4675096 wikitext text/x-wiki {{PU|Fridtjof Nansen}} {{Infobox person | name = ഫ്രിഡ്ചോഫ് നാൻസെൻ | image = Fridtjof Nansen LOC 03377u-3.jpg | image_size = | alt = Head and shoulders portrait of Fridtjof Nansen, facing half-right. He has close-cropped hair, a wide, fair moustache and is wearing a heavy fur coat. | birth_date = {{birth date|df=yes|1861|10|10}} | death_date = {{death date and age|df=yes|1930|5|13|1861|10|10}} | birth_place = സ്റ്റോർ ഫ്രോവൻ, [[ഓസ്ലൊ|ക്രിസ്റ്റ്യാനിയ]], [[സ്വീഡൻ-നോർവേ]] | death_place = [[പോൾഹോഗ്ദ]], ലൈസാക്കർ, നോർവേ | education = [[ഓസ്‌ലോ സർവകലാശാല|റോയൽ ഫ്രെഡറിക് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] | spouse = {{ubl|{{marriage|[[ഇവ നാൻസെൻ|ഇവ സാർസ്]]|1889|1907|reason=died}}|{{marriage|സിഗ്രൺ മുന്തെ|1919}}}} | children = 5 | parents = ബാൾഡൂർ നാൻസെൻ, അഡിലെയ്ഡ് നാൻസെൻ | occupation = ശാസ്ത്രജ്ഞൻ, പര്യവേക്ഷകൻ, മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകൻ | awards = {{ubl|[[സമാധാനത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം]] (1922)|[[കോൺസ്റ്റന്റൈൻ മെഡൽ]] (1907)|[[കല്ലം ജിയോഗ്രാഫിക്കൽ മെഡൽ]] (1897)|[[Great Gold Medal of Exploration and Journeys of Discovery]] (1897)|[[Patron's Medal]] (1891)|[[Swedish Society for Anthropology and Geography|''Vega'' Medal]] (1889)}} | religion = None<ref>{{cite journal |last=Nansen |first=Fridtjof |title=Min tro |url=http://www.amscan.org/SR%20Spring%2005%20p01-53_SR%20Spring%2005%20p01-57.pdf |journal=Nansens røst, andre bind |year=1929 |page=1 |accessdate=1942 |archive-date=2013-12-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131228165313/http://www.amscan.org/SR%20Spring%2005%20p01-53_SR%20Spring%2005%20p01-57.pdf |url-status=dead }}</ref> | influences = | signature = Fridtjof Nansen (signature).svg }} '''ഫ്രിഡ്ചോഫ് നാൻസെൻ''' (Fridtjof Wedel-Jarlsberg Nansen; {{IPA|no|ˈfrɪ̂tːjɔf ˈnɑ̀nsn̩|lang}}; 10 ഒക്ടോബർ 1861 - 13 മേയ് 1930) 1922 ലെ സമാധാനത്തിനുള്ള [[നോബൽ സമ്മാനം]] നേടിയ [[നോർവെ|നോർവെക്കാരൻ]] ആയിരുന്നു. ഇദ്ദേഹം പര്യവേക്ഷകൻ, ശാസ്ത്രജ്ഞൻ, നയതന്ത്രജ്ഞൻ, മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകൻ എന്നീ നിലകളിലും പ്രസിദ്ധനായിരുന്നു. ബാല്യകാലത്ത്‌ ഐസ് സ്കേറ്റിംഗിൽ അസാമാന്യ പാടവം ഇദ്ദേഹം പ്രകടമാക്കിയിരുന്നു. 1888ൽ [[ഗ്രീൻലാൻഡ്|ഗ്രീൻലാൻഡിന്റെ]] അറിയപ്പെടാത്ത ഉൾഭാഗങ്ങളിലേക്ക് ഇദ്ദേഹം പര്യവേഷണം നയിച്ചു. ആ സമയത്ത് 86°14′ എന്ന അക്ഷാംശ രേഖാപ്രദേശത്ത് ആദ്യമായി എത്തിയതിന്റെ ബഹുമതി ഇദ്ദേഹം കരസ്ഥമാക്കി. ആ കാലത്ത് മനുഷ്യൻ എത്തിയ ഭൂമിയുടെ ഏറ്റവും വടക്കുള്ള പ്രദേശമായിരുന്നു അത്. 1893–96 കാലത്തെ ആ പര്യവേഷണത്തിനു ശേഷം അദ്ദേഹം പര്യവേഷണ യാത്രകൾക്ക് വിരാമമിട്ടു. നാൻസെൻ ആവിഷ്കരിച്ച ധ്രുവപ്രദേശ യാത്രകൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള തരം വസ്ത്രങ്ങൾ, യാത്രാ സാമഗ്രികൾ, പര്യവേഷണ രീതികൾ തുടങ്ങിയവ തുടർന്നുള്ള പര്യവേഷകർ പിൻതുടർന്നു. [[ഓസ്ലൊ|ക്രിസ്റ്റ്യാനിയയിലെ]] [[റോയൽ ഫ്രെഡറിക് സർവകലാശാല|റോയൽ ഫ്രെഡറിക് സർവകലാശാലയിൽ]] നിന്ന് [[ജന്തുശാസ്ത്രം]] പഠിച്ച നാൻസെൻ, പിന്നീട് ബെർഗൻ സർവകലാശാലാ മ്യൂസിയത്തിൽ ക്യൂറേറ്ററായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. അവിടെ താഴ്ന്ന വർഗ്ഗത്തിൽപ്പെട്ട സമുദ്രജീവികളുടെ കേന്ദ്ര നാഡീവ്യൂഹത്തെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം നടത്തിയ ഗവേഷണം അദ്ദേഹത്തിന് ഡോക്ടറേറ്റ് നേടിക്കൊടുക്കുകയും, [[ന്യൂറോൺ സിദ്ധാന്തം]] (neuron doctrine) രൂപീകരിക്കുന്നതിന് സഹായിക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട്, ഇതേ വിഷയത്തിലുള്ള ഗവേഷണത്തിന് ന്യൂറോ സയന്റിസ്റ്റായ [[സാന്തിയാഗോ റമോൺ ഐ കക്സാൽ]] 1906-ൽ [[വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം]] നേടി.<ref>{{Cite journal | author = J. S. Edwards & R. Huntford | title = Fridtjof Nansen: from the neuron to the North Polar Sea | journal = [[Endeavour (journal)|Endeavour]] | volume = 22 | issue = 2 | pages = 76–80 | year = 1998 | doi = 10.1016/s0160-9327(98)01118-1 | pmid = 9719772 }}</ref> 1896-നുശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന ശാസ്ത്രീയ താൽപ്പര്യം [[സമുദ്രശാസ്ത്രം|സമുദ്രശാസ്ത്രത്തിലേക്ക്]] മാറി; ഗവേഷണത്തിന്റെ ഭാഗമായി പ്രധാനമായും വടക്കൻ അറ്റ്ലാന്റിക് സമുദ്രത്തിൽ നിരവധി ശാസ്ത്രീയ പര്യവേഷണയാത്രകൾ നടത്തിയ അദ്ദേഹം, ആധുനിക സമുദ്രശാസ്ത്ര ഉപകരണങ്ങളുടെ വികസനത്തിലും നിർണ്ണായക സംഭാവനകൾ നൽകി. ജീവിതത്തിന്റെ അവസാന ദശകത്തിൽ അദ്ദേഹം [[സർവ്വരാജ്യസഖ്യം|സർവ്വരാജ്യസഖ്യത്തിന്]] വേണ്ടി പ്രവർത്തിച്ചു. 1921 ൽ സർവ്വരാജ്യസഖ്യത്തിന്റെ [[അഭയാർത്ഥികൾക്കായുള്ള ഹൈക്കമ്മീഷണർ]] ആയിരുന്നു നാൻസെൻ. [[ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന്റെ]] ഇരകളായ അനവധി അഭയാർഥികളെ പുനരധിവസിപ്പിക്കാൻ നാൻസെൻ അക്ഷീണം പ്രയത്നിച്ചു. ഈ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് അദ്ദേഹത്തിനു 1922 ലെ [[സമാധാനത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം]] ലഭിച്ചു. അദ്ദേഹം കൊണ്ടുവന്ന പദ്ധതികളിൽ ഒന്നായിരുന്നു പൗരത്വമില്ലാത്തവർക്കായുള്ള ''[[നാൻസെൻ പാസ്‌പോർട്ട്]]''; 50-ലധികം രാജ്യങ്ങൾ അംഗീകരിച്ചിരുന്ന ഒരു രേഖയായിരുന്നു അത്. ധ്രുവ പ്രദേശങ്ങളിലെ നിരവധി പ്രദേശങ്ങൾക്ക് നാൻസെന്റെ ബഹുമാനാർത്ഥം നാമകരണം നടന്നിട്ടുണ്ട്. ==അവലംബം== {{reflist}} {{Nobel Peace Prize}} [[വർഗ്ഗം:സമാധാനത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം ലഭിച്ചവർ]] 6zq7qjyola2wk839drozqkqc200w3wc യൂറോപ്പിലെ നദികളുടെ പട്ടിക 0 339363 4675092 3927479 2026-10-10T17:59:22Z Kent Wang 223535 Castelo de São Jorge DSC 0034 (17293550541).jpg 4675092 wikitext text/x-wiki '''യൂറോപ്പിലെ നദികളുടെ പട്ടിക''' യൂറോപ്പിലെ പ്രധാന നദികളുടെ പട്ടികയാണിത്. [[Image:Europäische Wasserscheiden.png|thumb|400px|Main European drainage divides (red lines) separating catchments (grey regions)]] These are the main '''[[river]]s''' in [[Europe]] (ecologically, the extreme west of the [[Palearctic]] [[ecozone]] - which includes [[Russia]] in the east). See each article for their [[tributaries]], drainage areas, etc. For clarity, only rivers longer than 100 kilometres (or very significant in another way) are shown in this list. Shorter rivers can be found in the lists by country. ==നീളം കൂടിയ നദികൾ== 200കി. മീ. മുകളിൽ നീളമുള്ളവ: {| class="wikitable sortable" | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''River''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''km''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''[[mile|mi]]''' | align="center" styleF="background:#f0f0f0;"|'''Draining into'''<br/>('''tributary of''') |- | [[വോൾഗ നദി]]||3,692||2,294||[[കാസ്പിയൻ കടൽ]]<ref>Dècouvre L'EUROPE</ref> |- | [[ഡാന്യൂബ്]]||2,860||1,780||[[കരിങ്കടൽ]] |- | [[ഉറാൽ നദി]]||2,428||1,509||[[കാസ്പിയൻ കടൽ]] |- | [[ഡ്നിപ്പർ നദി]]||2,290||1,420||[[കരിങ്കടൽ]] |- | [[ഡോൺ നദി (റഷ്യ)|ഡോൺ]]||1,950||1,210||[[അസോവ് കടൽ]] |- | [[പെചോറ നദി|പെചോറ]]||1,809||1,124||[[ബാറെന്റ്സ് കടൽ]] |- | [[കാമാ നദി|കാമ]]||1,805||1,221||കാസ്പിയൻ കടൽ ([[വോൾഗ]]) |- | [[ഉത്തര ഡിവിന നദി|ഉത്തര ഡിവിന]]&ndash;[[വൈചെഗ്ദ നദി|വൈചെഗ്ദ]]||1,774||1,102||[[വൈറ്റ് കടൽ]] |- | [[ഒക നദി|ഒക]]||1,500||932||കാസ്പിയൻ കടൽ(വോൾഗ) |- | [[ബെലേയ നദി (കമ)|ബെലായ]]||1,430||889||കാസ്പിയൻ കടൽ ([[Kama River|Kama]]) |- | [[Dniester]]||1,362||846||[[കരിങ്കടൽ]] |- | [[റൈൻ]]||1,236||768||[[വടക്കൻ കടൽ]] |- | [[എൽബ് നദി]]||1,091||678||[[വടക്കൻ കടൽ]] |- | [[ഡോനെറ്റ്സ് നദി|Donets]]||1,050||653||Black Sea (Don) |- | [[വിസ്തുല നദി|വിസ്തുല]]||1,047||651||[[ബാൾട്ടിക്]] |- | [[ടാഗസ് നദി]]||1,038||645||[[Atlantic Ocean]] |- | [[Daugava River|Daugava]]||1,020||630||Baltic Sea |- | [[Loire (river)|Loire]]||1,013||629||Atlantic Ocean |- | [[Tisza]]||965||603||Black Sea (Danube) |- | [[പ്രുത് നദി|Prut]]||953||592||Black Sea (Danube) |- | [[Sava]]||940||586||Black Sea (Danube) |- | [[Neman River|Neman]]||937||582||Baltic Sea |- | [[Meuse (river)|Meuse]]||925||575||[[വടക്കൻ കടൽ]] |- | [[എബ്രൊ]]||910||570||[[Mediterranean Sea|Mediterranean]] |- | [[Douro]]||897||557||Atlantic Ocean |- | [[കുബാൻ നദി|കുബാൻ]]||870||540||Sea of Azov |- | [[Mezen River|Mezen]]||857||533||Barents Sea |- | [[Oder]]||854||531||Baltic Sea |- | [[Rhône]]||813||505||Mediterranean |- | [[വാർട]]||808||502||Baltic Sea (Vistula) |- | [[Mureș River|Mureș]]||789||493||Black Sea (Tisza&nbsp;— Danube) |- | [[സീൻ നദി]]||776||482||Atlantic Ocean |- | [[Bug River|Bug]]||772||480||Baltic Sea (Vistula) (Narew) |- | [[Göta älv]]-[[Klarälven]]||756||470|| [[Kattegat]] |- | [[ദ്രാവ]]||749||465||Black Sea (Danube) |- | [[Guadiana]]||742||461||[[അറ്റ്ലാന്റിക് സമുദ്രം]] |- | [[Siret River|Siret]]||706||439||[[കരിങ്കടൽ]] (ഡാന്യൂബ്) |- | [[പോ നദി|പൊ]]||682||424||[[അഡ്രിയാറ്റിക് കടൽ]] |- | [[Guadalquivir]]||657||408||അറ്റ്ലാന്റിക് സമുദ്രം |- | [[Glomma]]||621||386||[[Skagerrak]] |- | [[Olt River|Olt]]||615||382||[[കരിങ്കടൽ]] (Danube) |- | [[നേവ നദി|നേവ]]&ndash;[[Svir River|Svir]]&ndash;[[Suna River|Suna]]||578||361||[[ബാൾട്ടിക് കടൽ]] |- | [[Kemijoki]]||550||342||Baltic Sea |- | [[Moselle (river)|Moselle]]||545||338||North Sea (Rhine) |- | [[Dal River]]||542||337||Baltic Sea |- | [[Torne]]||522||324||Baltic Sea |- | [[Narew]]||484||301||Baltic Sea (Vistula) |- | [[Maritsa]]/Evros||480||298||[[ഈജിയൻ കടൽ]] |- | [[Mur (river)|Mur]]||480||298||Black Sea (Danube) (Drava) |- | [[Ume River]]||467||290||Baltic Sea |- | [[Ångerman River]]||463||288||Baltic sea |- | [[Lule River]]||461||287||Baltic Sea |- | [[Kalix River]]||461||287||Baltic Sea |- | [[Vindel River]]||453||281||Baltic Sea (Ume River) |- | [[San (river)|San]]||443||275||Baltic Sea (Vistula) |- | [[Ljusnan]]||443||275||Baltic Sea |- | [[Skellefte River]]||440||273||Baltic Sea |- | [[Indal River]]||430||267||Baltic Sea |- | [[Vltava]]||430||267||Baltic Sea (Elbe) |- | [[Ialomița River|Ialomița]]||417||259||Black Sea (Danube) |- | [[Struma (river)|Struma]]||415||258||Aegean Sea |- | [[Adige]] ||410||255||Adriatic Sea |- | [[Tiber]] ||406||254||Mediterranean |- | [[Váh]] ||406||252||Black Sea (Danube) |- | [[Pite River]]||402||250||Baltic Sea |- | [[Faxälven]]||399||248||Baltic Sea (Ångerman River) |- | [[Ljungan]]||399||248||Baltic Sea |- | [[Vardar]]||388||241||Aegean Sea |- | [[Someș River|Someș]]||388||241||Black Sea (Danube) (Tisa) |- | [[Paatsjoki]]&ndash;[[Ivalo (river)|Ivalojoki]]||380||236||Barents Sea |- | [[Muonionjoki]]||380||236||Baltic Sea (Torne) |- | [[Iijoki]]||370||230||Baltic Sea |- | [[Iskar (river)|Iskar]]||368||228||[[Black Sea]] (Danube) |- | [[River Shannon]]||361||224||Atlantic Ocean |- | [[Numedalslågen]]||359||223||[[Skagerrak]] |- | [[Vorma]]&ndash;[[Gudbrandsdalslågen]]||358||222||Skagerrak ([[Glomma]]) |- | [[Morava (river)|Morava]]||354||220||Black Sea (Danube) |- | [[River Severn]]||354||220||Atlantic Ocean |- | [[Argeș River|Argeș]]||350||217||Black Sea (Danube) |- | [[Tundzha]]||350||217||Aegean Sea (Maritsa) |- | [[Tana (Norway)|Tana]]&ndash;[[Anarjohka]]||348||216||Barents Sea |- | [[Thames]]||346||215||[[North Sea]] |- | [[Drina]]||346||215||Black Sea (Danube) (Sava) |- | [[Jiu River|Jiu]]||339||211||Black Sea (Danube) |- | [[Timiș River|Timiș]]||339||211||Black Sea (Danube) |- | [[Drin (river)|Drin]]||335||208||Adriatic Sea |- | [[Haliacmon]]||322||200||Aegean Sea |- | [[Västerdal River]]||315||196||Baltic Sea ([[Dal River]]) |- | [[West Morava]]/(Zapadna Morava)||308||191||Black Sea (Danube) (Great Morava) |- | [[Drammenselva]]&ndash;[[Begna]]||308||191||Skagerrak |- | [[Norrström]]||306||190||Baltic Sea |- | [[Buzău River|Buzău]]||302||188||Black Sea (Danube) (Siret) |- | [[Ounasjoki]]||300||186||Baltic Sea ([[Kemijoki]]) |- | [[Kupa]]||297||185||Black Sea (Danube) (Sava) |- | [[South Morava]]/(Južna Morava)||295||183||Black Sea (Danube) (Great Morava) |- | [[Dâmbovița River|Dâmbovița]]||286||178||Black Sea (Danube) (Argeș) |- | [[Yantra (river)|Yantra]]||285||177||Black Sea (Danube) |- | [[Motala ström]]||285||177||Baltic Sea |- | [[Bistrița River (Siret)|Bistrița]]||283||176||Black Sea (Danube) (Siret) |- | [[Jijia River (Prut)|Jijia]]||275||171||Black Sea (Danube) (Prut) |- | [[Vjosë]]/Aoos||272||169||Adriatic Sea |- | [[River Bosna|Bosna]]||271||168||Black Sea (Danube) (Sava) |- | [[Skiensvassdraget]]||271||168||Skagerrak |- | [[Fjällsjöälven]]||263||163||Baltic Sea (Ångerman River) |- | [[Lainio River]]||260||162||Baltic Sea (Torne) |- | [[Snarumselva]]&ndash;[[Hallingdalselva]]||257||160||Skagerrak (Drammenselva) |- | [[Bega River, Romania and Serbia|Bega]]||256||159||Black Sea (Danube) (Tisa) |- | [[Otra]]||247||155||Skagerrak |- | [[Gullspångsälven]]&ndash;[[Svartälven]]||246||153||Kattegat ([[Göta älv]]) |- | [[Kamchiya]]||245||152||Black Sea |- | [[Ätran (river)|Ätran]]||243||151||Kattegat |- | [[Arno]]||241||150||[[Ligurian Sea]] |- | [[Öre River]]||240||149||Baltic Sea |- | [[Altaelva]]||240||149||[[Norwegian Sea]] |- | [[Gide River]]||239||148||Baltic Sea |- | [[Lesser Lule River]]||238||148||Baltic Sea ([[Lule River]]) |- | [[Kitinen]]||235||146||Baltic Sea (Kemijoki) |- | [[Vrbas (river)|Vrbas]]||235||146||Black Sea (Danube) (Sava) |- | [[Mondego River|Mondego]]||234||145||Atlantic Ocean |- | [[Lagan River (Sweden)|Lagan]]||232||144||Kattegat |- | [[Neretva]]||230||143||[[Adriatic Sea]] |- | [[Nestos River|Nestos]]||230||143||Aegean Sea |- | [[Þjórsá]]||230||143||Atlantic Ocean |- | [[Namsen]]||229||142||Norwegian Sea |- | [[Emån]]||229||142||Baltic Sea |- | [[Byske River]]||228||142||Baltic Sea |- | [[Luiro]]||227||141||Baltic Sea (Kemijoki) |- | [[Vojmån]]||225||140||Baltic Sea (Ångerman River) |- | [[Vedea River|Vedea]]||224||139||Black Sea (Danube) |- | [[Nidelva (Aust-Agder)|Nidelva]]||222||138||Skagerrak |- | [[Rissajåkkå]]||221||137||Baltic Sea ([[Lule River]]) |- | [[Achelous River|Achelous]]||220||137||[[Ionian Sea]] |- | [[Råne River]]||217||135||Baltic Sea |- | [[Pineios (Thessaly)|Pineios]]||216||134||Aegean Sea |- | [[River Wye]]||215||134||[[Severn Estuary]] |- | [[Crna (river)|Crna]]||207||129||Aegean Sea (Vardar) |- | [[Ängesån]]||206||128||Baltic Sea ([[Kalix River]]) |- | [[Jökulsá á Fjöllum]]||206||128||[[Greenland Sea]] |- | [[Eidselva]]&ndash;[[Tokke (river)|Tokke]]&ndash;[[Songa (river)|Songa]]||205||127||Skagerrak (Skiensvassdraget) |- | [[Lögde River]]||204||127||Baltic Sea |- | [[Kymijoki]]||204||127||Baltic Sea |- | [[Stångån]]||202||126||Baltic Sea (Motala ström) |- | [[Helge River]]||202||126||Baltic Sea |- | [[Randselva]]&ndash;[[Dokka (river)|Dokka]]||200||124||Skagerrak (Drammenselva&ndash;Begna) |- |} In the list below, the European rivers are grouped by the sea or ocean into which they flow. They are sorted along the coastline of the seas and oceans. Rivers that flow into other rivers are sorted in [[orographic order]], i.e., by the proximity of their points of confluence to the sea. :''Note for additions: please remember to add the city where the river meets for each river.'' ==[[Barents Sea]] and [[White Sea]] ([[Arctic Ocean]])== The rivers in this section are sorted east ([[Novaya Zemlya]]) to west ([[North Cape, Norway]]). '''In Russia''': *[[Pechora River|Pechora]] (north-east of [[Naryan-Mar]]) **[[Usa River (Komi Republic)|Usa]] (west of [[Usinsk]]) ***[[Kolva River (Usa)|Kolva]] (near Usinsk) *[[Northern Dvina]] (in [[Severodvinsk]]) **[[Pinega River|Pinega]] (in [[Ust-Pinega]]) **[[Yemtsa River|Yomtsa]] (near [[Bolshaya Gora]]) **[[Vaga River|Vaga]] (near [[Bereznik, Vinogradovsky District, Arkhangelsk Oblast|Bereznik]]) **[[Uftyuga River (Arkhangelsk Oblast)|Uftyuga]] (near [[Krasnoborsk, Arkhangelsk Oblast|Krasnoborsk]]) **[[Vychegda River|Vychegda]] (in [[Kotlas]]) ***[[Vishera River, Komi Republic|Vishera]] **[[Yug River|Yug]] (in [[Veliki Ustyug]]) **[[Sukhona River|Sukhona]] (in [[Veliki Ustyug]]) *[[Mezen River|Mezen]] (near [[Mezen, Mezensky District, Arkhangelsk Oblast|Mezen]]) *[[Onega River|Onega]] (in [[Onega, Russia|Onega]]) '''In Norway''': *[[Paatsjoki]]/Pasvikelva (into [[Bøkfjord]] near [[Kirkenes]]) *[[Näätämö River|Näätämö]]/Neidenelva (into [[Neidenfjord]] near [[Neiden, Finnmark|Neiden]]) *[[Tana River (Norway)|Tanaelva]] (into [[Tanafjord]] north of [[Tana Bru]]) **[[Karasjohka]] (near [[Karigasniemi]]) **[[Anarjohka]] (near Karigasniemi) *[[Lakselva]] (into [[Porsangerfjorden]] in [[Lakselv]]) ==Atlantic Ocean== ===On [[Iceland]]=== [[Image:Tindfjallajökull Sept. 2004.jpg|thumb|right|200px|The river Þjórsá with the glaciers Tindfjallajökull and Eyjafjallajökull]] *[[Jökulsá á Fjöllum]] (north coast) *[[Þjórsá]] (south coast) ===Norwegian coast=== '''In Norway''': *[[Altaelva]] (in [[Alta, Norway|Alta]] into [[Altafjord]] in western [[Finnmark]]) *[[Reisaelva]] (in [[Nordreisa]], [[Troms]]) *[[Målselva]] (into [[Malangen (fjord)|Malangen]] in [[Målselv]], [[Troms]]) *[[Saltdalselva]] (in [[Saltdal]], [[Nordland]]) *[[Ranelva]] (in [[Rana, Norway|Rana]], [[Nordland]]) *[[Vefsna]] (in [[Mosjøen]], [[Nordland]]) *[[Namsen River|Namsen]] (in [[Namsos]] in [[Nord-Trøndelag]]) *[[Nidelva]] (into [[Trondheimsfjord]] at Trondheim, [[Sør-Trøndelag]]) *[[Gaula (Norway)|Gaula]] (in [[Trondheim]], [[Sør-Trøndelag]]) *[[Orkla River]] (into [[Trondheimsfjord]] at [[Orkdal]], [[Sør-Trøndelag]]) *[[Surna (Norway)|Surna River]] (into [[Surnadalsfjord]] at [[Surnadal]], [[Møre og Romsdal]]) *[[Driva]] (into [[Sunndalsfjord]] at [[Sunndalsøra]], [[Møre og Romsdal]]) *[[Rauma (river)|Rauma]] (in [[Åndalsnes]], [[Møre og Romsdal]]) *[[Lærdalselvi]] (into [[Sognefjord]] at [[Lærdal]], [[Sogn og Fjordane]]) ===Irish coast=== '''In [[Northern Ireland]]''': *[[River Bann|Bann]] (in [[Coleraine]]) '''In the [[Republic of Ireland]]''' (including [[Celtic Sea]]): *[[River Swilly|Swilly]] ([[Letterkenny]]) *[[River Shannon|Shannon]] (near [[Limerick]]) **[[River Suck|Suck]] (near [[Ballinasloe]]) **[[River Brosna|Brosna]] *[[River Barrow|Barrow]] (near [[Waterford City|Waterford]]) - Ireland **[[River Suir|Suir]] (near [[Waterford City|Waterford]]) **[[River Nore|Nore]] (in [[New Ross]]) ===British coast=== The [[Bristol Channel]]: *[[River Severn|Severn]] (near [[Cardiff]] and [[Weston-Super-Mare]]) **[[River Teme|Teme]] (near [[Worcester]]) **[[River Avon, Warwickshire|Avon (Upper)]] (in [[Tewkesbury]]) **[[River Wye|Wye]] (near [[Chepstow]]) **[[River Avon (Bristol)|Avon (Lower)]] (near [[Bristol]]) **[[River Usk|Usk]] (in [[Newport, Wales|Newport]]) **[[River Taff|Taff]] (in [[Cardiff]]) ===French, Spanish and Portuguese coast=== The rivers in this section are sorted north ([[Brest, France|Brest]]) to south ([[Tarifa]]). '''In France''': [[Image:Loire river DSC02485.jpg|thumb|200px|The Loire in [[Orléans]].]] *[[Aulne]] (near [[Brest, France|Brest]]) *[[Odet]] (near [[Quimper, Finistère|Quimper]]) *[[Blavet]] (in [[Lorient]]) *[[Vilaine]] (in [[Pénestin]]) **[[Oust]] (in [[Redon, Ille-et-Vilaine|Redon]]) *[[Loire (river)|Loire]] (in [[Saint-Nazaire]]) **[[Sèvre Nantaise]] (in [[Nantes]]) **[[Erdre]] (in [[Nantes]]) **[[Maine (river)|Maine]] (near [[Angers]]) ***[[Mayenne (river)|Mayenne]] (near [[Angers]]) ***[[Sarthe (river)|Sarthe]] (near [[Angers]]) ****[[Loir]] (north of [[Angers]]) *****[[Braye (river)|Braye]] (in [[Pont-de-Braye]]) ****[[Huisne]] (in [[Le Mans]]) **[[Vienne (river)|Vienne]] (in [[Candes-Saint-Martin]]) ***[[Creuse (river)|Creuse]] (north of [[Châtellerault]]) ****[[Gartempe]] (in [[La Roche-Posay]]) ***[[Clain]] (in [[Châtellerault]]) **[[Indre (river)|Indre]] (east of [[Candes-Saint-Martin]]) **[[Cher (river)|Cher]] (in [[Villandry]]) ***[[Sauldre]] (in [[Selles-sur-Cher]]) ***[[Arnon (France)|Arnon]] (near [[Vierzon]]) **[[Beuvron (Loire)|Beuvron]] (in [[Chaumont-sur-Loire]]) **[[Loiret (river)|Loiret]] (in [[Orléans]]) **[[Allier (river)|Allier]] (near [[Nevers]]) ***[[Sioule]] (near [[Saint-Pourçain-sur-Sioule]]) ***[[Dore (France)|Dore]] (near [[Puy-Guillaume]]) **[[Besbre]] (near [[Dompierre-sur-Besbre]]) **[[Arroux]] (in [[Digoin]]) *[[Sèvre Niortaise]] (north of [[La Rochelle]]) **[[Vendée (river)|Vendée]] (in [[Marans, Charente-Maritime|Marans]]) *[[Charente (river)|Charente]] (near [[Rochefort, Charente-Maritime|Rochefort]]) [[Image:Le Pont-Neuf de Toulouse.jpg|thumb|200px|The Garonne in Toulouse.]] *[[Garonne]] (into [[Gironde estuary]] near [[Bordeaux]]) **[[Dordogne (river)|Dordogne]] (near [[Bordeaux]]) ***[[Isle (river)|Isle]] (in [[Libourne]]) ****[[Dronne]] (near Libourne) ***[[Vézère]] (near [[Le Bugue]]) ****[[Corrèze (river)|Corrèze]] (in [[Brive-la-Gaillarde]]) ***[[Cère]] (near [[Bretenoux]]) **[[Lot (river)|Lot]] (near [[Aiguillon, Lot-et-Garonne|Aiguillon]]) ***[[Truyère]] (in [[Entraygues-sur-Truyère]]) **[[Baïse]] (near Aiguillon) **[[Gers (river)|Gers]] (near [[Agen]]) **[[Tarn (river)|Tarn]] (near [[Castelsarrasin]]) ***[[Aveyron (river)|Aveyron]] (near [[Montauban]]) ****[[Viaur]] (in [[Laguépie]]) ***[[Agout]] (in [[Saint-Sulpice, Tarn|Saint-Sulpice]]) **[[Gimone]] (near [[Castelsarrasin]]) **[[Save (Garonne)|Save]] (in [[Grenade, Haute-Garonne|Grenade]]) **[[Ariège (river)|Ariège]] (in [[Toulouse]]) ***[[Hers-Vif]] (in [[Cintegabelle]]) *[[Adour]] (in [[Bayonne]]) **[[Gave de Pau]] (near [[Peyrehorade]]) **[[Gave d'Oloron]] (in [[Peyrehorade]]) [[Image:Rio Pas.PNG|thumb|200px|The [[Pas (river)|Pas]] in [[Cantabria]], Spain.]] '''In Spain''': *[[Nervión]] (near [[Bilbao]]) *[[Pas (river)|Pas]] (near [[Santander, Cantabria|Santander]]) * [[Sella (Bay of Biscay)|Sella]] (in [[Ribadesella]]) *[[Nalón (river)|Nalón]] (in [[Muros de Nalón]]) *[[Minho (river)|Minho]]/Miño (near [[Caminha]]) - Portugal, Spain **[[Sil (river)|Sil]] (near [[Ourense]], Spain) '''In Portugal''': *[[Limia River|Limia]] (near [[Viana do Castelo Municipality]]) *[[Cávado River|Cávado]] (near [[Esposende]]) *[[Douro]]/Duero (in [[Porto]]) - Portugal, Spain **[[Tâmega river|Tâmega]] (near [[Penafiel, Portugal|Penafiel]], Portugal) **[[Paiva River|Paiva]] (near [[Castelo de Paiva]], Portugal) **[[Sabor River|Sabor]] (near [[Torre de Moncorvo]], Portugal) **[[Côa River|Côa]] (in [[Vila Nova de Foz Côa Municipality]], Portugal) **[[Águeda River (Douro)|Águeda]] (near [[Figueira de Castelo Rodrigo Municipality]], Portugal) **[[Pisuerga]] (near [[Valladolid]], Spain) *[[Vouga River|Vouga]] (in [[Aveiro Lagoon|Ria de Aveiro]]) *[[Mondego River|Mondego]] (in [[Figueira da Foz]], Portugal) *[[Tagus]]/Tejo/Tajo (near [[Lisbon]]) - Portugal, Spain [[Image:Castelo de São Jorge DSC 0034 (17293550541).jpg|thumb|right|200px|[[Tagus]] at [[Lisbon]]]] **[[Zêzere River|Zêzere]] (in [[Constância]], Portugal) **[[Alagón (river)|Alagón]] (near [[Alcántara]], Spain) **[[Jarama]] (in [[Aranjuez]], Spain) ***[[Manzanares (river)|Manzanares]] (crosses [[Madrid]], Spain) ***[[Tajuña]] (near [[Madrid]], Spain) *[[Sado (river)|Sado]] (in [[Setúbal]]) *[[Mira River (Portugal)|Mira]] (near [[Vila Nova de Milfontes]]) '''In Spain''': *[[Guadiana]] (near [[Ayamonte]]) - Portugal, Spain **[[Chanza]] (near [[Mértola Municipality|Mértola]], Portugal) **[[Ardila River|Ardila]] (near [[Moura Municipality]], Portugal) **[[Záncara]] (near [[Alcázar de San Juan]], Spain) *[[Rio Tinto (river)|Rio Tinto]] (in [[Huelva]]) *[[Guadalquivir]] (in [[Sanlúcar de Barrameda]]) **[[Genil]] (in [[Palma del Río]]) ==[[Baltic Sea]]== The rivers in this section are sorted clockwise, starting from [[Helsingborg]] (south Sweden). ===In Sweden=== [[Image:Torsång från ovan (7).JPG|thumb|200 px|[[Dal River]] ({{lang|sv|Dalälven}}) in Sweden]] *[[Motala ström]] (in [[Norrköping]]) *[[Dal River]] (near [[Gävle]]) **[[Västerdalälven]] (in [[Djurås]]) **[[Österdalälven]] (in [[Djurås]]) *[[Ljusnan]] (in [[Söderhamn]]) *[[Ljungan]] (near [[Sundsvall]]) *[[Indal River]] (near [[Sundsvall]]) *[[Ångerman River]] (near [[Kramfors]]) *[[Ume River]] (in [[Umeå]]) *[[Skellefte River]] (in [[Skellefteå]]) *[[Pite River]] (in [[Piteå]]) *[[Lule River]] (in [[Luleå]]) *[[Kalix River]] (in [[Kalix]]) *[[Torne River]]/Torne älv/Tornionjoki (in [[Tornio]]) - Sweden, Finland **[[Tengeliönjoki]] (in [[Aavasaksa]]) - Finland **[[Muonionjoki]] (near [[Pajala]]) - Finland, Sweden ***[[Könkämäeno]] (near [[Kaaresuvanto]]) - Finland, Sweden ***[[Lätäseno]] (near [[Kaaresuvanto]]) - Finland **[[Lainioälven]] (near [[Junosuando]]) - Sweden ===In Finland=== [[Image:Tuomiokirkko and Tähtitorni from Tuomaansilta.jpg|thumb|200 px|[[Aurajoki]] flowing past [[Turku]] cathedral]] *[[Kemijoki]] (in [[Kemi]]) **[[Ounasjoki]] (in [[Rovaniemi]]) ***[[Käkkälöjoki]] (near [[Hetta]]) **[[Kitinen]] (near [[Pelkosenniemi]]) ***[[Luiro]] (near [[Pelkosenniemi]]) *[[Iijoki]] (in [[Ii, Finland|Ii]]) *[[Oulujoki]] (in [[Oulu]]) *[[Kalajoki River|Kalajoki]] (in [[Kalajoki]]) *[[Kyrönjoki]] (near [[Vaasa]]) *[[Kokemäenjoki]] (in [[Pori]]) *[[Aurajoki]] (in [[Turku]]) *[[Kymijoki]] (in [[Kotka]] and near [[Ruotsinpyhtää]]) ===In Russia=== [[Image:Spb 06-2012 English Embankment 01.jpg|thumb|200 px|The [[Neva]] in [[Saint Petersburg]]]] *[[Neva]] (in [[Saint Petersburg]]) **[[Okhta River, Neva basin|Okhta]] (in Saint Petersburg) **[[Izhora River|Izhora]] (in [[Ust-Izhora]]) **[[Tosna River|Tosna]] (in [[Otradnoye, Kirovsky District, Leningrad Oblast|Otradnoye]]) **[[Lake Ladoga]] (in [[Shlisselburg]]) ***[[Volkhov River|Volkhov]] (near [[Volkhov]]) ****[[Tigoda]] (near [[Kirishi]]) *****[[Ravan (river)|Ravan]] *****[[Chagoda River|Chagoda]] ****[[Vishera River, Novgorod Oblast|Vishera]] (near [[Velikiy Novgorod]]) ****[[Lake Ilmen]] (in Velikiy Novgorod) *****[[Msta]] (near Velikiy Novgorod) ******[[Uver River|Uver]] (near [[Berezovsky Ryadok]]) ******[[Berezayka River|Berezayka]] (in Berezovsky Ryadok) *******[[Valdayka River|Valdayka]] ******[[Lake Mstino]] (near [[Vyshny Volochyok]]) *******[[Tsna River (Tver Oblast)|Tsna]] (near Vyshny Volochyok) *****[[Pola River|Pola]] (near [[Staraya Russa]]) *****[[Lovat River|Lovat]] (near Staraya Russa) ******[[Polist River|Polist]] (near Staraya Russa) ******[[Kunya River|Kunya]] (in [[Kholm, Kholmsky District, Novgorod Oblast|Kholm]]) *****[[Shelon River|Shelon]] (near [[Shimsk]]) ***[[Syas River|Syas]] (in [[Syasstroy]]) ***[[River Vuoksi|Vuoksi]] (in [[Solovyovo, Priozersky District, Leningrad Oblast|Solovyovo]] and [[Priozersk]]) ***[[River Svir|Svir]] (near [[Lodeynoye Pole]]) ****[[Pasha River|Pasha]] (near Lodeynoye Pole) ****[[Oyat River|Oyat]] (near Lodeynoye Pole) ****[[Lake Onega]] *****[[Vodla River|Vodla]] (near [[Pudozh]]) *****[[Vytegra River|Vytegra]] (near [[Vytegra]]) *[[Luga river|Luga]] (in [[Ust-Luga]]) **[[Oredezh River|Oredezh]] (near [[Luga, Leningrad Oblast|Luga]]) ===In [[Estonia]]=== [[Image:Narva jõgi 1999.jpg|thumb|200px|[[Narva River]] as it flows between [[Ivangorod]] in [[Russia]] and [[Narva]] in [[Estonia]]]] *[[Narva River|Narva]] (near [[Narva]]) - [[Estonia]], Russia **[[Emajõgi]] ***[[Pedja River|Pedja]] ***[[Põltsamaa River|Põltsamaa]] ***[[Väike Emajõgi]] ***[[Ahja River|Ahja]] **[[Võhandu River|Võhandu]] **[[Piusa River|Piusa]] - Estonia, Russia **[[Velikaya River|Velikaya]] (near [[Pskov]]) - Russia **[[Plyussa River|Plyussa]] - Russia *[[Valgejõgi]] *[[Jägala River|Jägala]] (at Jõesuu) *[[Pirita River|Pirita]] (at [[Tallinn]]) *[[Keila River|Keila]] (at Keila-Joa) *[[Kasari River|Kasari]] (at [[Matsalu National Park|Matsalu]]) *[[Pärnu River|Pärnu]] (in [[Pärnu]]) **[[Navesti River|Navesti]] ***[[Halliste River|Halliste]] ****[[Raudna River|Raudna]] **[[Reiu River|Reiu]] - Estonia, [[Latvia]] ***[[Ura River|Ura]] **[[Sauga River|Sauga]] ===In [[Latvia]]=== [[Image:Jelgava Castle (Jelgavas pils).JPG|thumb|200 px|[[Lielupe River]] as it flows past [[Jelgava Palace]]]] *[[Salaca]] (near border of [[Estonia]]) - [[Latvia]] *[[Gauja]] (near [[Riga]]) - Latvia (on border of Estonia) *[[Daugava River|Daugava]]/Zahodniaja Dzvina/Zapadnaya Dvina/Western Dvina (near [[Riga]]) - Latvia, [[Belarus]], Russia **[[Aiviekste]] **[[Polota]] (in [[Polatsk]]) *[[Lielupe]] (near [[Jūrmala]]) - Latvia *[[Venta River]] (in [[Ventspils]]) - Latvia, [[Lithuania]] **[[Abava]] **[[Peru]] Paru ===In [[Lithuania]]=== [[Image:Neman river.jpg|thumb|200 px|[[Nemunas River]]]] [[Image:Sirvinta.jpg|thumb|200 px|[[Širvinta River]]]] [[Image:Vilnia.jpg|thumb|200 px|[[Vilnia River]]]] *[[Šventoji River (Baltic)|Šventoji]] (in [[Šventoji, Lithuania|Šventoji]]) *[[Dangė]] (in [[Klaipėda]]) *[[Nemunas River]]/Neman/Niemen/Nioman/Memel (near [[Šilutė]]) - [[Belarus]], [[Lithuania]], Russia **[[Minija]] (near [[Cape Ventė]]) **[[Jūra River|Jūra]] (near [[Neman (town)|Neman]]) ***[[Šešuvis]] (near [[Tauragė]]) **[[Šešupė]] (near [[Neman (town)|Neman]]) **[[Mituva]] (near [[Jurbarkas]]) **[[Dubysa]] (near [[Seredžius]]) **[[Nevėžis River|Nevėžis]] (near [[Raudondvaris]]) ***[[Šušvė]] (near Josvainiai) **[[Neris]] (in [[Kaunas]]) ***[[Šventoji River|Šventoji]] (in [[Jonava]]) ****[[Širvinta]] (between [[Upninkai]] and [[Vepriai]]) ***[[Vilnia River|Vilnia]] (in [[Vilnius]]) ***[[Žeimena]] (12&nbsp;km from [[Pabradė]]) **[[Merkys River|Merkys]] (near [[Merkinė]]) ***[[Ūla River|Ūla]] (near Perloja) ***[[Šalčia]] (near Valkininkai) **[[Kotra River|Kotra]] ===In Russia ([[Kaliningrad Oblast]])=== *[[Pregolya]]/Pregel (near [[Kaliningrad]]) **[[Łyna (river)|Łyna]]/Lava (in [[Znamensk, Kaliningrad Oblast|Znamensk]]) **[[Instruch]]/Inster (in [[Chernyakhovsk]]) **[[Angrapa]] (in [[Chernyakhovsk]]) ***[[Pissa River|Pissa]] (near [[Chernyakhovsk]]) ***[[Krasnaya River]] (in [[Gusev, Kaliningrad Oblast|Gusev]]) ===In Poland=== {{main|List of rivers of Poland}} *[[Pasłęka]] (near [[Braniewo]]) *[[Nogat]] (near [[Elbląg]]) **branch of river [[Vistula]] (near [[Malbork]]) [[Image:Rzeka Wisła 0004.jpg|thumb|right|200px|The [[Vistula]] in [[Płock]]]] * Wisła/[[Vistula]] (near [[Gdańsk]]) **[[Wda]] (in [[Chełmno]]) **[[Brda (river)|Brda]] (in [[Bydgoszcz]]) **[[Drwęca]] (near [[Toruń]]) **[[Bzura]] (in [[Wyszogród]]) **[[Narew]] (in [[Nowy Dwór Mazowiecki]]) ***[[Wkra]] (near [[Nowy Dwór Mazowiecki]]) ***[[Bug River|Bug]] (near [[Serock]]) ****[[Mukhavets River|Mukhavets]]/Muchawiec (in [[Brest, Belarus|Brest]]) ***[[Biebrza]] (near [[Wizna]]) **[[Pilica (river)|Pilica]] (near [[Warka]]) **[[Kurówka]] (near [[Puławy]]) **[[Wieprz]] (in [[Dęblin]]) **[[San (river)|San]] (near [[Sandomierz]]) ***[[Wisłok]] (in [[Tryńcza]]) **[[Wisłoka]] (in [[Gawłuszowice]]) **[[Nida (river)|Nida]] (in [[Nowy Korczyn]]) **[[Dunajec]] (in [[Opatowiec]]) ***[[Poprad (river)|Poprad]] (near [[Nowy Sącz]]) *[[Łeba (river)|Łeba]] (near [[Łeba]]) *[[Słupia]] (in [[Ustka]]) *[[Wieprza]] (in [[Darłowo]]) *[[Parsęta]] (in [[Kołobrzeg]]) *[[Rega]] (near [[Trzebiatów]]) *[[Dziwna]] (in [[Dziwnow]]) **branch of river [[Oder]] via [[Oder Lagoon]] *Odra/[[Oder]] (main branch [[Świna]], in [[Świnoujście]]) - Germany, Poland, [[Czech Republic]] [[Image:PolandSzczecinPanorama.JPG|thumb|right|200px|The [[Oder]] in [[Szczecin]]]] **[[Ina (river)|Ina]]/Ihna (near [[Szczecin]]) **[[Warta]]/Warthe (in [[Kostrzyn nad Odrą]]) ***[[Noteć]] (in [[Santok]]) ****[[Drawa]] (in [[Krzyż Wielkopolski]]) ***[[Obra (river)|Obra]] (in [[Skwierzyna]]) ***[[Prosna]] (near [[Pyzdry]]) **[[Lusatian Neisse]]/Nysa Łużycka (in [[Kosarzyn]]) **[[Bóbr]] (in [[Krosno Odrzańskie]]) **[[Barycz]] (near [[Głogów]]) **[[Nysa Kłodzka]] (near [[Brzeg]]) **[[Mała Panew]] (near [[Opole]]) **[[Opava (river)|Opava]] (in [[Ostrava]]) ===In Germany=== [[Image:ViewFromMalerwinkel(Lübeck)09.JPG|thumb|200 px|The [[Trave]] in [[Lübeck]]]] *[[Peenestrom]] (in [[Peenemünde]]) **[[Peene]] (near [[Anklam]]) ***[[Tollense]] (in [[Demmin]]) **branch of river [[Oder]] via [[Oder Lagoon]] *[[Recknitz]] (in [[Ribnitz-Damgarten]]) *[[Warnow]] (in [[Warnemünde]]) *[[Trave]] (in [[Lübeck]]&ndash;[[Travemünde]]) ==[[Black Sea]]== The rivers in this section are sorted west ([[Istanbul]]) to east ([[Sochi]]). ===In [[Bulgaria]]=== *[[Veleka]] - [[Bulgaria]], [[Turkey]] (at [[Sinemorets]]) *[[Kamchiya]] (near [[Varna]]) **[[Luda Kamchiya]] (near [[Dalgopol]]) *[[Provadiya River]] (in [[Varna]]) ===In [[Romania]]=== *[[Danube]] (in [[Sulina]])- Germany, Austria, [[Slovakia]], Hungary, [[Croatia]], [[Serbia]], [[Romania]], [[Bulgaria]], [[Ukraine]], [[Image:Ulm2-midsize.jpg|thumb|right|200px|[[Danube]] at [[Ulm]]]] **[[Prut River|Prut]] (near [[Giurgiulesti, Moldova|Giurgiulesti]]) ***[[Jijia River (Prut)|Jijia]] (near [[Huși]]) ****[[Bahlui River|Bahlui]] (in [[Iași]]) ***[[Cheremosh River|Cheremosh]] (near [[Sniatyn]]) **[[Siret River|Siret]] (in [[Galați]]) ***[[Buzău River|Buzău]] (near [[Galați]]) ***[[Râmnicul Sărat River|Râmnicul Sărat]] (in [[Fundeni, Galați|Fundeni]]) ***[[Putna River (Siret)|Putna]] (in [[Vulturu, Vrancea|Vulturu]]) ***[[Bârlad River|Bârlad]] (in [[Liești]]) ***[[Trotuș River|Trotuș]] (near [[Adjud]]) ***[[Bistrița River (Siret)|Bistrița]] (near [[Bacău]]) ***[[Moldova River|Moldova]] (near [[Roman, Romania|Roman]]) ***[[Suceava River|Suceava]] (in [[Liteni]]) **[[Călmățui River (Brăila)|Călmățui]] (near [[Berteștii de Jos]]) **[[Ialomița River|Ialomița]] (near [[Hârșova]]) ***[[Prahova River|Prahova]] (near [[Adâncata, Ialomița|Adâncata]]) ****[[Teleajen River|Teleajen]] (near [[Dumbrava, Prahova|Dumbrava]]) **[[Mostiștea River|Mostiștea]] (near [[Mânăstirea]]) **[[Argeș River|Argeș]] (in [[Oltenița]]) ***[[Dâmbovița River|Dâmbovița]] (in [[Budești]]) ****[[Colentina River|Colentina]] (in [[Cernica]]) ***[[Sabar River|Sabar]] (near [[Valea Dragului]]) ***[[Neajlov River|Neajlov]] (near [[Comana, Giurgiu|Comana]]) **[[Rusenski Lom]] (in [[Ruse, Bulgaria|Ruse]]) **[[Vedea River|Vedea]] (near [[Giurgiu]]) **[[Yantra (river)|Yantra]] (near [[Svishtov]]) ***[[Rositsa (river)|Rositsa]] (near [[Dolna Oryahovitsa]]) **[[Olt River|Olt]] (near [[Turnu Măgurele]]) ***[[Olteț River (Olt)|Olteț]] (in [[Fălcoiu]]) ***[[Cibin River|Cibin]] (in [[Tălmaciu]]) **[[Osam]] (near [[Nikopol, Bulgaria|Nikopol]]) **[[Vit]] (near [[Gulyantsi]]) **[[Iskar (river)|Iskar]] (near [[Gigen]]) **[[Ogosta]] (near [[Kozloduy]]) ***[[Skat (river)|Skat]] (near [[Mizia (town)|Mizia]]) **[[Jiu River|Jiu]] (near [[Bechet]]) ***[[Amaradia River (Dolj)|Amaradia]] (near [[Craiova]]) ***[[Motru River|Motru]] (near [[Filiași]]) ***[[Gilort River|Gilort]] (in [[Ionești, Gorj|Ionești]]) **[[Timok (river)|Timok]] (near [[Bregovo]]) **[[Nera River (Danube)|Nera]] (near [[Bela Crkva (Vojvodina)|Bela Crkva]]) **[[Caraș River|Caraș]] (near Bela Crkva) **[[Timiș River|Timiș]]/Temes/Tamiš (in [[Pančevo]]) ***[[Bârzava River (Timiș)|Bârzava]] (in [[Botoš]]) **[[Great Morava|Velika Morava]] (near [[Smederevo]]) ***[[South Morava|Južna Morava]] (near [[Kruševac]]) ***[[West Morava|Zapadna Morava]] (near Kruševac) ****[[Ibar (river)|Ibar]] (in [[Kraljevo]]) **[[Sava]] (in [[Belgrade]]) ***[[Kolubara]] (near [[Obrenovac]]) ***[[Bosut (river)|Bosut]] (near [[Ravnje]]) ***[[Drina]] (near [[Bijeljina]]) ****[[Lim (river)|Lim]] (near [[Višegrad]]) ****[[Tara (Drina)|Tara]] (near [[Foča]]) ***[[Bosna (river)|Bosna]] (in [[Bosanski Šamac]]) ***[[Vrbas (river)|Vrbas]] (in [[Srbac]]) ***[[Una (Sava)|Una]] (in [[Jasenovac, Sisak-Moslavina County|Jasenovac]]) ****[[Sana (river)|Sana]] (in [[Bosanski Novi]]) ***[[Lonja]]/Trebež (near [[Lipovljani]]) ****[[Česma]] (near [[Popovača]]) ***[[Kupa (river)|Kupa]] (in [[Sisak]]) ****[[Glina (river)|Glina]] (near [[Glina, Croatia|Glina]]) ****[[Korana]] (in [[Karlovac]]) ****[[Dobra (Kupa)|Dobra]] (near Karlovac) ***[[Krka (Slovenia)|Krka]] (in [[Brežice]]) **[[Tisza]]/Tisa/Theiß (near [[Titel]]) ***[[Mureș River|Mureș]]/Maros (in [[Szeged]]) ****[[Târnava River|Târnava]]/Küküllő (near [[Teiuș]]) *****[[Târnava Mare River|Târnava Mare]]/Nagy-Küküllő (in [[Blaj]]) *****[[Târnava Mică River|Târnava Mică]]/Kis-Küküllő (in [[Blaj]]) ****[[Arieș River (Mureș)|Arieș]]/Aranyos (near [[Luduș]]) ***[[Körös River|Körös]]/Criș (near [[Csongrád]]) ****[[Crișul Repede River|Crișul Repede]]/Sebes-Körös (near [[Gyoma]]) *****[[Barcău River (Criș)|Barcău]]/Berettyó (in [[Szeghalom]]) ****[[Crișul Alb River|Crișul Alb]]/Fehér-Körös (near [[Gyula, Hungary|Gyula]]) ****[[Crișul Negru River|Crișul Negru]]/Fekete-Körös (near Gyula) ***[[Zagyva]] (in [[Szolnok]]) ***[[Sajó]]/Slaná (in [[Tiszaújváros]]) ****[[Hornád]]/Hernád (near [[Miskolc]]) ***[[Bodrog]] (in [[Tokaj]]) ****[[Ondava]] (near [[Cejkov]]) ****[[Latorica]]/Liatorytsia (near [[Cejkov]]) *****[[Laborec]]/Laborets (near [[Oborin]]) ******[[Uzh River|Uzh]]/Uh (near [[Pavlovce nad Uhom]]) ******[[Cirocha]] (in [[Humenné]]) *****[[Stara River|Stara]] *****[[Vicha]] *****[[Kerepets]] ***[[Crasna River (Tisza)|Crasna]]/Kraszna (in [[Vásárosnamény]]) ***[[Someș River|Someș]]/Szamos (near Vásárosnamény) ****[[Someșul Mic River|Someșul Mic]] (in [[Dej]]) ****[[Someșul Mare River|Someșul Mare]] (in Dej) *****[[Șieu River (Someș)|Șieu]] (in [[Beclean]]) ******[[Bistrița River (Someș)|Bistrița]] (near [[Bistrița]]) **[[Drave]] (near [[Osijek]]) ***[[Mur (river)|Mur]] (near [[Legrad]]) ****[[Ledava]] (near [[Muraszemenye]]) ****[[Ščavnica]] (in [[Razkrižje]]) ****[[Sulm (Austria)|Sulm]] (near [[Leibnitz]]) ****[[Mürz]] (in [[Bruck an der Mur]]) ***[[Bednja]] (near [[Mali Bukovec]]) ***[[Gurk (river)|Gurk]] (near [[Völkermarkt]]) ***[[Gail (river)|Gail]] (in [[Villach]]) **[[Sió]] (near [[Szekszárd]]) ***[[Lake Balaton]] (in [[Siófok]]) ****[[Zala (river)|Zala]] (near [[Keszthely]]) **[[Ipeľ]] (in [[Szob]]) **[[Hron]] (near [[Esztergom]]) **[[Váh]] (in [[Komárno]]) ***[[Nitra (river)|Nitra]] (near [[Komárno]]) ***[[Little Danube]] (in [[Kolárovo]]) ****branch of Danube (in [[Bratislava]]) ***[[Orava (river)|Orava]] (in [[Kralovany|Kraľovany]]) **[[Rába]]/Raab (near [[Győr]]) **[[Leitha]] (near [[Mosonmagyaróvár]]) **[[Morava (river)|Morava/March]] (in [[Bratislava]]-Devin) ***[[Thaya]]/Dyje (near [[Hohenau]]) ***[[Bečva]] (near [[Přerov]]) **[[Wien (river)|Wien]] (in [[Vienna]]) **[[Kamp]] (in [[Grafenwörth]]) **[[Ybbs]] (in [[Ybbs an der Donau]]) **[[Enns (river)|Enns]] (in [[Enns (city)|Enns]]) **[[Traun (river)|Traun]] (in [[Linz]]) **[[Inn (river)|Inn]] (in [[Passau]]) ***[[Rott (river)|Rott]] (in [[Schärding]]) ***[[Salzach]] (in [[Haiming, Germany|Haiming]]) ****[[Saalach]] (in [[Freilassing]]) ***[[Ziller]] (in [[Münster, Austria|Münster]]) **[[Vils (Danube)|Vils]] (in [[Vilshofen]]) **[[Isar]] (near [[Deggendorf]]) ***[[Amper|Ammer]]/[[Amper]] (near [[Moosburg]]) ***[[Loisach]] **[[Große Laaber]] (near [[Straubing]]) **[[Regen (river)|Regen]] (in [[Regensburg]]) **[[Naab]] (near [[Regensburg]]) ***[[Vils (Naab)|Vils]] (in [[Kallmünz]]) **[[Altmühl]] (in [[Kelheim]]) **[[Abens]] (near [[Neustadt (Donau)]]) **[[Paar]] (near [[Vohburg]]) **[[Lech (river)|Lech]] (near [[Donauwörth]]) ***[[Wertach (river)|Wertach]] (in [[Augsburg]]) **[[Wörnitz (river)|Wörnitz]] (in [[Donauwörth]]) **[[Brenz (river)|Brenz]] (in [[Lauingen]]) **[[Blau (Danube)|Blau]] (in [[Ulm]]) **[[Iller]] (in [[Ulm]]) **[[Riß]] (near [[Erbach an der Donau]]) ===In [[Ukraine]]=== [[Image:Dniester river near Ţipova.jpg|thumb|200px|Dniester river near Ţipova in [[Moldova]]]] *[[Dniester]]/Dnister/Nistru (near [[Bilhorod-Dnistrovskyi]]) - [[Ukraine]], [[Moldova]], [[Transnistria]] **[[Stryi River|Stryi]] (through [[Stryi]] and [[Lviv]]) **[[Zbruch River|Zbruch]] (near [[Khotyn]]) **[[Tysmenytsia River|Tysmenytsia]] **[[Seret River|Seret]] (near [[Zalischyky]]) **[[Bystrytsia River|Bystrytsia]] (near [[Ivano-Frankivsk]]) *[[Southern Bug]] (near [[Mykolaiv]]) **[[Inhul]] (in Mykolayiv) *[[Dnieper River|Dnieper]] (near [[Kherson]]) - Russia, [[Belarus]], [[Ukraine]] **[[Inhulets River|Inhulets]] (near [[Kirovohrad]]) **[[Bazavluk River|Bazavluk]] (near [[Pokrov, Ukraine|Pokrov]]) **[[Bilozerka River|Bilozerka]] (near [[Nikopol, Ukraine|Nikopol]]) **[[Konka River|Konka]] (near [[Zaporizhzhia]]) **[[Samara River (Dnieper)|Samara]] (near [[Dnipropetrovsk]]) **[[Vorskla River|Vorskla]] (near [[Verkhn'odniprovs'k]]) **[[Psel River|Psel]] (in [[Kremenchuk]]) **[[Sula River|Sula]] (near Kremenchuk) **[[Supiy River|Supiy]] (near [[Cherkasy]]) **[[Tiasmyn River|Tiasmyn]] (near [[Chyhyryn]]) **[[Ros' River|Ros]] (near [[Kaniv]]) **[[Trubizh River|Trubizh]] (in [[Pereiaslav-Khmelnytskyi]]) **[[Stuhna River|Stuhna]] (near [[Kyiv]]) **[[Desna (river)|Desna]] (in [[Kyiv]]) ***[[Oster River|Oster]] (near [[Oster]]) ***[[Seym River|Seim]] (in [[Sosnytsia]]) ***[[Sudost River|Sudost]] (north of [[Novhorod-Siverskyi]]) **[[Irpin River|Irpin]] (near Kyiv) **[[Teteriv River|Teteriv]] (near [[Chernobyl]]) **[[Pripyat River|Prypiat]] (near Chernobyl) ***[[Horyn River]] (Ukraine) ****[[Sluch River (Ukraine)|Sluch]] (near [[Novohrad-Volynskyi]]) **[[Sozh River|Sozh]] (in [[Loev]]/Loeu, [[Belarus]]) **[[Berezina River|Berezina]] (near [[Rechytsa]], Belarus) ***[[Śvisłač River|Śvisłač]] (near [[Asipovichy]], Belarus) **[[Druć]] (in [[Rahachou]]/[[Rogachev]], Belarus) <!-- Unsourced image removed: [[Image:Salhir River.JPG|thumb|right|200px|The Salhir River during the winter season in [[Simferopol]].]] --> *[[Salhir River|Salhir]] (into Lake [[Syvash]], northeastern [[Crimea]]) ===In Russia=== *[[Mius River|Mius]] (into [[Sea of Azov]] near [[Taganrog]]) - Russia, [[Ukraine]] *[[Don River, Russia|Don]] (into Sea of Azov near [[Azov]]) **[[Manych]] (east of [[Rostov-on-Don]]) **[[Sal River (Russia)|Sal]] (in [[Semikarakorsk]]) **[[Donets River|Donets]] (near [[Semikarakorsk]]) - Russia, Ukraine **[[Voronezh River|Voronezh]] (near [[Voronezh]]) *[[Kuban River|Kuban]] (into Sea of Azov near [[Temryuk]]) **[[Bolshaya Laba River|Laba]] (in [[Ust-Labinsk]]) ==[[Caspian Sea]]== The rivers in this section are sorted west to north-east. ===In Russia=== *[[Sulak River|Sulak]] (near [[Makhachkala]]) **[[Andi Koysu]] (near [[Gimry]]) *[[Terek River|Terek]] (near [[Kizlyar]]) [[Image:Russia River Volga.jpg|thumb|200px|Volga in [[Yaroslavl]] (autumn morning)]] *[[Volga River|Volga]] (near [[Astrakhan]]) **[[Yeruslan River|Yeruslan]] (near [[Kamyshin]]) **[[Tereshka River|Tereshka]] (near [[Saratov]]) **[[Bolshoy Irgiz River|Bolshoy Irgiz]] (near [[Volsk]]) **[[Samara River|Samara]] (in [[Samara, Russia|Samara]]) **[[Sok River|Sok]] (near Samara) **[[Bolshoy Cheremshan River|Bolshoy Cheremshan]] (near [[Dimitrovgrad, Russia|Dimitrovgrad]]) **[[Kama River|Kama]] (south of [[Kazan]]) ***[[Vyatka River|Vyatka]] (near [[Nizhnekamsk]]) ***[[Belaya (Aghidhel) River|Belaya]] (near [[Neftekamsk]]) ****[[Ufa River|Ufa]] (in [[Ufa]]) ***[[Chusovaya River|Chusovaya]] (near [[Perm]]) ****[[Sylva River|Sylva]] (near [[Perm]]) ***[[Yegoshikha River]] (in [[Perm]]) ***[[Mulyanka River]] (in [[Perm]]) ***[[Vishera River, Perm Krai|Vishera]] (near [[Solikamsk]]) ****[[Kolva River, Perm Krai|Kolva]] (near [[Cherdyn]]) **[[Kazanka River|Kazanka]] (in Kazan) **[[Sviyaga River|Sviyaga]] (west of Kazan) **[[Bolshaya Kokshaga River|Bolshaya Kokshaga]] (near [[Kokshaisk]]) **[[Vetluga River|Vetluga]] (near [[Kozmodemyansk]]) **[[Sura River|Sura]] (in [[Vasilsursk]]) ***[[Penza River|Penza]] (in [[Penza]]) ****[[Penzyatka River|Penzyatka]] (near [[Zagoskino]]) **[[Kerzhenets River|Kerzhenets]] (near [[Lyskovo]]) **[[Oka River|Oka]] (in [[Nizhny Novgorod]]) ***[[Klyazma River|Klyazma]] (in [[Gorbatov (town)|Gorbatov]]) ***[[Moksha River|Moksha]] (near [[Yelatma]]) ****[[Tsna River (Moksha basin)|Tsna]] (near [[Sasovo]]) ***[[Pra River (Russia)|Pra]] (near [[Kasimov]]) ***[[Moskva River|Moskva]] (in [[Kolomna]]) ****[[Pakhra River|Pakhra]] (near Moscow) ****[[Istra River|Istra]] (near Moscow) ***[[Upa River|Upa]] (near [[Suvorov, Russia|Suvorov]]) **[[Unzha River|Unzha]] (near [[Yuryevets, Ivanovo Oblast|Yuryevets]]) **[[Kostroma River|Kostroma]] (in [[Kostroma]]) **[[Kotorosl]] (in [[Yaroslavl]]) **[[Sheksna River|Sheksna]] (near [[Rybinsk]]) **[[Mologa River|Mologa]] (near [[Rybinsk]]) **[[Medveditsa River (Volga basin)|Medveditsa]] (near [[Sknyatino]]) **[[Dubna River (Volga basin)|Dubna]] (in [[Dubna]]) **[[Tvertsa River|Tvertsa]] (near [[Tver]]) **[[Vazuza River|Vazuza]] (in [[Zubtsov]]) ===In [[Kazakhstan]]=== *[[Ural River|Ural]] (in [[Atyrau]]) ==[[English Channel]]== ===North coast=== The rivers in this section are sorted west ([[Lizard Point, Cornwall]]) to east ([[Ramsgate]]). '''In Britain''': [[Image:Dart at Newbridge 5.JPG|thumb|right|200px|[[River Dart]]]] *[[River Fal|Fal]] (in [[Falmouth, Cornwall|Falmouth]]) *[[River Fowey|Fowey]] (in [[Fowey]]) *[[River Tamar|Tamar]] (near [[Plymouth]]) **[[River Tavy|Tavy]] (near Plymouth) *[[River Dart|Dart]] (in [[Dartmouth, England|Dartmouth]]) *[[River Exe|Exe]] (in [[Exmouth, Devon|Exmouth]]) *[[River Stour, Dorset|Stour (Dorset)]] (in [[Christchurch, Dorset|Christchurch]]) *[[River Avon, Hampshire|Avon (Hampshire)]] (in Christchurch) **[[River Bourne, Wiltshire|Bourne]] (in [[Salisbury, Wiltshire|Salisbury]]) *[[River Arun|Arun]] (in [[Littlehampton]]) *[[River Adur|Adur]] (in [[Shoreham-by-Sea]]) *[[River Ouse, Sussex|Ouse (Sussex)]] (in [[Newhaven, East Sussex|Newhaven]]) *[[River Cuckmere|Cuckmere]] *[[River Rother, East Sussex|Rother]] (in [[Rye, East Sussex|Rye]]) *[[River Stour, Kent|Stour (Kent)]] (near [[Ramsgate]]) ===South coast=== The rivers in this section are sorted east ([[Calais]]) to west ([[Brest, France|Brest]]). '''In France''': *[[Canche]] (near [[Le Touquet]]) *[[Authie (river)|Authie]] (near [[Berck]]) *[[Somme (river)|Somme]] (near [[Abbeville]]) *[[Seine]] (in [[Le Havre]]) [[Image:The Seine as seen from the Eiffel Tower, June 2002.jpg|thumb|right|200px|[[Seine]] in Paris]] **[[Risle]] (in [[Berville-sur-Mer]]) **[[Eure (river)|Eure]] (in [[Pont-de-l'Arche]]) ***[[Iton]] (near [[Louviers]]) **[[Epte]] (near [[Vernon, Eure|Vernon]]) **[[Oise (river)|Oise]] (in [[Conflans-Sainte-Honorine]], west of Paris) ***[[Aisne (river)|Aisne]] (in [[Compiègne]]) ****[[Vesle]] (in [[Condé-sur-Aisne]]) ****[[Aire (Aisne)|Aire]] (near [[Grandpré, Ardennes|Grandpré]]) **[[Marne (river)|Marne]] (in [[Ivry-sur-Seine]], south-east of Paris) ***[[Grand Morin]] (near [[Meaux]]) ***[[Saulx (river)|Saulx]] (in [[Vitry-le-François]]) ****[[Ornain]] (in [[Pargny-sur-Saulx]]) **[[Loing]] (near [[Moret-sur-Loing]]) **[[Yonne (river)|Yonne]] (in [[Montereau-Fault-Yonne]]) ***[[Armançon]] (in [[Migennes]]) ***[[Cure (river)|Cure]] (near [[Vermenton]]) ***[[Serein]] (in [[Bassou]]) **[[Aube (river)|Aube]] (near [[Romilly-sur-Seine]]) *[[Touques (river)|Touques]] (in [[Deauville]]) *[[Dives (river)|Dives]] (in [[Cabourg]]) *[[Orne (river)|Orne]] (in [[Ouistreham]]) **[[Odon (river)|Odon]] (in [[Caen]]) *[[Vire (river)|Vire]] (in [[Isigny-sur-Mer]]) *[[Rance (river)|Rance]] (in [[Saint-Malo]]) ==[[Irish Sea]]== The rivers in this section are sorted clockwise, starting from the ([[Mull of Kintyre]]). '''In Britain''': *[[River Clyde|Clyde]] (near [[Glasgow]]) [[Image:Wfm river clyde.jpg|thumb|right|200px|[[River Clyde|Clyde]] at [[Glasgow]]]] *[[River Dee, Galloway|Dee (Galloway)]] (in [[Kirkcudbright]]) *[[River Eden, Cumbria|Eden]] (near [[Carlisle, Cumbria|Carlisle]]) *[[River Ribble|Ribble]] (in [[Lytham St Annes]]) *[[River Mersey|Mersey]] (near [[Liverpool]]) *[[River Irwell|Irwell]] (near [[Irlam]]) *[[River Dee, Wales|Dee (Wales)]] (in [[Flint, Flintshire|Flint]]) '''In Ireland''': [[Image:Calatrava-bridge dublin.JPG|thumb|right|200px|[[Samuel Beckett Bridge]] spanning the [[River Liffey|Liffey]] in [[Dublin]]]] *[[Slaney]] (in [[Wexford]]) *[[River Avoca|Avoca]] (in [[Arklow]]) *[[River Liffey|Liffey]] (in [[Dublin]]) *[[River Boyne|Boyne]] (in [[Drogheda]]) *[[Castletown River|Castletown]] (in [[Dundalk]]) ==Mediterranean== ===Western Mediterranean=== This section includes the [[Ligurian Sea]] and the [[Tyrrhenian Sea]]. The rivers are sorted from west ([[Tarifa]]) to east ([[Reggio Calabria]]). '''In Spain''': [[Image:Zaragoza shel.JPG|thumb|right|200px|[[Ebro]] in [[Zaragoza]]]] *[[Guadalhorce]] (in [[Málaga]]) *[[Segura]] (in [[Guardamar del Segura]]) **[[Guadalentin]] (near [[Murcia]]) **[[Mundo (river)|Mundo]] (near [[Hellín]]) *[[Júcar]]/Xúquer (in [[Cullera]]) **[[Magre (river)|Magre]]/Magro (in [[Algemesí]]) **[[Cabriol]]/Cabriel (in [[Cofrentes]]) *[[Turia (river)|Turia]]/Túria (in [[Valencia]]) *[[Ebro]]/Ebre (near [[Tortosa]]) **[[Segre (river)|Segre]] (in [[Mequinenza]]) ***[[Cinca (Spain)|Cinca]] (near Mequinenza) ***[[Noguera Ribagorzana]] (near [[Lleida]]) ***[[Noguera Pallaresa]] (near [[Balaguer]]) ***[[Valira (river)|Valira]] (in [[La Seu d'Urgell]]) **[[Gállego (river)|Gállego]] (in [[Zaragoza]]) **[[Aragón (river)|Aragón]] (near [[Tudela, Navarre|Tudela]]) *[[Francolí]] (near [[Tarragona]]) *[[Gaià]] (near Tarragona) *[[Foix (river)|Foix]] (near [[Vilanova i la Geltrú]]) *[[Llobregat]] (between [[Barcelona]] and [[El Prat de Llobregat]]) *[[Besòs (river)|Besòs]] (at [[Sant Adrià del Besòs]]) *[[Ter (river)|Ter]] (in [[l'Estartit]]) *[[Fluvià]] (near [[Sant Pere Pescador]]) '''In France''': *[[Têt (river)|Têt]] (near [[Perpignan]]) *[[Aude (river)|Aude]] (near [[Narbonne]]) *[[Orb (river)|Orb]] (in [[Valras-Plage]]) *[[Hérault (river)|Hérault]] (near [[Agde]]) *[[Rhône]] (in [[Port-Saint-Louis-du-Rhône]]) - Switzerland, France [[Image:Rhône, château de Beaucaire.jpg|thumb|right|200px|[[Rhône River|Rhône]] at [[Beaucaire, Gard|Beaucaire]]]] **[[Gardon]] (in [[Beaucaire, Gard|Beaucaire]]) **[[Durance]] (in [[Avignon]]) ***[[Verdon (river)|Verdon]] (in [[Saint-Paul-lès-Durance]]) **[[Ardèche (river)|Ardèche]] (in [[Pont-Saint-Esprit]]) **[[Drôme (river)|Drôme]] (in [[Loriol-sur-Drôme]]) **[[Isère (river)|Isère]] (near [[Valence, Drôme|Valence]]) ***[[Drac (river)|Drac]] (in [[Grenoble]]) ***[[Arc (Savoie)|Arc]] (near [[Albertville]]) **[[Saône]] (in [[Lyon]]) ***[[Doubs (river)|Doubs]] (in [[Verdun-sur-le-Doubs]]) ****[[Loue]] (near [[Dole, Jura|Dole]]) ***[[Ognon (Franche-Comté)|Ognon]] (in [[Pontailler-sur-Saône]]) **[[Ain (river)|Ain]] (near [[Pont-de-Chéruy]]) **[[Arve]] (in [[Geneva]]) *[[Argens]] (in [[Fréjus]]) *[[Var (river)|Var]] (near [[Nice]]) '''In Italy''': *[[Arno]] (near [[Pisa]]) [[Image:Arno river.jpg|thumb|right|200px|[[Arno]] in [[Florence]]]] *[[Ombrone]] (near [[Grosseto]]) *[[Tiber]]/Tevere (in [[Ostia Antica (district)|Ostia]]) **[[Aniene]] (in Rome) **[[Nera (Italy)|Nera]] (near [[Orte]]) *[[Volturno]] (in [[Castel Volturno]]) ===[[Adriatic Sea]]=== The rivers in this section are sorted clockwise, from [[Otranto]], southern Italy, to [[Vlorë]] in southern Albania. '''In Italy''': *[[Ofanto]] (near [[Barletta]]) *[[Trigno]] (near [[Vasto]]) *[[Sangro]] (near [[Ortona]]) *[[Aterno-Pescara]] (in [[Pescara]]) *[[Tronto]] (near [[San Benedetto del Tronto]]) *[[Metauro]] (in [[Fano]]) *[[Marecchia]] (near [[Rimini]]) *[[Rubicon]] (near [[Cesenatico]]) *[[Savio (river)|Savio]] (near [[Cesena]]) *[[Montone (river)|Montone]] (near [[Forlì]]) *[[Reno (river)|Reno]] (near [[Comacchio]]) **[[Senio]] (near [[Faenza]]) *[[Po (river)|Po]] (several branches near [[Porto Tolle]]) **[[Panaro (river)|Panaro]] (near [[Ferrara]]) **[[Secchia]] (near [[Mantua]]) **[[Mincio]] (near Mantua) **[[Oglio]] (near Mantua) ***[[Chiese]] (near [[Asola, Lombardy|Asola]]) **[[Taro (river)|Taro]] (north of [[Parma]]) **[[Adda (river)|Adda]] (in [[Cremona]]) **[[Trebbia]] (in [[Piacenza]]) **[[Ticino (river)|Ticino]] (in [[Pavia]]) **[[Tanaro (river)|Tanaro]] (near [[Alessandria]]) ***[[Stura di Demonte]] (near [[Bra (CN)|Bra]]) **[[Sesia]] (near [[Casale Monferrato]]) **[[Dora Baltea]] (in [[Crescentino]]) **[[Orco]] (in [[Chivasso]]) **[[Dora Riparia]] (in [[Turin]]) [[File:Adige Verona 2010.JPG|thumb|The [[Adige]] in [[Verona]]]] *[[Adige]] (south of [[Chioggia]]) **[[Eisack]] (near [[Bolzano]]) *[[Bacchiglione]] (near Chioggia) *[[Brenta (river)|Brenta]] (near Chioggia) *[[Piave (river)|Piave]] (north-east of Venice) *[[Soča|Soča/Isonzo]] (near [[Monfalcone]]) - [[Slovenia]], Italy '''In [[Croatia]]''': *[[Rječina]]/Enea (in [[Rijeka]]) *[[Krka (Croatia)|Krka]] (near [[Šibenik]]) *[[Cetina]] (in [[Omiš]]) *[[Neretva]] (near [[Ploče]]) - [[Bosnia and Herzegovina]], [[Croatia]] *[[Ombla]]/[[Rijeka Dubrovačka]] (near [[Dubrovnik]], [[Croatia]]) - after just few hundred meters Ombla continues as [[ria]] called the Rijeka Dubrovačka, and waters of the Ombla belong to the [[Trebišnjica]], a [[sinking river]] which is entirely in [[Bosnia and Herzegovina]] '''In [[Bosnia and Herzegovina]]''': *[[Neretva]] (underground outlets coastal [[Bosnia and Herzegovina]], with major estuary in delta near [[Ploče]], [[Croatia]]) - [[Bosnia and Herzegovina]], [[Croatia]] *[[Trebišnjica]] (outlets in [[Neum]], [[Bosnia and Herzegovina]]) - as [[sinking river]] Trebišnjica is entirely in [[Bosnia and Herzegovina]], which outflows through karstic underground. Through porous and extremely large and complex karstic underground and cave systems the Trebišnjica enters marshland [[Hutovo Blato]] in Bosnia, from where continues as the [[Krupa (Neretva)|Krupa]] to the Neretva, while other portion of its waters, with many smaller and one major coastal outlet, appears on the coast in [[Neum]] in Bosnia, in [[Slano]] and most significantly near [[Dubrovnik]] in Croatia as the [[Ombla]] river with major outflow which just after a few hundred meters continues as [[ria]] called the [[Rijeka Dubrovačka]]. '''In [[Montenegro]]''': *[[Bojana (river)|Bojana/Bunë]] (near [[Ulcinj]]) - [[Albania]], Montenegro **[[Morača]] (into Lake Scutari near [[Žabljak Crnojevića]]) '''In [[Albania]]''': *[[Drin (river)|Drin]] (near [[Lezhë]]) **[[White Drin]] (in [[Kukës]]) **[[Black Drin]] (in Kukës) *[[Mat (river)|Mat]] (near [[Laç]]) *[[Erzen]] (near [[Shijak]]) *[[Shkumbin]] (near [[Lushnjë]]) *[[Seman River|Seman]] (near [[Fier]]) **[[Devoll (river)|Devoll]] (near [[Kuçovë]]) **[[Osum]] (near Kuçovë) *[[Vjosë]]/Aoos (near [[Vlorë]]) - Greece, [[Albania]] ===[[Ionian Sea]]=== '''West coast''' The rivers in this section are sorted south-west to north-east from [[Reggio Calabria]] to [[Otranto]]. '''In Italy''': *[[Sinni (river)|Sinni]] (near [[Policoro]]) *[[Agri (river)|Agri]] (in Policoro) *[[Basento]] (in [[Metaponto]]) '''East coast''' The rivers in this section are sorted north-west to south-east from [[Vlorë]] to [[Cape Malea]]. ===In Greece=== *[[Thyamis]] (near [[Igoumenitsa]]) *[[Arachthos (river)|Arachthos]] (in [[Kommeno]]) *[[Achelous River|Acheloos]] (near [[Astakos]]) *[[Evinos]] (near [[Missolonghi]]) *[[Pineios (Peloponnese)|Pineios]] (near [[Gastouni]]) *[[Alfeios]] (near [[Pyrgos, Elis|Pyrgos]]) *[[Neda (river)|Neda]] (near [[Kyparissia]]) ===[[Aegean Sea]]=== The rivers in this section are sorted west ([[Cape Malea]]) to east ([[Istanbul]]). ===In Greece=== *[[Spercheios]] (near [[Lamia (city)|Lamia]]) *[[Pineios (Thessaly)|Pineios]] (near [[Larissa]]) **[[Titaresios]] (near Larissa) *[[Haliacmon|Aliakmon]] (near [[Thessaloniki]]) *[[Vardar|Vardar/Axios]] (near [[Thessaloniki]]) - [[Republic of Macedonia]], Greece ** [[Crna (river)|Crna]] (near [[Gradsko, Republic of Macedonia|Gradsko]]) ** [[Bregalnica]] (near [[Gradsko, Republic of Macedonia|Gradsko]]) *** [[Lakavica]] (near [[Štip]]) ** [[Pčinja (river)|Pčinja]] (near [[Katlanovo]]) *** [[Kriva Reka]] (near [[Kumanovo]]) ** [[Treska]] (near [[Skopje]]) *[[Struma (river)|Struma/Strimonas]] (in [[Amphipolis]], near [[Serres]]) - Bulgaria, Greece **[[Strumica (river)|Strumica]] (near [[Rupite]]) *[[Mesta River|Mesta/Nestos]] (near [[Thasos]]) - Bulgaria, Greece **[[Dospat (river)|Dospat/Despatis]] (near [[Potamoi]]) '''In Turkey''': *[[Maritsa|Maritsa/Evros/Meriç]] (near [[Alexandroupoli]]) - [[Bulgaria]], Turkey, [[Greece]] **[[Ergene]] (near [[İpsala]]) **[[Tundzha]] (in [[Edirne]]) **[[Arda (Maritsa)|Arda]] (near Edirne) **[[Sazliyka]] (near [[Simeonovgrad]]) **[[Stryama]] (near [[Sadovo]]) **[[Vacha (river)|Vacha]] (near [[Plovdiv]]) **[[Topolnitsa River|Topolnitsa]] (near [[Pazardzhik]]) ==[[North Sea]]== The rivers in this section are given clockwise along the North Sea coast, starting from [[Bergen, Norway]]. ===In Norway=== *[[Glomma]] (into [[Oslofjord]] at [[Fredrikstad]]) **[[Vorma]] (out of [[Mjøsa|Lake Mjøsa]] into Glomma at [[Årnes]]) ***[[Gudbrandsdalslågen]] (into [[Mjøsa|Lake Mjøsa]] in Oppland) ****[[Otta (river)|Otta]] (in [[Oppland]] into Gudbrandsdalslågen at [[Otta, Norway|Otta]]) **[[Renaelva]] (in [[Hedmark]] into Glomma at [[Åmot]]) *[[Numedalslågen]] (in [[Larvik]], [[Vestfold]]) *[[Hallingdalselva]] (through [[Hallingdal]] into [[Krøderen (lake)|Lake Krøderen]], [[Buskerud]]) *[[Begna River|Begna]] (in [[Buskerud]]) *[[Dramselva]] (into [[Oslofjord]] in [[Drammen]], [[Buskerud]]) *[[Skien river|Skien]] (into [[Møsvatn]], [[Telemark]]) *[[Tinn]] (into [[Møsvatn]], [[Telemark]]) *[[Nidelva (Aust-Agder)|Nidelva]] (in [[Arendal]], [[Aust-Agder]]) *[[Otra]] (in [[Kristiansand]], [[Vest-Agder]]) ===In Sweden=== *[[Göta älv]] (into [[Kattegat]] in [[Gothenburg]]) **Lake [[Vänern]] ***[[Klarälven]]/[[Trysilelva]] (into Vänern near ([[Karlstad]])) *[[Viskan]] (into [[Kattegat]] near [[Varberg]]) *[[Ätran (river)|Ätran]] (into [[Kattegat]] in [[Falkenberg]]) *[[Nissan (river)|Nissan]] (into [[Kattegat]] in [[Halmstad]]) *[[Lagan River (Sweden)|Lagan]] (into [[Kattegat]] near [[Laholm]]) ===In Denmark=== *[[Gudenå]] (into [[Kattegat]] near [[Randers]]) *[[Skjern Å]] (near [[Skjern, Denmark|Skjern]]) ===In Germany=== *[[Eider (river)|Eider]] (in [[Tönning]]) *[[Elbe]]/Labe (near [[Cuxhaven]]) - [[Czech Republic]], Germany [[Image:Elbe River at Dresden.jpg|thumb|right|200px|[[Elbe]] at [[Dresden]]]] **[[Oste]] (near [[Otterndorf]]) **[[Stör]] (near [[Glückstadt]]) **[[Ilmenau (river)|Ilmenau]] (near [[Winsen (Luhe)]]) **[[Löcknitz (river)|Löcknitz]] (near [[Dömitz]]) ***[[Elde]] (near [[Lenzen]]) **[[Aland (river)|Aland]] (in [[Schnackenburg]]) **[[Stepenitz (Brandenburg)|Stepenitz]] (in [[Wittenberge]]) **[[Havel]] (near [[Havelberg]]) ***[[Dosse]] (near [[Kuhlhausen]]) ***[[Rhin]] (near [[Warnau]]) ***[[Spree]] (in Berlin-[[Spandau]]) ****[[Dahme (river)|Dahme]] (in Berlin-[[Köpenick]]) **[[Ohre]] (near Burg) **[[Saale]] (in [[Barby, Germany|Barby]]) ***[[Bode (river)|Bode]] (in [[Nienburg (Saale)]]) ***[[White Elster]] (near [[Halle (Saale)]]) ****[[Pleiße]] (in [[Leipzig]]) ***[[Unstrut]] (near [[Naumburg]]) ***[[Ilm (Thuringia)|Ilm]] (in [[Großheringen]]) **[[Mulde]] (in [[Dessau]]) ***[[Zwickauer Mulde]] (near [[Colditz]]) ****[[Chemnitz (river)|Chemnitz]] (near [[Wechselburg]]) ***[[Freiberger Mulde]] (near [[Colditz]]) ****[[Zschopau (river)|Zschopau]] (near [[Döbeln]]) **[[Black Elster]] (near [[Wittenberg]]) **[[Ploučnice]] (in [[Děčín]]) **[[Bílina (river)|Bílina]] (in [[Ústí nad Labem]]) **[[Ohře]] (in [[Litoměřice]]) **[[Vltava]] (in [[Mělník]]) ***[[Berounka]] (near [[Prague]]) ***[[Lužnice]] (in [[Týn nad Vltavou]]) **[[Jizera River|Jizera]] (near [[Čelákovice]]) **[[Cidlina]] (near [[Poděbrady]]) **[[Orlice]] (in [[Hradec Králové]]) [[Image:Weser2.JPG|thumb|200px|The Weser near Bad Oeynhausen.]] *[[Weser]] (near [[Bremerhaven]]) **[[Hunte]] (in [[Elsfleth]]) **[[Lesum]] (in [[Bremen (city)|Bremen]]-Vegesack) ***[[Hamme (river)|Hamme]] (in [[Ritterhude]]) ***[[Wümme]] (in [[Ritterhude]]) **[[Aller]] (near [[Verden, Germany|Verden (Aller)]]) ***[[Leine]] (near [[Schwarmstedt]]) ****[[Innerste]] (near [[Sarstedt]]) ***[[Fuhse]] (in [[Celle]]) ***[[Oker]] in [[Müden (Aller)|Müden]] ****[[Schunter]] (near [[Braunschweig]]) **[[Werre]] (in [[Bad Oeynhausen]]) **[[Diemel]] (in [[Bad Karlshafen]]) **[[Fulda (river)|Fulda]] (in [[Hannoversch Münden]]) ***[[Eder]] (in [[Edermünde]]) ****[[Schwalm (Hesse)|Schwalm]] (near [[Edermünde]]) **[[Werra]] (in [[Hannoversch Münden]]) *[[Ems (river)|Ems]] (near [[Delfzijl]]) - Germany, Netherlands **[[Hase]] (in [[Meppen (Germany)|Meppen]]) ===In the Netherlands=== *[[Zwarte Water]] (into [[IJsselmeer]] near [[Genemuiden]]) - Netherlands **[[Vecht (Overijssel)]]/Vechte (near [[Zwolle]]) ***[[Regge (river)|Regge]] (near [[Ommen]]) ***[[Dinkel]] (in [[Neuenhaus]]) *[[IJssel]] (into [[IJsselmeer]] near [[Kampen, Netherlands|Kampen]]) - Netherlands **[[Berkel]] (in [[Zutphen]]) **[[Oude IJssel]] (in [[Doesburg]]) **branch of the river [[Rhine]] (near [[Pannerden]]) [[Image:Loreley von Spitznack.jpg|thumb|200px|The Rhine at the [[Lorelei|Loreley]]]] [[Image:ZurichStPeter.jpg|thumb|right|200px|[[Limmat]] in [[Zürich]]]] *[[Rhine]]/''Rhein'' (main branch at [[Hoek van Holland]]) - Switzerland, [[Liechtenstein]], Austria, Germany, France, Belgium, Netherlands **[[Linge]] (in [[Gorinchem]]) **[[Lippe (river)|Lippe]] (in [[Wesel]]) **[[Emscher]] (near [[Dinslaken]]) **[[Ruhr (river)|Ruhr]] (in [[Duisburg]]) ***[[Lenne]] (near [[Hagen]]) **[[Düssel]] (in [[Düsseldorf]]) **[[Erft]] (in [[Neuss]]) **[[Wupper]] (in [[Leverkusen]]) **[[Sieg]] (in [[Bonn]]) **[[Ahr]] (near [[Sinzig]]) **[[Wied (river)|Wied]] (in [[Neuwied]]) **[[Moselle (river)|Moselle]] (in [[Koblenz]]) ***[[Kyll]] (near [[Trier|Trier-Ehrang]]) ***[[Ruwer (river)|Ruwer]] (near [[Trier|Trier-Ruwer]]) ***[[Saar (river)|Saar]] (near [[Konz]]) ****[[Nied]] (near [[Rehlingen-Siersburg]]) ***[[Sauer]] (in [[Wasserbillig]]) ****[[Prüm (river)|Prüm]] (near [[Echternach]]) ****[[Our (river)|Our]] (in [[Wallendorf (Eifel)|Wallendorf]]) ****[[Alzette]] (in [[Ettelbrück]]) ***[[Seille (Moselle)|Seille]] (in [[Metz]]) ***[[Meurthe (river)|Meurthe]] (in [[Frouard]]) ***[[Madon]] (in [[Neuves-Maisons]]) ***[[Vologne]] (near [[Éloyes]]) ***[[Moselotte]] (in [[Remiremont]]) **[[Lahn]] (in [[Lahnstein]]) ***[[Ohm (river)|Ohm]] (in [[Cölbe]]) **[[Nahe (river)|Nahe]] (in [[Bingen am Rhein|Bingen]]) **[[Main (river)|Main]] (in [[Mainz]]) ***[[Nidda (river)|Nidda]] (in [[Höchst (Frankfurt am Main)|Frankfurt-Höchst]]) ***[[Kinzig (Main)|Kinzig]] (in [[Hanau]]) ***[[Tauber]] (in [[Wertheim am Main]]) ***[[Franconian Saale]] (in [[Gemünden am Main|Gemünden]]) ***[[Regnitz]] (in [[Bamberg]]) ****[[Pegnitz (river)|Pegnitz]] (in [[Fürth]]) ****[[Rednitz]] (in [[Fürth]]) **[[Neckar]] (in [[Mannheim]]) ***[[Jagst]] (near [[Bad Friedrichshall]]) ***[[Kocher]] (in [[Bad Friedrichshall]]) ***[[Enz]] (in [[Besigheim]]) ***[[Fils (river)|Fils]] (in [[Plochingen]]) **[[Lauter (Rhine)|Lauter]] (in [[Lauterbourg]]) **[[Murg (Northern Black Forest)|Murg]] (near [[Rastatt]]) **[[Ill, France|Ill]] (near [[Strasbourg]]) **[[Kinzig (Rhine)|Kinzig]] (near [[Kehl]]) **[[Elz (Rhine)|Elz]] (near [[Lahr]]) **[[Wiese]] (in [[Basel]]) **[[Aare]] (in [[Koblenz, Switzerland|Koblenz]]) ***[[Limmat]] (in [[Brugg, Switzerland|Brugg]]) ***[[Reuss (river)|Reuss]] (in [[Brugg, Switzerland|Brugg]]) ***[[Emme (river)|Emme]] (near [[Solothurn]]) ***[[Saane]]/Sarine (near [[Bern]]) **[[Thur (Switzerland)|Thur]] (near [[Schaffhausen]]) **[[Ill (Austria)|Ill]] (near [[Feldkirch, Vorarlberg|Feldkirch]]) **[[Vorderrhein]] (near [[Chur]]) **[[Hinterrhein (river)|Hinterrhein]] (near [[Chur]]) [[Image:Hotton JPG01.jpg|thumb|right|200px|''[[Hotton]]'', view on the '''[[Ourthe|Ourthe river]]''' and the city church.]] *[[Meuse (river)|Meuse]]/''Maas'' (main branch near [[Hellevoetsluis]]) - France, Belgium, Netherlands **[[Dieze]] (near [['s-Hertogenbosch]]) ***[[Aa (Meuse)|Aa]] (in [['s-Hertogenbosch]]) ***[[Dommel]] (in [['s-Hertogenbosch]]) **[[Niers]] (in [[Gennep]]) **[[Swalm]] (in [[Swalmen]]) **[[Rur]]/Roer (in [[Roermond]]) ***[[Wurm]] (near [[Heinsberg]]) ***[[Inde]] (in [[Jülich]]) **[[Geul]] (near [[Meerssen]]) **[[Jeker]]/Geer (in [[Maastricht]]) **[[Ourthe]] (in [[Liège (city)|Liège]]) ***[[Vesdre]] (near [[Liège (city)|Liège]]) ***[[Amblève (river)|Amblève]] (in [[Comblain-au-Pont]]) ****[[Salm (Amblève)|Salm]] (in [[Trois-Ponts]]) **[[Sambre]] (in [[Namur (city)|Namur]]) **[[Lesse]] (in [[Dinant]]-Anseremme) **[[Viroin]] (in [[Vireux-Molhain]]) **[[Semois]]/Semoy (in [[Monthermé]]) **[[Bar (river)|Bar]] (near [[Dom-le-Mesnil]]) **[[Chiers]] (in [[Bazeilles]]) [[Image:Schelde Antwerpen.jpg|right|thumb|200px|The Scheldt in [[Antwerp]]]] *[[Scheldt]]/Schelde/Escaut (near [[Flushing, Netherlands]]) - France, Belgium, Netherlands **[[Rupel]] (in [[Rupelmonde]]) ***[[Nete (river)|Nete]] (in [[Rumst]]) ***[[Dijle]] (in Rumst) ****[[Zenne]] (in [[Mechelen]]) ****[[Demer]] (in [[Rotselaar]]) **[[Durme]] (in [[Temse]]) **[[Dender]] (in [[Dendermonde]]) ***[[Mark (Dender)|Mark]] (near [[Lessines]]) **[[Leie]] (in [[Ghent]]) ***[[Deûle]] (in [[Deûlémont]]) **[[Scarpe (river)|Scarpe]] ([[Mortagne-du-Nord]]) **[[Haine]] (in [[Condé-sur-l'Escaut]]) ===In Belgium=== *[[Yser]] (in [[Nieuwpoort, Belgium|Nieuwpoort]]) - France, Belgium ===In France=== *[[Aa (France)|Aa]] (in [[Gravelines]]) ===In Britain=== [[Image:IMG 0071 - England, London.JPG|right|thumb|200px|Aerial view of the [[River Thames|Thames]] in London]] [[Image:RIVER GAYWOOD the mouth of the river at Kings Lynn joining the river Great Ouse 12th March 2007.JPG|thumb|right|200px|The mouth of the [[Gaywood River]] at [[King's Lynn]].]] [[Image:The Mouth of the River Burn at Burnham Overy Staithe 5th April 2007 (1).JPG|thumb|right|200px|The Mouth of the [[River Burn, Norfolk|River Burn]] at Overy Creek, Norfolk]] *[[River Medway|Medway]] (near [[Sheerness]]) *[[River Thames|Thames]] (near [[Southend-on-Sea]]) *[[River Crouch|Crouch]] (at [[Burnham-on-Crouch]]) *[[River Colne, Essex|Colne]] (estuary that joins the sea near [[Brightlingsea]].) *[[River Blackwater, Essex|Blackwater]] (tidal estuary at [[West Mersea]].) *[[River Stour, Suffolk|Stour]] ( at [[Harwich]], [[Suffolk]]) *[[River Deben|Deben]] (estuary at [[Felixstowe]]) *[[River Alde|Alde]] (at [[Snape, Suffolk|Snape]], Suffolk) *[[River Waveney|Waveney]] (in [[Great Yarmouth]]) *[[River Yare|Yare]] (in [[Great Yarmouth]]) *[[River Mun|Mun]] (in [[Mundesley]] Norfolk) *[[River Great Ouse|Great Ouse]] (in [[King's Lynn]]) *[[River Nene|Nene]] ([[Sutton Bridge]] in Lincolnshire) *[[River Witham|Witham]] (The Wash) *[[Humber]] (near [[Cleethorpes]]) **[[River Trent|Trent]] (near [[Scunthorpe]]) ***[[River Mease|Mease]], near [[Alrewas]] ***[[River Tame, West Midlands|Tame]], near [[Alrewas]] ***[[River Penk|Penk]], near [[Stafford]] **[[River Ouse, Yorkshire|Ouse]] (near [[Scunthorpe]]) **[[River Aire|Aire]] (in [[Goole]]) *[[River Tees|Tees]] (near [[Middlesbrough]]) *[[River Wear|Wear]] (In [[Sunderland, Tyne and Wear|Sunderland]]) *[[River Tyne, England|Tyne]] (at [[South Shields]]) **[[River Tyne, England|North Tyne]] (in [[Acomb, Northumberland|Acomb]]) **[[River Tyne, England|South Tyne]] (in [[Acomb, Northumberland|Acomb]]) *[[River Tweed|Tweed]] (in [[Berwick-upon-Tweed]]) [[Image:Wfm tweed abottsford.jpg|thumb|right|200px|[[River Tweed|Tweed]] at [[Abbotsford House|Abbotsford]]]] *[[River Tay|Tay]] (near [[Dundee]]) *[[River Dee, Aberdeenshire|Dee]] (in [[Aberdeen]]) *[[River Don, Aberdeenshire|Don]] (in [[Aberdeen]]) *[[Ythan]] (in [[Newburgh, Aberdeenshire]]) *[[River Spey|Spey]] (near [[Elgin, Moray|Elgin]]) ==See also== *[[Geography of Europe]] *[[List of European rivers with alternative names]] *[[Latin names of European rivers]] *[[European river zonation]] *[[List of rivers by discharge]] ===Other continents=== *[[List of rivers of Asia]] *[[List of rivers of Africa]] *[[List of rivers of the Americas]] *[[List of rivers of Oceania]] *[[Lists of rivers]] ==References== {{Reflist}} https://web.archive.org/web/20060721130302/http://www.smhi.se/sgn0102/n0204/vdragreg.pdf ===European countries=== {{List of rivers of Europe}} {{Europe_topics (small)|state=collapsed}} [[Category:Lists of rivers by continent|Europe]] [[വർഗ്ഗം:യൂറോപ്പിലെ നദികൾ|*]] [[വർഗ്ഗം:യൂറോപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പട്ടികകൾ|നദി]] [[വർഗ്ഗം:നദികളുടെ പട്ടികകൾ]] oilqk1oypywkg8lte9qdcudl4rstpwl ബബ്ബു മാൻ 0 344537 4675084 4669006 2026-10-10T15:16:09Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675084 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist |name=ബബ്ബു മാൻ |image = File:Babbu Maan Vancouver 2010.jpg |image_size=250px |caption=Maan performing live, [[Vancouver]] 2010 |birth_name=Tejinder Singh Maan |birth_date = |alias= Khantwala Maan |background=solo_singer |birth_place= [[Khant Maanpur]], Punjab, India |genre=[[Folk music of Punjab|Folk]], [[Bhangra (popular music)|Bhangra]], Pop, [[Ghazal]]s |occupation=Singer, lyricist, Music Director, actor, producer, screenWriter |years_active= 1998–present |label= Catrack, [[T-Series]], Point Zero, [[Eros International]], Swag Music, Speed Records |associated_acts=[[Sukhwinder Singh]], [[Jaspinder Narula]], [[Monty Sharma]], [[Jaidev Kumar]], [[Harjit Harman]], [[Bhagwant Maan]], [[Gurdas Maan]], Pooja Verma, [[Mukul Dev]], Sardar Sohi, [[Money Sangha]] |native_name_lang = pb}} ഒരു പഞ്ചാബി ഗായകനും നടനുമാണ് '''ബബ്ബുമാൻ '''.2013-ൽ പുറത്തിറക്കിയ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ തലാഷ്: ഇൻസെർച്ച് ഓഫ് സോൾ എന്ന ആൽബം വലിയ വിജയമായിരുന്നു. ഐട്യൂൺസ് ലോക ആൽബം ചാർട്ടിൽ ഇട കണ്ടെത്തിയ ഈ ആൽബം അമേരിക്കൻ ബിൽബോർട് 200- ചാർട്ടിലും ഇടം പിടിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://www.billboard.com/files/index/artistindex_07_20_2013.pdf|title=Artist Index|publisher=www.billboard.com|access-date=2016-07-29|archive-date=2014-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20140308055935/http://www.billboard.com/files/index/artistindex_07_20_2013.pdf|url-status=dead}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതം == പഞ്ചാബിലെ ഖാൻഡ്മാനപുർ ഗ്രാമത്തിലാണ് ജനിച്ചു വളർന്നത്.r<ref>{{Cite web|url=http://www.tribuneindia.com/2011/20110302/main6.htm|title=Babbu Mann injured while shooting|publisher=The Tribune, Chandigarh}}</ref> . == ആൽബങ്ങൾ == === സ്റ്റുഡിയോ ആൽബങ്ങൾ === {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" class="sortable" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 105%;" ! Year ! Album ! Record Label ! Music Director ! Lyrics |- | 1998 | ''Sajjan Rumal De Geya'' | Catrack | Babbu Maan | Babbu Maan |- | 1999 | ''Tu Meri Miss India'' | Catrack | Surinder Bachan | Babbu Maan |- | 2001 | ''Saaun Di Jhadi'' | [[T-Series]] | Jaidev Kumar | Babbu Maan |- | 2004. | ''Ohi Chann Ohi Rataan'' | [[T-Series]] | Babbu Maan | Babbu Maan |- | 2005 | ''Pyass: In Search of Destiny'' | [[T-Series]] | Babbu Maan | Babbu Maan |- | 2007 | ''Mera Gham'' | Point Zero | Babbu Maan | Babbu Maan |- | 2009 | ''Singh Better Than King'' | Point Zero | Babbu Maan | Babbu Maan |- | 2013 | ''Talaash: In Search Of Soul'' | Swag Music | Babbu Maan | Babbu Maan |- | 2015 | Itihaas | Swag Music | Babbu Maan | Babbu Maan |- | 2016 | Mera Gham 2 (Working) | Swag Music | Babbu Maan | Babbu Maan |- | TBA | Itihaas 2 | Swag Music | Babbu Maan | Babbu Maan |} === പ്രധാന ഗാനങ്ങൾ === {| class="wikitable" ! Year ! Album ! Song ! Music ! Record label |- | 1997 | ''N/A'' | Chor | Babbu Maan | N/A |- | 1998 | N/A | Lareyan De Naal | Babbu Maan | N/A |- | 2008 | ''Aao Saare Nachiye'' | Sardar | Babbu Maan | Point Zero |- | 2009 | ''Aao Saare Nachiye 2'' | Uchiyan Imartan | Babbu Maan | Point Zero |- | 2009 | ''Aao Saare Nachiye 2'' | Aashquan Di Line | Babbu Maan | Point Zero |- | 2011 | ''Aao Saare Nachiye 4'' | Sari Duniya | Babbu Maan | Point Zero |- | 2012 | ''Talaash: In Search of Soul'' | Mil Gayi Pind De Morh Te | Babbu Maan | Swag Music |- | 2013 | ''Ahh Chakk 2013'' | Singh | Babbu Maan | Swag Music |- | 2014 | ''Aah Chak 2014'' | Maa Boli | Babbu Maan | Swag Music |- | 2014 | ''Aah Chak 2014'' | Chamkila | Jatt Band (Babbu Maan) | Swag Music |- | 2014 | N/A | Canada Canada | Babbu Maan | Swag Music |- | 2014 | N/A | 21st Century Saadh | Babbu Maan | Swag Music |- | 2014 | N/A | America America | Babbu Maan | Swag Music |- | 2014 | ''Mera Gham 2'' | Khat | Babbu Maan | Swag Music |- | 2015 | ''Aah Chak 2015'' | License<ref>{{Cite web|url=http://www.lyricsted.com/all-india-license-lyrics-babbu-maan/|title=License Lyrics – Babbu Maan|publisher=Lyricsted.com|access-date=2016-07-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20160916122928/http://www.lyricsted.com/all-india-license-lyrics-babbu-maan/|archive-date=2016-09-16|url-status=dead}}</ref> | Babbu Maan | Swag Music |- | 2015 | N/A | E Doye Naina | Babbu Maan | Swag Music |- |2016 |Aah chak 2016 |Murgi |Babbu Maan |Babbu Maan |} == ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ == {| class="wikitable sortable" ! Year ! Film ! Actor ! Producer ! Singer ! Music Director ! Lyricist ! screenWriter ! Notes |- | style="text-align:center;" |2003 | ''Khel – No Ordinary Game'' |Bollywood |- | style="text-align:center;" |2003 | ''Hawayein'' |Debut Hindi/Punjabi film |- | style="text-align:center;" |2003 | ''Chalte Chalte'' |Bollywood |- | style="text-align:center;" |2006 | ''Rabb Ne Banaiyan Jodiean'' | Punjabi |- | style="text-align:center;" |2007 | ''Waagah'' | Punjabi |- | style="text-align:center;" |2010 | ''Kaafila'' |Bollywood |- | style="text-align:center;" |2008 | ''Hashar : A Love Story'' | Punjabi |- | style="text-align:center;" |2009 | ''Vaada Raha'' | Bollywood |- | style="text-align:center;" |2010 | ''Ekam – Son of Soil'' |Punjabi |- | style="text-align:center;" |2010 | ''Crook'' |Bollywood |- | style="text-align:center;" |2011 | ''Saheb, Biwi Aur Gangster'' | Bollywood |- | style="text-align:center;" |2011 | ''Hero Hitler in Love'' | Punjabi |- | style="text-align:center;" |2012 | ''Desi Romeos'' | Punjabi |- | style="text-align:center;" |2012 | ''Dil Tainu Karda Hai Pyar'' | Punjabi |- | style="text-align:center;" |2014 | ''Baaz'' | Punjabi |} == അവലംബം == {{Reflist|30em}} [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1975-ൽ ജനിച്ചവർ]] 5sdo9swt274mzygoksvxyrtp9wk11jx മൂറിഷ് പള്ളി, കാപൂർത്തല 0 344913 4675177 3674123 2026-10-11T05:05:16Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675177 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious building |building_name= മൂറിഷ് പള്ളി, കാപൂർത്തല |image= Moorish Mosque.JPG |caption= Moorish Mosque, Kapurthala in Punjab |location= Kapurthala, Punjab, India |geo={{coord|31.369 |N|75.381 |E|region:IN-KL_type:landmark|display=inline,title|format=dms}} |religious_affiliation=[[Islam]] |rite= |province= [[Punjab]] |territory= |district=[[Kapurthala]] |consecration_year= |status=[[Mosque]] |leadership= [[Jagatjit Singh Bahadur|Maharajah Jagatjit Singh]], |website= |architect= Monsieur M Manteaux |architecture_type= Mosque |architecture_style=[[Islamic architecture|Islamic]], [[Moorish Revival architecture|Moorish Revival]] |facade_direction= |year_completed=1930 |construction_cost= Rs 600,000 |capacity= |length= |width= |width_nave= |height_max= |dome_quantity= |dome_height_outer= |dome_height_inner= |dome_dia_outer= |dome_dia_inner= |minaret_quantity= |minaret_height= |spire_quantity= |spire_height= |materials=Marble }} [[പഞ്ചാബ്|പഞ്ചാബിലെ]] [[കപൂർത്തല|കപൂർത്തലയിലുള്ള]] മുസ്ലിം ആരാധന കേന്ദ്രമാണ് '''കാപൂർത്തല പള്ളി'''.<ref>{{Cite web|url=http://malayalam.nativeplanet.com/kapurthala/attractions/moorish-mosque/|title=|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=|archive-url=https://web.archive.org/web/20170827232129/http://malayalam.nativeplanet.com/kapurthala/attractions/moorish-mosque/|archive-date=2017-08-27|url-status=dead}}</ref> [[മൊറോക്കൊ|മൊറോക്കയിലെ]] മാരക്കേശിലെ ഗ്രാന്റ് മോസ്‌കിന്റെ രീതിയിലാണ് ഈ പള്ളിയുടെയും നിർമ്മാണം. ജനജിത്ത് സിംഗിന്റെ കാലത്താണ് ഇത് ജനങ്ങൾക്കായി തുറന്ന് കൊടുത്തത്<ref name=Court>{{Cite web|url=http://ecourts.gov.in/kapurthala/district-profile|title=District Profile|work=Moorish Mosque|publisher=Official website of the District court, Government of Punjab|access-date=2016-08-01|archive-date=2016-05-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20160524063837/http://ecourts.gov.in/kapurthala/district-profile|url-status=dead}}</ref>. കാപൂർത്തലയിലെ അവസാനത്തെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. കാപൂർത്തല സംസ്ഥാനത്തിന്റെ തലസ്ഥാന നഗരമായിരുന്നു. ഇന്ത്യൻ പുരാവസ്തു സംരക്ഷണ വകുപ്പ് ഈ പള്ളിയെ സംരക്ഷിത പട്ടികയിലുൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=Book>{{cite book|title=Disvoer Punajb|url=http://books.google.com/books?id=Lc1Fs9JykeYC&pg=PT102|publisher=Parminder Singh Grover|id=GGKEY:LDGC4W6XWEX|page=102}}</ref> ==സ്ഥലം== [[ജലന്ധർ|ജലന്ധറിൽ]] നിന്നും ഏകദേശം 21 കിലോമീറ്റർ (13 മൈൽ) അകലെയാണ് പള്ളി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ജലന്ധർ തന്നെയാണ് അടുത്തുള്ള റെയിൽ സ്റ്റേഷനും. ==ചരിത്രം== കപൂർത്തലയിലെ അവസാനത്തെ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന മഹാരാജ ജഗജിത്ത് സിങ് ആണ് പള്ളി നിർമിച്ചത്. മതേതരപരമായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇത്തരം പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏറെ പ്രശസ്തിനേടിയിരുന്നു.സിഖുകാരനായിരുന്നിട്ടും 60%ത്തോളമുള്ള മുസ്ലിങ്ങളോട് മികച്ച ബന്ധം കാത്തുസൂക്ഷിച്ചിരുന്നു.<ref name=Book/>{{Sfn|Arora|2001|p=310}}<ref name=Punjab>{{cite book|title=Punjab Travel Guide|url=https://books.google.com/books?id=Cba6Om_iTOAC&pg=PA90|publisher=Good Earth|isbn=978-93-80262-17-8|page=90}}</ref> == സവിശേഷതകൾ == [[File:Moorish Mosque Facade.JPG|right|thumb|Facade of the Moorish Mosque in Kapurthala]] [[കുത്തുബിയ പള്ളി]]<nowiki/>യുടെ നിർമ്മാണ രീതിയെപ്പോലെയാണ് ഈ പള്ളിയുടെ നിർമ്മാണ രീതിയും.ലാഹോർ മായോ സ്‌കൂൾ ഓഫ് ആർട്ടിന്റെ രീതിയിലാണ് ഉള്ളിലെ മിനാരങ്ങളുള്ളത്.മാർബിൾ കല്ലുകളെ കൊണ്ട് മനോഹരമായി നിർമ്മിച്ച കരകൗശല രീതിയും ഇവിടെ കാണാം.<ref name="Punjab" /> ====Gallery ==== <gallery> File:Moorish Mosque of Kapurthala in the state of Punjab 01.jpg| File:Moorish Mosque of Kapurthala in the state of Punjab 03.jpg| File:Moorish Mosque of Kapurthala in the state of Punjab 04.jpg| File:Moorish Mosque of Kapurthala in the state of Punjab 05.jpg| File:Moorish Mosque of Kapurthala in the state of Punjab 06.jpg| File:Moorish Mosque of Kapurthala in the state of Punjab 07.jpg| </gallery> ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:പഞ്ചാബിലെ മുസ്ലീം പള്ളികൾ]] lqk1fxugedqsw712a3yywovt0zymm1b ഭൂട്ടാനിലെ ആരോഗ്യരംഗം 0 355191 4675128 4673602 2026-10-10T20:09:01Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675128 wikitext text/x-wiki [[government of Bhutan|ഭൂട്ടാൻ ഭരണകൂടത്തിന്റെ]] ശ്രദ്ധ പതിഞ്ഞിട്ടുള്ള പ്രധാന മേഖലകളിലൊന്നാണ് '''ഭൂട്ടാനിലെ ആരോഗ്യരംഗം'''. ആരോഗ്യമന്ത്രാലയമാണ് ആരോഗ്യവും ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളും കൈകാര്യം ചെയൂന്നത്. ആരോഗ്യ മന്ത്രി കാബിനറ്റിലെ അംഗമാണ്. [[Gross National Happiness|ഗ്രോസ് നാഷണൽ ഹാപ്പിനസ്]] എന്ന തത്ത്വത്തിലെ ഒരു പ്രധാന ഘടകം എന്ന നിലയിൽ എല്ലാവർക്കും പ്രാപ്യമായതും എല്ലായിടത്തും ലഭ്യമായതുമായ ആതുരസേവനം ഭൂട്ടാനിലെ ഭരണനയത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.<ref name=AHB2010/><ref name=TCA/><ref name=FYR>{{cite web |url=http://www.health.gov.bt/annualreport/finalreport.pdf |format=PDF |title=Annual Report 2008-09: Major Achievements in one Year |publisher=Ministry of Health, [[Government of Bhutan]] |year=2009 |accessdate=2011-03-10 |archive-date=2011-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110706163112/http://www.health.gov.bt/annualreport/finalreport.pdf |url-status=dead }}</ref><ref name=NA05>{{cite web |url=http://oag.gov.bt/wp-content/uploads/2010/05/Narcotic-DrugsPsychotropic-Substance-Substance-Abuse-Act-of-BhutanDE.pdf |format=PDF |title=Narcotic Drugs and Psychotropic Substances and Substance Abuse Act 2005 |publisher=[[Government of Bhutan]] |date=2005-11-30 |accessdate=2011-03-25 |archive-date=2012-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120321085728/http://oag.gov.bt/wp-content/uploads/2010/05/Narcotic-DrugsPsychotropic-Substance-Substance-Abuse-Act-of-BhutanDE.pdf |url-status=dead }}</ref> [[Constitution of Bhutan|ഭൂട്ടാനിലെ ഭരണഘടന]] "സുരക്ഷിതവും ആരോഗ്യകരവുമായ പരിസ്ഥിതി" നിലനിർത്തുവാനുള്ള ചുമതല [[government of Bhutan|ഗവണ്മെന്റിൽ]] നിക്ഷിപ്തമാക്കിയിരിക്കുന്നു. "പാരമ്പര്യരീതിയിലുള്ളതും ആധുനികവുമായ പൊതു ആരോഗ്യ സംവിധാനങ്ങൾ" എല്ലാവർക്കും ലഭ്യമാക്കുക എന്നതും ഗവണ്മെന്റിന്റെ ചുമതലയാണ്.<ref name=CoBE>{{cite web |url=http://www.constitution.bt/TsaThrim%20Eng%20(A5).pdf |title=The Constitution of the Kingdom of Bhutan |format=PDF |date=2008-07-18 |publisher=[[Government of Bhutan]] |accessdate=2011-03-02 |archive-date=2011-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110706162637/http://www.constitution.bt/TsaThrim%20Eng%20%28A5%29.pdf |url-status=dead }}</ref>{{rp|5:2(d); 9:21}} ==ആരോഗ്യ സംവിധാനം== [[File:Basic Health Unit Phobjikha.jpg|250px|thumb|[[Phobjika Valley|ഫോബ്‌ജിക താഴ്‌വരയിലെ]] ഒരു ആശുപത്രി. [[Wangdue Phodrang District|വാങ്ഡുവേ ഫോഡ്രാങ് ജില്ല]].]] 1970കൾ മുതൽ ഭൂട്ടാനിൽ സാർവത്രിക ആരോഗ്യ സംരക്ഷണ സംവിധാനങ്ങൽ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ കീഴിൽ ലഭ്യമാക്കി വരുന്നുണ്ട്. ആരോഗ്യമന്ത്രാലയം [[Five-Year Plans of Bhutan|പഞ്ചവത്സര പദ്ധതികളിലൂടെയാണ്]] ഇതിനായുള്ള സംവിധാനങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്നത്.<ref name=MoH3>{{cite web |url=http://www.health.gov.bt/plans.php |title=Health Five Year Plans |work=Sowei Lhenkhag – Ministry of Health |publisher=[[Government of Bhutan]] |accessdate=2011-03-10 |archive-date=2011-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110308170019/http://www.health.gov.bt/plans.php |url-status=dead }}</ref> ആരോഗ്യപ്രവർത്തകരുടെയും മരുന്നുകളുടെയും കാര്യത്തിൽ രണ്ട് പ്രധാന [[Bhutanese legislation|നിയമനിർമ്മാണങ്ങൾ]] നടന്നിട്ടുണ്ട്. മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങളെയും കോഴ്സുകളെയും ഡിഗ്രികളെയും നിയന്ത്രിക്കുവാനുള്ള നിയമമാണ് ദ മെഡിക്കൽ ആൻഡ് ഹെൽത്ത് കൗൺസിൽ ആക്റ്റ് 2002.<ref name=MHCA02>{{cite web |url=http://www.nationalcouncil.bt/wp-content/uploads/2011/02/MedNHealth_En_02.pdf |title=Medical and Health Council Act 2002, Kingdom of Bhutan |publisher=[[Government of Bhutan]] |date=2002-07-24 |accessdate=2011-03-02 |archive-date=2011-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110706162726/http://www.nationalcouncil.bt/wp-content/uploads/2011/02/MedNHealth_En_02.pdf |url-status=dead }}</ref> മെഡിസിൻസ് ആക്റ്റ് 2003 ഡ്രഗ് റെഗുലേറ്ററി അഥോറിറ്റി, ഡ്രഗ് ടെസ്റ്റിംഗ് ലബോറട്ടറി, ഡ്രഗ് ഇൻസ്പെക്ടർ സംവിധാനം എന്നിവ സംബന്ധിച്ചുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന നിയമമാണ്. മരുന്നുകൾ [[price control|വില നിയന്ത്രണം]] എന്നിവ ഈ നിയമത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വരുന്നു.<ref name=MA03>{{cite web |url=http://www.nationalcouncil.bt/wp-content/uploads/2011/02/Medicines_En_03.pdf |title=Medicines Act of the Kingdom of Bhutan 2003 |format=PDF |publisher=[[Government of Bhutan]] |date=2003-08-05 |accessdate=2011-03-02 |archive-date=2011-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110706162807/http://www.nationalcouncil.bt/wp-content/uploads/2011/02/Medicines_En_03.pdf |url-status=dead }}</ref><ref name=MHCA02/>{{rp|VIII}}<ref name=MA03/>{{rp|IX}} ===സൗകര്യങ്ങൾ=== 2013-ൽ ഭൂട്ടാനിൽ 32 ആശുപത്രികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. [[Thimphu District|തിംഫുവിൽ]] അഞ്ച് ആശുപത്രികളുണ്ട്.<ref name=AHB2010>{{cite journal |url=http://www.health.gov.bt/statistics/bulletins/ahb2010/content.pdf |format=PDF |title=Annual Health Bulletin 2010 |publisher=Ministry of Health ([[Government of Bhutan]]) |year=2010 |ISBN=978-99936-767-2-0 |accessdate=2011-03-10 |archive-date=2011-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110706162837/http://www.health.gov.bt/statistics/bulletins/ahb2010/content.pdf |url-status=dead }}</ref> ആരോഗ്യമന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിൽ പതിമൂന്ന് വിഭാഗങ്ങളിലായി 3,756 ജീവനക്കാരുണ്ട്.<ref name=AHB2010/>{{rp|iii}} ===അടിയന്തരഘട്ടങ്ങൾക്കായുള്ള ഹോട്ട് ലൈൻ=== 2011 മേയ് രണ്ടാം തീയതി ഭൂട്ടാനിൽ ഹെൽത്ത് ഹെൽപ്പ് സെന്റർ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. 112 എന്ന നമ്പറിൽ വിളിഛ്കാൽ ആംബുലൻസ് സൗകര്യവും മെഡിക്കൽ ടെക്നിഷ്യന്റെ സഹായവും ലഭിക്കു. [[GPS|ജി.പി.എസ്.]], [[GIS|ജി.ഐ.എസ്.]] സാങ്കേതികവിദ്യ ഇതിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. വൈദ്യസഹായം സംബന്ധിച്ച ഉപദേശവും ഇതുവഴി ലഭിക്കും.<ref>{{cite web |url=http://www.bhutanobserver.bt/medical-advice-dial/ |title=Medical Advice a Dial Away |author=Meena |author2=Yasuda |publisher=[[Bhutan Observer]] online |accessdate=2011-07-14 |date=2011-05-10 |archive-date=2011-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110713152710/http://www.bhutanobserver.bt/medical-advice-dial/ |url-status=dead }}</ref> ===സാമ്പത്തിക സ്രോതസ്സ്=== ആരോഗ്യരംഗത്ത് മുടക്കുന്ന പണം സംബന്ധിച്ച ധാരാളം ചർച്ചകൾ ഭൂട്ടാനിൽ നടക്കുന്നുണ്ട്. ഇത്രയും പണം ചിലവിടാൻ രാജ്യത്തിന് ശേഷിയുണ്ടോ എന്ന സംശയം ഉയർത്തപ്പെടുന്നുണ്ട്.<ref>{{cite web |url=http://www.bhutanobserver.bt/off-hour-clinic-a-blow-to-gnh/ |title=Off-Hour Clinic: A Blow to GNH |first=Kinley |last=Wangchuck |publisher=[[Bhutan Observer]] online |accessdate=2011-07-14 |date=2010-06-26 |archive-date=2011-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110119064827/http://www.bhutanobserver.bt/off-hour-clinic-a-blow-to-gnh/ |url-status=dead }}</ref> ==ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾ== 2009-ലെ സ്ഥിതിയനുസരിച്ച് 83% പേർക്കും കുടിവെ‌ള്ളവും 91% പേർക്ക് ശുചിമുറികളും ലഭ്യമായിരുന്നു. അഞ്ച് വയസ്സിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികളിൽ [[diarrhea|വയറിളക്കം]] (2,892/10,000 ആൾക്കാർ), [[pneumonia|ന്യൂമോണിയ]] (1,031) എന്നിവയും മറ്റുള്ളവരിൽ ത്വക്‌ രോഗങ്ങൾ (1,322); ചെങ്കണ്ണ് (542); രക്താതിമർദ്ദം (310); വിരശല്യം (170) എന്നിവയുമായിരുന്നു. [[diabetes|ഡയബെറ്റിസ്]] (38/10,000); [[alcoholic liver disease|മദ്യപാനം മൂലമുള്ള കരൾ രോഗം]] (23); [[cancer|അർബ്ബുദം]] (17) എന്നിവ വിരളമായ അസുഖങ്ങളാണ്. [[malaria|മലേറിയ]], [[tuberculosis|ടിബി]] എന്നീ അസുഖങ്ങൾ വളരെക്കുറവാണ്.<ref name=AHB2010/>{{rp|iii, 4–5}} ===എച്ച്.ഐ.വി./എയ്ഡ്സ്=== 2011-ൽ, 246 [[HIV|എച്ച്.ഐ.വി.]] പോസിറ്റീവ് കേസുകൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇത് ജനസംഖ്യയുടെ 0.3% വരും.<ref>{{cite web|url=http://www.bhutanobserver.bt/ministry-health-detected/ |title=The Ministry of Health has Detected… |publisher=Bhutan Observer online |date=2011-08-01 |accessdate=2011-11-21}}</ref> 2010-ൽ രോഗാണുബാധയുടെ അളവ് ചെറുതായി മാത്രമാണ് വർദ്ധിച്ചിരുന്നത്. ലൈംഗികബന്ധങ്ങൾ, മയക്കുമരുന്നിന്റെ ഉപയോഗം, സമീപരാജ്യങ്ങളിൽ എച്ച്.ഐ.വി.യുടെ സാന്നിദ്ധ്യം എന്നിവ വർദ്ധനവിന്റെ കാരണങ്ങളായി മന്ത്രാലയം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.<ref name=AHB2010/>{{rp|4}} ===മാതൃശിശു സംരക്ഷണം=== 2008-ൽ ജനസംഖ്യയിൽ 90% പേരും ഗവണ്മെന്റിന്റെ [[immunization|പ്രതിരോധകുത്തിവയ്പ്പ്]] പരിപാടിയുടെ ഗുണഭോക്താക്കളായിരുന്നു.<ref name=AHB2010/>{{rp|iii}} 2010-ൽ സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത ഗർഭഛിദ്രത്തിന്റെ അളവ് വർദ്ധിക്കുന്നതായി ആരോഗ്യമന്ത്രാലയം കണ്ടെത്തി (2003-ൽ 466; 2009-ൽ 1057). ഇന്ത്യയിൽ നടത്തപ്പെടുന്ന ഇത്തരം ഗർഭഛിദ്രങ്ങളാണ് ഭൂട്ടാനിലെ മാതൃമരണനിരക്ക് വർദ്ധിക്കാൻ ഒരു കാരണം.<ref name=AHB2010/>{{rp|3}} 2011-ൽ ഭൂട്ടാനിൽ 100,000-ൽ 200 ആയിരുന്നു മാതൃമരണനിരക്ക്.<ref>{{cite journal |url=http://www.unfpa.org/sowmy/resources/docs/main_report/en_SOWMR_Full.pdf |format=PDF |title=State of World's Midwifery 2011 |publisher=[[United Nations Population Fund]] |year=2011 |pages=46–47 |isbn=978-0-89714-995-2 |accessdate=2011-07-14 |archive-date=2012-01-21 |archive-url=https://www.webcitation.org/64qsWUjYm?url=http://www.who.int/whosis/whostat/EN_WHS2011_Full.pdf |url-status=dead }}</ref> ===ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ=== ഫുഡ് ആക്റ്റ് 2005 എന്ന നിയമമാണ് ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾ സംബന്ധിച്ചുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നത്.<ref name=FA05>{{cite web |url=http://oag.gov.bt/wp-content/uploads/2010/05/Food-Act-of-Bhtan-2005English-version.pdf |format=PDF |title=Food Act of Bhutan, 2005 |publisher=[[Government of Bhutan]] |date=2005-11-30 |accessdate=2011-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110706163013/http://oag.gov.bt/wp-content/uploads/2010/05/Food-Act-of-Bhtan-2005English-version.pdf |archive-date=2011-07-06 |url-status=dead}}</ref> ===പുകയില=== [[Tobacco|പുകയിലയുടെ]] വിൽപ്പനയും ഉപയോഗവും നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തുന്ന നിലപാടാണ് ഗവണ്മെന്റിന്റേത്. [[Tobacco Control Act|പുകയില നിയന്ത്രണ നിയമം]] പുകയിലയുടെ വിൽപ്പന നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇറക്കുമതിയ്ക്ക് വലിയ നികുതി നൽകണം. വ്യക്തികൾക്ക് കൈവശം വയ്ക്കാനുള്ള പുകയില ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ അളവിന് പരിധി നിശ്ചയിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=TCA>{{cite web |url=http://www.nab.gov.bt/downloadsact/Dzo76.pdf |format=PDF |title=Tobacco Control Act of Bhutan, 2010 |publisher=[[Government of Bhutan]] |date=2010-06-16 |accessdate=2011-01-20 |archive-date=2012-03-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120316175424/http://www.nab.gov.bt/downloadsact/Dzo76.pdf |url-status=dead }}</ref>{{rp|§§ 11–17}} ===മദ്യം=== 2011-ൽ മദ്യനിയന്ത്രണത്തിനായി ഗവണ്മെന്റ് ഒരു നിയമം പാസാക്കി. നിലവിലുണ്ടായിരുന്നതിന്റെ മൂന്നിരട്ടി നികുതി മദ്യത്തിന് ഏർപ്പെടുത്തുവാൻ ഈ നിയമം വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു. ഇതിന്റെ ഫലമായി മദ്യത്തിന്റെ വിൽപ്പനയിൽ കുറവുണ്ടായിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web|url=http://www.bhutanobserver.bt/regulation-duty-hit-bars/ |title=Regulation and Duty Hit Bars |first=Jigme |last=Wangchuck |publisher=[[Bhutan Observer]] online |accessdate=2011-07-14 |date=2011-05-10}}</ref> അടുത്ത കാലത്തായി വിദ്യാർത്ഥികൾക്കിടയിലുള്ള മദ്യപാനം വർദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web |url=http://www.bhutanobserver.bt/drinking-habit-peaks-peak-learning/ |title=Drinking Habit Peaks at the Peak of Learning? |first=Pema |last=Lhadon |publisher=[[Bhutan Observer]] online |accessdate=2011-07-14 |date=2011-07-13 |archive-date=2012-08-14 |archive-url=https://www.webcitation.org/69uUxCnoX?url=http://www.bhutanobserver.bt/drinking-habit-peaks-peak-learning/ |url-status=dead }}</ref> ===മയക്കുമരുന്നുപയോഗവും നിയന്ത്രണവും=== നാർക്കോട്ടിക് ഡ്രഗ്സ് ആൻഡ് സൈക്കോട്രോപിക് സബ്സ്റ്റൻസസ് ആക്റ്റ് 2005 എന്ന നിയമമാണ് ഈ മേഖലയിൽ നിലവിലുള്ളത്.<ref name=NA05/> മരുന്നുകൾ വൈദ്യശാസ്ത്രമേഖലയിലും ശാസ്ത്രപരീക്ഷണങ്ങൾക്കും ലഭ്യമാവുക എന്നതാണ് നിയമത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം. നിയമവിരുദ്ധമായ മയക്കുമരുന്നുപയോഗത്തെ നിയന്ത്രിക്കാൻ നിയമം ലക്ഷ്യമിടുന്നു.<ref name=NA05/>{{rp|§§ 35–42}}<ref name=NA05/>{{rp|§§ 3–6; i–v}} === ആത്മഹത്യ=== 2011-ൽ 100,000 ജനസംഖ്യയിൽ 16.2 ആയിരുന്നു ഭൂട്ടാനിലെ ആത്മഹത്യാനിരക്ക്. ഇത് ലോകത്തിലെ 20-ആമത്തെ ഉയർന്ന നിരക്കാണ്. ഇക്കാര്യത്തിൽ [[Asia-Pacific|ഏഷ്യ പസഫിക്]] മേഖലയിൽ ഭൂട്ടാന് ആറാം സ്ഥാനമാണുള്ളത്.<ref>{{Cite web |url=http://www.worldlifeexpectancy.com/bhutan-suicide |title=Suicide in Bhutan<!-- Bot generated title --> |access-date=2016-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140517231615/http://www.worldlifeexpectancy.com/bhutan-suicide |archive-date=2014-05-17 |url-status=dead}}</ref> ഉയർന്ന നിരക്കിന് കാരണമെന്താണെന്ന് വ്യക്തമല്ലെങ്കിലും തൊഴിലില്ലായ്മയും ശിഥിലമായ കുടുംബങ്ങളും ഗാർഹിക പീഡനങ്ങളും മറ്റുമാണ് പ്രധാന കാരണങ്ങൾ എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ==ഇതും കാണുക== * [[National Referral Hospital (Thimphu)|ജിഗ്മേ ദോർജി വാങ്ചുക് നാഷണൽ റെഫറൽ ഹോസ്പിറ്റൽ (തിംഫു)]] ഭൂട്ടാനിലെ പ്രധാന ആശുപത്രി * [[Abortion in Bhutan|ഭ്രൂണഹത്യ ഭൂട്ടാനിൽ]] * [[Tobacco Control Act of Bhutan 2010|റ്റുബാക്കോ കൺട്രോൾ ആക്റ്റ് ഓഫ് ഭൂട്ടാൻ 2010]] * [[Traditional Tibetan medicine|പാരമ്പര്യ ടിബറ്റൻ മരുന്നുകൾ]] ==അവലംബം== {{reflist|2}} ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== * {{cite web |url=http://www.health.gov.bt/ |title=Ministry of Health - Royal Government of Bhutan |publisher=[[Government of Bhutan]] |accessdate=2011-03-10 |archive-date=2012-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120428131055/http://www.health.gov.bt/ |url-status=dead }} {{Bhutan topics}} {{Asia topic|Health in}} [[വർഗ്ഗം:ഭൂട്ടാൻ]] j91z0zsdv23kjcf6c2tzwj1nyizeolg ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram 2 355544 4675172 4673628 2026-10-11T04:51:13Z Vijayanrajapuram 21314 /* താരകം */ 4675172 wikitext text/x-wiki <center class="usermessage plainlinks" >'''[http://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk:Vijayanrajapuram&action=edit&section=new എന്നോട് സം‌വദിക്കാം] | [http://ml.wikipedia.org/wiki/Special:Emailuser/Vijayanrajapuram എനിക്ക് ഇ-സന്ദേശമയക്കാം]'''</center> ==ഞാൻ== [[File:Jimmy Wales and Vijayanrajapuram 2026.jpg|With Jimmy Wales at KLF 2026|പകരം=With Jimmy Wales at KLF 2026|ലഘുചിത്രം|400x400px|ഇടത്ത്‌]] * Rtd. Headmaster, Dept. of Education, Govt. of Kerala * കാര്യനിർവാഹകൻ - [[വിക്കിപീഡിയ:കാര്യനിർവാഹകർ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയ]] * [[schoolwiki:sw/994|സ്റ്റേറ്റ് കോർഡിനേറ്റർ - സ്കൂൾവിക്കി]] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:ListFiles?limit=3000&user=Vijayanrajapuram കോമൺസിൽ ചേർത്ത ചിത്രങ്ങൾ] * [https://tools.wmflabs.org/xtools/pages/?user=Vijayanrajapuram&lang=ml&wiki=wikipedia&namespace=0&redirects=none&limit=1000 വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർത്ത ലേഖനങ്ങൾ] *[https://xtools.wmflabs.org/ec/ml.wikipedia.org/Vijayanrajapuram തിരുത്തലുകൾ] *[https://xtools.wmflabs.org/adminstats/ml.wikipedia.org/2020-11-01/2021-07-27 അഡ്മിൻ തിരുത്തലുകൾ] *[https://pageviews.toolforge.org/userviews/?project=ml.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&namespace=0&redirects=0&range=latest-2000&sort=views&direction=1&view=list&user=Vijayanrajapuram Reading Counter] * [[incubator:Special:Contributions/Vijayanrajapuram|വിക്കിവോയേജ്]] , [https://inkpen.toolforge.org/contributors.php Edits] {{ഉദ്ധരണി| എരിയേണം ദീപനാളം പോൽ</br> വിരിയേണം പ്രഭയെന്നുമേ</br> ചൊരിയേണമറിവിന്നഗ്നി; കനൽ-</br> ച്ചിരിനാളമായതു നിൽക്കണം.</br> --------- വിജയൻ രാജപുരം }} * [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/Wiki Loves Schools 2026|Wiki Loves Schools 2026]] *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/ചിത്രഗാലറി|ചിത്രഗാലറി]] *'''[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/പണിപ്പെട്ടി|പണിപ്പെട്ടി]]''' *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/സ്ലേറ്റ്|സ്ലേറ്റ്]] *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/Sandbox|Sandbox]] *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/പരീക്ഷണം|പരീക്ഷണം]] *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/അയ്യങ്കാളി സ്കൂൾ|അയ്യങ്കാളി സ്കൂൾ]] *EMS SMARAKAM PAPPINISSERY <!------- {{Usertalkback|you=watched|me=watched|small=no|runon=no|icon=lang}} ------> ==താരകം== {{award2| border=#d13b06| color=#defe92| image=Barnstar Ente gramam.svg| size=150px| topic=എന്റെ ഗ്രാമം 2024| text= 2024 ഡിസംബർ മാസത്തിൽ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:EG2024| എന്റെ ഗ്രാമം 2024]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുത്ത് ഗ്രാമങ്ങളെപ്പറ്റിയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് താരകം സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:39, 18 ജനുവരി 2025 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wikipedia Asian Month Logo.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2021| text= 2021 നവംബർ 1 മുതൽ നവംബർ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2021| ഏഷ്യൻ മാസം 2021]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :----[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 17:23, 1 ഡിസംബർ 2021 (UTC) }} {| style="background-color:#fdffe7; border: 1px solid #1e90ff;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |<font color=darkgreen> '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം'''</font> |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |കാര്യനിർവാഹകനെന്ന നിലയിൽ വിക്കീപീഡിയയിൽ താങ്കൾ നടത്തുന്ന അക്ഷീണ യത്നങ്ങൾക്കും സേവനങ്ങൾക്കും ഒരു താരകം --[[ഉപയോക്താവ്:Wikiking666|<span style="color:red;font-size:16px;"> '''Wikiking666'''</span>]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Wikiking666|<span style="color:Skyblue;font-size:16px;">[Talk]</span>]] 13:33, 21 ജൂലൈ 2022 (UTC) |} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Classical Barnstar.png | size=180px| topic=സംഗീതത്തെ ചിട്ടപ്പെടുത്തുന്നതിന്. 2021| text= ആരും എഴുതാൻ മടിക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിന് ഒരു താരകം! [[User:Challiyan|'''<span style="color:red">Challiovsky</span> ''']] [[User talk:Challiyan|<sup> <b>Talkies ♫♫</sup> </b>]] 09:12, 18 ജൂലൈ 2021 (UTC) }} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | കാര്യനിർവാഹകനെന്ന നിലയിൽ വിക്കീപീഡിയയിൽ താങ്കൾ നടത്തുന്ന അക്ഷീണ യത്നങ്ങൾക്കും സേവനങ്ങൾക്കും ഒരു താരകം :) നന്ദി .. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 08:53, 31 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC) |} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Flower pot (7965479110).jpg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''ആശംസകൾ''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | പുതിയ കാര്യനിർവാഹകന് ഹൃദയംഗമമായ ആശംസകൾ :-) --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:48, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) |} {{award2| border=#1e90ff| color=#e9e6f2| image=Wiki Loves Women South Asia 2020-ml.svg | size=180px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2020| text= 2020 ഫെബ്രുവരി 1 മുതൽ മാർച്ച് 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WLW20|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020ൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 06:41, 11 ഏപ്രിൽ 2020 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wikipedia Asian Month Logo.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2019| text= 2019 നവംബർ 1 മുതൽ ഡിസംബർ 7 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2019| ഏഷ്യൻ മാസം 2019]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:39, 8 ഡിസംബർ 2019 (UTC)}} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wiki Loves Women logo.svg| size=180px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2019| text= 2019 ഫെബ്രുവരി 10 മുതൽ മാർച്ച് 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WLW19|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019ൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:23, 1 ഏപ്രിൽ 2019 (UTC) }} ==[[WP:TIGER| പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗർ എഡിറ്റത്തോൺ 2018]]ലെ മികച്ച പ്രകടനത്തിന് അഭിനന്ദനങ്ങൾ!== {{award2| border=red| color=gold | Barnstar for Project Tiger Ediatathon 2018 Malayalam 02.png| size=200px| topic='''വിക്കിപ്പുലി താരകം - 2018'''| text=[[WP:TIGER|പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗർ ലേഖനനിർമ്മാണയജ്ഞം 2018]]നു വേണ്ടി മികച്ച ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയെ കൂടുതൽ സമ്പന്നമാക്കിയതിനു് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. : [[ഉപയോക്താവ്:Kaitha Poo Manam|കൈതപ്പൂമണം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaitha Poo Manam|സംവാദം]]) 20:07, 21 ജൂൺ 2018 (UTC)}} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Marie Curie c1920.jpg| size=150px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2018| text= 2018 മാർച്ച് 1 മുതൽ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WHMIN18|വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 02:32, 5 ഏപ്രിൽ 2018 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Diwali lamp.jpg| size=180px| topic=ആയിരം വിക്കി ദീപങ്ങൾ താരകം 2018| text= 2017 ഡിസംബർ 1 മുതൽ 2018 ജനുവരി 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:TWL| ആയിരം വിക്കിദീപങ്ങൾ]]''' പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:03, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) എന്റ്റേയും ചെറിയൊരു കൈയ്യൊപ്പ് ..! :--[[ഉപയോക്താവ്:Kaitha Poo Manam|Kaitha Poo Manam]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaitha Poo Manam|സംവാദം]]) 08:08, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC)~ }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Sun_Wiki.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2017| text= 2017 നവംബർ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2017| ഏഷ്യൻ മാസം 2017]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :---[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 07:27, 2 ഡിസംബർ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Women_in_Red_logo.svg| size=150px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2017| text= 2017 മാർച്ച് 1 മുതൽ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WHMIN17|വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 05:02, 1 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) :ആശംസകൾ മാഷെ --[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|മനോജ്‌ .കെ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|സംവാദം]]) 21:02, 4 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1E90FF| color=#fdffe7| image=Ecologia.jpg| size=80px| topic=ലോക പരിസ്ഥിതിദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017| text= 2017 ജൂൺ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WED17|ലോക പരിസ്ഥിതിദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം-2017]]'''ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. ഈ താരകം ഭാവിയിലേക്കുള്ള സംഭാവനകൾക്ക് ഒരു പ്രചോദനമായിത്തീരട്ടെയെന്ന് ആശംസിക്കുന്നു. സ്നേഹമോടെ --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 01:56, 1 ജൂലൈ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Logo Wikipedia en el aula.png| size=150px| topic=വിദ്യാഭ്യാസ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017 താരകം| text= 2017 ആഗസ്റ്റ് 31 മുതൽ ഒക്ടോബർ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:EDU17| വിദ്യാഭ്യാസ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :---[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:11, 1 നവംബർ 2017 (UTC) }} #തിരിച്ചുവിടുക [[വിക്കിപീഡിയ:TWA/ബാഡ്ജ്/7ഫലകം2]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ കാര്യനിർവാഹകർ]] 8cpkwv6p20s4gxvv01aqi5vy6j2qvvk 4675173 4675172 2026-10-11T04:51:36Z Vijayanrajapuram 21314 /* താരകം */ 4675173 wikitext text/x-wiki <center class="usermessage plainlinks" >'''[http://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk:Vijayanrajapuram&action=edit&section=new എന്നോട് സം‌വദിക്കാം] | [http://ml.wikipedia.org/wiki/Special:Emailuser/Vijayanrajapuram എനിക്ക് ഇ-സന്ദേശമയക്കാം]'''</center> ==ഞാൻ== [[File:Jimmy Wales and Vijayanrajapuram 2026.jpg|With Jimmy Wales at KLF 2026|പകരം=With Jimmy Wales at KLF 2026|ലഘുചിത്രം|400x400px|ഇടത്ത്‌]] * Rtd. Headmaster, Dept. of Education, Govt. of Kerala * കാര്യനിർവാഹകൻ - [[വിക്കിപീഡിയ:കാര്യനിർവാഹകർ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയ]] * [[schoolwiki:sw/994|സ്റ്റേറ്റ് കോർഡിനേറ്റർ - സ്കൂൾവിക്കി]] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:ListFiles?limit=3000&user=Vijayanrajapuram കോമൺസിൽ ചേർത്ത ചിത്രങ്ങൾ] * [https://tools.wmflabs.org/xtools/pages/?user=Vijayanrajapuram&lang=ml&wiki=wikipedia&namespace=0&redirects=none&limit=1000 വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർത്ത ലേഖനങ്ങൾ] *[https://xtools.wmflabs.org/ec/ml.wikipedia.org/Vijayanrajapuram തിരുത്തലുകൾ] *[https://xtools.wmflabs.org/adminstats/ml.wikipedia.org/2020-11-01/2021-07-27 അഡ്മിൻ തിരുത്തലുകൾ] *[https://pageviews.toolforge.org/userviews/?project=ml.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&namespace=0&redirects=0&range=latest-2000&sort=views&direction=1&view=list&user=Vijayanrajapuram Reading Counter] * [[incubator:Special:Contributions/Vijayanrajapuram|വിക്കിവോയേജ്]] , [https://inkpen.toolforge.org/contributors.php Edits] {{ഉദ്ധരണി| എരിയേണം ദീപനാളം പോൽ</br> വിരിയേണം പ്രഭയെന്നുമേ</br> ചൊരിയേണമറിവിന്നഗ്നി; കനൽ-</br> ച്ചിരിനാളമായതു നിൽക്കണം.</br> --------- വിജയൻ രാജപുരം }} * [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/Wiki Loves Schools 2026|Wiki Loves Schools 2026]] *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/ചിത്രഗാലറി|ചിത്രഗാലറി]] *'''[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/പണിപ്പെട്ടി|പണിപ്പെട്ടി]]''' *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/സ്ലേറ്റ്|സ്ലേറ്റ്]] *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/Sandbox|Sandbox]] *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/പരീക്ഷണം|പരീക്ഷണം]] *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/അയ്യങ്കാളി സ്കൂൾ|അയ്യങ്കാളി സ്കൂൾ]] *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/EMS SMARAKAM PAPPINISSERY|EMS SMARAKAM PAPPINISSERY]] <!------- {{Usertalkback|you=watched|me=watched|small=no|runon=no|icon=lang}} ------> ==താരകം== {{award2| border=#d13b06| color=#defe92| image=Barnstar Ente gramam.svg| size=150px| topic=എന്റെ ഗ്രാമം 2024| text= 2024 ഡിസംബർ മാസത്തിൽ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:EG2024| എന്റെ ഗ്രാമം 2024]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുത്ത് ഗ്രാമങ്ങളെപ്പറ്റിയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് താരകം സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:39, 18 ജനുവരി 2025 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wikipedia Asian Month Logo.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2021| text= 2021 നവംബർ 1 മുതൽ നവംബർ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2021| ഏഷ്യൻ മാസം 2021]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :----[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 17:23, 1 ഡിസംബർ 2021 (UTC) }} {| style="background-color:#fdffe7; border: 1px solid #1e90ff;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |<font color=darkgreen> '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം'''</font> |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |കാര്യനിർവാഹകനെന്ന നിലയിൽ വിക്കീപീഡിയയിൽ താങ്കൾ നടത്തുന്ന അക്ഷീണ യത്നങ്ങൾക്കും സേവനങ്ങൾക്കും ഒരു താരകം --[[ഉപയോക്താവ്:Wikiking666|<span style="color:red;font-size:16px;"> '''Wikiking666'''</span>]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Wikiking666|<span style="color:Skyblue;font-size:16px;">[Talk]</span>]] 13:33, 21 ജൂലൈ 2022 (UTC) |} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Classical Barnstar.png | size=180px| topic=സംഗീതത്തെ ചിട്ടപ്പെടുത്തുന്നതിന്. 2021| text= ആരും എഴുതാൻ മടിക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിന് ഒരു താരകം! [[User:Challiyan|'''<span style="color:red">Challiovsky</span> ''']] [[User talk:Challiyan|<sup> <b>Talkies ♫♫</sup> </b>]] 09:12, 18 ജൂലൈ 2021 (UTC) }} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | കാര്യനിർവാഹകനെന്ന നിലയിൽ വിക്കീപീഡിയയിൽ താങ്കൾ നടത്തുന്ന അക്ഷീണ യത്നങ്ങൾക്കും സേവനങ്ങൾക്കും ഒരു താരകം :) നന്ദി .. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 08:53, 31 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC) |} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Flower pot (7965479110).jpg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''ആശംസകൾ''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | പുതിയ കാര്യനിർവാഹകന് ഹൃദയംഗമമായ ആശംസകൾ :-) --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:48, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) |} {{award2| border=#1e90ff| color=#e9e6f2| image=Wiki Loves Women South Asia 2020-ml.svg | size=180px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2020| text= 2020 ഫെബ്രുവരി 1 മുതൽ മാർച്ച് 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WLW20|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020ൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 06:41, 11 ഏപ്രിൽ 2020 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wikipedia Asian Month Logo.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2019| text= 2019 നവംബർ 1 മുതൽ ഡിസംബർ 7 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2019| ഏഷ്യൻ മാസം 2019]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:39, 8 ഡിസംബർ 2019 (UTC)}} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wiki Loves Women logo.svg| size=180px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2019| text= 2019 ഫെബ്രുവരി 10 മുതൽ മാർച്ച് 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WLW19|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019ൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:23, 1 ഏപ്രിൽ 2019 (UTC) }} ==[[WP:TIGER| പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗർ എഡിറ്റത്തോൺ 2018]]ലെ മികച്ച പ്രകടനത്തിന് അഭിനന്ദനങ്ങൾ!== {{award2| border=red| color=gold | Barnstar for Project Tiger Ediatathon 2018 Malayalam 02.png| size=200px| topic='''വിക്കിപ്പുലി താരകം - 2018'''| text=[[WP:TIGER|പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗർ ലേഖനനിർമ്മാണയജ്ഞം 2018]]നു വേണ്ടി മികച്ച ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയെ കൂടുതൽ സമ്പന്നമാക്കിയതിനു് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. : [[ഉപയോക്താവ്:Kaitha Poo Manam|കൈതപ്പൂമണം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaitha Poo Manam|സംവാദം]]) 20:07, 21 ജൂൺ 2018 (UTC)}} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Marie Curie c1920.jpg| size=150px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2018| text= 2018 മാർച്ച് 1 മുതൽ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WHMIN18|വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 02:32, 5 ഏപ്രിൽ 2018 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Diwali lamp.jpg| size=180px| topic=ആയിരം വിക്കി ദീപങ്ങൾ താരകം 2018| text= 2017 ഡിസംബർ 1 മുതൽ 2018 ജനുവരി 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:TWL| ആയിരം വിക്കിദീപങ്ങൾ]]''' പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:03, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) എന്റ്റേയും ചെറിയൊരു കൈയ്യൊപ്പ് ..! :--[[ഉപയോക്താവ്:Kaitha Poo Manam|Kaitha Poo Manam]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaitha Poo Manam|സംവാദം]]) 08:08, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC)~ }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Sun_Wiki.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2017| text= 2017 നവംബർ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2017| ഏഷ്യൻ മാസം 2017]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :---[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 07:27, 2 ഡിസംബർ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Women_in_Red_logo.svg| size=150px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2017| text= 2017 മാർച്ച് 1 മുതൽ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WHMIN17|വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 05:02, 1 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) :ആശംസകൾ മാഷെ --[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|മനോജ്‌ .കെ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|സംവാദം]]) 21:02, 4 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1E90FF| color=#fdffe7| image=Ecologia.jpg| size=80px| topic=ലോക പരിസ്ഥിതിദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017| text= 2017 ജൂൺ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WED17|ലോക പരിസ്ഥിതിദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം-2017]]'''ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. ഈ താരകം ഭാവിയിലേക്കുള്ള സംഭാവനകൾക്ക് ഒരു പ്രചോദനമായിത്തീരട്ടെയെന്ന് ആശംസിക്കുന്നു. സ്നേഹമോടെ --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 01:56, 1 ജൂലൈ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Logo Wikipedia en el aula.png| size=150px| topic=വിദ്യാഭ്യാസ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017 താരകം| text= 2017 ആഗസ്റ്റ് 31 മുതൽ ഒക്ടോബർ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:EDU17| വിദ്യാഭ്യാസ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :---[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:11, 1 നവംബർ 2017 (UTC) }} #തിരിച്ചുവിടുക [[വിക്കിപീഡിയ:TWA/ബാഡ്ജ്/7ഫലകം2]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ കാര്യനിർവാഹകർ]] s3afkfe7l36u660vdp4v33q9l62h8zo റമോണ ക്യുംബി, ഏജ് 8 0 372904 4675229 4081993 2026-10-11T11:52:43Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675229 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Ramona Quimby, Age 8}} {{Infobox book|name=റമോണ ക്യുംബി, ഏജ് 8|author=[[Beverly Cleary]]|release_date=1981|publisher=[[William Morrow and Company|William Morrow]]|series=[[Ramona (novel series)|Ramona]]|image=image:Ramona quimby age 8.jpg|caption=First edition|illustrator=Alan Tiegreen|country=United States|language=English|genre=[[Children's novel]]|media_type=Print ([[Hardback]] & [[Paperback]])|preceded_by=[[Ramona and Her Mother]]|followed_by=[[Ramona Forever]]}} [[ബെവർലി ക്ലിയർലി]] രചിച്ച കുട്ടികൾക്കുള്ള ഒരു നോവലാണ് '''റമോണ ക്യുംബി, പ്രായം 8''' (''Ramona Quimby, Age 8). [[Ramona (novel series)|റമോണ പുസ്തക പരമ്പരയിലെ]] ആറാമത്തെ പുസ്തകമാണിത്.'' 1981ൽ ആണ് റമോണ ക്യുംബി, പ്രായം 8 ആദ്യമായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്.  == പതിപ്പുകൾ == ഈ നോവൽ സ്പാനിഷ്, [[ചൈനീസ് ഭാഷ|ചൈനീസ്]], [[ഡച്ച് ഭാഷ|ഡച്ച്]], [[ഹീബ്രു]], [[കൊറിയൻ ഭാഷ|കൊറിയൻ]], [[പേർഷ്യൻ ഭാഷ|പേർഷ്യൻ]], [[തുർക്കിഷ് ഭാഷ|തുർകിഷ്]] തുടങ്ങിയ പല ഭാഷകളിലേക്കും പരിഭാഷചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>[http://nektar.oszk.hu/hu/manifestation/94624 Catalogue] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} of the [//en.wikipedia.org/wiki/National_Széchényi_Library National Széchényi Library].</ref><ref>[http://www.goodreads.com/work/editions/3014191-ramona-quimby-age-8?per_page=100&utf8=%E2%9C%93 Goodreads]. </ref><ref>[http://www.worldcat.org/search?q=Ramona+Quimby%2C+age+8&fq=&dblist=638&fc=ln:_25&qt=show_more_ln%3A&cookie WorldCat]. </ref><ref>[http://www.unesco.org/xtrans/bsresult.aspx?a=&stxt=Ramona+Quimby%2C+age+8&sl=&l=&c=&pla=&pub=&tr=&e=&udc=&d=&from=&to=&tie=a Index Translationum]. </ref> == അവലംബം == {{reflist}} == പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{Cite web|url=http://blog.schoollibraryjournal.com/afuse8production/2010/02/17/top-100-childrens-novels-60-56/|title=Top 100 Children’s Novels #57|access-date=2012-05-20|website=School Library Journal|archive-date=2012-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20120518132248/http://blog.schoollibraryjournal.com/afuse8production/2010/02/17/top-100-childrens-novels-60-56/|url-status=dead}} * [http://www.funtrivia.com/playquiz/quiz31165223adbe8.html ''Ramona Quimby, Age 8'' Trivia Game Retrieved 4/28/2012] * [http://www.proprofs.com/games/word-search/ramona-quimby-age-8/ ''Ramona Quimby, Age 8'' Word Search Retrieved 4/28/2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304060754/http://www.proprofs.com/games/word-search/ramona-quimby-age-8/ |date=2016-03-04 }} 29cnnm2u6bguz12g9zc2k2vc8yrspxo യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ജോർജിയ 0 391180 4675211 3807830 2026-10-11T09:06:35Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675211 wikitext text/x-wiki {{Infobox university|name=യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ജോർജ്ജിയ|image_name=University of Georgia seal.svg|image_size=150|latin_name=Universitas Georgiae|motto={{lang-la|Et docere et rerum exquirere causas}}|mottoeng=Both to teach and to inquire into the nature of things. 'To serve' was later added to the motto without changing the seal, so the university motto in English now is "To teach, to serve, and to inquire into the nature of things."|established={{start date|1785|01|27}}|endowment=$1.017 billion (2016)<ref>As of June 30, 2016. {{cite web |url=http://www.nacubo.org/Documents/EndowmentFiles/2016-Endowment-Market-Values.pdf |title=U.S. and Canadian Institutions Listed by Fiscal Year (FY) 2016 Endowment Market Value and Change in Endowment Market Value from FY 2015 to FY 2016 |publisher=National Association of College and University Business Officers and Commonfund Institute |year=2017 |access-date=2017-10-18 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225044952/http://www.nacubo.org/Documents/EndowmentFiles/2016-Endowment-Market-Values.pdf%0A |url-status=dead }}</ref>|type=[[Flagship university]]<br />[[Public university|Public]] [[research university]]<br />[[Land-grant university]]<br />[[Regional]] [[Sun grant colleges|Sun Grant university]]<br />[[National Sea Grant College Program|National Sea Grant university]]<br />[[National Space Grant College and Fellowship Program|National Space Grant university]]|parent=[[University System of Georgia]]|academic_affiliation=[[Southeastern Universities Research Association|SURA]]<br /> [[Georgia Research Alliance|GRA]]<br /> [[University System of Georgia|USOG]]<br /> [[Oak Ridge Associated Universities|ORAU]]<br />[[Association of Public and Land-Grant Universities|APLU]]|president=[[Jere Morehead]]|provost=Pamela Whitten<ref>{{cite web|url=http://provost.uga.edu/index.php/about/message-from-the-provost|title=Office of the Senior Vice President for Academic Affairs and Provost|author=Office of Public Affairs|accessdate=May 29, 2015|archive-date=2014-12-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20141219162517/http://provost.uga.edu/index.php/about/message-from-the-provost/|url-status=dead}}</ref>|city=[[Athens, Georgia|Athens]]|state=[[Georgia (U.S. state)|Georgia]]|country=U.S.|coor={{Coord|33.9558|-83.3745|format=dms|display=inline,title|region:US-GA_type:edu}}|faculty=2,999 (October 2015)<ref name=Facts>{{cite web |title=UGA by the Numbers |url=http://www.uga.edu/profile/facts/ |publisher=University of Georgia |accessdate=December 9, 2016}}</ref>|students=36,130 (Fall 2015)<ref name=Facts/>|undergrad=27,547 (Fall 2015)<ref name=Facts/>|postgrad=8,583 (Fall 2015)<ref name=Facts/>|campus=[[College town|University town]]; {{convert|762|acre|km2}} (Main campus) {{convert|41,539|acre|km2}} (Total).<ref name=Facts/>|former_names=Franklin College<ref>{{cite web|title=University of Georgia|url=http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Article.jsp?id=h-1059|publisher=Georgia Encyclopedia|accessdate=8 March 2013|archive-date=2013-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20130604230118/http://www.georgiaencyclopedia.org/nge/Article.jsp?id=h-1059|url-status=dead}}</ref>|colors=Red, Black<ref>{{cite web|url=http://brand.uga.edu/color|title=Color &#124; Brand Toolkit &#124; University of Georgia|accessdate=April 12, 2017}}</ref><br />{{color box|#BA0C2F}}&nbsp;{{color box|#000000}}|nickname=[[Georgia Bulldogs and Lady Bulldogs|Bulldogs & Lady Bulldogs]]|sporting_affiliations=[[NCAA Division I]] [[Football Bowl Subdivision|FBS]] – [[Southeastern Conference|SEC]]|mascot=[[Uga (mascot)|Uga]] (live [[English Bulldog]])|website={{url|uga.edu}}|logo=University of Georgia logo.svg|logo_size=250}}'''യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ജോർജ്ജിയ''',<ref>{{cite web|url=http://logo.uga.edu|title=The Arch: Revitalized|accessdate=10 September 2016|publisher=University of Georgia|archive-url=https://web.archive.org/web/20171007094401/http://logo.uga.edu/|archive-date=2017-10-07|url-status=dead}}</ref> (UGA അല്ലെങ്കിൽ ജോർജിയ എന്നറിയപ്പെടുന്നു) ഒരു [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] പൊതു ഗവേഷണ സർവ്വകലാശാലയാണ്. ഈ സർവ്വകലാശാലയുടെ പ്രധാന കാമ്പസ് 762 ഏക്കർ (3.08 കിമീ<sup>2</sup>) വിസ്തൃതിയിൽ [[ജോർജിയ (യു.എസ്. സംസ്ഥാനം)|ജോർജിയയിലെ]] [[ഏതൻസ്, ജോർജിയ|ഏതൻസിൽ]] [[അറ്റ്‌ലാന്റാ നഗരം|അറ്റ്ലാന്റയ്ക്ക്]] വടക്കുകിഴക്കായി 72 മൈൽ (116 കിലോമീറ്റർ) ദൂരെയായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. യൂണിവേഴ്സിറ്റി സിസ്റ്റം ഓഫ് ജോർജിയയുടെ മുൻനിര യൂണിവേഴ്സിറ്റിയാണ് ഇത്.<ref>{{cite web|url=http://www.usg.edu/news/release/mike_adams_honored_by_university_system_foundation|title=Mike Adams Honored by University System Foundation|accessdate=10 April 2013|publisher=University System of Georgia}}</ref> 1785-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ സർവ്വകലാശാല, രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും പഴയ സംസ്ഥാന-ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള യൂണിവേഴ്സിറ്റിയും അമേരിക്കൻ പൊതുജന ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ജന്മസ്ഥലവും കൂടിയാണ്.<ref>{{cite web|url=http://www.uga.edu/profile/pride/|title=Points of Pride|accessdate=9 February 2013|publisher=University of Georgia}}</ref> == അവലംബം == geq2ultqi3gieibyl2n71gtt42w1wp2 മൗഡ് മെന്റൻ 0 413373 4675204 4657299 2026-10-11T07:52:06Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675204 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Maud Leonora Menten}} {{Infobox scientist | name = മൗഡ് മെന്റൻ | birth_name = | native_name_lang = | image = Maud Leonora Menten (1879-1960).jpg | image_size = | alt = | caption = | birth_date = {{Birth date|1879|3|20|df=yes}} | birth_place = | death_date = {{death date and age|1960|7|26|1879|3|20}} | death_place = ലീമിംഗ്ടൺ, ഒന്റാറിയോ, കാനഡ | resting_place = | resting_place_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline,title}} --> | other_names = | residence = | citizenship = | nationality = കനേഡിയൻ | fields = | workplaces = {{Plainlist| * [[University of Toronto|ടൊറന്റോ സർവകലാശാല]], കാനഡ * [[Rockefeller Institute for Medical Research|റോക്ക്ഫെല്ലർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ മെഡിക്കൽ റിസർച്ച്]], US * [[New York Infirmary for Women and Children| ന്യൂയോർക്ക് ഇൻഫർമറി ഫോർ വുമൺ ആന്റ് ചിൽഡ്രൻ]], US * [[University of Berlin|ബെർലിൻ സർവകലാശാല]], Germany She also went to the University Of Pittsburgh * [[University of Chicago|ചിക്കാഗോ സർവകലാശാല]], US * [[University of Pittsburgh|പിറ്റ്സ്ബർഗ് സർവകലാശാല]], US * [[British Columbia Medical Research Institute|ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയ മെഡിക്കൽ റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]], കാനഡ}} | patrons = | alma_mater = | thesis_title = The Alkalinity of the Blood in Malignancy and Other Pathological Conditions; Together with Observations on the Relation of the Alkalinity of the Blood to Barometric Pressure | thesis_url = | thesis_year = 1916 | doctoral_advisor = | academic_advisors = | doctoral_students = | notable_students = | known_for = Michaelis-Menten equation, contributions to enzyme kinetics and histochemistry | author_abbrev_bot = | author_abbrev_zoo = | influences = | influenced = | awards = | signature = | signature_alt = | website = | footnotes = | spouse = | child = }} '''മൗഡ് മെന്റൻ''' ഹിസ്റ്റോ കെമിസ്ട്രിയിലും, എൻസൈം കൈനെറ്റിക്സിലും വളരെയധികം സംഭാവനകൾ നൽകിയ [[കാനഡ|കനേഡിയൻ]] ഫിസിഷ്യൻ സയന്റിസ്റ്റ് ആയിരുന്നു. [[ബയോകെമിസ്ട്രി]]യിലെ മൈക്കെലിസ്-മെന്റെൻ ഇക്വാഷൻ മൗഡ് മായി ബന്ധപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതാണ്. [[ഒണ്ടാറിയോ|ഒണ്ടാരിയോവിലെ]] [[പോർട്ട് ലാംപ്ടൺ]] ലാണ് മൗഡ് മെന്റൻ ജനിച്ചത്. [[ടൊറോൻടോ സർവ്വകലാശാല]]യിൽ നിന്ന് മെഡിസിൻ വിദ്യാഭ്യാസം നേടി. (B.A. 1904, M.B. 1907, M.D. 1911). [[കാനഡ]]യിൽ നിന്ന് മെഡിസിൻ ഡോക്ടറേറ്റ് നേടുന്ന ആദ്യവനിതയായിരുന്നു മൗഡ് .<ref> "Dr. Maud Menten". The Canadian Medical Hall of Fame. Archived from the original on 17 October 2014. Retrieved 14 October 2014.</ref> == പ്രവർത്തനങ്ങൾ == [[ചിക്കാഗോ]] സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്നാണ് തീസിസ് പൂർണ്ണമാക്കിയത്. അക്കാലത്ത് [[കാനഡ]] സർവ്വകലാശാലയിൽ വനിതകൾക്ക് ഗവേഷണം നടത്താൻ അനുമതിയില്ലായിരുന്നു. അതിനാൽ മൗഡ് യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിലോ [[ജർമ്മനി]]യിലോ ഗവേഷണം നടത്താൻ തീരുമാനിച്ചു. 1912 -ൽ ലിയോനർ മൈക്കെലിസുമായി ചേർന്ന് 'Biochemische Zeitschrift'' എന്ന വിഷയത്തിൽ ഗവേഷണം നടത്താനായി മൗഡ് ബെർലിനിലേയ്ക്കു മാറി. ഈ വിഷയത്തിൽ എൻസൈം കാറ്റലൈസ്ഡ് റിയാക്ഷന്റെ നിരക്ക് എൻസൈം സബ്സ്ട്രാക്റ്റ് കോംപ്ലക്സിന്റെ അളവുമായി നേർ അനുപാതത്തിലായിരിക്കും. ഇതാണ് ''മൈക്കെലിസ്-മെന്റെൻ ഇക്വാഷൻ'' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. <ref> Michaelis, Leonor (4 Feb 1913). "Die Kinetik der Invertinwirkung" [The kinetics of invertin action]. Biochemische Zeitschrift. 49 (17): 335–369. doi:10.1016/j.febslet.2013.07.015.</ref> [[ജർമ്മനി]]യിൽ മൈക്കെലിസുമായി ചേർന്നുള്ള പഠനത്തിനുശേഷം 1916-ൽ [[ചിക്കാഗോ സർവ്വകലാശാല]]യിൽ നിന്ന് ഡോക്ടറേറ്റ് നേടി. <ref> "Leonor Michaelis and Maud Menten". Chemical Heritage Foundation. Retrieved 10 November 2014.</ref> പിറ്റ്സ്ബർഗ് സർവ്വകലാശാലയിലെ (1923–1950) മെന്റൻന്റെ തീസിസിന്റെ തലക്കെട്ട് ''ദ ആൽക്കലിനിറ്റി ഓഫ് ദ ബ്ലഡ് ഇൻ മാലിഘ്നൻസി ആൻഡ് അദർ പാത്തോളജിക്കൽ കണ്ടീഷൻസ്; ടുഗെതർ വിത്ത് ഒബ്സർവേഷൻസ് ഓൺ ദ റിലേഷൻ ഓഫ് ദ ആൽക്കനിറ്റി ഓഫ് ദ ബ്ലഡ് ടു ബാരോമാറ്റിക് പ്രെഷർ'' ഇതായിരുന്നു. <ref> Menten, M. (1919). "A Study of the Oxidase Reaction with alpha-Naphthol and Paraphenylenediamine". The Journal of medical research. 40 (3): 433–458.3. PMC 2104435 Freely accessible. PMID 19972493.</ref> മൗഡ് മെന്റൻ പിറ്റ്സ്ബർഗിലെ കുട്ടികളുടെ ആശുപത്രിയിൽ [[പാത്തോളജി]] വിഭാഗത്തിലെ ഹെഡും മെഡിസിൻ സ്ക്കൂളിലെ അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഫസറും, അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസറും ആയിരുന്നു. 1948-ൽ 69-ാമത്തെ വയസ്സിൽ ഔദ്യോഗികജീവിതത്തിന്റെ വിരാമഘട്ടത്ത് പ്രൊഫസർ ആയി ഔദ്യോഗികക്കയറ്റം അവർക്ക് ലഭിക്കുകയുണ്ടായി. <ref>{{Cite journal|last=Szymusiak|first=John|last2=Fox|first2=Michael|last3=Polak|first3=Catherine|last4=Jeong|first4=Kwonho|last5=Rubio|first5=Doris|last6=Dewar|first6=Stephanie|last7=Urbach|first7=Andrew|last8=Gonzaga|first8=Alda|date=2018|title=An Inpatient Patient Safety Curriculum for Pediatric Residents|url=http://dx.doi.org/10.15766/mep_2374-8265.10705|journal=MedEdPORTAL|volume=14|doi=10.15766/mep_2374-8265.10705|issn=2374-8265}}</ref><ref name="Miss Menten">{{cite web|last1=Skloot|first1=Rebecca|title=Some called her Miss Menten|url=http://pittmed.health.pitt.edu/oct_2000/miss_menten.pdf|publisher=University of Pittsburgh School of Medicine magazine|accessdate=14 October 2014|date=Oct 2000}}</ref>അവരുടെ അവസാന അക്കാഡമിക് നിയമനം [[ബ്രിട്ടീഷ്]] [[കൊളംബിയ]] മെഡിക്കൽ റിസേർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ റിസേർച്ച് ഫെല്ലോ ആയിരുന്നു. <ref> Menten, M.; McCloskey, G. (1951). "Histopathology and Etiology of Pneumonia in Children Dying after Antibacterial Therapy". The American Journal of Pathology. 27 (3): 477–491. PMC 1937251 Freely accessible. PMID 19970982.</ref> == മുൻകാലജീവിതം == മെന്റൻ കുടുംബം ഹാരിസൺ മില്ലിലേക്ക് താമസം മാറ്റി. അവിടെ മൗദിന്റെ അമ്മ പോസ്റ്റ്മിസ്ട്രസ് ആയി ജോലി ചെയ്തിരുന്നു. സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ മെന്റൻ ടൊറന്റോ സർവകലാശാലയിൽ ചേർന്നു. അവിടെ 1904 ൽ ആർട്സ് ബിരുദവും 1907-ൽ ഫിസിയോളജിയിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും നേടി. ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടുന്നതിനിടയിൽ, സർവ്വകലാശാലയുടെ ഫിസിയോളജി ലാബിൽ ഒരു ഡെമൻസ്റ്റ്റേറ്റർ ആയി ജോലി ചെയ്തു. മെന്റൻ തന്റെ മെഡിക്കൽ ഗവേഷണം കൂടുതൽ നടത്താൻ ആഗ്രഹിച്ചതിനാൽ, കാനഡയിൽ അവസരങ്ങൾ സ്ത്രീകൾക്ക് വിരളമാണെന്ന് അവർ കണ്ടെത്തി. തൽഫലമായി റോക്ക്ഫെല്ലർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ മെഡിക്കൽ റിസർച്ചിൽ ഫെലോഷിപ്പ് സ്വീകരിച്ച് 1907 ൽ ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റിയിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു; എലികളിലെ കാൻസർ മുഴകളിൽ റേഡിയം ബ്രോമൈഡിന്റെ സ്വാധീനം അവർ അവിടെ പഠിച്ചു.<ref name="Miss Menten" /> റോക്ക്ഫെല്ലർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ ആദ്യത്തെ മോണോഗ്രാഫ് നിർമ്മിച്ച് മെന്റനും മറ്റ് രണ്ട് ശാസ്ത്രജ്ഞരും അവരുടെ പരീക്ഷണ ഫലങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.<ref name="Miss Menten" /><ref name=Monograph>{{cite book|last1=Jobling|first1=J W|last2=Flexner|first2=Simon|last3=Menten|first3=Maud L|title=Tumors of animals|date=1910|publisher=[[Rockefeller Institute for Medical Research]]}}</ref> മെന്റൻ ന്യൂയോർക്ക് ഇൻഫർമറി ഫോർ വുമൺ ആന്റ് ചിൽഡ്രനിൽ ഇന്റേണറായി ജോലി നോക്കി. ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ ഒരു വർഷത്തിനുശേഷം, മെന്റൻ കാനഡയിലേക്ക് മടങ്ങി ടൊറന്റോ സർവകലാശാലയിൽ പഠനം ആരംഭിച്ചു, അവിടെ 1911 ൽ മെഡിക്കൽ ഡോക്ടറായി യോഗ്യത നേടിയ ആദ്യത്തെ കനേഡിയൻ വനിതകളിൽ ഒരാളായി.<ref name="Miss Menten" /> == മൈക്കിളിസ്-മെന്റൻ സമവാക്യം == അനസ്തേഷ്യ സമയത്ത് ആസിഡ്-ബേസ് ബാലൻസ് നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനായി പ്രശസ്ത ശസ്ത്രക്രിയാ വിദഗ്ധൻ [[George Washington Crile|ജോർജ്ജ് ക്രൈലിനൊപ്പം]] 1912-ൽ മെന്റൻ വൈദ്യശാസ്ത്ര ഗവേഷണത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവന്നു. ഈ സമയത്താണ് അവൾ ലിയോനർ മൈക്കിളിസുമായി പരിചയപ്പെടുന്നത്, പി‌എച്ച്, ബഫറുകൾ എന്നിവയിൽ ലോകത്തെ മുൻ‌നിര വിദഗ്ധരിൽ ഒരാളായി അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടു.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.rsc.org/diversity/175-faces/all-faces/professor-maud-l-menten/|title=Maud Menten was a biochemical and medical researcher who co-devised one of the fundamental models in enzyme kinetics.|last=Winship|first=Douglas|date=May 2015|website=Royal Society of Chemistry}}</ref>. ബെർലിനിൽ മിതമായ ലബോറട്ടറി സ്ഥാപിച്ചിട്ടും മൈക്കിളിസിന്റെ [[Enzyme kinetics|എൻസൈം കൈനറ്റിക്സിന്റെ]] ആദ്യകാല പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ മെന്റൻ ആകർഷിക്കപ്പെട്ടു. ഒപ്പം മൈക്കിളിസിനൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കാൻ കടൽ കടക്കാനുള്ള പ്രയാസകരമായ തീരുമാനമെടുത്തു. ജർമ്മനിയിലെ മെന്റന്റെ ആദ്യ വർഷങ്ങളിൽ സാമ്പത്തികവും സാമൂഹികവുമായ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ നേരിടേണ്ടിവന്നു, ജീവിതവും യാത്രാച്ചെലവും വഹിക്കുന്നതിനായി ബെർലിൻ ആശുപത്രിയിൽ ശമ്പളമുള്ള സ്ഥാനം നേടി, ആദ്യമായി ബെർലിനിൽ വന്നപ്പോൾ ജർമ്മൻ പഠിക്കാൻ തുടങ്ങി.<ref name=":0" /> == മറ്റ്പ്രവർത്തനങ്ങൾ== മെന്റൻ ബമെർലിനിലെ ഗവേഷണത്തിനുശേഷം, 1916-ൽ ചിക്കാഗോ സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് ബയോകെമിസ്ട്രിയിൽ പിഎച്ച്.ഡി. നേടി.<ref>{{cite journal | last = Menten | first = M. L. | date = 1919 | title = A study of the oxidase reaction with α-naphthol and paraphenylenediamine | journal = J. Med. Res. | volume = 40 | issue = 176 | pages = 433–458 | pmid = 19972493 | pmc = 2104435 }}</ref>1923-ൽ, കാനഡയിൽ ഒരു സ്ത്രീക്ക് അനുയോജ്യമായ ഒരു അക്കാദമിക് സ്ഥാനം കണ്ടെത്താൻ അവർക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല; പിറ്റ്സ്ബർഗിലെ ചിൽഡ്രൻസ് ഹോസ്പിറ്റലിൽ ക്ലിനിക്കൽ പാത്തോളജിസ്റ്റായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നതിനിടയിൽ, പിറ്റ്സ്ബർഗ് സർവകലാശാലയിലെ മെഡിക്കൽ സ്കൂളിലെ ഫാക്കൽറ്റിയുടെ ഭാഗമായി അവർ ഒരു സ്ഥാനം ഏറ്റെടുത്തു. രണ്ട് ജോലികൾക്കും ഉണ്ടായിരുന്ന ആവശ്യങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, മെന്റൻ ഒരു സജീവ ഗവേഷണ പരിപാടി നിലനിർത്താൻ സമയം കണ്ടെത്തുകയും <ref>{{cite journal | last1 = King | first1 = CG. | last2 = Menten | first2 = ML. | year = 1935 | title = The influence of vitamin C level upon resistance to diphtheria toxin I. Changes in body weight and duration of life | url = https://archive.org/details/sim_journal-of-nutrition_1935-08_10_2/page/n11 | journal = Journal of Nutrition | volume = 10 | pages = 129–140 | doi = 10.1093/jn/10.2.129 }} </ref><ref>{{cite journal | last1 = Menten | first1 = ML | year = 1927 | title = Changes in the blood sugar of the cod, sculpin, and pollock during asphyxia | journal = J. Biol. Chem. | volume = 72 | pages = 249–253 | doi = 10.1016/S0021-9258(18)84376-9 | doi-access = free }} </ref><ref>{{cite journal | last1 = Menten | first1 = ML | year = 1922 | title = Pathological lesions produced in the kidney by small doses of mercuric chloride | journal = J. Med. Res. | volume = 43 | issue = 3 | pages = 315–321 | pmid = 19972572 | pmc = 2104460 }} </ref>70-ലധികം പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ രചിക്കുകയും സഹ-രചയിതാവാകുകയും ചെയ്തു. അസിസ്റ്റന്റ് മുതൽ അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസർ വരെയുള്ള സ്ഥാനക്കയറ്റം സമയബന്ധിതമായിരുന്നെങ്കിലും, വിരമിച്ചതിന് ഒരു വർഷത്തിനുള്ളിൽ 70 വയസ്സ് തികയുന്നതുവരെ അവരെ ഒരു പൂർണ്ണ പ്രൊഫസറായി നിയമിച്ചിരുന്നില്ല.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.sciencehistory.org/historical-profile/leonor-michaelis-and-maud-leonora-menten|title=Leonor Michaelis and Maud Leonora Menten|date=December 12, 2017}}</ref> ആൽക്കലൈൻ ഫോസ്ഫേറ്റസിനെക്കുറിച്ചുള്ള വിപുലമായ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഭാഗമായി, <ref>{{cite journal | last1 = Menten | first1 = ML. | last2 = Janouch | first2 = M. | year = 1946 | title = Changes in alkaline phosphatase of kidney following renal damage with alloxan | url = https://archive.org/details/experimental-biology-and-medicine_1946-10_63_1/page/33 | journal = Proceedings of the Society for Experimental Biology and Medicine | volume = 63 | issue = 1 | pages = 33–37 | doi=10.3181/00379727-63-15482| pmid = 20274252 | s2cid = 45215943 }}</ref><ref>{{cite journal | last1 = Menten | first1 = ML. | last2 = Junge | first2 = J. | last3 = Green | first3 = MH. | year = 1944 | title = Distribution of alkaline phosphatase in kidney following the use of histochemical azo dye test | journal = Proceedings of the Society for Experimental Biology and Medicine | volume = 57 | pages = 82–86 | doi=10.3181/00379727-57-14706| s2cid = 87059085 }}</ref><ref>{{cite journal | last1 = Menten | first1 = ML. | last2 = Junge | first2 = J. | last3 = Green | first3 = MH. | year = 1944 | title = A coupling histochemical azo dye test for alkaline phosphatase in the kidney | journal = Journal of Biological Chemistry | volume = 153 | issue = 2 | pages = 471–477 | doi = 10.1016/S0021-9258(18)71989-3 | doi-access = free }}</ref> മെന്റൻ അസോ-ഡൈ കപ്ലിംഗ് റിയാക്ഷൻ കണ്ടുപിടിച്ചു, ഇത് ഇപ്പോഴും ഹിസ്റ്റോകെമിസ്ട്രിയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു. 1950-കളിലെ ഒരു പ്രധാന പാഠപുസ്തകത്തിൽ<ref>{{cite book | last = Pearse | first = AGE | title = Histochemistry: Theoretical and Applied | publisher = Churchill | edition = 1st | date = 1953 | location = London }}</ref>ഇത് താഴെപ്പറയുന്ന രീതിയിൽ വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്: {{blockquote|ഈ തത്വത്തിന്റെ ഉപയോഗം ഒരു പ്രതിഭയുടെ അടയാളമായിരുന്നുവെന്ന് പറയുന്നതിൽ അതിശയോക്തിയില്ല.}} 1930-1940 കളിൽ പിറ്റ്സ്ബർഗിൽ സ്കാർലറ്റ് പനിക്കെതിരായ വിജയകരമായ രോഗപ്രതിരോധ പരിപാടിയിൽ ഉപയോഗിച്ച ബി. പാരാറ്റിഫോസസ്, സ്ട്രെപ്റ്റോകോക്കസ് സ്കാർലാറ്റിന, സാൽമൊണെല്ല എസ്എസ്പി എന്നിവയിൽ നിന്നുള്ള പ്രത്യേകതരത്തിലുള്ള ബാക്ടീരിയൽ വിഷവസ്തുക്കളെ അവർ വിശദീകരിച്ചു.<ref name="PittsburghPressNoScareletFever">{{cite news|title=Scarlet fever deaths avoided in city|date=May 19, 1942|publisher=The Pittsburgh Press}}</ref> 1944-ൽ രക്തത്തിലെ ഹീമോഗ്ലോബിൻ പ്രോട്ടീനുകളുടെ ആദ്യത്തെ ഇലക്ട്രോഫോറെറ്റിക് വിശ്ലേഷം അവർ നടത്തി. <ref>{{cite journal | last1 = Andersch | first1 = MA | last2 = Wilson | first2 = DA | last3 = Menten | first3 = ML. | year = 1944 | title = Sedimentation constants and electrophoretic mobilities of adult and fetal carbonylhemoglobin | url = https://archive.org/details/sim_journal-of-biological-chemistry_1944-05_153_2/page/470 | journal = Journal of Biological Chemistry | volume = 153 | pages = 301–305 | doi = 10.1016/S0021-9258(18)51237-0 | doi-access = free }}</ref> ഇതിൽ ലിനസ് പോളിംഗിന്റെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹകാരികളുടെയും<ref>{{cite journal | last1 = Pauling | first1 = L | last2 = Itano | first2 = H A | last3 = Singer | first3 = S J | last4 =Wells | first4 = I C | title = Sickle cell anemia, a molecular disease | journal = Science | date = 1949 | pages = 543–548 | volume = 110 | issue = 2835 | doi = 10.1126/science.110.2865.543 | pmid = 15395398 | bibcode = 1949Sci...110..543P }}</ref> ഫലങ്ങൾ വർഷങ്ങളോളം അവർ പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നു; എന്നിരുന്നാലും, പ്രായേണ കണ്ടെത്തലിന്റെ ബഹുമതി അദ്ദേഹത്തിനുണ്ട്. ഹീമോഗ്ലോബിന്റെ ഗുണങ്ങൾ, രക്തത്തിലെ പഞ്ചസാരയുടെ അളവ് നിയന്ത്രിക്കൽ, വൃക്കകളുടെ പ്രവർത്തനം എന്നിവയിലും മെന്റൻ പ്രവർത്തിച്ചു.<ref name="Nature obit">{{cite journal|last1=Stock|first1=Aaron|last2=Carpenter|first2=Anna-Mary|title=Prof. Maud Menten|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1961-03-25_189_4769/page/n30|journal=Nature|date=1961|volume=189|issue=4769|page=965|doi=10.1038/189965a0|bibcode=1961Natur.189..965S|doi-access=free}}</ref> കാൻസറിനെക്കുറിച്ചും പ്രത്യേകിച്ച് കുട്ടികളിലെ <ref>{{cite journal | last1 = Neale | first1 = AE. | last2 = Menten | first2 = ML. | year = 1948 | title = Tumors of the thymus in children | journal = American Journal of Diseases of Children | volume = 76 | issue = 1 | pages = 102–108 | doi=10.1001/archpedi.1948.02030030109012| pmid = 18117553 }}</ref>മറ്റ് രോഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും അവർ തുടർന്നും പ്രവർത്തിച്ചു. <ref>* {{cite journal | last1 = Menten | first1 = ML. | last2 = Fetterman | first2 = GH. | year = 1948 | title = Coronary sclerosis in infancy - report of 3 autopsied cases, 2 in siblings | url = https://archive.org/details/sim_american-journal-of-clinical-pathology_1948-10_18_10/page/804 | journal = American Journal of Clinical Pathology | volume = 18 | issue = 10| pages = 805–810 | doi=10.1093/ajcp/18.10.805| pmid = 18889323 }}</ref><ref>* {{cite journal | last1 = Troll | first1 = MM. | last2 = Menten | first2 = ML. | year = 1945 | title = Salicylate poisoning - report of 4 cases | journal = American Journal of Diseases of Children | volume = 69 | pages = 37–43 | doi=10.1001/archpedi.1945.02020130044006}}</ref> 1950-ൽ പിറ്റ്സ്ബർഗ് സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് വിരമിച്ച ശേഷം, അവർ കാനഡയിലേക്ക് മടങ്ങി, അവിടെ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളംബിയ മെഡിക്കൽ റിസർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ (1951–1953) കാൻസർ ഗവേഷണം തുടർന്നു.<ref>{{cite journal | last1 = Menten | first1 = ML. | last2 = Willms | first2 = M. | last3 = Wright | first3 = WD. | year = 1953 | title = Nucleic acid content of splenic lymphocytes in normal and leukemic mice | url = https://archive.org/details/sim_cancer-research_1953-10_13_10/page/n46 | journal = Cancer Research | volume = 13 | issue = 10 | pages = 729–732 | pmid = 13094687 }}</ref> മോശം ആരോഗ്യം 1955-ൽ മെന്റനെ വിരമിക്കാൻ നിർബന്ധിതയാക്കി. ഒന്റാറിയോയിലെ ലീമിംഗ്ടണിൽ 1960 ജൂലൈ 17-ന് 81-ാം വയസ്സിൽ അവർ മരിച്ചു.<ref name="Miss Menten" /><ref name="Can Med Hall Fame">{{cite web|title=Dr. Maud Menten|url=https://cdnmedhall.ca/laureates/maudmenten|publisher=The Canadian Medical Hall of Fame|access-date=December 20, 2021}}</ref> == വ്യക്തിജീവിതം == റെബേക്ക സ്ക്ലൂട്ട് മെന്റനെ "പാരീസ് തൊപ്പികൾ, സ്റ്റെയിൻ-ഗ്ലാസ് നിറങ്ങളിലുള്ള നീല വസ്ത്രങ്ങൾ, ബസ്റ്റർ ബ്രൗൺ ഷൂസ്" എന്നിവ ധരിച്ച ഒതുങ്ങിയ ശരീരമുള്ള ഒരു സ്ത്രീയുടെ ഡൈനാമോ ആയി ചിത്രീകരിക്കുന്നു. <ref name="Miss Menten" /> ഏകദേശം 32 വർഷക്കാലം അവർ പിറ്റ്സ്ബർഗ് സർവകലാശാല പ്രദേശത്തുകൂടി ഒരു മോഡൽ ടി ഫോർഡ് ഓടിച്ചു, നിരവധി സാഹസികവും കലാപരവുമായ ഹോബികൾ ആസ്വദിച്ചു. അവർ ക്ലാരിനെറ്റ് വായിച്ചു, കലാ പ്രദർശനങ്ങൾക്ക് യോഗ്യമായ ചിത്രങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു<ref name="Can Med Hall Fame" /> പര്യവേഷണത്തിന് ആർട്ടിക് മലകയറി. ജ്യോതിശാസ്ത്രം ആസ്വദിച്ചു. മരണസമയത്ത്, റഷ്യൻ, ഫ്രഞ്ച്, ജർമ്മൻ, ഇറ്റാലിയൻ, കുറഞ്ഞത് ഒരു ഫസ്റ്റ് നേഷൻസ് ഭാഷയായ ഹാൽകോമെലെം എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി ഭാഷകളിൽ അവർ പ്രാവീണ്യം നേടിയിരുന്നു. <ref name="biochem">{{cite journal|author-link1=Athel Cornish-Bowden|last1=Cornish-Bowden |first1=Athel |last2=Lagnado |first2=John |title=Maud Leonora Menten: A woman at the dawn of biochemistry |journal=The Biochemist |date=December 2013 |volume=35 |issue=6 |pages=46–47 |doi=10.1042/BIO03506046 |url=https://portlandpress.com/biochemist/article/35/6/46/1367/Maud-Leonora-Menten-A-woman-at-the-dawn-of |access-date= November 29, 2024|doi-access=free }}</ref> മെന്റൻ തന്റെ ഗവേഷണത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ നടത്തിയെങ്കിലും, ജീവിതകാലം മുഴുവൻ അവർ കനേഡിയൻ പൗരത്വം നിലനിർത്തി.<ref name="biochem" /> == ബഹുമതികൾ == അവരുടെ കരിയറിൽ ഉടനീളം മെന്റൻ നിരവധി ശാസ്ത്ര സമൂഹങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നു. മെന്റന്റെ മരണസമയത്ത്, സഹപ്രവർത്തകരായ ആരോൺ എച്ച്. സ്റ്റോക്കും അന്ന-മേരി കാർപെന്ററും കനേഡിയൻ ബയോകെമിസ്റ്റിനെ ആദരിച്ചുകൊണ്ട് നേച്ചറിൽ നടത്തിയ ഒരു ചരമക്കുറിപ്പിൽ "രോഗികളായ കുട്ടികൾക്കുവേണ്ടിയുള്ള അവരുടെ ശ്രമങ്ങളിൽ മെന്റൻ അക്ഷീണം പ്രവർത്തിച്ചു. മെഡിക്കൽ വിദ്യാർത്ഥികളെയും റസിഡന്റ് ഫിസിഷ്യൻമാരെയും ഗവേഷണ സഹകാരികളെയും അവരുടെ ഏറ്റവും മികച്ച ശ്രമങ്ങൾക്ക് ഉത്തേജിപ്പിച്ച ഒരു പ്രചോദനാത്മക അധ്യാപികയായിരുന്നു അവർ. അവരുടെ തീക്ഷ്ണമായ മനസ്സിനും, ഒരു പ്രത്യേക മാന്യതയ്ക്കും, തടസ്സമില്ലാത്ത എളിമയ്ക്കും, അവരുടെ വിവേകത്തിനും, എല്ലാറ്റിനുമുപരി ഗവേഷണത്തോടുള്ള അവരുടെ ഉത്സാഹത്തിനും സഹപ്രവർത്തകർ അവരെ വളരെക്കാലം ഓർമ്മിക്കും." എന്നെഴുതി<ref name="Nature obit"/>. 1998-ൽ, മരണാനന്തരം അവരെ കനേഡിയൻ മെഡിക്കൽ ഹാൾ ഓഫ് ഫെയിമിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി.<ref name="Can Med Hall Fame"/> ടൊറന്റോ സർവകലാശാലയിലും അവരെ ഒരു ഫലകം നൽകി ആദരിച്ചു. പിറ്റ്സ്ബർഗ് സർവകലാശാലയിൽ അവർക്ക് ഒരു അദ്ധ്യക്ഷസ്ഥാനം നൽകുകയും സ്മാരക പ്രഭാഷണങ്ങളും നൽകി ആദരിച്ചു.<ref name="Miss Menten" /> മെന്റൻ ജനിച്ച കാനഡയിലെ പോർട്ട് ലാംബ്ടൺ, 2015-ൽ അവരെക്കുറിച്ച് ഒരു സ്മാരക വെങ്കല ഫലകം സ്ഥാപിച്ചു.<ref name=PortLambtonplaque>{{cite news|last1=Hnatyshyn|first1=Carl|title=Plaques for historical figures approved for St. Clair Twp|url=http://www.wallaceburgcourierpress.com/2014/10/09/plaques-for-historical-figures-approved-for-st-clair-twp|access-date=June 2, 2015|agency=Postmedia Network|publisher=Wallaceburg Courier Press|date=October 9, 2014|archive-date=2021-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20211008210953/https://www.wallaceburgcourierpress.com/2014/10/09/plaques-for-historical-figures-approved-for-st-clair-twp|url-status=dead}}</ref> ==പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ== * {{cite journal | last1 = Menten | first1 = ML. | last2 = Willms | first2 = M. | last3 = Wright | first3 = WD. | year = 1953 | title = Nucleic acid content of splenic lymphocytes in normal and leukemic mice | url =https://archive.org/details/sim_cancer-research_1953-10_13_10/page/729| journal = Cancer Research | volume = 13 | issue = | pages = 729–732 }} * {{cite journal | last1 = Neale | first1 = AE. | last2 = Menten | first2 = ML. | year = 1948 | title = Tumors of the thymus in children | url = | journal = American Journal of Diseases of Children | volume = 76 | issue = | pages = 102–108 | doi=10.1001/archpedi.1948.02030030109012}} * {{cite journal | last1 = Menten | first1 = ML. | last2 = Fetterman | first2 = GH. | year = 1948 | title = Coronary sclerosis in infancy - report of 3 autopsied cases, 2 in siblings | url =https://archive.org/details/sim_american-journal-of-clinical-pathology_1948-10_18_10/page/805| journal = American Journal of Clinical Pathology | volume = 18 | issue = 10| pages = 805–810 | doi=10.1093/ajcp/18.10.805}} * {{cite journal | last1 = Menten | first1 = ML. | last2 = Janouch | first2 = M. | year = 1946 | title = Changes in alkaline phosphatase of kidney following renal damage with alloxan | url = | journal = Proceedings of the Society for Experimental Biology and Medicine | volume = 63 | issue = | pages = 33–37 | doi=10.3181/00379727-63-15482}} * {{cite journal | last1 = Troll | first1 = MM. | last2 = Menten | first2 = ML. | year = 1945 | title = Salicylate poisoning - report of 4 cases | url = | journal = American Journal of Diseases of Children | volume = 69 | issue = | pages = 37–43 | doi=10.1001/archpedi.1945.02020130044006}} * {{cite journal | last1 = Menten | first1 = ML. | last2 = Junge | first2 = J. | last3 = Green | first3 = MH. | year = 1944 | title = Distribution of alkaline phosphatase in kidney following the use of histochemical azo dye test | url = | journal = Proceedings of the Society for Experimental Biology and Medicine | volume = 57 | issue = | pages = 82–86 | doi=10.3181/00379727-57-14706}} * {{cite journal | last1 = Menten | first1 = ML. | last2 = Junge | first2 = J. | last3 = Green | first3 = MH. | year = 1944 | title = A coupling histochemical azo dye test for alkaline phosphatase in the kidney | url =https://archive.org/details/sim_journal-of-biological-chemistry_1944-05_153_2/page/471| journal = Journal of Biological Chemistry | volume = 153 | issue = | pages = 471–477 }} * {{cite journal | last1 = Andersch | first1 = MA | last2 = Wilson | first2 = DA | last3 = Menten | first3 = ML. | year = 1944 | title = Sedimentation constants and electrophoretic mobilities of adult and fetal carbonylhemoglobin | url =https://archive.org/details/sim_journal-of-biological-chemistry_1944-04_153_1/page/301| journal = Journal of Biological Chemistry | volume = 153 | issue = | pages = 301–305 }} * {{cite journal | last1 = King | first1 = CG. | last2 = Menten | first2 = ML. | year = 1935 | title = The influence of vitamin C level upon resistance to diphtheria toxin I. Changes in body weight and duration of life | url =https://archive.org/details/sim_journal-of-nutrition_1935-08_10_2/page/129| journal = Journal of Nutrition | volume = 10 | issue = | pages = 129–140 }} * {{cite journal | last1 = Menten | first1 = ML | year = 1927 | title = Changes in the blood sugar of the cod, sculpin, and pollock during asphyxia | url =https://archive.org/details/sim_journal-of-biological-chemistry_the-journal-of-biological-chemistry_1927-03_72_1/page/249| journal = Journal of Biological Chemistry | volume = 72 | issue = | pages = 249–253 }} * {{cite journal | last1 = Menten | first1 = ML | year = 1922 | title = Pathological lesions produced in the kidney by small doses of mercuric chloride | url = | journal = Journal of Medical Research | volume = 43 | issue = | pages = 315–321 }} * Menten, ML., "A study of the oxidase reaction with a-naphthol and paraphenylenediamine." ''Journal of Medical Research'', Vol 40 (1919) pp.&nbsp;433 - U22 * Michaelis L., Menten, ML. "The kinetics of invertin action" ''Biochemische Zeitschrift'', Vol 49 (1913) pp.&nbsp;335–369 (Translation by T.R.C. Boyde in ''FEBS Letters'', vol 587 (2013) pp.&nbsp;2712–2720)<ref name="Michaelis-Menten equation paper">{{cite journal|last1=Michaelis|first1=Leonor|title=Die Kinetik der Invertinwirkung|journal=Biochemische Zeitschrift|date=4 Feb 1913|volume=49|issue=17|pages=335–369|doi=10.1016/j.febslet.2013.07.015|trans-title=The kinetics of invertin action}}</ref> * Jobling, J. W., Flexner, S., Menten, M. L. ''Tumors of animals'' New York: Rockefeller Institute for Medical Research, 1910 ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://web.archive.org/web/20140102192245/http://www.cdnmedhall.org/dr-maud-menten Canadian Medical Hall of Fame – brief biography with photo and video] *[http://pittmed.health.pitt.edu/oct_2000/miss_menten.pdf Some called her Miss Menten] by Rebecca Skloot in Pittmed (University of Pittsburgh School of Medicine magazine), October 2000 *{{cite journal | last1 = Johnson | first1 = Kenneth A. | last2 = Goody | first2 = Roger S. | date = October 2011 | title = The Original Michaelis Constant: Translation of the 1913 Michaelis-Menten Paper | journal = Biochemistry | volume = 50 | issue = 39| pages = 8264–8269 | pmc=3381512 | pmid=21888353 | doi=10.1021/bi201284u}} {{Canadian Medical Hall of Fame}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1879-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1960-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:20-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ വനിതാ ശാസ്ത്രജ്ഞർ]] 9yhr7kp44o6b62jpv7n2f5cqgyxfqut യാമി ഗൗതം 0 415680 4675206 4657079 2026-10-11T08:19:46Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675206 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = യാമി ഗൗതം | image = Yami Gautam at Lokmat Most Stylish Awards 2019 (7).jpg | caption = യാമി ഗൗതം 2019 ൽ | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1988|11|28}} | birth_place = [[Bilaspur, Himachal Pradesh]], [[India]]<ref name="indiatimes1">{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news-interviews/I-have-had-no-affair-in-my-life-so-far-Yaami-Gautam/articleshow/30049082.cms |title=I have had no affair in my life so far: Yaami Gautam&nbsp;— The Times of India |publisher=Timesofindia.indiatimes.com |date= |access-date=9 February 2014}}</ref> | nationality = [[Indian people|Indian]] | occupation = [[Film actress]], model | parents = [[Mukesh Gautam]]<br>Anjali Gautam | residence = [[Mumbai]],<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Yami-Gautam-gets-her-own-nest/articleshow/52972177.cms"Yami Gautam gets her own nest"]</ref> India | family = [[Surilie Gautam]] (younger sister) | yearsactive = 2008–present }}'''യാമി ഗൗതം''' (ജനനം: നവംബർ 28, 1988) പ്രധാനമായി ഹിന്ദി ചിത്രങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന ചലച്ചിത്ര നടിയും മോഡലുമാണ്.<ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/lifestyle/fashion/yami-gautam-looks-like-a-dream-at-kaabil-promotion-4459079/|title=Yami Gautam looks like a dream at Kaabil promotion}}</ref> അവർ ഏതാനും [[തെലുങ്ക്]], [[തമിഴ്]], [[കന്നഡ]], [[മലയാളം]], [[പഞ്ചാബി ഭാഷ|പഞ്ചാബി]] ചിത്രങ്ങളിലും അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. അഭിനയത്തിന് പുറമേ, ബ്രാൻഡുകളും മറ്റ് ഉത്പന്നങ്ങളും പരിചയപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു പ്രമുഖ സെലിബ്രിറ്റിയും കൂടിയാണ് യാമി ഗൌതം. 2012 ൽ യാമി ഗൗതം [[വിക്കി ഡൊണാർ]] എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ ആദ്യ ബോളിവുഡ് അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. ചിത്രം വാണിജ്യപരമായി വിജയമായിത്തീരുകയും നിരൂപകരുടെ പ്രശംസ പിടിച്ചുപറ്റുകയും ചിത്രത്തിലെ യാമിയുടെ മികച്ച പ്രകടനം പ്രശംസ പിടിച്ചുപറ്റുകയും ചെയ്തു.<ref name="Vicky Donor HIT">[http://www.indicine.com/movies/bollywood/vicky-donor-is-a-hit/ "Vicky Donor is a HIT"] Retrieved 26 January 2013</ref><ref name="Vicky Donor Critical Reviews">[http://entertainment.oneindia.in/bollywood/features/2012/vicky-donor-good-reviews-critics-verdict-230412.html "Vicky Donor gets very good reviews from film critics" as well as nomination for] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140202232513/http://entertainment.oneindia.in/bollywood/features/2012/vicky-donor-good-reviews-critics-verdict-230412.html |date=2014-02-02 }} [[Filmfare Award for Best Female Debut]]<span>.</span>Retrieved 26 January 2013</ref> [[ആക്ഷൻ ജാക്ക്സൺ]] (2014), [[ബാദൽപൂർ]] (2015), [[സനം രേ]] (2016), [[കാബിൽ]] (2017) എന്നിവ അവർ അഭിനയിച്ച പ്രധാന ചിത്രങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ==അഭിനയിച്ച സിനിമകൾ== {| class="wikitable" |+Key | style="background:#FFFFCC;"| {{dagger|alt=Films that have not yet been released}} | ഇതുവരെ പുറത്തിറങ്ങാത്ത ചിത്രങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു |} {| class="wikitable sortable" class="wikitable sortable" |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! വർഷം !സിനിമ ! കഥാപാത്രം ! ഭാഷ ! കുറിപ്പുകൾ |- | 2009 || ''ഉല്ലാസ ഉത്സാഹ'' || മഹാലക്ഷ്മി || കന്നഡ || |- | rowspan="2" | 2011 || ''ഏക് നൂർ'' || റബിഹ || പഞ്ചാബി || |- | ''നുവ്വില'' || അർച്ചന || [[Telugu language|തെലുഗു]] || |- | rowspan="2" | 2012 || ''വിക്കി ഡൊണർ'' || അഷിമ റോയ് || ഹിന്ദി || |- | ''ഹീറോ'' || ഗൌരി മേനോൻ || [[Malayalam|മലയാളം]] || |- | rowspan="3" | 2013 || rowspan="2" | ''ഗൌരവം'' || യാഷിനി || [[Tamil language|തമിഴ്]] || |- | യാമിനി || തെലുഗ് || |- | ''യുദ്ധം'' || മധുമിത|| തെലുഗു || |- | rowspan="2" | 2014 || ''ടോട്ടൽ സിയപ്പ'' || ആഷ || ഹിന്ദി || |- | ''ആക്ഷൻ ജാക്സൺ'' || അനുഷ || ഹിന്ദി || |- | rowspan="2"| 2015 || ''ബാദൽപൂർ'' || മിഷ വർമ്മ || ഹിന്ദി || |- | ''കൊരിയർ ബോയ് കല്ല്യാൺ'' || കാവ്യ || തെലുഗു || |- | rowspan="3" |2016||''സനം രേ''|| ശ്രുതി || ഹിന്ദി || |- | ''ജുനൂനിയാത്''|| സുഹാനി കപൂർ || ഹിന്ദി || |- | ''തമിൽസെൽവനും തനിയാർ അൻജാലും''|| കാവ്യ || തമിഴ് || |- | rowspan="2"| 2017 ||''കാബിൽ''|| സുപ്രിയ ഭട്നഗർ || ഹിന്ദി || |- | ''സർക്കാർ 3''|| അന്നു കാർക്കരെ || ഹിന്ദി<br>മറാഠി || |- | rowspan="1"| 2018 ||style="background:#FFFFCC;"|''Batti Gul Meter Chalu {{dagger}}''||{{TBA}} || ഹിന്ദി || ചിത്രീകരണം പുരോഗമിക്കുന്നു |} ==ടെലിവിഷൻ== {|class="wikitable" |- ! വർഷം ! ഷോ ! കഥാപാത്രം ! ചാനൽ |- | 2008 || ''ചാന്ദ് കേ പാർ ചലോ'' || സന || [[NDTV Imagine]] |- | 2008 || ''രാജ്കുമാർ ആര്യൻ'' || രാജ്കുമാർ ഭൈരവി || NDTV Imagine |- | 2009 || ''യേ പ്യാർ നാ ഹോഗാ കം'' || ലെഹെർ മാത്തൂർ വാജ്പേയീ || [[Colors (TV channel)|Colors]] |- | 2010 || ''മീതി ചോരീ നമ്പർ. 1'' || Contestant || [[Imagine TV]] |- | 2010 || ''കിച്ചൻ ചാമ്പ്യൻ സീസൺ 1'' || Contestant || [[Colors (TV channel)|Colors]] |} ==അവാർഡുകളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും== {| class="wikitable sortable" |- ! വർഷം !! പുരസ്കാരം !! വിഭാഗം !! സിനിമ !! ഫലം |- | rowspan="4"| 2012 || [[Zee Gold Awards|5th Boroplus Gold Awards]] || Rising Film Stars From TV || rowspan="13" | ''[[Vicky Donor]]'' || {{won}}<ref>{{cite web|title=Ayushmann Khurrana, Yami of VICKY DONOR bag Gold Awards|url=http://www.glamsham.com/movies/scoops/12/aug/10-news-ayushmann-khurrana-yami-of-vicky-donor-bag-gold-awards-081210.asp|accessdate=26 January 2012|archive-date=2012-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20120812015325/http://www.glamsham.com/movies/scoops/12/aug/10-news-ayushmann-khurrana-yami-of-vicky-donor-bag-gold-awards-081210.asp|url-status=dead}}</ref> |- | [[Dainik Bhaskar|Bhaskar Bollywood Awards]] || Fresh Entry of the Year || {{nom}}<ref>{{cite web|title=Newcomers Nominations: Fresh Entry of the Year|url=http://www.bhaskar.com/bollywood-awards/nominations/fresh-entry-of-the-year?msg=622282|accessdate=26 January 2012|archive-date=2015-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923220219/http://www.bhaskar.com/bollywood-awards/nominations/fresh-entry-of-the-year?msg=622282|url-status=dead}}</ref> |- | [[People's Choice Awards India]] || Favorite Debut Actor (Male/Female) || {{nom}}<ref>{{cite web|last=Kumar|first=Ravi|title=People's Choice Awards 2012 Nominees|url=http://indialistnew.com/peoples-choice-awards-2012-nominees-list-for-movies-tv-music-and-sports|accessdate=27 January 2012|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121130085546/http://indialistnew.com/peoples-choice-awards-2012-nominees-list-for-movies-tv-music-and-sports/|archivedate=30 November 2012|df=dmy-all}}</ref> |- | [[BIG Star Entertainment Awards]] || Most Entertaining Actor (Film) Debut&nbsp;– Female || {{won}}<ref>{{cite web|title=3rd Annual BIG Star Entertainment Awards Nominations|url=http://www.pinkvilla.com/entertainmenttags/sridevi/3rd-annual-big-star-entertainment-awards-nominations|accessdate=17 December 2012|archive-date=2018-09-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20180915081459/https://www.pinkvilla.com/entertainmenttags/sridevi/3rd-annual-big-star-entertainment-awards-nominations|url-status=dead}}</ref> |- | rowspan="9"|2013 || [[ETC Bollywood Business|ETC Bollywood Business Awards]] || Most Profitable Debut (Female) || {{nom}}<ref>{{cite web|title=ETC Bollywood Business Awards 2012 / 2013&nbsp;– Nominations|url=http://www.indicine.com/movies/bollywood/etc-bollywood-business-awards-2012-2013-nominations/|accessdate=26 January 2012}}</ref> |- | [[Filmfare Awards]] || [[Filmfare Award for Best Female Debut|Best Female Debut]] || {{nom}}<ref>{{cite web|title=Yaami Gautam—Awards|url=http://www.bollywoodhungama.com/celebritymicro/awards/id/93916|publisher=Bollywood Hungama|accessdate=14 October 2013}}</ref> |- | [[Screen Awards]] || [[Screen Award for Most Promising Newcomer&nbsp;– Female|Most Promising Newcomer – Female]] || {{nom}}<ref>{{cite web|title=Nominations for 19th Annual Colors Screen Awards|url=http://screen.indianexpress.com/screenawards2013/nominations.php|accessdate=22 January 2012|archive-date=2013-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20130208124031/http://screen.indianexpress.com/screenawards2013/nominations.php|url-status=dead}}</ref> |- | [[Zee Cine Awards]] || [[Zee Cine Award for Best Female Debut|Best Female Debut]] || {{won}}<ref>{{cite web|title=Zee Cine Awards 2013: Team 'Barfi!', Vidya Balan, Salman Khan bag big honours|url=http://ibnlive.in.com/news/zee-cine-awards-2013-team-barfi--vidya-balan-salman-khan-bag-big-honours/316837-8-66.html|accessdate=21 January 2013|archive-date=2013-01-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20130121023304/http://ibnlive.in.com/news/zee-cine-awards-2013-team-barfi--vidya-balan-salman-khan-bag-big-honours/316837-8-66.html|url-status=dead}}</ref> |- | rowspan="2"|[[Stardust Awards]] || [[Stardust Award for Best Actress|Best Actress]] || {{nom}}<ref name="Stardust Awards">[http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/4437 "Nominations for Stardust Awards 2013"] Retrieved 27 January 2013</ref> |- | [[Stardust Award for Superstar of Tomorrow&nbsp;– Female|Superstar of Tomorrow&nbsp;– Female]] || {{nom}}<ref name="Stardust Awards" /> |- | [[Apsara Film & Television Producers Guild Award|Star Guild Awards]] || [[Apsara Award for Best Female Debut|Best Female Debut]] || {{nom}}<ref>{{cite web|title=8th Star Guild Apsara Awards Nominations: Shahrukh Khan or Ranbir Kapoor, Vidya Balan or Priyanka Chopra&nbsp;– who will win?|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/8th-star-guild-apsara-awards-nominations-shahrukh-khan-or-ranbir-kapoor-vidya-balan-or-priyanka-chopra-who-will-win/|accessdate=24 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20160331053813/http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/8th-star-guild-apsara-awards-nominations-shahrukh-khan-or-ranbir-kapoor-vidya-balan-or-priyanka-chopra-who-will-win/|archive-date=2016-03-31|url-status=dead}}</ref> |- | [[The Times of India|Times of India Film Awards]] || Best Debut&nbsp;– Female || {{nom}}<ref>{{cite news|title=TOIFA 2013 nominations|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-02-07/news-interviews/36971358_1_wasseypur-barfi-vicky-donor|accessdate=30 April 2013|newspaper=[[Times of India]]|date=7 February 2013|archive-date=2013-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20130429174448/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-02-07/news-interviews/36971358_1_wasseypur-barfi-vicky-donor|url-status=dead}}</ref> |- | [[International Indian Film Academy Awards|IIFA Awards]] || [[IIFA Award for Star Debut of the Year&nbsp;– Female|Star Debut of the Year&nbsp;– Female]] || {{won}}<ref>{{cite web|title=IIFA Awards 2013: The winners are finally here!|url=http://zeenews.india.com/entertainment/iifa-2013/iifa-awards-2013-the-winners-are-finally-here_138502.htm|accessdate=7 July 2013|archive-date=2013-07-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20130707135510/http://zeenews.india.com/entertainment/iifa-2013/iifa-awards-2013-the-winners-are-finally-here_138502.htm|url-status=dead}}</ref> |} == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:1988-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:നവംബർ 28-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]] hpyev4f38oxmjhqxrlk7jg58gs3sodj മുറാനോ ഗ്ലാസ്സ് 0 429986 4675167 2917305 2026-10-11T04:17:34Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675167 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Murano glass}} [[File:Murano Glass Chandelier.jpg|thumb|right|Venetian Murano glass chandelier. Circa 1880]] നൂറ്റാണ്ടുകളായി ഗ്ലാസ്വെയറുകൾക്ക് പേരുകേട്ട [[വെനീസ്|വെനീസിലെ]] ദ്വീപായ [[മുറാനോ|മുറാനോയിൽ]] നിർമ്മിച്ച ഗ്ലാസ്സ് ആണ് '''മുറാനോ ഗ്ലാസ്സ്.'''(Murano glass). മുറാനയുടെ ഗ്ലാസ് നിർമ്മാതാക്കൾ നൂറ്റാണ്ടുകളോളം [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിലേക്ക്]] സ്ഫടിക ഗ്ലാസ്സ് പോലുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യകൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനായി നേതൃത്വം വഹിച്ചിരുന്നു. ക്രിസ്റ്റലിൻ ഗ്ലാസ്സ് , എനാമൽഡ് ഗ്ലാസ്സ് (സ്മോൾട്ടോ), [[ഗോൾഡ്സ്റ്റോൺ]], മൾട്ടികളേർഡ് ഗ്ലാസ്സ് ([[മില്ലെഫിയോറി]]), മിൽക്ക് ഗ്ലാസ്സ് (ലാറ്റിമോ), ഗ്ലാസ്സ് കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച അനുകരണ രത്നങ്ങൾ എന്നിവ വികസിപ്പിച്ചെടുക്കാനും ശുദ്ധീകരിക്കാനും തുടങ്ങി. ഇന്നും മുറാനോയുടെ കരകൗശലവസ്തുക്കളായ സമകാലിക കലാരൂപങ്ങൾ, മുത്തുകൾ, ടൂറിസ്റ്റ് സുവനീറുകൾ, തൂക്കുവിളക്കുകൾ, ഗ്ലാസ്വെയർ, വേസെസ് എന്നിവ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള ഈ ടെക്നിക്കുകൾ തുടരുന്നു. [[File:Murano paper weights.JPG|thumb|right|250px|Murano glass paper weights]] ==ഇതും കാണുക== *[[Caneworking]] *[[Glassblowing]] *[[Murano beads]] *[[Murrine]] *[[Venetian glass]] ==അവലംബം== {{reflist}} ==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ== * [http://www.albrici.com/murano-glass-chandeliers-history.html An Introduction to Murano Glass Chandeliers History] * [http://originalmuranoglass.com/how-it-is-made-murano-glass-and-history.html How Murano Glass is made and history] * [https://web.archive.org/web/20181013133018/https://www.mademuranoglass.com/en/murano-made-murano-glass Primary Processing] [[വർഗ്ഗം:സ്ഫടികം]] 93oazmm4yunov3b4u043ud4dwe6792t മയെസ്ത്രാ (ഡോക്യുമെന്റി ഫിലിം) 0 431263 4675148 4543163 2026-10-10T22:45:04Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675148 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} മയെസ്ത്രാ (അധ്യാപിക) എന്ന സ്പാനിഷ് ഫിലിം 2011ലാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്. 1961-ൽ [[ക്യൂബ]] വിജയകരമായി പൂർത്തിയാക്കിയ സാക്ഷരവിപ്ലവമാണ് പ്രമേയം. കാതറീൻ മർഫിയാണ് സംവിധായിക. ===പശ്ചാത്തലം === സായുധവിപ്ലവത്തിലൂടെ 1959-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയെടുത്ത ക്യൂബക്കു മുന്നിൽ ഒട്ടേറെ പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും ജനതയെ സാ ക്ഷരരാക്കേണ്ടതാണ് ഉടനടി പരിഹരിക്കേണ്ട പ്രധാന പ്രശ്നമെന്ന് രാഷ്ട്രത്തലവൻ [[ ഫിദൽ കാസ്ട്രോ]] വിലയിരുത്തി. പതിനായിരക്കണക്കിന് സന്നദ്ധസേവകർ ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ പങ്കെടുത്തു. ഒരു വർഷം കൊണ്ട് ക്യൂബ ഇതു സാധിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്തു. സന്നദ്ധസേവകരിൽ പകുതിയോളംപേർ കൗമാരപ്രായക്കാരായിരുന്നു. അവരിൽ പകുതിപേർ പെൺകുട്ടികളും.അതാണ് ഈ പ്രസ്ഥാനത്തെ അനന്യമാക്കുന്നത്. === ഡോക്യുമെന്റി === പതിറ്റാണ്ടുകൾക്കുശേഷം ആ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ പങ്കെടുത്ത ചിലരെതേടിപ്പിടിച്ച് അവരുടെ സ്മരണകൾ കാതറീൻ മർഫി കാമറയിൽ പകർത്തി. ആ വിവരങ്ങളാണ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ അമ്പതാം വാർഷികത്തോടനുബന്ധിച്ച് പുറത്തിറങ്ങിയ മയിസ്ത്ര എന്ന സ്പാനിഷ് ഡോക്യുമെന്റി. ഇംഗ്ലീഷ് സബ്ടൈറ്റിലുകൾ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചിട്ടുണ്ട്. === അവലംബം === [http://www.maestrathefilm.org/ Maestra(Film)] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[വർഗ്ഗം:സ്പാനിഷ് ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഡോക്യുമെന്ററി ചലച്ചിത്രം]] [[വർഗ്ഗം:ക്യൂബ]] b1ej9gd2twh0f5aj7el1l1g3pbe87bg ബർണാർഡ് ഡി അബ്രേറ 0 431669 4675117 4550106 2026-10-10T19:26:15Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675117 wikitext text/x-wiki '''ബർണാർഡ് ഡി അബ്രേറ''' (ജീവിതകാലം: 28 ഓഗസ്റ്റ് 1940 – 13 ജനുവരി 2017) ഒരു [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയൻ]] [[പ്രാണിപഠനശാസ്ത്രം|പ്രാണിപഠനശാസ്ത്രജ്ഞനും]] [[Philosophy of science|ശാസ്ത്ര തത്ത്വശാസ്ത്രജ്ഞനും]] ആയിരുന്നു. അദ്ദേഹം [[ചിത്രശലഭങ്ങൾ]], [[സാറ്റർനിഡെ]], [[സ്ഫിങ്സ് നിശാശലഭങ്ങൾ]] എന്നിവയെക്കുറിച്ചെഴുതിയ പുസ്തകങ്ങൾ വളരെ പ്രശസ്തമാണ്.<ref>{{cite news |title=Museum's move puts butterfly world in a flutter |author=Charles Clover |newspaper=[[Daily Telegraph]]|page=5|date= 27 November 2004|accessdate=28 January 2018|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/1477627/Museum-move-puts-butterfly-world-in-a-flutter.html}}</ref> അദ്ദേഹം 1982 മുതൽ എഴുതിയ കൃതികൾ [[ജീവപരിണാമം]] എന്ന ആശയത്തെ നിരാകരിക്കുന്നവയാണ്. ==ജീവചരിത്രം== അദ്ദേഹം [[സിഡ്നി|സിഡ്നിയിലുള്ള]] [[University of New South Wales|യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ന്യൂ സൌത്ത് വെയിത്സി]]<nowiki/>ൽ ആണ് പഠിച്ചത്. 1965-ൽ അദ്ദേഹം ചരിത്രത്തിലും തത്ത്വശാസ്ത്രത്തിലും ഉന്നതബിരുദം നേടി. തുടർന്ന് നാൽപ്പതിലധികം വർഷങ്ങൾ അദ്ദേഹം ലോകമെങ്ങുമുള്ള ശലഭങ്ങളുടെ സംഗ്രഹാലയ ശേഖരങ്ങളുടെ ചിത്രങ്ങൾ എടുക്കാനും അവയെ തിരിച്ചറിയാനും ക്രോഡീകരിക്കാനുമായി ചെലവഴിച്ചു.<ref name=court>[http://www.uscfc.uscourts.gov/sites/default/files/LETTOW.DABRERA081507.pdf Opinion and Order] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090514090656/http://www.uscfc.uscourts.gov/sites/default/files/LETTOW.DABRERA081507.pdf |date=14 May 2009 }}, Retrieved August 2011</ref><ref>[http://www.usyd.edu.au/museums/pdfs_docs/macleay_news/cnews08.pdf ''Macleay Museum News''] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20070912024601/http://www.usyd.edu.au/museums/pdfs_docs/macleay_news/cnews08.pdf |date=12 September 2007 }}, usyd.edu.au. Retrieved August 2011</ref> അദ്ദേഹം താനെടുത്ത ചിത്രങ്ങൾ മറ്റു ഗ്രന്ഥകർത്താക്കൾക്കും നൽകി.<ref name=court /><ref>{{cite web|author=UK |url=http://www.nhbs.com/the_butterflies_of_the_malay_peninsula_tefno_5567.html&tab_tag=album |title=The Butterflies of the Malay Peninsula - AS Corbet and HM Pendlebury |publisher=NHBS |date= |accessdate=2011-08-10}}</ref> [[ഇന്തോനേഷ്യ|ഇന്തോനേഷ്യയിൽ]] കാണപ്പെടുന്ന പരാന്തിക ഡബ്രേറായ് (''Parantica dabrerai)'' എന്ന [[ചിത്രശലഭം|ചത്രശലഭത്തിനും]] ഗ്നാത്തോത്ലിബസ് ഡബ്രേറ (''[[Gnathothlibus dabrera]])'', എന്ന [[നിശാശലഭം|നിശാശലഭത്തിനും]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരു നൽകി.<ref>{{cite web |url=http://www.sphin-sea.unibas.ch/SphinSEA/species%20pages/Gn_dabrera.htm |title=The Sphingidae of Southeast |publisher=Sphin-sea.unibas.ch |date= |accessdate=2011-08-10 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110726051925/http://www.sphin-sea.unibas.ch/SphinSEA/species%20pages/Gn_dabrera.htm |archivedate=26 July 2011 |df=dmy-all }}</ref> അദ്ദേഹം 1978-ൽ [[പാപുവ ന്യൂ ഗിനിയ]] കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഒരു ശലഭ കള്ളക്കടത്തുവ്യാപാരം വെളിപ്പെടുത്തുന്നതിൽ സഹായിച്ചു.<ref>{{cite news |title=Australian entomologist Bernard D'Abrera comments on network of smugglers and black marketeers|author=Sandra Salmans|newspaper=[[New York Times]]|date=19 April 1978|accessdate=7 December 2010|url=https://www.nytimes.com/1978/04/19/archives/pinning-down-the-elusive-butterfly.html}}</ref> 1982-ൽ അദ്ദേഹവും ഭാര്യയും ചേർന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെയും മറ്റു പഴയ എഴുത്തുകാരുടെയും കൃതികൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാനായി ഹിസ് ഹൌസ് പബ്ലിഷേർസ് എന്ന പ്രസാധന സ്ഥാപനം തുടങ്ങി.<ref>{{cite web |url=http://www.hillhouse-publishers.com/about-hill-house-publishers |title=About Hill House Publishers &#124; HillHouse |publisher=Hillhouse-publishers.com |date= |accessdate=2011-08-10 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110711171059/http://www.hillhouse-publishers.com/about-hill-house-publishers |archivedate=11 July 2011 |df=dmy-all }}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.hillhouse-publishers.com/ | title=Official Website for Hill House Publishers | publisher=Hill House Publishers | accessdate=2007-11-26 | archive-date=2019-12-21 | archive-url=https://web.archive.org/web/20191221155447/http://www.hillhouse-publishers.com/ | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |title=Adventure and Research in the Rainforest. (Book Corner). |author=Irene Alleger |newspaper=[[Townsend Letter for Doctors and Patients]] |date=1 February 2002|page=14}}</ref> == ജീവപരിണാമം== അദ്ദേഹം 2001-ൽ ഡിസ്കവറി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് തുടങ്ങിവച്ച "[[A Scientific Dissent from Darwinism]]" പ്രചാരണപ്രവർത്തനരേഖയിൽ ഒപ്പിട്ടിരുന്നു.<ref>[http://www.iscid.org/fellows.php Society Fellows] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130116054926/http://www.iscid.org/fellows.php |date=2013-01-16 }}, [[International Society for Complexity, Information and Design]] official website.</ref> അദ്ദേഹം ജീവപരിണാമസിദ്ധാന്തത്തെ ശക്തമായി എതിർത്തിരുന്നു.<ref>''Concise Atlas of the Butterflies of the World'', Bernard d'Abrera, Hill House Publishers, Melb.& Lond., 2001, {{ISBN|978-0-947352-37-0}}.</ref> എന്നാൽ ഒട്ടുമിക്ക ശാസ്ത്രജ്ഞരും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായങ്ങളെ തള്ളിക്കളഞ്ഞു.<ref>{{cite journal | title = (Review of) Bernard d'Abrera, Butterflies of the Holarctic Region, Part I | journal = Journal of Research on the Lepidoptera | first = Arthur | last = Shapiro | volume = 30 | issue = 1-2 | pages = 142–144 | id = | url = http://lepidopteraresearchfoundation.org/journals/30/PDF30/30-142.pdf | accessdate = 2010-12-04 | archive-date = 2011-07-23 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110723155417/http://lepidopteraresearchfoundation.org/journals/30/PDF30/30-142.pdf | url-status = dead }}</ref> ==കൃതികൾ== *{{Cite book|url=https://www.nhbs.com/butterflies-of-the-oriental-region-part-1-book|title=Butterflies of the Oriental Region, Part 1: Papilionidae, Pieridae & Danaidae|first=Bernard|last=D'Abrera|authorlink=Bernard d'Abrera|publisher=Hill House Publishers|year=1982|isbn=|location=Melbourne|pages=|archive-date=2018-06-22|access-date=2018-06-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20180622140516/https://www.nhbs.com/butterflies-of-the-oriental-region-part-1-book|url-status=dead}} *{{Cite book|url=https://www.nhbs.com/butterflies-of-the-oriental-region-part-2-book|title=Butterflies of the Oriental Region, Part 2: Nymphalidae, Satyridae, Amathusidae|first=Bernard|last=D'Abrera|authorlink=Bernard d'Abrera|publisher=Hill House Publishers|year=1983|isbn=|location=Melbourne|pages=|archive-url=https://web.archive.org/web/20180425032057/https://www.nhbs.com/butterflies-of-the-oriental-region-part-2-book|archive-date=2018-04-25|access-date=2018-06-22|url-status=dead}} *{{Cite book|url=https://www.nhbs.com/butterflies-of-the-oriental-region-part-3-book|title=Butterflies of the Oriental Region, Part 3: Lycaenidae, Riodinidae|first=Bernard |last=D'Abrera |authorlink=Bernard d'Abrera|publisher=Hill House Publishers|year=1986|isbn=|location=Melbourne|pages=}} {{WS|Bernard D'Abrera}} == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറം കണ്ണികൾ == *[http://www.hillhouse-publishers.com Hill House Publishers.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191221155447/http://www.hillhouse-publishers.com/ |date=2019-12-21 }} *[https://web.archive.org/web/20070930163030/http://www.learnaboutbutterflies.com/Bernard%20d%27Abrera.htm ''Bernard d'Abrera - a brief biography''], Bernard d'Abrera 2007, "''Learn About Butterflies''" website, Adrian Hoskins. *[https://web.archive.org/web/20080513001927/http://www.iscid.org/bernard-dabrera.php ''Bernard d'Abrera''], [[International Society for Complexity, Information and Design]] official website. *[http://lepidopteraresearchfoundation.org/journals/23/PDF23/23-169.pdf Reviews of ''Butterflies of South America''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303232919/http://lepidopteraresearchfoundation.org/journals/23/PDF23/23-169.pdf |date=2016-03-03 }}, Thomas C. Emmel, [[Arthur Shapiro (ecologist)|Arthur Shapiro]], ''Journal of Research on the Lepidoptera'', 23:172-173. {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ജീവശാസ്ത്രജ്ഞർ - അപൂർണ്ണലേഖനങ്ങൾ]] ltqgs6dhad4984im8n2b26jhg5a44of മഹാലക്ഷ്മി റേസ് കോഴ്സ് 0 434965 4675155 3318824 2026-10-11T00:40:03Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675155 wikitext text/x-wiki {{Infobox Stadium | stadium_name = മഹാലക്ഷ്മി റേസ് കോഴ്സ് | image = [[Image:Bombay18.jpg|280px]]| location =മഹാലക്ഷ്മി, [[മുംബൈ]], [[മഹാരാഷ്ട്ര]], [[ഇന്ത്യ]]| opened = 1883| closed = | demolished = | owner = മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാർ| operator = റോയൽ വെസ്റ്റേൺ ഇന്ത്യ ടർഫ് ക്ലബ്ബ്| surface = | }} [[മുംബൈ|മുംബൈയിലെ]] മഹാലക്ഷ്മി എന്ന സ്ഥലത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു കുതിരപ്പന്തയവേദിയാണ് മഹാലക്ഷ്മി റേസ് കോഴ്സ്. മുംബൈ നഗരത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് ഏകദേശം 225 ഏക്കർ (0.91 കിമീ 2, 0.352 ച മൈൽ) വിസ്തീർണ്ണത്തിൽ 2,400 മീറ്റർ (7,900 അടി) ചുറ്റളവുള്ളതാണ് ഈ ട്രാക്ക്. 1883-ൽ മഹാലക്ഷ്മി ഫ്ലാറ്റ് എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ചതുപ്പുനിലത്ത് മെൽബണിലെ കോൾഫീൽഡ് റേസ് കോഴ്സിന്റെ മാതൃകയിൽ ആണ് ഇത് നിർമ്മിച്ചത്. സർ കുസുരോ എൻ വാഡിയയാണ് ഇതിന്റെ നിർമ്മാണച്ചെലവ് സംഭാവന ചെയ്തത്. ഇന്ന് [[ബൃഹന്മുംബൈ മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ]] ഈ സ്ഥലം റോയൽ വെസ്റ്റേൺ ഇന്ത്യ ടർഫ് ക്ലബിനു പാട്ടത്തിന് നൽകിയിരിക്കുന്നു<ref name="hindustantimes.com">{{cite web |url=http://www.hindustantimes.com/India-news/Mumbai/State-may-renew-racecourse-lease/Article1-1075438.aspx |title=Archived copy |accessdate=2013-07-12 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130614081934/http://www.hindustantimes.com/India-news/mumbai/State-may-renew-racecourse-lease/Article1-1075438.aspx |archivedate=2013-06-14 |df= }}</ref>. ഈ റേസ്കോഴ്സിലെ ഗ്രാൻഡ് സ്റ്റാൻഡ് (കാണികൾക്കായി നിർമ്മിച്ച പവലിയൻ) ഒരു നിർദ്ദിഷ്ട പൈതൃകഘടനയാണ്<ref name="wr">{{cite web|url=http://www.rwitc.com/comeracing/mumbairacecourse.php|title=The Mahalaxmi Race Course|publisher=''[[Royal Western India Turf Club]]''|access-date=2018-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20140625050537/http://rwitc.com/comeracing/mumbairacecourse.php|archive-date=2014-06-25|url-status=dead}}</ref> [[ദക്ഷിണ മുംബൈ|ദക്ഷിണ മുംബൈയിൽ]] സിവിലിയൻ ഉപയോഗത്തിന് അനുമതിയുള്ള ഏക ഹെലിപാഡ് ഈ റേസ് കോഴ്സിലാണ് ഉള്ളത്. ബ്രിട്ടീഷ് ഗായകൻ [[എഡ് ഷീറാൻ]] തന്റെ ആഗോളസംഗീതപര്യടനത്തിനെ ഭാഗമായി 2015 മാർച്ച് 1 ന് മഹാലക്ഷ്മി റേസ് കോഴ്സിൽ പരിപാടി അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നു<ref>https://www.meraevents.com/event/ed-sheeran-fly-music-festival</ref>. ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:മുംബൈയിലെ വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങൾ]] ku0xqdy7s9iyesm46qe50cmhz8fg867 മിറ്റ്ജീ ഡോണേഴ്സ് 0 445397 4675159 4100579 2026-10-11T03:03:48Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675159 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Mijntje Donners}} {{MedalTableTop|CAPITANA DE HOLANDA DE HOCKEY.jpg|150px}} {{MedalSport | Women's [[Field Hockey]]}} {{MedalCountry | the {{NED}} }} {{MedalCompetition|[[Olympic Games]]}} {{MedalSilver|[[2004 Summer Olympics|2004 Athens]]|[[Field hockey at the 2004 Summer Olympics|Team Competition]]}} {{MedalBronze|[[Hockey at the 1996 Summer Olympics|1996 Atlanta]]|[[Field hockey at the 1996 Summer Olympics|Team Competition]]}} {{MedalBronze|[[2000 Summer Olympics|2000 Sydney]]|[[Field hockey at the 2000 Summer Olympics|Team Competition]]}} {{MedalCompetition|[[Women's Hockey World Cup|World Cup]]}} {{MedalSilver| [[1998 Women's Hockey World Cup|1998 Utrecht]] | Team Competition}} {{MedalSilver| [[2002 Women's Hockey World Cup|2002 Perth]] | Team Competition}} {{MedalCompetition|[[Champions Trophy (field hockey)|Champions Trophy]]}} {{MedalGold| [[2000 Women's Champions Trophy (field hockey)|2000 Amstelveen]] | Team Competition}} {{MedalSilver| [[1999 Women's Champions Trophy (field hockey)|1999 Brisbane]] | Team Competition}} {{MedalSilver| [[2001 Women's Hockey Champions Trophy|2001 Amstelveen]] | Team Competition}} {{MedalBronze| [[2002 Women's Hockey Champions Trophy|2002 Macau]] | Team Competition}} {{MedalBronze| [[2003 Women's Hockey Champions Trophy|2003 Sydney]] | Team Competition}} {{MedalCompetition|[[EuroHockey Nations Championship|European Nations Cup]]}} {{MedalGold| [[1995 Women's EuroHockey Nations Championship|1995 Amstelveen]] | Team Competition}} {{MedalGold|[[1999 Women's EuroHockey Nations Championship|1999 Cologne]]| Team Competition}} {{MedalGold|[[2003 Women's EuroHockey Nations Championship|2003 Barcelona]]| Team Competition}} {{MedalBottom}} '''വിൽഹെമിന പെട്രോണെല്ല അർദിന മരിയ ("മിറ്റ്ജീ ") ഡോണേഴ്സ്''' (ജനനം ഫെബ്രുവരി 4, 1974 [[Den Bosch|ഡെൻ ബോഷ്]], [[North Brabant|നോർത്ത് ബ്രാബാന്ത്]]) [[നെതർലന്റ്സ്|നെതർലാൻഡ്സിലെ]] ഒരു [[ഫീൽഡ് ഹോക്കി]] സ്ട്രൈക്കർ ആണ്. [[ഡച്ച്]] ദേശീയ വനിതാ ടീമിൽ 234 അന്താരാഷ്ട്ര മത്സരങ്ങളിൽ കളിച്ചു. ഇതിൽ 97 ഗോളുകൾ നേടി. == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [https://web.archive.org/web/20070312110026/http://www.knhb.nl/oranje/interlandhistorie/cDU300_Interlandhistorie.aspx?intPlayerId=164791 Dutch Hockey Federation] * [http://www.mijntjedonners.nl/ Website with more information] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} <br> {{Navboxes |title=Mijntje Donners &ndash; International Tournaments |list1= {{Netherlands FHW Squad 1995 EuroHockey}} {{Netherlands FHW Squad 1995 Olympic Qualifier}} {{1996 Netherlands Women's Olympic Field Hockey Team}} {{Netherlands FHW Squad 1998 World Cup}} {{Netherlands FHW Squad 1999 Champions Trophy}} {{Netherlands FHW Squad 1999 EuroHockey}} {{Netherlands FHW Squad 2000 Champions Trophy}} {{Netherlands FHW Squad 2000 Summer Olympics}} {{Netherlands FHW Squad 2001 Champions Trophy}} {{Netherlands FHW Squad 2002 Champions Trophy}} {{Netherlands FHW Squad 2002 World Cup}} {{Netherlands FHW Squad 2003 Champions Trophy}} {{Netherlands FHW Squad 2004 Summer Olympics}} }} <br> {{s-start}} {{s-ach|aw}} {{succession box|title=[[International Hockey Federation#Awards|WorldHockey Player of the Year]]|before={{flagicon|ARG}} [[Cecilia Rognoni]]|after={{flagicon|ARG}} [[Luciana Aymar]]|years=2003}} {{s-end}} [[വർഗ്ഗം:1974-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഫീൽഡ് ഹോക്കിയിൽ ഒളിമ്പിക് മെഡൽ നേടിയവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] 869gyp1oo7fissvgy6pe6secjqzmbfh മെലങ്ങ് 0 449420 4675188 4652211 2026-10-11T05:33:17Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675188 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Malang}} {{Infobox settlement | official_name = Malang | settlement_type = [[List of regencies and cities of Indonesia|City]] | translit_lang1 = Other | translit_lang1_type = [[Javanese language|Javanese]] | translit_lang1_info = ꦏꦸꦛꦩꦭꦁ | image_skyline = {{Photomontage | photo1a = Malang WEB.jpg | photo2a = Karangkates Dam, Malang.jpg | photo2b = Candi Badut.JPG | photo3a = Stasiun Malang Kota Baru Tampak Dalam.jpg | photo3b = Gajayana Stadium.jpg | size = 300 | spacing = 1 | color = #000000 | border = 1 }} | image_caption = Clockwise, from top left: Malang City Hall, Badut Temple, [[Gajayana Stadium]], [[Malang railway station|Malang Station]] and Karangkates Dam | image_flag = | image_seal = Seal of Malang City (Logo Kota Malang).svg | seal_size = 150px | nickname = | motto = ''Malang Kuçeçwara'' (meaning: God shattering the wrong, uphold the correct | image_map = Locator kota malang.png | map_caption = Location within [[East Java]] | pushpin_map = Indonesia_Java#Indonesia#Asia#World | pushpin_map_caption = Location in [[Java]] and [[Indonesia]] | coordinates = {{coord|7|58|48|S|112|37|12|E|region:ID|display=inline,title}} | subdivision_type = [[List of sovereign states|Country]] | subdivision_name = {{INA}} | subdivision_type1 = [[Provinces of Indonesia|Province]] | subdivision_type2 = | subdivision_name1 = {{flag|East Java}} | subdivision_name2 = | established_title = Settled | established_date = 760 | established_title1 = | established_date1 = | established_title2 = Incorporated (City) | established_date2 = 1 April 1914 | government_type = ''Kota'' | leader_title = Mayor | leader_name = Sutiaji | leader_title1 = Vice Mayor | leader_name1 = Sofyan Edi Jarwoko | area_total_km2 = 145.28 | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_water_percent = | area_urban_km2 = 1132.7 | area_metro_km2 = 2156.6 | elevation_m = 506 | population_total = 887443 | population_as_of = 2017 [[Statistics Indonesia|BPS]]<ref>{{Cite web|url=https://jatim.bps.go.id/dynamictable/2018/02/05/314/proyeksi-penduduk-menurut-kabupaten-kota-dan-jenis-kelamin-di-jawa-timur-2018.html|title=BPS Provinsi Jawa Timur|website=jatim.bps.go.id|language=en|access-date=2018-10-08|archive-date=2022-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20220308154811/https://jatim.bps.go.id/dynamictable/2018/02/05/314/proyeksi-penduduk-menurut-kabupaten-kota-dan-jenis-kelamin-di-jawa-timur-2018.html|url-status=dead}}</ref> | population_density_km2 = auto | population_urban = 2795209 | population_density_urban_km2 = auto | population_metro = 3663691 | population_density_metro_km2 = auto | population_demonym = Malangan, Arema<ref>{{Cite web|url=https://artikata.simomot.com/arti/gaul/arema|title=Arti kata Arema - Kamus Besar Bahasa Indonesia (KBBI) Online|website=artikata.simomot.com|access-date=2018-10-08|archive-date=2018-09-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180916022727/https://artikata.simomot.com/arti/gaul/arema|url-status=dead}}</ref> | population_note = | postal_code_type = [[Postal codes in Indonesia|Postal Code]] | postal_code = 6511x–6514x | area_code_type = [[Telephone numbers in Indonesia|Area code]] | area_code = (+62) 341 | registration_plate = [[Vehicle registration plates of Indonesia|N]] | unemployment_rate = | blank_name_sec1 = Airport | blank_info_sec1 = [[Abdul Rachman Saleh Airport]] | website = {{URL|malangkota.go.id}} | timezone = [[Time in Indonesia|IWST]] | utc_offset = +7 | timezone_DST = | utc_offset_DST = | translit_lang1_type1 = [[Chinese language|Chinese]] | translit_lang1_type2 = [[Arabic language|Arabic]] | translit_lang1_info1 = 瑪琅 | translit_lang1_info2 = مالانغ }} [[File:Mount Arjuna.jpg|thumb|[[Mount Arjuno]] viewed from [[Singosari]], [[Malang Regency]].]] [[ഇന്തോനേഷ്യ]]യിലെ ജാവ ടിമൂർ ([[കിഴക്കൻ ജാവ]]) യിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ നഗരം ആണ് '''മെലങ്ങ്''' (/.mɒˈlɒŋ-/; Javanese: ꦏꦸꦛꦩꦭꦁ). ഈ നഗരത്തിന് സിങസാരി സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഒരു പഴയ ചരിത്രമുണ്ട്. പ്രവിശ്യയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ജനസംഖ്യയുള്ള നഗരമായിരുന്നു ഇത്. നഗരത്തിൽ ജനസംഖ്യ 887,443 ആണ്.<ref>{{Cite web|url=http://suryamalang.tribunnews.com/2016/05/30/penduduk-kota-malang-bertambah-158-persen-tiap-tahun|title=Penduduk Kota Malang Bertambah 1,58 Persen Tiap Tahun|website=Surya Malang|access-date=2017-05-22}}</ref>2 നഗരങ്ങളിലും 22 ജില്ലകളിലും 3,663,691 പേരാണ് താമസിച്ചിരുന്നത്.(21 [[Malang Regency|മെലങ്ങ് റീജണൻസിയിലും]] 1 [[Pasuruan Regency|പെസുരുവൻ റീജൻസിയിലും]])<ref>{{cite web|url=http://www.citypopulation.de/php/indonesia-jawa-admin.php|title=Indonesia: Java (Regencies, Cities and Districts) - Population Statistics in Maps and Charts|website=www.citypopulation.de}}</ref> മിതമായ കാലാവസ്ഥയ്ക്ക് ഈ നഗരം അറിയപ്പെടുന്നു. [[ഡച്ച്]] കോളനിവൽക്കരണത്തിന്റെ കാലത്ത്, യൂറോപ്യൻ താമസക്കാരുടെ ഒരു പ്രധാന കേന്ദ്രമായിരുന്നു അത്. അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ വിനോദസഞ്ചാരികളെ ഇവിടേക്ക് ആകർഷിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.lonelyplanet.com/indonesia/malang|title=Malang - Lonely Planet|last=Planet|first=Lonely|website=Lonely Planet|language=en|access-date=2017-05-22}}</ref>[[Asian financial crisis|ഏഷ്യൻ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയുടെ]] അനേകം ഫലങ്ങൾ ഒഴിവാക്കാൻ മെലങിന് കഴിഞ്ഞു. അന്നുമുതലുള്ള സ്ഥിരമായ സാമ്പത്തിക, ജനസംഖ്യാ വളർച്ചയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്.<ref>Duncan Graham, '[http://www.thejakartapost.com/news/2013/02/17/malang-not-unfortunate-city.html Malang: Not an unfortunate city'], ''The Jakarta Post'', 17 February 2013.</ref> == പദോല്പത്തി == മെലങിന്റെ പേരു നൽകുന്നത് അനിശ്ചിതത്വത്തിലാണ്. ''മെലങ്ങ്കുസെവാര'' എന്ന വാക്കിൽ നിന്ന് മെലങ്ങ് എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന വാക്ക് ഉരുത്തിരിഞ്ഞുവെന്നാണ് ഒരു സിദ്ധാന്തം പറയുന്നത്. "ദൈവം വ്യാജം തകർക്കുകയും ശരിയായത് നടപ്പിലാക്കുകയും ചെയ്തു" എന്നർത്ഥം. ഒരു പുരാതന കാലഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് ഈ വാക്ക് എടുത്തു. ഒരു ഇതിഹാസ ക്ഷേത്രമായ മെലങ്ങ്കുസെകാവര മെലങ്ങ് നഗരത്തിനടുത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്തതായി കരുതപ്പെടുന്നു. മെലങ്ങ് നഗരത്തിന്റെ മുദ്രാവാക്യമായി മെലങ്ങ്കുസെവാര എന്ന വാക്ക് ഉപയോഗിച്ചു. == ചരിത്രം == 1986-ൽ പുതിയ ശിലാലിഖിതം കണ്ടെത്തിയതിനു മുമ്പ് മെലങിന്റെ ജനനത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനുള്ള പ്രാഥമിക ഔദ്യോഗിക രേഖയായി 760 ന്റെ കാലത്ത് ദിനോയോ ലിഖിതം വഴി [[Malang Regency|മെലങ്ങ് റിജൻസിയുടെ]] ചരിത്രം വെളിപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ലിഖിതമനുസരിച്ച്, മെലങ്ങിലെ ഇന്ത്യൻഭരണാധികാരിയായ ഹിന്ദുരാജ്യമായ ഗജായണന്റെ ജനിച്ചതിനാലാണ് എട്ടാം നൂറ്റാണ്ട് [[Malang Regency|മെലങ്ങ് റീജിയൻസി]] സർക്കാരിന്റെ നിലനിൽപ്പിൻറെ തുടക്കം എന്ന് അനുമാനിക്കപ്പെട്ടു. ദിനോയോ ലിഖിതങ്ങളിൽ നിന്ന് ഈ ലിഖിതം "Candra Sengkala" അല്ലെങ്കിൽ ക്രോനോഗ്രാം കലണ്ടർ ഉപയോഗിച്ചു എന്ന് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ നവംബർ 28, 760 ന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ മലങ്ങ് റീജിയൻസിയുടെ ജന്മദിനമായി [[Javanese calendar|ജുമാത്ത് ലെജി]] (Jum'at Legi) (സ്വീറ്റ് ഫ്ലൈഡേ) പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>L. Damaes: "Studed' Epigraphy d'Indonesia IV. 1952"</ref> 1222-ൽ ഈ നഗരം [[സിങസാരി]]യുടെ തലസ്ഥാന നഗരം ആയിരുന്നു. പിന്നീട് ഡച്ച് കോളനിയിലേക്ക് മാറ്റി. ഡച്ചുകാരുടെ കീഴിൽ മെലങ്ങ് പരിഷ്കരിച്ചു. [[സുരബായ]]യിലെ പ്രധാന തുറമുഖത്തിന് അടുത്തുള്ള അനുയോജ്യമായ കാലാവസ്ഥയും ഡച്ചുകാർക്കും മറ്റു യൂറോപ്യന്മാർക്കും അത് ഒരു പ്രശസ്ത സ്ഥലമാക്കി മാറ്റി. 1879 ൽ മെലങിന്റെ ജാവയിലെ റെയിൽറോഡ് ശൃംഖലയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു. ഇത് വികസനം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും വ്യവസായവൽക്കരണത്തിലേക്ക് നയിക്കുകയും ചെയ്തു. മെലങ്ങ് 1914 ഏപ്രിൽ 1-ആം തിയതി ''ജിമെൻറ്റെ'' (നഗരം) നിയമാനുസൃതമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://mediacenter.malangkota.go.id/2011/04/serba-serbi-kota-malang/#axzz4ylkOU0aR|title=SERBA-SERBI KOTA MALANG {{!}} {{!}} Media Center Kendedes - Info Publik Kota Malang|website=mediacenter.malangkota.go.id|language=id-ID|access-date=2017-11-18|archive-date=2017-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201030921/http://mediacenter.malangkota.go.id/2011/04/serba-serbi-kota-malang/#axzz4ylkOU0aR|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://malang.merdeka.com/gaya-hidup/menelusuri-langkah-awal-103-tahun-berdirinya-kota-malang-1703315.html|title=Menelusuri langkah awal 103 tahun berdirinya kota Malang|last=|first=|date=|work=|newspaper=Malang - Merdeka.com|access-date=2017-12-01|via=|archive-date=2017-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20171201132144/https://malang.merdeka.com/gaya-hidup/menelusuri-langkah-awal-103-tahun-berdirinya-kota-malang-1703315.html|url-status=dead}}</ref> അതോടൊപ്പം നഗരവൽക്കരണവും വളർച്ചയിലുണ്ടായി. താമസിക്കാനാവുന്ന ജനങ്ങളുടെ ആവശ്യകതയെ തൃപ്തിപ്പെടുത്താനായില്ല. നദികൾ, റെയിൽ ട്രാക്കുകൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള നഗരങ്ങൾ കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ ഇത് കാരണമായി. ഇന്ന്, അധികം വികസിതമല്ലാത്ത കുടിലുകൾ ധാരാളമുള്ള നഗരങ്ങൾ ആയി ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു. ചിലരെ "മെച്ചപ്പെട്ട" ഭവനങ്ങളാക്കി മാറ്റിയിട്ടുണ്ട്. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == [[Malang Regency|മെലങ്ങ് റീജൻസിയുടെ]] മധ്യത്തിലും [[ജാവ]] ദ്വീപിന്റെ തെക്കുവശത്തും മെലങ്ങ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. നഗരത്തിന് 145.28 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണം (56.09 ച.മൈൽ) കാണപ്പെടുന്നു.<ref name=":8">{{Cite web|url=http://www.kemendagri.go.id/pages/profil-daerah/kabupaten/id/35/name/jawa-timur/detail/3573/kota-malang|title=Kabupaten - Kementerian Dalam Negeri - Republik Indonesia|last=|first=|date=|website=|publisher=[[Kemendagri]]|language=id-ID|access-date=21 October 2017|archive-date=2017-11-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20171118221207/http://www.kemendagri.go.id/pages/profil-daerah/kabupaten/id/35/name/jawa-timur/detail/3573/kota-malang|url-status=dead}}</ref> സിങ്കോസാരി, കരംഗ്പ്ലോസോ എന്നീ ഉപജില്ലകളുടെ വടക്ക് വശത്ത് നഗരം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. താജിനാൻ, പാക്സാജി എന്നീ ഉപജില്ലകളുടെ തെക്കുഭാഗത്തും, വാഗിർ, ഡൗ എന്നീ ഉപജില്ലകളുടെ പടിഞ്ഞാറ് വശങ്ങളിലും<ref name=":4">{{Cite web|url=http://malangkota.go.id/sekilas-malang/geografis/|title=Geografis - Pemerintah Kota Malang|publisher=[[Pemerintah Kota Malang]]|language=id-ID|access-date=21 September 2017|via=|archive-url=https://web.archive.org/web/20170921144854/http://malangkota.go.id/sekilas-malang/geografis/|archive-date=2017-09-21|url-status=dead}}</ref> അതിർത്തി പങ്കിടുന്നു. ഇവയെല്ലാം [[Malang Regency|മെലങ്ങ് റീജൻസിയുടെ]] ഉപജില്ലകളാണ്. == അവലംബം== {{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * {{Wikivoyage-inline}} * {{commonscatinline}} * {{official|http://www.malangkota.go.id/ }} {{In lang|id}} * {{In lang|id}} [https://web.archive.org/web/20131112080311/http://nusantara.tvonenews.tv/berita/view/23091/2009/09/14/malang_akan_jadi_kota_kembar_pecs.tvOne Malang akan jadi kota kembar Pecs] * {{In lang|id}} [http://ngalam.co Malang Nostalgia, Tour, Culinary & Culture] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190622101456/https://ngalam.co/ |date=2019-06-22 }} * [https://www.dapurocha.com/travel-malang-juanda-zhafira-trans/ Travel malang juanda] {{In lang|id}} {{East Java}} {{Most populous cities in Indonesia}} {{Tourist attractions in Indonesia}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്തോനേഷ്യൻ നഗരങ്ങൾ]] e5yen09npi7vsj5vcwogiguqe895daf രാജ്‌മോഹൻ ഉണ്ണിത്താൻ 0 468479 4675224 4669378 2026-10-11T11:06:53Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675224 wikitext text/x-wiki {{PU|Rajmohan Unnithan}} {{Infobox_Indian_politician | name = രാജ്‌മോഹൻ ഉണ്ണിത്താൻ | image = | caption = | birth_date = {{birth date and age|1953|06|10|df=yes}} | birth_place = കൊല്ലം | residence = മുടവൻമുകൾ,പൂജപ്പുര പി.ഒ. തിരുവനന്തപുരം | death_date = | death_place = | office = [[ലോക്സഭ| ലോക്സഭാംഗം]] | constituency = [[കാസർഗോഡ് ലോക്‌സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം]] | salary = | term = 2019-തുടരുന്നു | predecessor = [[പി. കരുണാകരൻ]] | successor = | party =[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐ.എൻ.സി.]] | religion = ഹിന്ദു | spouse = Suthakumari | children = Akhil,Athul,Amal | website = | footnotes = | date = 07'th February | year = 2021 | source = 17'th Loksabha <ref>http://loksabhaph.nic.in/Members/MemberBioprofile.aspx?mpsno=5127</ref> }} 2019 മുതൽ [[കാസർഗോഡ്]] മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള [[ലോക്സഭ|ലോക്സഭാംഗവും]] മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവും [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കെ.പി.സി.സിയുടെ]] മുൻ വക്താവുമായ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള [[കോൺഗ്രസ്]] നേതാവാണ് '''രാജ്‌മോഹൻ ഉണ്ണിത്താൻ'''. (ജനനം: 1953 ജൂൺ 10)<ref>https://indianexpress.com/elections/kasaragod-lok-sabha-election-results/</ref><ref>{{Cite web |url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/rajmohan-unnithan-resigns-as-congress-spokesperson-1.1610985 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-02-07 |archive-date=2021-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207060048/https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/rajmohan-unnithan-resigns-as-congress-spokesperson-1.1610985 |url-status=dead }}</ref> == ജീവിതരേഖ == [[കൊല്ലം]] [[ജില്ല]]യിലെ കിളികൊല്ലൂരിൽ കുട്ടൻ പിള്ളയുടേയും സരസ്വതിയമ്മയുടേയും മകനായി 1953 ജൂൺ പത്തിന് ജനിച്ചു. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം കൊല്ലം എസ്.എൻ. കോളേജിൽ ചേർന്നു ബിരുദം നേടി. ബി.എ. ഇക്കണോമിക്സ് ആണ് വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത.<ref>https://www.oneindia.com/politicians/rajmohan-unnithan-3683.html</ref> == രാഷ്ട്രീയം,സിനിമ ജീവിതം== വിദ്യാർത്ഥി-യുവജന സംഘടനകളായ കെ.എസ്.യു , യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് എന്നിവയിൽ അംഗമായി പ്രവർത്തിച്ചതിനു ശേഷം ഒരു കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകനായി ജീവിതമാരംഭിച്ച രാജ്മോഹൻ ഉണ്ണിത്താൻ 2015-2016 വർഷങ്ങളിൽ സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര കോർപ്പറേഷൻ്റെ ചെയർമാനായിരുന്നു.<ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/news/kerala/rajmohan-unnithan-mp-announces-hunger-strike-till-death-1.5152601{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2006-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തലശ്ശേരിയിൽ സി.പി.എം. നേതാവായ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണനെതിരെ കോൺഗ്രസ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ചു കൊണ്ടാണ് രാഷ്ട്രീയ പ്രവേശനം.<ref>https://www.oneindia.com/2006/04/30/thalassery-witnesses-tough-fight-1146506153.html</ref> 2006-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 10,055 വോട്ടുകളുടെ കുറഞ്ഞ ഭൂരിപക്ഷത്തിന് കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ ജയിച്ചു. ഇതോടെ സംസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമായി രാജ്മോഹൻ ഉണ്ണിത്താൻ മാറി.<ref>https://resultuniversity.com/election/tellicherry-kerala-assembly-constituency#2006 {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2015-ൽ കെ.പി.സി.സിയുടെ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി. 2016-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കുണ്ടറയിൽ മത്സരിച്ചെങ്കിലും സി.പി.എമ്മിലെ ജെ. മേഴ്സിക്കുട്ടിയമ്മയോട് പരാജയപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web |url=https://resultuniversity.com/election/kundara-kerala-assembly-constituency#2016 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-02-07 |archive-date=2021-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210817170217/https://resultuniversity.com/election/kundara-kerala-assembly-constituency#2016 |url-status=dead}}</ref> 2019-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കാസർഗോഡ് നിന്ന് സി.പി.എം നേതാവായ മുൻ ജില്ലാ സെക്രട്ടറി കെ.പി.സതീശ്ചന്ദ്രനെ 40438 വോട്ടുകൾക്ക് പരാജയപ്പെടുത്തി ആദ്യമായി ലോക്സഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref>https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2019/mar/18/congress-leaders-ready-for-unnithan--juggernaut-1952423.html</ref> കാസർഗോഡ് 35 വർഷത്തിനു ശേഷമാണ് ഒരു കോൺഗ്രസ് സ്ഥാനാർത്ഥി ഇവിടെ ജയിക്കുന്നത് എന്ന പ്രത്യേകതയും ഇത്തവണത്തെ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലുണ്ടായി. ഏറ്റവുമൊടുവിൽ 1984-ൽ ആണ് കാസർഗോഡ് ലോക്സഭ സീറ്റിൽ ഒരു കോൺഗ്രസ് സ്ഥാനാർത്ഥി ജയിച്ചത്.<ref>{{Cite web |url=https://english.mathrubhumi.com/election/2019/loksabha-election/kerala/rajmohan-unnithan-ends-35-year-monopoly-of-cpm-in-kasaragod-1.3817193 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-02-07 |archive-date=2021-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211207052355/https://english.mathrubhumi.com/election/2019/loksabha-election/kerala/rajmohan-unnithan-ends-35-year-monopoly-of-cpm-in-kasaragod-1.3817193 |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.deccanherald.com/lok-sabha-election-2019/shock-for-ldf-in-kasargod-735698.html</ref> കോളേജ് കാലഘട്ടത്തിൽ പ്രൊഫഷണൽ, അമച്ച്വർ നാടകങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഒരു ഡസനിലധികം സിനിമകളിലും അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. <ref> https://www.oneindia.com/politicians/rajmohan-unnithan-3683.html </ref><ref>https://m3db.com/rajmohan-unnithan</ref> മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് എന്ന നിലയിൽ ആദ്യ സിനിമ ഷാജി കൈലാസ് സംവിധാനം ചെയ്ത് 2005-ൽ റിലീസായ [[ദി ടൈഗർ]] എന്ന സിനിമയായിരുന്നു. പിന്നീട് സഹനടനായും സപ്പോർട്ടിംഗ് ക്യാരക്റ്ററായും 20 സിനിമകൾ മലയാളത്തിൽ അഭിനയിച്ച രാജ്മോഹൻ ഉണ്ണിത്താൻ മലയാള സിനിമ സംഘടനയായ അമ്മയിൽ(ആർട്ടിസ്റ്റ് ഓഫ് മലയാളം മൂവി അസോസിയേഷൻ) അംഗമാണ്‌.<ref>https://english.mathrubhumi.com/mobile/features/films-will-come-in-handy-rajmohan-unnithan-1.26674{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> '''അഭിനയിച്ച സിനിമകൾ''' * [[ദി ടൈഗർ]] - 2005 * [[വാസ്തവം]] - 2006 * ബൽറാം vs താരാദാസ് - 2006 * ജൂബിലി - 2008 * [[ബ്ലാക്ക് ഡാലിയ]] - 2009 * കാഞ്ചീപുരത്തെ കല്യാണം- 2009 * ഉപ്പുക്കണ്ടം ബ്രദേഴ്സ് - 2011 * എൻട്രി - 2013 == സ്വകാര്യ ജീവിതം == *ഭാര്യ : സുതകുമാരി *മക്കൾ : അഖിൽ,അതുൽ,അമൽ == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-17 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-06-01 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും വോട്ടും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും വോട്ടും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും വോട്ടും |- |2019 || [[കാസർഗോഡ് ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[രാജ്‌മോഹൻ ഉണ്ണിത്താൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്]], 474961 || [[കെ.പി. സതീഷ് ചന്ദ്രൻ]] ||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]], 434523 || [[രവീശ തന്ത്രി]] || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ.]], 176049 |- |2016||[[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[ജെ. മെഴ്സിക്കുട്ടി അമ്മ]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]|| [[രാജ്‌മോഹൻ ഉണ്ണിത്താൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |2006||[[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]|| [[രാജ്‌മോഹൻ ഉണ്ണിത്താൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |} * == അവലംബം == {{reflist}}{{പതിനേഴാം ലോകസഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ}}{{Kerala-politician-stub}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനെട്ടാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] 8unarkm4a649jelr1dgzuwiyzl5zble മികച്ച മലയാളചലച്ചിത്രത്തിനുള്ള ദേശീയ പുരസ്കാരം ലഭിച്ച ചിത്രങ്ങൾ 0 471290 4675158 4558232 2026-10-11T02:41:18Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675158 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|National Film Award for Best Feature Film in Malayalam}} {{Infobox film award | name = മികച്ച മലയാളചലച്ചിത്രത്തിനുള്ള ദേശീയ പുരസ്കാരം | image = | image_size = | alt = | caption = | subheader = ഇന്ത്യൻ സിനിമയ്ക്ക് നൽകുന്ന സംഭാവനകൾ | description = ഒരു വർഷത്തിൽ പുറത്തിറങ്ങുന്ന ഏറ്റവും മികച്ച മലയാള ചലച്ചിത്രം | sponsor = [[Directorate of Film Festivals]] | firstawarded = 1954 | lastawarded = 2017 | reward = {{ubl|രജതകമലം|{{INRConvert|100000}}}} | former name = President's Silver Medal for Best Feature Film in Malayalam (1954–68) | holder_label = ഏറ്റവും അവസാനം പുരസ്കാരം ലഭിച്ചത് | holder = ''[[സുഡാനി ഫ്രം നൈജീരിയ]]'' | award1_type = ആകെ എണ്ണം | award1_winner = 72 | award2_type = ആദ്യ ജേതാവ് | award2_winner = ''[[നീലക്കുയിൽ]]'' }} ഒരു വർഷം പുറത്തിറങ്ങുന്ന മലയാള ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ ഏറ്റവും മികച്ച ചലച്ചിത്രത്തിന് എല്ലാ വർഷവും നൽകി വരുന്ന ഒരു ദേശീയ പുരസ്കാരമാണ് മികച്ച മലയാളചലച്ചിത്രത്തിനുള്ള ദേശീയ പുരസ്കാരം. ഭാരത സർക്കാരിന് കീഴിലുള്ള വാർത്താവിനിമയ മന്ത്രാലയം രൂപീകരിച്ച ചലച്ചിത്രോത്സവ ഡയറക്ടറേറ്റ് ആണ് ഈ പുരസ്കാരം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതും വിതരണം ചെയ്യുന്നതും. രജത കമല പുരസ്കാരങ്ങളോടൊപ്പമാണ് മികച്ച മലയാള ചലച്ചിത്രത്തിനുള്ള പുരസ്കാരവും പ്രഖ്യാപിച്ച് പിന്നീട് വിതരണം ചെയ്യുന്നത്. ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉന്നതമായ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരമാണ് ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം. മലയാളം കൂടാതെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട 22 പ്രാദേശിക ഭാഷകളിലും ഒപ്പം എട്ടാം ഷെഡ്യൂളിൽ ഉൾപ്പെടുത്താത്ത പ്രാദേശിക ഭാഷകളിലും പുറത്തിറങ്ങുന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങൾക്കും ഭാഷാടിസ്ഥാനത്തിൽ പുരസ്കാരം നൽകാറുണ്ട്. ഏഴ് പ്രാദേശിക ഭാഷകളിൽ (ബംഗാളി, ഹിന്ദി, കന്നട, മലയാളം, മറാഠി, തമിഴ്, തെലുഗു) മികച്ച ചിത്രങ്ങൾക്ക് പുരസ്കാരം നൽകാൻ തുടങ്ങിയത് 1955 ഡിസംബർ 21 - ന് പ്രഖ്യാപിച്ച 2 -ാമത് ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം മുതലാണ്. <ref name="2ndawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/2nd_nff_1955.pdf|title=2nd National Film Awards|format=PDF|accessdate=23 August 2011}}</ref> ഈ വിഭാഗത്തിൽ "മികച്ച ചലച്ചിത്രത്തിനുള്ള രാഷ്ട്രപതിയുടെ വെള്ളി മെഡൽ, മികച്ച ചലച്ചിത്രത്തിനുള്ള അഖിലേന്ത്യാ മെറിറ്റ് സെർട്ടിഫിക്കറ്റ്, മികച്ച മൂന്നാമത്തെ ചലച്ചിത്രം എന്നീ പുരസ്കാരങ്ങളായിരുന്നു നൽകിയിരുന്നത്. എന്നാൽ പിന്നീട് ഇവയിൽ രണ്ട് സർട്ടിഫിക്കറ്റ് പുരസ്കാരങ്ങൾ 1967 - ലെ 15 -ാമത് ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം മുതൽ ഒഴിവാക്കുകയുണ്ടായി. മികച്ച മലയാള ചലച്ചിത്രത്തിനുള്ള രാഷ്ട്രപതിയുടെ വെള്ളി മെഡൽ ആദ്യമായി കരസ്ഥമാക്കിയത് 1954 - ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ നീലക്കുയിൽ എന്ന ചലച്ചിത്രമായിരുന്നു. പി. ഭാസ്കരനും രാമു കാര്യാട്ടും ചേർന്ന് സംവിധാനം ചെയ്ത ഈ ചലച്ചിത്രം മലയാള സാഹിത്യകാരനായിരുന്ന ഉറൂബിന്റെ കഥയെ ആസ്പദമാക്കിയാണ് നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഒരു ദളിത് പെൺകുട്ടിയും, ഉയർന്ന ജാതിയിൽപ്പെട്ടതും സ്കൂൾ‍ അധ്യാപകനുമായ ഒരാളുമായുള്ള പ്രണയമാണ് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കം. മലയാള ചലച്ചിത്രത്തിലെ തന്നെ ഒരു നാഴികക്കല്ലായാണ് നീലക്കുയിൽ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. <ref name="The Hindu">{{cite web|url=http://www.hindu.com/mp/2008/11/01/stories/2008110150781100.htm|title=Neelakuyil 1954|author=B. Vijayakumar|publisher=''The Hindu|date=1 November 2008|accessdate=2010-12-28|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629052729/http://www.hindu.com/mp/2008/11/01/stories/2008110150781100.htm|url-status=dead}}</ref> നീലക്കുയിലിനോടൊപ്പം എസ്.എസ്. രാജൻ സംവിധാനം ചെയ്ത സ്നേഹ സീമ എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിന് മികച്ച ചലച്ചിത്രത്തിനുള്ള സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ലഭിക്കുകയുണ്ടായി. രജത കമലത്തിലുൾപ്പെട്ട മികച്ച മലയാള ചലച്ചിത്രത്തിനുള്ള ദേശീയ പുരസ്കാരം നേടിയ മലയാള ചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടികയാണ് ചുവടെയുള്ളത്. == വിജയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ == {| class="wikitable" style="background:#fff; width:40%;" |- ! colspan="2" style="background:#efe4b0;"| Awards legends |- | style="background:#f4f4f4; width:20px;"|{{center|*}} | {{small|President's Silver Medal for Best Feature Film}} |- | style="background:#efecd1; width:20px;"|{{center|*}} | {{small|Certificate of Merit for the Second Best Feature Film}} |- | style="background:#d6e0cc; width:20px;"|{{center|*}} | {{small|Certificate of Merit for the Third Best Feature Film}} |- | style="background:#e0eaea; width:20px;"|{{center|*}} | {{small|Certificate of Merit for the Best Feature Film}} |- | style="background:#ebebe0; width:20px;"|{{center|*}} | {{small|Indicates a joint award for that year}} |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="width:100%" |- ! colspan="6" | List of award films, showing the year (award ceremony), producer(s), director(s) and citation |- ! scope="col" style="background:#efe4b0; width:5%;"| Year ! scope="col" style="background:#efe4b0; width:22%;"| Film(s) ! scope="col" style="background:#efe4b0; width:20%;"| Producer(s) ! scope="col" style="background:#efe4b0; width:18%;"| Director(s) ! scope="col" style="background:#efe4b0; width:32%;" class="unsortable"| Citation ! scope="col" style="background:#efe4b0; width:3%;" class="unsortable"|{{Tooltip|Refs.|Reference}} |- | style="text-align:center;" rowspan="2"| [[2nd National Film Awards|1954<br>{{small|(2nd)}}]] ! scope="row" | ''[[നീലക്കുയിൽ]]'' | ചന്ദ്രതാരാ പ്രൊഡക്ഷൻസ് | {{•}}[[പി. ഭാസ്കരൻ]]<br/>{{•}}[[രാമു കാര്യാട്ട്]] | {{dash}} | style="text-align:center;" rowspan="2"|<ref name="2ndawardPDF"/> |- ! scope="row" style="background:#e0eaea;"| ''[[സ്നേഹസീമ]]'' | അസോസിയേറ്റ് പിക്ചേഴ്സ് | [[എസ്.എസ്. രാജൻ]] | {{dash}} |- | style="text-align:center;"|[[3rd National Film Awards|1955<br>{{small|(3rd)}}]] | style="background:#f5a9a9; text-align:center;" colspan="4"| പുരസ്കാരമില്ല | style="text-align:center;"|<ref name="3rdawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/3rd_nff_1956.pdf|title=3rd National Film Awards|format=PDF|accessdate=11 March 2011}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[4th National Film Awards|1956<br>{{small|(4th)}}]] | style="background:#f5a9a9; text-align:center;" colspan="4"| പുരസ്കാരമില്ല | style="text-align:center;"|<ref name="4thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/4th_Nff.pdf|title=4th National Film Awards|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=2 September 2011|format=PDF}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[5th National Film Awards|1957<br>{{small|(5th)}}]] ! scope="row" | ''[[പാടാത്ത പൈങ്കിളി]]'' | [[Merryland Studio|നീല പ്രൊഡക്ഷൻസ്]] | [[പി. സുബ്രഹ്മണ്യം]] | {{dash}} | style="text-align:center;"|<ref name="5thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/5th_nff.pdf|title=5th National Film Awards|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=2 September 2011|format=PDF}}</ref> |- | style="text-align:center;" rowspan="2"| [[6th National Film Awards|1958<br>{{small|(6th)}}]] ! scope="row" style="background:#e0eaea;"| ''[[നായര് പിടിച്ച പുലിവാല്]]'' | [[ടി.ഇ. വാസുദേവൻ]] | [[പി. ഭാസ്കരൻ]] | {{dash}} | style="text-align:center;" rowspan="2"|<ref name="6thaward">{{cite web|url=http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm6thNFAAward.aspx|title=6th National Film Awards|publisher=International Film Festival of India|accessdate=3 September 2011|archive-date=2012-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20121020054317/http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm6thNFAAward.aspx|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#e0eaea;"| ''[[Randidangazhi (film)|രണ്ടിടങ്ങഴി]]'' | [[Merryland Studio|നീല പ്രൊഡക്ഷൻസ്]] | [[പി. സുബ്രഹ്മണ്യം]] | {{dash}} |- | style="text-align:center;"| [[7th National Film Awards|1959<br>{{small|(7th)}}]] ! scope="row" style="background:#e0eaea;"| ''[[Chathurangam (1959 film)|ചതുരംഗം]]'' | ക്യാപ്റ്റൻ ജി.ടി. ജോഷ്വാ | {{•}}[[ജെ.ഡി. തോട്ടാൻ]] | {{dash}} | style="text-align:center;"|<ref name="7thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/7th_nff.pdf|title=7th National Film Awards|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=4 September 2011|format=PDF}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[8th National Film Awards|1960<br>{{small|(8th)}}]] | style="background:#f5a9a9; text-align:center;" colspan="4"| No Award | style="text-align:center;"|<ref name="8thaward">{{cite web|url=http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm8thNFAAward.aspx|title=8th National Film Awards|publisher=International Film Festival of India|accessdate=7 September 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20131012062918/http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm8thNFAAward.aspx|archive-date=2013-10-12|url-status=dead}}</ref> |- | style="text-align:center;" rowspan="3"| [[9th National Film Awards|1961<br>{{small|(9th)}}]] ! scope="row" | ''[[മുടിയനായ പുത്രൻ]]'' | ചന്ദ്രതാരാ പ്രൊഡക്ഷൻസ് | [[രാമു കാര്യാട്ട്]] | {{dash}} | style="text-align:center;" rowspan="3"|<ref name="9thaward">{{cite web|url=http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm9thNFAAward.aspx|title=9th National Film Awards|publisher=International Film Festival of India|accessdate=8 September 2011|archive-date=2016-12-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20161202115652/http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm9thNFAAward.aspx|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#efecd1;"| ''[[കണ്ടം ബെച്ചൊരു കോട്ട്]]'' | [[മോഡേൺ തിയേറ്റേഴ്സ്]] | [[ടി.ആർ. സുന്ദരം]] | {{dash}} |- ! scope="row" style="background:#d6e0cc;"| ''[[ശബരിമല അയ്യപ്പൻ]]'' | [[കെ. കുപ്പുസ്വാമി]] | [[എസ്.എം. ശ്രീരാമുലു നായിഡു]] | {{dash}} |- | style="text-align:center;" rowspan="2"| [[10th National Film Awards|1962<br>{{small|(10th)}}]] ! scope="row" style="background:#e0eaea;"| ''[[പുതിയ ആകാശം പുതിയ ഭൂമി]]'' | സഹനിർമ്മാതാക്കൾ |[[എം.എസ്. മണി]] | {{dash}} | style="text-align:center;" rowspan="2"|<ref name="10thaward">{{cite web|url=http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm10thNFAAward.aspx|title=10th National Film Awards|publisher=International Film Festival of India|accessdate=9 September 2011|archive-date=2015-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20150929062243/http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm10thNFAAward.aspx|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#efecd1;"| ''[[കാല്പാടുകൾ]]'' | ടി.ആർ. രാഘവൻ |[[കെ.എസ്. ആന്റണി]] | {{dash}} |- | style="text-align:center;" rowspan="3"| [[11th National Film Awards|1963<br>{{small|(11th)}}]] ! scope="row" | ''[[നിണമണിഞ്ഞ കാൽപ്പാടുകൾ]]'' | {{•}}കെ.വി. ഭാവദാസ്<br/>{{•}}എൻ.കെ. കരുണാകര പിള്ള<br/>{{•}}കെ. പരമേശ്വരൻ നായർ |[[എൻ.എൻ. പിഷാരടി]] | {{dash}} | style="text-align:center;" rowspan="3"|<ref name="11thaward">{{cite web|url=http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm11thNFAAward.aspx|title=11th National Film Awards|publisher=International Film Festival of India|accessdate=13 September 2011|archive-date=2017-05-02|archive-url=https://archive.today/20170502124428/http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm11thNFAAward.aspx|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#efecd1;"| ''[[Doctor (1963 film)|ഡോക്ടർ]]'' | എച്ച്.എച്ച്. ഇബ്രാഹിം |[[എം.എസ്. മണി]] | {{dash}} |- ! scope="row" style="background:#d6e0cc;"| ''[[Kalayum Kaminiyum|കലയും കാമിനിയും]]'' |[[Merryland Studio|നീല പ്രൊഡക്ഷൻസ്]] |[[പി. സുബ്രഹ്മണ്യം]] | {{dash}} |- | style="text-align:center;" rowspan="2"| [[12th National Film Awards|1964<br>{{small|(12th)}}]] ! scope="row" style="background:#efecd1;"| ''[[Aadyakiranangal|ആദ്യകിരണങ്ങൾ]]'' | {{•}}[[പി. ഭാസ്കരൻ|പി. ഭാസ്കരൻ]]<br>{{•}}വി. അബ്ദുള്ള |[[പി. ഭാസ്കരൻ]] | {{dash}} | style="text-align:center;" rowspan="2"|<ref>{{cite web|url=http://www.gomolo.com/9/national-film-awards-1964|title=National Film Awards (1964)|work=gomolo.com|access-date=2019-04-14|archive-date=2018-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20180327145101/http://www.gomolo.com/9/national-film-awards-1964|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#d6e0cc;"| ''[[Kudumbini|കുടുംബിനി]]'' |{{•}}[[പി.എ. തോമസ്]]<br>{{•}}[[J. Sasikumar|ജെ. ശശികുമാർ]] | {{•}}[[പി.എ. തോമസ്]]<br>{{•}}[[J. Sasikumar|ജെ. ശശികുമാർ]] | {{dash}} |- | style="text-align:center;" rowspan="3"| [[13th National Film Awards|1965<br>{{small|(13th)}}]] ! scope="row" | ''[[Kavyamela|കാവ്യമേള]]'' |[[ടി.ഇ. വാസുദേവൻ|ടി.ഇ. വാസുദേവൻ]] | [[M. Krishnan Nair (director)|എം. കൃഷ്ണൻ നായർ]] | {{dash}} | style="text-align:center;" rowspan="3"|<ref name="13thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/13th_NFA.pdf|title=13th National Film Awards|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=15 September 2011|format=PDF}}</ref> |- ! scope="row" style="background:#efecd1;"| ''[[ഓടയിൽ നിന്ന് (ചലച്ചിത്രം)|ഓടയിൽ നിന്ന്]]'' | പി. രാമസ്വാമി |[[K. S. Sethumadhavan|കെ.എസ്. സേതുമാധവൻ]] | {{dash}} |- ! scope="row" style="background:#d6e0cc;"| ''[[Murappennu|മുറപ്പെണ്ണ്]]'' | കെ. പരമേശ്വരൻ നായർ | [[A. Vincent|എ. വിൻസന്റ്]] | {{dash}} |- | style="text-align:center;"| [[14th National Film Awards|1966<br>{{small|(14th)}}]] ! scope="row" | ''[[കുഞ്ഞാലിമരയ്ക്കാർ (ചലച്ചിത്രം)|കുഞ്ഞാലിമരയ്ക്കാർ]]'' | ടി.കെ. പരീക്കുട്ടി |[[എസ്.എസ്. രാജൻ]] | {{dash}} | style="text-align:center;"| |- | style="text-align:center;"| [[15th National Film Awards|1967<br>{{small|(15th)}}]] ! scope="row" | ''[[അന്വേഷിച്ചു കണ്ടെത്തിയില്ല]]'' |[[കെ. രവീന്ദ്രനാഥൻ നായർ|കെ. രവീന്ദ്രനാഥൻ നായർ]] |[[പി. ഭാസ്കരൻ]] | {{dash}} | style="text-align:center;"|<ref name="15thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/15th_nff_1967.pdf|title=15th National Film Awards|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=21 September 2011|format=PDF|archive-date=2012-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20120225231524/http://dff.nic.in/2011/15th_nff_1967.pdf|url-status=dead}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[16th National Film Awards|1968<br>{{small|(16th)}}]] ! scope="row" | ''[[Adhyapika|അധ്യാപിക]]'' |[[Merryland Studio|നീല പ്രൊഡക്ഷൻസ്]] |[[പി. സുബ്രഹ്മണ്യം]] | {{dash}} | style="text-align:center;"|<ref name="16thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/16th_nff_1970.pdf|title=16th National Film Awards|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=22 September 2011|format=PDF|page=2}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[17th National Film Awards|1969<br>{{small|(17th)}}]] ! scope="row" | ''[[Adimakal|അടിമകൾ]]'' | എം.ഒ. ജോസഫ് |[[K. S. Sethumadhavan|കെ.എസ്. സേതുമാധവൻ]] | {{dash}} | style="text-align:center;"|<ref name="17thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/17th_NFF_1971.pdf|title=17th National Film Awards|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=26 September 2011|format=PDF}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[18th National Film Awards|1970<br>{{small|(18th)}}]] ! scope="row" | ''[[എഴുതാത്ത കഥ]]'' | ജയ് മൂർത്തി പിക്ചേഴ്സ് | [[A. B. Raj|എ.ബി. രാജ്]] | {{dash}} | style="text-align:center;"|<ref name="18thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/17th_NFF_1971.pdf|title=18th National Film Awards|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=26 September 2011|format=PDF}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[19th National Film Awards|1971<br>{{small|(19th)}}]] ! scope="row" | ''[[Karakanakadal|കരകാണാക്കടൽ]]'' | ഹരി പോത്തൻ |[[K. S. Sethumadhavan|കെ.എസ്. സേതുമാധവൻ]] | {{dash}} | style="text-align:center;"| |- | style="text-align:center;"| [[20th National Film Awards|1972<br>{{small|(20th)}}]] ! scope="row" | ''[[Panitheeratha Veedu|പണിതീരാത്ത വീട്]]'' | കെ.എസ്.ആർ. മൂർത്തി | [[K. S. Sethumadhavan|കെ.എസ്. സേതുമാധവൻ]] | {{dash}} | style="text-align:center;"|<ref name="20thaward">{{cite web|url=http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm20thNFAAward.aspx|title=20th National Film Awards|publisher=International Film Festival of India|accessdate=26 September 2011|archive-date=2013-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105220349/http://iffi.nic.in/Dff2011/Frm20thNFAAward.aspx|url-status=dead}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[21st National Film Awards|1973<br>{{small|(21st)}}]] ! scope="row" | ''[[Gayathri (film)|ഗായത്രി]]'' | {{•}}എ.ആർ. ശ്രീധരൻ ഇളയിടം<br/>{{•}}പി.ബി. ആശ്രം |[[പി.എൻ. മേനോൻ|പി.എൻ. മേനോൻ]] | {{dash}} | style="text-align:center;"|<ref name="21stawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/21st_nff_1973.pdf|title=21st National Film Awards|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=29 September 2011|format=PDF}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[22nd National Film Awards|1974<br>{{small|(22nd)}}]] ! scope="row" | ''[[Uttarayanam|ഉത്തരായനം]]'' | [[Pattathuvila Karunakaran|പട്ടത്തുവിള കരുണാകരൻ]] | [[G. Aravindan|ജി. അരവിന്ദൻ]] | {{dash}} | style="text-align:center;"|<ref name="22ndawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/22nd_nff_1974.pdf|title=22nd National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=1 October 2011}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[23rd National Film Awards|1975<br>{{small|(23rd)}}]] ! scope="row" | ''[[Swapnadanam|സ്വപ്നാടനം]]'' | ടി. മുഹമ്മദ് ബാബു |[[കെ.ജി. ജോർജ്ജ്|കെ.ജി. ജോർജ്]] | {{dash}} | style="text-align:center;"|<ref name="23rdawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/23rd_nff_1975.pdf|title=23rd National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=4 October 2011}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[24th National Film Awards|1976<br>{{small|(24th)}}]] ! scope="row" | ''[[Manimuzhakkam|മണിമുഴക്കം]]'' | കാർട്ടൂണിസ്റ്റ് തോമസ് |[[P. A. Backer|പി.എ. ബക്കർ]] | {{dash}} | style="text-align:center;"| |- | style="text-align:center;"| [[25th National Film Awards|1977<br>{{small|(25th)}}]] ! scope="row" | ''[[Kodiyettam|കൊടിയേറ്റം]]'' |[[കുളത്തൂർ ഭാസ്കരൻ നായർ|കുളത്തൂർ ഭാസ്കരൻ നായർ]] |[[Adoor Gopalakrishnan|അടൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]] | {{hidden||''For capturing with an unerring eye for detail the trivia of village life; for presenting through its calculated pace and rhythm a true slice of a rural culture in Kerala; for revealing through seemingly insignificant vignettes the gradual transformation of a casual village drifter into a person of genuine worth and true dignity.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="25thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/25th_nff_1977.pdf|title=25th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=4 October 2011|archive-date=2017-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170119143000/http://dff.nic.in/2011/25th_nff_1977.pdf|url-status=dead}}</ref> |- | style="text-align:center;"|[[26th National Film Awards|1978<br>{{small|(26th)}}]] ! scope="row" | ''[[Thampu|തമ്പ്]]'' |[[കെ. രവീന്ദ്രനാഥൻ നായർ|കെ. രവീന്ദ്രനാഥൻ നായർ]] | [[G. Aravindan|ജി. അരവിന്ദൻ]] | {{hidden||''For its cinematic virtousity and defiance of all narrative traditions of film making.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="26thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/26th_NFA.pdf|title=26th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=4 October 2011|archive-date=2012-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20120424114857/http://dff.nic.in/2011/26th_NFA.pdf|url-status=dead}}</ref> |- | style="text-align:center;"|[[27th National Film Awards|1979<br>{{small|(27th)}}]] ! scope="row" | ''[[പെരുവഴിയമ്പലം]]'' |[[പ്രേം പ്രകാശ്]] | [[Padmarajan|പത്മരാജൻ]] | {{dash}} | style="text-align:center;"| |- | style="text-align:center;"| [[28th National Film Awards|1980<br>{{small|(28th)}}]] ! scope="row" | ''[[Yagam (1982 film)|യാഗം]]'' | ബി. ചന്ദ്രമണി ഭായി | ശിവൻ | {{hidden||''For presenting dilemma of romantic revolutionary who understands the futility of his misadventure at the cost of some rare moments of happiness, for successfully building up the sense of impending doom underlining the human relationships throughout the film.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="28thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/28th_nff_1981.pdf|title=28th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=4 October 2011|archive-date=2013-10-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20131021181343/http://dff.nic.in/2011/28th_nff_1981.pdf|url-status=dead}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[29th National Film Awards|1981<br>{{small|(29th)}}]] ! scope="row" | ''[[Elippathayam|എലിപ്പത്തായം]]'' |[[കെ. രവീന്ദ്രനാഥൻ നായർ|കെ. രവീന്ദ്രനാഥൻ നായർ]] |[[Adoor Gopalakrishnan|അടൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]] | {{hidden||''For presenting the total decadence of the feudal system with unusual sensitivity and realism and for perceptively portraying the personal tragedy of those caught up in it.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="29thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/29th_nff_1982.pdf|title=29th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=4 October 2011}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[30th National Film Awards|1982<br>{{small|(30th)}}]] ! scope="row" | ''[[Chappa|ചാപ്പ]]'' | പി.കെ. അബ്ദുൾ ലത്തീഫ് | [[P. A. Backer|പി.എ. ബക്കർ]] | {{hidden||''For its powerful depiction of a lone individual's determined fight against tyranny.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="30thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/30th_nff_1983.pdf|title=30th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=4 October 2011}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[31st National Film Awards|1983<br>{{small|(31st)}}]] ! scope="row" | ''[[Malamukalile Daivam|മലമുകളിലെ ദൈവം]]'' | സൂര്യ മുദ്ര ഫിലിംസ് |[[പി.എൻ. മേനോൻ|പി.എൻ. മേനോൻ]] | {{hidden||''For the courageous effort to present the cause of tribals and their efforts to join the national mainstream.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="31stawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/31st_nff_1984.pdf|title=31st National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=9 December 2011}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[32nd National Film Awards|1984<br>{{small|(32nd)}}]] ! scope="row" | ''[[Mukhamukham|മുഖാമുഖം]]'' |[[കെ. രവീന്ദ്രനാഥൻ നായർ|കെ. രവീന്ദ്രനാഥൻ നായർ]] |[[Adoor Gopalakrishnan|അടൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]] | {{dash}} | style="text-align:center;"|<ref name="32ndawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/32nd_nff_1985.pdf|title=32nd National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=6 January 2012}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[33rd National Film Awards|1985<br>{{small|(33rd)}}]] ! scope="row" | ''[[തിങ്കളാഴ്ച നല്ല ദിവസം]]'' | എം. മണി |[[പി. പത്മരാജൻ|പി. പത്മരാജൻ]] | {{hidden||''For exploring the layers of family relationship in a rural setting threatened by urban culture and explains how the imminent breakdown of the joint family is prevented by a death.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="33rdawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/33nfa.pdf|title=33rd National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=7 January 2012|archive-date=2013-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20130921053550/http://dff.nic.in/2011/33nfa.pdf|url-status=dead}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[34th National Film Awards|1986<br>{{small|(34th)}}]] ! scope="row" | ''[[Uppu|ഉപ്പ്]]'' | കെ.എം.എ. റഹീം | [[V. K. Pavithran|വി.കെ. പവിത്രൻ]] | {{hidden||''For its depiction of people caught in the midst of religious conservatism.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="34thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/34th_NFF.pdf|title=34th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=7 January 2012|archive-date=2013-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029200134/http://dff.nic.in/2011/34th_NFF.pdf|url-status=dead}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[35th National Film Awards|1987<br>{{small|(35th)}}]] ! scope="row" | ''പുരുഷാർഥം'' | പി.ടി.കെ. മുഹമ്മദ് |[[K. R. Mohanan|കെ.ആർ. മോഹനൻ]] | {{hidden||''For creating highly disciplined work of great formal quality of a little boy's discovery of his dead father's environment and his eventual alienation from his mother.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="35thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/35th_nff_1988.pdf|title=35th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=9 January 2012|archive-date=2012-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20120322020437/http://dff.nic.in/2011/35th_nff_1988.pdf|url-status=dead}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[36th National Film Awards|1988<br>{{small|(36th)}}]] ! scope="row" | ''[[രുഗ്മിണി (ചലച്ചിത്രം)|രുഗ്മിണി]]'' | {{•}} എസ്.സി. പിള്ള<br/>{{•}}ജിജി എബ്രഹാം | [[K. P. Kumaran|കെ.പി. കുമാരൻ]] | {{hidden||''For compassionate depiction of the human condition permeating the dark realities of a social evil.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="36thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/36nfa.pdf|title=36th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=9 January 2012}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[37th National Film Awards|1989<br>{{small|(37th)}}]] ! scope="row" | ''[[Mathilukal (film)|മതിലുകൾ]]'' |[[Adoor Gopalakrishnan|അടൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]] |[[Adoor Gopalakrishnan|അടൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]] | {{hidden||''For its remarkable creation of an imprisoned writer's mind hovering between the pain of confinement, existential apprehension of death and the hallucinatory "reality" of sensual love.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="37thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/37nfa.pdf|2=|title=37th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=29 January 2012|archive-date=2013-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20131002235001/http://dff.nic.in/2011/37nfa.pdf|url-status=dead}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[38th National Film Awards|1990<br>{{small|(38th)}}]] ! scope="row" | ''[[Vasthuhara|വാസ്തുഹാര]]'' |ടി. രവീന്ദ്രനാഥ് | [[G. Aravindan|ജി. അരവിന്ദൻ]] | {{hidden||''For being a human document, depicting the cruelties meted out by society to the dispossessed.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="38thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/38th_nff_1991.pdf|title=38th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=9 January 2012|archive-date=2017-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20171215163809/http://dff.nic.in/2011/38th_nff_1991.pdf|url-status=dead}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[39th National Film Awards|1991<br>{{small|(39th)}}]] ! scope="row" | ''[[Kadavu (film)|കടവ്]]'' | [[M. T. Vasudevan Nair|എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ]] |[[M. T. Vasudevan Nair|എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ]] | {{hidden||''For its simplicity of treatment in the delineation of rural life with a genuine feel for human values and relationships.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="39thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/39nd_nff_1985.pdf|title=39th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=27 February 2012|archive-date=2017-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20171215070453/http://dff.nic.in/2011/39nd_nff_1985.pdf|url-status=dead}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[40th National Film Awards|1992<br>{{small|(40th)}}]] ! scope="row" | ''[[Swaroopam|സ്വരൂപം]]'' | പി.ടി.കെ. മുഹമ്മദ് | [[K. R. Mohanan|കെ.ആർ. മോഹനൻ]] | {{hidden||''For its original concept and in-depth exploration of the psyche of a man who escapes into the mystic past to flee from the harsh reality of everyday life.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="40thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/40th_nff_1993.pdf|title=40th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=2 March 2012}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[41st National Film Awards|1993<br>{{small|(41st)}}]] ! scope="row" | ''[[Vidheyan|വിധേയൻ]]'' |[[കെ. രവീന്ദ്രനാഥൻ നായർ|കെ. രവീന്ദ്രനാഥൻ നായർ]] |[[Adoor Gopalakrishnan|അടൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]] | {{hidden||''For its in-depth handling and complex delineation of the psychological evolution of two characters, representative of the transformation of terror into power and its hold over the life of the existentialist outsider.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="41stawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/41st_nff_1994.pdf|title=41st National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=3 March 2012}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[42nd National Film Awards|1994<br>{{small|(42nd)}}]] ! scope="row" | ''[[സുകൃതം]]'' |[[എം.എം. രാമചന്ദ്രൻ|എം.എം. രാമചന്ദ്രൻ]] |[[ഹരികുമാർ|ഹരികുമാർ]] | {{hidden||''Against the backdrop of impending death, complex marital and social relationships are explored.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="42ndawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/42nd_nff_1995.pdf|title=42nd National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=5 March 2012}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[43rd National Film Awards|1995<br>{{small|(43rd)}}]] ! scope="row" | ''[[Ormakalundayirikkanam|ഓർമ്മകളുണ്ടായിരിക്കണം]]'' | സലാം കാരശ്ശേരി | [[T. V. Chandran|ടി.വി. ചന്ദ്രൻ]] | {{hidden||''For the film, which through the eyes of a young boy traces the graph of a political transformation in Kerala.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="43rdawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/43rd_nff_1996.pdf|title=43rd National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=6 March 2012}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[44th National Film Awards|1996<br>{{small|(44th)}}]] ! scope="row" | ''[[Desadanam|ദേശാടനം]]'' | [[Jayaraj|ജയരാജ്]] | [[Jayaraj|ജയരാജ്]] | {{hidden||''For depicting in an excellent manner the conflicts between love, traditional bonds and duties, arising out of religious beliefs.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="44thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/44th_nff_1997.pdf|title=44th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=9 January 2012|archive-date=2017-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107013544/http://dff.nic.in/2011/44th_nff_1997.pdf|url-status=dead}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[45th National Film Awards|1997<br>{{small|(45th)}}]] ! scope="row" | ''[[മങ്കമ്മ]]'' | [[National Film Development Corporation of India|നാഷണൽ ഫിലിം ഡെവലപ്മെന്റ് കോർപ്പറേഷൻ]] | [[T. V. Chandran|ടി.വി. ചന്ദ്രൻ]] | {{hidden||''The film tells the story of a remarkable courageous middle class woman who takes challenge upon challenge in her stride. Each confrontation makes a comment on social structures.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="45thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/45th_NFA.pdf|title=45th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=11 March 2012|archive-date=2017-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107004458/http://dff.nic.in/2011/45th_NFA.pdf|url-status=dead}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[46th National Film Awards|1998<br>{{small|(46th)}}]] ! scope="row" | ''[[Agnisakshi (1999 film)|അഗ്നിസാക്ഷി]]'' | സൃഷ്ടി ഫിലിംസ് |[[Shyamaprasad|ശ്യാമപ്രസാദ്]] | {{hidden||''It authentically deals with the social ambience prevailing among the brahmin community ages ago. The story unfolded through the bold adventures of one brahmin woman, Thethi, who finally takes to Sanyas.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="46thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/46_nff_1999.pdf|title=46th National Film Awards|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=12 March 2012|format=PDF|archive-date=2017-11-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107003914/http://dff.nic.in/2011/46_nff_1999.pdf|url-status=dead}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[47th National Film Awards|1999<br>{{small|(47th)}}]] ! scope="row" | ''[[Punaradhivasam|പുനരധിവാസം]]'' | എൻ.പി. പ്രകാശ് | [[V. K. Prakash|വി.കെ. പ്രകാശ്]] | {{hidden||''For depicting an intricately structured screenplay about the need for discovering new adjustments in family relationship and the complexities and fallacies of conjugal harmony.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="47thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/47th_nff_2000.pdf|title=47th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=13 March 2012}}</ref> |- style="background:#ebebe0;" | style="text-align:center;" rowspan="2"| [[48th National Film Awards|2000<br>{{small|(48th)}}]] ! scope="row" style="background:#e0e0d1;"| ''[[Shayanam|സായാഹ്നം]]'' |[[എം.പി. സുകുമാരൻ നായർ]] |[[എം.പി. സുകുമാരൻ നായർ]] | {{hidden||''For the film with a wonderful structure and well worked out mise-en-scenes tries to depict a complex story of the Christian community in a simple manner.''}} | style="text-align:center;" rowspan="2"|<ref name="48thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/48th_nff_2001.pdf|title=48th National Film Awards|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=13 March 2012|format=PDF}}</ref> |- style="background:#ebebe0;" ! scope="row" style="background:#e0e0d1;"| ''[[കൊച്ചു കൊച്ചു സന്തോഷങ്ങൾ]]'' | ഗൃഹലക്ഷ്മി ഫിലിംസ് |[[സത്യൻ അന്തിക്കാട്|സത്യൻ അന്തിക്കാട്]] | {{hidden||''For a brilliant narrative depicting the complex relationship between a dancer wife and a loving husband. It highlights the values of life, art and the co-existence of the two.''}} |- | style="text-align:center;"| [[49th National Film Awards|2001<br>{{small|(49th)}}]] ! scope="row" | ''[[ഡാനി]]'' |[[T. V. Chandran|ടി.വി. ചന്ദ്രൻ]] | [[T. V. Chandran|ടി.വി. ചന്ദ്രൻ]] | {{hidden||''For documenting the life of an ordinary human being who is denied any meaningful relationship within his family. In the end however the film very subtly but effectively brings out the triumph of the dignity of human relationships.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="49thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/49th_nff_2002.pdf|title=49th National Film Awards|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=14 March 2012|format=PDF}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[50th National Film Awards|2002<br>{{small|(50th)}}]] ! scope="row" | ''[[നിഴൽക്കുത്ത് (ചലച്ചിത്രം)|നിഴൽക്കുത്ത്]]'' |[[Adoor Gopalakrishnan|അടൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]] | [[Adoor Gopalakrishnan|അടൂർ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ]] | {{hidden||''For its exploration of the mind of a hangman.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="50thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/50nfa.pdf|title=50th National Film Awards|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=14 March 2012|format=PDF}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[51st National Film Awards|2003<br>{{small|(51st)}}]] ! scope="row" | ''[[സഫലം]]'' | അനിൽ തോമസ് |[[അശോക് ആർ. നാഥ്]] | {{hidden||''For its sensitive portrayal of an old couple in their loneliness and togetherness.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="51stawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/51st_nff_2004.pdf|title=51st National Film Awards|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=15 March 2012|format=PDF}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[52nd National Film Awards|2004<br>{{small|(52nd)}}]] ! scope="row" | ''[[Akale|അകലേ]]'' | [[Tom George Kolath|ടോം ജോർജ്ജ് കോലത്ത്]] | [[Shyamaprasad|ശ്യാമപ്രസാദ്]] | {{hidden||''For its sensitive handling of characters trapped in tragic situation, in an unconventional filmic way.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="52ndawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/52nd_nff_2005.pdf|title=52nd National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=28 January 2012|archive-date=2013-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20131029193535/http://dff.nic.in/2011/52nd_nff_2005.pdf|url-status=dead}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[53rd National Film Awards|2005<br>{{small|(53rd)}}]] ! scope="row" | ''[[Thanmathra|തന്മാത്ര]]'' | സെഞ്ച്വറി ഫിലിംസ് | [[Blessy|ബ്ലെസി]] | {{hidden||''For the moving depiction of a middle class family which struggles to lead a dignified life in the face of the house holder’s gradual loss of memory.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="53rdawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/53rd_nff_2006.pdf|title=53rd National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=19 March 2012}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[54th National Film Awards|2006<br>{{small|(54th)}}]] ! scope="row" | ''[[ദൃഷ്ടാന്തം]]'' | [[എം.പി. സുകുമാരൻ നായർ]] | [[എം.പി. സുകുമാരൻ നായർ]] | {{hidden||''For a powerful tribute to the co modification of ancient tradition.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="54thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/54th_nff_2006.pdf|title=54th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=24 March 2012}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[55th National Film Awards|2007<br>{{small|(55th)}}]] ! scope="row" | ''[[ഒരേ കടൽ]]'' | വിന്ധ്യൻ | [[ശ്യാമപ്രസാദ്]] | {{hidden||''A well crafted movie on the emotional conflict of a middle class housewife irresistibly drawn to a radical intellectual.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="55thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/55th_nff_2007.pdf|title=55th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=26 March 2012}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[56th National Film Awards|2008<br>{{small|(56th)}}]] ! scope="row" | ''[[തിരക്കഥ (ചലച്ചിത്രം)|തിരക്കഥ]]'' | വർണചിത്ര ബിഗ് സ്ക്രീൻ | [[രഞ്ജിത്ത്]] | {{hidden||''For its poignant story of an actress told with sincerity and conviction.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="56thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/56th_nff_2008.pdf|title=56th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=27 March 2012}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[57th National Film Awards|2009<br>{{small|(57th)}}]] ! scope="row" | ''[[കേരള വർമ്മ പഴശ്ശിരാജ (ചലച്ചിത്രം)|കേരളവർമ്മ പഴശ്ശിരാജ]]'' | [[ഗോകുലം ഗോപാലൻ]] | [[ടി. ഹരിഹരൻ]] | {{hidden||''For recreating the life and times of a forgotten and unsung hero who gave the first call of freedom from British rule.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="57thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/57thNFA.pdf|title=57th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=28 March 2012|archive-date=2016-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303235404/http://dff.nic.in/2011/57thNFA.pdf|url-status=dead}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[58th National Film Awards|2010<br>{{small|(58th)}}]] ! scope="row" | ''[[വീട്ടിലേക്കുള്ള വഴി]]'' | ബി.സി. ജോഷി | [[ഡി. ബിജു]] | {{hidden||''For narrating the story of a doctor who overcomes personal loss to journey through an unfamiliar landscape to fulfil a promise to a dying mother and in the process finds a personal salvation.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="58thawardPDF">{{cite web|url=http://dff.nic.in/2011/58_NFA.pdf|title=58th National Film Awards|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=29 March 2012}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[59th National Film Awards|2011<br>{{small|(59th)}}]] ! scope="row" | ''[[ഇന്ത്യൻ റുപ്പി (ചലച്ചിത്രം)|ഇന്ത്യൻ റുപ്പി]]'' | [[ഓഗസ്റ്റ് സിനിമ]] | [[രഞ്ജിത്ത്]] | {{hidden||''For its seemingly breezy take on the booming real estate sector of urban Kerala, mirrored in towns and cities all over India, of irregularly employed youth who give up traditional values of family, society and education for quick money. But what director manages to communicate is the message that crime eventually does pay, but at almost unbearable loss of self esteem, panic, anxiety and loneliness.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="59thaward">{{cite web|url=http://pib.nic.in/release/rel_print_page.asp?relid=80734|title=59th National Film Awards for the Year 2011 Announced|publisher=Press Information Bureau (PIB), India|accessdate=7 March 2012}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[60th National Film Awards|2012<br>{{small|(60th)}}]] ! scope="row" | ''[[Celluloid (film)|സെല്ലുലോയ്ഡ്]]'' | {{•}}[[Kamal (director)|കമൽ]]<br>{{•}}ഉബൈദ് | [[Kamal (director)|കമൽ]] | {{hidden||''The trials and tribulations of the passionate filmmaker and father of [[Malayalam cinema]], [[J.C. Daniel]] are poignantly depicted in this biopic.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="60thaward">{{cite press_release|title=60th National Film Awards Announced|url=http://pib.nic.in/archieve/others/2013/mar/d2013031801.pdf|format=PDF|publisher=Press Information Bureau (PIB), India|accessdate=17 April 2014}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[61st National Film Awards|2013<br>{{small|(61st)}}]] ! scope="row" | ''[[നോർത്ത് 24 കാതം]]'' | സി.വി. സാരഥി | [[അനിൽ രാധാകൃഷ്ണൻ മേനോൻ]] | {{hidden||''A train journey that transforms an eccentric character by taking him through trying situations and making him more compassionate.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="61staward">{{cite web|title=61st National Film Awards|url=http://www.dff.nic.in/List%20of%20Awards.pdf|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|date=16 April 2014|accessdate=16 April 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140416181218/http://www.dff.nic.in/List%20of%20Awards.pdf|archivedate=16 April 2014|df=dmy-all}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[62nd National Film Awards|2014<br>{{small|(62nd)}}]] ! scope="row" | ''[[Ain (film)|ഐൻ]]'' | 1:1 എന്റർടെയിൻമെന്റ്സ് | [[സിദ്ധാർത്ഥ് ശിവ]] | {{hidden||''For its gently nuanced narrative in which a carefree young man embraces responsibility and compassion for the lives of others.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="62ndaward">{{cite press_release|title=62nd National Film Awards|url=http://dff.nic.in/writereaddata/62nd%20National%20Film%20Awards%202014%20-%20Press%20Release.pdf|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|date=24 March 2015|accessdate=24 March 2015}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[63rd National Film Awards|2015<br>{{small|(63rd)}}]] ! scope="row"| ''[[പത്തേമാരി (ചലച്ചിത്രം)|പത്തേമാരി]]'' | അലൻസ് മീഡിയ | [[സലീം അഹമ്മദ്]] | {{hidden||''For an artistically narrated saga of two generations of Malayali workers who migrated to the gulf for livelihood, told through the poignant story of one man.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="63rdaward">{{cite press_release|title=63rd National Film Awards|url=http://dff.nic.in/writereaddata/62nd%20National%20Film%20Awards%202014%20-%20Press%20Release.pdf|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|date=27 March 2016|accessdate=28 March 2016}}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[64th National Film Awards|2016<br>{{small|(64th)}}]] ! scope="row"| ''[[മഹേഷിന്റെ പ്രതികാരം]]'' | ഡ്രീം മിൽ സിനിമാസ് ആന്റ് എന്റർടെയിൻമെന്റ് പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ് | [[ദിലീഷ് പോത്തൻ]] | {{hidden||''A roller coaster ride with tailor made characters.''}} | style="text-align:center;"|<ref name="64thaward">{{cite press_release|title=64th National Film Awards|url=http://www.dff.nic.in/writereaddata/NFA64PressNote2016.pdf|format=PDF|publisher=Directorate of Film Festivals|accessdate=7 April 2017|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170606051143/http://dff.nic.in/writereaddata/NFA64PressNote2016.pdf|archivedate=6 June 2017|df=dmy-all}} {{Cite web |url=http://dff.nic.in/writereaddata/NFA64PressNote2016.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-14 |archive-date=2017-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170606051143/http://dff.nic.in/writereaddata/NFA64PressNote2016.pdf |url-status=bot: unknown }}</ref> |- | style="text-align:center;"| [[65th National Film Awards|2017<br>{{small|(65th)}}]] ! scope="row"| ''[[തൊണ്ടിമുതലും ദൃക്സാക്ഷിയും]]'' | ഉർവശി തിയേറ്റേഴ്സ് | [[ദിലീഷ് പോത്തൻ]] | | style="text-align:center;"| |- | style="text-align:center;"| [[66th National Film Awards|2017<br>{{small|(66-ആമത്)}}]] ! scope="row"| ''[[സുഡാനി ഫ്രം നൈജീരിയ]]'' | ഹാപ്പി അവേഴ്സ് എന്റർടെയിൻമെന്റ് | [[സക്കരിയ മുഹമ്മദ്]] | | style="text-align:center;"| |} rzqinq9vu216jlj1t041a08rgknw5n3 പ്രോസീജറൽ പ്രോഗ്രാമിംഗ് 0 471687 4675035 4118624 2026-10-10T12:16:45Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675035 wikitext text/x-wiki {{PU|Procedural programming language}} ഒരു പ്രോഗ്രാമിനെ ഫംഗ്‌ഷനുകൾ അല്ലെങ്കിൽ സബ്‌റൂട്ടീനുകൾ എന്ന് വിളിക്കുന്ന ചെറിയ ടാസ്‌ക്കുകളായി വിഭജിക്കുന്ന കോഡ് എഴുതുന്നതിനുള്ള ഒരു മാർഗമാണ് '''പ്രൊസീജറൽ പ്രോഗ്രാമിംഗ്'''. ഓരോ ഫംഗ്‌ഷനും ഒരു പ്രത്യേക ജോലി ചെയ്യുന്നു, കൂടാതെ മുഴുവൻ ജോലിയും പൂർത്തിയാക്കാൻ അവ പടിപടിയായി ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref>{{cite web |url=https://cs.lmu.edu/~ray/notes/paradigms/ |title=Programming Paradigms }}</ref> സബ്ബ് റൂട്ടീനുകൾ(subroutines), അല്ലെങ്കിൽ ഫംഗ്ഷനുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാനായി കമ്പ്യൂട്ടേഷണൽ ഘട്ടങ്ങൾ ഒരു ശ്രേണിയിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. നൽകിയ ഏതെങ്കിലും പ്രൊസീജറുകൾ പ്രോഗ്രാമിന്റെ നിർവ്വഹണസമയത്ത് ഏതെങ്കിലും ഘട്ടത്തിൽ വിളിക്കാം, മറ്റ് പ്രോസീജറുകൾ അല്ലെങ്കിൽ അത് തന്നെയോ ഉൾപ്പെടെ. [[ഫോർട്രാൻ]], [[അൽഗോൾ]] (ALGOL), [[കോബോൾ]] (COBOL), [[ബേസിക്]] (BASIC) ഉൾപ്പെടെ 1960 ൽ ആദ്യമായി നിർണായകമായ പ്രധാന പ്രൊസീജറൽ പ്രോഗ്രാമിംഗ് ഭാഷകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.<ref name=":0">{{cite web |url=http://ieeexplore.ieee.org/xpl/freeabs_all.jsp?arnumber=120848 |title=Welcome to IEEE Xplore 2.0: Use of procedural programming languages for controlling production systems |publisher=ieeexplore.ieee.org |accessdate=2008-04-06 |last= |first= }}</ref> [[പാസ്കൽ (പ്രോഗ്രാമിങ് ഭാഷ)|പാസ്കലും]] [[സി (പ്രോഗ്രാമിങ് ഭാഷ)|സിയും]] 1970 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോസസറുകൾ ഒരു സ്റ്റാക്ക് രജിസ്റ്ററിലൂടെ പ്രൊസീജറൽ പ്രോഗ്രാമിംഗിനുള്ള ഹാർഡ്‌വെയർ പിന്തുണയും കോളിംഗ് പ്രോസീജർ നിർദ്ദേശങ്ങളും അവയിൽ നിന്ന് മടങ്ങിവരുന്നതിനുള്ള നിർദ്ദേശങ്ങളും നൽകുന്നു. മറ്റ് തരത്തിലുള്ള പ്രോഗ്രാമിംഗുകൾക്കുള്ള ഹാർഡ്‌വെയർ പിന്തുണ സാധ്യമാണ്, എന്നാൽ വാണിജ്യപരമായി ഒരു ശ്രമവും വിജയിച്ചില്ല (ഉദാഹരണത്തിന് ലിസ്പ് മെഷീനുകൾ അല്ലെങ്കിൽ ജാവ പ്രോസസ്സറുകൾ മുതലയാവ). ==നടപടിക്രമങ്ങളും മോഡുലാരിറ്റിയും== സാധാരണഗതിയിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് വലിയ, സങ്കീർണ്ണമായ പ്രോഗ്രാമുകളിൽ മോഡുലാരിറ്റി സാദ്ധ്യമാണ്. ആർഗ്യുമെന്റുകളുടെയും റിട്ടേൺ മൂല്യങ്ങളായി നൽകപ്പെട്ട ഔട്പുട്ടുകൾക്കും ഇൻപുട്ടുകൾ സാധാരണയായി വാക്യഘടന നൽകുന്നു. സ്കോപ്പിംഗ് മറ്റൊരു രീതിയാണ് ഇത് നടപടിക്രമങ്ങളെ ഘടകങ്ങളാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. സ്‌പഷ്‌ടമായ അംഗീകാരമില്ലാതെ തന്നെ, മുമ്പത്തെ ഉദാഹരണങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ മറ്റ് നടപടിക്രമങ്ങളുടെ വേരിയബിളുകൾ ആക്സസ് ചെയ്യുന്നതിനുള്ള നടപടിക്രമത്തെ തടയുന്നു (തിരിച്ചും). ചെറിയതോ വേഗത്തിൽ എഴുതപ്പെട്ടതോ ആയ പ്രോഗ്രാമുകളിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്ന ലളിതമായ രീതികൾ, നിർവ്വഹണ പരിസ്ഥിതിയിൽ വളരെയധികം വേരിയബിളുകളുമായി ഇടപഴകുന്നതിന് ഇടയാക്കും, മറ്റ് നടപടിക്രമങ്ങളിലും മാറ്റം വരുത്താവുന്നതാണ്. ഒരു ലളിതമായ ഇന്റർഫെയിസ്, സ്വയമായി അടങ്ങിയിരിക്കാനും പുനരുപയോഗിക്കാനുമുള്ള കഴിവ് കാരണം, പ്രോഗ്രാമുകൾ കോഡുകളുടെ ഭാഗങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രോഗ്രാമിൽ ലൈബ്രറികൾ ഉൾപ്പെടെ വ്യത്യസ്ത ആളുകളോ വ്യത്യസ്ത ഗ്രൂപ്പുകൾകളോ എഴുതിയതാണ്. ==മറ്റ് പ്രോഗ്രാമിങ് മാതൃകളുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തൽ== ===ഇംപെറേറ്റീവ് പ്രോഗ്രാമിംഗ്=== പ്രൊസീജറൽ പ്രോഗ്രാമിങ് ഭാഷകൾ ഇംപെറേറ്റീവ് ഭാഷകൾ കൂടിയാണ്, കാരണം അവ നിർവ്വഹണ പരിതഃസ്ഥിതിയെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ പരാമർശങ്ങൾ നൽകുന്നു. ഇത് വേരിയബിളുകളിൽ നിന്നും എന്തും ആയിരിക്കാം(പ്രോസസ്സർ രജിസ്റ്ററുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കാം)ലോഗോ പ്രോഗ്രാമിങ് ഭാഷയിലെ "ടർട്ടിൽ(turtle)" സ്ഥാനം വരെ. പലപ്പോഴും, "പ്രൊസീജറൽ പ്രോഗ്രാമിങ്", "ഇംപെറേറ്റീവ് പ്രോഗ്രാമിങ്" പര്യായമായി ഉപയോഗിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, പ്രൊസീജറൽ പ്രോഗ്രാമിങ് എന്നത് ബ്ളോക്കുകളുടെയും സ്കോപ്പുകളുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിലാണ്. പ്രോസീജറൽ ഭാഷകൾ പൊതുവെ ബ്ലോക്കുകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന റിസർവ്ഡ് പദങ്ങളെ ഉപയോഗിക്കുന്നു, <code>as if</code>, <code>while</code>, <code>as if</code>, <code>for</code> മുതലായവ നിയന്ത്രണം ഒഴുക്ക് നടപ്പാക്കുന്നു, അതേസമയം, നോൺ-സ്ട്രക്ചേർഡ് ഇംപെറേറ്റീവ് ഭാഷകൾ <code>goto</code> സ്റ്റേറ്റ്മെൻറും ബ്രാഞ്ച് ടേബിളുകളും ഉപയോഗിക്കുന്നു. ===ഒബ്ജക്റ്റ് ഓറിയന്റഡ് പ്രോഗ്രാമിങ്=== പ്രൊസീജറൽ പ്രോഗ്രാമിങ്ങിന്റെ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത് പ്രോഗ്രാമിങ് ടാസ്ക് ബ്രേക്ക് ഡൗൺ ചെയ്ത് വേരിയബിളുകൾ , ഡാറ്റാ സ്ട്രക്ച്ചറുകൾ, സബ്റൂട്ടീനുകൾ മുതലയാവ ശേഖരിക്കുകയും, അതേ സമയം, ഒബ്ജക്റ്റ് ഓറിയെന്റഡ് പ്രോഗ്രാമിങ്ങിൽ ഒരു പ്രോഗ്രാമിങ് ടാസ്ക്ക് ഇന്റർഫെയ്സുകൾ ഉപയോഗിച്ചുകൊണ്ടുള്ള സ്വഭാവരീതി (മാർഗ്ഗങ്ങൾ), ഡാറ്റ (അംഗങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ ആട്രിബ്യൂട്ടുകൾ) എന്നിവ പുറത്തുകൊണ്ടുവരുന്നു. അവ തമ്മിലുള്ള നിർണായകമായ വ്യത്യാസം, പ്രോസസ് പ്രോഗ്രാമിങ് ഡാറ്റാ സ്ട്രക്ച്ചറുകളിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ വേണ്ട നടപടിക്രമങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ, ഒബ്ജക്റ്റ് ഓറിയെന്റഡ് പ്രോഗ്രാമിങ് ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നു എന്നതാണ്. അതിനാൽ ഒരു "ഒബ്ജക്ട്" ഒരു ക്ലാസിലെ ഒരു ഉദാഹരണം, അതിന്റെ "സ്വന്തം" ഡാറ്റ ഘടനയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref>{{cite web |url=http://neonbrand.com/procedural-programming-vs-object-oriented-programming-a-review/ |title=Procedural programming vs object oriented programming |publisher=neonbrand.com |accessdate=2013-08-19 |last=Stevenson |first=Joseph |archive-url=https://web.archive.org/web/20130812124300/http://neonbrand.com/procedural-programming-vs-object-oriented-programming-a-review/ |archive-date=2013-08-12 |url-status=dead }}</ref> പദങ്ങൾ സമാനമായ അർത്ഥവിജ്ഞാനീയമുള്ളതാണെങ്കിലും, അവ തമ്മിൽ രണ്ടുതരം വ്യത്യാസമുണ്ട്: {| class="wikitable" |- ! width=33% |പ്രോസീജറൽ ! width=33% |ഒബജ്ക്ട്-ഓറിയന്റഡ് |- | പ്രോസീജർ | മെത്തേഡ് |- | [[Record (computer science)|റെക്കോഡ്]] | ഒബജക്ട് |- | മൊഡ്യൂൾ | ക്ലാസ്സ് |- | പ്രോസീജറൽ കോൾ | മെസ്സേജ് |} ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:പ്രോഗ്രാമിങ് ശൈലികൾ]] j96vhwmn5ic3uztcrs9dz11jo7y6kzp രാം സ്വരൂപ് ശർമ്മ 0 482602 4675061 4100810 2026-10-10T13:17:40Z AksharaBot 221747 പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ; വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]] 4675061 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Ram Swaroop Sharma}} {{Infobox officeholder|name=രാം സ്വരൂപ് ശർമ്മ|image=Ram Swaroop Sharma - PCC Meeting For Culture And Tourism - Kolkata 2017-07-10 1278.JPG|caption=|birth_date={{Birth date and age|1958|6|10|df=y}}|birth_place=[[Jogindernagar]], [[Mandi district|Mandi]], [[Himachal Pradesh]]|residence=[[ജോഗീന്ദർനഗർ]], [മണ്ഡി ജില്ല|മണ്ഡി]], [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്]]|death_date=|death_place=|office=[[Member of parliament, Lok Sabha|Member]] of the [[Indian Parliament]] <br /> for [[മണ്ഡി (ലോകസഭാ മണ്ഡലം))|മണ്ഡി ]]|termstart=1 September 2014|termend=|constituency=[[Mandi (Lok Sabha constituency)|Mandi]]|term=|occupation=|predecessor=|successor=|party=[[ബിജെപി]]|religion=|spouse=Smt. ചമ്പ ശർമ്മ|parents=|children=3|alma_mater=|website=|footnotes=|date=15 December|year=2016|source=http://164.100.47.194/Loksabha/Members/MemberBioprofile.aspx?mpsno=4763}} [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്‌|ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ]] മണ്ഡി ജില്ലയിലെ ജോഗീന്ദർനഗറിൽ നിന്നുള്ള രാഷ്ട്രീയ നേതാവാണ് '''രാം സ്വരൂപ് ശർമ്മ''' (ജനനം: ജൂൺ 10, 1958). [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]]യിൽ (ബിജെപി) അംഗമായ അദ്ദേഹം മണ്ഡി ജില്ലാ ബിജെപിയുടെ സംഘടനാ സെക്രട്ടറിയും പിന്നീട് ഹിമാചൽ പ്രദേശ് സംസ്ഥാന ബിജെപിയുടെ സംഘടനാ സെക്രട്ടറിയും ആയിരുന്നു. ഹിമാചൽ പ്രദേശ് സ്റ്റേറ്റ് ഫുഡ് ആൻഡ് സിവിൽ സപ്ലൈസ് കോർപ്പറേഷന്റെ വൈസ് ചെയർമാനായും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആർ‌എസ്‌എസിന്റെ സജീവ അംഗവുമായിരുന്നു. 2014-ൽ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കാൻ പാർട്ടി അദ്ദേഹത്തിന് ടിക്കറ്റ് നൽകി. അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം നിരവധി വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തി. വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിയതിന്റെ ഇരകളായവരുടെ ആവശ്യങ്ങൾ ഉന്നയിക്കാൻ പ്രക്ഷോഭം നടത്തുമെന്ന് അദ്ദേഹം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിരുന്നു. [[ഇന്ത്യൻ പൊതു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2014)|2019-ലെ പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] ബിജെപി സ്ഥാനാർത്ഥിയായി അദ്ദേഹം മണ്ഡി സീറ്റിൽ മത്സരിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://www.business-standard.com/article/pti-stories/shimla-bjp-to-field-ram-swaroop-sharma-from-mandi-ls-seat-114032601306_1.html|title=Shimla BJP to field Ram Swaroop Sharma from Mandi LS seat}}</ref> 2014-ൽ ബിജെപി ടിക്കറ്റിൽ മത്സരിച്ച അദ്ദേഹം കോൺഗ്രസിലെ ശ്രീമതി പ്രതിഭാ സിംഗിനെ 39796 വോട്ടിന്റെ ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ പരാജയപ്പെടുത്തി മണ്ഡി ലോക്സഭാ സീറ്റ് നേടി. ആ വർഷം ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ 4 ലോക്സഭാ സീറ്റുകളും ബിജെപി നേടി. == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1959-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനേഴാം ലോകസഭയിലെ ഹിമാചൽ പ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനേഴാം ലോകസഭയിലെ ബിജെപി അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 10-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1958-ൽ ജനിച്ചവർ]] 7rwbwjj4yzw93c8p6l6xxljz257msx7 മൊഗലരാജപുരം ഗുഹകൾ 0 484846 4675197 3789243 2026-10-11T06:49:58Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675197 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Moghalrajpuram caves}} {{Infobox cave | name = '''മൊഗലരാജപുരം ഗുഹകൾ''' | other_name = | photo = A front view of Moghalrajpuram caves.jpg | photo_width = | photo_caption = | map = India Andhra Pradesh | map_width = | map_caption = Geographic coordinates of cave | map_alt = | location = [[Vijayawada]], [[Andhra Pradesh]], [[India]] | coords = {{coord|16|30|26|N|80|38|30|E|format=dms|display=inline,title}} | coords_ref = <ref name="WikiMapia">{{cite web|url=http://wikimapia.org/10088341/Historical-Caves|title=Moghalrajapuram|website=[[WikiMapia]]|accessdate=15 December 2013}}</ref> | land_registry_number = | grid_ref = | depth = | length = | height_variation = | elevation = | discovery = 5th century AD | geology = | entrance_count = | entrance_list = | difficulty = | hazards = | access = | show_cave = | show_cave_length = | lighting = | visitors = | features = | survey = | survey_format = | website = }} ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ വിജയവാഡയിലാണ് '''മൊഗലരാജപുരം ഗുഹകൾ''' സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. <ref name="APTDC">{{cite web |url=http://aptdc.gov.in/blog/tourism-in-andhra-pradesh/ |title=Tourism in Andhra Pradesh |publisher=[[Andhra Pradesh Tourism Development Corporation]] |website=aptdc.gov.in |accessdate=15 December 2013 |archive-date=2013-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131215141215/http://aptdc.gov.in/blog/tourism-in-andhra-pradesh/ |url-status=dead }}</ref> അവ മൂന്ന് ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ സമുച്ചയമാണ്.ദേശീയ പ്രാധാന്യമുള്ള കേന്ദ്ര സംരക്ഷിത സ്മാരകങ്ങളിലൊന്നുകൂടിയാണ് ഈ ഗുഹകൾ. <ref>{{cite web|title=Centrally Protected Monuments|url=http://asihyd.ap.nic.in/monuments.html|website=Archeological Survey of India|accessdate=27 May 2017|language=en|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170626104454/http://asihyd.ap.nic.in/monuments.html|archivedate=26 June 2017|df=}}</ref> എ ഡി അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിലെ പാറയിൽ തുരന്ന അഞ്ച് നിർമ്മിതികൾ ഇവിടെയുണ്ട്. മൊഗലരാജപുരം ക്ഷേത്രത്തിൽ അർദ്ധനാരീശ്വര പ്രതിമയുണ്ട്, ഇത് ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്നതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. നടരാജൻ, വിനായകൻ എന്നിവരുടെ പ്രതിമകൾ ഗുഹയ്ക്കുള്ളിൽ കാണാം, ഒപ്പം ഒട്ടേറെ ദേവന്മാരുടെയും ദേവതകളുടെയും ചിത്രങ്ങളും ഇതിനകത്തുണ്ട്. <ref>{{Cite web |url=https://malayalam.nativeplanet.com/vijayawada/attractions/mogalrajapuram-caves/#overview |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-09-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241226142719/https://malayalam.nativeplanet.com/vijayawada/attractions/mogalrajapuram-caves/#overview |archive-date=2024-12-26 |url-status=dead}}</ref> == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] q4fvtravtrh5ddoicacn9eicf2o3hnb രണ്ട് നയാ പൈസ നാണയം 0 495169 4675056 3261512 2026-10-10T13:16:33Z AksharaBot 221747 പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ; വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]] 4675056 wikitext text/x-wiki {{Infobox coin|Denomination=Two naye paise<br/>दो नए पैसे|Reverse Discontinued=|Obverse3 Design=|Obverse3 Designer=|Obverse3 Design Date=|Obverse3 Discontinued=|Obverse4=|Obverse4 Design=|Obverse4 Designer=|Obverse4 Design Date=|Obverse4 Discontinued=|Reverse=|Reverse Design=Face value and year of minting|Reverse Designer=|Reverse Design Date=|Reverse2=|Obverse2 Discontinued=|Reverse2 Design=|Reverse2 Designer=|Reverse2 Design Date=|Reverse2 Discontinued=|Reverse3=|Reverse3 Design=|Reverse3 Designer=|Reverse3 Design Date=|Reverse3 Discontinued=|Reverse4=|Reverse4 Design=|Reverse4 Designer=|Reverse4 Design Date=|Obverse3=|Obverse2 Design Date=|Country={{flag|India}}|Thickness_inch=0.071|Value={{frac|2|100}} [[Indian rupee]]|Unit=|Mass_g=2.95|Mass_troy_oz=|Mass_grain=45.5|Mass_ounce=|Mass_special=<!-- used for specialized formatting (eg. multiple cladding of same coin)-->|Gold_troy_oz=|Silver_troy_oz=|Diameter_mm=18|Diameter_inch=0.71|Diameter_special=<!-- used for specialized formatting, or adding references to infobox-->|Thickness_mm=1.80|Thickness_special=<!-- used for specialized formatting, or adding references to infobox-->|Obverse2 Designer=|Edge=Smooth|Composition=[[Cupronickel]]|Years of Minting={{Start date|1957}}|Mintage=|Mint marks=[[India Government Mint, Mumbai|Mumbai]] = ♦|Circulation=[[Demonetized]]|Catalog Number=KM#11|Obverse=|Obverse Design=[[State Emblem of India]] with country name.|Obverse Designer=|Obverse Design Date=|Obverse Discontinued=|Obverse2=|Obverse2 Design=|Reverse4 Discontinued=}} ഇന്ത്യൻ '''രണ്ട് നയാ പൈസ''' (ഇംഗ്ലീഷ്: 2 naya paise) ഇന്ത്യൻ [[കറൻസി|നാണയവ്യവസ്ഥ]]<nowiki/>യുടെ ഒരു യൂണിറ്റ് ആയിരുന്നു. ഇതിന്റെ മൂല്യം [[ഇന്ത്യൻ രൂപ|ഇന്ത്യൻ രൂപയുടെ]] അമ്പതിലൊന്ന് ആയിരുന്നു. പൈസയുടെ ചിഹ്നം '''p''' ആണ്. == ചരിത്രം == 1957-നു മുമ്പ് [[ഇന്ത്യൻ രൂപ]] [[ദശാംശ നാണയം|ദശാംശവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നില്ല]]. [[ക്രിസ്ത്വബ്ദം|എ.ഡി.]] 1835 മുതൽ 1957 [[ക്രിസ്ത്വബ്ദം|വരെയുള്ള]] കാലത്ത് ഒരു രൂപയെ 16 [[അണ|അണകളായി]] വിഭജിച്ചിരുന്നു. ഓരോ [[പൈസ|അണയെയും]] നാല് [[പൈസ|ഇന്ത്യൻ പൈസകളായും]] ഓരോ [[പൈസ|പൈസയെയും]] മൂന്ന് [[പൈസ|പൈകളായും]] വിഭജിച്ചിരുന്നു. 1947-ൽ പൈ അസാധുവാക്കി. നാണയനിർമ്മാണത്തിൽ മെട്രിക് സമ്പ്രദായം സ്വീകരിക്കുന്നതിനായി 1955-ൽ ഇന്ത്യ "ഇന്ത്യൻ നാണയ നിയമം" ഭേദഗതി ചെയ്തു. പൈസ നാണയങ്ങൾ 1957-ൽ അവതരിപ്പിച്ചെങ്കിലും 1957 മുതൽ 1964 വരെ ഈ നാണയത്തെ "നയാ പൈസ" (ഇംഗ്ലീഷ്: ''naya paise'') എന്നാണ് വിളിച്ചിരുന്നത്. 1964 ജൂൺ 1-ന് "നയാ" എന്ന പദം ഒഴിവാക്കുകയും ഈ മൂല്യവിഭാഗത്തെ "ഒരു പൈസ" എന്നു മാത്രം വിളിക്കുകയും ചെയ്തു. "ദ ഡെസിമൽ സീരീസ്" എന്ന ശ്രേണിയുടെ ഭാഗമായാണ് പൈസ നാണയങ്ങൾ പുറത്തിറക്കിയത്. == നാണയനിർമ്മാണം == 1957 മുതൽ 1963 വരെ [[മുംബൈ|ബോംബെയിലെ]] (ഇന്നത്തെ മുംബൈ) ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ് മിന്റിലാണ് രണ്ട് നയാ പൈസ നാണയങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചത്. ♦ (ചെറിയ ഡോട്ട് / ഡയമണ്ട്) എന്ന ചിഹ്നമായിരുന്നു ഇവയിലെ മിന്റ് അടയാളം. ഈ നാണയം അസാധുവാക്കപ്പെട്ടു. === ആകെ നിർമ്മിച്ച നാണയങ്ങൾ === 1957 മുതൽ 1964 വരെ ആകെ 1,826,326,000 നാണയങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചു. === ഘടന === രണ്ട് നയാ പൈസ നാണയങ്ങൾ കുപ്രോനിക്കൽ ലോഹസങ്കരത്തിൽ മെഡാലിക് ഓറിയന്റേഷനിലാണ് നിർമ്മിച്ചത്. നാണയങ്ങൾക്ക് 2.95 ഗ്രാം ഭാരവും {{Convert|18|mm|in}} വ്യാസവും {{Convert|1.8|mm|in}} കനവും ({{Convert|1.8|mm|in}}) ഉണ്ടായിരുന്നു. എട്ട് വളവുകളോടുകൂടിയ അലകളുടെ ആകൃതിയിലുള്ള ഈ നാണയങ്ങൾക്ക് മിനുസമാർന്ന അരികാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. == വകഭേദങ്ങൾ == {| class="wikitable" style="font-size:90%" ! colspan="13" | വകഭേദങ്ങൾ (1957-1964). |- ! colspan="2" | ചിത്രം ! rowspan="2" | മൂല്യം ! colspan="4" | സാങ്കേതിക വിവരങ്ങൾ ! colspan="3" | വിവരണം ! colspan="2" | നിർമ്മാണ വർഷം ! rowspan="2" | നിയമപരമായ <br /><br /><br /><br /> <nowiki></br></nowiki> പദവി |- ! മുൻവശം ! പിൻവശം ! ഭാരം ! വ്യാസം ! കനം ! ലോഹം ! അരിക് ! മുൻവശം ! പിൻവശം ! ആദ്യം ! അവസാനം |- | colspan="2" |[[File:2_Indian_naye_paise.jpg|125x125ബിന്ദു]] | 2 നയാ പൈസ | 2.95 ഗ്രാം | 18 മി.മീ. | 1.8 മി.മീ. | കുപ്രോനിക്കൽ | മിനുസമാർന്നത് | [[ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ ചിഹ്നം|ഇന്ത്യയുടെ]] [[ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ ചിഹ്നം|ദേശീയ ചിഹ്നവും]] ഹിന്ദിയിലും ഇംഗ്ലീഷിലുമുള്ള രാജ്യത്തിന്റെ <br /><br /><br /><br /> <nowiki></br></nowiki> പേരും. | മുഖവിലയും വർഷവും. | 1957 | 1964 | അസാധുവാക്കി. |- |} == ഇതും കാണുക == * ഇന്ത്യൻ പൈസ == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ നാണയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]] [[വർഗ്ഗം:നയാ പൈസ]] 0do5fdum4slbyht2t3hqxmddvlcwbkg തിരുത്തൽവാദി 0 499698 4675040 4579842 2026-10-10T13:12:24Z AksharaBot 221747 പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ; വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]] 4675040 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl| Thiruthalvaadi}} {{Infobox film|name=തിരുത്തൽവാദി|image=Thiruthalvadi.jpg |caption=|director=[[വിജി തമ്പി]]|producer= മുദ്ര ആർട്ട്സ്|writer=[[വിസു]]|dialogue=[[കലൂർ ഡെന്നീസ്]]|lyrics=[[ഗിരീഷ് പുത്തഞ്ചേരി]] |screenplay=[[കലൂർ ഡെന്നീസ്]]|starring=[[ജഗദീഷ്]] <br>[[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദിഖ്]]<br> [[ജഗതി ശ്രീകുമാർ]] <br>[[ഉർവ്വശി (നടി)|ഉർവശി]] |music=[[എസ്.പി. വെങ്കിടേഷ്]]|cinematography=[[സഞ്ജീവ് ശങ്കർ]]|editing=[[ഹരിഹരപുത്രൻ]]|studio=|distributor=മുദ്ര ആർട്ട്സ്| banner = |released={{Film date|1992|11|19|df=y}}|country=[[ഭാരതം]]|language=[[മലയാളം]]}} [[കലൂർ ഡെന്നിസ്]] രചിച്ച് [[വിജി തമ്പി]] സംവിധാനം ചെയ്ത് 1992-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാള ചലച്ചിത്രമാണ് '''തിരുത്തൽവാദി'''<ref>{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=2544|title=തിരുത്തൽവാദി (1992)|access-date=2020-01-12|publisher=www.malayalachalachithram.com}}</ref>. ചിത്രത്തിൽ [[ജഗദീഷ്|ജഗദീഷ്]], [[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദിഖ്]], [[ജഗതി ശ്രീകുമാർ]], [[ഉർവ്വശി (നടി)|ഉർവശി]], [[ശിവരഞ്ജിനി (നടി)|ശിവരഞ്ജിനി]] എന്നിവർ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/malayalam/movies/thiruthalvadhi.html/|title=തിരുത്തൽവാദി (1992)|access-date=2020-01-12|publisher=spicyonion.com|archive-date=2017-04-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20170403102109/http://www.filmibeat.com/malayalam/movies/thiruthalvadhi.html|url-status=dead}}</ref> 1982-ൽ വിസു സംവിധാനം ചെയ്ത മണൽ കയിറ് എന്ന തമിഴ് ചലച്ചിത്രത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ് ഇതിന്റെ ഇതിവൃത്തം.<ref>{{Cite web|url=http://spicyonion.com/title/thiruthalvadhi-malayalam-movie/|title=തിരുത്തൽവാദി (1992)|access-date=2020-01-12|publisher=spicyonion.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[ഗിരീഷ് പുത്തഞ്ചേരി]] എഴുതിയ വരികൾക്ക് [[എസ്.പി. വെങ്കിടേഷ്]] സംഗീതം പകർന്നു<ref>{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?700|title=തിരുത്തൽവാദി (1992)|access-date=2020-01-12|publisher=malayalasangeetham.info|archive-date=2020-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200213072039/https://malayalasangeetham.info/m.php?700|url-status=dead}}</ref>. == കഥാസംഗ്രഹം == ഒരു ട്രാവൽ കമ്പനിയിലെ റീജിയണൽ മാനേജരാണ് വിഷ്ണു ([[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദിഖ്]]). അദ്ദേഹം അവിവാഹിതനാണ്. സുഹൃത്തുക്കളും ബന്ധുക്കളും അദ്ദേഹത്തെ വിവാഹം കഴിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഭാവിഭാര്യയെക്കുറിച്ച് വിഷ്ണുവിന് ഏഴ് നിബന്ധനകളുണ്ട്; കർണാടക സംഗീതം, [[ഹിന്ദി]], [[ചൈനീസ്]], പാശ്ചാത്യ പാചകം എന്നിവ അറിഞ്ഞിരിക്കണം എന്നതുൾപ്പെടെയുള്ളവയാണ് അവ. അതിനാൽ വിഷ്ണുവിനെക്കൊണ്ട് ലതികയെ ([[ഉർവ്വശി (നടി)|ഉർവശി]]) വിവാഹം കഴിപ്പിക്കാൻ സുഹൃത്ത് കൃഷ്ണൻകുട്ടി ([[ജഗദീഷ്]]) പല തന്ത്രങ്ങളും പ്രയോഗിക്കുന്നു. അതിനുശേഷം ഇരുവരും വിവാഹിതരാകുന്നു. എന്നാൽ യഥാർത്ഥ പ്രശ്നങ്ങൾ അവിടെ നിന്നാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്. ==താരനിര<ref>{{cite web|title=തിരുത്തൽവാദി (1992)|url=https://m3db.com/film/2131|publisher=മലയാളം മൂവി&മ്യൂസിക് ഡാറ്റാബേസ്|accessdate=2020-01-23|}}</ref>== {| class="wikitable" |- ! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം |- | 1 || [[ജഗദീഷ്]]||കൃഷ്ണൻകുട്ടി |- |2 || [[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദിഖ്]]||വിഷ്ണു മേനോൻ |- | 3 || [[ജഗതി ശ്രീകുമാർ]]||വി ജി കുറുപ്പ് |- |4 || [[ഉർവ്വശി (നടി)|ഉർവശി]]||ലതിക |- |5 || [[ശിവരഞ്ജനി (നടി)|ശിവരഞ്ജിനി]]||ഇന്ദു |- | 6 || [[സൈനുദ്ദീൻ]]||ദയാനന്ദൻ |- | 7 || [[റിസബാവ]]||വിൽഫ്രഡ് |- |8 || [[കുഞ്ചൻ]]||വാസു |- | 9 || [[സീനത്ത്]]||പാർവതി കുറുപ്പ് |- | 10 ||[[തെസ്നി ഖാൻ]]||സുധ |- | 11 || [[ജഗന്നാഥൻ ]]||ചെക്കാട്ട് വേലുകുട്ടി ഭാഗവതർ |- |12 || [[വിജി തമ്പി]]||അവതാർ സിംഗ് |- | 13 || [[ശങ്കരാടി]]||ലതികയുടെ അച്ഛൻ |- |14 || [[ഒടുവിൽ ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]]||ചെക്കിങ് |- | 15 || [[ബീന ആന്റണി ]]||ടൈപ്പിസ്റ്റ് |- |16 || [[സുകുമാരി]]||ഡോക്ടർ |- | 17 || [[മനു വർമ്മ]]|| |} ==പാട്ടരങ്ങ്<ref>{{cite web |url=http://malayalasangeetham.info/m.php?3281 |title=തിരുത്തൽവാദി (1992) |accessdate=2020-01-23 |publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ |archive-date=2014-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141011165546/http://malayalasangeetham.info/m.php?3281 |url-status=dead }}</ref>== *വരികൾ: [[ഗിരീഷ് പുത്തഞ്ചേരി]] *ഈണം: [[എസ്.പി. വെങ്കിടേഷ്]] {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#CCCCCF" align="center" | '''നമ്പർ.''' || '''പാട്ട്''' || '''ഗായകർ''' || '''രാഗം''' |- | 1 ||'''മഞ്ചാടി ചോപ്പ്‌ മിനുങ്ങും''' || [[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദിഖ്]], [[കെ എസ് ചിത്ര]]|| |- | 2 || '''നീലയാമിനി (പെൺ)''' || [[കെ എസ് ചിത്ര]]|| |- | 3 ||'''നീലയാമിനി (ആൺ)''' || [[കെ ജെ യേശുദാസ്]]|| |- | 4 || '''തങ്കക്കസവണിയും''' || [[കെ ജെ യേശുദാസ്]], [[കെ എസ് ചിത്ര]]|| രാഗമാലിക ([[ആഭേരി]], [[ശുദ്ധധന്യാസി]]) |} == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * {{IMDb title|0354104|തിരുത്തൽവാദി (1992)}} ==ചിത്രം കാണുക== [https://www.youtube.com/watch?v=XNT-SgbyAmk തിരുത്തൽവാദി (1992)] [[വർഗ്ഗം:ഗിരീഷ്- വെങ്കിടേഷ് ജോഡി‎]] [[വർഗ്ഗം:ഗിരീഷ് പുത്തഞ്ചേരിയുടെ ഗാനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിജി തമ്പി സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കലൂർ ഡന്നീസ് തിരക്കഥ എഴുതിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഹരിഹരപുത്രൻ ചിത്രസംയോജനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:സഞ്ജീവ് ശങ്കർ ക്യാമറ ചലിപ്പിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:എസ്.പി. വെങ്കിടേഷ് സംഗീതം നൽകിയ ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1992-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:സുകുമാരി അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജഗതി ശ്രീകുമാർ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] mu95zwjshv5pqk3klpvahs6pkgf26pc ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയിഡിന്റെ കൊലപാതകം 0 510320 4675142 4644608 2026-10-10T20:53:18Z CommonsDelinker 756 "Wandbild_Portrait_George_Floyd_von_Eme_Street_Art_im_Mauerpark_(Berlin).jpg" നീക്കം ചെയ്യുന്നു, [[c:User:Jameslwoodward|Jameslwoodward]] എന്ന കാര്യനിർവ്വാഹകൻ അത് കോമൺസിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. കാരണം: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files in 4675142 wikitext text/x-wiki {{PU|Killing of George Floyd}} {{featured}} {{Infobox event | title = ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയിഡിന്റെ കൊലപാതകം | image = | image_name = George Floyd Death.jpeg | image_size = 160px | caption = ഡാർനെല്ല ഫ്രേസിയർ എടുത്ത ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയിഡിന്റെ കൊലപാതക വീഡിയോയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ഫ്രെയിം | date = {{Start date and age|2020|05|25}} | time = 8:01–9:25 pm ([[Central Time Zone|CDT]])<ref>{{Cite web|url=https://www.fox9.com/news/timeline-death-of-george-floyd-reactions-and-protests|title=Timeline: Death of George Floyd, reactions and protests|date=May 27, 2020|website=Fox 9}}</ref> | place = [[മിന്നീപോളിസ്]], [[മിനസോട്ട]], [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | coordinates = {{Coord|44.9343|N|93.2624|W|type:event_region:US-MN|display=inline,title}} | also known as = | cause = | first reporter = | filmed by = ഡാർനെല്ല ഫ്രേസിയർ <ref name=FLDc1>{{cite news | title = 17-YEAR-OLD WHO RECORDED GEORGE FLOYD’S MURDER | url = https://thesource.com/2020/05/29/darnella-frazier-traumatized/| publisher = thesource.com | date = 2020-05-29| accessdate = 2020-05-31}}</ref> | participants = {{ubl|ഡെറെക് ഷോവിൻ, |ടൗ താവോ,|തോമസ് കെ. ലെയ്ൻ &|ജെ. അലക്സാണ്ടർ കുവെംഗ്}} | outcome = | reported injuries = | reported death(s) = 1 (ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയ്ഡ്) | burial = | inquiries = | inquest = | coroner = | suspects = | charges = | verdict = | convictions = | publication bans = | litigation = | awards = | website = | notes = [[File:Hennepin County Minnesota Incorporated and Unincorporated areas Minneapolis Highlighted.svg|220px]]<br />സംഭവം നടന്ന [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപോളിസി]]ന്റെ സ്ഥാനം.ഇത് [[ഹെന്നെപിൻ കൗണ്ടി]]യിലും മിനസോട്ട സംസ്ഥാനത്തുമാണ്. }} [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] [[ആഫ്രോ അമേരിക്കക്കാർ|കറുത്തവർഗ്ഗകാരനായിരുന്ന]] ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയ്ഡ്നെ വ്യാജ കറൻസി കൈവശം വച്ചെന്ന കുറ്റമാരോപിച്ച് പോലീസുകാർ കൊലപ്പെടുത്തിയ സംഭവമാണ് '''ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ കൊലപാതകം''' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{cite web |last1=Coleman |first1=Adam |title=Yates football program mourns death of George Floyd, gifted athlete and 'ultimate people person' |url=https://www.houstonchronicle.com/texas-sports-nation/highschool/article/George-Floyd-death-Yates-High-School-football-15298818.php |website=Texas Sports Nation |accessdate=May 28, 2020 |date=May 27, 2020}}</ref><ref>{{cite web |last1=Curto |first1=Justin |title=George Floyd Was a Houston Rapper Who Worked With DJ Screw |url=https://www.vulture.com/2020/05/george-floyd-houston-hip-hop-dj-screw.html |website=Vulture |accessdate=May 28, 2020 |date=May 27, 2020}}</ref><ref name=vhmnc1>{{cite news | title = പൊലീസിന്റെ കൊടുംക്രൂരത; കറുത്തവർഗക്കാരന് യുഎസിൽ ദാരുണാന്ത്യം | url = https://www.manoramaonline.com/news/world/2020/05/28/tragic-death-for-black-in-us.html| publisher = manoramaonline | date = 2020-05-28| accessdate = 2020-05-31}}</ref> 2020 മെയ് 25 ന് [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ‌ ഐക്യനാടുകളിലെ]] [[മിനസോട്ട|മിനസോട്ടയിലെ]] [[മിന്നീപോളിസ്|മിനിയാപോളിസ്]] നഗരത്തിൽ, [[വ്യവസായം|വ്യവസായിക]] കേന്ദ്രത്തിനു തെക്ക് വശത്തുള്ള അയൽ‌പ്രദേശമായ പൗഡർഹോൺ‌ എന്ന സ്ഥലത്താണ് ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ [[കൊലപാതകം]] നടന്നത്. ഡെറെക് ഷോവിൻ എന്ന കുറ്റാരോപിതനായ പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ഏകദേശം 8 മിനിറ്റ് 46 സെക്കൻഡ് സമയം{{notetag|പ്രാഥമിക പരാതിയിൽ സമയം 8 മിനിറ്റ് 46 സെക്കൻഡ് ആയിരുന്നു സമയം. പ്രതിഷേധക്കാരും മാധ്യമങ്ങളും ഉദ്ധരിച്ചിരുന്നതും ഇതേ സമയമായിരുന്നു. അഭിഭാഷകർ പിന്നീട് ഇത് 7 മിനിറ്റ് 46 സെക്കൻഡ് ആയി തിരുത്തി..<ref>{{cite news|title=Prosecutors say officer had knee on George Floyd’s neck for 7:46 rather than 8:46|date=June 18, 2020|newspaper=Los Angeles Times|agency=Associated Press|url=https://www.latimes.com/world-nation/story/2020-06-18/derek-chauvin-had-knee-george-floyd-neck-746-rather-than-846|accessdate=June 23, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200623084616/https://www.latimes.com/world-nation/story/2020-06-18/derek-chauvin-had-knee-george-floyd-neck-746-rather-than-846|archive-date=June 23, 2020|url-status=live}}</ref>}} ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ കഴുത്തിൽ മുട്ടുകുത്തി ശ്വാസം മുട്ടിച്ചപ്പോഴാണ് മരണം സംഭവിച്ചത്.<ref>{{cite web |last1=Silverman |first1=Hollie |title=Floyd was "non-responsive" for nearly 3 minutes before officer took knee off his neck, complaint says |url=https://www.cnn.com/us/live-news/george-floyd-protest-updates-05-28-20/h_d6de512e51a8858a57f93ffa732c2695 |website=[[CNN]] |date=May 29, 2020 |quote=Chauvin had his knee on Floyd's neck for 8 minutes and 46 seconds in total, and 2 minutes and 53 seconds after Floyd was unresponsive, the complaint said. |access-date=May 29, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200530030751/https://www.cnn.com/us/live-news/george-floyd-protest-updates-05-28-20/h_d6de512e51a8858a57f93ffa732c2695 |archive-date=May 30, 2020 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last1=Rumpf |first1=Sarah |title=Derek Chauvin Had Knee on George Floyd's Neck for Almost 3 Minutes AFTER Floyd Was Unresponsive: Officials |url=https://www.mediaite.com/uncategorized/officials-say-derek-chauvin-had-knee-on-george-floyds-neck-for-almost-3-minutes-after-floyd-was-unresponsive/ |website=[[Mediaite]] |language=en |date=May 29, 2020|quote=The defendant had his knee on Mr. Floyd’s neck for 8 minutes and 46 seconds in total. Two minutes and 53 seconds of this was after Mr. Floyd was non-responsive, concludes the complaint.}}</ref> ഇതിൽ 2 മിനിറ്റ് 53 സെക്കൻഡ് സമയം ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ പ്രതികരണശേഷി നഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നു<ref>{{cite web |last1=Varn |first1=Kathryn |title=Death of George Floyd draws quick condemnation from Tampa Bay's top cops |url=https://www.tampabay.com/news/crime/2020/05/28/death-of-george-floyd-draws-quick-condemnation-from-tampa-bays-top-cops/ |website=[[Tampa Bay Times]] |date=May 28, 2020 |quote=The video, recorded by a bystander, shows 46-year-old Floyd, who is black, face-down on the ground as a white officer kneeled on his neck.}}</ref><ref>{{cite web |last1=Brooks |first1=Jennifer |title=George Floyd and the city that killed him |url=https://www.startribune.com/brooks-george-floyd-and-the-city-that-killed-him/570818542/ |website=[[Star Tribune]] |date=May 28, 2020 |quote=Down the road, people were marching and mourning Floyd, whose irreplaceable life ended after an arrest face-down on the asphalt of E. 38th Street. |access-date=May 29, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200528113043/https://www.startribune.com/brooks-george-floyd-and-the-city-that-killed-him/570818542/ |archive-date=May 28, 2020 |url-status=live }}</ref>. ഇദ്ദേഹത്തിൻ്റെ [[മുഖം]] [[റോഡ്|റോഡിൽ]] ചേർന്നു കിടക്കുകയായിരുന്നു<ref name="WCCO2">{{cite news|last=Murphy|first=Esme|date=May 26, 2020|title='I Can't Breathe!': Video Of Fatal Arrest Shows Minneapolis Officer Kneeling On George Floyd's Neck For Several Minutes|work=[[KSTP-TV]]|url=https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/26/george-floyd-man-dies-after-being-arrested-by-minneapolis-police-fbi-called-to-investigate/|url-status=live|accessdate=May 26, 2020|quote=While lying facedown on the road, Floyd repeatedly groans and says he can't breathe.|archive-url=https://web.archive.org/web/20200526170730/https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/26/george-floyd-man-dies-after-being-arrested-by-minneapolis-police-fbi-called-to-investigate/|archive-date=May 26, 2020}}</ref>. "എനിക്ക് ശ്വാസം മുട്ടുന്നേ" എന്ന് ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയിഡ് പല തവണ യാചിച്ചിരുന്നു<ref name="WCCO1">{{cite news|last=Murphy|first=Esme|date=May 26, 2020|title='I Can't Breathe!': Video Of Fatal Arrest Shows Minneapolis Officer Kneeling On George Floyd's Neck For Several Minutes|work=[[KSTP-TV]]|url=https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/26/george-floyd-man-dies-after-being-arrested-by-minneapolis-police-fbi-called-to-investigate/|url-status=live|accessdate=May 26, 2020|quote=While lying facedown on the road, Floyd repeatedly groans and says he can't breathe.}}</ref>. തോമസ് കെ. ലെയ്ൻ, ടൗ താവോ, ജെ. അലക്സാണ്ടർ കുവെംഗ് എന്നിവരാണ് കുറ്റാരോപിതരായ മറ്റു പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ. ഇവർ ചേർന്നാണ് ഫ്ലോയിഡിനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തത്.<ref name="nyt5.29.20>{{cite news |title=Officer Charged With George Floyd's Death as Protests Flare |url=https://www.nytimes.com/aponline/2020/05/29/us/ap-us-minneapolis-police-death-protests.html |work=[[The New York Times]] |agency=Associated Press |date=May 29, 2020}}</ref> ഫ്ലോയിഡ് പിടിയിൽനിന്നു രക്ഷപ്പെട്ടു പോകാതെ ലെയ്ൻ കാലുകൾ അമർത്തിപ്പിടിച്ചപ്പോൾ മറ്റൊരു പോലീസുകാരനായ കുവെങ് ഫ്ലോയിഡിനെ തടഞ്ഞുനിർത്തി, അതേസമയം താവോ സമീപത്ത് ഇതെല്ലാം നോക്കി നിന്നു<ref name=FLD21>{{cite news | title = The white Minneapolis police officer who pressed his knee into George | url = https://www.nytimes.com/aponline/2020/05/29/us/ap-us-minneapolis-police-death-protests.html| publisher = The New york times | date = 2020-05-29| accessdate = 2020-05-31}}</ref>. ഷോവിനെയും [[കൊലപാതകം|കൊലപാതകത്തിൽ]] പരോക്ഷമായി പങ്കാളികളായ മറ്റ് മൂന്ന് ഉദ്യോഗസ്ഥരെയും പിറ്റേന്ന് ജോലിയിൽനിന്ന് പുറത്താക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name=FD21>{{cite news | title = Four Minneapolis police officers have been fired | url = https://www.fox9.com/news/4-minneapolis-police-officers-fired-following-death-of-george-floyd-in-police-custody| publisher = FOX9 | date = 2020-05-28| accessdate = 2020-05-31}}</ref> [[മിനസോട്ട|മിനസോട്ടയിലെ]] ഡൗൺ ടൗണിന് തെക്ക് അയൽ‌പ്രദേശമായ പൗഡർഹോൺ‌ എന്ന സ്ഥലത്ത് ഫ്ലോയിഡ് അറസ്റ്റുചെയ്യപ്പെടുന്നതിനിടെയാണ് സംഭവങ്ങളുടെ തുടക്കം.<ref>{{Cite news|last1=Furber|first1=Matt|last2=Burch|first2=Audra D. S.|last3=Robles|first3=Frances|date=May 29, 2020|title=George Floyd Worked With Officer Charged in His Death|language=en-US|work=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/2020/05/29/us/derek-chauvin-george-floyd-worked-together.html|access-date=May 30, 2020|issn=0362-4331|archive-url=https://web.archive.org/web/20200530004703/https://www.nytimes.com/2020/05/29/us/derek-chauvin-george-floyd-worked-together.html|archive-date=May 30, 2020|url-status=live}}</ref> ഇത് കാഴ്ചക്കാരുടെ [[സ്മാർട്ട് ഫോൺ|സ്മാർട്ട്‌ഫോണുകളിൽ]] പകർത്തപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>{{cite web|url=https://www.newshub.co.nz/home/world/2020/05/george-floyd-death-newly-emerged-surveillance-footage-shows-no-evidence-of-resistance.html|title=George Floyd death: Newly emerged surveillance footage shows no evidence of resistance|work=[[Newshub]]|access-date=May 30, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200530095542/https://www.newshub.co.nz/home/world/2020/05/george-floyd-death-newly-emerged-surveillance-footage-shows-no-evidence-of-resistance.html|archive-date=May 30, 2020|url-status=live}}</ref> ഒരു പലചരക്കുകടയിലെ ജീവനക്കാരൻ, ഫ്ലോയിഡ് ഉപയോഗിക്കാൻ ശ്രമിച്ച 20 ഡോളർ ബിൽ വ്യാജമാണെന്ന സംശയം പ്രകടിപ്പിച്ചതിന് ശേഷമാണ് അറസ്റ്റ് എന്നാണ് പോലീസിൻ്റെ വാദം. [[വാഹനം|വാഹനത്തിൽ]] നിന്ന് പുറത്തുകടക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടതിനെ തുടർന്ന് ഫ്ലോയ്ഡ് ശാരീരികമായി പ്രതിരോധിച്ചുവെന്ന് പോലീസ് ആരോപിച്ചു. എന്നാൽ ലഭ്യമായ വീഡിയോ റെക്കോർഡിംഗുകൾക്ക് കടക വിരുദ്ധമായിരുന്നു ഈ ആരോപണങ്ങൾ.<ref>{{cite web|url=https://www.cnn.com/2020/05/28/us/video-george-floyd-contradict-resist-trnd/index.html|title=Surveillance video does not support police claims that George Floyd resisted arrest|work=[[CNN]]|quote=Surveillance video from outside a Minneapolis restaurant appears to contradict police claims that George Floyd resisted arrest before an officer knelt on his neck.|access-date=May 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200528232542/https://www.cnn.com/2020/05/28/us/video-george-floyd-contradict-resist-trnd/index.html|archive-date=May 28, 2020|url-status=live}}</ref> ചെറുത്തപ്പോൾ നിലത്തുവീഴ്‌ത്തി ഡെറെക് ഷോവിൻ എന്ന പൊലീസുകാരൻ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കഴുത്തിൽ കാൽമുട്ടമർത്തുകയായിരുന്നു.<ref name="NYT20200529Furber">{{cite news |last1=Furber |first1=Matt |title=George Floyd worked with officer charged in his death |url=https://www.nytimes.com/2020/05/29/us/derek-chauvin-george-floyd-worked-together.html |accessdate=31 May 2020 |work=The New York Times|date=29 May 2020 |quote=Mr. Floyd did not voluntarily get in the car and struggled with the officers, intentionally falling down, saying he was not going in the car, and refusing to stand still, according to the charging document.}}</ref> [[അറസ്റ്റ്|അറസ്റ്റിൻ്റെ]] വീഡിയോ റെക്കോർഡിംഗുകളിൽ "എനിക്ക് ശ്വസിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല" എന്ന് ഫ്ലോയ്ഡ് ആവർത്തിച്ച് പറയുന്നത് കാണിക്കുന്നത് സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങളിലൂടെ വ്യാപകമായി പ്രചരിപ്പിക്കുകയും മാധ്യമങ്ങൾ ഇത് പ്രക്ഷേപണം നടത്തുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite news|last=Furber|first=Matt|last2=Burch|first2=Audra D. S.|last3=Robles|first3=Frances|date=2020-05-29|title=George Floyd Worked With Officer Charged in His Death|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2020/05/29/us/derek-chauvin-george-floyd-worked-together.html|access-date=2020-05-30|issn=0362-4331}}</ref><ref name="CNN20200529Ries">{{cite news |last1=Ries |first1=Brian |title=8 notable details in the criminal complaint against ex-Minneapolis Police Officer Derek Chauvin |url=https://www.cnn.com/2020/05/29/us/derek-chauvin-criminal-complaint-trnd/index.html |accessdate=31 May 2020 |publisher=CNN |date=29 May 2020 |quote="Officers Thomas Lane and J.A. Kueng arrived with their body worn cameras (BWCs) activated and running.... ...The officers made several attempts to get Mr. Floyd in the backseat of squad 320 from the driver's side. Mr. Floyd did not voluntarily get in the car and struggled with the officers by intentionally falling down, saying he was not going in the car, and refusing to stand still."}}</ref> ഷോവിനെയും സംഭവത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ട മറ്റ്‌ മൂന്ന്‌ പൊലീസുകാരെയും പിറ്റേ ദിവസംതന്നെ ജോലിയിൽനിന്ന് പുറത്താക്കി.<ref name=vh4s1>{{cite news | title = 4 Minneapolis police officers fired following death of George Floyd | url = https://www.fox9.com/news/4-minneapolis-police-officers-fired-following-death-of-george-floyd-in-police-custody | publisher = FOX9 | date = 2020-05-27| accessdate = 2020-05-31}}</ref> [[മിന്നീപോളിസ്]] പോലീസ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെൻ്റിൻ്റെ അഭ്യർത്ഥന മാനിച്ച് [[ഫെഡറൽ ബ്യൂറോ ഓഫ് ഇൻവെസ്റ്റിഗേഷൻ]] (എഫ്ബിഐ) സംഭവത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു ഫെഡറൽ പൗരാവകാശ അന്വേഷണം നടത്തുമെന്നു പ്രഖ്യാപിച്ചു. മിനസോട്ട ബ്യൂറോ ഓഫ് ക്രിമിനൽ അപ്രെഹെൻഷനും (ബിസിഎ) ചട്ടങ്ങളുടെ ലംഘനത്തെക്കുറിച്ചും അന്വേഷിക്കുന്നു.<ref name="KSTP1 ">{{cite news |title='This is the right call': Officers involved in fatal Minneapolis incident fired, mayor says |url=https://kstp.com/news/investigation-minnesota-bca-fbi-man-in-medical-distress-handcuffs-/5741256/ |accessdate=May 26, 2020 |work=[[KSTP-TV]] |date=May 26, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200527135038/https://kstp.com/news/investigation-minnesota-bca-fbi-man-in-medical-distress-handcuffs-/5741256/ |archive-date=May 27, 2020 |url-status=live }}</ref> മെയ് 29-ന്, [[ഹെന്നെപിൻ കൗണ്ടി|ഹെന്നേപിൻ കൗണ്ടി]] അറ്റോർണി മൈക്കൽ ഒ ഫ്രീമാൻ ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തിൽ മൂന്നാം ഡിഗ്രി കൊലപാതകം, രണ്ടാം ഡിഗ്രി നരഹത്യ എന്നിവ ചുമത്തി ഷോവിനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തിൽ മൂന്ന് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെയും കുറ്റം ചുമത്തുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതായി ഫ്രീമാൻ പറഞ്ഞു.<ref>{{cite web|url=https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/29/derek-chauvin-arrested-george-floyd-death-minneapolis-police-officer/|title=Former MPD Officer Derek Chauvin In Custody, Charged With Murder In George Floyd's Death|date=May 29, 2020|publisher=WCCO News 4 Minnesota|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200529173202/https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/29/derek-chauvin-arrested-george-floyd-death-minneapolis-police-officer/|archive-date=May 29, 2020|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.boston.com/news/national-news-2/2020/05/29/minneapolis-police-officer-derek-chauvin-arrested-george-floyd|title=Fired Minneapolis police officer Derek Chauvin, who knelt on George Floyd's neck, arrested|date=May 29, 2020|author=The AP|publisher=Boston.com|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200530095544/https://www.boston.com/news/national-news-2/2020/05/29/minneapolis-police-officer-derek-chauvin-arrested-george-floyd|archive-date=May 30, 2020|url-status=live}}</ref> മെയ് 26-ന്, ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണശേഷം, [[സെൻറ് പോൾ, മിന്നസോട്ട|മിന്നീപോളിസ്-സെൻ്റ്]] പോൾ പ്രദേശത്ത് നടന്ന പ്രകടനങ്ങളും പ്രതിഷേധങ്ങളും തുടക്കത്തിൽ സമാധാനപരമായിരുന്നു. എന്നാൽ പ്രതിഷേധക്കാർ പരിസരത്തെ കെട്ടിടങ്ങളുടെ ജനാലകൾ തകർത്തതും രണ്ട് സ്റ്റോറുകൾക്ക് തീയിട്ടതും നിരവധി സ്റ്റോറുകൾ കൊള്ളയടിക്കുകയും കേടുപാടുകൾ വരുത്തുകയും ചെയ്‌തോടെ പ്രക്ഷോഭം പിന്നീട് അക്രമാസക്തമായി.<ref name="ABC7">{{Cite web|title=Violent protests rock Minneapolis for 2nd straight night over in-custody death|url=https://abc7.com/6216662/|last=AP|date=May 28, 2020|website=[[KABC-TV]]|language=en|access-date=May 28, 2020|archive-date=2020-06-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20200601144050/https://abc7.com/minneapolis-police-station-torched-amid-george-floyd-protest/6218926//|url-status=dead}}</ref> ഇതിനിടെ ചില പ്രകടനക്കാർ പൊലീസുമായി ഏറ്റുമുട്ടിയതോടെ പോലീസ് [[കണ്ണീർ വാതകം|കണ്ണീർ വാതകവും]] റബ്ബർ ബുള്ളറ്റും പ്രയോഗിച്ചു.<ref>{{cite web |last1=Jimenez |first1=Omar |last2=Chavez |first2=Nicole |last3=Hanna |first3=Jason |title=As heated protests over George Floyd's death continue, Minnesota governor warns of 'extremely dangerous situation' |url=https://www.cnn.com/2020/05/27/us/minneapolis-protests-george-floyd/index.html |website=CNN |date=May 28, 2020 |access-date=May 28, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200528033353/https://www.cnn.com/2020/05/27/us/minneapolis-protests-george-floyd/index.html |archive-date=May 28, 2020 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |last1=DeMarche |first1=Edmund |title=Deadly shooting near George Floyd protest as looting, arson grip Minneapolis |url=https://www.foxnews.com/us/armed-citizens-guard-stores-amid-looting-in-minneapolis-report |quote=Some protesters skirmished with officers, who fired rubber bullets and tear gas in a repeat of Tuesday night's confrontation. |website=Fox News |date=May 28, 2020 |access-date=May 28, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200528110043/https://www.foxnews.com/us/armed-citizens-guard-stores-amid-looting-in-minneapolis-report |archive-date=May 28, 2020 |url-status=live }}</ref> പ്രാഥമിക [[പോസ്റ്റ്മോർട്ടം|പോസ്റ്റ്‌മോർട്ടം]] റിപ്പോർട്ടിൽ ഫ്ലോയ്ഡ് കഴുത്തിലെ ഞരമ്പുകളിൽ ഏറ്റ ആഘാതം കൊണ്ടോ അല്ലെങ്കിൽ [[ഹൃദയാഘാതം]] മൂലമോ ആകാം മരിച്ചതെന്ന സൂചനകളൊന്നുംതന്നെ കണ്ടെത്തിയില്ല, എന്നാൽ പോലീസ് പ്രതിബന്ധിച്ചു നിർത്തിയതും കൂടാതെ, കൊറോണറി ആർട്ടറി രോഗം, [[രക്താതിമർദ്ദം]] എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ആരോഗ്യസ്ഥിതികൾ, ശരീരത്തിലെ ഏതെങ്കിലും ലഹരിവസ്തുക്കൾ, എന്നിവയുടെ സംയോജിത ഫലങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ മരണത്തിന് കാരണമായിരിക്കാം എന്നും പ്രാഥമിക റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു.<ref>{{Cite web|title=STATEMENT OF PROBABLE CAUSE attached to MN v. Chauvin Complaint|url=https://assets.documentcloud.org/documents/6933246/Derek-Chauvin-Complaint.pdf|last=|first=|date=29 May 2020|website=|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=30 May 2020}}</ref> ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ കുടുംബം സ്വതന്ത്ര പോസ്റ്റ്‌മോർട്ടത്തിന് അഭ്യർത്ഥിച്ചതായി ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ കുടുംബ അഭിഭാഷകർ അറിയിച്ചു.<ref name=vh42s1>{{cite news | title = Independent autopsy requested for George Floyd | url = https://abcnews.go.com/US/independent-autopsy-requested-george-floyd/story?id=70954754 | publisher = ABCNEWS | date = 2020-05-30| accessdate = 2020-05-31}}</ref> ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തെ 2014 ലെ എറിക് ഗാർണറുടെ മരണവുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്താവുന്നതാണ്. നിരായുധനായ കറുത്ത മനുഷ്യനായ ഗാർനർ, സ്റ്റാറ്റൻ ഐലൻഡിൽ അറസ്റ്റുചെയ്യുന്നതിനിടെ ന്യൂയോർക്ക് പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ചോക്ഹോൾഡിൽ (''ശ്വാസം മുട്ടിക്കുന്ന വിധത്തിൽ ഒരാളുടെ കഴുത്ത് കൈകൊണ്ടു ചുറ്റിപ്പിടിക്കൽ'') വച്ചതിന് ശേഷം "എനിക്ക് ശ്വസിക്കാൻ കഴിയില്ല" എന്ന് പതിനൊന്ന് തവണ ആവർത്തിച്ചിരുന്നു.<ref>{{Cite web|title=Mayor makes emotional call for peace after violent protests: "I believe in Minneapolis"|url=https://www.cbsnews.com/news/minneapolis-george-floyd-protests-mayor-jacob-frey-peace/|website=www.cbsnews.com|language=en-US|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200529064054/https://www.cbsnews.com/news/minneapolis-george-floyd-protests-mayor-jacob-frey-peace/|archive-date=May 29, 2020|url-status=live}}</ref> ഷോവിൻ്റെ വിചാരണ 2021 മാർച്ച് 8 ന് ആരംഭിച്ച് 2021 ഏപ്രിൽ 20 ന് സമാപിച്ചു.<ref name=XiongJanuary13th>{{Cite news |last=Xiong |first=Chao |date=January 13, 2021 |title=Derek Chauvin will be tried separately in death of George Floyd |work=Star Tribune |url=https://www.startribune.com/derek-chauvin-will-be-tried-separately-in-death-of-george-floyd/600009598/ |url-status=live |access-date= |archive-date=February 2, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210202221914/https://www.startribune.com/derek-chauvin-will-be-tried-separately-in-death-of-george-floyd/600009598/ }}</ref> കൊലപാതകമടക്കം പ്രതിക്കെതിരെ ചുമത്തിയ മൂന്ന് കുറ്റങ്ങളും കോടതി ശെരിവെച്ചു.<ref>{{Cite web|last=CNN|first=Mike Hayes, Melissa Macaya, Meg Wagner and Veronica Rocha|date=April 20, 2021|title=Derek Chauvin guilty in death of George Floyd: Live updates|url=https://www.cnn.com/us/live-news/derek-chauvin-trial-04-20-21/index.html|access-date=April 20, 2021|website=CNN|language=en}}</ref> മറ്റ് മൂന്ന് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ വിചാരണ 2021 ഓഗസ്റ്റ് 23 ന് ആരംഭിക്കും.<ref name="XiongJanuary13th"/> ==ഉൾപ്പെട്ട ആളുകൾ== ===ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയ്ഡ്=== [[File:George_Floyd_self.jpeg|thumb|upright=0.8|ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയ്ഡ് 2016-ൽ ]] [[File:Derek Chauvin in police custody.jpg|thumb|upright=0.8|ഡെറക് ഷോവിൻ പോലീസ് കസ്റ്റഡിയിൽ ]] [[വടക്കൻ കരോലിന|നോർത്ത് കരോലിനയിലെ]] [[ഫയറ്റെവില്ലെ|ഫയെറ്റെവില്ലെയിൽ]] ജനിച്ച് [[ടെക്സസ്|ടെക്സസിലെ]] [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ (ടെക്സസ്)|ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ]] വളർന്ന 46 കാരനായ [[ആഫ്രോ അമേരിക്കക്കാർ|ആഫ്രിക്കൻ-അമേരിക്കൻ]]<ref>{{cite web |last1=Coleman |first1=Adam |title=Yates football program mourns death of George Floyd, gifted athlete and 'ultimate people person' |url=https://www.houstonchronicle.com/texas-sports-nation/highschool/article/George-Floyd-death-Yates-High-School-football-15298818.php |website=Texas Sports Nation |accessdate=May 28, 2020 |date=May 27, 2020}}</ref> വ്യക്തിയായിരുന്നു '''ജോർജ്ജ് പെറി ഫ്ലോയ്ഡ്'''.<ref name=v42s1>{{cite news | title = In Houston, friends and family mourn 'gentle giant' George Floyd amid calls for murder charges for cops | url = https://www.houstonchronicle.com/news/houston-texas/houston/article/george-floyd-family-police-video-death-minneapolis-15298275.php| publisher = houstonchronicle | date = 2020-05-27| accessdate = 2020-05-31}}</ref> യേറ്റ്സ് ഹൈസ്കൂളിലായിരുന്നു ഫ്ലോയിഡിൻറെ പഠനം. സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസകാലം മുതൽക്കുതന്നെ ഒരു മികച്ച കായികതാരവും [[നൃത്തം|നർത്തകനുമായിരുന്നു]] ഫ്ലോയ്ഡ്. യേറ്റ്സ് ഹൈസ്കൂളിലെ [[ബാസ്ക്കറ്റ്ബോൾ]], [[ഫുട്ബോൾ]] ടീമുകളിൽ അംഗമായിരുന്നു.<ref name=":7">{{Cite web|title=In Houston, friends and family mourn 'gentle giant' George Floyd amid calls for murder charges for cops|url=https://www.houstonchronicle.com/news/houston-texas/houston/article/george-floyd-family-police-video-death-minneapolis-15298275.php|last=Gill|first=Julian|date=May 27, 2020|website=Houston Chronicle|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200528225706/https://www.houstonchronicle.com/news/houston-texas/houston/article/george-floyd-family-police-video-death-minneapolis-15298275.php|archive-date=May 28, 2020|access-date=May 29, 2020}}</ref> [[സൗത്ത് ഫ്ലോറിഡ]] കമ്യൂണിറ്റി കോളജിൻറെ [[ബാസ്ക്കറ്റ്ബോൾ|ബാസ്കറ്റ്ബാൾ]] ടീമിലെ സ്ഥിരം അംഗമായി.എന്നാൽ, പഠനം തുടരാൻ കഴിയാതെ ഫ്ലോയിഡ് ഹൂസ്റ്റണിലെ വീട്ടിലേക്ക് തന്നെ മടങ്ങി. പിന്നീട് ഹിപ്-ഹോപ്പ് ഗ്രൂപ്പായ സ്ക്രൂഡ് അപ്പ് ക്ലിക്കിൽ അംഗമായി.<ref>{{cite news |last1=Julian |first1=Gill |title=Before dying in Minneapolis police custody, George Floyd grew up in Houston's Third Ward |url=https://www.chron.com/news/houston-texas/houston/article/George-Floyd-police-brutality-minneapolis-dead-vid-15296192.php |accessdate=May 30, 2020 |work=[[Houston Chronicle]] |date=May 27, 2020}}</ref> 2014 ൽ ഫ്ലോയ്ഡ് [[മിനസോട്ട|മിനസോട്ടയിലേക്ക്]] താമസം മാറി.<ref name = "AJC">{{cite news|url=https://www.ajc.com/news/victim-police-encounter-had-started-new-life-minnesota/rMmT2wipeQFNnsypmh6oBL/|title=Floyd's brother tearfully asked for justice and peace following the 46-year-old bouncer's death Thursday|last=Toone|first=Stephanie|date=May 29, 2020|work=Associated Press|publisher=Atlanta Journal-Constitution|accessdate=May 30, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200528221125/https://www.ajc.com/news/victim-police-encounter-had-started-new-life-minnesota/rMmT2wipeQFNnsypmh6oBL/|archive-date=May 28, 2020|url-status=live}}</ref> സെൻ്റ് ലൂയിസ് പാർക്കിൽ താമസിച്ച അദ്ദേഹം അടുത്തുള്ള [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപോളിസിൽ]] [[റെസ്റ്റോറൻറ്‌|റെസ്റ്റോറൻ്റ്]] സുരക്ഷാ ജീവനക്കാരനായും [[ട്രക്ക്]] ഡ്രൈവറായും അഞ്ച് വർഷം ജോലി ചെയ്തു.<ref>{{cite news |last1=Walsh |first1=Paul |title=Man who died in police incident was good friend and like family to his boss, others |url=https://www.startribune.com/boss-remembers-man-who-died-as-a-good-friend-person-and-a-good-tenant/570775702/ |accessdate=May 26, 2020 |work=[[Star Tribune]] |date=May 26, 2020 |archive-date=2020-05-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200530135054/https://www.startribune.com/boss-remembers-george-floyd-as-a-good-friend-person-and-a-good-tenant/570775702// |url-status=dead }}</ref> മരണ സമയത്ത്, [[കോവിഡ് 19|കോവിഡ് -19 പാൻഡെമിക്]] കാരണം [[മിനസോട്ട|മിനസോട്ടയിലെ]] വീട്ടിൽത്തന്നെ തുടരാനുള്ള ഉത്തരവ് കാരണം ഫ്ലോയിഡിന് തൻ്റെ ജോലി നഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>{{cite web |last1=Richmond |first1=Todd |title=George Floyd had started a new life in Minnesota before he was killed by police |url=https://www.bostonglobe.com/2020/05/28/nation/george-floyd-had-started-new-life-minnesota-before-he-was-killed-by-police/ |website=Boston Globe |accessdate=May 28, 2020 |date=May 28, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200528200530/https://www.bostonglobe.com/2020/05/28/nation/george-floyd-had-started-new-life-minnesota-before-he-was-killed-by-police/ |archive-date=May 28, 2020 |url-status=live }}</ref> ഫ്ലോയിഡിന് ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ 6 വയസ്സും 22 വയസ്സും പ്രായമുള്ള രണ്ട് പെൺമക്കളുമുണ്ട്.<ref>{{cite web |last1=Palladino |first1=Christina |title=Who was George Floyd? Family, friends, coworkers remember 'loving spirit' |url=https://www.fox9.com/news/who-was-george-floyd-family-friends-coworkers-remember-loving-spirit |website=FOX 9 |accessdate=May 28, 2020 |date=May 28, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200528191840/https://www.fox9.com/news/who-was-george-floyd-family-friends-coworkers-remember-loving-spirit |archive-date=May 28, 2020 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|title=George Floyd remembered as 'gentle giant' as family calls his death 'murder'|url=https://www.usatoday.com/story/news/2020/05/28/george-floyd-remembered-gentle-giant-family-calls-death-murder/5265668002/|last2=Davis|first1=Nicquel Terry|last1=Ellis|first2=Tyler J.|website=[[USA Today]]|language=en-US|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200530135056/https://www.usatoday.com/story/news/2020/05/28/george-floyd-remembered-gentle-giant-family-calls-death-murder/5265668002/|archive-date=May 30, 2020|url-status=live}}</ref> ===പോലീസ്‌ ഉദ്യോഗസ്ഥർ=== '''ഡെറെക് മൈക്കിൾ ഷോവിൻ''', 44 കാരനായ വെള്ളക്കാരൻ (ജനനം: മാർച്ച് 19, 1976) 2001 മുതൽ [[മിന്നീപോളിസ്]] പോലീസ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെൻ്റിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്നു.<ref name=":1">{{Cite news|last=Mannix|first=Andy|date=May 26, 2020|title=What we know about Derek Chauvin and Tou Thao, two of the officers caught on tape in the death of George Floyd|work=[[Star Tribune]]|url=https://www.startribune.com/what-we-know-about-derek-chauvin-and-tou-thao-two-of-the-officers-caught-on-tape-in-the-death-of-george-floyd/570777632/|url-status=live|access-date=May 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200527041830/https://www.startribune.com/what-we-know-about-derek-chauvin-and-tou-thao-two-of-the-officers-caught-on-tape-in-the-death-of-george-floyd/570777632/|archive-date=May 27, 2020}}</ref> ഷോവിന് രണ്ട് ഔദ്യോഗിക ശാസനാ കത്തുകളും അച്ചടക്ക നടപടികളുൾപ്പെടെ ഔദ്യോഗിക രേഖയിൽ 18 പരാതികളും ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref name="WSJMay28">{{Cite news|last=Barrett|first=Erin Ailworth, Ben Kesling, Sadie Gurman and Joe|date=May 28, 2020|title=Justice Department Says George Floyd's Death a Priority|language=en-US|newspaper=[[Wall Street Journal]]|url=https://www.wsj.com/articles/minneapolis-protests-over-george-floyd-death-escalate-and-spread-11590676810|access-date=May 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200528154738/https://www.wsj.com/articles/minneapolis-protests-over-george-floyd-death-escalate-and-spread-11590676810|archive-date=May 28, 2020|url-status=live}}</ref> മൂന്ന് പോലീസ് വെടിവയ്പുകളിൽ ഇയാൾ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്, അതിലൊന്ന് മാരകമായിരുന്നു.<ref name=":1" /><ref name="OfficerHistories">{{cite news |last=Scher |first=Isaac |title=The police officer who knelt on George Floyd's neck has been involved in shootings and was the subject of 10 different complaints |date=May 27, 2020 |work=Insider |url=https://www.insider.com/derek-chauvin-police-history-shootings-violence-george-floyd-2020-5 |access-date=May 27, 2020}}</ref><ref>{{Cite news|last=Melendez|first=Pilar|date=May 28, 2020|title=Minneapolis Man: Cop Who Kneeled on George Floyd 'Tried to Kill Me' in 2008|language=en|work=The Daily Beast|url=https://www.thedailybeast.com/minneapolis-man-alleges-derek-chauvin-tried-to-kill-him-before-he-kneeled-on-george-floyd|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200528235057/https://www.thedailybeast.com/minneapolis-man-alleges-derek-chauvin-tried-to-kill-him-before-he-kneeled-on-george-floyd|archive-date=May 28, 2020|url-status=live}}</ref> മുൻ ക്ലബ് ഉടമ മായ സാൻ്റാമരിയയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ലാറ്റിൻ നിശാക്ലബ്ബായ എൽ ന്യൂവോ റോഡിയോയിൽ ഫ്ലോയിഡും ഷോവിനും സുരക്ഷാ ഗാർഡുകളായി മാറിമാറി ജോലി ചെയ്തിരുന്നു. ഷോവിൻ 17 വർഷത്തോളം അവിടെ ജോലി ചെയ്തിട്ടുണ്ടെന്നും ഫ്ലോയിഡ് പന്ത്രണ്ടോളം പരിപാടികളിൽ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും അവർ പറഞ്ഞു. അവർ പരസ്പരം അറിയുമോയെന്ന് വ്യക്തമല്ലെന്നും താൻ അങ്ങനെ വിശ്വസിക്കുന്നില്ലെന്നും അവർ കൂട്ടിച്ചേർത്തു.<ref name="nuevo">{{cite news |accessdate=May 29, 2020 |url=https://kstp.com/news/george-floyd-fired-officer-overlapped-security-shifts-at-south-minneapolis-club-may-28-2020/5743990/ |title=George Floyd, fired officer overlapped security shifts at south Minneapolis club |work=KSTP.com/ABC 5 Eyewitness News |location=Minneapolis, MN |date=May 28, 2020 |author=Lastra, Ana and Rasmussen, Eric |archive-url=https://web.archive.org/web/20200529005628/https://kstp.com/news/george-floyd-fired-officer-overlapped-security-shifts-at-south-minneapolis-club-may-28-2020/5743990/ |archive-date=May 29, 2020 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://apnews.com/af48a809881976ddd3bf6dbb225eb538|title=The Latest: Attorneys seek outside probe of Floyd's death|date=May 29, 2020|website=AP NEWS|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200529165026/https://apnews.com/af48a809881976ddd3bf6dbb225eb538|archive-date=May 29, 2020|url-status=live}}</ref> ക്ലബ്ബിലെ ലാറ്റിനോ സ്ഥിര ഇടപാടുകാരുമായി ഷോവിൻ നന്നായി ഇടപഴകുമായിരുന്നുവെന്നും എന്നാൽ അക്രമാസക്തരായ ഉപഭോക്താക്കളോടുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പെരുമാറ്റം, “[[ആഫ്രോ അമേരിക്കക്കാർ|ആഫ്രിക്കൻ അമേരിക്കൻ]]” എന്നാണ് അവർ വിശേഷിപ്പിച്ചത്, പല രാത്രികളിൽ അവളെ ഷോവിനോട് സംസാരിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു എന്നും സാൻ്റാമരിയ പറയുന്നു.<ref>{{cite news|url=https://apnews.com/69beaad97dcea2dce6c2184e0f5b5e4e|title=Charged Minn. cop used 'overkill' tactics as nightclub guard|author=Condon, Bernard|date=May 29, 2020|accessdate=May 29, 2020|publisher=Associated Press|archive-url=https://web.archive.org/web/20200530135058/https://apnews.com/69beaad97dcea2dce6c2184e0f5b5e4e|archive-date=May 30, 2020|url-status=live}}</ref> '''ടൗ താവോ''', 34 കാരനായ ഹോങ്കോങ്-അമേരിക്കൻ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ, 2009-ൽ പോലീസ് അക്കാദമിയിൽ ചേർന്നു.<ref>{{cite web |last1=Hirsi |first1=Ibrahim |title=As Asian Minnesotans call for justice for George Floyd, some feel targeted for officer Thao's role in death |url=https://sahanjournal.com/race/as-asian-minnesotans-call-for-justice-for-george-floyd-some-feel-targeted-for-officer-thaos-role-in-death/ |website=Sahan Journal |date=May 29, 2020 |access-date=May 30, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200530083503/https://sahanjournal.com/race/as-asian-minnesotans-call-for-justice-for-george-floyd-some-feel-targeted-for-officer-thaos-role-in-death/ |archive-date=May 30, 2020 |url-status=live }}</ref> രണ്ടുവർഷത്തേക്ക് ജോലിയിൽ നിന്ന് പിരിച്ചുവിട്ട ശേഷം 2012-ൽ [[മിന്നീപോളിസ്]] പോലീസിൽ ഒരു മുഴുവൻ സമയ സ്ഥാനത്തേക്ക് ഇദ്ദേഹം നിയമിക്കപ്പെട്ടു.<ref name=":1" /> 2017 ൽ, താവോ അമിതമായി ബലപ്രയോഗം നടത്തിയതിനുള്ള കേസിൽ ഒരു പ്രതിയായിരുന്നു. പിന്നീട് ഈ കേസ് 25,000 ഡോളറിന് കോടതിക്ക് പുറത്ത് തീർപ്പാക്കി.<ref name=":1" /> അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന മറ്റ് രണ്ട് ഉദ്യോഗസ്ഥർ '''തോമസ് ലെയ്ൻ''', 34 വയസ്സ് & '''ജെ. അലക്സാണ്ടർ കുവെംഗ്''', 26 വയസ്സ്, 2019 ഓഗസ്റ്റിൽ നിയമപാലകരായി അനുമതി നേടിയവരാണ്.<ref>{{cite web|url=https://www.washingtonpost.com/nation/2020/05/27/george-floyd-minneapolis-reaction/|title=George Floyd death: Minneapolis Mayor Jacob Frey says officer should be charged|last1=Chiu|first1=Allyson|last2=Shammas|first2=Brittany|date=May 27, 2020|work=[[The Washington Post]]|access-date=May 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200527164407/https://www.washingtonpost.com/nation/2020/05/27/george-floyd-minneapolis-reaction/|archive-date=May 27, 2020|url-status=live}}</ref> ഇരുവരുടെയും രേഖകളിൽ മുൻകാല പരാതികളൊന്നും തന്നെ ഇല്ല.<ref name="WSJMay28" /> ==അറസ്റ്റും മരണവും == [[File:Protesters along and around 38th Street in Minneapolis on Tuesday after the death of George Floyd in Minneapolis, Minnesota, 05.jpg|thumb|right|ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തിൻ്റെ പിറ്റേന്ന് മെയ് 26-ന് പ്രതിഷേധക്കാർ സൈറ്റിൽ ഒത്തുകൂടിയപ്പോൾ .<ref name="rain">{{cite news |author1=Staff |title=Tear gas, chaos, rain: Protests rage after man dies in Mpls. police custody |url=https://www.mprnews.org/story/2020/05/26/protesters-rally-to-call-for-justice-for-man-who-died-in-mpls-police-incident |accessdate=May 27, 2020 |work=[[MPR News]] |date=May 26, 2020}}</ref>|alt=A brick storefront with the words "CUP FOODS" in red. A crowd, some with signs including a "Black Lives Matter" sign, stand before it.]] [[File:Terrence Floyd, George Floyd's brother visits the location where his brother was killed, now a memorial, at Chicago Ave and E 38th St in Minneapolis, Minnesota - 49960683978.jpg|thumb|right|ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ സഹോദരൻ ടെറൻസ് ഫ്ലോയ്ഡ് ജൂൺ 1-ന് സഹോദരൻ കൊല്ലപ്പെട്ട സ്ഥലം സന്ദർശിക്കുന്നു|alt=]] ===പോലീസിൽ നിന്നും പാരാമെഡിക്കുകളിൽ നിന്നുമുള്ള പ്രാരംഭ പ്രസ്താവനകൾ=== ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തിലേക്ക് നയിച്ച സംഭവങ്ങളുടെ ശൃംഖല ആരംഭിച്ചത് മെയ് 25 ന് രാത്രി 8:00 മണിക്ക് ശേഷമാണ്. [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപൊളിസിലെ]] പൗഡർഹോൺ‌ പരിസരത്തുള്ള ഷിക്കാഗോ അവന്യൂ സൗത്തിൽ ഒരു "വ്യാജപ്രവൃത്തി നടക്കുന്നു" എന്ന് [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപൊളിസ്]] പോലീസ് വകുപ്പ് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് വിവരം ലഭിക്കുന്നു. ഡബ്ല്യു.സി.‌സി.‌ഒ-യുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഫ്ലോയ്ഡ്, അടുത്തുള്ള പലചരക്ക്കടയിൽ വ്യാജ കറൻസി നോട്ടുകൾ ഉപയോഗിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു എന്നാണ് സൂചന. കപ്പ് ഫുഡ്സിൻ്റെ സഹ ഉടമയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഫ്ലോയ്ഡ് [[സിഗററ്റ്|സിഗരറ്റ്]] വാങ്ങി പണം നൽകിയ സമയത്ത് ഫ്ലോയ്‍ഡ് നൽകിയ 20 ഡോളർ വ്യാജ നോട്ടാണോയെന്ന് കടയിലെ ജോലിക്കാരൻ സംശയം പ്രകടിപ്പിച്ചു{{NoteTag | ഉപഭോക്താക്കൾ ഞങ്ങൾക്ക് വ്യാജ നോട്ട് നൽകുമ്പോൾ അത് വ്യാജനാണെന്ന്പോലും ഞങൾ അറിയാറില്ല. സാധാരണയായി പോലീസിനെ വിളിക്കുന്നത് കുറ്റകൃത്യങ്ങളൊന്നും നടനട്ടല്ല പക്ഷെ അത് എവിടെ നിന്നാണ് വന്നതെന്ന് അറിയാൻ വേണ്ടിയാണ് എന്ന് സ്റ്റോർ ഉടമ പറയുന്നു.<ref>{{cite news |accessdate=June 9, 2020 |last=Chapman |first=Reg |url=https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/28/owner-of-cup-foods-where-police-first-encountered-george-floyd-calls-for-justice/ |url-status=live |title=Owner Of Cup Foods, Where Police First Encountered George Floyd, Calls For Justice |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200529090344/https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/28/owner-of-cup-foods-where-police-first-encountered-george-floyd-calls-for-justice/ |archivedate=May 29, 2020 |work=[[WCCO CBS Minnesota]] |date=May 28, 2020 }}</ref> }}. വാങ്ങിയ സിഗരറ്റ് കടയിലെ ജീവനക്കാരൻ തിരികെ ആവശ്യപ്പെട്ടപ്പോൾ ഫ്ലോയ്‍ഡ് അതിന് തയ്യാറാവുകയും ചെയ്തില്ല. തുടർന്ന് ജീവനക്കാർ 911 എന്ന നമ്പറിൽ വിളിച്ചു പരാതിപ്പെടുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite news |title=Minneapolis store owner explains why police were called on George Floyd |url=https://www.cnn.com/videos/us/2020/05/28/george-floyd-store-owner-staff-call-police-ctn-sot-vpx.cnn |accessdate=May 28, 2020 |work=[[CNN]] |quote=Cup Foods co-owner Mahmoud Abumayyaleh describes the moments that led to one of his employee's calling the police on George Floyd for alleged fraud. |archive-url=https://web.archive.org/web/20200528213213/https://www.cnn.com/videos/us/2020/05/28/george-floyd-store-owner-staff-call-police-ctn-sot-vpx.cnn |archive-date=May 28, 2020 |url-status=live }}</ref> പോലീസ് പ്രസ്താവനയിൽ ഫ്ലോയ്ഡ് തൊട്ടടുത്ത് പാർക്ക് ചെയ്തിരുന്ന കാറിൽ ഇരിക്കുകയായിരുന്നു എന്നും വാഹനത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തിറങ്ങാൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഉത്തരവിട്ടപ്പോൾ അദ്ദേഹം ശാരീരികമായി പ്രതിരോധിച്ചു എന്നും പറയുന്നു. മാത്രമല്ല, ഫ്ലോയ്‍ഡ് മദ്യപിച്ച്, സ്വയം നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥയിലായിരുന്നെന്നും അദ്ദേഹം ശാരീരികമായ തളർച്ച അനുഭവിച്ചിരുന്നു എന്നും റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു.<ref>{{cite news |accessdate=June 9, 2020 |last=Chapman |first=Reg |url=https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/28/owner-of-cup-foods-where-police-first-encountered-george-floyd-calls-for-justice/ |url-status=live |title=Owner Of Cup Foods, Where Police First Encountered George Floyd, Calls For Justice |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200529090344/https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/28/owner-of-cup-foods-where-police-first-encountered-george-floyd-calls-for-justice/ |archivedate=May 29, 2020 |work=[[WCCO CBS Minnesota]] |date=May 28, 2020 }}</ref> മണിക്കൂറുകൾക്ക് ശേഷം പുറത്തുവന്ന കാഴ്ചക്കാരൻ്റെ വീഡിയോ റെക്കോർഡിംഗ് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായതും ഈ അവകാശവാദങ്ങൾക്ക് കടകവിരുദ്ധവുമായിരുന്നു.<ref name=v42mrs1>{{cite news | title = Video shows Minneapolis cop with knee on neck of motionless, moaning man who later died | url = https://www.cbsnews.com/news/minneapolis-police-george-floyd-died-officer-kneeling-neck-arrest/| publisher = cbsnews | date = 2020-05-27| accessdate = 2020-05-31}}</ref> "ഒരു വെളുത്ത പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ഒരു കറുത്ത പ്രതിയുടെ കഴുത്തിൽ കാൽമുട്ടുകുത്തി അബോധാവസ്ഥയിൽ ആകുന്നതുവരെ അമർത്തിക്കൊണ്ടിരുന്നു". ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയ്ഡ് എന്ന മനുഷ്യൻ “എനിക്ക് ശ്വസിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല” എന്ന് വീണ്ടും വീണ്ടും യാചിക്കുന്നത് ഈ മൽപ്പിടുത്തത്തിലുടനീളം കേൾക്കാം.<ref name="WCCO1"/> [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപൊളിസ്]] പോലീസിൻ്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, “പ്രതിയെ കൈവിലങ്ങ്‌ അണിയിക്കാൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് കഴിഞ്ഞു, പക്ഷെ അദ്ദേഹത്തിന് വൈദ്യസഹായം ആവശ്യമുള്ളതായി കാണുന്നതിനാൽ [[ആംബുലൻസ്]] വിളിച്ചു.<ref>{{cite news |last1=Forliti |first1=Amy |last2=Long |first2=Colleen |title=Mayor: Officer who put knee on man's neck should be charged |url=https://apnews.com/5300d052a24cc050aabe9b370f865e56 |work=Associated Press |date=May 27, 2020 |access-date=May 27, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200527235657/https://apnews.com/5300d052a24cc050aabe9b370f865e56 |archive-date=May 27, 2020 |url-status=live }}</ref> അറസ്റ്റിൽ ആയുധങ്ങളൊന്നും ഉപയോഗിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപൊളിസ്]] പോലീസിൻ്റെ പ്രസ്താവനയിൽ പറയുന്നു. [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപൊളിസ്]] [[കേരള അഗ്നി രക്ഷാ സേവനം|അഗ്നിശമന]] വകുപ്പിൻ്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, പാരാമെഡിക്കുകൾ പ്രതികരണശേഷിയില്ലാത്ത, ചലനമറ്റ, [[നാഡീസ്പന്ദനം|നാഡീസ്‌പന്ദനം]] നിലച്ച ഫ്ലോയിഡിനെ സ്ഥാനത്ത് നിന്ന് മാറ്റി ചെസ്ററ് കംപ്രഷനുകളും മറ്റ് ജീവൻരക്ഷാ നടപടികളും ചെയ്യുകയായിരുന്നു.<ref>{{cite web |last1=French |first1=Laura |title=FD report: George Floyd was 'pulseless, unresponsive' in ambulance |url=https://www.ems1.com/fatal-incidents/articles/fd-report-george-floyd-was-pulseless-unresponsive-in-ambulance-uUIMB0r9yfmiVJVs/ |website=EMS1 |publisher=Lexipol |accessdate=May 29, 2020}}</ref> ചലനരഹിതനായ ഫ്ലോയിഡിനെ [[ഹെന്നെപിൻ കൗണ്ടി]] മെഡിക്കൽ സെൻ്ററിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. അവിടെവെച്ച് 9:25 ന് അദ്ദേഹം മരിച്ചതായി ആധികാരികമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite news |title=4 Minneapolis police officers terminated for involvement of George Floyd death |url=https://kbjr6.com/2020/05/26/4-minneapolis-police-officers-terminated-for-involvement-of-george-floyd-death/ |accessdate=May 26, 2020 |work=KBJR |date=May 26, 2020 |archive-date=2020-05-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200530144403/https://kbjr6.com/2020/05/26/4-minneapolis-police-officers-terminated-for-involvement-of-george-floyd-death/ |url-status=dead }}</ref><ref name="death">{{Cite web |lang=en-US |url=https://www.startribune.com/first-responders-worked-nearly-an-hour-to-save-floyd-before-he-was-pronounced-dead/570806682/ |title=George Floyd Showed No Signs of Life from Time EMS Arrived, Fire Department Report Says |last=Sawyer |first=Liz |date=May 28, 2020 |accessdate=May 29, 2020 |work=[[Minneapolis Star-Tribune]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20200528194002/https://www.startribune.com/first-responders-worked-nearly-an-hour-to-save-floyd-before-he-was-pronounced-dead/570806682/ |archive-date=May 28, 2020 |url-status=live }}</ref> ===കാഴ്ചക്കാരൻ റെക്കോർഡുചെയ്‌ത അറസ്റ്റിൻ്റെ വീഡിയോ=== അറസ്റ്റിൻ്റെ ഒരു ഭാഗം ഒരു കാഴ്ചക്കാരൻ റെക്കോർഡ് ചെയ്യുകയും [[ഫേസ്ബുക്ക്|ഫേസ്ബുക്ക് ലൈവിലേക്ക്]] സ്ട്രീം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു,<ref name=Dakss>{{cite news |last1=Dakss |first1=Brian |title=Video shows Minneapolis cop with knee on neck of motionless, moaning man who later died |url=https://www.cbsnews.com/news/minneapolis-police-fatal-arrest-officer-kneeling-neck-man-died/ |accessdate=May 26, 2020 |work=[[CBS News]] |date=May 26, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200526153154/https://www.cbsnews.com/news/minneapolis-police-fatal-arrest-officer-kneeling-neck-man-died/ |archive-date=May 26, 2020 |url-status=live }}</ref> പിന്നീട് ഇത് സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങളിലടക്കം വ്യാപകമായി പ്രചരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.<ref name=":3">{{cite news |last1=Jany |first1=Libor |title=Minneapolis police, protesters clash almost 24 hours after George Floyd's death in custody |url=https://www.startribune.com/mpls-police-marchers-clash-over-man-s-death-in-custody/570763352/ |accessdate=May 27, 2020 |work=Star Tribune |date=May 26, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200527024320/https://www.startribune.com/mpls-police-marchers-clash-over-man-s-death-in-custody/570763352/ |archive-date=May 27, 2020 |url-status=live }}</ref> വീഡിയോയിൽ അദ്ദേഹം നിലത്തു മുഖമടിച്ച് വീണ് കിടക്കുന്നതും പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായ ഷോവിൻ കൈ പോക്കറ്റിലാക്കി ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ കഴുത്തിന്മേൽ ഇടത് കാൽമുട്ടുകൊണ്ട് ബലമായി അമർത്തി നിൽക്കുന്നതു കാണാം.<ref name="McLaughlin">{{cite web|url=https://www.insider.com/use-of-force-experts-condemn-george-floyd-police-custody-death-2020-5|website=[[Insider Inc.|Insider]]|title=Use-of-force experts say George Floyd's arrest was 'horrific' and 'blatantly inconsistent with good police procedure'|first=Kelly|last=McLaughlin|date=May 29, 2020|accessdate=May 30, 2020}}</ref> പല പ്രാവശ്യവും അദ്ദേഹം തനിക്ക് ശ്വാസം മുട്ടുന്നുവെന്നുവെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടും ഉദ്യോഗസ്ഥൻ അനങ്ങിയില്ല. ശ്വാസോച്ഛ്വാസം നടത്താനുള്ള തൻ്റെ പ്രയാസത്തെക്കുറിച്ച്ഫ്ലോയിഡ് പോലീസിന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയപ്പോൾ പോലും ഷോവിൻ ഇടതുകൈ പോക്കറ്റിലിട്ട് ഒരു സാധാരണ മനോഭാവത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ വിശ്രമിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നതുപോലെ നിൽക്കുന്നതിനെ മുൻ പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഗുരുതരമായി വിമർശിച്ചിരുന്നു.<ref name="McLaughlin"/><ref>{{cite web|url=https://www.insidernj.com/officer-deserves-the-gas-chamber/|website=[[Insider NJ]]|title=Rice: Officer that Killed George Floyd Deserves the Gas Chamber|first=Max|last=Pizarro|date=May 28, 2020|accessdate=May 31, 2020}}</ref> വീഡിയോ ആരംഭിക്കുമ്പോൾ തന്നെ ഫ്ലോയിഡ് നെഞ്ച് നിലത്തു പതിച്ച് ഓഫീസർ ഷോവിൻ കഴുത്തിൽ മുട്ടുകുത്തി നിൽക്കുകയാണ്.<ref name=Hauser>{{cite news |last1=Hauser |first1=Christine |title=F.B.I. to Investigate Arrest of Black Man Who Died After Being Pinned by Officer |url=https://www.nytimes.com/2020/05/26/us/minneapolis-police-man-died.html |accessdate=May 26, 2020 |work=[[The New York Times]] |date=May 26, 2020 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200526143016/https://www.nytimes.com/2020/05/26/us/minneapolis-police-man-died.html |archivedate=May 26, 2020 |url-status=live }}</ref> ഏകദേശം ആറ് മിനിറ്റ് കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ഫ്ലോയിഡ് ചലനമറ്റു നിശബ്ദനായി, അപ്പോഴേക്കും ആംബുലൻസ് എത്തി,<ref name=Dakss/><ref name=atleastsevenminutes>{{cite news |last1=Montgomery |first1=Blake |title=Black Lives Matter Protests Over George Floyd's Death Spread Across the Country |url=https://www.thedailybeast.com/black-lives-matter-protests-over-george-floyds-death-spread-to-houston-chicago-los-angeles-memphis |accessdate=May 28, 2020 |work=[[The Daily Beast]] |date=May 27, 2020|quote=Floyd, 46, died after a white Minneapolis police officer, Derek Chauvin, kneeled on his neck for at least seven minutes while handcuffing him.}}</ref> അടിയന്തര മെഡിക്കൽ സേവനങ്ങൾ തുടങ്ങുന്നതുവരെ ഷോവിൻ ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ കഴുത്തിൽ നിന്ന് കാൽമുട്ട് ഉയർത്തുന്നില്ല. ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പൾസ് പരിശോധിക്കാൻ ഉദ്യോഗസ്ഥരോട് ആവശ്യപ്പെടുന്നത് ഈ വീഡിയോകളിൽ കാണാം, എന്നിട്ടും ഉദ്യോഗസ്ഥൻ പിന്മാറിയില്ല.<ref name=Ockerman>{{cite news |last1=Ockerman |first1=Emma |title=A Cop Kneeled on a Black Man's Neck Until He Said He Couldn't Breathe. He Died at the Hospital. |url=https://www.vice.com/en_us/article/akzggb/a-cop-kneeled-on-a-black-mans-neck-until-he-said-he-couldnt-breathe-he-died-at-the-hospital |accessdate=May 27, 2020 |work=[[Vice (website)|Vice]] |date=May 27, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200526211559/https://www.vice.com/en_us/article/akzggb/a-cop-kneeled-on-a-black-mans-neck-until-he-said-he-couldnt-breathe-he-died-at-the-hospital |archive-date=May 26, 2020 |url-status=live }}</ref> ഈ വീഡിയോയിൽ കാണുന്ന പ്രകാരം ഷോവിൻ കുറഞ്ഞത് ഏഴു മിനിറ്റെങ്കിലും ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ കഴുത്തിൽ മുട്ടുകുത്തിയിരുന്നു എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു.<ref name=atleastsevenminutes/> ==അനന്തരഫലങ്ങൾ== മെയ് 26 ന് [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപൊളിസ്]] പോലീസ് മേധാവി മെഡാരിയ അരഡോണ്ടോ കുറ്റാരോപിതരായ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ നിർബന്ധിത അവധിയിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>{{cite news |title=FBI investigates death of a black man in Minneapolis after video shows police officer kneeling on his neck |url=https://www.cnn.com/2020/05/26/us/minneapolis-police-encounter-death-trnd/index.html |accessdate=May 26, 2020 |work=CNN |date=May 26, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200526204258/https://www.cnn.com/2020/05/26/us/minneapolis-police-encounter-death-trnd/index.html |archive-date=May 26, 2020 |url-status=live }}</ref> പിന്നീട് അതെ ദിവസം നാല് ഉദ്യോഗസ്ഥരെയും പുറത്താക്കി.<ref name="4 officers fired">{{cite news |title=4 Minneapolis police officers fired following death of George Floyd in police custody |url=https://www.fox9.com/news/4-minneapolis-police-officers-fired-following-death-of-george-floyd-in-police-custody |accessdate=May 26, 2020 |work=FOX 9 |date=May 26, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200527135042/https://www.fox9.com/news/4-minneapolis-police-officers-fired-following-death-of-george-floyd-in-police-custody |archive-date=May 27, 2020 |url-status=live }}</ref> അന്ന് തന്നെ സംഭവം അവലോകനം ചെയ്യുന്നതായി [[ഫെഡറൽ ബ്യൂറോ ഓഫ് ഇൻവെസ്റ്റിഗേഷൻ|എഫ്.ബി.ഐ]] പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref name=42mrs1>{{cite news | title = The F.B.I. and Minnesota law enforcement authorities are investigating | url = https://www.nytimes.com/2020/05/26/us/minneapolis-police-man-died.html| publisher = nytimes | date = 2020-05-26| accessdate = 2020-05-31}}</ref> ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ [[വസ്ത്രം|വസ്ത്രത്തിൽ]] ഘടിപ്പിച്ചിട്ടുള്ള [[ഛായാഗ്രാഹി|ക്യാമറകളിൽ]] നിന്നുള്ള സംഭവദൃശ്യങ്ങൾ മിനസോട്ട ബ്യൂറോ ഓഫ് ക്രിമിനൽ അപ്രെഹെൻഷനിലേക്ക് മാറ്റി.<ref>{{cite news |title=Video shows officer kneeling on neck of black man who died |url=https://apnews.com/9157e1bdc0f99797bcdc25e6f243aa19 |accessdate=May 26, 2020 |work=Associated Press |date=May 26, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200526132006/https://apnews.com/9157e1bdc0f99797bcdc25e6f243aa19 |archive-date=May 26, 2020 |url-status=live }}</ref> സിവിൽ റൈറ്റ്സ് അറ്റോർണി ആയ ബെഞ്ചമിൻ ക്രമ്പ് ആണ് ഈ കേസിൽ ഫ്ലോയ്ഡിൻ്റെ കുടുംബത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്.<ref name=4rmrs1>{{cite news| title = Civil rights attorney representing family of Floyd| url = https://kstp.com/news/investigation-minnesota-bca-fbi-man-in-medical-distress-handcuffs-/5741256/| publisher = kstp.com| date = 2020-05-26| accessdate = 2020-05-31| archive-date = 2020-05-27| archive-url = https://web.archive.org/web/20200527135038/https://kstp.com/news/investigation-minnesota-bca-fbi-man-in-medical-distress-handcuffs-/5741256/| url-status = dead}}</ref> മെയ് 27 ന് ഷോവിനെ ലക്ഷ്യം വച്ചുള്ള തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ [[സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങൾ|സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ]] പ്രചരിക്കാൻ തുടങ്ങി.<ref name="USA-Today">{{cite news |url=https://www.usatoday.com/story/news/nation/2020/05/27/george-floyd-derek-chauvin-untrue-social-media-claims/5271890002/ |newspaper=[[USA Today]] |title=Man wearing 'Make Whites Great Again' hat in photo is not Minneapolis police officer |first=Ali |last=Swenson |date=May 27, 2020 |accessdate=May 28, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200528052719/https://www.usatoday.com/story/news/nation/2020/05/27/george-floyd-derek-chauvin-untrue-social-media-claims/5271890002/ |archive-date=May 28, 2020 |url-status=live }}</ref> ഷോവിൻ മെയ്ക്ക് വൈറ്റ്സ് ഗ്രേറ്റ് എഗെയ്ൻ തൊപ്പി ധരിച്ച ഫോട്ടോയും ഒരു രാഷ്ട്രീയ റാലിയിൽ പ്രസിഡൻ്റ് [[ഡോണൾഡ് ട്രംപ്|ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിനൊപ്പം]] സ്റ്റേജിലുണ്ടെന്നുമുള്ള വാദങ്ങളായിരുന്നു അതിൽ പ്രമുഖം.<ref name="AP-hat">{{cite news |url=https://apnews.com/afs:Content:8990430559 |publisher=[[Associated Press]] |title=Derek Chauvin, the Minneapolis officer at center of George Floyd's death, has become subject of false claims on social media |first=Ali |last=Swenson |date=May 27, 2020 |accessdate=May 28, 2020}}</ref> രണ്ട് വാർത്തളും വ്യാജമാണെന്നു പിന്നീട് തെളിഞ്ഞു.<ref name="AP-rally">{{cite news |url=https://apnews.com/afs:Content:8993962141 |publisher=[[Associated Press]] |title=Officer who kneeled on black man's neck was not onstage at Minneapolis Trump rally |first=Ali |last=Swenson |date=May 27, 2020 |accessdate=May 28, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200528204750/https://apnews.com/afs:Content:8993962141 |archive-date=May 28, 2020 |url-status=live }}</ref> മെയ് 28 ന് ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അന്വേഷണത്തിന് മുൻ‌ഗണന നൽകിയിട്ടുണ്ടെന്ന് [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] നീതിന്യായ വകുപ്പ്, [[ഫെഡറൽ ബ്യൂറോ ഓഫ് ഇൻവെസ്റ്റിഗേഷൻ|എഫ്.ബി.ഐ]]<nowiki/>യുമായി സംയുക്ത പ്രസ്താവന ഇറക്കി.<ref name=":2">{{Cite web|title=Investigation into George Floyd's Death A 'Top Priority' For Justice Department|url=https://www.npr.org/2020/05/28/863630502/investigation-into-george-floyds-death-a-top-priority-for-justice-department|website=NPR.org|language=en|access-date=May 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200528154807/https://www.npr.org/2020/05/28/863630502/investigation-into-george-floyds-death-a-top-priority-for-justice-department|archive-date=May 28, 2020|url-status=live}}</ref> പരിചയസമ്പന്നരായ പ്രോസിക്യൂട്ടർമാരെയും എഫ്.ബി.ഐ ക്രിമിനൽ ഇൻവെസ്റ്റിഗേറ്റർമാരെയും ഇക്കാര്യത്തിൽ നിയോഗിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും അന്വേഷണത്തിൻ്റെ അടുത്ത നടപടിക്രമങ്ങൾക്ക് രൂപം നൽകിയതായും അവർ പറഞ്ഞു. സമഗ്രമായ അന്വേഷണം ലഭ്യമായ എല്ലാ വിവരങ്ങളും സമാഹരിക്കുകയും സാക്ഷികളിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച തെളിവുകളും വിവരങ്ങളും വിശദമായി വിലയിരുത്തുകയും ചെയ്യും. ഫെഡറൽ നിയമത്തിൻ്റെ ലംഘനമാണെങ്കിൽ, ക്രിമിനൽ കുറ്റങ്ങൾ ചാർത്തുകയും ചെയ്യുമെന്നും പ്രസ്താവനയിൽ പറയുന്നു.<ref>{{Cite web|title=Joint Statement Of United States Attorney Erica MacDonald And FBI Special Agent in Charge Rainer Drolshagen|url=https://www.justice.gov/usao-mn/pr/joint-statement-united-states-attorney-erica-macdonald-and-fbi-special-agent-charge|date=May 28, 2020|website=www.justice.gov|language=en|access-date=May 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200529193754/https://www.justice.gov/usao-mn/pr/joint-statement-united-states-attorney-erica-macdonald-and-fbi-special-agent-charge|archive-date=May 29, 2020|url-status=live}}</ref> മെയ് 29 ന്, താവോ [[മിനസോട്ട|മിനസോട്ടയിൽ]] നിന്ന് പുറത്തുപോയതായും സുരക്ഷിതമായി മറ്റെവിടെയെങ്കിലും ആണെന്നും താവോയുടെ [[വക്കീൽ|അഭിഭാഷകനായ]] റോബർട്ട് പോൾ സ്ഥിരീകരിച്ചു, കൂടുതൽ പ്രതികരിക്കാൻ അദ്ദേഹം വിസമ്മതിച്ചു. ജെ. അലക്സാണ്ടർ കുവേങ് തൻ്റെ കുടുംബത്തോടൊപ്പം [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപൊളിസിൽ]] താമസിക്കുന്നതായി കരുതപ്പെട്ടിരുന്നപ്പോൾ, തോമസ് ലെയ്ൻ മെയ് 29 വരെ ഒരു അജ്ഞാത സ്ഥലത്തേക്ക് സ്ഥലം വിട്ടുപോയതായി ഒരു ബന്ധു പറഞ്ഞു.<ref name="lie_low">{{Cite news|last=Bjorhus|first=Jennifer|date=May 30, 2020|title=Derek Chauvin in custody; other officers lay low|work=[[Star Tribune]]|url=https://www.startribune.com/a-deeper-look-at-the-four-officers-fired-after-george-floyd-death/570885592/?refresh=true|url-status=dead|access-date=May 31, 2020|archive-date=2020-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20200603011800/https://www.startribune.com/a-deeper-look-at-the-four-officers-fired-after-george-floyd-death/570885592/?refresh=true}}</ref> ===കുറ്റാരോപണം=== മെയ് 29-2020,<ref>{{Cite web|url=https://www.nbcnews.com/news/us-news/minneapolis-police-officers-derek-chauvin-arrested-george-floyd-case-n1216011|title=Ex-officer who knelt on George Floyd's neck charged with murder|website=NBC News|accessdate=May 29, 2020}}</ref> ഒരു കറുത്ത പൗരൻറെ മരണത്തിൽ കുറ്റാരോപിതനായ [[മിനസോട്ട|മിനസോട്ടയിലെ]] ആദ്യത്തെ വെള്ളക്കാരനായ പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ, ഷോവിൻ, അറസ്റ്റിലായി.<ref>{{cite web|url=https://www.vox.com/2020/5/31/21276049/derek-chauvin-tou-thao-kueng-lane-officers-george-floyd-what-we-know|title=What we know about the officers involved in George Floyd’s death|accessdate=May 31, 2020|date=May 31, 2020|first=Catherine|last=Kim|website=[[Vox (website)|Vox]]}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.startribune.com/protests-build-anew-after-fired-officer-charged-jailed/570869672/|title=Ex-police officer Derek Chauvin charged with murder, manslaughter in George Floyd death|accessdate=May 31, 2020|date=May 30, 2020|work=[[Star Tribune]]|first1=Chao|first2=Paul|last1=Xiong|last2=Walsh|archive-date=2020-06-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20200601013442/https://www.startribune.com/protests-build-anew-after-fired-officer-charged-jailed/570869672/|url-status=dead}}</ref> [[ഹെന്നെപിൻ കൗണ്ടി|ഹെന്നേപിൻ കൗണ്ടി]] അറ്റോർണി മൈക്കൽ ഒ ഫ്രീമാൻ ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തിൽ മൂന്നാം ഡിഗ്രി കൊലപാതകം, രണ്ടാം ഡിഗ്രി [[നരഹത്യ]] എന്നിവയ്‌ക്കെതിരെ ഷോവിനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തിൽ മൂന്ന് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെയും കുറ്റം ചുമത്തുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതായി ഫ്രീമാൻ പറഞ്ഞു.<ref>{{cite web|url=https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/29/derek-chauvin-arrested-george-floyd-death-minneapolis-police-officer/|title=Former MPD Officer Derek Chauvin In Custody, Charged With Murder In George Floyd's Death|date=May 29, 2020|publisher=WCCO News 4 Minnesota|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200529173202/https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/29/derek-chauvin-arrested-george-floyd-death-minneapolis-police-officer/|archive-date=May 29, 2020|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.boston.com/news/national-news-2/2020/05/29/minneapolis-police-officer-derek-chauvin-arrested-george-floyd|title=Fired Minneapolis police officer Derek Chauvin, who knelt on George Floyd's neck, arrested|date=May 29, 2020|author=The AP|publisher=Boston.com|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200530095544/https://www.boston.com/news/national-news-2/2020/05/29/minneapolis-police-officer-derek-chauvin-arrested-george-floyd|archive-date=May 30, 2020|url-status=live}}</ref> കൊല്ലാനുള്ള ഉദ്ദേശമില്ലാതെ മറ്റൊരാളുടെ മരണത്തിനു കാരണമാകുക, മനുഷ്യജീവനെ പരിഗണിക്കാതെ സ്വന്തം അധപതിച്ച മനസ്സിനെ പ്രകടിപ്പിക്കുക എന്നൊക്കെയാണു മിനസോട്ട നിയമത്തിനു കീഴിൽ മൂന്നാം തരം കൊലപാതകത്തെ നിർവചിച്ചിരിക്കുന്നത്.<ref>{{cite web |author=<!-- no author given--> | title=What charges is former officer Derek Chauvin facing in the death of George Floyd? | website=FOX 9 Minneapolis-St. Paul | date=May 30, 2020 | url=https://www.fox9.com/news/what-charges-is-former-officer-derek-chauvin-facing-in-the-death-of-george-floyd | access-date=May 30, 2020}}</ref> കുറ്റവാളി ഗുരുതരമായ ഉപദ്രവത്തിനോ അപായപ്പെടുത്തുന്നതിനോ യുക്തിരഹിതമായ അപകടസാധ്യത സൃഷ്ടിച്ചു എന്നു പറയുമ്പോഴും, രണ്ടാംതരം [[നരഹത്യ]] മാരകമായ ഉദ്ദേശത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ല. ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ കുടുംബ [[വക്കീൽ|അഭിഭാഷകനായ]] ബെഞ്ചമിൻ ക്രമ്പ്, ഈ സംഭവത്തിൽ അപായപ്പെടുത്തണം എന്ന ഉദ്ദേശമുണ്ട് എന്ന് ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചു് ഷോവിന് ഒന്നാം തരം കുറ്റം ചുമത്തണം എന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>{{cite web | title=Ex-Minneapolis police officer Derek Chauvin charged with murder in George Floyd case | website=NBC News | date=May 29, 2020 | url=https://www.nbcnews.com/news/us-news/minneapolis-police-officers-derek-chauvin-arrested-george-floyd-case-n1216011 | access-date=May 30, 2020}}</ref> മെയ് 31-ന് ഗവർണർ ടിം വാൾസിൻ്റെ അഭ്യർത്ഥന മാനിച്ച് മിനസോട്ട അറ്റോർണി ജനറൽ കീത്ത് എലിസൺ കേസ് ഏറ്റെടുത്തു. ജൂൺ 3-ന് എലിസൺ ഷോവിനെതിരായ ആരോപണങ്ങളിൽ മനപ്പൂർവമല്ലാത്ത രണ്ടാം ഡിഗ്രി കൊലപാതകം ഉൾപ്പെടുത്തി ഭേദഗതി വരുത്തി. ഇതിൽ ഉൾപ്പെട്ട മറ്റ് മൂന്ന് ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കെതിരെ കുറ്റം ചെയ്യാൻ സഹായിക്കുകയും പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തതിന് രണ്ടാം ഡിഗ്രി കൊലപാതകുറ്റവും ചുമത്തി.<ref name = "Montemayor">{{cite news|url=https://www.startribune.com/ellison-will-charge-chauvin-with-2nd-degree-others-to-be-charged/570984872/|title=Attorney General Keith Ellison to elevate charges against officer who knelt on George Floyd's neck; also charging other 3 involved|last1=Montemayor|first1=Stephen|last2=Xiong|first2=Chao|date=June 3, 2020|work=Minnesota Star-Tribune|accessdate=3 June 2020|archive-date=2020-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20200603192044/https://www.startribune.com/ellison-will-charge-chauvin-with-2nd-degree-others-to-be-charged/570984872/|url-status=dead}}</ref><ref name="now2nd">{{cite web | title=George Floyd Death: Derek Chauvin’s Now Faces 2nd-Degree Unintentional Murder; 3 Other Officers Charged | website=CBS Minnesota | date=2020-06-03 | url=https://minnesota.cbslocal.com/2020/06/03/george-floyd-death-derek-chauvins-murder-charge-upgraded-to-2nd-degree-unintentional-murder-3-other-officers-charged/ | access-date=2020-06-03}}</ref>കുറ്റവാളി അവരുടെ ഇരയെ മനപ്പൂർവം കൊന്നുവെന്ന് അന്യായക്കാരന് തെളിയിക്കാൻ കഴിഞ്ഞാൽ രണ്ടാം ഡിഗ്രി കൊലപാതക കുറ്റത്തിന് കൂടുതൽ ഉയർന്ന ശിക്ഷയാണ് നൽകുക. ഷോവിനെതിരായ മനപ്പൂർവമല്ലാത്ത രണ്ടാം തരം കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് മിനസോട്ട ശിക്ഷാ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ പ്രകാരം 150 മാസത്തെ അനുമാന ശിക്ഷയാണ് ലഭിക്കുക.<ref name="Millhiser 2020">{{cite web | last=Millhiser | first=Ian | title=The 3 former officers who aided Derek Chauvin are charged in George Floyd’s killing | website=Vox | date=2020-06-03 | url=https://www.vox.com/2020/6/3/21279481/george-floyd-second-degree-murder-derek-chauvin-thao-kueng-lane | access-date=2020-06-03}}</ref><ref>[http://mn.gov/msgc-stat/documents/Guidelines/2019/StandardGrid.pdf "Sentencing Guidelines Grid"], ''Minnesota Standard Sentencing Guidelines''. Minnesota Sentencing Guidelines Commission, 2019.</ref> ഈ ഭേദഗതികൾ ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ കുടുംബവും അവരുടെ അഭിഭാഷകനും സ്വാഗതം ചെയ്തു, എന്നാൽ ഒന്നാം തരം കൊലപാതകക്കുറ്റം ചുമത്തണം എന്ന അവരുടെ മുമ്പത്തെ ആവശ്യം ആവർത്തിച്ചു.<ref>{{cite web | title=Ex-Minneapolis police officer Derek Chauvin charged with murder in George Floyd case | publisher=NBC News | date=May 29, 2020 | url=https://www.nbcnews.com/news/us-news/minneapolis-police-officers-derek-chauvin-arrested-george-floyd-case-n1216011 | access-date=May 30, 2020}}</ref> ===മൃതശരീരപരിശോധന=== ====ഹെന്നെപിൻ കൗണ്ടി മെഡിക്കൽ എക്‌സാമിനർ കണ്ടെത്തലുകൾ==== 2020 മെയ് 26 ന് [[ഹെന്നെപിൻ കൗണ്ടി|ഹെന്നപിൻ കൗണ്ടി]] മെഡിക്കൽ എക്‌സാമിനർ ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ പോസ്റ്റ്‌മോർട്ടം നടത്തി.<ref name=OckermanJune2>https://www.vice.com/en_in/article/y3zdyk/independent-autopsy-says-george-floyds-death-was-a-homicide-due-to-asphyxiation</ref> മെയ് 29-ന് ഷോവിനെതിരായ ക്രിമിനൽ പരാതി [[ഹെന്നെപിൻ കൗണ്ടി|ഹെന്നേപിൻ കൗണ്ടി]] അറ്റോർണി ഓഫീസ് പരസ്യമായി പുറത്തുവിട്ടു.<ref name=ries>https://edition.cnn.com/2020/05/29/us/derek-chauvin-criminal-complaint-trnd/index.html</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.nzherald.co.nz/world/news/article.cfm?c_id=2&objectid=12336344 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-06-02 |archive-date=2020-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200602125135/https://www.nzherald.co.nz/world/news/article.cfm?c_id=2&objectid=12336344 |url-status=dead }}</ref> [[ഹെന്നെപിൻ കൗണ്ടി|ഹെന്നേപിൻ കൗണ്ടി]] മെഡിക്കൽ എക്‌സാമിനറുടെ പൂർണ റിപ്പോർട്ട് ആ സമയത്ത് പുറത്തുവിട്ടിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ, പ്രാഥമിക കണ്ടെത്തലുകൾ ഉദ്ധരിച്ചു ക്രിമിനൽ പരാതി എടുത്തു.<ref name=ries/><ref name=OckermanJune2/><ref name=ries/> ഷോവിനിനെതിരായ ക്രിമിനൽ പരാതിയിൽ പറയുന്നത് പ്രകാരം ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ [[പോസ്റ്റ്മോർട്ടം|പോസ്റ്റ്‌മോർട്ടത്തിൽ]] [[ഹൃദയാഘാതം]], ശ്വാസംമുട്ടിയുള്ള മരണം അല്ലെങ്കിൽ രക്തധമനിയെ അമർത്തി ഏതെങ്കിലും ശരീരഭാഗത്തേക്കുള്ള രക്തപ്രവാഹം തടയുക എന്നിവ കൃത്യമായി നിർണ്ണയിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന പ്രത്യക്ഷമായ കണ്ടെത്തലുകളൊന്നും കണ്ടെത്തിയില്ല. കൂടാതെ ഫ്ലോയിഡിന് [[കൊറോണറി ആർട്ടറി ബൈപ്പാസ് ഗ്രാഫ്റ്റിങ്ങ്|കൊറോണറി ആർട്ടറി]] ([[ഹൃദയം|ഹൃദയത്തിന്‌]] [[രക്തം]] കൊടുക്കുന്ന [[ധമനികൾ|ധമനി]]) രോഗം, [[രക്താതിമർദ്ദം]] ഉൾപ്പെടെയുള്ള [[ഹൃദ്രോഗങ്ങൾ]] ഉണ്ടായിരുന്നു. കൂടാതെ ഫ്ലോയിഡിനെ പോലീസ് പ്രതിബന്ധിച്ചു നിർത്തിയതും ഒപ്പം അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ആരോഗ്യപരമായ അവസ്ഥകളും ശരീരത്തിൽ ഉണ്ടാകുവാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ഏതെങ്കിലും [[ലഹരിവസ്തുക്കൾ|ലഹരിവസ്തുക്കൾ]] തുടങ്ങിയവയുടെ സംയോജിത ഫലങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ മരണത്തിന് കാരണമായേക്കും എന്നും പ്രേതപരിശോധനയിൽ പറയുന്നുണ്ട്.<ref name = ChauvinCpl>[https://www.hennepinattorney.org/-/media/Attorney/Derek-Chauvin-Criminal-Complaint.pdf Complaint – ''State of Minnesota v. Derek Michael Chauvin''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200530173331/https://www.hennepinattorney.org/-/media/Attorney/Derek-Chauvin-Criminal-Complaint.pdf |date=2020-05-30 }}, Minnesota District Court, Fourth Judicial District, File No. 27-CR-20-12646. May 29, 2020.</ref><ref>{{Cite web|title=Read: Murder complaint tells what led to George Floyd's death|url=https://www.mercurynews.com/read-murder-complaint-details-george-floyds-last-minutes|last=|first=|date=May 29, 2020|website=The Mercury News|url-status=live|archive-url=|archive-date=}}</ref> ജൂൺ 1-ന് [[ഹെന്നെപിൻ കൗണ്ടി|ഹെന്നേപിൻ കൗണ്ടി]] മെഡിക്കൽ എക്‌സാമിനർ [[പോസ്റ്റ്മോർട്ടം|പോസ്റ്റ്‌മോർട്ടത്തിൻ്റെ]] അന്തിമ കണ്ടെത്തലുകളുടെ പത്രക്കുറിപ്പ് ഇറക്കി.<ref>{{cite news |last1=Brooks |first1=Brad |title=State, independent autopsies agree on homicide in George Floyd case, but clash on underlying cause |url=https://www.reuters.com/article/uk-minneapolis-police-autopsy-idUKKBN2383JU |accessdate=June 2, 2020 |agency=[[Reuters]] |date=June 2, 2020}}</ref> ഇത് ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തെ ഒരു [[നരഹത്യ|നരഹത്യയായി]] തരംതിരിച്ചു.<ref name=netau>{{Cite news|title=George Floyd death was homicide, says medical examiner's report|url=https://www.abc.net.au/news/2020-06-02/us-medical-examiner-declares-george-floyd-death-homicide/12310334|date=June 2, 2020|publisher=[[Australian Broadcasting Corporation]]}}</ref> നിയമപാലകർ ബലമായി പിടിച്ചുനിർത്തുന്നതിനിടയിൽ [[കാർഡിയോപൾമണറി ബൈപാസ്|കാർഡിയോപൾമോണറി അറസ്റ്റിനെ]] (പെട്ടെന്ന് ഹൃദയമിടിപ്പ് നിലയ്ക്കുന്ന അവസ്ഥ) തുടർന്നാണ് മരണം സംഭവിച്ചത്. നിയമപാലകർ ഫ്ലോയിഡിനെ കീഴ്‌പ്പെടുത്തുന്നതിന് ബലമായി പിടിച്ചുനിർത്തിയതും, കഴുത്ത് ഞെരുക്കിയമർത്തിയതും സ്ഥിതി കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കി.<ref>{{cite news |title=George Floyd death homicide, official post-mortem declares |url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-52886593 |accessdate=June 2, 2020 |work=[[BBC News]] |date=June 2, 2020}}</ref> ====സ്വതന്ത്ര മെഡിക്കൽ എക്സാമിനർ കണ്ടെത്തലുകൾ==== മെയ് 29-ന് ഈ കേസിൽ സ്വതന്ത്ര പരിശോധന നടത്താൻ എറിക് ഗാർഡറിൻ്റെ രണ്ടാമത്തെ പോസ്റ്റ്‌മോർട്ടം നടത്തിയ പാത്തോളജിസ്റ്റും മുൻ ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റി ചീഫ് മെഡിക്കൽ എക്‌സാമിനറുമായ മൈക്കൽ ബേഡനെ ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ കുടുംബം ഉൾപ്പെടുത്തി.<ref name=Fox-Autopsy>{{cite News|url=https://www.foxnews.com/us/george-floyd-family-enlists-dr-michael-baden-to-perform-second-autopsy|title=George Floyd family enlists Dr. Michael Baden to perform second autopsy|first=Samuel|last=Chamberlain|date=May 29, 2020|work=Fox News|access-date=May 30, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200530033431/https://www.foxnews.com/us/george-floyd-family-enlists-dr-michael-baden-to-perform-second-autopsy|archive-date=May 30, 2020|url-status=live}}</ref><ref name=CNN-Autopsy>{{cite news|url=https://www.cnn.com/us/live-news/george-floyd-protest-updates-05-28-20/h_d6de512e51a8858a57f93ffa732c2695|title=Floyd was "non-responsive" for nearly 3 minutes before officer took knee off his neck, complaint says|date=May 29, 2020|first=Hollie|last=Silverman|work=CNN|access-date=May 29, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200530030751/https://www.cnn.com/us/live-news/george-floyd-protest-updates-05-28-20/h_d6de512e51a8858a57f93ffa732c2695|archive-date=May 30, 2020|url-status=live}}</ref> മെയ് 30-ന് ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ കുടുംബ നിയമ സംഘം പോസ്റ്റ്‌മോർട്ടം നടത്താൻ ബാഡനെയും ഡോ. അലീഷ്യ വിൽ‌സനെയും നിയമിച്ചതായി സ്ഥിരീകരിച്ചു.<ref>{{cite news |title=George Floyd family's legal team hires independent medical examiner to conduct autopsy |url=https://kstp.com/news/george-floyd-family-legal-team-hires-independent-medical-examiner-to-conduct-autopsy/5745577/ |accessdate=June 2, 2020 |work=[[KTSP]] |date=May 30, 2020 |archive-date=2021-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210206170632/https://kstp.com/news/george-floyd-family-legal-team-hires-independent-medical-examiner-to-conduct-autopsy/5745577/ |url-status=dead }}</ref> മിഷിഗൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി മെഡിക്കൽ സ്കൂളിലെ പോസ്റ്റ്‌മോർട്ടം, ഫോറൻസിക് സേവനങ്ങളുടെ ഡയറക്ടറാണ് വിൽസൺ.<ref name=IvanPereira>{{Cite web|title=Independent autopsy finds George Floyd died of asphyxia|url=https://abcnews.go.com/US/independent-autopsy-george-floyd-findings-announced/story?id=70994827|last=Pereira|first=Ivan|website=ABC News|language=en|access-date=June 1, 2020|date=May 30, 2020}}</ref> മെയ് 31-ന് സ്വതന്ത്ര [[പോസ്റ്റ്മോർട്ടം|പോസ്റ്റ്‌മോർട്ടം]] നടത്തി.<ref>{{cite news |title=Family autopsy: Floyd asphyxiated by sustained pressure |url=https://kttc.com/2020/06/01/family-autopsy-floyd-asphyxiated-by-sustained-pressure/ |accessdate=June 2, 2020 |work=[[KTTC]] |date=June 1, 2020 |archive-date=2020-06-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200603071517/https://kttc.com/2020/06/01/family-autopsy-floyd-asphyxiated-by-sustained-pressure/ |url-status=dead }}</ref> ജൂൺ 1 ന് പുറത്തുവന്ന സ്വകാര്യ [[പോസ്റ്റ്മോർട്ടം|പോസ്റ്റ്‌മോർട്ടം]] റിപ്പോർട്ടിൽ, ഫ്ലോയിഡ് ശ്വാസംമുട്ടിയാണ് [https://en.wikipedia.org/wiki/Asphyxia#Smothering Mechanical asphyxia] (ഓക്സിജൻ്റെ അഭാവം) മരിച്ചതെന്നും മരണം ഒരു [[നരഹത്യ|നരഹത്യയാണെന്നും]] സ്വതന്ത്ര പോസ്റ്റ്‌മോർട്ടം കണ്ടെത്തിയതായി പറയുന്നു.<ref name="military">{{cite news |title=Trump threatens military mobilization against violent US protests |url=https://www.afp.com/en/news/15/trump-threatens-military-mobilization-against-violent-us-protests-doc-1so8wz7 |accessdate=June 2, 2020 |agency=[[Agence France Presse]] |date=June 2, 2020 |archiveurl=https://archive.today/20200602121214/https://www.afp.com/en/news/15/trump-threatens-military-mobilization-against-violent-us-protests-doc-1so8wz7 |archivedate=2020-06-02 |url-status=live }}</ref> കഴുത്തിലെ കംപ്രഷൻ(''കഴുത്ത് ഞെരുങ്ങിയത്'') "രക്തപ്രവാഹത്തെയും തലച്ചോറിലേക്ക് പോകുന്ന [[ഓക്സിജൻ|ഓക്സിജനേയും]]" ബാധിച്ചു, ഇത് കൂടാതെ "പുറകിലെ അമർത്തലിൽ നിന്നും [[ശ്വസനം]] തടസ്സപ്പെട്ടു". ഫ്ലോയിഡ് മരണത്തിന് കാരണമായതോ സംഭാവന ചെയ്തതോ ആയ ഒരു തരത്തിലുമുള്ള [[ലഹരിവസ്തുക്കൾ|ലഹരി പദാർത്ഥങ്ങൾ]] ഉപയോഗിച്ചിട്ടില്ലെന്നും മരണ കാരണമാകാൻ സാധ്യതയുള്ള മാരകമായ രോഗങ്ങളൊന്നും ഫ്ലോയിഡിനുണ്ടായിരുന്നില്ലെന്നും ഫ്ളോയിഡിനെ പോസ്റ്റ്മോർട്ടം ചെയ്‌ത രണ്ടു ഡോക്ടർമാരും വ്യക്തമാക്കി. കൂടാതെ സംസാരിക്കാൻ കഴിയുന്നത് ഒരാൾക്ക് ശരിയായി ശ്വസിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് കാണിക്കുന്നുവെന്നത് "ശരിയല്ലെന്നും" റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു.<ref>{{cite news |last1=Ensor |first1=Josie |title=Independent autopsy reveals George Floyd died from 'asphyxiation' as lawyers call for first-degree murder charges |url=https://www.telegraph.co.uk/news/2020/06/01/independent-autopsy-reveals-george-floyd-died-asphyxiation-lawyers/ |accessdate=June 2, 2020 |work=[[The Daily Telegraph]] |date=June 1, 2020 |archiveurl=https://archive.today/20200602085321/https://www.telegraph.co.uk/news/2020/06/01/independent-autopsy-reveals-george-floyd-died-asphyxiation-lawyers/ |archivedate=2020-06-02 |url-status=live }}</ref> ===സ്മാരകങ്ങളും പ്രതിഷേധങ്ങളും=== [[File:Minneapolis 05-28-20 (49947863697).jpg|thumb|left|upright|"എനിക്ക് ശ്വസിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല" ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ അന്തിമവാക്കുകളെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ചിഹ്നം]] [[File:Protest against police violence - Justice for George Floyd, May 26, 2020 08.jpg|thumb|right|മെയ് 26-ന് നടന്ന പ്രതിഷേധക്കാരുടെ മാർച്ച്|alt=A crowd, facing the camera, is marching along a street, some holding signs like "PROTECT BLACK BODIES", "NO MORE", and "JUSTICE FOR GEORGE".]] [[File:George Floyd Memorial 2020-05-27.jpg|thumb|right|മെയ് 27, സംഭവം നടന്ന ബസ് സ്റ്റോപ്പിന് സമീപം ഒരു താൽക്കാലിക സ്മാരകം]] [[File:Cub Foods Damage - Minneapolis Riots.jpg|thumb|right|മിന്നീപൊളിസിലെ കൊള്ളയടിച്ച കബ് ഫുഡ്സ് സൂപ്പർ മാർക്കറ്റ്, മെയ് 28]] [[File:Protest and riot aftermath on East Lake Street (49946165096).jpg|thumb|പ്രതിഷേധത്തിന് ശേഷം തകർന്ന കെട്ടിടം, മെയ് 28|alt=]] [[File:Saturday in NYC - 49956669691.jpg|thumb|മെയ് 30-ന് [[ന്യൂയോർക്ക്‌ സിറ്റി|ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റിയിൽ]] അറസ്റ്റ്]] [[File:Minnesota National Guard Soldiers stand in front of the state capitol building in St. Paul, Minnesota, with other law enforcement on May 31, 2020.jpg|thumb|മെയ് 31, മിനസോട്ട നാഷണൽ ഗാർഡ് മിനസോട്ട സെൻ്റ് പോളിലെ സ്റ്റേറ്റ് ക്യാപിറ്റൽ കെട്ടിടത്തിൽ പോലീസിന് പിന്നിൽ നിൽക്കുന്നു]] [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപൊളിസിലെ]] വർഗീയമായ അക്രമങ്ങളുടെ പ്രകോപനത്തിൻ്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, ചിക്കാഗോ അവന്യൂവിലെ ഫ്ലോയ്ഡ് മരിച്ച സ്ഥലത്തെ ബസ് സ്റ്റോപ്പ് മെയ് 26-ൽ ഒരു താൽക്കാലിക സ്മാരകമായി മാറി, നിരവധി പ്ലാക്കാർഡുകൾ അദ്ദേഹത്തിന് ആദരാഞ്ജലികൾ അർപ്പിക്കുകയും ബ്ലാക്ക് ലൈവ്സ് മാറ്റർ പ്രസ്ഥാനത്തെ പരാമർശിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite web | url = https://www.cnn.com/2020/05/27/us/gallery/george-floyd-demonstrations/index.html | title = In pictures: Protesting the death of George Floyd | date = May 27, 2020 | accessdate = May 27, 2020 | publisher = [[CNN]] | archive-url = https://web.archive.org/web/20200528081222/https://www.cnn.com/2020/05/27/us/gallery/george-floyd-demonstrations/index.html | archive-date = May 28, 2020 | url-status = live }}</ref> ദിവസം കഴിയുന്തോറും കൂടുതൽ ആളുകൾ ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തിനെതിരെ പ്രകടനങ്ങളിൽ അണിനിരന്നു.<ref>{{cite news |title=Demonstrators gather around Minneapolis to protest death of George Floyd |url=https://kstp.com/news/protesters-block-minneapolis-intersection-near-site-of-mans-in-custody-death-george-floyd/5741748/ |accessdate=May 26, 2020 |work=KSTP |date=May 26, 2020 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200528193258/https://kstp.com/news/protesters-block-minneapolis-intersection-near-site-of-mans-in-custody-death-george-floyd/5741748/ |archive-date=May 28, 2020 |url-status=live }}</ref> ഏകദേശം നൂറുകണക്കിന് ആളുകളുണ്ടെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ആൾക്കൂട്ടം [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപൊളിസ്]] പോലീസിൻ്റെ മൂന്നാമത്തെ സ്ഥലത്തേക്ക് പ്രകടനങ്ങൾ നടത്തി.<ref>{{Cite web|url=https://time.com/5842687/george-floyd-killed-minneapolis-police/|title=Family and Friends Mourn Minneapolis Police Killing Victim George Floyd|website=Time|access-date=May 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200528184828/https://time.com/5842687/george-floyd-killed-minneapolis-police/|archive-date=May 28, 2020|url-status=live}}</ref><ref name=hundreds /><ref>{{Cite web|url=https://fox5sandiego.com/news/national-news/hundreds-fill-streets-in-protest-of-george-floyds-death/|title=Hundreds fill streets in protest of George Floyd's death|date=May 27, 2020|access-date=May 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200528191842/https://fox5sandiego.com/news/national-news/hundreds-fill-streets-in-protest-of-george-floyds-death/|archive-date=May 28, 2020|url-status=live}}</ref><ref name="hundreds">{{cite news |title=Hundreds Of Protesters March in Minneapolis After George Floyd's Deadly Encounter With Police |url=https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/26/hundreds-of-protesters-march-in-minneapolis-after-george-floyds-deadly-encounter-with-police/ |accessdate=May 26, 2020 |work=WCCO |date=May 26, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200527213325/https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/26/hundreds-of-protesters-march-in-minneapolis-after-george-floyds-deadly-encounter-with-police/ |archive-date=May 27, 2020 |url-status=live }}</ref> പ്രകടനക്കാർ "ജസ്റ്റിസ് ഫോർ ജോർജ്", "എനിക്ക് ശ്വസിക്കാൻ കഴിയില്ല", "ബ്ലാക്ക് ലൈവ്സ് മേറ്റർ" തുടങ്ങിയ വാക്യങ്ങളുള്ള ചുവർപരസ്യങ്ങളും പോസ്റ്ററുകളും മുദ്രാവാക്യങ്ങളും ഉപയോഗിച്ചു.<ref>{{Cite web |title=In pictures: Protesting the death of George Floyd |url=https://www.cnn.com/2020/05/27/us/gallery/george-floyd-demonstrations/index.html |website=CNN |access-date=May 27, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200528081222/https://www.cnn.com/2020/05/27/us/gallery/george-floyd-demonstrations/index.html |archive-date=May 28, 2020 |url-status=live }}</ref> ആദ്യ ദിവസത്തെ പ്രതിഷേധം തുടക്കത്തിൽ സമാധാനപരമായിരുന്നുവെങ്കിലും, ഒരു ചെറിയ സംഘം പ്രതിഷേധക്കാർ മൂന്നാം പ്രദേശം നശിപ്പിച്ചു, ഒരു ജനൽ തകർത്തു, പോലീസ് കാറുകളും നശിപ്പിച്ചു.<ref>{{Cite web|title='It's Real Ugly': Protesters Clash With Minneapolis Police After George Floyd's Death|url=https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/26/hundreds-of-protesters-march-in-minneapolis-after-george-floyds-deadly-encounter-with-police/|date=May 26, 2020|language=en-US|access-date=May 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200527213325/https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/26/hundreds-of-protesters-march-in-minneapolis-after-george-floyds-deadly-encounter-with-police/|archive-date=May 27, 2020|url-status=live}}</ref> പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ പ്രതിഷേധക്കാരിൽ [[കണ്ണീർ വാതകം|കണ്ണീർ വാതകവും]] ഫ്ലാഷ് [[ഗ്രനേഡ്|ഗ്രനേഡുകളും]] ഉപയോഗിച്ചു.<ref name=SBS1>{{cite news |title=How US police responded differently to protesters demanding justice for George Floyd and anti-lockdown rallies |url=https://www.sbs.com.au/news/how-us-police-responded-differently-to-protesters-demanding-justice-for-george-floyd-and-anti-lockdown-rallies |accessdate=May 30, 2020 |work=[[SBS News]] |date=May 29, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200528184645/https://www.sbs.com.au/news/how-us-police-responded-differently-to-protesters-demanding-justice-for-george-floyd-and-anti-lockdown-rallies |archive-date=May 28, 2020 |url-status=live }}</ref> ചില പ്രതിഷേധക്കാർ പാറകളും മറ്റ് വസ്തുക്കളും പോലീസിന് നേരെ എറിഞ്ഞു. പ്രതിഷേധക്കാർക്കെതിരെ പോലീസ് റബ്ബർ ബുള്ളറ്റുകളും [[കണ്ണീർ വാതകം|കണ്ണീർവാതകവും]] ഉപയോഗിച്ചു. ഈ പ്രക്ഷോഭങ്ങളിൽ കറുത്ത പ്രതിഷേധക്കാരോടുള്ള പോലീസിൻ്റെ പ്രതികരണവും 2020-ലെ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] [[ലോക്ക് ഡൗൺ|ലോക്ക്ഡൗൺ]] വിരുദ്ധ പ്രതിഷേധത്തോടുള്ള പ്രതികരണവും തമ്മിലുള്ള പ്രകടമായ വ്യത്യാസങ്ങൾ മാധ്യമങ്ങൾ ഉയർത്തിക്കാട്ടിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=SBS1/><ref>{{cite news |last1=Zhou |first1=Li |last2=Amaria |first2=Kainaz |title=These photos capture the stark contrast in police response to the George Floyd protests and the anti-lockdown protests |url=https://www.vox.com/2020/5/27/21271811/george-floyd-protests-minneapolis-lockdown-protests |accessdate=May 30, 2020 |work=[[Vox (website)|Vox]] |date=May 27, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200529000516/https://www.vox.com/2020/5/27/21271811/george-floyd-protests-minneapolis-lockdown-protests |archive-date=May 29, 2020 |url-status=live }}</ref> ഈ വികാരം [[സമൂഹമാദ്ധ്യമങ്ങൾ|സോഷ്യൽ മീഡിയയിലും]] പ്രചരിച്ചു.<ref>{{cite news |last1=Naughtie |first1=Andrew |title=George Floyd death: Tweet showing difference between Michigan and Minneapolis protests goes viral |url=https://www.independent.co.uk/news/world/americas/george-floyd-minneapolis-protests-photos-black-racist-a9536901.html |accessdate=May 30, 2020 |work=[[The Independent]] |date=May 29, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200528222155/https://www.independent.co.uk/news/world/americas/george-floyd-minneapolis-protests-photos-black-racist-a9536901.html |archive-date=May 28, 2020 |url-status=live }}</ref> ആ പ്രതിഷേധങ്ങൾ പിന്നീട് അക്രമാസക്തമായി ദിവസങ്ങളോളം തുടർന്നു.<ref>{{Cite web|title=Minneapolis Mayor Jacob Frey Addresses City In The Middle Of Night Of Violence|url=https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/29/minneapolis-mayor-jacob-frey-addresses-city-in-the-middle-of-night-of-violence/|last=|first=|date=May 29, 2020|website=CBS Minnesota|language=en-US|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=May 29, 2020}}</ref><ref>{{Cite web|title=Chaotic scene in Minneapolis after second night of protests over death of George Floyd|url=https://www.washingtonpost.com/nation/2020/05/27/george-floyd-minneapolis-reaction/|last1=Bailey|first1=Holly|last2=Shammas|first2=Brittany|date=|website=Washington Post|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200528222545/https://www.washingtonpost.com/nation/2020/05/27/george-floyd-minneapolis-reaction/|archive-date=May 28, 2020|access-date=May 29, 2020|last3=Bellware|first3=Kim}}</ref> മെയ് 31 വരെ, ഇരട്ട നഗര മേഖലയിലുടനീളമുള്ള 255 ബിസിനസുകൾ നശിപ്പിക്കപ്പെടുകയോ പൂർണ്ണമായും നശിപ്പിക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്തുവെന്ന് സ്റ്റാർ ട്രിബ്യൂൺ കണക്കാക്കുന്നു.<ref>{{Cite news|date=May 31, 2020|title=Businesses damaged in Minneapolis, St. Paul after riots|work=[[Star Tribune]]|url=https://www.startribune.com/these-minneapolis-st-paul-buildings-are-damaged-looted-after-george-floyd-protests/569930671/?refresh=true|url-status=dead|access-date=May 31, 2020|archive-date=2020-05-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20200530004159/https://www.startribune.com/these-minneapolis-st-paul-buildings-are-damaged-looted-after-george-floyd-protests/569930671/?refresh=true}}</ref> പ്രതിഷേധത്തെത്തുടർന്ന് മെയ് 29-ന് [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപൊളിസ്]]-സെൻ്റ് പോൾ, ഡക്കോട്ട കൗണ്ടി എന്നിവിടങ്ങളിൽ രാത്രി [[കർഫ്യൂ]] നിലവിൽവന്നു. കർഫ്യൂ നടപ്പാക്കാനായി 500 മിനസോട്ട നാഷണൽ ഗാർഡ് സൈനികരെ പിന്നീട് പ്രദേശത്തേക്ക് വിന്യസിച്ചു.<ref>{{Cite web|title=Over 500 National Guard soldiers activated to amid protests regarding George Floyd's death; Frey declares state of emergency in Minneapolis|url=https://kstp.com/news/minnesota-national-guard-activated-to-control-protests-following-george-floyds-death/5743967/|date=May 28, 2020|website=KSTP|language=en|access-date=May 30, 2020|archive-date=2020-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20200603071519/https://kstp.com/news/minnesota-national-guard-activated-to-control-protests-following-george-floyds-death/5743967/|url-status=dead}}</ref> പക്ഷേ, ഇത് കാര്യമായ ഫലംചെയ്തില്ല എന്നുമാത്രമല്ല ആയിരത്തോളം പ്രതിഷേധക്കാർക്ക് അന്തർസംസ്ഥാന-35ൽ സമാധാനപരമായി കർഫ്യൂയിലേക്ക് മാർച്ച് ചെയ്യാൻ കഴിഞ്ഞു.<ref>{{Cite web|title=Unrest mounts across multiple US cities over the death of George Floyd|url=https://www.cnn.com/2020/05/29/us/minneapolis-george-floyd-friday/index.html|first1=Steve |last1=Almasy |first2=Dakin |last2=Andone |first3=Faith |last3=Karimi |first4=Sara|last4=Sidner|website=CNN|access-date=May 30, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200530061527/https://www.cnn.com/2020/05/29/us/minneapolis-george-floyd-friday/index.html|archive-date=May 29, 2020}}</ref> പോലീസ് ക്രൂരതയ്‌ക്കെതിരെയും ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തിനെതിരെയും പ്രതിഷേധം [[ന്യൂയോർക്ക്‌ സിറ്റി|ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റി]]<ref>{{Cite web|title=Violent protesters charge Brooklyn police precinct in day of demonstrations over police killing of black man in Minneapolis|url=https://www.nydailynews.com/new-york/ny-protest-police-brutality-george-floyd-20200529-vvmrqd2bqbh67lo4tdgouijqwi-story.html|last=Moynihan|first=Elizabeth Keogh, Michael Elsen-Rooney, Rocco Parascandola, Anna Sanders, Ellen|website=Daily News|location=New York|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200530110016/https://www.nydailynews.com/new-york/ny-protest-police-brutality-george-floyd-20200529-vvmrqd2bqbh67lo4tdgouijqwi-story.html|archive-date=May 30, 2020|access-date=May 30, 2020}}</ref> ഉൾപ്പെടെ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്ക]]യിലെ നൂറിലധികം നഗരങ്ങളിൽ ഉയർന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/2020/05/30/us/george-floyd-protests-saturday/index.html|title=Protesters break curfew on another night of fury and frustrations over George Floyd's killing|first1=Nicole |last1=Chavez |first2=Jason |last2=Hanna |first3=Dakin |last3=Andone |first4= Madeline|last4= Holcombe|publisher=CNN|access-date=May 30, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200531115004/https://www.cnn.com/2020/05/30/us/george-floyd-protests-saturday/index.html|archive-date=May 31, 2020|url-status=live}}</ref> [[ലോസ് ഏഞ്ചൽസ്]],<ref>{{Cite web|title=Protesters return to downtown Los Angeles to decry police killing in Minneapolis|url=https://www.latimes.com/california/story/2020-05-28/protestors-return-to-downtown-los-angeles-to-decry-police-killing-in-minneapolis|last=Ormseth|first=Matthew|date=May 29, 2020|website=Los Angeles Times|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=May 29, 2020}}</ref> [[ടോറോണ്ടോ]],<ref>{{cite web|title=Thousands rally in Toronto against anti-black, anti-Indigenous racism|url=https://www.cbc.ca/news/canada/toronto/thousands-rally-in-toronto-against-anti-black-anti-indigenous-racism-1.5591745|date=May 30, 2020|publisher=CBC News|accessdate=May 30, 2020}}</ref> [[മശ്‌ഹദ്]],<ref>{{Cite web|title=Iranian People Hold Vigil for George Floyd|url=https://ifpnews.com/iranian-people-hold-vigil-for-george-floyd|date=May 30, 2020|website=Iran Front Page|access-date=May 31, 2020|archive-date=2022-04-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20220423030647/https://ifpnews.com/iranian-people-hold-vigil-for-george-floyd/|url-status=dead}}</ref> [[മിലാൻ]],<ref>{{Cite web|title=Italy reacts to death of George Floyd|url=https://www.wantedinmilan.com/news/italy-reacts-to-death-of-george-floyd.html|last=Milan|first=Wanted in|date=May 29, 2020|website=Wanted in Milan|access-date=May 31, 2020}}</ref> [[കൊളംബസ്, ഒഹായൊ]],<ref>{{Cite web|title=Protest in downtown Columbus broken up after demonstrators breach Ohio Statehouse|url=https://www.nbc4i.com/news/local-news/crowds-gather-across-columbus-to-protest-police-brutality/|date=May 29, 2020|website=NBC4 WCMH-TV|access-date=May 29, 2020|archive-date=2021-09-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210910174800/https://www.nbc4i.com/news/local-news/crowds-gather-across-columbus-to-protest-police-brutality/|url-status=dead}}</ref><ref name="ABC6 TURN">{{Cite web|title=Downtown Columbus protests turn destructive|url=https://abc6onyourside.com/news/local/george-floyd-protests-held-in-downtown-columbus|last=Clay|first=Jarrod|date=May 28, 2020|website=abc6onyourside.com}}</ref><ref name="10tv Windows">{{Cite web|title='Windows can be replaced, lives can't': protestors defend damage, destruction in downtown Columbus|url=https://www.10tv.com/article/windows-can-be-replaced-lives-cant-protestors-defend-damage-destruction-downtown-columbus|last=Clay|first=Jarrod|date=May 28, 2020|website=abc6onyourside.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[ഡെൻവർ]],<ref>{{Cite web|title=Police Accountability Protest At State Capitol Turns Violent With Shots Fired, Property Damage|url=https://denver.cbslocal.com/2020/05/28/shots-fired-during-police-accountability-protest-at-denver-capitol/|date=May 28, 2020|website=4 CBS Denver|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200529032659/https://denver.cbslocal.com/2020/05/28/shots-fired-during-police-accountability-protest-at-denver-capitol/|archive-date=May 29, 2020|access-date=May 29, 2020}}</ref><ref>{{Cite news|last=Press|first=The Associated|date=May 28, 2020|title=Shots Fired During Denver Protest of Minneapolis Man's Death|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/aponline/2020/05/28/us/ap-us-minneapolis-police-death-denver-protest-1st-ld-writethru.html|access-date=May 29, 2020|issn=0362-4331}}</ref> [[ഡെസ് മോയിൻസ്, ഐയവ]],<ref>{{Cite web|title=Des Moines police clash with protestors, spray tear gas after bricks hit cars|url=https://www.desmoinesregister.com/story/news/2020/05/29/protestors-clash-police-riot-gear-outside-des-moines-police-department/5284962002/|last=Sahouri|first=Andrea May|website=Des Moines Register|access-date=May 30, 2020}}</ref> [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ (ടെക്സസ്)]],<ref>{{Cite web|title=Several officers hurt, nearly 200 arrested during George Floyd protest|url=https://abc13.com/6219448/|last=Willey|first=Jessica|date=May 29, 2020|website=ABC13 Houston|access-date=May 30, 2020}}</ref> [[ലൂയിസ്‌വില്ലെ]],<ref>{{Cite news|last=Baker|first=Mike|date=May 29, 2020|title=7 People Shot at Louisville Protest Over the Death of Breonna Taylor|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2020/05/29/us/louisville-protest-shooting-breonna-taylor.html|access-date=May 29, 2020|issn=0362-4331|archive-url=https://web.archive.org/web/20200529061518/https://www.nytimes.com/2020/05/29/us/louisville-protest-shooting-breonna-taylor.html|archive-date=May 29, 2020|url-status=live}}</ref> [[മെംഫിസ്]],<ref>{{cite web|title=Protest against police brutality shuts down Union Avenue|url=https://www.wmcactionnews5.com/2020/05/27/protest-against-police-brutality-shuts-down-union-avenue/|website=wmcactionnews5.com}}</ref><ref>{{Cite web|title='Stop killing black people': George Floyd's death sparks protests in Minneapolis, Memphis, LA|url=https://www.usatoday.com/story/news/nation/2020/05/27/george-floyd-los-angeles-protesters-black-lives-matter/5272030002/|last=Culver|first=Steve Kiggins and Jordan|website=USA Today|access-date=May 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200528052808/https://www.usatoday.com/story/news/nation/2020/05/27/george-floyd-los-angeles-protesters-black-lives-matter/5272030002/|archive-date=May 28, 2020|url-status=live}}</ref> [[ഷാർലറ്റ്, നോർത്ത് കരോലിന]],<ref>{{Cite web|url=https://www.wcnc.com/article/news/local/city-charlotte-mecklenburg-county-state-of-emergency/275-7ee4b88b-886a-4415-b5b1-62d5769c3bda|title=City of Charlotte under State of Emergency after 'civil unrest'|website=wcnc.com}}</ref> [[ഓക്‌ലാന്റ്, കാലിഫോർണിയ|ഓക്‌ലാൻ്റ്, കാലിഫോർണിയ]],<ref>{{Cite web|title=Deadly shooting outside Oakland courthouse as protests rage|url=https://www.theguardian.com/us-news/2020/may/30/oakland-courthouse-shooting-george-floyd-protest|date=|website=|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=}}</ref> [[പോർട്ലാന്റ് ഒറെഗോൺ|പോർട്ലാൻ്റ് ഒറെഗോൺ]],<ref>{{Cite web|last=Mesh|first=Aaron|title=Portland Protesters Set Justice Center on Fire; Police Deploy Flash Bangs, Tear Gas|url=https://www.wweek.com/news/2020/05/29/portland-protesters-set-justice-center-on-fire-police-deploy-flash-bangs-tear-gas/|access-date=May 30, 2020}}</ref> [[സാൻ ജോസ്, കാലിഫോർണിയ|സാൻജോസ് കാലിഫോർണിയ]],<ref>{{cite news|date=May 29, 2020|title=Demonstrators Protesting George Floyd's Death Block Hwy. 101, March in San Jose|work=NBC Bay Area|url=https://www.nbcbayarea.com/news/local/demonstrations-in-bay-area-over-george-floyds-death/2298701/|accessdate=May 30, 2020}}</ref> [[സിയാറ്റിൽ]],<ref>{{Cite web|title=Seattle protesters break windows, clash with police in rallies sparked by death of George Floyd|url=https://www.seattletimes.com/seattle-news/protesters-break-windows-clash-with-police-in-downtown-seattle/|date=May 29, 2020|website=The Seattle Times|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200530043001/https://www.seattletimes.com/seattle-news/protesters-break-windows-clash-with-police-in-downtown-seattle/|archive-date=May 30, 2020|access-date=May 30, 2020}}</ref> [[വാഷിംഗ്ടൺ ഡി. സി.|വാഷിംഗ്ടണിലെ]] [[വൈറ്റ്‌ഹൗസ്‌|വൈറ്റ്‌ഹൗസിന്]] പുറത്ത്,<ref>{{Cite web|title=White House was locked down as protests over Floyd's death reach nation's capital|url=https://www.usatoday.com/story/news/politics/2020/05/29/white-house-under-lockdown-protests-over-floyds-death-reach-nations-capital/5288076002/|last=Behrmann|first=Savannah|website=USA Today|access-date=May 30, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200530032709/https://www.usatoday.com/story/news/politics/2020/05/29/white-house-under-lockdown-protests-over-floyds-death-reach-nations-capital/5288076002/|archive-date=May 30, 2020|url-status=live}}</ref> [[ഫ്ലോറിഡ|ഫ്ലോറിഡയിലെ]] വിൻ‌ഡർമെയറിലെ ഷോവിൻ്റെ സമ്മർ ഹോമിന് പുറത്തും<ref>{{Cite web|title=As ex-Minneapolis officer arrested on murder charge, protesters at his Orlando-area home demand justice for George Floyd|url=https://www.orlandosentinel.com/news/crime/os-ne-george-floyd-derek-chauvin-orange-county-house-20200529-wacqubxih5fd7edy2n5p2kbr5i-story.html|last=Toohey|first=Jeff Weiner, Grace|website=Orlando Sentinel|access-date=May 30, 2020}}</ref> പിന്നെ മറ്റ് പല സ്ഥലങ്ങളിലും. മെയ് 30 ന് 12 സംസ്ഥാനങ്ങൾ (മിനസോട്ട ഉൾപ്പെടെ) നാഷണൽ ഗാർഡിനെ സഹായത്തിനായി വിളിച്ചു.<ref>{{Cite web|title=National Guard Called up in 11 States to Handle Protests {{!}} Voice of America – English|url=https://www.voanews.com/usa/national-guard-called-11-states-handle-protests|publisher=Voice of America|access-date=May 31, 2020}}</ref> കുറഞ്ഞത് 12 പ്രധാന നഗരങ്ങളെങ്കിലും ശനിയാഴ്ച രാത്രി [[കർഫ്യൂ]] ഏർപ്പെടുത്തി.<ref>{{Cite web|title=Curfews go into effect in cities around the country|url=https://www.nbcnews.com/news/us-news/curfews-go-effect-cities-around-country-george-floyd-protests-continue-n1219801|publisher=NBC News|access-date=May 31, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200531120141/https://www.nbcnews.com/news/us-news/curfews-go-effect-cities-around-country-george-floyd-protests-continue-n1219801|archive-date=May 31, 2020|url-status=live}}</ref> ജൂൺ മാസത്തിൻറെ തുടക്കത്തിൽ, [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപൊളിസ്]] സിറ്റി കൗൺസിൽ ചോക്ഹോൾഡുകൾ (ശ്വാസം മുട്ടിക്കുന്ന വിധത്തിൽ ഒരാളുടെ കഴുത്ത് കൈകൊണ്ടു ചുറ്റിപ്പിടിക്കൽ) നിരോധിക്കാൻ നടപടിയെടുക്കുകയും മറ്റ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ അമിത ബലപ്രയോഗം നടത്തുന്നതിനെതിരെ പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഇടപെടണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുകയും പോലീസ് വകുപ്പിനെ "കമ്മ്യൂണിറ്റി അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു പൊതു സുരക്ഷ വകുപ്പ് " ആയി പുനസംഘടിപ്പിക്കാനുള്ള തീരുമാനത്തിൽ വോട്ടു ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.<ref name=proposal>{{cite news|url=https://www.startribune.com/push-to-end-minneapolis-police-department-could-keep-officers/571504662/|title=Push to 'end' Minneapolis Police Department could keep officers|first=Liz|last=Navratil|work=Star Tribune|date=June 26, 2020|accessdate=June 27, 2020|archive-date=2020-09-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20200907105515/https://www.startribune.com/minneapolis-city-council-votes-unanimously-for-proposal-that-could-replace-police-department/571504662/|url-status=dead}}</ref><ref name=theguardian_20200608_minneapolis>{{Cite news|last=Milman|first=Oliver|date=June 8, 2020|title=Minneapolis pledges to dismantle its police department – how will it work?|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/us-news/2020/jun/08/minneapolis-city-council-police-department-dismantle|access-date=June 9, 2020|issn=0261-3077|archive-url=https://web.archive.org/web/20200609111643/https://www.theguardian.com/us-news/2020/jun/08/minneapolis-city-council-police-department-dismantle|archive-date=June 9, 2020|url-status=live}}</ref> ==പ്രതികരണങ്ങൾ== ===കുടുംബവും സുഹൃത്തുക്കളും=== ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ കസിനെയും (മാതാപിതാക്കളുടെ സഹോദരീ-സഹോദരന്മാരുടെ മകൻ) രണ്ട് സഹോദരന്മാരെയും സി‌.എൻ.‌എൻ അഭിമുഖം നടത്തി. കൃത്യനിർവ്വഹണത്തിനും സംരക്ഷണത്തിനുമായിരിക്കണം അവർ അവിടെ ഉണ്ടായിരിക്കേണ്ടത് , കൂടാതെ ഫ്ലോയ്ഡ് ജീവനുവേണ്ടി യാചിക്കുമ്പോൾ സഹായിക്കാൻ, ഒന്നും ചെയ്യാൻ അവരിൽ ഒരാൾ പോലും വിരൽ ഉയർത്തുന്നത് ഞാൻ കണ്ടില്ല എന്നാണ് ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ സഹോദരൻ , ടെറാ ബ്രൗൺ പോലീസിൻ്റെ പെരുമാറ്റത്തെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായപ്പെട്ടത്. അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ സഹോദരന്മാരിൽ ഒരാൾ വികാരഭരിതമായി പറഞ്ഞത് അവനെ അവർക്ക് കളിയാക്കാമായിരുന്നു, എന്നാലും രക്ഷിക്കാമായിരുന്നു. പകരം, അവർ കാൽമുട്ട് അവൻ്റെ കഴുത്തിൽ അമർത്തി, അവൻ്റെമേൽ ഇരുന്നു. മൃഗങ്ങളോട് പെരുമാറുന്നതിനേക്കാൾ മോശമായി അവർ അവനോട് പെരുമാറി."<ref>{{Cite web|title=George Floyd's family says four officers involved in his death should be charged with murder|url=https://www.cnn.com/2020/05/27/us/minneapolis-george-floyd-police-death/index.html|first=Christina|last=Maxouris|publisher=CNN|access-date=May 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200527094327/https://www.cnn.com/2020/05/27/us/minneapolis-george-floyd-police-death/index.html|archive-date=May 27, 2020|url-status=live}}</ref> ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ സഹോദരൻ, ഫിലോണീസിൻ്റെറെ വാക്കുകൾ , എല്ലാവർക്കും ഇപ്പോൾ വളരെയധികം വേദനയുണ്ട്, അതുകൊണ്ടാണ് ഇത് സംഭവിക്കുന്നത്, കറുത്തവർ മരിക്കുന്നത് കണ്ട് ഞാൻ മടുത്തു."<ref name=":0">{{Cite news|last=Walters|first=Joanna|date=May 28, 2020|title=George Floyd killing: justice department says inquiry is a 'top priority'|newspaper=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/us-news/2020/may/28/minneapolis-george-floyd-death-protests|access-date=May 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200528120944/https://www.theguardian.com/us-news/2020/may/28/minneapolis-george-floyd-death-protests|archive-date=May 28, 2020|url-status=live}}</ref> ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തിൻ്റെ വീഡിയോ എന്നെ തളർത്തിക്കളഞ്ഞു എന്നാണ് ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ ദീർഘകാല സുഹൃത്തും മുൻ പ്രൊഫഷണൽ [[ബാസ്ക്കറ്റ്ബോൾ|ബാസ്കറ്റ്ബോൾ]] കളിക്കാരനുമായ [[സ്റ്റീഫൻ ജാക്സൺ]] ദേഷ്യവും സങ്കടവും പ്രകടിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞത്.<ref>{{Cite news|title=Ex-NBA player Stephen Jackson mourns loss of his longtime friend George Floyd|url=https://www.foxnews.com/sports/nba-stephen-jackson-mourns-loss-longtime-friend-george-floyd|last=Gaydos|first=Ryan|date=May 28, 2020|publisher=[[Fox News Channel]]|access-date=May 28, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200528150720/https://www.foxnews.com/sports/nba-stephen-jackson-mourns-loss-longtime-friend-george-floyd|archive-date=May 28, 2020|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|title=Former NBA player Stephen Jackson gets emotional recalling friendship with George Floyd|url=https://www.usatoday.com/story/sports/nba/2020/05/28/george-floyd-ex-nba-player-stephen-jackson-friendship-emotional-interview/5275327002/|last=Timanus|first=Eddie|newspaper=[[USA Today]]|access-date=May 28, 2020}}</ref> അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ മരണത്തെ ബഹുമാനിക്കുന്ന രീതിയിൽ പ്രതികരിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുകയും അദ്ദേഹം അതാണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്നും ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ കാമുകി സമൂഹത്തോട് പറഞ്ഞു."<ref>{{Cite web|title='He Was Kind, He Was Helpful': Friends, Family Say George Floyd Was A Gentle Giant|url=https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/26/he-was-kind-he-was-helpful-friends-family-say-george-floyd-was-a-gentle-giant/|last=Chapman|first=Reg|date=May 26, 2020|website=WCCO CBS 4|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200527013125/https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/26/he-was-kind-he-was-helpful-friends-family-say-george-floyd-was-a-gentle-giant/|archive-date=May 27, 2020|access-date=May 27, 2020}}</ref> എന്നെ ഏറ്റവും വിഷമിപ്പിക്കുന്ന കാര്യം ഫ്ലോയിഡ് എൻ്റെ സഹോദരിയെ വിളിച്ച് കരയുന്നത് കേൾക്കുന്നതാണ് എന്നാണ് ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ അമ്മാവൻ, സെൽവിൻ ജോൺസ്, റാപ്പിഡ് സിറ്റി ജേണലിനോട് പറഞ്ഞത്. ഇരയെ തിരിച്ചറിയുന്നതിനുമുമ്പ് താൻ ഭാര്യയോട് ഈ വീഡിയോയെക്കുറിച്ച് വെറുപ്പ് പ്രകടിപ്പിച്ചതായും ജോൺസ് പറഞ്ഞു.<ref>{{Cite web|title=South Dakota man speaks out about nephew George Floyd's death, remembers his gentle nature and big smile|url=https://rapidcityjournal.com/news/local/state-and-regional/south-dakota-man-speaks-out-about-nephew-george-floyd-s-death-remembers-his-gentle-nature/article_7d3ef4e0-c157-583b-873a-a2f209a1a89a.html|website=Rapid City Journal Media Group|access-date=June 1, 2020}}</ref><ref>{{Cite web|title=George Floyd's family speaks out as they participate in Rapid City memory walk|url=https://www.dakotanewsnow.com/content/news/George-Floyds-family-speaks-out-as-they-participate-in-Rapid-City-memory-walk-570908251.html|last=Lin|first=Alexus Davila; Chiu-yi|website=dakotanewsnow.com|access-date=June 1, 2020}}</ref> ===മിന്നീപോളിസും മിനസോട്ടയും=== ആൻഡ്രിയ ജെങ്കിൻസ്, [[മിന്നീപോളിസ്]] സിറ്റി കൗൺസിലർ, വാർഡ് 8 പ്രതിനിധി; 38-നും [[ഷിക്കാഗോ|ഷിക്കാഗോയ്ക്കും]] സമീപം ഇന്നലെ രാത്രി ഒരാളുടെ ജീവൻ ദാരുണമായി നഷ്ടപ്പെട്ട സംഭവം എൻ്റെ ഹൃദയം തകർത്തിരിക്കുന്നു. ഞങ്ങളുടെ സമൂഹം വീണ്ടും വീണ്ടും മുറിവേറ്റുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു. നമ്മൾക്ക് ഉത്തരങ്ങൾ കിട്ടിയേ തീരൂ."<ref>{{Cite news|title=Mayor: 4 Minneapolis police officers involved in death of George Floyd terminated|url=https://www.kare11.com/article/news/crime/minneapolis-police-man-dies-in-police-custody/89-cfb7925a-4aa4-4f88-bf64-76d346b0e55f|publisher=[[KARE (TV)|KARE 11]]|access-date=May 26, 2020}}</ref> ഗവർണർ ടിം വല്ജ്, മെയ് 29-ന് രാവിലെ ഒരു പത്രസമ്മേളനത്തിൽ ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തിന് കാരണമായ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാനും നീതി നടപ്പാക്കാനുമുള്ള നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുന്നതിനുമുമ്പ് നമ്മൾ ക്രമസമാധാനം പുനഃസ്ഥാപിക്കേണ്ടതുണ്ട് എന്നും അതിനായി ദേശീയ ഗാർഡിനെ വിന്യസിച്ചതായും അറിയിച്ചു.<ref name="WCCO">{{cite news|last=Murphy|first=Esme|date=May 26, 2020|title='I Can't Breathe!': Video Of Fatal Arrest Shows Minneapolis Officer Kneeling On George Floyd's Neck For Several Minutes|publisher=[[WCCO-TV]]|url=https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/26/george-floyd-man-dies-after-being-arrested-by-minneapolis-police-fbi-called-to-investigate/|url-status=live|accessdate=May 26, 2020|quote=While lying facedown on the road, Floyd repeatedly groans and says he can't breathe.|archive-url=https://web.archive.org/web/20200526170730/https://minnesota.cbslocal.com/2020/05/26/george-floyd-man-dies-after-being-arrested-by-minneapolis-police-fbi-called-to-investigate/|archive-date=May 26, 2020}}</ref> അമേരിക്കയിൽ കറുത്തവർഗ്ഗക്കാരനാകുക എന്നത് [[വധശിക്ഷ]] അർഹിക്കുന്ന ഒരു തെറ്റല്ല എന്ന് [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപൊളിസ്]] മേയർ ജേക്കബ് ഫ്രെ പറഞ്ഞു. അഞ്ച് മിനിറ്റ്, ഒരു വെളുത്ത ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ഒരു കറുത്ത മനുഷ്യൻ്റെ കഴുത്തിൽമുട്ടുകുത്തി അമർത്തുന്നത് നാം കണ്ടു. ആരെങ്കിലും സഹായത്തിനായി വിളിക്കുന്നത് കേൾക്കുമ്പോൾ, നമ്മളവരെ സഹായിക്കേണ്ടതാണ്.<ref name=Hauser/><ref name="KSTP">{{cite news |title='This is the right call': Officers involved in fatal Minneapolis incident fired, mayor says |url=https://kstp.com/news/investigation-minnesota-bca-fbi-man-in-medical-distress-handcuffs-/5741256/ |accessdate=May 26, 2020 |publisher=[[KSTP-TV]] |date=May 26, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200527135038/https://kstp.com/news/investigation-minnesota-bca-fbi-man-in-medical-distress-handcuffs-/5741256/ |archive-date=May 27, 2020 |url-status=live }}</ref> ഏറ്റവും അടിസ്ഥാനപരവും മാനുഷികവുമായ അർത്ഥത്തിൽ ഈ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ അതിൽ പരാജയപ്പെട്ടു". ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തിൻ്റെ പിറ്റേ ദിവസം ഉദ്യോഗസ്ഥരെ ജോലിയിൽ നിന്ന് പിരിച്ചുവിട്ടത് ശരിയായ തീരുമാനം എന്ന് മേയർ പ്രതികരിച്ചു. ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തിന് രണ്ട് ദിവസത്തിന് ശേഷം, മേയർ ഫ്രേ, മരണത്തിൻ്റെ [[വർണ്ണവിവേചനം|വംശീയ]] സ്വഭാവം ഉയർത്തിക്കാട്ടി, ഷോവിനെതീരെ ക്രിമിനൽ കുറ്റം ചുമത്താൻ ആഹ്വാനം ചെയ്തു. മിക്ക ആളുകളും, പ്രത്യേകിച്ച് നിറമുള്ള ആളുകൾ, തിങ്കളാഴ്ച സായാഹ്നത്തിൽ ആ പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ചെയ്തതു പോലെ ചെയ്തിതിരുന്നെങ്കിൽ അവർ ഇതിനകം അഴികൾക്ക് പിന്നിലായിരുന്നേനെ എന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.<ref>{{Cite news|last=Donaghue|first=Erin|date=May 27, 2020|title=Minneapolis Mayo calls for officer to be charged in George Floyd's death|publisher=CBS News|url=https://www.cbsnews.com/news/minneapolis-mayor-jacob-frey-charges-police-george-floyd-death/|url-status=live|access-date=May 27, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200527213428/https://www.cbsnews.com/news/minneapolis-mayor-jacob-frey-charges-police-george-floyd-death/|archive-date=May 27, 2020}}</ref> ===ഫെഡറൽ (ആഭ്യന്തരം)=== പ്രസിഡൻ്റ് [[ഡോണൾഡ് ട്രംപ്|ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ്]] രണ്ട് ദിവസത്തിന് ശേഷം [[ട്വിറ്റർ|ട്വിറ്ററിലൂടെ]] അനുശോചനം അറിയിക്കുകയും ഒരു സമഗ്ര അന്വേഷണത്തിന് എഫ്ബിഐ-നോട് അഭ്യർത്ഥിച്ചതായും വെളിപ്പെടുത്തി. <ref name=trgr1>{{cite news | title = President Trump says justice will be served | url = https://fox6now.com/2020/05/27/president-trump-says-justice-will-be-served-as-federal-authorities-investigate-george-floyds-death/| publisher = fox6now.com | date = 2020-05-27| accessdate = 2020-06-29}}</ref> തൻ്റെ ഹൃദയം ജോർജ്ജിൻ്റെ കുടുംബത്തിൻ്റെയും സുഹൃത്തുക്കളുടെയും കൂടെയാണെന്നും നീതി നടപ്പാക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. <ref name=trgr2>{{cite news | title = Justice will be served Trump weighs in on George Floyd case | url = https://www.nbcnews.com/politics/donald-trump/justice-will-be-served-trump-weighs-george-floyd-case-n1216026| publisher = nbcnews.com | date = 2020-05-28| accessdate = 2020-06-29}}</ref> ===മതനേതാക്കൾ=== * [[ദലൈലാമ]], [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിൽ]] വിദ്യാർത്ഥികളെ പഠിപ്പിക്കുന്നതിനിടയിൽ, ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയിഡിനെ കൊന്നതിനെ അതിശക്തമായി അപലപിച്ചു, " മറ്റുള്ളവരെ കൊല്ലാൻ കഴിഞ്ഞതിൽ അഭിമാനമായി കരുതുന്ന ചിലരൊക്കെയുണ്ട്" എന്ന് അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.<ref>{{cite web |last1=Srikanth |first1=Anagha |title=Dalai Lama condemns George Floyd's death |url=https://thehill.com/changing-america/respect/equality/500130-dalai-lama-condemns-george-floyds-death |website=The Hill |date=May 29, 2020 |access-date=May 31, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200603022547/https://thehill.com/changing-america/respect/equality/500130-dalai-lama-condemns-george-floyds-death |archive-date=June 3, 2020 |url-status=live }}</ref> * ജൂൺ 3-ന് [[വത്തിക്കാൻ നഗരം|വത്തിക്കാനിൽ]] നടന്ന പ്രതിവാര പ്രാർത്ഥനയിൽ [[ഫ്രാൻസിസ് മാർപാപ്പ]] ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തെ അപലപിച്ചു, “[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്ക]]യിലെ പ്രിയ സഹോദരീസഹോദരന്മാരേ, ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ ദാരുണമായ മരണത്തെ തുടർന്ന് ഈ കഴിഞ്ഞ ദിവസങ്ങളിൽ നിങ്ങളുടെ രാജ്യത്ത് ഉണ്ടായ സാമൂഹിക അസ്വസ്ഥതകളെ ഞാൻ വളരെയധികം ആശങ്കയോടെ കാണുന്നു. വംശീയതയെയും ഒഴിവാക്കലിനെയും ഒരു രൂപത്തിലും നമുക്ക് സഹിക്കാനോ അതിനെതിരെ കണ്ണടയ്ക്കാനോ കഴിയില്ല, എന്നിട്ടും നാം ഓരോ മനുഷ്യജീവിതത്തിൻ്റെയും പവിത്രതയെ സംരക്ഷിക്കുമെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്നു". <ref>{{Cite news |first1=Valentina |last1=DiDonato |first2=Delia |last2=Gallagher |url=https://www.cnn.com/2020/06/03/europe/pope-francis-george-floyd-intl/index.html|title=Pope Francis condemns death of George Floyd, calls US unrest 'disturbing'|date=June 3, 2020|publisher=CNN|access-date=June 3, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200603113338/https://www.cnn.com/2020/06/03/europe/pope-francis-george-floyd-intl/index.html|archive-date=June 3, 2020|url-status=live}}</ref> ===അന്താരാഷ്ട്ര കമ്മ്യൂണിറ്റി നേതാക്കൾ=== ====രാജ്യങ്ങൾ==== * {{flag|കാനഡ}} – വംശീയത ഒരു യഥാർത്ഥ്യമാണെന്നും അത് [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിലും]] [[കാനഡ|കാനഡയിലും]] നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെന്നും കനേഡിയൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[ജസ്റ്റിൻ ട്രൂഡോ]] പറഞ്ഞു. അതിനെതിരെ നിലകൊള്ളാൻ അദ്ദേഹം കനേഡിയൻ പൌരന്മാരോട് അഭ്യർത്ഥിച്ചു.<ref name="WashingtonPost">{{Cite web|title=Anger over George Floyd's killing ripples far beyond the United States|url=https://www.washingtonpost.com/world/2020/05/29/world-reacts-george-floyd-minneapolis-protests/|last1=Hassan|first1=Jennifer|last2=Writer|website=The Washington Post|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200530034533/https://www.washingtonpost.com/world/2020/05/29/world-reacts-george-floyd-minneapolis-protests/|archive-date=May 30, 2020|access-date=May 30, 2020}}</ref> * {{flag|ചൈന}} – ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ കൊലപാതകത്തെ ചൈനീസ് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം അപലപിച്ചു, "ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണം [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|യുഎസിലെ]] [[വർണ്ണവിവേചനം|വംശീയ വിവേചനത്തിൻ്റെയും]] പോലീസ് ക്രൂരതയുടെയും തീവ്രത പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു". [[വർണ്ണവിവേചനം|വംശീയ വിവേചനം]] ഇല്ലാതാക്കണമെന്നും ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെ നിയമപരമായ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടതാണെന്നും അമേരിക്കയെ ഓർമിപ്പിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/us-news/2020/jun/01/mr-president-dont-go-hide-china-goads-us-over-george-floyd-protests|title='Mr President, don't go hide': China goads US over George Floyd protests|first=Helen|last=Davidson|date=June 1, 2020|via=www.theguardian.com}}</ref><ref>{{cite news |last1=Ruwith |first1=John |title=In George Floyd Protests, China Sees A Powerful Propaganda Opportunity |url=https://www.npr.org/2020/06/03/868566978/in-george-floyd-protests-china-sees-a-powerful-propaganda-opportunity |accessdate=June 4, 2020 |work=NPR |date=June 3, 2020 |language=en}}</ref> * {{flag|ജർമ്മനി}} – പോലീസ് പ്രവർത്തനത്തെ കൊലപാതകമാണെന്നാണ് ജർമ്മൻ ചാൻസലർ [[ആംഗല മെർക്കൽ]] വിശേഷിപ്പിച്ചത് : "ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ ഈ കൊലപാതകം അതിദാരുണമായിപ്പോയി".<ref>{{Cite web|title=Merkel bezeichnet tödlichen Polizeieinsatz gegen George Floyd als Mord|url=https://www.afp.com/de/nachrichten/18/merkel-bezeichnet-toedlichen-polizeieinsatz-gegen-george-floyd-als-mord-doc-1sv0vs4|access-date=June 4, 2020|website=AFP.com|language=de|archive-date=2020-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200604203437/https://www.afp.com/de/nachrichten/18/merkel-bezeichnet-toedlichen-polizeieinsatz-gegen-george-floyd-als-mord-doc-1sv0vs4|url-status=dead}}</ref> * {{flag|ഇറാൻ}} – ഇറാനിലെ പരമോന്നത നേതാവ് [[ആയത്തുല്ല അലി ഖാം‌നഇ|അലി ഖമേനി]] റീട്വീറ്റ് ചെയ്തത്, കറുത്ത ചർമ്മമുള്ള ആളുകൾ അമേരിക്കൻ തെരുവുകളിൽ ഇറങ്ങിയാൽ "അടുത്ത കുറച്ച് നിമിഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ" കൊല്ലപ്പെടുന്നതാണ്.<ref>{{cite news |last1=Salem |first1=Mostafa |title=Iran criticizes "oppressive" US reaction to protests |url=https://www.cnn.com/us/live-news/george-floyd-protests-06-02-20/h_81fe8d03234c4e03540ada77c99a009a |accessdate=June 4, 2020 |work=CNN |date=June 2, 2020 |language=en}}</ref> * {{flag|അയർലണ്ട്}} – [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|യുഎസിൽ]] ധാർമ്മിക നേതൃത്വത്തിൻ്റെ അഭാവമുണ്ടെന്ന് ഐറിഷ് താവോസീച്ച് ലിയോ വരദ്കർ പറഞ്ഞു.<ref>{{Cite journal|url=https://www.rte.ie/news/politics/2020/0604/1145404-coronavirus-politics/|title='Absence of moral leadership' after Floyd killing in US|first=Maggie|last=Doyle|date=June 4, 2020|via=www.rte.ie}}</ref> * {{flag|പെറു }} – ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ കൊലപാതകം വംശീയതയുടെയും വിവേചനത്തിൻ്റെയും അടയാളമാണെന്ന് പെറുവിയൻ പ്രസിഡൻ്റ് മാർട്ടിൻ വിസ്‌കറ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. കഴിഞ്ഞ ദേശീയ സെൻസസ് അനുസരിച്ച്, 50% പെറുവിയൻ ജനത അവരുടെ ജീവിതത്തിൽ പല സമയങ്ങളിലായി വിവേചനം അനുഭവിക്കുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ആഫ്രോ-പെറുവിയൻ സംസ്കാര ദിനത്തിൽ അദ്ദേഹം ആഫ്രോ-പെറുവിയൻ സമൂഹത്തെ അഭിനന്ദിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite news|last=|first=|date=4 June 2020|title=Martín Vizcarra sobre George Floyd: “Es una muestra de racismo que rechazamos enérgicamente”|language=Spanish|work=[[El Comercio]]|url=https://elcomercio.pe/politica/muerte-de-george-floyd-martin-vizcarra-es-una-muestra-de-racismo-y-discriminacion-que-rechazamos-energicamente-estados-unidos-nndc-noticia/|url-status=live|access-date=6 June 2020}}</ref> * {{flag|റഷ്യ}} – അമേരിക്കയ്ക്ക് ആസൂത്രിതമായ [[മനുഷ്യാവകാശം|മനുഷ്യാവകാശ]] ലംഘനങ്ങളുടെ ചരിത്രമുണ്ടെന്ന് റഷ്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം അറിയിച്ചു.<ref name="Slate May 30">{{cite web|url=https://slate.com/news-and-politics/2020/05/minneapolis-human-rights-china-russia-iran.html|title=Authoritarian Governments Are Calling Out American Hypocrisy Over Minneapolis|work=Slate|access-date=May 30, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200531093334/https://slate.com/news-and-politics/2020/05/minneapolis-human-rights-china-russia-iran.html|archive-date=May 31, 2020|url-status=live}}</ref> * {{flag|തുർക്കി}} – തുർക്കി പ്രസിഡൻ്റ് [[റെജപ് തയ്യിപ്‌ എർദ്വാൻ]] ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണത്തെ അമേരിക്കയുടെ വംശീയവും ഫാസിസ്റ്റ്പരമായ സമീപനമാണെന്നാണ് കുറ്റപ്പെടുത്തിയത്. തുർക്കി ഈ വിഷയം നിരീക്ഷിക്കുമെന്നും കുടുംബത്തിനും പ്രിയപ്പെട്ടവർക്കും അനുശോചനം അറിയിക്കുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.<ref>{{cite news |last1=Güler |first1=Sena |title=Turkey’s president condoles with George Floyd's family |url=https://www.aa.com.tr/en/americas/turkey-s-president-condoles-with-george-floyds-family/1857091 |accessdate=6 June 2020 |work=Anadolu Agency |date=29 May 2020}}</ref> * {{flag|യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം}} – "വംശീയ അക്രമത്തിന് നമ്മുടെ സമൂഹത്തിൽ സ്ഥാനമില്ല" എന്നും കൊലപാതകത്തിൻ്റെ ദൃശ്യങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ "പരിഭ്രാന്തനാക്കി" എന്നും ബ്രിട്ടീഷ് പ്രധാനമന്ത്രി [[ബോറിസ് ജോൺസൺ]] പറഞ്ഞു. * {{Flag|വെനസ്വേല}} - പ്രസിഡൻ്റ് ട്രംപ് സ്വന്തം സ്വന്തം ജനത്തിനെതിരെ യുഎസ് സൈന്യത്തെ ഉപയോഗിച്ചുവെന്ന് വെനസ്വേലൻ പ്രസിഡൻ്റ് [[നിക്കോളാസ് മഡുറോ]] ആരോപിച്ചു. വംശീയതയും പോലീസ് അതിക്രമവും അവസാനിപ്പിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് പ്രകടനക്കാർ തെരുവിലിറങ്ങുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=https://www.wftv.com/news/latest-peaceful/GIFTJXXSFWJB4PI553TS44RALM/|title=The Latest: Peaceful protesters march to U.S. Capitol|first=By The Associated|last=Press|website=WFTV|access-date=2020-06-06|archive-date=2020-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200604050248/https://www.wftv.com/news/latest-peaceful/GIFTJXXSFWJB4PI553TS44RALM/|url-status=dead}}</ref> * {{Flag|ഇന്ത്യ}} - ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[നരേന്ദ്ര മോദി]] പ്രസിഡൻ്റ് [[ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ്|ട്രംപുമായി]] നടത്തിയ [[ടെലിഫോൺ]] സംഭാഷണത്തിൽ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|യുഎസിൽ]] നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ആഭ്യന്തര കലഹങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിക്കുകയും സ്ഥിതിഗതികൾ നേരത്തേ പരിഹരിക്കാനുള്ള ആശംസകൾ അറിയിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite web | title=PM Narendra Modi conveys to Donald Trump his concern over 'civil disturbances' in US | website=Deccan Herald | date=June 3, 2020 | url=https://www.deccanherald.com/national/pm-narendra-modi-conveys-to-donald-trump-his-concern-over-civil-disturbances-in-us-845005.html | access-date=June 11, 2020}}</ref> ====സംഘടനകൾ==== * {{flag|United Nations}} - നിരായുധരായ ന്യൂനപക്ഷങ്ങളുടെ കൊലപാതകം തടയാൻ ഗൗരവകരമായ നടപടി സ്വീകരിക്കണമെന്ന് അമേരിക്കൻ അധികാരികളോട് യുഎൻ മനുഷ്യാവകാശ മേധാവി [[മിഷേൽ ബാഷെൽ]] ആവശ്യപ്പെട്ടതിനോടൊപ്പം പോലീസിൻ്റെ കൈകളിൽ വെച്ച് നടന്ന ഈ മരണത്തെ അവർ അപലപിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite web|title=UN condemns US police killing of George Floyd|url=https://www.dw.com/en/un-condemns-us-police-killing-of-george-floyd/a-53608812|last=|first=|date=May 30, 2020|website=[[Deutsche Welle]]|language=en|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=May 30, 2020}}</ref> * {{flag|African Union}} – [[ആഫ്രിക്കൻ യൂണിയൻ]] കമ്മീഷൻ മേധാവി മൂസ്സ ഫക്കി മഹാമത്ത് ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണം ഒരു കൊലപാതകമാണെന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു. യു‌.എസ്.‌എ യിലെ കറുത്ത പൗരന്മാർക്കെതിരായ വിവേചനപരമായ നടപടികളെ ആഫ്രിക്കൻ യൂണിയൻ അപലപിച്ചു."<ref>{{cite news|title=In Rare Move, U.S. Embassies in Africa Condemn George Floyd Murder|url=https://time.com/5845407/us-embassy-africa-condemn-george-floyd/|last=|first=|date=May 30, 2020|website=[[Time (magazine)|Time]]|language=en|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20200728120053/https://time.com/5845407/us-embassy-africa-condemn-george-floyd/|archive-date=2020-07-28|access-date=May 30, 2020}}</ref> == കുറിപ്പ‍കൾ == {{NoteFoot}} ==ചിത്രശാല== <gallery widths="200" heights="125"> File:A fire burns at maX it PAWN in Minneapolis, Minnesota on Friday morning. (49948399113).jpg|മിനസോട്ടയിലെ [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപോളിസ്സി]]ലെ മാക്സ് ഇറ്റ് പവൻ-ൽ തീ കത്തുന്നു File:20200528- DSC7862 (49947770871).jpg|മെയ് 28 ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപോളിസിലെ]] നാശനഷ്ടങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കുന്ന അഗ്നിശമന സേനാംഗങ്ങൾ File:People leave the Target on Lake Street with goods from the store in Minneapolis, Minnesota (49945679736).jpg|മെയ് 28-ന് രാവിലെ [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപോളിസിലെ]] ലേക് സ്ട്രീറ്റിൽ കൊള്ളയടിച്ച ടാർഗെറ്റ് സ്റ്റോറിൽ "ബ്ലാക്ക് ലീവ്സ് ഫക്കിംഗ് മേറ്റർ", "ഫക്ക് 12" ചുവരെഴുത്ത് File:George Floyd protest 2020-05-28 Columbus, Ohio 46.jpg|ഒഹായോയിലെ കൊളംബസിൽ പ്രതിഷേധം File:Minneapolis 05-28-20 (49947073563).jpg|മെയ് 28, 2020 വൈകുന്നേരം [[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപോളിസ്സിൽ]] നടന്ന പ്രതിഷേധത്തിനിടെ ടിയർ ഗ്യാസ് ഉപയോഗിച്ചപ്പോൾ File:A protester stands on a police car with a smashed windowshield outside the Target in the Midway area of St Paul, Minnesota (49946336068).jpg|മിനസോട്ടയിലെ സെന്റ് പോളിന്റെ മിഡ്‌‌വേ ഏരിയയിലെ ടാർ‌ഗെറ്റിന് പുറത്ത് ഒരു തകർന്ന വിൻഡ്ഷീൽഡുമായി ഒരു പ്രതിഷേധക്കാരൻ പോലീസ് കാറിൽ നിൽക്കുന്നു. File:A man stands on a burned out car on Thursday morning as fires burn behind him in the Lake St area of Minneapolis, Minnesota (49945886467).jpg|[[മിന്നീപോളിസ്|മിന്നീപോളിസിലെ]] ലേക്ക് സെന്റ് പ്രദേശത്ത് തീപിടുത്തമുണ്ടായപ്പോൾ പൊള്ളലേറ്റ കാറിൽ നിൽക്കുന്ന ഒരാൾ. File:Minneapolis Police Department’s 3th Precinct 2020-05-28.jpg|[[മിന്നീപോളിസ്]] പോലീസിൻറെ മൂന്നാം പ്രക്ഷോഭം പ്രതിഷേധക്കാർ കത്തിച്ചു കളയുന്നു File:George Floyd Memorial at 38th and Chicago Avenue South, Minneapolis (49942178738).jpg|thumb|ഫ്ലോയിഡിന്റെ മരണ സ്ഥലത്ത് സ്മാരകം File:BlackLivesMatter protest Berlin 2020-05-30 27 (cropped).jpg|2020 മെയ് 30-ന് [[ബെർലിൻ|ബെർലിനിലെ]] യുഎസ് എംബസിയിൽ പ്രതിഷേധം |thumb|left|മെയ് 31 ന് ഈസ്റ്റ് 38 സ്ട്രീറ്റിലെയും ചിക്കാഗോ അവന്യൂവിലെയും മിനിയാപൊളിസിലെ ഫ്ലോയിഡിന്റെ സ്മാരകം. </gallery> ==അവലംബം== {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:വംശീയത]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കയിലെ വംശീയത]] [[വർഗ്ഗം:2020 ലെ കലാപങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:2020-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 25-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കൊലപാതകം]] [[വർഗ്ഗം:കുറ്റകൃത്യം അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ]] 7q5gyyzt2wvztbttk8vec666g6werui വിക്കിപീഡിയ:തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനം/171 4 513276 4675143 3713766 2026-10-10T20:54:05Z CommonsDelinker 756 "Wandbild_Portrait_George_Floyd_von_Eme_Street_Art_im_Mauerpark_(Berlin).jpg" നീക്കം ചെയ്യുന്നു, [[c:User:Jameslwoodward|Jameslwoodward]] എന്ന കാര്യനിർവ്വാഹകൻ അത് കോമൺസിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. കാരണം: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files in 4675143 wikitext text/x-wiki <div title="തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനം"> അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ ഒരു ആഫ്രിക്കൻ-അമേരിക്കൻ വംശജനായിരുന്ന ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയ്ഡിനെ ക്രിമിനൽ കുറ്റം ആരോപിച്ച് പോലീസുകാർ മർദ്ദിച്ചുകൊന്ന സംഭവമാണ് '''[[ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയിഡിന്റെ കൊലപാതകം]]''' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. 2020 മേയ് 25-ന് അമേരിക്കൻ‌ ഐക്യനാടുകളിലെ മിനസോട്ടയിലെ പൗഡർഹോൺ‌ എന്ന സ്ഥലത്താണ് സംഭവം നടന്നത്. ഡെറെക് ഷോവിൻ എന്ന പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ കഴുത്തിൽ മുട്ടുകുത്തി ദീർഘനേരം ശ്വാസം മുട്ടിച്ചപ്പോൾ മരണം സംഭവിച്ചു. ഫ്ലോയിഡിൻ്റെ മരണശേഷം മിന്നീപോളിസ്-സെൻ്റ് പോൾ പ്രദേശത്ത് നടന്ന പ്രകടനങ്ങളും പ്രതിഷേധങ്ങളും തുടക്കത്തിൽ സമാധാനപരമായിരുന്നെങ്കിലും പിന്നീട് അക്രമാസക്തമായി. അറസ്റ്റിൻ്റെ ഒരു ഭാഗം കാഴ്ചക്കാരൻ റെക്കോർഡ് ചെയ്യുകയും ഫേസ്ബുക്ക് ലൈവിലേക്ക് സ്ട്രീം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് ഇത് സാമൂഹ്യമാധ്യമങ്ങളിലടക്കം വ്യാപകമായി പ്രചരിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. {{കൂടുതൽ|ജോർജ്ജ് ഫ്ലോയിഡിന്റെ കൊലപാതകം}}<div class="nomobile">{{തിരുത്തുക|വിക്കിപീഡിയ:തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനം/171}}</div> </div> n2lk3dc9042oi2aazbje3n4t8xspjvu രാജമല 0 517728 4675221 4606183 2026-10-11T10:28:22Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675221 wikitext text/x-wiki [[File:View of Anamudi from Rajamala, Munnar.jpg|thumb|right|250px| ആനമുടി. രാജമലയിൽ നിന്നുള്ള ദൃശ്യം]] [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ]] [[മൂന്നാർ|മൂന്നാറിനടുത്തുള്ള]] ഒരു മലയാണ് '''രാജമല'''.<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.nativeplanet.com/munnar/attractions/rajmala/|title=രാജമല, Munnar|access-date=2020-08-07|language=ma}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> മൂന്നാറിൽ നിന്ന് 15 കിലോമീറ്റ‍ർ അകലെയാണ് രാജമല.<ref>{{Cite web|url=https://www.keralatourism.org/destination/rajamala-idukki/209|title=Rajamala Hills and the Eravikulam National Park, Idukki|access-date=2020-08-08|language=en}}</ref> രാജമല വന്യജീവി സങ്കേതം [[ഇരവികുളം ദേശീയോദ്യാനം|ഇരവികുളം ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ]] ഭാഗമാണ്. നീലഗിരി [[വരയാട്|വരയാടുകളുടെ]] പ്രധാന വാസസ്ഥലമാണിത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/photostories/rajamala-neelgiri-thar-varayadu-1.517060|title=രാജമല: വരയാടുകളുടെ താവളം|access-date=2020-08-07|language=en|archive-date=2020-10-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20201025090631/https://www.mathrubhumi.com/photostories/rajamala-neelgiri-thar-varayadu-1.517060|url-status=dead}}</ref> മൂന്നാറിനടുത്തുള്ള ഒരു വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രമാണിത്. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 2000 അടി ഉയരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ചെങ്കുത്തായ മലമ്പ്രദേശമാണിത്. 2695 അടി ഉയരമുള്ള [[ആനമുടി]] ഈ പ്രദേശത്താണ്. == ചരിത്രം == വന്യജീവിസങ്കേതമായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിനുമുൻപ് കണ്ണൻ ദേവൻ തേയില കമ്പനിയുടെ ഗെയിം റിസർവ്വായിരുന്നു രാജമല.<ref>{{Cite web|url=https://keralatourism.travel/rajamala-munnar|title=Rajamala Munnar (Timings, History, Entry Fee, Images & Information) - Kerala Tourism 2020|access-date=2020-08-08|last=Super User|language=en-GB}}</ref> 1971 ലാണ് ഈ പ്രദേശം കേരളസർക്കാറിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാവുന്നത്. അതിനുശേഷം 1975 ൽ ഇരവികുളം-രാജമല വന്യജീവിസങ്കേതം നിലവിൽ വന്നു. നീലഗരി വരയാടുകളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായാണ് ഈ വന്യജീവിസങ്കേതം നിലവിൽ വന്നത്. 1978ൽ ഇവിടം ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറി. [[പ്രമാണം:Nilagiri thar of kerala.jpg|ലഘുചിത്രം|നീലഗിരി താർ]] == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] ekukgqhysixwo9gvfy264x50ouznwe3 ചെന്നൈ മാത്തമറ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് 0 527507 4675064 4121098 2026-10-10T13:18:30Z AksharaBot 221747 പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ; വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]] 4675064 wikitext text/x-wiki {{Infobox university|name=Chennai Mathematical Institute|director=[[Rajeeva Karandikar]]|free_label=Acronym|website=[http://www.cmi.ac.in www.cmi.ac.in]|country=[[India]]|campus=Suburban, 5.4 acre|state=[[Tamil Nadu]]|city=[[Chennai]]|dean=[[Madhavan Mukund]]|head=[[C. S. Seshadri]]|image_name=File:CMI main building from outside.jpg|head_label=Director Emeritus|founder=|type=Research and Education Institution|established=1989|logo=Chennai Mathematical Institute logo svg.svg|caption=Main building of the CMI|image_size=250px|free=CMI}} '''ചെന്നൈ മാത്തമറ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്''' '''(സി‌എം‌ഐ)''' [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിലുള്ള]] ഒരു പ്രമുഖ ഗവേഷണ-വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനമാണ്. 1989-ൽ സ്പിക് സയൻസ് ഫൗണ്ടേഷനാണ് ഇത് സ്ഥാപിച്ചത്. [[ഗണിതം|ഗണിതശാസ്ത്രത്തിലെ]] ഉന്നത ഗവേഷണമാണ് ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ ശക്തി. കൂടാതെ [[ഭൗതികശാസ്ത്രം]], [[ഗണിതം]], [[കമ്പ്യൂട്ടർ ശാസ്ത്രം|കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ്]] എന്നിവയിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദ പ്രോഗ്രാമുകളും നടത്തുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/site/Story/52129/Future+in+the+making.html?page=1|title=Future in the making|access-date=2010-02-13|last=Banumathi Krishnaswamy|date=2009-07-16|publisher=India Today}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ബീജഗണിത ജ്യാമിതി മേഖലയിലെ ഗവേഷണത്തിൽ സി‌എം‌ഐയുടെ സംഭാവനകൾ ശ്രദ്ധേയമാണ്. സി‌എം‌ഐ ആദ്യകാലത്ത് ചെന്നൈയുടെ ഹൃദയഭാഗത്തുള്ള [[ടി. നഗർ|ടി. നഗറിലെ]] ഒരു ഓഫീസ് സമുച്ചയത്തിലായിരുന്നു പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്. 2005 ഒക്ടോബറിൽ ഇത് സിരുസെരിയിലെ അഞ്ച് ഏക്കർ വിസ്തൃതിയുള്ള പുതിയ കാമ്പസിലേക്ക് മാറി.<ref name="cmicampus">{{Cite web|url=http://www.cmi.ac.in//about/campus.php|title=Campus|access-date=2010-02-13|publisher=Chennai Mathematical Institute}}</ref> [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ]] (യുജിസി) ആക്റ്റ് 1956-ലെ സെക്ഷൻ 3 പ്രകാരം 2006 ഡിസംബറിൽ സി‌എം‌ഐ ഒരു സർവ്വകലാശാലയായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=http://mhrd.gov.in/sites/upload_files/mhrd/files/upload_document/ugc_act.pdf|title=UGC Act-1956|access-date=1 February 2016|website=mhrd.gov.in/|publisher=Secretary, University Grants Commission}}</ref> ഇതോടെ ഇത് ഒരു [[കൽപിത സർവ്വകലാശാല|കൽപിത സർവ്വകലാശാലയായി]] മാറി. അതുവരെ ഭോജ് ഓപ്പൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയുമായി സഹകരിച്ചാണ് അധ്യാപന പരിപാടി നടത്തിയിരുന്നത്. == ചരിത്രം == [[പ്രമാണം:The-campus-of-CMI.jpg|ലഘുചിത്രം|261x261ബിന്ദു| സി‌എം‌ഐ പ്രധാന കെട്ടിടം]] [[പ്രമാണം:Chennai_Mathematical_Institute_main_building_greenery_at_night_3.JPG|ലഘുചിത്രം|260x260ബിന്ദു| സി‌എം‌ഐ അക്കാദമിക് ബ്ലോക്ക്]] 1989-ൽ സ്പിക് സയൻസ് ഫൗണ്ടേഷന്റെ സ്കൂൾ ഓഫ് മാത്തമാറ്റിക്സ് എന്ന പേരിലാണ് സി‌എം‌ഐ ആരംഭിച്ചത്. രാജ്യത്തെ ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക വളർച്ചയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാന വ്യവസായ സ്ഥാപനങ്ങളിലൊന്നായ സതേൺ പെട്രോകെമിക്കൽ ഇൻഡസ്ട്രീസ് കോർപ്പറേഷൻ (SPIC) ലിമിറ്റഡ് 1986-ൽ SPIC സയൻസ് ഫൗണ്ടേഷൻ ആരംഭിച്ചു. 1996-ൽ സ്കൂൾ ഓഫ് മാത്തമാറ്റിക്സ് ഒരു സ്വതന്ത്ര സ്ഥാപനമായി മാറുകയും അതിന്റെ പേര് SPIC മാത്തമറ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്ന് മാറ്റുകയും ചെയ്തു. ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ വളർന്നുവരുന്ന പങ്ക് കൂടുതൽ വ്യക്തമായി പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നതിനായി 1998-ൽ ഇതിനെ ചെന്നൈ മാത്തമറ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് (സിഎംഐ) എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു. ആരംഭം മുതൽ തന്നെ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ മാത്തമാറ്റിക്സ്, കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ് എന്നിവയിൽ പിഎച്ച്ഡി പ്രോഗ്രാം ഉണ്ടായിരുന്നു. പ്രാരംഭ വർഷങ്ങളിൽ പിഎച്ച്ഡി പ്രോഗ്രാം [[ബിർള ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ്‌ ടെക്നോളജി ആന്റ്‌ സയൻസ്‌, പിലാനി|ബിറ്റ്സ്, പിലാനി]], [[മദ്രാസ് സർവ്വകലാശാല|മദ്രാസ് സർവകലാശാല]] എന്നിവയുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിരുന്നു. 2006 ഡിസംബറിൽ യുജിസി ആക്റ്റ് 1956-ലെ സെക്ഷൻ 3 പ്രകാരം സി‌എം‌ഐ ഒരു സർവ്വകലാശാലയായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=http://www.cmi.ac.in//about/history.php|title=History|access-date=2010-02-13|publisher=Chennai Mathematical Institute}}</ref> 1998-ൽ ബി.എസ്‌സി. (ഹോണേഴ്സ്), എം.എസ്‌സി. പ്രോഗ്രാമുകളും അനുബന്ധ വിഷയങ്ങളിലെ പഠനവും ആരംഭിച്ചുകൊണ്ട് അധ്യാപനവും ഗവേഷണവും തമ്മിലുള്ള അന്തരം കുറയ്ക്കാൻ സി‌എം‌ഐ മുൻകൈയെടുത്തു.<ref>{{Cite web|url=http://www.hinduonnet.com/2004/08/07/stories/2004080709130400.htm|title=Kakodkar cautions against missing research-technology connectivity|access-date=2010-02-13|last=Special Correspondent|date=2004-08-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20110606111735/http://www.hinduonnet.com/2004/08/07/stories/2004080709130400.htm|archive-date=6 June 2011}}</ref> 2001-ൽ ഗവേഷണ ഘടകങ്ങളുള്ള രണ്ട് കോഴ്സുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തി ബി.എസ്‌സി. പ്രോഗ്രാം വിപുലീകരിച്ചു; ഇവ മാത്തമാറ്റിക്സിൽ എം.എസ്‌സി. ബിരുദത്തിലേക്കും കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസിൽ എം.എസ്‌സി. ബിരുദത്തിലേക്കും നയിക്കുന്നവയായിരുന്നു. 2003-ൽ ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിൽ ബി.എസ്‌സി. ബിരുദം നേടാവുന്ന ഒരു പുതിയ ബിരുദ കോഴ്‌സ് തുടങ്ങി. 2010-ൽ സി‌എം‌ഐ ഒരു സമ്മർ ഫെലോഷിപ്പ് പ്രോഗ്രാം ആരംഭിച്ചു. ഇതിലൂടെ, സി‌എം‌ഐയിലെ അധ്യാപകരുടെ കീഴിൽ വിവിധ ഗവേഷണ പ്രോജക്ടുകളിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള 30-ഓളം വിദ്യാർത്ഥികളെ ക്ഷണിച്ചു. 2012-ൽ ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിലെ ബി.എസ്‌സി. ബിരുദ കോഴ്സ്, മാത്തമാറ്റിക്സും ഫിസിക്സും ചേർന്ന സംയോജിത കോഴ്സായി പുനഃസംഘടിപ്പിച്ചു. == കാമ്പസ് == 2005 ഒക്ടോബറിൽ സി‌എം‌ഐ പുതിയ കാമ്പസിലേക്ക് മാറി. സിരുസെരിയിലെ സിപ്കോട്ട് ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജി പാർക്കിൽ അഞ്ചേക്കറോളം സ്ഥലത്താണ് ഇത് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. നഗരത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് ഐടി ഇടനാഴിയായി വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന [[രാജീവ് ഗാന്ധി ഐ.ടി. കോറിഡോർ, ചെന്നൈ|പഴയ മഹാബലിപുരം റോഡിനടുത്താണ്]] കാമ്പസ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ലൈബ്രറി ബ്ലോക്കും വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ഹോസ്റ്റലും 2006 അവസാനത്തോടെ പൂർത്തിയായി, 2007 ജനുവരി മുതൽ പ്രവർത്തനക്ഷമമായി. 2006-ൽ സി‌എം‌ഐ അതിന്റെ കാമ്പസിൽ ഗ്രേ വാട്ടർ പുനരുപയോഗ സംവിധാനം നടപ്പാക്കി. വൃത്തിയാക്കൽ, കഴുകൽ, കുളി എന്നിവയ്ക്കുശേഷം പുറന്തള്ളുന്ന മലിനജലം സംസ്കരിച്ച് പൂന്തോട്ടപരിപാലനത്തിനോ ഭൂഗർഭജല പുനഃപൂരണത്തിനോ ഉപയോഗിക്കാവുന്ന വിധത്തിൽ സുൽത്താൻ അഹമ്മദ് ഇസ്മായിലാണ് ഈ സംവിധാനം സി‌എം‌ഐയ്ക്കായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത്. ഓഡിറ്റോറിയം, അതിഥികൾക്കുള്ള താമസസൗകര്യം, അധ്യാപകരുടെ ഓഫീസുകൾ, ലൈബ്രറി, ലെക്ചർ ഹാളുകൾ തുടങ്ങിയ അധിക അക്കാദമിക് സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു പുതിയ കെട്ടിടത്തിന്റെ നിർമ്മാണം നടന്നുവരുന്നു. [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ]] മുഖേന മാനവ വിഭവശേഷി വികസന മന്ത്രാലയം നൽകുന്ന ഗ്രാന്റ് ഉപയോഗിച്ചാണ് ഈ നിർമ്മാണം നടക്കുന്നത്.<ref name="cmicampus"/><gallery> പ്രമാണം:Buddha-CMI.jpg|അക്കാദമിക് ബ്ലോക്കിലെ ശ്രീബുദ്ധന്റെ പ്രതിമ പ്രമാണം:CMI library 4.JPG|പുസ്തകശാല </gallery> == വിദ്യാഭ്യാസ പരിപാടികൾ == [[പ്രമാണം:CMI_library_9.JPG|ലഘുചിത്രം|249x249ബിന്ദു| ലൈബ്രറി]] === കോഴ്സുകൾ === സിഎംഐ കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ്, മാത്തമാറ്റിക്സ്, ഫിസിക്സ് എന്നിവയിൽ പിഎച്ച്ഡി പ്രോഗ്രാമുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. പാർട്ട് ടൈമായി പിഎച്ച്ഡി ചെയ്യാനുള്ള അവസരവും സിഎംഐയിലുണ്ട്.<ref>[http://www.cmi.ac.in//teaching/phd.php PhD Programme]</ref> 1998 മുതൽ സിഎംഐ മാത്തമാറ്റിക്സ്, കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ് എന്നിവയിൽ ബി.എസ്‌സി. (ഹോണേഴ്സ്) ബിരുദ കോഴ്സുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. ഈ മൂന്നുവർഷത്തെ കോഴ്സിൽ ഹ്യൂമാനിറ്റീസ്, ഫിസിക്‌സ് വിഷയങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.cmi.ac.in//teaching/bscm.php|title=Archived copy|access-date=14 October 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090417003710/http://www.cmi.ac.in/teaching/bscm.php|archive-date=17 April 2009}}</ref> ബി.എസ്‌സി. ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം നിരവധി വിദ്യാർത്ഥികൾ ഇന്ത്യയിലെയും വിദേശത്തെയും സർവകലാശാലകളിൽ മാത്തമാറ്റിക്സ്, കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ് എന്നിവയിൽ ഉന്നതപഠനം നടത്തുന്നു. ചിലർ വ്യവസായ മേഖലയിലേക്ക് തിരിയുമ്പോൾ മറ്റു ചിലർ ധനകാര്യം (ഫിനാൻസ്) പോലുള്ള മേഖലകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു.<ref>http://www.cmi.ac.in//teaching/index.php</ref> [[പ്രമാണം:Computer_lab_in_Chennai_Mathematical_Institute.JPG|ലഘുചിത്രം|249x249ബിന്ദു| കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ്]] 2001-ൽ സി‌എം‌ഐ മാത്തമാറ്റിക്സ്, കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ് എന്നിവയിൽ പ്രത്യേകം എം.എസ്‌സി. പ്രോഗ്രാമുകൾ ആരംഭിച്ചു. 2009-ൽ ആരംഭിച്ച അപ്ലൈഡ് മാത്തമാറ്റിക്സിലെ എം.എസ്‌സി. പ്രോഗ്രാമിന് പകരമായി 2018-ൽ ഡാറ്റ സയൻസിൽ ഒരു പുതിയ എം.എസ്‌സി. പ്രോഗ്രാം ആരംഭിച്ചു. [https://www.orangeballon.com/blogInfo/how-to-prepare-for-cmi-msc-data-science-entrance-exam/227/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201101003545/https://www.orangeballon.com/blogInfo/how-to-prepare-for-cmi-msc-data-science-entrance-exam/227/ |date=2020-11-01 }} 2003-ൽ സി‌എം‌ഐ ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിൽ ബി.എസ്‌സി. (ഹോണേഴ്സ്) ബിരുദത്തിനായുള്ള ഒരു പുതിയ ത്രിവത്സര പ്രോഗ്രാം ആരംഭിച്ചു. പാഠ്യവിഷയങ്ങൾ പ്രധാനമായും സൈദ്ധാന്തിക ഭൗതികശാസ്ത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവയാണ്. സി‌എം‌ഐക്ക് ഇപ്പോൾ സ്വന്തമായി ഫിസിക്സ് ലബോറട്ടറിയുണ്ട്. 2007-2008 അധ്യയന വർഷം മുതൽ ഫിസിക്സ് വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ഒന്നാം വർഷം മുതൽ തന്നെ പതിവായി ലാബ് കോഴ്സുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://www.cmi.ac.in//teaching/bscp.php|title=Archived copy|access-date=14 October 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090625181930/http://www.cmi.ac.in/teaching/bscp.php|archive-date=25 June 2009}}</ref> 2005-2006 അധ്യയന വർഷത്തിൽ ഒരു കരാർ പ്രകാരം മൂന്നാം വർഷ വിദ്യാർത്ഥികൾക്കുള്ള ലാബ് സെഷനുകൾ [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി മദ്രാസ്|ഐഐടി മദ്രാസിലാണ്]] നടത്തിയത്. ഫിസിക്സ് വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ഒന്നാം വർഷം മുംബൈയിലെ എച്ച്ബിസിഎസ്ഇയിലും രണ്ടാം വർഷം കൽപ്പാക്കത്തെ ഐജിസിഎആറിലുമായിരുന്നു പ്രാക്ടിക്കലുകൾ.<ref name="cmi.ac.in"/> 2012-ൽ ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിലെ ബി.എസ്‌സി. ബിരുദം മാത്തമാറ്റിക്സും ഫിസിക്സും ചേർന്ന സംയോജിത ബിരുദമാക്കി മാറ്റി. മുമ്പ് ബി.എസ്‌സി., എം.എസ്‌സി. ബിരുദങ്ങൾ എം‌പി‌ബി‌ഒ‌യു (മധ്യപ്രദേശ് ഭോജ് ഓപ്പൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി)വും ഡോക്ടറേറ്റ് ബിരുദങ്ങൾ [[മദ്രാസ് സർവ്വകലാശാല|മദ്രാസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയും]] ആണ് നൽകിയിരുന്നത്. സി‌എം‌ഐ ഒരു കൽപിത സർവ്വകലാശാലയായി മാറിയതോടെ സ്വന്തമായി ബിരുദങ്ങൾ നൽകിത്തുടങ്ങി. സി‌എം‌ഐ ആദ്യമായി ഔദ്യോഗികമായി ബിരുദങ്ങൾ നൽകിയത് 2007 ഓഗസ്റ്റിലാണ്. സാധാരണയായി ഒരു ബാച്ചിൽ 5 മുതൽ 25 വരെ വിദ്യാർത്ഥികളാണുള്ളത്. സി‌എം‌ഐയിൽ ആകെ 100–125 വിദ്യാർത്ഥികളും 40–50 ഫാക്കൽറ്റി അംഗങ്ങളുമാണുള്ളത്.<ref>http://www.cmi.ac.in//people/academic.php</ref> സി‌എം‌ഐയുടെ മിക്കവാറും എല്ലാ പ്രോഗ്രാമുകളും [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന, മാത്തമാറ്റിക്സ്, സൈദ്ധാന്തിക കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ്, സൈദ്ധാന്തിക ഭൗതികശാസ്ത്രം എന്നിവയിലെ ഗവേഷണ സ്ഥാപനമായ ഐ‌എം‌എസ്‌സിയുടെ പ്രോഗ്രാമുകളുമായി സഹകരിച്ചാണ് നടത്തുന്നത്. {| class="wikitable" style="border: 1px solid black;" |- | style="border: 1px solid black; font-family: AnjaliOldLipi; color: #000000; font-size: 8pt; font-weight: bold; font-style: normal; text-decoration: none; vertical-align: bottom; text-align: center; background-color: #ffffff; width: 450px; height: 50px;" | കോഴ്സ്<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/education-malayalam/notifications/chennai-mathematical-institute-admission-1.1795210|title=ചെന്നൈ മാത്തമാറ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിൽ ഗണിതം പഠിക്കാം|access-date=27 November 2020|last=|first=|date=13 March 2017|website=|publisher=മാതൃഭൂമി|archive-date=2020-11-27|archive-url=https://archive.today/20201127001549/https://www.mathrubhumi.com/education-malayalam/notifications/chennai-mathematical-institute-admission-1.1795210|url-status=bot: unknown}}</ref> | style="border: 1px solid black; font-family: AnjaliOldLipi; color: #000000; font-size: 8pt; font-weight: bold; font-style: normal; text-decoration: none; vertical-align: bottom; text-align: center; background-color: #ffffff; width: 513px; height: 50px;" | യോഗ്യത |- | style="border: 1px solid black; font-family: AnjaliOldLipi; color: #000000; font-size: 8pt; font-weight: normal; font-style: normal; text-decoration: none; vertical-align: bottom; text-align: center; background-color: #ffffff; width: 450px; height: 50px;" | ബിഎസ്‌സി (ഹോണേഴ്‌സ്) മാത്തമാറ്റിക്‌സ് ആൻഡ് കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ്, മാത്തമാറ്റിക്‌സ് ആൻഡ് ഫിസിക്‌സ് | style="border: 1px solid black; font-family: AnjaliOldLipi; color: #000000; font-size: 8pt; font-weight: normal; font-style: normal; text-decoration: none; vertical-align: bottom; text-align: center; background-color: #ffffff; width: 513px; height: 50px;" | പ്ലസ്ടു/തുല്യപരീക്ഷ വിജയിച്ചിരിക്കണം. |- | style="border: 1px solid black; font-family: AnjaliOldLipi; color: #000000; font-size: 8pt; font-weight: normal; font-style: normal; text-decoration: none; vertical-align: bottom; text-align: center; background-color: #ffffff; width: 450px; height: 50px;" | എംഎസ്‌സി: മാത്തമാറ്റിക്‌സ്: ആപ്ലിക്കേഷൻസ് ഓഫ് മാത്തമാറ്റിക്‌സ്, കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ്. | style="border: 1px solid black; font-family: AnjaliOldLipi; color: #000000; font-size: 8pt; font-weight: normal; font-style: normal; text-decoration: none; vertical-align: bottom; text-align: center; background-color: #ffffff; width: 513px; height: 50px;" | ബിഎ, ബിഎസ്‌സി, ബിഇ/ബിടെക്. മാത്തമാറ്റിക്‌സ്/സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്‌സ്/കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ് വിഷയങ്ങളിൽ നല്ല പശ്ചാത്തല പരിജ്ഞാനമുണ്ടായിരിക്കണം. |- | style="border: 1px solid black; font-family: AnjaliOldLipi; color: #000000; font-size: 8pt; font-weight: normal; font-style: normal; text-decoration: none; vertical-align: bottom; text-align: center; background-color: #ffffff; width: 450px; height: 50px;" | പി.എച്ച്.ഡി (മാത്തമാറ്റിക്‌സ്) | style="border: 1px solid black; font-family: AnjaliOldLipi; color: #000000; font-size: 8pt; font-weight: normal; font-style: normal; text-decoration: none; vertical-align: bottom; text-align: center; background-color: #ffffff; width: 513px; height: 50px;" | ബിഇ/ബിടെക്/ബിഎസ്‌സി/മാത്‌സ്/ എം.എസ്.സി മാത്‌സ്. |- | style="border: 1px solid black; font-family: AnjaliOldLipi; color: #000000; font-size: 8pt; font-weight: normal; font-style: normal; text-decoration: none; vertical-align: bottom; text-align: center; background-color: #ffffff; width: 450px; height: 50px;" | പി.എച്ച്.ഡി (കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ്) | style="border: 1px solid black; font-family: AnjaliOldLipi; color: #000000; font-size: 8pt; font-weight: normal; font-style: normal; text-decoration: none; vertical-align: bottom; text-align: center; background-color: #ffffff; width: 513px; height: 50px;" | ബിഇ/ബിടെക്/എംഎസ്‌സി കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ്/എംസിഎ. |- | style="border: 1px solid black; font-family: AnjaliOldLipi; color: #000000; font-size: 8pt; font-weight: normal; font-style: normal; text-decoration: none; vertical-align: bottom; text-align: center; background-color: #ffffff; width: 450px; height: 50px;" | പിഎച്ച്ഡി (ഫിസിക്‌സ്) | style="border: 1px solid black; font-family: AnjaliOldLipi; color: #000000; font-size: 8pt; font-weight: normal; font-style: normal; text-decoration: none; vertical-align: bottom; text-align: center; background-color: #ffffff; width: 513px; height: 50px;" | ബിഇ/ബിടെക്/ബിഎസ്‌സി ഫിസിക്‌സ്/എംഎസ്‌സി ഫിസിക്‌സ് |} === പ്രവേശന മാനദണ്ഡം === ഈ കോഴ്സുകളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം ദേശീയതലത്തിൽ നടക്കുന്ന പ്രവേശന പരീക്ഷയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ്. ഈ പ്രവേശന പരീക്ഷയുടെ വിജ്ഞാപനം ഫെബ്രുവരി അവസാനമോ മാർച്ച് ആദ്യമോ പ്രസിദ്ധീകരിക്കും. മെയ് അവസാനമാണ് പ്രവേശന പരീക്ഷ നടക്കുന്നത്; മറ്റ് പ്രധാന പ്രവേശന പരീക്ഷകളുമായി കൂട്ടിമുട്ടാത്ത വിധത്തിലാണ് സാധാരണയായി ഇതിന്റെ തീയതി നിശ്ചയിക്കുന്നത്. ജൂൺ അവസാനത്തോടെ ഫലം പ്രസിദ്ധീകരിക്കും.<ref>{{Cite web|url=http://www.cmi.ac.in/admissions/|title=Admissions|publisher=Chennai Mathematical Institute}}</ref> ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ മാത്തമാറ്റിക്സ് ഒളിമ്പ്യാഡ് പാസായ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് മാത്തമാറ്റിക്സ്, കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ് എന്നിവയിലെ ബി.എസ്‌സി. (ഹോണേഴ്സ്) പ്രോഗ്രാമിലേക്കും ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ഫിസിക്സ് ഒളിമ്പ്യാഡ് പാസായവർക്ക് ബി.എസ്‌സി. ഭൗതികശാസ്ത്ര പ്രോഗ്രാമിലേക്കും നേരിട്ട് പ്രവേശനം ലഭിക്കും. എന്നിരുന്നാലും, ഇവരും മാർച്ചിൽ അപേക്ഷാ ഫോം സമർപ്പിക്കണം.<ref>{{Cite web|url=http://www.cmi.ac.in/about/reports/cmi-annual-report-2005-2006.pdf|title=CMI Annual Report 2005-2006}}</ref> ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ഒളിമ്പ്യാഡ് ഇൻ ഇൻഫോർമാറ്റിക്സ് പാസായ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ബി.എസ്‌സി. (ഹോണേഴ്സ്) മാത്തമാറ്റിക്സ് ആൻഡ് കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ് പ്രോഗ്രാമിൽ പ്രവേശനം അനുവദിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ പ്രവേശനം ഉറപ്പല്ല; ഓരോ അപേക്ഷയും പ്രത്യേകം പരിശോധിച്ച് പ്രവേശന സമിതി തീരുമാനമെടുക്കും. === ഫീസ് ഘടനയും മറ്റ് ചെലവുകളും === 2018 വരെ ബിരുദ വിദ്യാർത്ഥികൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും അക്കാദമിക് പ്രകടനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പ്രതിമാസ സ്റ്റൈപ്പന്റ് നൽകിയിരുന്നു. 2018-ൽ എല്ലാ വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും ഫീസ് വർദ്ധിപ്പിച്ചു. മികച്ച അക്കാദമിക് പ്രകടനം കാഴ്ചവയ്ക്കുന്ന വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ഫീസിളവ് ലഭിക്കും. == ഫാക്കൽറ്റിയും ഗവേഷണവും == === ഡയറക്ടർ === ബീജഗണിത ജ്യാമിതിയിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് മൊഡ്യൂളി പ്രശ്നങ്ങളിലും ബീജഗണിത ഗ്രൂപ്പുകളിലും, ഗവേഷണം നടത്തിയ [[സി‌.എസ്. ശേഷാദ്രി|സി.എസ്. ശേഷാദ്രിയായിരുന്നു]] സി.എം.ഐയുടെ സ്ഥാപക ഡയറക്ടർ. 2010-ൽ അദ്ദേഹം ഡയറക്ടർ സ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞു. സി.എസ്. ശേഷാദ്രിക്ക് ശേഷം രാജീവ എൽ. കരണ്ടിക്കർ സി.എം.ഐ ഡയറക്ടറായി നിയമിതനായി.<ref>{{Cite web|url=http://newindianexpress.com/education/edex/article1394927.ece|title=A family tradition|access-date=2 January 2013|last=Caleb|first=Nithya|publisher=[[The Indian Express]]|archive-date=2016-05-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160503180850/http://www.newindianexpress.com/education/edex/article1394927.ece|url-status=dead}}</ref> സി.എസ്. ശേഷാദ്രി 2011 ജനുവരി 1 മുതൽ 2020 ജൂലൈ 17-ന് മരിക്കുന്നതുവരെ "ഡയറക്ടർ-എമെറിറ്റസ്" എന്ന നിലയിൽ സി‌എം‌ഐയുടെ ഭാഗമായി തുടർന്നു. === ഗവേഷണ താൽപ്പര്യങ്ങൾ === [[ഗണിതം|ഗണിതശാസ്ത്രത്തിൽ]] ബീജഗണിത ജ്യാമിതി, പ്രാതിനിധ്യ സിദ്ധാന്തം, ഓപ്പറേറ്റർ ആൾജിബ്ര, കമ്മ്യൂട്ടേറ്റീവ് ആൾജിബ്ര, ഹാർമോണിക് വിശകലനം, നിയന്ത്രണ സിദ്ധാന്തം, ഗെയിം സിദ്ധാന്തം എന്നിവയാണ് ഗവേഷണ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ പ്രധാന മേഖലകൾ. പ്രാതിനിധ്യ സിദ്ധാന്തത്തിലെ ബൈനറി ഫോമുകളുടെ സ്‌ട്രാറ്റിഫിക്കേഷൻ, ബീജഗണിത ജ്യാമിതിയിലെ ഡൊണാൾഡ്സൺ-ഉഹ്‌ലെൻബെക്ക് കോംപാക്റ്റിഫിക്കേഷൻ, സ്റ്റോക്കാസ്റ്റിക് ഗെയിമുകൾ, ഹാർമോണിക് വിശകലനത്തിലെ ഇൻഡക്റ്റീവ് ആൾജിബ്രകൾ തുടങ്ങിയവ ഗവേഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="2008report"/> സി‌എം‌ഐയിലെ സൈദ്ധാന്തിക കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ് ഗവേഷണം പ്രധാനമായും കമ്പ്യൂട്ടേഷണൽ സങ്കീർണ്ണതാ സിദ്ധാന്തം, സമയബന്ധിത, വിതരണ (ഡിസ്ട്രിബ്യൂട്ടഡ്) സിസ്റ്റങ്ങളുടെ നിർവചനവും (സ്പെസിഫിക്കേഷൻ) സ്ഥിരീകരണവും (വെരിഫിക്കേഷൻ), സുരക്ഷാ പ്രോട്ടോക്കോളുകളുടെ വിശകലനം എന്നിവയിലാണ്.<ref name="2008report"/> സൈദ്ധാന്തിക ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിൽ പ്രധാനമായും [[സ്ട്രിങ്ങ് സിദ്ധാന്തം|സ്ട്രിംഗ് തിയറി]], ക്വാണ്ടം ഫീൽഡ് സിദ്ധാന്തം, ഗണിതശാസ്ത്ര ഭൗതികശാസ്ത്രം എന്നിവയിലാണ് ഗവേഷണം നടക്കുന്നത്.<ref>http://www.cmi.ac.in/people/</ref> ഗണിതശാസ്ത്ര ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിൽ, [[ക്വാണ്ടം എൻ‌ടാംഗിൾമെന്റ്|ക്വാണ്ടം എൻടാംഗിൾമെന്റിനോടുള്ള]] ഒരു സമഗ്ര സമീപനം വികസിപ്പിക്കുന്നതും ഗവേഷണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. സി‌എം‌ഐയിലെ സ്ട്രിംഗ് തിയറി ഗവേഷകർ [[മഹാവിസ്ഫോടനം|ബിഗ് ബാംഗ്]], കോസ്‌മോളജിക്കൽ സിംഗുലാരിറ്റികൾ, ബി‌കെ‌എൽ കോസ്മോളജിയുടെ ഉൾച്ചേർക്കലുകൾ, സൂപ്പർ യാങ്-മിൽസ് സിദ്ധാന്തങ്ങളിലെ ഡയോണുകൾ തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങൾ പഠിക്കുന്നു.<ref name="2008report">{{Cite web|url=http://www.cmi.ac.in/about/reports/cmi-annual-report-2007-2008.pdf|title=CMI Annual Report 2007-08|publisher=Chennai Mathematical Institute}}</ref> === മറ്റു പ്രവർത്തനങ്ങൾ === ഇന്ത്യൻ അസോസിയേഷൻ ഫോർ റിസർച്ച് ഇൻ കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് സയൻസ് (ഐ‌എ‌ആർ‌സി‌എസ്) വഴി [[അന്താരാഷ്ട്ര ഇൻഫർമാറ്റിക്സ് ഒളിമ്പ്യാഡ്|ഇന്റർനാഷണൽ ഒളിമ്പ്യാഡ് ഇൻ ഇൻഫോർമാറ്റിക്സിൽ]] ഇന്ത്യയെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നവരുടെ പരിശീലനവും തിരഞ്ഞെടുപ്പും സി‌എം‌ഐയിലെ അധ്യാപകരാണ് ഏകോപിപ്പിക്കുന്നത്. ഐ‌എ‌ആർ‌സി‌എസിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്‌സൈറ്റ് സി‌എം‌ഐയിലാണ് ഹോസ്റ്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. 2004 സെപ്റ്റംബർ മുതൽ സി‌എം‌ഐയിലെ അധ്യാപകർ ഐ‌എ‌ആർ‌സി‌എസ് വെബ്സൈറ്റ് വഴി പ്രതിമാസ ഓൺലൈൻ പ്രോഗ്രാമിംഗ് മത്സരം നടത്തിവരുന്നു.<ref name="2008report"/> സി‌എം‌ഐയിലെ രണ്ട് ഫാക്കൽറ്റി അംഗങ്ങളായ മാധവൻ മുകുന്ദ്, നാരായൺ കുമാർ എന്നിവരാണ് ഇന്റർനാഷണൽ ഒളിമ്പ്യാഡ് ഇൻ ഇൻഫോർമാറ്റിക്സിലേക്ക് (ഐ‌ഒ‌ഐ) ഇന്ത്യൻ ടീമിനെ നയിക്കുന്നത്. ഇന്ത്യൻ കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് ഒളിമ്പ്യാഡിന്റെ ദേശീയ കോർഡിനേറ്റർ കൂടിയാണ് മാധവൻ മുകുന്ദ്. == വിദ്യാർത്ഥികളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ == === ഹോസ്റ്റൽ === [[പ്രമാണം:Chennai_Mathematical_Institute_hostel,_rain.JPG|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|248x248ബിന്ദു| ഹോസ്റ്റൽ]] കാമ്പസിനുള്ളിലെ ഹോസ്റ്റൽ 2007 ജനുവരിയിൽ തുറന്നു. എല്ലാ വിദ്യാർത്ഥികളും ഹോസ്റ്റലിൽ താമസിക്കണമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. പെൺകുട്ടികളുടെ വിഭാഗത്തിലെ എല്ലാ നിലകളിലേക്കുമുള്ള വനിതാ സെക്യൂരിറ്റി ഗാർഡുകൾ ഉൾപ്പെടെ, സെക്യൂരിറ്റി ഗാർഡുകൾ കാമ്പസിൽ റോന്തുചുറ്റുന്നു. വിദ്യാർത്ഥികൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന ഹോസ്റ്റലിൽ വാഷിംഗ് മെഷീനുകൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. അടിയന്തര ആവശ്യങ്ങൾക്കായി രാത്രിയിൽ ഒരു വാഹനം കാമ്പസിൽ നിർത്തിയിടാറുണ്ട്. കാമ്പസിൽ വൈഫൈ സൗകര്യം ലഭ്യമാണ്.<ref>CMI procedures and policy information sheet, 2008</ref> === വാർഷിക ഇന്റർ കൊളീജിയറ്റ് വിദ്യാർത്ഥി ഉത്സവം === [https://tessellate.cmi.ac.in/ സി‌എം‌ഐയിലെ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201122104026/https://tessellate.cmi.ac.in/ |date=2020-11-22 }} വിദ്യാർത്ഥികൾ കോർപ്പറേഷനുകൾ, ഐ‌ടി കമ്പനികൾ, പ്രാദേശിക ബിസിനസ് സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവയുടെ പിന്തുണയോടെ വാർഷിക ഇന്റർ കൊളീജിയറ്റ് വിദ്യാർത്ഥി ഉത്സവമായ [https://tessellate.cmi.ac.in/ ടെസ്സലേറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201122104026/https://tessellate.cmi.ac.in/ |date=2020-11-22 }} (മുമ്പ് ഫിയസ്റ്റ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നു, 2018-ൽ പുനർനാമകരണം ചെയ്തു) സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി മദ്രാസ്|ഐഐടി മദ്രാസ്]], എസ്ആർ‌എം ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്‌നോളജി, സത്യബാമ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി, കെസിജി കോളേജ് ഓഫ് ടെക്‌നോളജി എന്നിവയുൾപ്പെടെ ചെന്നൈയിലെ നിരവധി കോളേജുകളിലെ വിദ്യാർത്ഥികൾ ടെസ്സലേറ്റിൽ പങ്കെടുക്കുന്നു. അക്കാദമിക്, സാംസ്കാരിക, സാങ്കേതിക, കായിക ഇനങ്ങൾ ടെസ്സലേറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. 2018 മുതൽ ചെന്നൈയിലെ നിരാലംബരുടെ പ്രയോജനത്തിനായി ഒരു സാമൂഹിക സംരംഭവും ടെസ്സലേറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. === എസ്.ടി.ഇ.എം.എസ് === [[പ്രമാണം:STEMS_logo.png|ലഘുചിത്രം| STEMS (സ്കോളാസ്റ്റിക് ടെസ്റ്റ് ഓഫ് എക്സലൻസ് ഇൻ മാത്തമാറ്റിക്കൽ സയൻസസ്)]] കൂടാതെ, [https://tessellate.cmi.ac.in/stems/ ടെസ്സലേറ്റിന്റെ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201212113252/https://tessellate.cmi.ac.in/stems/ |date=2020-12-12 }} ഭാഗമായി, എട്ടാം ക്ലാസ് മുതൽ അവസാന വർഷ ബിരുദ (യുജി) വിദ്യാർത്ഥികൾ വരെയുള്ളവർക്കായി വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിൽ ഗണിതശാസ്ത്രം, ഭൗതികശാസ്ത്രം, കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ് എന്നീ വിഷയങ്ങളിൽ [https://tessellate.cmi.ac.in/stems/ STEMS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201212113252/https://tessellate.cmi.ac.in/stems/ |date=2020-12-12 }} (സ്കോളാസ്റ്റിക് ടെസ്റ്റ് ഓഫ് എക്സലൻസ് ഇൻ മാത്തമാറ്റിക്കൽ സയൻസസ്) എന്ന പേരിൽ ദേശീയതലത്തിൽ ഒരു മത്സരം സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. ഉയർന്ന സ്കോർ നേടുന്നവർക്ക് ആകർഷകമായ സമ്മാനങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നതിനു പുറമെ, സി‌എം‌ഐയിൽ പൂർണ്ണമായും ധനസഹായത്തോടെ നടത്തുന്ന 3 ദിവസത്തെ ക്യാമ്പിലേക്ക് അവരെ ക്ഷണിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://tessellate.cmi.ac.in/stems/|title=STEMS - Tessellate - CMI|access-date=2020-02-12|website=tessellate.cmi.ac.in|archive-date=2020-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20201212113252/https://tessellate.cmi.ac.in/stems/|url-status=dead}}</ref> രസകരവും മൗലികവുമായ ചോദ്യങ്ങളുടെ പേരിൽ ഈ പരീക്ഷ വിദ്യാർത്ഥികൾക്കിടയിൽ പ്രസിദ്ധമാണ്. സാധാരണയായി ചോദ്യപേപ്പറിൽ ഒരു ഒബ്ജക്റ്റീവ് വിഭാഗവും തുടർന്ന് ഒരു വിവരണാത്മക (സബ്ജക്റ്റീവ്) വിഭാഗവും ഉണ്ടാകും. == മറ്റ് സ്ഥാപനങ്ങളുമായുള്ള ധാരണകൾ == * 2006 വരെ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ബി.എസ്‌സി., എം.എസ്‌സി. ബിരുദങ്ങൾ എം‌പി‌ബി‌ഒ‌യുവിൽ നിന്നും പിഎച്ച്ഡി ബിരുദം [[മദ്രാസ് സർവ്വകലാശാല|മദ്രാസ് സർവകലാശാലയിൽ]] നിന്നുമാണ് ലഭിച്ചിരുന്നത്. * സി‌എം‌ഐ അതിന്റെ അക്കാദമിക് പ്രോഗ്രാമുകൾ ഐ‌എം‌എസ്‌സിയുമായി ചേർന്നാണ് നടത്തുന്നത്. അതിനാൽ ഇരു സ്ഥാപനങ്ങളിലെയും വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് മറ്റേ സ്ഥാപനത്തിലെ കോഴ്‌സുകൾ എടുക്കാം. * ഗണിതശാസ്ത്രത്തിന്റെ പുരോഗതിക്കായുള്ള സഹകരണത്തിനായി സി‌എം‌ഐക്ക് [[ടാറ്റാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫണ്ടമെന്റൽ റിസർച്ച്|ടി‌ഐ‌എഫ്‌ആർ]] (ടാറ്റ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫണ്ടമെന്റൽ റിസർച്ച്), ദില്ലി, ബാംഗ്ലൂർ, ചെന്നൈ, കൊൽക്കത്ത എന്നിവിടങ്ങളിലെ [[ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിട്യൂട്ട്|ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടുകൾ]] എന്നിവയുമായി കരാറുകളുണ്ട്. * ഭൗതികശാസ്ത്ര പ്രോഗ്രാമുകൾ ഐ‌എം‌എസ്‌സി, ഐജിസിഎആർ എന്നിവയുമായി ചേർന്നാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. പ്രായോഗിക പരിചയം നേടുന്നതിനായി ഭൗതികശാസ്ത്ര വിദ്യാർത്ഥികൾ ഒരു വേനൽക്കാലം മുംബൈയിലെ എച്ച്ബിസിഎസ്ഇയിലും (ടി‌ഐ‌എഫ്‌ആറിന് കീഴിൽ) മറ്റൊരു വേനൽക്കാലം കൽപ്പാക്കത്തെ ഐജിസിഎആറിലും ചെലവഴിക്കുന്നു. * [[പാരിസ്|പാരീസിലെ]] എകോൾ നോർമൽ സുപ്പീരിയറുമായി (ഇ‌എൻ‌എസ്) സി‌എം‌ഐക്ക് ഒരു ധാരണാപത്രമുണ്ട്. ഈ ധാരണാപത്രപ്രകാരം ഇ‌എൻ‌എസിലെ ഗവേഷകർ സി‌എം‌ഐയിൽ ഒരു സെമസ്റ്റർ ചെലവഴിക്കുന്നു. പകരമായി, മൂന്ന് ബി.എസ്‌സി. മാത്തമാറ്റിക്സ് വിദ്യാർത്ഥികൾ മൂന്നാം വർഷത്തിന്റെ അവസാനം രണ്ട് മാസത്തേക്ക് ഇ‌എൻ‌എസിലേക്ക് പോകുന്നു.<ref name="cmi.ac.in"/> * പാരീസിലെ എകോൾ പോളിടെക്നിക്കുമായും ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന് സമാനമായ ഒരു ധാരണയുണ്ട്. ഇതുവഴി മികച്ച സീനിയർ ബി.എസ്‌സി. ഭൗതികശാസ്ത്ര വിദ്യാർത്ഥികൾ വേനൽക്കാലത്ത് പാരീസിൽ എകോൾ പോളിടെക്നിക്കിലെ അധ്യാപകരോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്നു. * [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിലെ]] [[നുങ്കമ്പാക്കം|നുങ്കമ്പാക്കത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫിനാൻഷ്യൽ മാനേജ്‌മെന്റ് ആൻഡ് റിസർച്ചുമായി (ഐ.എഫ്.എം.ആർ) സി.എം.ഐക്ക് ഒരു ധാരണാപത്രമുണ്ട്. സി‌എം‌ഐയിൽ 8.50-ൽ കൂടുതൽ സി‌ജി‌പി‌എ നേടുന്ന വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് [[ഐ.സി.ഐ.സി.ഐ. ബാങ്ക്|ഐ‌സി‌ഐ‌സി‌ഐ ബാങ്ക്]] സ്പോൺസർ ചെയ്യുന്ന, ഫിനാൻഷ്യൽ മാത്തമാറ്റിക്സിലെ ഐ‌എഫ്‌എം‌ആറിന്റെ ഒരു വർഷത്തെ പ്രോഗ്രാമിലേക്ക് നേരിട്ട് പ്രവേശനം ലഭിക്കും. സി‌എം‌ഐയിലെ അധ്യാപകരും ഈ പ്രോഗ്രാമിൽ ക്ലാസുകളെടുക്കുന്നു. പകരമായി, സി‌എം‌ഐക്ക് ആവശ്യമായ സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്ര പ്രൊഫസറെ ഐ‌എഫ്‌എം‌ആർ ലഭ്യമാക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.pagalguy.com/articles/courses-offered-and-placement-opportunities-in-ifmr-chennai/|title=Courses Offered and Placement Opportunities in IFMR Chennai}}</ref> * സൈദ്ധാന്തിക കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസിലെ ഗവേഷണത്തിനും അതിന്റെ പ്രയോഗങ്ങൾക്കും ഗണിതശാസ്ത്രവുമായുള്ള ബന്ധങ്ങൾക്കുമായി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഇന്തോ-ഫ്രഞ്ച് സംയുക്ത ഗവേഷണ യൂണിറ്റായ റെലാക്‌സിന്റെ ഭാഗമാണ് സിഎംഐ. കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസിലെ സഹകരണ ഗവേഷണം, പ്രൊഫസർമാരുടെയും ബിരുദ വിദ്യാർത്ഥികളുടെയും അക്കാദമിക് സന്ദർശനങ്ങൾ, വിദ്യാർത്ഥികൾക്കുള്ള സമ്മർ ഇന്റേൺഷിപ്പ് പ്രോഗ്രാമുകൾ, ഈ വിഷയത്തിലുള്ള കോൺഫറൻസുകളുടെ സംഘാടനം എന്നിവ ഈ സഹകരണത്തിലൂടെ സാധ്യമാകുന്നു. * ഔപചാരിക സ്ഥിരീകരണ (ഫോർമൽ വെരിഫിക്കേഷൻ) മേഖലയിൽ ബാംഗ്ലൂരിലെ ഹണിവെൽ ടെക്നോളജി സൊല്യൂഷൻസ് സ്പോൺസർ ചെയ്യുന്ന രണ്ട് ഗവേഷണ പ്രോജക്ടുകൾ സി‌എം‌ഐക്കുണ്ട്. == ധനസഹായം == സ്വകാര്യ, സർക്കാർ സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നാണ് സി‌എം‌ഐക്ക് ധനസഹായം ലഭിക്കുന്നത്. === സർക്കാർ ധനസഹായം === * [[ആണവോർജ്ജ വകുപ്പ് (ഇന്ത്യ)|ഡി‌എ‌ഇ]]: നാഷണൽ ബോർഡ് ഓഫ് ഹയർ മാത്തമാറ്റിക്സ് വഴി ആണവോർജ്ജ വകുപ്പിൽ നിന്ന് സി‌എം‌ഐയുടെ അധ്യാപന പരിപാടിക്ക് പിന്തുണ ലഭിക്കുന്നു.<ref name="cmi.ac.in">{{Cite web|url=http://www.cmi.ac.in/admissions/cmi-brochure.pdf|title=Archived copy|access-date=14 October 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090521012148/http://www.cmi.ac.in/admissions/cmi-brochure.pdf|archive-date=21 May 2009}}</ref> * [[ഇന്ത്യൻ സ്പേസ് റിസർച്ച് ഓർഗനൈസേഷൻ|ഇസ്‌റോ]]: ഇന്ത്യൻ ബഹിരാകാശ ഗവേഷണ സംഘടനയും സി‌എം‌ഐക്ക് ഗണ്യമായ ധനസഹായം നൽകുന്നു. * [[ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക വകുപ്പ് (ഇന്ത്യ)|ഡി‌എസ്‌ടിയും]] [[ഡിഫൻസ് റിസേർച്ച് ആൻഡ് ഡെവലപ്‌മെന്റ് ഓർഗനൈസേഷൻ|ഡി‌ആർ‌ഡി‌ഒയും]]: സി‌എം‌ഐയുടെ ചില പ്രോജക്ടുകൾക്ക് ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക വകുപ്പിൽ നിന്നും പ്രതിരോധ ഗവേഷണ വികസന സംഘടനയിൽ നിന്നും ധനസഹായം ലഭിക്കുന്നു. === സ്വകാര്യ ധനസഹായം === * സി‌എം‌ഐയുടെ പ്രാരംഭ വർഷങ്ങളിൽ സതേൺ പെട്രോകെമിക്കൽ ഇൻഡസ്ട്രീസ് കോർപ്പറേഷൻ (സ്പിക്) ആയിരുന്നു ഒരു പ്രധാന സ്ഥാപകൻ. വാസ്തവത്തിൽ, സ്പിക് മാത്തമറ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്ന പേരിലാണ് സി‌എം‌ഐ ആരംഭിച്ചത്. * ശ്രീരാം ഗ്രൂപ്പ് ഓഫ് കമ്പനീസ് സി‌എം‌ഐക്ക് സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ സി‌എം‌ഐയ്‌ക്കായി മറ്റ് സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള ധനസഹായത്തിനും ഇത് ക്രമീകരണങ്ങളൊരുക്കുന്നു. * സിപ്‌കോട്ട് ഐടി പാർക്കിലെ പുതിയ കാമ്പസിനായി മാട്രിക്സ് ലബോറട്ടറീസ് വലിയ സംഭാവന നൽകി.<ref name="cmi.ac.in"/> * അധ്യാപകരുടെ വേതനവും വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ഫെലോഷിപ്പും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി [[ഇൻഫോസിസ്]] ഫൗണ്ടേഷൻ അടുത്തിടെ സി‌എം‌ഐക്ക് ഒരു വലിയ തുക സംഭാവന ചെയ്തു.<ref>http://www.infosys.com/newsroom/press-releases/Pages/infosys-foundation-commits-CMI.aspx{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == കുറിപ്പുകൾ == {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * [http://www.cmi.ac.in സി‌എം‌ഐ ഹോം‌പേജ്] * [http://tessellate.cmi.ac.in വാർഷിക ഇന്റർ കൊളീജിയറ്റ് വിദ്യാർത്ഥി ഉത്സവമായ ടെസ്സലേറ്റിന്റെ ഹോം‌പേജ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201122104026/https://tessellate.cmi.ac.in/ |date=2020-11-22 }} * [https://web.archive.org/web/20110628184047/http://www.hinduonnet.com/2006/01/13/stories/2006011318740800.htm വാർത്ത: സി‌എം‌ഐക്ക് സ്വന്തമായി കാമ്പസ്] * [http://indiatoday.intoday.in/index.php?option=com_content&task=view&id=52129&Itemid=1&issueid=115&sectionid=30&page=archieve&limit=1&limitstart=1 ''ഇന്ത്യ ടുഡേയുടെ'' കവർ സ്റ്റോറി: "പ്രസംഗം മുതൽ പരിശീലനം വരെ"] * [http://www.google.com/maps/ms?ie=UTF8&hl=en&msa=0&msid=112633934511733954372.0004582ec490db88afad9&ll=12.824815,80.220151&spn=0.024521,0.038581&z=15 സിപ്‌കോട്ട് ഐടി പാർക്കിലെ സി‌എം‌ഐ: ഭൂപടം] == അവലംബം == * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=sjGmWWicE10C|title=A tribute to C.S. Seshadri: a collection of articles on geometry and representation theory|publisher=Birkhäuser|year=2003|isbn=978-3-7643-0444-7}} [[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]] [[വർഗ്ഗം:ഗവേഷണസ്ഥാപനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഗണിതം]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ കൽപ്പിതസർവ്വകലാശാലകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതീയ ഗണിതം]] lpwm2el2wniaan2v0sd5zj5oexe9fib കുർദ്ദിഷ് പാചകം 0 527766 4675063 3628793 2026-10-10T13:18:14Z AksharaBot 221747 പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ; വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]] 4675063 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Xwarin-shingal1.jpg|ലഘുചിത്രം| പരമ്പരാഗത കുർദിഷ് ഭക്ഷണം]] [[പ്രമാണം:Armeniadoma.jpg|ലഘുചിത്രം| ഡോൾമ]] [[പ്രമാണം:Baklava_ST_06.JPG|ലഘുചിത്രം| പക്ലവ (ബക്ലവ)]] '''കുർദിഷ് ഭക്ഷണവിഭവങ്ങൾ''' ({{Lang-ku|{{Nastaliq|خواردنی کوردی}}}} അല്ലെങ്കിൽ ''ഷ്വാരിന കുർദ'') [[കുർദ്|കുർദിഷ് ജനത]] തയ്യാറാക്കുന്ന വൈവിധ്യമാർന്ന ഭക്ഷണങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. കുർദുകളും [[ഇറാൻ]], [[തുർക്കി]], [[ഇറാഖ്‌|ഇറാഖ്]], [[സിറിയ]], [[അർമേനിയ]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ അവരുടെ അടുത്ത അയൽവാസികളും തമ്മിൽ സാംസ്കാരിക സമാനതകളുണ്ട്. ബിരിയാണി പോലുള്ള ചില വിഭവങ്ങൾ [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡവുമായി]] പങ്കിടുന്നവയാണ്. പടിഞ്ഞാറൻ ഏഷ്യൻ പാചകരീതിയിൽ കുർദിഷ് ഭക്ഷണം സാധാരണമാണ്. == പാചക ആചാരങ്ങൾ == കുർദിഷ് ഭക്ഷണത്തിൽ വൈവിധ്യമാർന്ന പഴങ്ങളും പച്ചക്കറികളും ഉൾപ്പെടുന്നു. ആട്ടിറച്ചിയും കോഴിയിറച്ചിയുമാണ് പ്രധാന മാംസങ്ങൾ. പ്രഭാതഭക്ഷണത്തിൽ സാധാരണയായി പരന്ന റൊട്ടി, [[പാൽക്കട്ടി|ചീസ്]], [[തേൻ]], ആടിന്റെയോ പശുവിന്റെയോ പാലിൽ നിന്നുള്ള [[തൈര്]], ഒരു ഗ്ലാസ് കട്ടൻ ചായ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണത്തിനായി ആട്ടിറച്ചിയും പച്ചക്കറികളും തക്കാളി സോസ് ചേർത്ത് പാകം ചെയ്യുന്നു. ഇത് ഒരു ഇഷ്ടു (സ്റ്റ്യൂ) പോലെയുള്ള വിഭവമാണ്. ഇത് ചോറിനൊപ്പം കഴിക്കുന്നു. സാധാരണയായി ചോറോ പരന്ന റൊട്ടിയോ ([[നാൻ (റൊട്ടി)|നാൻ]]) കറി വിഭവങ്ങൾ ചേർത്ത് കഴിക്കുന്ന രീതിയാണുള്ളത്. [[മുന്തിരിങ്ങ|മുന്തിരി]], [[മാതളനാരകം|മാതളനാരങ്ങ]], [[ഫൈക്കസ്|അത്തിപ്പഴം]], [[വാൽനട്ട്]] എന്നിവയ്ക്ക് അനുയോജ്യമായ കാലാവസ്ഥയും മണ്ണും കുർദിസ്ഥാനിലുണ്ട്. കുർദിഷ് തേനിന് വ്യതിരിക്തമായ നേരിയ രുചിയുണ്ട്; ഇത് പലപ്പോഴും തേനടയോടുകൂടിയാണ് വിൽക്കുന്നത്. ആടിന്റെയും [[പാൽ|പശുവിന്റെയും പാലിൽ]] നിന്നുള്ള പാലുൽപ്പന്നങ്ങളും കുർദിസ്ഥാനിൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. മാംസം നിറച്ച ഉരുളകളായ [[കൊഫ്ത]]യും കുബ്ബയും കുർദുകൾ പലതരത്തിൽ ഉണ്ടാക്കുന്നു. കുർദിഷ് പാചകരീതിയിൽ പുതിയ സുഗന്ധസസ്യങ്ങൾ ധാരാളമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03014200&rnr=151&anr=18693|title=Kurdistan's cuisine|access-date=2012-05-21|date=2010-06-27|publisher=Krg.org|archive-date=2014-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20141019144647/http://www.krg.org/articles/detail.asp?rnr=151&lngnr=12&smap=03014200&anr=18693|url-status=dead}}</ref> [[പ്രമാണം:Traditional_Kurdish_bread,_a_crusty_white_loaf_that_is_baked_on_a_round_hot_iron.jpg|ലഘുചിത്രം| പരമ്പരാഗത കുർദിഷ് റൊട്ടി; ചൂടുള്ള ഇരുമ്പുതകിടിൽ ചുട്ടെടുക്കുന്ന, പുറംതോട് കട്ടിയുള്ള റൊട്ടി]] കയ്പുള്ള കടുപ്പമേറിയ കാപ്പിയോടൊപ്പം മധുരമുള്ള കട്ടൻ ചായയും വളരെ സാധാരണമായ പാനീയമാണ്. മറ്റൊരു പ്രിയപ്പെട്ട കുർദിഷ് പാനീയമാണ് "മസ്തൊവ്" (സൊറാനി) അല്ലെങ്കിൽ "അവ മാസ്റ്റ്". തൈര് (യോഗർട്ട്), വെള്ളം, ഉപ്പ് എന്നിവ ചേർത്താണ് ഇത് തയ്യാറാക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ പുളിപ്പിച്ച പതിപ്പിനെ ഡൂഹ് (Doogh) എന്ന് വിളിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.krg.org/articles/detail.asp?rnr=151&lngnr=12&smap=03014200&anr=18693|title=Kurdistan's cuisine|access-date=2012-05-21|date=2010-06-27|publisher=Krg.org|archive-date=2012-02-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20120218080035/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03014200&rnr=151&anr=18693|url-status=dead}}</ref> ചതകുപ്പ, പുതിന, പെന്നിറോയൽ എന്നിവയോ പിസ്റ്റേഷ്യ കുർദിക മരത്തിന്റെ വിത്തുകളോ ചേർത്താണ് ഈ രണ്ട് പാനീയങ്ങളും പലപ്പോഴും വിളമ്പുന്നത്. ബെർബെസെൽ, [[ബിരിയാണി]], ഡോക്ലിവ്, കെല്ലെയ്ൻ, കുല്ലെറനാസ്കെ, കുട്ടിൽക്, പാരീവ്, തോബൗലി, കുക്കി (മാംസമോ പച്ചക്കറിയോ നിറച്ച പൈകൾ), ബിരിൻ (വെളുത്ത അരി മാത്രമായോ മാംസം അല്ലെങ്കിൽ പച്ചക്കറികൾ, ഔഷധസസ്യങ്ങൾ എന്നിവ ചേർത്തോ), വിവിധതരം സലാഡുകൾ, പേസ്ട്രികൾ, കുർദിസ്ഥാനിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പാനീയങ്ങൾ എന്നിവയാണ് കുർദിഷ് പാചകരീതിയിലെ പ്രധാന വിഭവങ്ങൾ. മക്ലുബ, [[കൊഫ്ത]], ശിഫ്ത, ശിലാഹ്/മരഗ, മുട്ട ചേർത്ത ചീര, ഗോതമ്പും പരിപ്പും ചേർത്ത സൂപ്പ്, ബീറ്റ്റൂട്ടും ഇറച്ചിയും ചേർത്ത സൂപ്പ്, മധുരമുള്ള ടർണിപ്പ്, ഏലയ്ക്ക കുക്കികൾ, ബുൾഗുർ പിലാഫ്, മെനെമെൻ, മെഹീർ, ഹൂർ ഊ റൂവി, യപ്രഖ്, ഛിഛ്മ (ഈ വിഭവം [[ഇർബിൽ|എർബിലിൽ]] (ഹ്യൂലാർ) സാധാരണമാണ്), ടെഫ്റ്റി, നിസ്‌കീൻ, നെയ്ൻ നിസ്‌കാൻ എന്നിവയാണ് മറ്റു പ്രശസ്തമായ വിഭവങ്ങൾ.<ref>{{Cite web|url=http://cuisinemiddleast.com/kurds.html|title=Middle East|access-date=2012-05-21|date=2008-02-01|publisher=Web.archive.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20080201140648/http://cuisinemiddleast.com/kurds.html|archive-date=February 1, 2008}}</ref> കുർദിഷ് വിഭവങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് പിരാൻഷഹറിലും മഹാബാദിലും പ്രചാരത്തിലുള്ള കർദുപിലാവ്. കുർദിഷ് കർഷകർക്കിടയിലെ പരമ്പരാഗത വിഭവമായ ''സവർ'' ഉണ്ടാക്കാൻ ഗോതമ്പുമണികൾ തിളപ്പിച്ച് വെയിലത്ത് ഉണക്കി ഉരലിൽ (''കുർൺ'') ഇടിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ഗോതമ്പ് ഒരു മില്ലിൽ (''ഡിസ്റ്റാർ'') പൊടിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ലഭിക്കുന്ന ധാന്യഭക്ഷണം തിളപ്പിച്ച് വിളമ്പാം.<ref>{{Cite web|url=http://google.com/search?q=cache:eq_abt_wv48J:www.saradistribution.com/sharistani.htm+kurdish+food&cd=6&hl=en&ct=clnk|title=The food that launched civilization|access-date=2012-05-21|date=2012-05-05|publisher=Google.com}}</ref> നേരിയ എരിവുള്ള തക്കാളി സോസിൽ [[വഴുതന|വഴുതനങ്ങ]], [[ബെൽ പെപ്പെർ|പച്ച കാപ്സിക്കം]], കോർജെറ്റ്, ഉരുളക്കിഴങ്ങ് എന്നിവ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കുന്ന വിഭവമാണ് ''തപ്‌സി''. പച്ച കാപ്സിക്കം, തക്കാളി, ഉള്ളി, മുളക് എന്നിവ ചേർത്ത സോസിൽ നാൻ അടുക്കുകളായി വെച്ച് തയ്യാറാക്കുന്നതാണ് ''തഷ്രീബ്''. ഒരു സാധാരണ കുർദിഷ് പ്രഭാതഭക്ഷണത്തിൽ ചീസ്, വെണ്ണ, ഒലിവ്, മുട്ട, തക്കാളി, വെള്ളരി, പച്ചമുളക്, റീസൽ (ജാം/മാർമാലേഡ്; പഴങ്ങൾ മുഴുവനായി സംസ്കരിച്ചുണ്ടാക്കുന്നത്), സാധാരണയായി കെയ്‌മാക്കിനു മുകളിൽ ഒഴിച്ചു കഴിക്കുന്ന തേൻ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. സോസേജ്, ചുട്ടെടുത്ത വിഭവങ്ങൾ, സൂപ്പ് എന്നിവപോലും കുർദിസ്ഥാനിൽ പ്രഭാതഭക്ഷണമായി കഴിക്കാറുണ്ട്. പൈഡ് പോലുള്ള പരമ്പരാഗത റൊട്ടികളെക്കാൾ, പുറംതോട് കട്ടിയുള്ള വെളുത്ത റൊട്ടിയാണ് വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്. പ്രഭാതഭക്ഷണത്തിനുള്ള ഒരു സാധാരണ കുർദിഷ് സവിശേഷ വിഭവമാണ് മെനെമെൻ; വറുത്ത തക്കാളി, കാപ്സിക്കം, ഒലിവ് എണ്ണ, മുട്ട എന്നിവ ഉപയോഗിച്ചാണ് ഇത് തയ്യാറാക്കുന്നത്. പ്രഭാതഭക്ഷണത്തോടൊപ്പം എല്ലായ്പ്പോഴും കട്ടൻ ചായ വിളമ്പുന്നു. == അവധിക്കാല ആഘോഷങ്ങൾ == നവ്രോസ് ഉത്സവകാലത്ത് കുർദുകൾ പിക്നിക്കുകൾ ആസ്വദിക്കാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു; പലപ്പോഴും ഇതോടൊപ്പം ഡോൾമ എന്ന പരമ്പരാഗത ഭക്ഷണവും ഹൽപെർകെ എന്ന പരമ്പരാഗത കുർദിഷ് നൃത്തവും ഉണ്ടാകും. കോഴിയിറച്ചി, ചോറ്, ഡോൾമ, ബിരിയാണി തുടങ്ങിയ ഈദ് ഭക്ഷണങ്ങളും കുർദിഷ് ജനത ആസ്വദിക്കുന്നു. == ഇതും കാണുക == * കുർദിഷ് കാപ്പി, ടെറിബിന്തിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാക്കുന്ന ഒരു ചൂടുള്ള പാനീയം == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * {{portal-inline|Kurdistan}} * {{portal-inline|Food}} [[വർഗ്ഗം:കുർദിഷ് ജനത]] bulu4r9qmhvxgwa9icxu4286rqwri2o ആശിഷ് സിംഗ് പട്ടേൽ 0 529251 4675044 4098854 2026-10-10T13:13:30Z AksharaBot 221747 പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ; വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]] 4675044 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Ashish Patel | image = Food distribution by Ashish Singh Patel(President).jpg | party = [[Apna Dal (Sonelal)]] | office = Member of the [[Uttar Pradesh Legislative Council]] | termstart = 6 May 2018 | spouse = [[Anupriya Patel]] (m.2009) }} നിലവിൽ ഉത്തർപ്രദേശ് ലെജിസ്ലേറ്റീവ് കൗൺസിൽ അംഗമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനാണ് '''ആശിഷ് സിംഗ് പട്ടേൽ'''. അദ്ദേഹം അപ്നാ ദൾ (സോനെലാൽ) പാർട്ടിയുടെ പ്രസിഡന്റും ആരോഗ്യ കുടുംബക്ഷേമ മന്ത്രാലയത്തിലെ സഹമന്ത്രിയായ [[അനുപ്രിയ പട്ടേൽ|അനുപ്രിയ പട്ടേലിന്റെ]] ഭർത്താവുമാണ്. മാർച്ച് 23-ന് നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 13 സീറ്റുകളിൽ 11 എണ്ണവും [[ബിജെപി]] നേടി. ബാക്കിയുള്ളവയിൽ ഓരോന്നു വീതം [[സമാജ്‍വാദി പാർട്ടി|സമാജ്‌വാദി പാർട്ടിയും]] [[ബഹുജൻ സമാജ് പാർട്ടി|ബഹുജൻ സമാജ് പാർട്ടിയും]] ജയിച്ചു. == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:ഉത്തർപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ളവർ]] 0hhp1qraqnjkwxnstlnspdtoal4lrj3 മുഖപ്രസംഗം 0 532839 4675165 3779805 2026-10-11T03:53:58Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675165 wikitext text/x-wiki {{PU |Editorial}} [[പ്രമാണം:Heedless_Moths_(1921)_-_Photoplay_Editorial.jpg|ലഘുചിത്രം| നഗ്ന രംഗങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സിനിമ വായനക്കാർ കാണരുതെന്ന് ശുപാർശ ചെയ്യുന്ന 1921 ലെ ''ഫോട്ടോപ്ലേയുടെ'' എഡിറ്റോറിയൽ]] ഒരു [[ദിനപത്രം|പത്രം]], [[മാസിക|മാഗസിൻ]] അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും രേഖാമൂലമുള്ള രേഖയുടെ പ്രസാധകർ അല്ലെങ്കിൽ മുതിർന്ന എഡിറ്റോറിയൽ സ്റ്റാഫ് എഴുതിയ പ്രധാന ലേഖനമാണ് '''മുഖപ്രസംഗം,''' '''എഡിറ്റോറിയൽ''', '''ലീഡിങ്ങ് ആർട്ടിക്കിൾ''' (യുഎസ്) അല്ലെങ്കിൽ '''ലീഡർ''' (യുകെ) എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്. [[ഓസ്‌ട്രേലിയ]]ൻ, [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] പ്രധാന പത്രങ്ങളായ ''[[ദ് ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ്|ദി ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ്]]'' , ''ബോസ്റ്റൺ ഗ്ലോബ്'' എന്നിവ പലപ്പോഴും എഡിറ്റോറിയലുകളെ "ഒപ്പീനിയൻ" എന്ന തലക്കെട്ടിൽ തരംതിരിക്കുന്നു. ചിത്രീകരണ എഡിറ്റോറിയലുകൾ എഡിറ്റോറിയൽ കാർട്ടൂണുകളുടെ രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാം. <ref>{{Cite web|url=http://editorialcartoonists.com/|title=AAEC The Association of American Editorial Cartoonists|access-date=23 May 2012|last=Staff|year=2012|publisher=The Association of American Editorial Cartoonists}}</ref> സാധാരണഗതിയിൽ, ഒരു പത്രത്തിന്റെ എഡിറ്റോറിയൽ ബോർഡ് ഏതെല്ലാം പ്രശ്നങ്ങളാണ് പ്രധാനമെന്ന് വിലയിരുത്തുന്നു.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=lfh1mufymdsC&q=editorials+%2B+def&pg=PA28|title=The Complete Idiot's Guide to Journalism – Editorials|last=Passante|first=Christopher K.|publisher=Penguin|year=2007|isbn=978-1-59257-670-8|page=28|access-date=21 February 2010}}</ref> എഡിറ്റോറിയലുകൾ‌ സാധാരണയായി അതിനായി സമർപ്പിച്ചിട്ടുള്ള പ്രത്യേക പേജിൽ ആണ്‌ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത്, ഇത്‌ എഡിറ്റോറിയൽ‌ പേജ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു. പൊതുജനങ്ങൾ എഡിറ്റർ‌ക്ക് എഴുതുന്ന കത്തുകളും ഈ പേജിൽ ആണ് നൽകുന്നത്. ഈ പേജിന് എതിർവശത്തുള്ള പേജിനെ ഒപ്-എഡ് പേജ് എന്ന് വിളിക്കുന്നു, അതിൽ പ്രസിദ്ധീകരണവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധമില്ലാത്ത എഴുത്തുകാരുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ ('''തിങ്ക് പീസുകൾ''') പ്രസിദ്ധീകരിക്കാറുണ്ട്. ഒരു പത്രത്തിന് ഒന്നാം പേജ് തന്നെ ഒരു എഡിറ്റോറിയൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കാം. [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷാ]] പ്രസ്സിൽ, ഇത് വളരെ അപൂർവമായി മാത്രമേ സംഭവിക്കുന്നുള്ളൂ, പ്രത്യേകിച്ചും പ്രാധാന്യമുള്ള വിഷയങ്ങളിൽ മാത്രം; എന്നാൽ [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്യൻ]] രാജ്യങ്ങളായ [[ഡെന്മാർക്ക്|ഡെൻമാർക്ക്]], [[സ്പെയിൻ]], [[ഇറ്റലി]], [[ഫ്രാൻസ്]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഇത് വളരെ സാധാരണമാണ്.<ref>{{Cite web|url=http://www.editorsweblog.org/newspaper/2009/06/front-page_editorials_a_stylistic_change.php|title=Front Page Editorials: a Stylist Change for the Future?|access-date=1 July 2011|last=Christie Silk|date=15 June 2009|website=Editors' Weblog|publisher=World Editors' Forum|archive-date=2011-11-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20111111113831/http://www.editorsweblog.org/newspaper/2009/06/front-page_editorials_a_stylistic_change.php|url-status=dead}}</ref> പല പത്രങ്ങളും തങ്ങളുടെ എഡിറ്റോറിയലുകൾ ലീഡർ റൈറ്ററുടെ പേരില്ലാതെയാണ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത്. രചയിതാവിനേക്കാൾ വായനക്കാർ ഈ വിഷയം ചർച്ച ചെയ്യുന്നത് ഉറപ്പാക്കുന്നുവെന്ന് ''[[ദി ഗാർഡിയൻ]]'' നേതാവ്-എഴുത്തുകാരൻ ടോം ക്ലാർക്ക് പറയുന്നു. ഒരു എഡിറ്റോറിയൽ ഒരു പത്രത്തിന്റെ ചായ്‌വ് പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="egyan" /> പത്രത്തിന്റെ തലവൻ എഡിറ്റർ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. എഡിറ്റർ പലപ്പോഴും എഡിറ്റോറിയൽ സ്വയം എഴുതുകയില്ലെങ്കിലും അവർ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുകയും ഉത്തരവാദിത്തം നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite book|title=First with the news: an illustrated history|url=https://archive.org/details/pressfirstwithne0000crea|last=Crean|first=Mike|date=2011|publisher=[[Random House]]|isbn=978-1-86979-562-7|location=Auckland|page=[https://archive.org/details/pressfirstwithne0000crea/page/97 97]}}</ref> വിമർശനാത്മകം, വിവാദപരം, ആഹ്വാനപരം, വ്യാഖ്യാനാത്മകം, വ്യക്തിനിഷ്ഠം എന്നിങ്ങനെ പത്രിധിപരുടെ മനോധർമ്മത്തിനനുസരിച്ച് മുഖപ്രസംഗത്തിൻ്റെ സ്വഭാവത്തിലും മാറ്റം വരാം.<ref name="egyan">{{Cite web|last=|first=|date=|title=egyankosh|url=http://egyankosh.ac.in/bitstream/123456789/14461/1/UNIT-19.pdf|url-status=live|archive-url=|archive-date=|language=ml|access-date=|website=}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഫാഷൻ പബ്ലിഷിംഗ് രംഗത്ത്, ഒരു പ്രത്യേക തീം, ഡിസൈനർ, മോഡൽ അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് വിഷയത്തിൽ എഴുത്ത് ഇല്ലാതെെെ പൂർണ്ണ പേജ് ഫോട്ടോ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ''ഫോട്ടോ-'' എഡിറ്റോറിയലുകളെ പരാമർശിക്കാൻ ഈ പദം പലപ്പോഴും ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=http://models.com/client/editorial|title=Various editorials|access-date=3 April 2012|website=models.com}}</ref> ==ശൈലി== മുഖപ്രസംഗത്തിൻ്റെ ശൈലി ഉപന്യാസത്തിൽ നിന്ന് വിഭിന്നമാണ്.<ref name="egyan"/> ഒരു മുഖപ്രസംഗത്തിന് സാധാരണയായി മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങൾ ഉണ്ടാകും. പരാമർശിക്കുന്ന വിഷയത്തിൻ്റെ ചുരുക്കം തുടക്കത്തിൽ നൽകുന്നു ഇതാണ് ആദ്യഘട്ടം, പിന്നീട് വിഷയം സമഗ്രമായി പ്രതിപാദിക്കുന്നു.<ref name="egyan"/> വിശകലനത്തിലൂടെ എത്തിച്ചേരുന്ന നിഗമനവും ഉപസംഹാരവുമാണ് അവസാനം.<ref name="egyan"/> == ഇതും കാണുക == * [[Column (periodical|കോളം (ആനുകാലികം)]] * [[ദിനപത്രം]] == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറം കണ്ണികൾ == * {{Wiktionary-inline}} * [http://freelance-writing.lovetoknow.com/editorial-writing-examples എഡിറ്റോറിയൽ റൈറ്റിംഗ് ഉദാഹരണങ്ങൾ] [[വർഗ്ഗം:പത്രത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കം]] 9gfzuvililhb6eoc6qampuho1ls3leu ബ്ലഡി മേരി (ഫോക്ലോർ) 0 533231 4675112 4604095 2026-10-10T19:07:00Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675112 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Bloody Mary (folklore)}} {{rough translation|1=English|listed=yes|date=2025 മാർച്ച്}} [[File:Halloween-card-mirror-2.jpg|thumb|ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ [[ഹാലോവീൻ|ഹാലോവീൻ]] [[ഗ്രീറ്റിംഗ് കാർഡുകൾ|ഗ്രീറ്റിംഗ് കാർഡിൽ]] ഒരു ഭാവികാലം ചിത്രീകരിക്കുന്നു, അതിൽ ഒരു സ്ത്രീ ഇരുണ്ട മുറിയിലെ കണ്ണാടിയിൽ ഉറ്റുനോക്കി ഭാവി ഭർത്താവിന്റെ മുഖം കാണുന്നു. ഒരു മന്ത്രവാദിയുടെ നിഴൽ ഇടതുവശത്തെ ചുമരിൽ രൂപപ്പെടുന്നു.]] ഭാവി വെളിപ്പെടുത്താൻ കഴിയുന്നു എന്ന് പറയപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രേതമോ, മന്ത്രവാദിയോ, ആത്മാവോ ആയ ഐതിഹാസിക പ്രശസ്തിനേടിയ ഒരു കഥാപാത്രമാണ് '''ബ്ലഡി മേരി.''' അവരുടെ പേര് ആവർത്തിച്ച് ചൊല്ലുമ്പോൾ അവർ ഒരു കണ്ണാടിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. 'ബ്ലഡി മേരിയുടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടൽ പലതിലും ഐതീഹ്യത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ വ്യത്യാസങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. ഗ്രൂപ്പ് പങ്കാളിത്ത നാടകങ്ങളിലൂടെയാണ് ബ്ലഡി മേരിയുടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടൽ കൂടുതലും കാണപ്പെടുന്നത്. == ആചാരം == ശ്രദ്ധേയമായ ഭാവിപ്രവചനം നടത്തുന്ന ഒരു ക്രിയാക്രമത്തിൽ ഇരുണ്ട ഒരു വീട്ടിൽ ഒരു മെഴുകുതിരിയും കൈയിൽ കണ്ണാടിയും പിടിച്ച് പിന്നിലേക്ക് പടിക്കെട്ട് കയറാൻ യുവതികളെ പ്രേരിപ്പിച്ചു. അവർ കണ്ണാടിയിലേക്ക് നോക്കുമ്പോൾ, അവരുടെ ഭാവി ഭർത്താവിന്റെ മുഖം കാണാൻ അവർക്ക് കഴിയുമായിരുന്നു.<ref name="Ellis" />എന്നിരുന്നാലും, അതിനുപകരം അവർക്ക് ഒരു തലയോട്ടി (അല്ലെങ്കിൽ [[Death (personification)|ഗ്രിം റീപ്പറിന്റെ]] മുഖം) കാണാനുള്ള അവസരവുമുണ്ടായിരുന്നു. ഇത് വിവാഹത്തിന് അവസരം ലഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അവർ മരിക്കുമെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. <ref name="Ellis" /><ref name="Hutton" /> [[അർബൻ ലെജന്റ്|വർത്തമാനകാല ഐതിഹ്യത്തിൽ]], [[Catoptromancy|കറ്റോപ്ട്രോമാൻസി]] പ്രവർത്തനത്തിൽ ആചാരപരമായി അവരുടെ പേര് വിളിക്കുന്ന വ്യക്തികൾക്കോ ഗ്രൂപ്പുകൾക്കോ ബ്ലഡി മേരി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. മങ്ങിയ വെളിച്ചമുള്ള അല്ലെങ്കിൽ മെഴുകുതിരി കത്തിച്ച മുറിയിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന കണ്ണാടിയിൽ അവരുടെ പേര് ആവർത്തിച്ച് ചൊല്ലിയാണ് ഇത് ചെയ്യുന്നത്. പേര് പതിമൂന്ന് തവണ ഉച്ചരിക്കണം (അല്ലെങ്കിൽ മറ്റേതെങ്കിലും നിർദ്ദിഷ്ട എണ്ണം )<ref name="Snopes" />ചില കഥകളിൽ പറയുന്നത് അവൾ കണ്ണാടിയിൽ നിന്ന് പുറത്തുവരുന്നതിനുമുമ്പ് കുളിമുറിയിലെ കണ്ണാടിയിൽ 47 തവണ അവളുടെ പേര് ഉരുവിടണമെന്നാണ്.<ref>{{Cite journal |last=Dundes |first=Alan |date=1998 |title=Bloody Mary in the Mirror: A Ritual Reflection of Pre-Pubescent Anxiety |url=https://www.jstor.org/stable/1500216 |journal=Western Folklore |volume=57 |issue=2/3 |pages=119–135 |doi=10.2307/1500216 |jstor=1500216 |issn=0043-373X}}</ref> മൃതശരീരമായോ, മന്ത്രവാദിയായോ അല്ലെങ്കിൽ പ്രേതമായോ ബ്ലഡി മേരി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. അത് സൗഹൃദപരമോ, ദുഷ്ടശക്തിയോ, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു പൈശാചിക ആത്മാവോ ആകാം, ചിലപ്പോൾ രക്തത്തിൽ പൊതിഞ്ഞ നിലയിലും കാണപ്പെടുന്നു. ആചാരത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച് പങ്കാളിയാകുന്നവർ അലറിച്ചിരിക്കുക, ശാപവചനങ്ങൾ ഉച്ചരിക്കുക, കഴുത്തു ഞെരിച്ച് കൊല്ലുക, അവരുടെ ആത്മാവിനെ മോഷ്ടിക്കുക, രക്തം കുടിക്കുക,<ref name="U-Legend" /> അല്ലെങ്കിൽ അവരുടെ കണ്ണുകൾ പുറത്തേക്ക് മാന്തിക്കുഴിക്കുക എന്നിവ സഹിക്കണം.<ref name="Hallow" />ആചാരത്തിന്റെ ചില വ്യതിയാനങ്ങൾ ബ്ലഡി മേരിയെ മറ്റൊരു പേരിൽ വിളിക്കുന്നു. "ഹെൽ മേരി", "മേരി വർത്ത്" എന്നിവ ജനപ്രിയ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.<ref name="Snopes" />ജപ്പാനിലെ [[Hanako-san|ഹനാക്കോ-സാൻ]] എന്ന [[അർബൻ ലെജന്റ്]] ബ്ലഡി മേരിയുടെ പുരാണവുമായി സാമ്യമുള്ളതാണ്. <ref name="DeVos" /> == പ്രതിഭാസ വിശദീകരണങ്ങൾ == മങ്ങിയ വെളിച്ചമുള്ള മുറിയിൽ ദീർഘനേരം കണ്ണാടിയിൽ നോക്കുന്നത് ഭ്രമാത്മകതയ്ക്ക് കാരണമാകും.<ref name="Caputo" />മുഖത്തിന്റെ സവിശേഷതകൾ "ഉരുകുക", വികലമാക്കുക, അപ്രത്യക്ഷമാകുക, കറങ്ങുക എന്നിവയായി തോന്നിയേക്കാം, അതേസമയം മൃഗങ്ങളുടെയോ വിചിത്രമായ മുഖങ്ങളുടെയോ പോലുള്ള മറ്റ് ഭ്രമാത്മക ഘടകങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാം. ഉർബിനോ സർവകലാശാലയിലെ ജിയോവാനി കപുട്ടോ എഴുതുന്നു, തലച്ചോറിന്റെ മുഖം തിരിച്ചറിയൽ സംവിധാനം നിലവിൽ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാത്ത വിധത്തിൽ തെറ്റായി പ്രവർത്തിക്കാൻ കാരണമാകുന്ന ഒരു "ഡിസോസിയേറ്റീവ് ഐഡന്റിറ്റി ഇഫക്റ്റിന്റെ" അനന്തരഫലമാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="Caputo" />അതിനെ അദ്ദേഹം "വിചിത്ര മുഖ ഭ്രമം" എന്ന് വിളിക്കുന്നു, ഈ പ്രതിഭാസത്തിന് സാധ്യമായ മറ്റ് വിശദീകരണങ്ങളിൽ, ട്രോക്‌സ്‌ലറിന്റെ മങ്ങലിന്റെയും<ref name="Illusion" /><ref name="Caputo" /> ഈ പ്രതിഭാസത്തിന് സാധ്യമായ മറ്റ് വിശദീകരണങ്ങളിൽ, ട്രോക്സ്ലറുടെ മങ്ങലിന്റെ പെർസെപ്ച്വൽ ഇഫക്റ്റുകൾക്ക് ഭാഗികമായെങ്കിലും ഒരുപക്ഷേ അപ്പോഫീനിയ, അല്ലെങ്കിൽ സ്വയം ഹിപ്നോസിസ് ചെയ്യുന്നത് പോലുള്ള മിഥ്യാധാരണകളും ഉൾപ്പെടുന്നു. <ref name="WB:patterns">{{Cite web |last=Hillman |first=Keith |date=March 21, 2016 |title=''Pattern Recognition and Your Brain'' |url=http://www.psychology24.org/pattern-recognition-and-your-brain/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20170606042609/http://www.psychology24.org/pattern-recognition-and-your-brain/ |archive-date=2020-12-02 |access-date=2016-03-21 |website=Psychology.org}}</ref>കൂടാതെ, 1990 കളിൽ ബ്ലഡി മേരി ആചാരം പോപ്പ് സംസ്കാരത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുകയും വംശീയവും ലൈംഗികവുമായ അക്രമവും ലിംഗപരമായ അടിച്ചമർത്തലും ചർച്ച ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഒരു ഉപകരണമായി ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite journal |last=Godinez |first=Mac |date=2023-11-29 |title=Violent Reflections: Bloody Mary in 1990s Pop Culture |url=https://scholarworks.umass.edu/items/53952287-2d8d-4751-b4fd-445502456dc8 |language=en |doi=10.7275/zmph-jf77 |journal=University of Massachusetts Undergraduate History Journal |volume=7 |issue=1 |archive-date=2025-03-29 |access-date=2025-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250329095603/https://scholarworks.umass.edu/items/53952287-2d8d-4751-b4fd-445502456dc8 |url-status=dead }}</ref> == തിരിച്ചറിയൽ == ബ്ലഡി മേരിയുടെ തിരിച്ചറിയലിനെക്കുറിച്ചും അവൾ ഒരു യഥാർത്ഥ സ്ത്രീയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണോ എന്നതിനെക്കുറിച്ചും ചില ചർച്ചകൾ നടക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="Curious Archive-2022">{{Cite web|date=2022-01-24|title='Bloody Mary': Is an English Queen Behind the Haunting Urban Legend?|url=https://www.curiousarchive.com/bloody-mary/|access-date=2022-01-26|website=Curious Archive|language=en-GB}}</ref> ഇംഗ്ലണ്ടിലെ മേരി ഒന്നാമൻ (ഹെൻറി എട്ടാമന്റെയും അരഗോണിലെ കാതറിൻ എന്നിവരുടെ മകൾ) ഉൾപ്പെടെ നിരവധി ചരിത്ര വ്യക്തികളെ "മേരി"യുടെ സ്ഥാനാർത്ഥികളായി മുന്നോട്ടുവച്ചിട്ടുണ്ട്, അവരുടെ ഭരണകാലത്ത് 300 ഓളം മത പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് വിയോജിപ്പുകാരെ സ്തംഭത്തിൽ കത്തിച്ചു, ഇത് അവർക്ക് "ബ്ലഡി മേരി" എന്ന വിളിപ്പേര് നേടിക്കൊടുത്തു<ref name="Curious Archive-2022" /> കൂടാതെ അമേരിക്കൻ സൗത്തിൽ നിന്ന് അണ്ടർഗ്രൗണ്ട് റെയിൽറോഡ് വഴി രക്ഷപ്പെടുന്ന അടിമകളെ കൊന്ന ഒരു സ്ത്രീയായോ <ref>{{Cite web|title=Legends abound regarding Bloody Mary Worth|url=https://www.shawlocal.com/2013/10/14/legends-abound-regarding-bloody-mary-worth/ano8osd/|access-date=2022-01-26|website=Shaw Local|date=16 October 2013 |language=en}}</ref>ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ മന്ത്രവാദിനി വിചാരണയ്ക്കിടെ സ്തംഭത്തിൽ കത്തിച്ച ഒരു സ്ത്രീയായോ മേരി വർത്തിനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|last=Laverty|first=Deborah|date=1970|title=Bloody Mary, Marshall County, Iowa|url=https://digital.library.in.gov/Record/WV3_folklore-2723|url-status=live|website=Indiana Memory|archive-url=https://web.archive.org/web/20220126185833/https://digital.library.in.gov/Record/WV3_folklore-2723 |archive-date=2022-01-26}}</ref> == അവലംബം== {{reflist|refs= <ref name="Ellis">{{Cite book |last=Ellis |first=Bill |title=Lucifer Ascending: The Occult in Folklore and Popular Culture |url=https://archive.org/details/luciferascending0000elli |publisher=[[University of Kentucky]] Press |year=2004 |isbn=978-0-8131-2289-2}}</ref> <ref name="Snopes">{{Cite web |last=Staff |title=Urban Legends Reference Pages: Bloody Mary |url=http://www.snopes.com/horrors/ghosts/bloodymary.asp |access-date=2020-12-02 |website=[[Snopes]].com}}</ref> <ref name="Caputo">{{Cite journal |last=Caputo |first=Giovanni B |year=2010 |title=Strange Face in the Mirror Illusion |url=http://www.perceptionweb.com/abstract.cgi?id=p6466 |url-status=dead |journal=Perception |volume=39 |issue=7 |pages=1007–1008 |doi=10.1068/p6466 |pmid=20842976 |hdl=11576/2502312 |s2cid=32982298 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121025085513/http://www.perceptionweb.com/abstract.cgi?id=p6466# |archive-date=2012-10-25 |access-date=October 18, 2012|hdl-access=free }}</ref> <ref name="Hutton">{{Cite book |last=Hutton |first=Ronald |url=https://archive.org/details/stationsofsunhis0000hutt |title=Stations of the Sun: A History of the Ritual Year in Britain (registration required) |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2001 |isbn=978-0-19-285448-3 |location=Oxford, England |author-link=Ronald Hutton}}</ref> <ref name="U-Legend">{{Cite web |title=Bloody Mary |url=http://urbanlegends.about.com/od/horrors/a/bloody_mary.htm |website=Urban Legends |access-date=2021-02-15 |archive-date=2016-12-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161201014008/http://urbanlegends.about.com/od/horrors/a/bloody_mary.htm |url-status=dead }}</ref> <ref name="Hallow">{{Cite web |title=Bloody Mary |url=http://www.halloween-website.com/bloody_mary.htm |access-date=November 15, 2018 |website=www.Halloween–Website.com |archive-url=https://web.archive.org/web/20201127015553/http://www.halloween-website.com/bloody_mary.htm |archive-date=2020-11-27 |url-status=dead}}</ref> <ref name="DeVos">{{Cite book |last=de Vos |first=Gail |date=2012 |title=What Happens Next? Contemporary Urban Legends and Popular Culture |url=https://books.google.com/books?id=6HJwCRAlpioC&pg=PA155 |website=ABC-CLIO; p. 155|isbn=9781598846348 }}</ref> <ref name="Illusion">{{Cite web |date=December 2013 |title=''An Optical Illusion that Explains the Origins of Imaginary Monsters'' |url=http://io9.com/5906432/an-optical-illusion-that-explains-the-origins-of-imaginary-monsters |access-date=2020-12-02}}</ref> }} == പുറംകണ്ണികൾ == * [http://io9.com/5906432/an-optical-illusion-that-explains-the-origins-of-imaginary-monsters Optical Illusions: Troxler's Fading] {{Ghosts|state=collapsed}} {{Urban legends}} [[വർഗ്ഗം:നാട്ടറിവ്]] oayf99lzw0jm6a59cj4gcxxsiu2alc2 പൗല ജീൻ സ്വെറെൻഗിൻ 0 538596 4675036 4506317 2026-10-10T12:31:31Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675036 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Paula Jean Swearengin}} {{Infobox officeholder | name = പൗല ജീൻ സ്വെറെൻഗിൻ | image = File:Paula Jean Swearengin.png | birth_date = {{birth date and age|1974|6|13|mf=y}}<ref>{{cite web |url=http://thehill.com/homenews/campaign/338500-manchin-faces-primary-challenge-from-the-left |title=Manchin faces primary challenge from the left |last=Kamisar |first=Ben |work=[[The Hill (newspaper)|The Hill]] |date=June 20, 2017 |accessdate=December 22, 2017}}</ref> | birth_place = [[മുള്ളൻസ്, വെസ്റ്റ് വിർജീനിയ]], യു.എസ്. | death_date = | death_place = | party = [[Democratic Party (United States)|ഡെമോക്രാറ്റിക്]] | spouse = | children = 4 | website = {{url|https://paulajean.com}} }} [[പടിഞ്ഞാറൻ വിർജീന്യ|പശ്ചിമ വിർജീനിയ]]യിലെ യുഎസ് സെനറ്റിനായി 2020 ലെ ഡെമോക്രാറ്റിക് നോമിനിയായിരുന്ന ഒരു [[അമേരിക്ക]]ൻ രാഷ്ട്രീയക്കാരിയാണ് '''പൗല ജീൻ സ്വെറെൻഗിൻ''' (ജനനം: ജൂൺ 13, 1974). <ref>{{Cite news|date=June 9, 2020|title=Paula Jean Swearengin wins Democratic Senate primary in West Virginia.|url=https://www.washingtonpost.com/politics/paula-jean-swearengin-wins-democratic-senate-primary-in-west-virginia/2020/06/09/d5e61ea0-aaca-11ea-a43b-be9f6494a87d_story.html|access-date=June 10, 2020|archive-date=2020-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20200614013908/https://www.washingtonpost.com/politics/paula-jean-swearengin-wins-democratic-senate-primary-in-west-virginia/2020/06/09/d5e61ea0-aaca-11ea-a43b-be9f6494a87d_story.html|url-status=dead}}</ref>തുടക്കത്തിൽ ഒരു ഓഫീസ് മാനേജറായ അവർക്ക് യു‌എസ് സെനറ്റിനായുള്ള 2018 ഡെമോക്രാറ്റിക് സ്ഥാനാർത്ഥികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കലിൽ ഔദ്യോഗികസ്ഥാനം വഹിക്കുന്ന [[Joe Manchin|ജോ മഞ്ചിനോട്]] സ്ഥാനം നഷ്ടമായി.<ref>{{cite web|url=http://www.wdtv.com/content/news/Manchin-projected-to-win-primary-election-against-Swearingen-482120951.html|title=UPDATE: Manchin wins U.S. Senate primary for Democrats|date=May 8, 2018|website=[[WDTV]]|accessdate=May 13, 2018}}</ref><ref>{{cite web|title=Paula Jean Swearengin: U.S. Senate Nominee for West Virginia|url=https://paulajean.com/|access-date=2021-04-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210309223525/https://paulajean.com/|archive-date=2021-03-09|url-status=dead}}</ref>2019 ലെ ഡോക്യുമെന്ററി നോക്ക് ഡൗൺ ഹൗസിൽ അവതരിപ്പിച്ച നാല് കാമ്പെയ്‌നുകളിൽ ഒന്നായിരുന്നു അവരുടെ 2018 കാമ്പെയ്‌ൻ.<ref name="usatoday">{{cite web|last=Ryan|first=Patrick|date=January 28, 2019|title=Alexandria Ocasio-Cortez surprises at Sundance premiere of her emotional new documentary|url=https://www.usatoday.com/story/life/movies/2019/01/27/alexandria-ocasio-cortez-surprises-sundance-premiere-her-new-doc/2698284002/|accessdate=January 31, 2019|website=[[USA Today]]}}</ref> വെസ്റ്റ് വെർജീനിയയുടെ 2020 ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഡെമോക്രാറ്റിക് നോമിനിയായിരുന്നു സ്വെറെൻഗിൻ. നിലവിലെ [[Shelley Moore Capito|ഷെല്ലി മൂർ കാപ്പിറ്റോയോട്]] 40 ശതമാനത്തിൽ കൂടുതൽ പോയിന്റിന് തോറ്റു.<ref>https://www.businessinsider.com/west-virginia-senate-election-2020-live-vote-counts-results-2020-10</ref> വെസ്റ്റ് വിർജീനിയ കാന്റ് വെയ്റ്റ്, ജസ്റ്റിസ് ഡെമോക്രാറ്റ്സ്, ബ്രാൻഡ് ന്യൂ കോൺഗ്രസ് എന്നീ സംഘടനകളുമായി അവർ അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. == മുൻകാലജീവിതം == യുണൈറ്റഡ് മൈൻ വർക്കേഴ്സ് ഓഫ് അമേരിക്കയുമായി (യു‌എം‌ഡബ്ല്യുഎ) ചരിത്രപരമായി ബന്ധമുള്ള [[കൽക്കരി]] ഖനിത്തൊഴിലാളികളുടെ കുടുംബത്തിലാണ് വെസ്റ്റ് വിർജീനിയയിലെ മുള്ളൻസിൽ സ്വെറെൻഗിൻ ജനിച്ചത്.<ref>{{cite web|last1=Jean|first1=Paula|title=Paula Jean|url=https://brandnewcongress.org/paulajean|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20170603205709/https://brandnewcongress.org/paulajean|archive-date=June 3, 2017|accessdate=June 16, 2017|website=Brand New Congress}}</ref>അവരുടെ മുത്തച്ഛന്മാരിൽ ഒരാൾ കൊറിയൻ യുദ്ധത്തിലും അവരുടെ പിതാവ് വിയറ്റ്നാം യുദ്ധത്തിലും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. കോൾ‌മൈനുകളിൽ‌ നിന്ന് ബാധിച്ച [[കൽക്കരി തൊഴിലാളികളുടെ ന്യുമോകോണിയോസിസ്|കറുത്ത ശ്വാസകോശരോഗത്തിന്]] മുത്തച്ഛനെയും നിരവധി അമ്മാവന്മാരെയും നഷ്ടപ്പെട്ടു. അവരുടെ പിതാവ് 52 ആം വയസ്സിൽ കാൻസർ ബാധിച്ച് മരിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=REGISTER-HERALD|first=Jessica Farrish THE|title=The unapologetic, progressive coal miner's daughter taking another run for U.S. Senate|url=https://www.register-herald.com/news/the-unapologetic-progressive-coal-miner-s-daughter-taking-another-run-for-u-s-senate/article_e843cc94-7906-5fb5-a08b-14ecc1f8ff3d.html|access-date=2020-08-16|website=Beckley Register-Herald|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20221211050555/https://www.register-herald.com/news/the-unapologetic-progressive-coal-miner-s-daughter-taking-another-run-for-u-s-senate/article_e843cc94-7906-5fb5-a08b-14ecc1f8ff3d.html|archive-date=2022-12-11|url-status=dead}}</ref> == കരിയർ == സ്വീറെൻജിൻ ഒരു ഓഫീസ് മാനേജരായി ജോലി ചെയ്തു. 2001 മുതൽ സാമ്പത്തിക വൈവിധ്യം, ശുദ്ധവായു, ശുദ്ധജലം എന്നിവയ്ക്കായി അവർ വാദിച്ചു. വെസ്റ്റ് വിർജീനിയയിലെ മുൻ ബോർഡ് അംഗവും പർവതനിര നീക്കംചെയ്യൽ ഖനനത്തെ എതിർത്ത വെസ്റ്റ് വിർജീനിയ സംഘടനയായ കീപ്പർസ് ഓഫ് മൗണ്ടൻ ഫൗണ്ടേഷന്റെ പ്രതിനിധിയുമാണ്.<ref>{{cite web|url=http://mountainkeeper.blogspot.com/p/meet-us.html|website=Keepers of the Mountain Foundation|title=Meet Us}}</ref><ref>{{cite web|url=http://mountainkeeper.blogspot.com/p/our-speakers.html|website=Keepers of the Mountain Foundation|title=Our Speakers}}</ref> ക്ലീൻ പവർ പ്ലാനിലെ ഇപി‌എ ഹിയറിംഗുകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പൊതുവേദികളിലും പരിപാടികളിലും ഒഹായോ വാലി എൻവയോൺമെന്റൽ കോളിഷനും സിയറ ക്ലബ്ബിനും വേണ്ടി അവർ സംസാരിച്ചു. <ref>{{cite web|url=http://ohvec.org/press_room/press_releases/2014/07_28.php|website=Ohio Valley Environmental Coalition|date=July 27, 2014|title=Grassroots Groups Team Up, Head to EPA Carbon Hearings}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=p5-h1Qxq1vo|website=YouTube|title=EPA Hearing Climate Rally Highlight: Paula Swearingen|last=Dixon|first=Mark|date=August 4, 2014}}</ref> ബെർണി സാന്റേഴ്സിന്റെ 2016 ലെ പ്രസിഡന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തെ അവർ പിന്തുണച്ചു.<ref name="herald">{{cite web|url=http://www.montgomery-herald.com/news/who-is-paula-jean-swearengin/article_07c0858e-5229-11e8-9102-03ef3d3a5b0d.html|title=Who is Paula Jean Swearengin?|author=Holdren, Wendy|newspaper=The Montgomery Herald|date=May 7, 2018|accessdate=May 13, 2018|archive-date=2022-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20221211050555/https://www.montgomery-herald.com/news/who-is-paula-jean-swearengin/article_07c0858e-5229-11e8-9102-03ef3d3a5b0d.html|url-status=dead}}</ref> === 2018 തിരഞ്ഞെടുപ്പ് === 2017 മെയ് മാസത്തിൽ വെസ്റ്റ് വിർജീനിയയിൽ നടന്ന യുഎസ് സെനറ്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ജോ മഞ്ചിനെതിരെ സ്വീറെൻജിൻ സ്ഥാനാർത്ഥിത്വം പ്രഖ്യാപിച്ചു. ബ്രാൻഡ് ന്യൂ കോൺഗ്രസ് പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ആദ്യ സ്ഥാനാർത്ഥികളിൽ ഒരാളായിരുന്നു അവർ. <ref name="atlantic">{{cite news|url=https://www.theatlantic.com/politics/archive/2017/05/joe-manchin-bernie-sanders-primary-challenge-west-virginia-senate-2018/525918/|title=West Virginia's Conservative Democrat Gets a Primary Challenger|magazine=[[The Atlantic]]|last=Foran|first=Clare|date=May 9, 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.eenews.net/eedaily/stories/1060054320|website=E&E News|title=Coal miner's daughter challenging Manchin|date=May 10, 2017|last=Brown|first=Dylan}}</ref> തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എല്ലാ പി‌എസി സംഭാവനകളും സ്വെറെൻ‌ജിൻ നിരസിച്ചു. 200 ഡോളറിൽ കൂടുതൽ സംഭാവനകളൊന്നും സ്വീകരിച്ചില്ല.<ref>{{Cite web|title=Paula Swearengin 2018 Summary {{!}} OpenSecrets|url=https://www.opensecrets.org/pacs/lookup2.php?strID=C00640219|access-date=2020-08-15|website=www.opensecrets.org}}</ref> == അവലംബം== {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == {{commons category}} * [https://web.archive.org/web/20210309223525/https://paulajean.com/ Campaign website] * {{C-SPAN|paulaswearengin}} {{CongLinks|votesmart=177666|fec=S0WV00215}} {{s-start}} {{s-ppo}} {{s-bef|before=[[Natalie Tennant]]}} {{s-ttl|title={{nowrap|[[Democratic Party (United States)|Democratic]] nominee for [[List of United States senators from West Virginia|U.S. Senator]] from [[West Virginia]]}}<br>([[Classes of United States Senators|Class 2]])|years=[[2020 United States Senate election in West Virginia|2020]]}} {{s-inc|recent}} {{s-end}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:1974-ൽ ജനിച്ചവർ]] 8xi66msi9tdwx0oy25qo3mla2ki34ao ഫ്രേയ മാത്യൂസ് 0 538643 4675077 4647823 2026-10-10T14:24:19Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675077 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Freya Mathews}} [[File:Frey Matthews 2018.png|thumb|Freya Mathews in 2018 ]] [[ഓസ്ട്രേലിയ]]ൻ പാരിസ്ഥിതിക തത്ത്വചിന്തകയാണ് '''ഫ്രേയ മാത്യൂസ്.''' പാരിസ്ഥിതിക മെറ്റാഫിസിക്സ്, [[Panpsychism|പാൻപ്സിചിസം]] എന്നീ മേഖലകളിലാണ് അവരുടെ പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ.<ref>{{Cite book|title=History of Philosophy in Australia and New Zealand|last=Oppy|first=Graham|last2=Trakakis|first2=Nick|publisher=Monash University Publishing|year=2014|location=Melbourne|pages=233, 568–569}}</ref><ref>{{Cite book|title=A Companion to Philosophy in Australia and New Zealand|url=https://archive.org/details/companiontophilo0000unse_i5b1|last=Oppy|first=Graham|last2=Trakakis|first2=Nick|publisher=Monash University Publishing|year=2010|location=Melbourne|pages=[https://archive.org/details/companiontophilo0000unse_i5b1/page/22 22], 28, 161–164, 241–242, 335}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://plato.stanford.edu/entries/ethics-environmental|title=Environmental Philosophy|last=Brennan|first=Andrew|last2=Lo|first2=Yeuk-Sze|date=2015|website=Stanford Encyclopedia of Philosophy|access-date=20 Jan 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.iep.utm.edu/panpsych/|title=Panpsychism|last=Skrbina|first=David|website=Internet Encyclopedia of Philosophy|access-date=20 Jan 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hfph.de/hochschule/lehrende/prof-dr-godehard-bruentrup-sj/articles/pansychism.pdf|title=Panpsychism|last=Bonansea|first=Bernadine|last2=Bruentrup|first2=Godehard|date=2013|editor-last=Fastiggi|editor-first=Robert|website=New Catholic Encyclopedia Supplement 2012-13|series=Ethics and Philosophy|publisher=Gale|location=Detroit|access-date=20 Jan 2016|archive-date=2015-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20151221024754/https://www.hfph.de/hochschule/lehrende/prof-dr-godehard-bruentrup-sj/articles/pansychism.pdf|url-status=dead}}</ref> പാരിസ്ഥിതിക നാഗരികത, "സുസ്ഥിരത" യെക്കുറിച്ചുള്ള തദ്ദേശീയ (ഓസ്‌ട്രേലിയൻ, ചൈനീസ്) കാഴ്ചപ്പാടുകൾ, ഈ കാഴ്ചപ്പാടുകൾ സമകാലീന ആഗോള സമൂഹത്തിന്റെ സന്ദർഭവുമായി എങ്ങനെ പൊരുത്തപ്പെടാം, ആധുനികതയുടെ മെറ്റാഫിസിക്‌സിന്റെ പാൻസിചിസവും വിമർശനവും; [[Anthropocene|ആന്ത്രോപോസെന്റെ]] പശ്ചാത്തലത്തിൽ വന്യജീവി നൈതികതയും പുനർനിർമ്മാണവും എന്നിവയാണ് അവരുടെ ഇപ്പോഴത്തെ പ്രത്യേക താൽപ്പര്യങ്ങൾ.<ref>{{Cite web|url=http://www.latrobe.edu.au/humanities/about/staff/profile?uname=FMathews|title=La Trobe University Staff page|access-date=20 Jan 2016|archive-date=2015-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20150405011054/http://www.latrobe.edu.au/humanities/about/staff/profile?uname=FMathews|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.freyamathews.net|title=Freya Mathews|access-date=20 Jan 2016}}</ref> 1979 മുതൽ മാത്യൂസ് ഓസ്ട്രേലിയൻ സർവകലാശാലകളിൽ പഠിപ്പിക്കുന്നു.<ref name=":0">{{Cite book|last=Newman|first=Julie|title=Green Ethics and Philosophy: An A-to-Z Guide|url=https://archive.org/details/greenethicsphilo0000unse|publisher=SAGE|year=2011|isbn=978-1-4129-9687-7|location=Thousand Oaks, CA|pages=[https://archive.org/details/greenethicsphilo0000unse/page/317 317]}}</ref> നിലവിൽ ലാ ട്രോബ് സർവകലാശാലയിൽ എൻവയോൺമെന്റൽ ഫിലോസഫി പ്രൊഫസർ പദവി വഹിക്കുന്നു. പാരിസ്ഥിതിക തത്ത്വചിന്ത, മെറ്റാഫിസിക്സ്, ജ്ഞാനശാസ്ത്രം, ധാർമ്മികത, രാഷ്ട്രീയം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള നിരവധി പുസ്തകങ്ങളുടെയും എഴുപതിലധികം ലേഖനങ്ങളുടെയും രചയിതാവാണ് മാത്യൂസ്.<ref name=":0" /> ഗവേഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് പുറമേ, [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്‌ട്രേലിയയിലെ]] വടക്കൻ വിക്ടോറിയയിലെ ഒരു സ്വകാര്യ ജൈവവൈവിധ്യ സംരക്ഷണ കേന്ദ്രവും അവർ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.humanities.org.au/Fellowship/FindFellows/tabid/123/articleType/ArticleView/articleId/1806/Mathews-Freya.aspx|title=The Academy Fellows|website=Australian Academy of the Humanities|access-date=21 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160807085527/http://humanities.org.au/Fellowship/FindFellows/tabid/123/articleType/ArticleView/articleId/1806/Mathews-Freya.aspx|archive-date=7 August 2016|url-status=dead}}</ref> ഓസ്‌ട്രേലിയൻ അക്കാദമി ഓഫ് ഹ്യൂമാനിറ്റീസിന്റെ ഫെലോ ആണ്.<ref>{{Cite web|url=http://www.humanities.org.au/Fellowship/FindFellows/tabid/123/articleType/ArticleView/articleId/1806/Mathews-Freya.aspx|title=The Academy Fellows|website=Australian Academy of the Humanities|access-date=21 July 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160807085527/http://humanities.org.au/Fellowship/FindFellows/tabid/123/articleType/ArticleView/articleId/1806/Mathews-Freya.aspx|archive-date=7 August 2016|url-status=dead}}</ref> == പ്രവർത്തനങ്ങൾ == മെറ്റാഫിസിക്കൽ അടിസ്ഥാനമുള്ള പാരിസ്ഥിതിക നൈതികതയോടുള്ള സമഗ്ര സമീപനമാണ് മാത്യൂസിന്റെ തത്ത്വചിന്തയിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. പ്രത്യേകിച്ചും, [[ബറൂക്ക് സ്പിനോസ|ബറൂച്ച് സ്പിനോസ]]യുടെ "പരസ്പര ബന്ധത്തിന്റെ നൈതികത" എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ നിന്ന് അവർ വരച്ചുകാട്ടുന്നു. ഇത് പ്രകൃതി ലോകത്തിന്റെ സവിശേഷതകളെ ഒരേ അന്തർലീനമായ പദാർത്ഥത്തിന്റെ ഗുണങ്ങളായി കണക്കാക്കുന്നു.<ref>{{Cite book|last=Canfield|first=John|title=Philosophy of Meaning, Knowledge and Value in the Twentieth Century: Routledge History of Philosophy Volume 10|publisher=Routledge|year=2012|isbn=978-1-134-93573-4|location=Oxon|pages=258}}</ref>സ്വയവും ലോകവും തമ്മിലുള്ള അർത്ഥവത്തായ ആശയവിനിമയ കൈമാറ്റമെന്ന് അവർ വിശേഷിപ്പിച്ച ഒന്റോപോയിറ്റിക്‌സിനായുള്ള അവരുടെ വാദഗതി ഈ ദാർശനിക വീക്ഷണത്തിന്റെ ഒരു വശമാണ്.<ref>{{Cite book|last=Iovino|first=Serenella|title=Material Ecocriticism|last2=Oppermann|first2=Serpil|publisher=Indiana University Press|year=2014|isbn=978-0-253-01395-8|location=Bloomington, IN|pages=285}}</ref> അസൗകര്യപ്രദവും ഒരുപാടു സമയമെടുക്കുന്ന സംരക്ഷണ പരിശീലനവും പരിഹരിക്കാനും നിലനിർത്താനും അവർ ഒരുതരം ഇക്കോസെൻട്രിസം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു.<ref>{{Cite book|last=Mathews|first=Freya|title=Ecology and Democracy|url=https://archive.org/details/isbn_9780714642529|publisher=Frank Cass & Co. Ltd.|year=2017|isbn=0714642525|location=London|pages=[https://archive.org/details/isbn_9780714642529/page/100 100]}}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്== ;External links * [http://www.freyamathews.net Freya Mathews' homepage] * [http://www.australianhumanitiesreview.org/archive/Issue-April-2006/EcoRigby.html Kate Rigby (2006), "Minding (about) Matter: On the Eros and Anguish of Earthly Encounter."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180410114542/http://www.australianhumanitiesreview.org/archive/Issue-April-2006/EcoRigby.html |date=2018-04-10 }} A review essay engaging with Freya Mathews' two recent titles: ''For Love of Matter: A Contemporary Panpsychism'' and ''Reinhabiting Reality: Towards a Recovery of Culture'' in ''Australian Humanities Review'', Volume 28. * [http://trumpeter.athabascau.ca/index.php/trumpet/article/view/1109 Book Review of ''Reinhabiting Reality''] ''Trumpeter, Vol 24, No 3 (2008)'' * [http://greenspirit.org.uk/bookreviews/2011/11/for-love-of-matter-a-contemporary-panpsychism-by-freya-mathews Book review of ''For Love of Matter''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170116060437/http://greenspirit.org.uk/bookreviews/2011/11/for-love-of-matter-a-contemporary-panpsychism-by-freya-mathews/ |date=2017-01-16 }} * Soren Brier, "[https://link.springer.com/article/10.1007/BF02169223#page-1 Trust in the Order of Things]", review of ''The Ecological Self'', ''Systems Practice'', 9,4, 1996 pp 377–385 * Bonnett, M 2002, '[http://www.bath.ac.uk/cree/resources/ecerbonnett.pdf Education for sustainability as a frame of mind] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}' ''Environmental Education Research'', vol 8, no. 1, pp.&nbsp;9–20 * [http://panexperientialism.blogspot.com.au/2008/06/thoughts-on-ecological-self.html#more Book review of ''The Ecological Self''] on the Panexperientialim blog * A post on the [http://guidetoreality.blogspot.com.au/2008/06/reduce-everything-to-space-time.html Guide to Reality blog about ''The Ecological Self''] * Entry on Freya Mathews in Julie Newman (ed), ''[https://books.google.com/books?id=f5CwH0bMnfYC&lpg=PA317&dq=%22ecological%20self%22%20%22freya%20mathews%22&pg=PA317#v=onepage&q=%22ecological%20self%22%20%22freya%20mathews%22&f=false Green Ethics and Philosophy: an A – Z Guide]'', Sage, 2011 ;Books *B. Baxter, ''Ecologism: An Introduction'' (Georgetown University Press, 2000), pp 16–33, 58-79. *E. De Jong, ''Spinoza and Deep Ecology: Challenging Traditional Approaches to Environmentalism'' (Ashgate Publishing, 2004), Ch. 3. *J. Franklin, ''Corrupting the Youth: A History of Philosophy in Australia'' (Macleay Press, 2003), ch. 13. {{authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകർ]] qe766z0xqocenjqtejyvbobc466wscw ബൈജു രവീന്ദ്രൻ 0 539425 4675094 4618276 2026-10-10T18:10:50Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675094 wikitext text/x-wiki {{PU|Byju Raveendran}} {{Infobox person | name = Byju Raveendran | image = Byju Raveendran CEO Byju's (cropped).jpg | alt = <!-- only use if different from name --> | birth_date = {{Birth year and age|1981}} | birth_place = [[Azhikode and Azhikkal|Azhikode]], [[Kannur district]], [[Kerala]], India | nationality = Indian | occupation = Entrepreneur | years_active = | known_for = | notable_works = | net_worth = {{USD}} 3.05 billion{{efn|combined with [[Divya Gokulnath]] and Riju Raveendran}} (2020)<ref name="Forbes 2020" /> | title = Founder of [[Byju]]'s | spouse = [[Divya Gokulnath]] }} ഒരു ഇന്ത്യൻ സംരംഭകനും [[ബൈജൂസ് (ആപ്പ്)|ബൈജൂസിന്റെ]] സ്ഥാപകരിലൊരാളും ആണ് '''ബൈജു രവീന്ദ്രൻ''' (ജനനം 1981).<ref name=":02">{{Cite web|url=https://fortune.com/40-under-40/2020/byju-raveendran/|title=Byju Raveendran {{!}} 2020 40 under 40 in Tech|access-date=2020-09-13|website=Fortune|language=en}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും == [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] [[അഴീക്കോട്, കണ്ണൂർ|അഴീക്കോട്]]<ref>{{Cite web|url=https://qz.com/india/740893/an-engineer-has-built-indias-largest-education-technology-startup-by-helping-students-get-into-the-iims/|title=Byju's education app: A CAT topper who didn't fancy IIMs is making self-learning cool among Indian students — Quartz India|access-date=2018-11-10|website=qz.com|language=en}}</ref> വൻകുളത്തുവയൽ എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ തയ്യിലെ വളപ്പിൽ രവീന്ദ്രന്റെയും ശോഭനവല്ലിയുടെയും മകനായി ജനനം.<ref>{{cite web |title=കണക്കുകൂട്ടി കണക്കുകൂട്ടി, 28,000 കോടിയുടെ കമ്പനി മേധാവി; ഇത് വേൾഡ് ‘ക്ലാസ്’ ബൈജു |url=https://www.manoramaonline.com/news/sunday/2019/01/05/story-of-byju-ravindran.html |website=ManoramaOnline |language=ml}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/books/excerpts/story-of-byju-s-app-and-byju-raveendran-1.4572526|title=ബൈജൂസ് ആപ്പിന്റെ കഥ; ബൈജു രവീന്ദ്രന്റെയും|access-date=2021-05-02|language=en}}</ref> മാതാപിതാക്കൾ കണക്ക്, ഭൗതികശാസ്ത്ര അധ്യാപകരായി ജോലി ചെയ്തിരുന്ന [[മലയാളം]] മീഡിയം സ്കൂളിൽ ആണ് അദ്ദേഹം പഠിച്ചത്.<ref name="Gilchrist 2019">{{cite news |last1=Gilchrist |first1=Karen |title=India crowns its newest billionaire, a 37-year-old former teacher |url=https://www.cnbc.com/2019/07/30/indias-newest-billionaire-is-37-year-old-ex-teacher-byju-raveendran.html |access-date=26 March 2021 |work=CNBC |date=July 30, 2019}}</ref><ref name="Krishna 2016">{{cite news |last1=Krishna |first1=Niharika |title=Teacher, entrepreneur: The success story of Byju Raveendran |url=https://www.hindustantimes.com/business-news/teacher-entrepreneur-the-success-story-of-byju-raveendran/story-5ByyzxoX5aM6KjHB6lVn6I.html |access-date=26 March 2021 |work=Hindustan Times |date=July 11, 2016}}</ref> അദ്ദേഹം ക്ലാസുകൾ ഒഴിവാക്കി വീട്ടിൽ ഇരുന്ന് പഠിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു.<ref name="Rai 2019">{{cite news |last1=Rai |first1=Saritha |title=Byju Raveendran, a former school teacher, joins Indian billionaires' club |url=https://www.livemint.com/companies/news/byju-raveendran-a-former-school-teacher-is-india-s-newest-billionaire-1564387408340.html |access-date=26 March 2021 |work=LiveMint |agency=Bloomberg |date=July 29, 2019}}</ref><ref>{{cite news |last1=India TV News Desk |title=Reluctant student-turned teacher, meet Byju Raveendran - India's newest billionaire |url=https://www.indiatvnews.com/education/news-meet-byju-raveendran-kerala-teacher-india-newest-billionaire-539141 |access-date=26 March 2021 |work=India TV |date=July 30, 2019}}</ref> == കരിയർ == കണ്ണൂർ എൻജിനീയറിങ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബി.ടെക് പൂർത്തിയാക്കിയശേഷം, ഒരു മൾട്ടി നാഷണൽ ഷിപ്പിങ് കമ്പനിയിൽ സർവീസ് എൻജിനീയറായി ജോലിക്ക് കയറി.<ref name=":1" /> 2003 ൽ ഒരു അവധിക്കാലത്ത് ക്യാറ്റ് പരീക്ഷക്ക് പഠിക്കുന്ന സുഹൃത്തുക്കളെ അദ്ദേഹം സഹായിച്ചു.<ref name="Krishna 2016" /> തുടർന്ന് ക്യാറ്റ് (CAT) പരീക്ഷ എഴുതിയ അദ്ദേഹം നൂറാം പെർസന്റൈലിൽ സ്കോർ ചെയ്തുവെന്ന് പറയുന്നു.<ref name="Krishna 2016" /> രണ്ട് വർഷത്തിന് ശേഷം, അദ്ദേഹം CAT പരീക്ഷയ്ക്ക് തയ്യാറെടുക്കുന്ന ആളുകളെ സഹായിക്കുന്നത് തുടർന്നു. നല്ല ഫലങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ജോലി ഉപേക്ഷിക്കാൻ അദ്ദേഹം തീരുമാനിച്ചു. 2007 ൽ ബൈജു പരീക്ഷയ്ക്ക് തയ്യാറെടുക്കുന്നവരെ സഹായിക്കുന്ന ബിസിനസ്സ് സംരഭമായി ബൈജൂസ് ക്ലാസസ് സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="Krishna 2016" /> 2011-ൽ അദ്ദേഹം തന്റെ പരീക്ഷ തയ്യാറെടുപ്പ് ക്ലാസിലെ ഒരു വിദ്യാർത്ഥി ആയിരുന്നപ്പോൾ കണ്ടുമുട്ടിയ, ഭാര്യ ദിവ്യ ഗോകുൽനാഥുമായി ചേർന്ന് [[ബൈജൂസ് (ആപ്പ്)|ബൈജൂസ്]] സ്ഥാപിച്ചു<ref name="Ghosh 2020">{{cite news |last1=Ghosh |first1=Debojyoti |title=Byju’s better half |url=https://www.fortuneindia.com/people/byjus-better-half/104850 |access-date=26 March 2021 |work=Fortune India |date=November 21, 2020}}</ref><ref name="ET 2020">{{cite news |last1=ET Now Digital |title=With a wealth of over Rs 11,300 crore, meet India's youngest billionaire |url=https://www.timesnownews.com/business-economy/companies/article/with-a-wealth-of-over-rs-22000-crore-these-two-are-indias-youngest-billionaires/664128 |access-date=26 March 2021 |work=TimesNowNews |date=October 10, 2020}}</ref> 2015 ൽ, സ്മാർട്ട്‌ഫോൺ സ്‌ക്രീൻ വലുപ്പം വർദ്ധിച്ചതോടെ ഒരു മൊബൈൽ അപ്ലിക്കേഷൻ ബൈജു വികസിപ്പിച്ചു.<ref name="FP 2019">{{cite news |last1=FP Staff |title=Byju's founder, Raveendran polevaults into billionaire club with latest funding of $150 mn |url=https://www.firstpost.com/business/byjus-founder-raveendran-polevaults-into-billionaire-club-with-latest-funding-of-150-mn-7076731.html |access-date=27 March 2021 |work=FirstPost |date=July 29, 2019}}</ref><ref name="Krishna 2016" /><ref name="Rai 2020">{{cite news |last1=Rai |first1=Saritha |title=Byju Raveendran, the A Student in Online Ed |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2020-12-03/byju-raveendran-the-a-student-in-online-ed-bloomberg-50-2020 |access-date=26 March 2021 |work=Bloomberg BusinessWeek |date=December 3, 2020}}</ref><ref>{{cite news |last1=Shah |first1=Vrutika |title=5 youngest billionaires of India and how they make their money |url=https://www.gqindia.com/get-smart/content/5-youngest-billionaires-of-india-net-worth-richest-people-in-india |access-date=26 March 2021 |work=[[GQ]] India |date=February 12, 2020 |archive-date=2021-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210502150250/https://www.gqindia.com/get-smart/content/5-youngest-billionaires-of-india-net-worth-richest-people-in-india |url-status=dead}}</ref> 2018 ഒക്ടോബറിൽ, അപ്ലിക്കേഷൻ യുകെ, യുഎസ്, മറ്റ് ഇംഗ്ലീഷ് സംസാരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിച്ചു.<ref>{{cite news |title=India's Game-Changers - Byju Raveendran |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/n3ct5ckk |access-date=26 March 2021 |work=BBC World News |date=October 6, 2018}}</ref> ''[[ഫോബ്സ്|ഫോബ്‌സിന്റെ]]'' 2020 ലെ കണക്കനുസരിച്ച്, ബൈജുവിനും ഭാര്യക്കും സഹോദരൻ റിജു രവീന്ദ്രനും ചേർന്നുള്ള മൊത്തം ആസ്തി 3.05 ബില്യൺ ഡോളറാണ്.<ref name="Forbes 2020">{{Cite news|url=https://www.forbes.com/profile/byju-raveendran-and-divya-gokulnath-1/?list=india-billionaires&sh=5e1254e55bb3|title=India's Richest - #46 Byju Raveendran and Divya Gokulnath & family|date=10 July 2020|work=Forbes}}</ref> 2021 ജനുവരിയിൽ കുനാൽ ബഹലിനൊപ്പം അദ്ദേഹത്തെ ദേശീയ സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ഉപദേശക സമിതിയിൽ അനൗദ്യോഗിക അംഗമായി ചേർത്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.siasat.com/byju-raveendran-kunal-bahl-named-to-startup-advisory-panel-2071262/|title=Byju Raveendran, Kunal Bahl named to startup advisory panel|access-date=2021-01-19|date=2021-01-19|website=The Siasat Daily|language=en-GB}}</ref> == ബഹുമതികളും പുരസ്കാരങ്ങളും == * 2019 [[മലയാള മനോരമ ദിനപ്പത്രം|മനോരമ]] ന്യൂസ് ന്യൂസ്‌മേക്കർ അവാർഡ്<ref>{{cite news |last1=Staff |title=Byju Raveendran dedicates Manorama News Newsmaker Award to COVID warriors, teachers |url=https://www.onmanorama.com/kerala/top-news/2020/12/06/byju-raveendran-receives-manorama-news-newsmaker-award-2019.html |access-date=26 March 2021 |work=Onmanorama |date=December 7, 2020 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * 2020 എർണസ്റ്റ് & യംഗ് ഫൈനലിസ്റ്റ്, എൻ്റെർപ്രണർ ഓഫ് ദ ഇയർ, ഇന്ത്യ<ref>{{cite news |title=Byju Raveendran |url=https://www.ey.com/en_in/entrepreneur-of-the-year/finalists-2020/byju-raveendran |access-date=6 April 2021 |work=EY |archive-date=2021-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210502150251/https://www.ey.com/en_in/entrepreneur-of-the-year/finalists-2020/byju-raveendran |url-status=dead }}</ref> വിജയി, ബിസിനസ് ട്രാൻസ്ഫോർമേഷൻ അവാർഡ്<ref>{{cite news |last1=Dave |first1=Sachin |title=Harsh Mariwala wins EY Entrepreneur of the year 2020 award |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/company/corporate-trends/harsh-mariwala-wins-ey-entrepreneur-of-the-year-2020-award/articleshow/81693034.cms |access-date=14 April 2021 |work=Economic Times |date=March 25, 2021}}</ref> * 2020 ഫോർച്യൂൺ മാസികയുടെ 40 വയസ്സിന് താഴെയുള്ളവരുടെ പട്ടികയായ 40 അണ്ടർ 40 യിൽ ഉൾപ്പെട്ടു<ref name=":0">{{Cite web|url=https://fortune.com/40-under-40/2020/byju-raveendran/|title=Byju Raveendran {{!}} 2020 40 under 40 in Tech|access-date=2020-09-13|website=Fortune|language=en}}</ref> * 2021 ഫോബ്‌സ് ഇന്ത്യ ലീഡർഷിപ്പ് അവാർഡ് (FILA) എൻ്റെർപ്രണർ ഓഫ് ദ ഇയർ ==കുറിപ്പുകൾ== {{notelist}} == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:1981-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വ്യവസായികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ശതകോടീശ്വരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] 8960potn2dzssmztmgxmoxy5z82agi6 യുവികാൻ 0 541528 4675209 4628468 2026-10-11T08:47:17Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675209 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} ക്യാൻസറിനെതിരെ അവബോധം വ്യാപിപ്പിക്കുന്നതിനും പോരാടുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സംഘടനയാണ് '''യുവികാൻ (YouWeCan).''' ഇന്ത്യൻ മുൻ ക്രിക്കറ്റ് [[യുവ്‌രാജ് സിങ്|യുവരാജ് സിംഗ്]] അവന്റെ അമ്മയായ ശബ്നം സിംഗിന്റെ സഹായത്തോടെ ഇത് 2012 ൽ സ്ഥാപിച്ചു. രോഗത്തെക്കുറിച്ച് അവബോധം സൃഷ്ടിച്ചും നേരത്തെയുള്ള കണ്ടെത്തൽ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചും [[അർബുദം|കാൻസറിനെതിരെ]] പോരാടാനാണ് അസോസിയേഷൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. YouWeCan- ന്റെ പ്രധാന പ്രവർത്തന മേഖല [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയാണ്]]. ബോധവൽക്കരണം, സ്ക്രീനിംഗ്, ചികിത്സാ പിന്തുണ, അതിജീവിക്കുന്ന ശാക്തീകരണം എന്നീ നാല് പ്രധാന മേഖലകളിൽ ഫൗണ്ടേഷൻ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു. 2012 ൽ യുവരാജ് സിങ്ങിന് ക്യാൻസർ രോഗം കണ്ടെത്തിയെങ്കിലും വളരെക്കാലത്തെ ചികിത്സയ്ക്ക് ശേഷം [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] [[കീമോതെറാപ്പി|കീമോതെറാപ്പിയോടെ]] അദ്ദേഹം സുഖം പ്രാപിച്ചു.<ref name="Yuvraj Singh's 'YouWeCan' to fight Cancer in India">{{Cite web|url=http://www.cricketcountry.com/cricket-articles/Yuvraj-Singh-s-YouWeCan-to-fight-Cancer-in-India/16145|title=Yuvraj Singh's 'YouWeCan' to fight Cancer in India|access-date=29 September 2012|publisher=Cricket Country}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഫെബ്രുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cricketcountry.com/news/yuvraj-singh-s-positive-attitude-helped-during-treatment-doctors-13316|title=Yuvraj Singh’s positive attitude helped during treatment: Doctors|access-date=2021-04-07|date=2012-04-11|website=Cricket Country|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20210517164920/https://www.cricketcountry.com/news/yuvraj-singh-s-positive-attitude-helped-during-treatment-doctors-13316|archive-date=2021-05-17|url-status=dead}}</ref> ഈ അനുഭവം YouWeCan സമാരംഭിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ പ്രേരിപ്പിച്ചു. [[വിൻഡോസ് ഫോൺ|വിൻഡോസ് ഫോണിനായി]] [[മൈക്രോസോഫ്റ്റ്]] തുടക്കത്തിൽ 2012 സെപ്റ്റംബറിൽ യൂവികാൻ ആപ്ലിക്കേഷൻ ആരംഭിച്ചു. ഓരോ തവണ ഒരു ഉപയോക്താവ് അപ്ലിക്കേഷൻ വാങ്ങുന്ന, സിംഗ് ഫൗണ്ടേഷന് 565 രൂപ യുവരാജ് സംഭാവൻ ചെയ്യും.<ref name="Join Yuvi's fight against Cancer with the 'YouWeCan' App on Windows Phone">{{Cite web|url=http://news.in.msn.com/business/article.aspx?cp-documentid=250641016|title=Join Yuvi's fight against Cancer with the 'YouWeCan' App on Windows Phone|access-date=29 September 2012|publisher=msn.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20120908041616/http://news.in.msn.com/business/article.aspx?cp-documentid=250641016|archive-date=8 September 2012}}</ref> ക്യാൻസറിനെതിരെ പോരാടുന്ന യുവരാജ് സിങ്ങിന്റെ കഥയിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് ''സിൻഡഗി അഭി ബാക്കി വൈ ഹായ് എന്ന'' ടെലിവിഷൻ ഷോ 2012 സെപ്റ്റംബറിൽ [[കളേഴ്സ്|കളറുകളും യുവികാനും പ്രഖ്യാപിച്ചു.]] ഓൺ‌ലൈൻ [[സ്റ്റാർട്ടപ്പ് കമ്പനി|സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളിൽ]] [[കോടി|40-50 കോടി]] രൂപ നിക്ഷേപിക്കാനുള്ള ഉദ്ദേശ്യം യുവരാജ് സിംഗ് 2015 ഏപ്രിലിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു, അതിനായി യുവികാൻ വെൻ‌ചറുകൾ സ്ഥാപിച്ച് യുവികാൻ നിർദ്ദേശം വിപുലീകരിച്ചു. മൂവോ, ഹെൽതിയൻസ്, എഡുകാർട്ട്, ജെറ്റ്സെറ്റ്ഗോ , ഏറ്റവും സമീപകാലത്തെ കാർട്ടിസൻ എന്നിവിടങ്ങളിൽ പ്രാരംഭ നിക്ഷേപം നടത്തി. കൂടാതെ, യുവികാൻ അടുത്തിടെ നെഞ്ചു സർജൻ ഡോ. രോഹൻ ഖണ്ഡേൽവാളുമായി സഹകരിച്ചു [[സ്തനാർബുദം|സ്തനാർബുദംത്തെപ്പറ്റി]] അവബോധം വ്യാപിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.<ref>{{Citation|last=Lee|first=Henry|title=Building Windows Phone Applications|date=2012|url=http://dx.doi.org/10.1007/978-1-4302-4135-5_2|pages=15–35|periodical=Beginning Windows Phone App Development|place=Berkeley, CA|publisher=Apress|isbn=978-1-4302-4134-8|access-date=2021-04-11|last2=Chuvyrov|first2=Eugene}}</ref> == ചരിത്രം == ക്യാൻസർ ബോധവൽക്കരണ പരിപാടികൾ, കാൻസർ സ്ക്രീനിംഗ് കേന്ദ്രങ്ങൾ, ചികിത്സാ സഹായം, അതിജീവിച്ച ശാക്തീകരണം [[ഇന്ത്യ|എന്നിവയിലൂടെ ഇന്ത്യയിലെ]] കാൻസർ നിയന്ത്രണത്തെക്കുറിച്ച് വിപുലമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന യുവരാജ് സിങ്ങിന്റെ ഒരു സംരംഭമാണ് യുവികാൻ ഫൗണ്ടേഷൻ. ഫൗണ്ടേഷൻ വ്യത്യസ്ത ലക്ഷ്യങ്ങളോടെ വ്യത്യസ്ത എന്റിറ്റികൾ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നു, മറ്റ് ഓർഗനൈസേഷനുകളുമായുള്ള ബന്ധം, ധനസഹായത്തിനുള്ള ഒരു മാധ്യമം സൃഷ്ടിക്കുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/fitness/world-cancer-day-yuvraj-singh-on-how-he-s-trying-to-create-awareness-about-cancer/story-bd35MkU5HrjxkWiweRtg8K.html|title=World Cancer Day: Yuvraj Singh on how he’s trying to create awareness about cancer through YouWeCan|access-date=2021-05-02|date=2019-02-04|website=Hindustan Times|language=en}}</ref> സാമ്പത്തിക സഹായം, മാർഗനിർദ്ദേശം, ബ്രാൻഡ് നിർമ്മാണം, ഫലപ്രദമായ മാർക്കറ്റിംഗ് കാമ്പെയ്‌നുകൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യുക, അവരുടെ ബിസിനസ്സ് മോഡലുകളുടെ വികസന ധനസമ്പാദനം എന്നിവയിലൂടെ തങ്ങളുടെ സ്വപ്നങ്ങൾ നിറവേറ്റാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന സംരംഭകരെ യുവികാൻ ഫൗണ്ടേഷന്റെ സ്ഥാപനങ്ങളിലൊന്നായ യുവികാൻ വെൻ‌ചേഴ്സ് പിന്തുണയ്ക്കുന്നു; ഇത് 2013 ലാണ് സ്ഥാപിതമായത്. കാൻസർ പരിശോധനയ്ക്കായി ജില്ലാതല കമ്മ്യൂണിറ്റി ഹെൽത്ത് സെന്ററുകളിൽ പുകയില-നിർത്തലാക്കൽ കൗൺസിലിംഗും സൗകര്യങ്ങളും നൽകുന്നതിന് പുറമേ ഓറൽ, സ്തന, ഗർഭാശയ അർബുദങ്ങൾ എന്നിവ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ഗ്രാമീണ മേഖലകളിൽ ഫൗണ്ടേഷൻ പതിവായി ബോധവൽക്കരണ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. 2019 ഓടെ, ക്യാൻസർ ബാധിതരായ 25 കുട്ടികളുടെ ചികിത്സയ്ക്ക് കുറഞ്ഞത് 100 കുട്ടികളെങ്കിലും എത്തിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ഫൗണ്ടേഷൻ പിന്തുണ നൽകിയിരുന്നു, 2020 ൽ രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വലിയ മൾട്ടി-ബ്രാൻഡ് ലോയൽറ്റി പ്രോഗ്രാം, പേബാക്ക് ഇന്ത്യ, ക്യാൻസർ ബാധിച്ച കുട്ടികളുടെ ചികിത്സയ്ക്ക് സഹായിക്കുന്നതിനായി യുവികാൻ കാൻസർ ഫൗണ്ടേഷന് പിന്തുണ നൽകി. 2020 ഓടെ ഒരു ദശലക്ഷത്തിലധികം ആളുകളിലേക്ക് സ്‌ക്രീനിംഗ്, ബോധവൽക്കരണ ഡ്രൈവ് എന്നിവയിലൂടെ എത്തിച്ചേരാൻ പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നെങ്കിലും 2020 ജൂലൈ ആയപ്പോഴേക്കും ഫൗണ്ടേഷൻ 1,50,000 ആളുകളെ സ്‌ക്രീൻ ചെയ്യുകയും 230,000 ആളുകളിലേക്ക് കാൻസർ അവബോധം വ്യാപിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള കോർപ്പറേറ്റുകൾ, കോളേജുകൾ, കമ്മ്യൂണിറ്റി സെന്ററുകൾ, ആശുപത്രികൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ പുകയില വിരുദ്ധ വർക്ക് ഷോപ്പുകളും ഫൗണ്ടേഷൻ സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. നിലവിൽ, ഫൗണ്ടേഷൻ [[പീഡിയാട്രിക്സ്|പീഡിയാട്രിക്]] രോഗികൾക്കായി ഒരു ചികിത്സാ ഫണ്ട് നടത്തുന്നു, ഇത് പ്രതിവർഷം രണ്ട് ലക്ഷം രൂപയിൽ താഴെയുള്ള ഗാർഹിക വരുമാനം ഉള്ള നിരാലംബരും ദരിദ്രരുമായ കുടുംബങ്ങൾക്ക് സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകുന്നു. ഓരോ വർഷവും ഇന്ത്യയിൽ 50,000 ത്തിലധികം കുട്ടികൾ കാൻസർ രോഗബാധിതരാണെന്നും ഇന്ത്യയിൽ കാൻസറിനുള്ള മരണനിരക്ക് വികസിത രാജ്യങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് 4-6 മടങ്ങ് കൂടുതലാണെന്നും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, പ്രധാനമായും അവബോധം, സാങ്കേതികവിദ്യ, രോഗത്തോടുള്ള മാനസിക എതിർപ്പ്, വൈകിയുള്ള രോഗനിർണയം, മോശം പ്രവേശനവും പരിചരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റ് പ്രശ്നങ്ങളും ചികിത്സയുടെ ഉയർന്ന ചിലവും. ഇന്ത്യയിലെ ഏത് തരത്തിലുള്ള ക്യാൻസറിനുമുള്ള ശരാശരി ചികിത്സാ ചെലവ് കുറഞ്ഞത് 4-6 ലക്ഷം രൂപ വരെയാണ്, ഇത് നിരവധി ആളുകൾക്ക് താങ്ങാനാവില്ലെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഹെൽത്തിയൻസ്, ഹോളോസ്യൂട്ട്, ജെറ്റ്സെറ്റ്ഗോ, ഈസിഡൈനർ, വെൽ‌വെർസെഡ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി സ്റ്റാർട്ടപ്പുകളിൽ യുവികാൻ നിക്ഷേപം നടത്തി. ഹെൽത്ത് ടെക്, സ്പോർട്സ് ടെക്, ഫുഡ് ടെക്, അഗ്രിടെക് മേഖലകളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച് സ്റ്റാർട്ടപ്പ് ഇന്ത്യ പ്രസ്ഥാനത്തിലേക്ക് സംഭാവന ചെയ്യുന്ന പുതിയ നിക്ഷേപ അവസരങ്ങൾ ഫൗണ്ടേഷൻ പരിശോധിക്കുന്നു. 2020 ൽ, 100 കോടി രൂപയുടെ എന്റർപ്രൈസ് മൂല്യമുള്ള അജ്ഞാതമായ തുകയ്ക്ക് പോഷകാഹാര ഉൽ‌പന്ന സ്റ്റാർട്ട്-അപ്പ് വെൽ‌വെർസഡിൽ യുവികാൻ നിക്ഷേപം നടത്തി. ക്യാൻസർ രോഗബാധിതരായ കുട്ടികളെ വിദ്യാഭ്യാസവും മറ്റ് പ്രവർത്തനങ്ങളും തുടരാൻ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന് ഗ്രാമീണ മേഖലയിലെ കുടുംബങ്ങൾ, സ്കൂളുകൾ, കമ്മ്യൂണിറ്റികൾ എന്നിവയും ഫൗണ്ടേഷൻ ഉപദേശിക്കുന്നു, കാരണം രോഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കളങ്കം ചിലപ്പോൾ കുട്ടികൾ അവരുടെ പതിവ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കാൻ കാരണമാകുന്നു. 2020 ജൂണിൽ ഒരു സംരംഭത്തിൽ, ഇന്ത്യയിലുടനീളമുള്ള കമ്മ്യൂണിറ്റികൾക്ക് സഹായം നൽകുന്നതിനായി യുവികാൻ ഫൗണ്ടേഷനും ഒക്ട എഫ്എക്സും പരസ്പര ദുരിതാശ്വാസ കാമ്പയിൻ ആരംഭിച്ചു. ട്രേഡ് ചെയ്യപ്പെടുന്ന ഓരോ സ്ഥലത്തുനിന്നും 0.2 യുഎസ് ഡോളർ സംഭാവന ചെയ്യുന്നതിനായി 2020 ഏപ്രിലിൽ "വീട്ടിൽ നിന്ന് വ്യാപാരം, സഹായ കോവിഡ് -19" എന്ന പേരിൽ ഒരു ചാരിറ്റി കാമ്പെയ്ൻ ഒക്ടാ എഫ് എക്സ് ആരംഭിച്ചു. ഏപ്രിൽ 23 മുതൽ മെയ് 22 വരെ, ഒക്ടാ എഫ് എക്സ് ന്റെ മൊത്തം സംഭാവന തുക 82,332.90 യുഎസ് ഡോളറായി സമാഹരിച്ച് ഏഷ്യയിലെ വിവിധ ചാരിറ്റി ഓർഗനൈസേഷനുകൾക്ക് സംഭാവന ചെയ്തു. ഈ തത്ത്വം പിന്തുടർന്ന്, ഒക്ടാ എഫ് എക്സ് ചാരിറ്റി ഫണ്ടുകളുടെ ഒരു ഭാഗം യുവികാൻ ഫൗണ്ടേഷന് കൈമാറി. == അവലംബം == {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{Official website|http://youwecan.com}} * [http://www.youwecanventures.com/ YouWecan Ventures] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210517165009/http://www.youwecanventures.com/ |date=2021-05-17 }} [[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]] ryewwpzm64z22vgj850p3a98tzhktj5 മരുതമലൈ മുരുകൻ ക്ഷേത്രം 0 546772 4675151 3591715 2026-10-10T23:12:19Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675151 wikitext text/x-wiki {{PU|Maruthamalai Murukan Temple}} {{Infobox Hindu temple|name=Arulmigu Thirumurugan Thirukovil, Marudhamalai|elevation_m=|creator=|year_completed=12th century|inscriptions=|monument_quantity=|temple_quantity=|architecture=[[Architecture of Tamil Nadu|Thamizh]]|festivals=|deity=[[Murugan]]|location=[[Coimbatore]]|image=Maruthamalai Rajagopuram.jpg|district=|state=[[Tamil Nadu]]|country=[[India]]|coordinates={{coord|11|2|46|N|76|51|7|E|type:landmark_region:IN|display=inline,title}}|map_caption=Location in Tamil Nadu|map_type=India Tamil Nadu|caption=|alt=|website=[http://www.marudhamalaimurugantemple.tnhrce.in www.marudhamalaimurugantemple.tnhrce.in]}} [[ഇന്ത്യ]]യിലെ [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] [[കോയമ്പത്തൂർ|കോയമ്പത്തൂരിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ നിർമ്മിച്ചതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന പ്രശസ്തമായ ഒരു മലയോര ക്ഷേത്രമാണ് '''മരുതമലൈ മുരുകൻ ക്ഷേത്രം.''' [[സംഘകാലം|സംഘ കാലഘട്ടത്തിൽ]] [[തമിഴർ|തമിഴ്]] രാജാക്കന്മാർ നിർമ്മിച്ചതാണ് ഈ മുരുക ക്ഷേത്രം എന്നാണ് ''[[പുറനാനൂറ്|പുറനാനൂറിൽ]]'' സൂചിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. മുരുകൻ്റെ ആറ് വാസസ്ഥലങ്ങളായി കരുതപ്പെടുന്ന [[ആറുപടൈവീടുകൾ|ആറുപടൈവീടുകൾക്ക്]] ശേഷമുള്ള ഏറ്റവും പ്രധാന മുരുക ക്ഷേത്രമാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.nativeplanet.com/coimbatore/attractions/marudhamalai/|title=മരുതമലൈ ക്ഷേത്രം, Coimbatore|access-date=2021-06-24|language=ma|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624205605/https://malayalam.nativeplanet.com/coimbatore/attractions/marudhamalai/|archive-date=2021-06-24|url-status=dead}}</ref> അതിനാൽ ഇത് മുരുകന്റെ ഏഴാമത്തെ ഭവനമായി ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/coimbatore/Domestic-tourism-flourishes-in-Coimbatore-district/articleshow/49123082.cms|title=Domestic tourism flourishes in Coimbatore district|last=Subburaj|first=A|newspaper=[[Times of India]]|date=27 September 2015|access-date=9 March 2016}}</ref> മിക്ക മുരുകൻ ക്ഷേത്രങ്ങളെയും പോലെ, [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ]] ഭാഗമായ ഒരു കുന്നിൻ മുകളിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. [[കോയമ്പത്തൂർ]] നഗരത്തിന്റെ മധ്യഭാഗത്ത് നിന്ന് പടിഞ്ഞാറ് 12 കിലോമീറ്റർ മാറിയാണ് ക്ഷേത്രം. [[തൈപ്പൂയം]] ഉൾപ്പടെയുള്ള ഉത്സവങ്ങൾ ഇവിടെ ആഘോഷിക്കുന്നു.<ref>{{cite news|url=http://www.thehindu.com/news/cities/Coimbatore/thai-poosam-celebrated-with-fervour/article6854491.ece|title=Thai Poosam celebrated with fervour|newspaper=[[The Hindu]]|date=4 February 2015|access-date=9 March 2016}}</ref> കുന്നിൻ്റെ കിഴക്ക് മുഖത്തായതിനാൽ മറ്റ് മുരുകൻ ക്ഷേത്രങ്ങളുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ ഈ മുരുകൻ ക്ഷേത്രം സവിശേഷമാണ്. പല സായാഹ്നങ്ങളിലും ഭക്തർ മുരുകവിഗ്രഹം രഥത്തിൽ ഇരുത്തി ക്ഷേത്രത്തിനു ചുറ്റും വലത്തുവെക്കുന്നു (രഥയാത്ര). == വാസ്തുവിദ്യ == [[കോയമ്പത്തൂർ|കോയമ്പത്തൂരിലെ]] 600 അടി ഉയരമുള്ള കരിങ്കൽ കുന്നിൻ മുകളിലാണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിലെ മൂർത്തി, മരുതമലൈ ആണ്ടവർ, മരുതാചലപതി, ദണ്ഡായുതപാണി എന്നിങ്ങനെ ഒന്നിലധികം പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന് ചുറ്റും വിവിധ ജലാശയങ്ങളുണ്ട്, അതിൽ ഔഷധഗുണങ്ങളുണ്ടെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന മരുത തീർത്ഥവുമുണ്ട്. <ref name="Meena">{{Cite book|title=Temples in South India|last=V.|first=Meena|publisher=Harikumar Arts|location=Kanniyakumari|page=20}}</ref> [[പ്രമാണം:Paambatti_siddhar_history.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| പാമ്പാട്ടി സിദ്ധർ ചരിത്രം]] == പാമ്പാട്ടി സിദ്ധർ == ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കേ അറ്റത്ത് പാമ്പാട്ടി സിദ്ധർ ഗുഹയിലേക്കുള്ള കവാടം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. 18 സിദ്ധന്മാരിൽ ഒരാളായിരുന്നു പാമ്പാട്ടി സിദ്ധർ. പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലാണ് അദ്ദേഹം ജീവിച്ചിരുന്നത്. മരുതമലൈ കുന്നിൽ പാമ്പാട്ടി സിദ്ധർ തപസ്സനുഷ്ഠിച്ചു. മുരുകൻ അദ്ദേഹത്തിന് മുന്നിൽ പാമ്പായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടതായി ഐതീഹ്യം. പിന്നീട് മുരുകൻ തന്റെ ഭാര്യമാരായ വള്ളി, ദേവയാനി എന്നിവരോടൊപ്പം സിദ്ധർക്ക് മരുത തീർത്ഥം നൽകി അനുഗ്രഹിച്ചുവെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. മുരുകന്റെ ശ്രീകോവിലിൽ നിന്നും സിദ്ധരുടെ ഗുഹയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഒരു തുരങ്കപാത ഉണ്ട്, സിദ്ധർ ഇത് മുരുകനെ ആരാധിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചതായി കരുതപ്പെടുന്നു. == അവലംബം == {{reflist}} {{Murugan temples|state=autocollapse}} [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്നാട്ടിലെ സുബ്രഹ്മണ്യക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]] qinrw7xx2zb4la9so2zmgxkxl1m9ww6 കാനൗജ് 0 551686 4675052 4558203 2026-10-10T13:15:26Z AksharaBot 221747 പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ; വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]] 4675052 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Kannauj | population_density_km2 = auto | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_total_km2 = | area_rank = | elevation_footnotes = | elevation_m = 139 | population_total = 84,862 | population_as_of = 2011 | population_footnotes = | population_rank = | government_type = | population_demonym = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code = 209725 | registration_plate = UP-74 <!-- unsupported | Colleges and Universities = [[Government Medical College, Kannauj]], [[Government Engineering College, Kannauj]] -->| website = {{URL|www.kannauj.nic.in}} | footnotes = | governing_body = | named_for = | native_name = | pushpin_label_position = right | native_name_lang = | settlement_type = City | image_skyline = Goddess Annapurna Temple ,tirwa town,stateUttar Pradesh.jpg | image_alt = | image_caption = | nickname = ''Perfume Capital of India'' | map_alt = | map_caption = | pushpin_map = India#India Uttar Pradesh | pushpin_relief = yes | pushpin_map_alt = | founder = | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|27.07|N|79.92|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name1 = [[Uttar Pradesh]] | subdivision_name2 = [[Kannauj district|Kannauj]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | demographics1_info1 = [[Hindi language|Hindi, Urdu]] }} [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] [[ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും|സംസ്ഥാനമായ]] [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്|ഉത്തർപ്രദേശിലെ]] കാനൗജ് ജില്ലയിൽ, ഒരു മുനിസിപ്പൽ ബോർഡിന്റെ അഥവാ നഗരപാലിക പരിഷത്തിന്റെ ആസ്ഥാനമായ ഒരു നഗരമാണ് '''കാനൗജ്'''. ''കന്യാകുബ്ജ'' എന്ന ചരിത്രപരമായ നാമത്തിന്റെ ആധുനിക രൂപമാണ് നഗരത്തിന്റെ പേര്.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=2Tnh2QjGhMQC&pg=PA2|title=History of Kanauj: To the Moslem Conquest|last=Rama Shankar Tripathi|publisher=Motilal Banarsidass Publ|year=1989|isbn=978-81-208-0404-3|page=2}}</ref> ഏകദേശം 9-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ''ഗുർജര രാജാവായ മിഹിരഭോജന്റെ'' കാലത്ത് ഇത് മഹോദയ എന്നും അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു (ഗുജ്ജർ <sup about="#mwt23" class="mw-ref reference" data-cx="{<nowiki>&</nowiki>quot;adapted<nowiki>&</nowiki>quot;:true,<nowiki>&</nowiki>quot;partial<nowiki>&</nowiki>quot;:false}" data-mw="{<nowiki>&</nowiki>quot;name<nowiki>&</nowiki>quot;:<nowiki>&</nowiki>quot;ref<nowiki>&</nowiki>quot;,<nowiki>&</nowiki>quot;attrs<nowiki>&</nowiki>quot;:{},<nowiki>&</nowiki>quot;body<nowiki>&</nowiki>quot;:{<nowiki>&</nowiki>quot;id<nowiki>&</nowiki>quot;:<nowiki>&</nowiki>quot;mw-reference-text-cite_note-2<nowiki>&</nowiki>quot;,<nowiki>&</nowiki>quot;html<nowiki>&</nowiki>quot;:<nowiki>&</nowiki>quot;<nowiki><a href=\&amp;quot;https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/sanjeev-singh-blog/why-gurjara-is-not-gujjar-a-historical-perspective/\&amp;quot; rel=\&amp;quot;mw:ExtLink\&amp;quot; class=\&amp;quot;external free\&amp;quot; id=\&amp;quot;mwARc\&amp;quot;>https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/sanjeev-singh-blog/why-gurjara-is-not-gujjar-a-historical-perspective/</nowiki><nowiki></a></nowiki><nowiki>&</nowiki>quot;}}" id="cite_ref-2" rel="dc:references" typeof="mw:Extension/ref"><nowiki></sup></nowiki><span class="mw-reflink-text"><nowiki>[2]</nowiki></span> [./Kannauj#cite_note-2 <span class="mw-reflink-text"><nowiki>[2]</nowiki></span>] ജാതിയുമായി തെറ്റിദ്ധരിക്കരുത്). കാനൗജ് ഒരു പുരാതന നഗരമാണ്. ശാണ്ഡില്യ മഹർഷി ([[ഭരദ്വജൻ|ഭരദ്വാജമഹർഷിയുടെ]] അദ്ധ്യാപകൻ) ഉൾപ്പെടുന്ന കന്യാകുബ്ജ ബ്രാഹ്മണർ കാനൗജിൽ നിന്നുള്ള മൂന്ന് പ്രമുഖ കുടുംബങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നുവെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.<ref name="US_2008">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=H3lUIIYxWkEC&pg=PA381|title=A History of Ancient and Early Medieval India|last=Upinder Singh|publisher=Pearson Education India|year=2008|isbn=9788131711200|page=575}}</ref> [[ഇന്ത്യയിലെ മദ്ധ്യകാല സാമ്രാജ്യങ്ങൾ|ക്ലാസിക്കൽ ഇന്ത്യയിൽ]] ഇത് സാമ്രാജ്യത്വ ഇന്ത്യൻ രാജവംശങ്ങളുടെ കേന്ദ്രമായി വർത്തിച്ചു. ഇവയിൽ ആദ്യത്തേത് മൗഖരി രാജവംശമായിരുന്നു; തുടർന്ന് വർധന രാജവംശത്തിലെ [[ഹർഷവർദ്ധനൻ|ഹർഷ]] ചക്രവർത്തിയും.<ref name="Tripathi, p.192">Tripathi, ''History of Kanauj'', p.192</ref> ഈ നഗരം പിന്നീട് ഗഹഡവാല രാജവംശത്തിന്റെ കീഴിലായി; ഗോവിന്ദചന്ദ്രന്റെ ഭരണകാലത്ത് നഗരം "അഭൂതപൂർവമായ പ്രതാപത്തിൽ" എത്തി. [[പ്രതിഹാരർ|ഗുർജര-പ്രതിഹാരർ]], [[പാല സാമ്രാജ്യം|പാലർ]], [[രാഷ്ട്രകൂടർ|രാഷ്ട്രകൂടർ]] എന്നിവർ തമ്മിലുള്ള ത്രികക്ഷി പോരാട്ടത്തിലെ പ്രധാന യുദ്ധഭൂമി കൂടിയായിരുന്നു കാനൗജ്. എന്നിരുന്നാലും, "ഇംപീരിയൽ കാനൗജിന്റെ മഹത്വം" [[ദില്ലി സൽത്തനത്ത്|ഡൽഹി സുൽത്താനത്തിന്റെ]] വിജയത്തോടെ അവസാനിച്ചു.<ref name="Sen">Sen, S.N., 2013, A Textbook of Medieval Indian History, Delhi: Primus Books, {{ISBN|9789380607344}}</ref> കാനൗജ് സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ വാറ്റിയെടുക്കുന്നതിന് പ്രസിദ്ധമാണ്. ''ഇന്ത്യയുടെ സുഗന്ധദ്രവ്യ തലസ്ഥാനം'' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ നഗരത്തിലെ പരമ്പരാഗതമായ [[കന്നൗജ് അത്തർ|കാനൗജ് പെർഫ്യൂം]] സർക്കാർ സംരക്ഷണമുള്ള ഉൽപ്പന്നമാണ്.<ref name="perfume">{{Cite web|url=http://www.taipeitimes.com/News/feat/archives/2012/09/20/2003543194|title=Life: India's perfume capital threatened by scent of modernity|access-date=10 February 2016|publisher=The Taipei Times}}</ref> കാനൗജിൽ തന്നെ 200-ലധികം പെർഫ്യൂം ഡിസ്റ്റിലറികളുണ്ട്; പുകയില, അത്തർ (പെർഫ്യൂം), ''പനിനീർ'' എന്നിവയുടെ വിപണന കേന്ദ്രം കൂടിയാണ് ഇത്.<ref name="perfume">{{Cite web|url=http://www.taipeitimes.com/News/feat/archives/2012/09/20/2003543194|title=Life: India's perfume capital threatened by scent of modernity|access-date=10 February 2016|publisher=The Taipei Times}}</ref> രണ്ട് വ്യത്യസ്ത കോഡുകളോ രജിസ്റ്ററുകളോ ഉള്ള, കനൗജി എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[ഹിന്ദുസ്താനി ഭാഷ|ഹിന്ദുസ്ഥാനിയുടെ]] ഒരു പ്രത്യേക ഭാഷാഭേദവും ഇവിടെ നിലവിലുണ്ട്. [[പ്രമാണം:Maukharis_of_Kanauj._Isanavarman._Circa_AD_535-553.jpg|ലഘുചിത്രം|250x250ബിന്ദു| മഹാരാജ ഈശാനവർമ്മന്റെ കീഴിൽ കാനൗജിലെ മൗഖരികളുടെ നാണയം, ഏകദേശം 535-553 എ.ഡി.]] [[പ്രമാണം:Harshavardhana_Circa_AD_606-647.jpg|ലഘുചിത്രം|250x250ബിന്ദു| ഏകദേശം 606-647 CE കാലത്തെ, വർധന രാജവംശത്തിലെ [[ഹർഷവർദ്ധനൻ|ഹർഷ ചക്രവർത്തിയുടെ]] നാണയം.<ref>{{Cite web|url=https://www.cngcoins.com/Coin.aspx?CoinID=261204|title=CNG: eAuction 329. INDIA, Post-Gupta (Ganges Valley). Vardhanas of Thanesar and Kanauj. Harshavardhana. Circa AD 606-647. AR Drachm (13mm, 2.28 g, 1h).|website=www.cngcoins.com}}</ref>]] === കാനൗജ് ത്രികോണം === ഈ യുദ്ധങ്ങൾ CE 8-ആം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ 9-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആരംഭം വരെ നടന്നു; അതിനുശേഷം ഗുർജര-പ്രതിഹാരർ ഉജ്ജയിനിയുടെ നിയന്ത്രണം നിലനിർത്തി. 8 മുതൽ 10 വരെയുള്ള നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കിടയിൽ കാനൗജ് മൂന്ന് ശക്തമായ സാമ്രാജ്യങ്ങളുടെ, അതായത് [[പ്രതിഹാരർ|പ്രതിഹാരർ]] (R. 730-1036 എ.ഡി.), [[പാല സാമ്രാജ്യം|പാല]] രാജാക്കന്മാർ (R. 750-1162), [[രാഷ്ട്രകൂടർ|രാഷ്ട്രകൂടർ]] (R. 753-982 എ.ഡി.) എന്നിവരുടെ, ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമായിരുന്നു. മൂന്ന് രാജവംശങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ഈ സംഘർഷത്തെ പല ചരിത്രകാരന്മാരും ത്രികക്ഷി പോരാട്ടം എന്ന് വിളിക്കുന്നു.<ref name="Kannauj">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=K7ZZzk8cXh8C&pg=PA9|title=Pratiyogita Darpan|publisher=Upkar Prakashan|page=9}}</ref> <ref name="R. C. Majumdar">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=XNxiN5tzKOgC&pg=PA282|title=Ancient India|last=R.C. Majumdar|publisher=Motilal Banarsidass|year=1994|isbn=978-81-208-0436-4|pages=282–285|author-link=R.C. Majumdar}}</ref> [[പ്രമാണം:Indian_Kanauj_triangle_map.svg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|113x113ബിന്ദു| കാനൗജ് മൂന്ന് സാമ്രാജ്യങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമായിരുന്നു: [[ഡെക്കാൺ പീഠഭൂമി|ഡെക്കാനിലെ]] [[രാഷ്ട്രകൂടർ|രാഷ്ട്രകൂടർ]], [[മാല്വ പ്രദേശം|മാൾവയിലെ]] പ്രതിഹാരർ, [[ബംഗാൾ|ബംഗാളിലെ]] [[പാല സാമ്രാജ്യം|പാലർ]].]] [[ഗസ്നിയിലെ മഹ്‌മൂദ്|ഗസ്നിയിലെ]] സുൽത്താൻ മഹ്മൂദ് 1018-ൽ കാനൗജ് പിടിച്ചെടുത്തു. ഏകദേശം 1090-ൽ ചന്ദ്രദേവൻ കാനൗജ് തലസ്ഥാനമാക്കി ഗഹഡവാല രാജവംശം സ്ഥാപിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചെറുമകൻ ഗോവിന്ദചന്ദ്രൻ "കനൗജിനെ അഭൂതപൂർവമായ മഹത്വത്തിലേക്ക് ഉയർത്തി." [[മുഹമ്മദ് ഗോറി]] നഗരത്തിനെതിരെ മുന്നേറുകയും 1193-ലെ ചന്ദവാർ യുദ്ധത്തിൽ ജയചന്ദ്രനെ വധിക്കുകയും ചെയ്തു. മുഹമ്മദ് ഗോറിയെ നേരിട്ടപ്പോൾ ജയചന്ദ്രൻ പൃഥ്വിരാജ് ചൗഹാനെ പിന്തുണച്ചിരുന്നില്ല; 1192-ലെ രണ്ടാം തരൈൻ യുദ്ധത്തിൽ പൃഥ്വിരാജ് പരാജയപ്പെട്ടു. മറ്റ് ഇന്ത്യൻ നഗരങ്ങളിലേക്കുള്ള ദൂരം വിശദീകരിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രധാന ഭൂമിശാസ്ത്ര കേന്ദ്രമായി "കനോജ്" എന്ന സ്ഥലത്തെ [[അൽ-ബയ്റൂനി|അൽബെറൂണി]]<ref>(India, Vol 1, from p 199 onwards, Translated by Dr Edward C. Sachau, London 1910).</ref> പരാമർശിക്കുന്നു. "സാമ്രാജ്യത്വ കനൗജിന്റെ മഹത്വം" [[ഇൽതുമിഷ്|ഇൽത്തുമിഷിന്റെ]] വിജയത്തോടെ അവസാനിച്ചു.<ref name="Sen">Sen, S.N., 2013, A Textbook of Medieval Indian History, Delhi: Primus Books, {{ISBN|9789380607344}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/9789380607344|9789380607344]]</ref> {{Rp|21,32–33}} 1540 മേയ് 17-ന് നടന്ന കാനൗജ് യുദ്ധത്തിൽ [[ഷേർ ഷാ സൂരി]] [[ഹുമായൂൺ|ഹുമയൂണിനെ]] പരാജയപ്പെടുത്തി. === കൊളോണിയൽ ഭരണം === ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യകാല ഇംഗ്ലീഷ് ഭരണകാലത്ത് ഈ നഗരത്തിന്റെ പേര് '''കാനോഡ്ജ്''' എന്നാണ് എഴുതിയിരുന്നത്. അക്കാലത്തെ യാത്രക്കാരും എഴുത്തുകാരും [[iarchive:in.ernet.dli.2015.81794/page/n70/mode/1up/search/Hakim|നവാബ് ഹക്കിം മെഹന്ദി അലി ഖാനെ]] കാനൗജ് നഗരത്തിന്റെ വികസനവുമായി നിരന്തരം ബന്ധപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. ഒരു ഘട്ട് ([[iarchive:wanderingsofpilg02parluoft/page/16/mode/1up|മെഹന്ദിഘട്ട്]]), ഒരു സരായ് (സഞ്ചാരികളുടെയും കച്ചവടക്കാരുടെയും സൗജന്യ താമസത്തിനായി), നവാബ് നിർമ്മിച്ച വിവിധ മെറ്റൽ റോഡുകൾ എന്നിവ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് വഹിക്കുന്നു. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == കാനൗജ് {{Coord|27.07|N|79.92|E|}} എന്ന അക്ഷാംശ-രേഖാംശങ്ങളിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.<ref>[http://www.fallingrain.com/world/IN/36/Kannauj.html Falling Rain Genomics, Inc – Kannauj]</ref> സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ശരാശരി 139&nbsp;മീറ്റർ (456&nbsp;അടി) ഉയരത്തിലാണ് ഇത്. == ഗതാഗതം == കാനൗജ് റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ, കാനൗജ് സിറ്റി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ എന്നീ രണ്ട് പ്രധാന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകൾ നഗരത്തിലേക്ക് യാത്രചെയ്യുന്നവർക്ക് സൗകര്യപ്രദമാണ്. പട്ടണത്തിൽ നിന്ന് 2 മണിക്കൂർ യാത്രാദൂരത്തുള്ള കാൺപൂർ വിമാനത്താവളമാണ് ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം. ജി.ടി. റോഡിലാണ് (ഡൽഹി മുതൽ കാൺപൂർ വരെ) ഇത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഉത്തർപ്രദേശ് സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ടേഷൻ കോർപ്പറേഷന്റെ (UPSRTC) കീഴിലുള്ള കാനൗജ് ഡിപ്പോ വഴി ഇവിടെ റോഡ് ഗതാഗത സൗകര്യമുണ്ട്. == ശ്രദ്ധേയരായ വ്യക്തികൾ == * അമാ, കാനൗജിലെ രാജാവ് * [[മാലിനി അവസ്തി]], നാടോടി ഗായിക * മിഹിരഭോജൻ, ഉത്തരേന്ത്യയിലെ രാജാവ് * ഷാ ജൂന, മിഷനറി അഥവാ പീർ * സയ്യിദ് മുഹമ്മദ് ഖനൗജി, സൂഫി * സംയുക്ത, കാനൗജിലെ രാജകുമാരി * [[യശോവർമൻ]], കാനൗജിലെ രാജാവ് ==അവലംബം== {{reflist}} &nbsp; == പുറംകണ്ണികൾ == * [http://kannauj.nic.in/ കാനൗജ് ജില്ലയുടെ വെബ്സൈറ്റ്.] * &nbsp; * [https://books.google.com/books?id=2Tnh2QjGhMQC&pg=PA78&dq കാനൗജിന്റെ ചരിത്രം: മുസ്ലീം അധിനിവേശം വരെ – രാമ ശങ്കർ ത്രിപാഠി] [[വർഗ്ഗം:രാഷ്ട്രകൂടരാജവംശം]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ മുൻകാല തലസ്ഥാനനഗരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]] [[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]] pgdl9th9iodp7hoj2dedp0mgsvakyhv ബോബി ബ്രൗൺ 0 554051 4675101 4669053 2026-10-10T18:29:11Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675101 wikitext text/x-wiki {{copy edit|for=യാന്ത്രികവിവർത്തനത്തിന്റെ പ്രശ്നങ്ങൾ|date=2023 ജൂലൈ}} {{prettyurl|Bobbi Brown}} {{Infobox person | name = Bobbi Brown | image = Bobbi Brown at Pre-White House Correspondents' Dinner Reception Pre-Party.jpg | caption = | birth_date = April 14, 1957 | birth_place = [[Chicago]], [[Illinois]], U.S. | spouse = Steven Plofker | children = 3 | occupation = [[Make-up artist]], businesswoman, entrepreneur | known_for = Founder of Bobbi Brown Cosmetics | net_worth = $50 million{{cn|date=July 2021}} | nationality = American }} ഒരു അമേരിക്കൻ പ്രൊഫഷണൽ മേക്കപ്പ് ആർട്ടിസ്റ്റും എഴുത്തുകാരിയും ബോബി ബ്രൗൺ കോസ്മെറ്റിക്സ് സ്ഥാപകനുമാണ് '''ബോബി ബ്രൗൺ''' (ജനനം 1957) <ref name=timeout>{{cite web|url=http://www.timeout.com/newyork/things-to-do/bobbi-brown|title=Bobbi Brown|last=Donelson|first=Sophie|magazine=TimeOut New York|date= February 26, 2009|access-date= February 15, 2014|archive-date=1 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170801125821/https://www.timeout.com/newyork/things-to-do/bobbi-brown|url-status=dead}}</ref> . <ref>{{Cite web|url=https://www.elcompanies.com/en/news-and-media/newsroom/company-features/2016/bobbi-brown-to-step-down-from-bobbi-brown-cosmetics|title=Bobbi Brown to Step Down from Bobbi Brown Cosmetics|website=www.elcompanies.com|date=December 19, 2016|access-date=September 1, 2019|archive-date=2025-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20250605131051/https://www.elcompanies.com/en/news-and-media/newsroom/company-features/2016/bobbi-brown-to-step-down-from-bobbi-brown-cosmetics|url-status=dead}}</ref><ref name=inc>{{cite web|url=http://www.inc.com/magazine/20071101/how-i-did-it-bobbi-brown-founder-and-ceo-bobbi-brown.html|title=How I Did It: Bobbi Brown, Founder and CEO, Bobbi Brown Cosmetics|last=Brown|first=Bobbi|date=November 2007|publisher=www.inc.com|access-date=August 2, 2008}}</ref><ref name=nytimes>{{cite news|url=https://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C0CEFDD143DF937A35751C0A966958260|title=Style Makers; Bobbi Brown, Makeup Artist|last=Welles|first=Linda|date=February 4, 1990|newspaper=[[The New York Times]]|access-date=August 2, 2008}}</ref><ref name=entertainment>{{cite news|url=http://www.nj.com/entertainment/index.ssf/2014/01/new_jersey_hall_of_fame_class_of_2013_inducted.html|title=New Jersey Hall of Fame inducts Grover Cleveland, Whitney Houston|last=Hindash|first=Saed|work=NJ.com|access-date= February 15, 2014}}</ref><ref>{{cite magazine|url=http://www.elle.com/beauty/makeup-skin-care/bobbi-brown-makeup-advice|title=The Pretty Powerful Bobbi Brown|last=Dougherty|first=Emily|magazine=Elle|date=September 21, 2012|access-date= February 15, 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://premierespeakers.com/bobbi-brown/bio|title=Bobbi Brown Bio|website=www.premierespeakers.com|access-date=August 3, 2020}}</ref> ബ്രൗൺ പത്ത് പ്രകൃതിദത്ത നിറങ്ങളുള്ള ലിപ്സ്റ്റിക്കുകൾ സൃഷ്ടിച്ചു. അത് സംരംഭകന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ "സൗന്ദര്യ വ്യവസായത്തിൽ വിപ്ലവം സൃഷ്ടിച്ചു". <ref>{{Cite web|url=https://www.entrepreneur.com/article/325396|title=Bobbi Brown Started a Beauty Empire with Just One Revolutionary Lipstick|website=www.entrepreneur.com|access-date=August 3, 2020}}</ref> സൗന്ദര്യത്തെയും ആരോഗ്യത്തെയും കുറിച്ച് അവർ ഒൻപത് പുസ്തകങ്ങൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. <ref name=boston>{{cite news|url=http://www.boston.com/lifestyle/fashion/articles/2011/06/23/cosmetics_guru_bobbi_brown_got_a_boost_from_her_emerson_college_education_now_shes_one_of_its_biggest_boosters/|title=Makeup class|last=Muther|first=Christopher|newspaper=The Boston Globe|access-date=February 15, 2014|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304233057/http://www.boston.com/lifestyle/fashion/articles/2011/06/23/cosmetics_guru_bobbi_brown_got_a_boost_from_her_emerson_college_education_now_shes_one_of_its_biggest_boosters/|url-status=dead}}</ref><ref name=Glamour>{{cite web|url=https://www.glamourmagazine.co.uk/article/bobbi-brown-interview/|title=Bobbi Brown talks life after brand Bobbi & her exciting new project|last=Fearn|first=Rebecca|magazine=Glamour|date=April 25, 2017|access-date= March 4, 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.nbcnews.com/video/today-show-fashion/21755395#21755395|title=Bobbi Brown's winter beauty tips|work=The Today Show|access-date= February 15, 2014}}</ref> 2016 ൽ ബോബി ബ്രൗൺ കോസ്മെറ്റിക്സ് ഉപേക്ഷിച്ച ശേഷം അവർ ബ്യൂട്ടി എവലൂഷൻ, എൽഎൽസി ആരംഭിച്ചു. ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇന്റഗ്രേറ്റീവ് ന്യൂട്രീഷൻ വഴി ആരോഗ്യ പരിശീലകയായി സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നേടി. <ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/sarabliss/2019/01/22/bobbi-brown-2-0-reinventing-her-life-and-career-at-61/|title=Bobbi Brown 2.0: Reinventing Her Life and Career at 61|last=Bliss|first=Sara|website=www.forbes.com|access-date=August 3, 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2018/03/31/style/bobbi-brown-just-bobbi.html|title=Bobbi Brown is Ready to Slay the Wellness Industry. Nicely.|last=Gurley|first=George|website=www.nytimes.com|access-date=August 3, 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thecut.com/2018/04/bobbi-brown-evolution-18-interview.html|title=With Evolution_18, Bobbi Brown is Now a Health Guru.|last=Weatherford|first=Ashley|website=www.thecut.com|access-date=August 3, 2020}}</ref> ബ്രൗൺ സൗന്ദര്യാത്മക ആരോഗ്യ ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ ഒരു നിരയും ആരംഭിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/pamdanziger/2019/04/01/bobbi-brown-is-coming-to-walmart-its-no-april-fools-joke/#48a98c444afa|title=Why Bobbi Brown Chose Walmart For Her New Line|last=Danziger|first=Pamela|website=www.forbes.com|access-date=August 3, 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cnbc.com/2019/02/15/beauty-icon-bobbi-browns-makeover-and-formula-for-success.html|title=Beauty Icon Bobbi Brown Reinvents Herself as a Wellness Guru|last=Ioannou|first=Lori|website=www.cnbc.com|access-date=August 3, 2020}}</ref> അവർ ഒരു എഡിറ്റോറിയൽ വെബ്സൈറ്റ് ക്യൂറേറ്റ് ചെയ്യുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/bobbi-brown-launches-wellness-lifestyle-brand-1098888|title=Bobbi Brown Launches Wellness, Lifestyle Brand|last=Reed|first=Sam|website=www.hollywoodreporter.com|access-date=August 3, 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.yahoo.com/news/justbobbi-com-lifestyle-platform-bobbi-192943698.html|title=justBOBBI.com: A New Lifestyle Platform From Bobbi Brown|last=Shahid|first=Maisha|website=www.yahoo.com|access-date=August 3, 2020}}</ref> അവരും ഭർത്താവ് സ്റ്റീവൻ പ്ലോഫ്കറും ന്യൂജേഴ്‌സിയിലെ മോണ്ട്ക്ലെയറിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന 32-മുറികളുള്ള ബോട്ടിക് ഹോട്ടലായ ദി ജോർജ് പുനർരൂപകൽപ്പന ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2018/09/22/travel/bobbi-brown-hotel-review.html|title=From Bobbi Brown, a Boutique Hotel in New Jersey|website=www.nytimes.com|access-date=August 3, 2020}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.architecturaldigest.com/story/see-inside-bobbi-browns-newest-business-venture-the-george-inn|title=See Inside Bobbi Brown's Newest Business Venture: The George|last=Minton|first=Melissa|website=www.architecturaldigest.com|access-date=August 3, 2020}}</ref> == ജീവചരിത്രം == [[File:Bobbi Brown logo 2013.gif|thumb|right|250px|Logo of Bobbi Brown Cosmetics]] [[ഇല്ലിനോയി|ഇല്ലിനോയിയിലെ]] [[ചിക്കാഗോ]]യിൽ ജനിച്ച ബ്രൗൺ, [[ബോസ്റ്റൺ (മാസച്ച്യൂസെറ്റ്സ്)|ബോസ്റ്റണിലെ]] എമേഴ്സൺ കോളേജിൽ നിന്ന് നാടക മേക്കപ്പിലും ഫോട്ടോഗ്രഫിയിലും ബിരുദം നേടി. <ref name=inc/><ref name=nytimes/><ref name=jewish>{{cite web|url=http://www.jwi.org/Page.aspx?pid=756|publisher=Jewish Women's International, Jewish Woman Magazine|title=Bobbi Brown|author=Danielle Cantor|access-date=January 20, 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130731183437/http://www.jwi.org/Page.aspx?pid=756|archive-date=July 31, 2013}}</ref> 1980 ൽ, അവർ ഒരു പ്രൊഫഷണൽ മേക്കപ്പ് ആർട്ടിസ്റ്റായി ജോലി ചെയ്യാൻ [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം|ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലേയ്ക്ക്]] മാറി. <ref name=inc/><ref name=boston/> മിതമായതും സ്വാഭാവികവുമായ ടോണുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു മേക്കപ്പ് ശൈലിക്ക് ബ്രൗൺ പ്രശസ്തനായി. അത് അക്കാലത്ത് ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന തിളക്കമുള്ള നിറങ്ങളിൽ നിന്ന് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. <ref name=inc/><ref>{{cite magazine|url=http://www.elle.com/beauty/makeup-skin-care/beauty-insider-bobbi-brown-507724|title=Beauty Insider: Bobbi Brown|last=Long|first=April|magazine=Elle|access-date=February 15, 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://thewindow.barneys.com/bruce-weber-bobbi-brown-video/|title=Bruce Weber Shoots Beauty Queen Bobbi Brown as Her Brand Turns 20|publisher=Barney's New York|access-date= February 15, 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140221170328/http://thewindow.barneys.com/bruce-weber-bobbi-brown-video/|archive-date= February 21, 2014}}</ref> അവരും ഒരു മരുന്ന് സ്റ്റോർ രസതന്ത്രജ്ഞനും ഇളം തവിട്ടു നിറത്തിലുള്ള പത്ത് ലിപ്സ്റ്റിക്കുകളുടെ ഒരു നിര സൃഷ്ടിച്ചു. 1991 ൽ, ബ്രൗണും ഭർത്താവും മറ്റൊരു ദമ്പതിയുമായി സഹകരിച്ച് ബോബി ബ്രൗൺ എസൻഷ്യൽസ് എന്ന ബ്രാൻഡ് ആരംഭിച്ചു. ഇത് ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലെ ബെർഗ്ഡോർഫ് ഗുഡ്മാനിൽ അരങ്ങേറി. <ref name="jewish"/>ബോബി ബ്രൗൺ കോസ്മെറ്റിക്സ് ജീവനക്കാരനായി ബ്രൗണിനെ നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് 1995 ൽ എസ്റ്റീ ലോഡർ കമ്പനി വാങ്ങി. <ref name="inc"/><ref name="nytimes"/><ref name="amny">{{cite web|url=http://www.amny.com/urbanite-1.812039/kkb-talk-what-beauty-means-to-an-industry-icon-1.6865217|title=What beauty means to an industry icon|publisher=AM New York|access-date= February 15, 2014|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140127003701/http://www.amny.com/urbanite-1.812039/kkb-talk-what-beauty-means-to-an-industry-icon-1.6865217|archive-date= January 27, 2014}}</ref>2016 ഒക്ടോബറിൽ ബ്രൗൺ കമ്പനിയിൽ നിന്ന് പടിയിറങ്ങി. <ref>{{cite magazine|url=https://www.refinery29.com/en-us/2017/01/135913/bobbi-brown-leaving-meaning-makeup-revolution?utm_source=allure&utm_medium=syndication|title=Bobbi Brown: I'm Ready to Start Another Revolution|last=Brown|first=Bobbi|magazine=Refinery29|access-date= August 13, 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://money.cnn.com/2017/06/12/smallbusiness/bobbi-brown/index.html|title=Maekup mogul Bobbi Brown on her new venture: 'I am a start-up'|last=Draznin|first=Haley|publisher=CNN|access-date=August 13, 2020|archive-date=2021-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210912121021/https://money.cnn.com/2017/06/12/smallbusiness/bobbi-brown/index.html|url-status=dead}}</ref> എല്ലെ, വോഗ്, സെൽഫ്, ടൗൺ & കൺട്രി തുടങ്ങിയ മാസികകളുടെ കവറുകളിൽ അവരുടെ ബ്രാൻഡുകൾ ചിത്രീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. <ref name="nytimes" /><ref>{{cite magazine|url=http://www.vogue.com/voguepedia/Bobbi_Brown|title=Voguepedia: Bobbi Brown|magazine=Vogue|access-date=February 15, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140109001407/http://www.vogue.com/voguepedia/Bobbi_Brown#|archive-date=January 9, 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/1997/02/16/style/bobbi-brown-puts-best-faces-forward.html|title=Bobbi Brown Puts Best Faces Forward|last=Lawson|first=Carol|newspaper=The New York Times|access-date= February 15, 2014}}</ref><ref name="entertainment" /> ഗ്ലാമർ വുമൺ ഓഫ് ദി ഇയർ അവാർഡ്, ദി ഫാഷൻ ഗ്രൂപ്പ് ഇന്റർനാഷണൽ നൈറ്റ് ഓഫ് സ്റ്റാർസ് ബ്യൂട്ടി അവാർഡ്, ജാക്കി റോബിൻസൺ ഫൗണ്ടേഷന്റെ റോബി ഹ്യൂമാനിറ്റേറിയൻ അവാർഡ് എന്നിവ ബ്രൗണിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. <ref>{{cite web|url=https://www.glamour.com/gallery/women-of-the-year-turns-20-a-look-back-at-the-honorees|title=Women of the Year Turns 20: A Look Back at the Honorees|last=Solomon|first=Akiba|publisher=Glamour|access-date= August 13, 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://wwd.com/eye/people/fgis-night-of-stars-1843375/|title=FGI's Night of Stars|last=Staff|first=WWD|publisher=WWD|access-date= August 13, 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.jackierobinson.org/press/jackie-robinson-foundation-to-honor-cosmetics-mogul-bobbi-brown-pittsburgh-steelers-chairman-dan-rooney-and-vista-equity-partners-founder-robert-f-smith/|title=JRF to Honor Cosmetics Mogul Bobbi Brown, Pittsburgh Steelers Chairman Dan Rooney, and Vista Equity Partners Founder Robert F. Smith|last=Foundation|first=Jackie Robinson|publisher=Jackie Robinson Foundation|access-date=August 13, 2020|archive-date=2020-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200926145448/https://www.jackierobinson.org/press/jackie-robinson-foundation-to-honor-cosmetics-mogul-bobbi-brown-pittsburgh-steelers-chairman-dan-rooney-and-vista-equity-partners-founder-robert-f-smith/|url-status=dead}}</ref> അവരെ പ്രസിഡന്റ് ഒബാമ ട്രേഡ് പോളിസി ആൻഡ് നെഗോഷ്യേഷനുള്ള ഉപദേശക സമിതിയിലേക്ക് നിയമിക്കുകയും ന്യൂജേഴ്സി ഹാൾ ഓഫ് ഫെയിമിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. <ref>{{cite web|url=https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/2010/09/15/president-obama-announces-more-key-administration-posts-0|title=President Obama Announces More Key Administration Posts|last=White House|first=Press Secretary|publisher=The White House, President Barack Obama|access-date=August 13, 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://njhalloffame.org/hall-of-famers/2013-inductees/bobbi-brown/|title=New Jersey Hall of Fame Bobbi Brown|publisher=New Jersey Hall of Fame|access-date=August 13, 2020}}</ref> മോണ്ട്ക്ലെയർ സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി, ഫാഷൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി, മോൺമൗത്ത് യൂണിവേഴ്സിറ്റി, എമേഴ്സൺ കോളേജ് എന്നിവയിൽ നിന്ന് അവർ ഓണററി ഡോക്ടറേറ്റ് നേടി. <ref>{{cite web|url=https://www.montclair.edu/entrepreneur/womens-entrepreneurship-week/past-wews/wew-2015/speakers/bobbi-brown/|title=Founder and Chief Creative Officer: Bobbi Brown|publisher=Montclair State University|access-date=August 13, 2020|archive-date=2021-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122011921/https://www.montclair.edu/entrepreneur/womens-entrepreneurship-week/past-wews/wew-2015/speakers/bobbi-brown/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.fitnyc.edu/commencement/speakers/honorary-degrees.php|title=SUNY Honorary Degrees Awarded Through FIT|publisher=Fashion Institute of Technology|access-date=August 13, 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.monmouth.edu/news/cosmetics-pioneer-bobbi-brown-and-energy-industry-leader-joseph-rigby-to-address-may-2017-graduates/|title=Cosmetics Pioneer Bobbi Brown and Energy Industry Leader Joseph Rigby to Address May 2017 Graduates|publisher=Monmouth University|access-date= August 13, 2020}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www2.emerson.edu/news-events/emerson-college-today/emerson-announces-four-honorary-degree-recipients#.XzWcgi2ZPBI|title=Emerson announce four honorary degree recipients|publisher=Emerson College|access-date=August 13, 2020|archive-date=2021-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210912124028/https://www2.emerson.edu/news-events/emerson-college-today/emerson-announces-four-honorary-degree-recipients#.XzWcgi2ZPBI|url-status=dead}}</ref> 2020 ൽ അവരുടെ രണ്ടാമത്തെ മേക്കപ്പ് കമ്പനി പുറത്തിറങ്ങിയതിനുശേഷം, അലൂർ മാഗസിൻ ബ്രൗണിനെ "പ്രകൃതിയുടെ മേക്കപ്പിന്റെ ലോക രക്ഷാധികാരി" എന്ന് ലേബൽ ചെയ്തു. <ref>https://www.allure.com/story/bobbi-brown-jones-road-beauty</ref> == കോസ്മെറ്റിക് ലൈൻസ് == === ബോബി ബ്രൗൺ എസൻഷ്യൽസ് === 1990 ൽ, ബ്രൗൺ ഒരു രസതന്ത്രജ്ഞനുമായി ചേർന്ന് പത്ത് സ്വാഭാവിക ലിപ്സ്റ്റിക്ക് ഷേഡുകൾ കൊണ്ടുവന്നു. <ref name=boston/><ref name=mogul>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2012/02/19/t-magazine/bobbi-brown-the-mogul-next-door.html?pagewanted=3|title=The Mogul Next Door|last=Buck|first=Joan Juliet|newspaper=The New York Times|access-date=February 15, 2014}}</ref> 1991 ൽ, ബെർഗ്ഡോർഫ് ഗുഡ്മാനിൽ ബോബി ബ്രൗൺ എസൻഷ്യൽസ് എന്ന പേരിൽ പത്ത് ഷേഡുകൾ അരങ്ങേറി. <ref name=style>{{cite web|url=http://www.style.com/beauty/beautycounter/2011/09/the-411-bobbi-brown/|title=The 411: Bobbi Brown|website=Style|access-date=February 15, 2014}}</ref> ഒരു മാസത്തിനുള്ളിൽ 100 എണ്ണം വിൽക്കുമെന്ന് അവർ പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നു. പകരം ഒരു ദിവസം 100 എണ്ണം വിറ്റു. [41] അടുത്ത വർഷം അവർ മഞ്ഞ നിറത്തിലുള്ള ഫൗണ്ടേഷൻ സ്റ്റിക്കുകൾ പുറത്തിറക്കി. <ref>{{Cite web|url=https://premierespeakers.com/bobbi-brown/bio|title=Bobbi Brown {{!}} Bio {{!}} Premiere Speakers Bureau|website=premierespeakers.com|access-date=2020-03-24}}</ref> എസ്റ്റീ ലോഡർ കമ്പനീസ് Inc. 1995 ൽ ബോബി ബ്രൗൺ എസൻഷ്യൽസ് വാങ്ങി. പക്ഷേ ബ്രൗൺ മേക്കപ്പ് ലൈനിന്റെ സൃഷ്ടിപരമായ നിയന്ത്രണം നിലനിർത്തി. <ref name=style/>2007 -ൽ, ന്യൂസിലാന്റിലെ ഓക്ക്‌ലാൻഡിൽ കെട്ടിടത്തിന്റെ പിൻഭാഗത്ത് ഒരു മേക്കപ്പ് സ്കൂളുമായി ആദ്യത്തെ ഫ്രീസ്റ്റാൻഡിംഗ് ബോബി ബ്രൗൺ കോസ്മെറ്റിക്സ് റീട്ടെയിൽ സ്റ്റോർ ആരംഭിച്ചു. <ref name=inc/><ref name=timeout/>2012 ൽ, ബോബി ബ്രൗണിന്റെ സൗന്ദര്യവർദ്ധക വസ്തുക്കൾ എസ്റ്റീ ലോഡർ കമ്പനികളുടെ മൊത്തം വിൽപ്പനയുടെ ഏകദേശം പത്ത് ശതമാനം പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. <ref name=mogul/> 2014 ജനുവരി വരെ ഏകദേശം മുപ്പത് സ്വതന്ത്ര ബോബി ബ്രൗൺ സൗന്ദര്യവർദ്ധക സ്റ്റോറുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. <ref name=amny/> ==അവലംബം== {{Reflist|30em}} ==പുറംകണ്ണികൾ== {{Commons category|Bobbi Brown}} * {{URL|JustBOBBI.com}} * [https://www.bobbibrown.com.au/ Bobbi Brown Cosmetics Official Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190118142215/https://www.bobbibrown.com.au/ |date=2019-01-18 }} *{{IMDb name|1807090}} * [https://web.archive.org/web/20210903121415/https://morazecosmetics.com/blogs/make-up-tips/28-beauty-tips-and-tricks-every-woman-needs-to-know / beauty tips] {{Cosmetics}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1957-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ബി.ബി.സി. 100 സ്ത്രീകൾ]] rredrvkue60jmaecoueqhdrnqy997zt നാരായം (ചലച്ചിത്രം) 0 563371 4675055 4580212 2026-10-10T13:16:16Z AksharaBot 221747 പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ; വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]] 4675055 wikitext text/x-wiki {{copy edit|for=യാന്ത്രികവിവർത്തനത്തിന്റെ പ്രശ്നങ്ങൾ|date=2024 ജനുവരി}} {{Infobox film | name = നാരായം | image = | caption = | director = [[ശശി ശങ്കർ]] | producer = | writer = | screenplay = | starring = [[മുരളി]]<br>[[ഉർവ്വശി (നടി)|ഉർവ്വശി]]<br>[[ജഗദീഷ്]]<br>[[കൽപ്പന]] | music = | cinematography = | editing = | studio = | distributor = | released = 1993 | country = [[ഇന്ത്യ]] | language = [[മലയാളം]] }}ശശി ശങ്കർ സംവിധാനം ചെയ്ത്, [[മുരളി|മുരളിയും]] [[ഉർവ്വശി (നടി)|ഉർവ്വശിയും]] പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ച് [[1993-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക|1993-ൽ]] പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു [[ഇന്ത്യൻ സിനിമ|ഇന്ത്യൻ]] [[മലയാള സിനിമ|മലയാളചലച്ചിത്രമാണ്]] '''''നാരായം'''''. <ref>{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=2706|title=Narayam|access-date=2014-10-27|publisher=www.malayalachalachithram.com}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://en.msidb.org/m.php?4770|title=Narayam|access-date=2014-10-27|publisher=malayalasangeetham.info|archive-date=2014-10-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20141027160418/http://en.msidb.org/m.php?4770|url-status=dead}}</ref> <ref>http://spicyonion.com/title/narayam-malayalam-movie/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == കഥാസാരം == [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട്ടുള്ള]] ഒരു ദരിദ്ര [[ഹിന്ദുമതം|ഹിന്ദു]] [[നമ്പൂതിരി]] കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച ഗായത്രി ([[ഉർവ്വശി (നടി)|ഉർവ്വശി]]) കോഴിക്കോട്ടെ ഒരു സ്കൂളിൽ [[അറബിക്|അറബി]] പഠിപ്പിക്കുന്ന ജോലി ഏറ്റെടുക്കുന്നു. അവിടെ, എഴുത്തുകാരനും സാമൂഹികപ്രവർത്തകനും ഏകമകളുള്ള വിഭാര്യനുമായ ശേഖരനും ([[മുരളി]]) സ്കൂളിന്റെ മാനേജരായ ഹാജിയാരും ([[വി.കെ. ശ്രീരാമൻ|വി.കെ. ശ്രീരാമൻ]]) അവളുടെ തീരുമാനത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു. ഒരു ഹിന്ദു സ്ത്രീ മുസ്ലിം വിദ്യാർത്ഥികളെ അറബി പഠിപ്പിക്കുന്നു എന്നത് സാമുദായിക പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് വഴിവെക്കുന്നു. സ്കൂൾ മാനേജ്മെന്റ് കൈക്കലാക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന മേനോൻ ([[പ്രതാപചന്ദ്രൻ]]), ഒരു മുസ്ലിമിനെ സ്കൂളിൽ അറബി അധ്യാപകനായി നിയമിക്കാൻ കൈക്കൂലി വാങ്ങിയിരുന്ന, ഹാജിയാരുടെ മരുമകനായ അസീസ് ([[വിജയരാഘവൻ]]), ഒരു വർഗീയ കലാപം അഴിച്ചുവിട്ട് അതുവഴി വോട്ടുകൾ കൊയ്യാനുള്ള അവസരത്തിനായി കാത്തിരിക്കുന്ന കൗശലക്കാരനായ രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ ചേലക്കാടൻ ([[എൻ.എഫ്. വർഗ്ഗീസ്|എൻ.എഫ്. വർഗ്ഗീസ്]]) എന്നീ മൂന്നുപേരാണ് ഇതിന് പ്രധാനമായും നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. == അഭിനേതാക്കളും കഥാപാത്രങ്ങളും == * [[ഉർവ്വശി (നടി)|ഉർവ്വശി]] - ഗായത്രി, പ്രധാന കഥാപാത്രം * [[മുരളി]] - ശേഖരൻ, എഴുത്തുകാരനും സാമൂഹികപ്രവർത്തകനുമായ വ്യക്തി * [[വി.കെ. ശ്രീരാമൻ|വി.കെ. ശ്രീരാമൻ]] - ഹാജിയാർ * [[കൽപ്പന|കൽപ്പന]] - മുസ്ലിം പെൺകുട്ടി * [[പ്രതാപചന്ദ്രൻ]] - മേനോൻ, പ്രധാന പ്രതിനായക കഥാപാത്രം * [[വിജയരാഘവൻ]] - അസീസ്, ഹാജിയാരുടെ മരുമകൻ * [[എൻ.എഫ്. വർഗ്ഗീസ്|എൻ.എഫ്. വർഗ്ഗീസ്]] - ചേലക്കാടൻ, കൗശലക്കാരനായ രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ * അബൂബക്കർ - ശേഖരന്റെ വീട്ടിലെ ജോലിക്കാരൻ * [[ജഗദീഷ്]] - ഒരു മുസ്ലിം മത്സ്യവിൽപ്പനക്കാരൻ * [[കുതിരവട്ടം പപ്പു]] - ആളുകൾക്കിടയിൽ വിദ്വേഷം പരത്തുന്ന ഒരു അപവാദപ്രചാരകൻ * [[എം.ആർ. ഗോപകുമാർ|എം.ആർ. ഗോപകുമാർ]] - ദാമോദരൻ നമ്പൂതിരി, ഗായത്രിയുടെ പിതാവ് * [[എം.എസ്. തൃപ്പൂണിത്തുറ]] - അയ്യർ * [[മാമുക്കോയ]] - സ്കൂളിലെ പ്യൂൺ * [[ശാന്താദേവി|ശാന്താദേവി]] - ഗായത്രിയുടെ മാതാവ് * [[ശാന്തകുമാരി]] - ഗായത്രിക്ക് അധാർമ്മിക ലക്ഷ്യങ്ങളുണ്ടെന്ന് സംശയിക്കുന്ന അസംതൃപ്തയായ സ്ത്രീ == അവലംബം == <references /> == പുറംകണ്ണികൾ == * {{IMDb title|0353783}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1993-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] 9ddmnq7sjfr8q58eu13urjnuqgsx24e ബീഗം സഫർ അലി 0 567313 4675062 3982156 2026-10-10T13:17:57Z AksharaBot 221747 പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ; വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]] 4675062 wikitext text/x-wiki {{PU|Begum Zaffar Ali}} {{Infobox person | name = ബീഗം സഫർ അലി | image = | image_size = | caption = | other_names = | birth_date = 1901 | birth_place = [[Srinagar|ശ്രീനഗർ]], [[Jammu and Kashmir (princely state)|ജമ്മു കശ്മീർ]] | death_date = 1999 | death_place = [[United States|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | resting_place = | resting_place_coordinates = | occupation = വിദ്യാഭ്യാസ പ്രവർത്തക, സ്ത്രീ വിമോചന പ്രവർത്തക | years_active = | known_for = സ്ത്രീ വിമോചനം, [[Kashmir|കശ്മീരിലെ]] ആദ്യത്തെ വനിതാ മെട്രിക്കുലേറ്റ് | spouse = Agha Zaffar Ali Qizilbash | partner = | children = Agha Nasir Ali, [[Agha Shaukat Ali]], Agha Ashraf Ali | parents = Khan Bahadur Aga Syed Hussain Thakur | relatives = [[Agha Shahid Ali]] (ചെറുമകൻ), [[Syed Ahmed Aga]] (സഹോദരൻ) | awards = [[Padma Shri|പത്മശ്രീ]] | website = }} '''ബീഗം സഫർ അലി''' അല്ലെങ്കിൽ '''സാഹിബ്‌സാദി സയ്യിദ ഫാത്തിമ'''<ref name="kashmirlife.net">https://kashmirlife.net/kandahars-qizilbash-issue-35-vol-09-157293/</ref> [[കശ്മീർ|കശ്മീരിലെ]] മെട്രിക്കുലേഷൻ പാസായ ആദ്യ വനിതയും പിന്നീട് [[കശ്മീർ|കശ്മീരിൽ]] സ്കൂൾ ഇൻസ്പെക്ടറുമായിത്തീർന്ന വ്യക്തിയുമായിരുന്നു.<ref name="ReferenceA">{{Cite web|url=https://kashmirlife.net/kandahars-qizilbash-issue-35-vol-09-157293/|title=Kandahar's Qizilbash|date=2017-11-30}}</ref> അവർ ഒരു വിദ്യാഭ്യാസ പ്രവർത്തകയും സ്ത്രീ വിമോചന പ്രവർത്തകയും വിദ്യാഭ്യാസ ഡെപ്യൂട്ടി ഡയറക്ടറും പിന്നീട് ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[ജമ്മു-കശ്മീർ|ജമ്മു കശ്മീരിലെ]] നിയമസഭാംഗവുമായിരുന്നു.<ref name="Seven Influential Kashmiri Women">{{Cite web|url=http://theparallelpost.com/seven-influential-kashmiri-women-must-know/|title=Seven Influential Kashmiri Women|access-date=19 August 2015|date=22 March 2015|publisher=The Parallel Post|archive-url=https://web.archive.org/web/20150926132938/http://theparallelpost.com/seven-influential-kashmiri-women-must-know/|archive-date=26 September 2015}}</ref> [[ഓൾ ഇന്ത്യ വിമൻസ് കോൺഫറൻസ്|ഓൾ ഇന്ത്യ വിമൻസ് കോൺഫറൻസിന്റെ]] പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്ന അവർ വിഭജനത്തിന് മുമ്പ് അതിന്റെ സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. എന്നാൽ [[മുഹമ്മദ് അലി ജിന്ന|മുഹമ്മദലി ജിന്നയുമായും]] സഹോദരി [[ഫാത്തിമ ജിന്ന|ഫാത്തിമ ജിന്നയുമായും]] [[കശ്മീർ|കശ്മീരിൽ]] വെച്ചുണ്ടായ ഒരു ആകസ്മിക കൂടിക്കാഴ്ച അവരെ സ്വാധീനിച്ചു. അതേത്തുടർന്ന് വിമൻസ് കോൺഫറൻസ് വിട്ട അവർ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു മുമ്പുള്ള ഇന്ത്യയിലെ സ്ത്രീ വിമോചന പ്രസ്ഥാനങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ തുടങ്ങി.<ref name="Seven Influential Kashmiri Women" /> <ref name="› History">[https://feminisminindia.com › History]</ref> == ജീവചരിത്രം == മഹാരാജ [[ഹരി സിംഗ്|ഹരിസിങ്ങിന്റെ]] ഭരണകാലത്ത് ആഭ്യന്തര, നീതിന്യായ മന്ത്രിയായിരുന്ന ഖാൻ ബഹാദൂർ ആഗ സയ്യിദ് ഹുസൈൻ താക്കൂറിന്റെ മകളായി 1901-ലാണ് ബീഗം അലി ജനിച്ചത്.<ref name="libasapp.pakkapapita.com/?p=5452">[libasapp.pakkapapita.com/?p=5452]</ref> 1925-ൽ ഗേൾസ് മിഷൻ ഹൈസ്‌കൂളിൽ (ഇന്നത്തെ മല്ലിൻസൺ ഗേൾസ് സ്‌കൂൾ) അധ്യാപികയായി അവർ ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ആരംഭിച്ചു. സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങളിൽ അടിയുറച്ച് വിശ്വസിച്ചിരുന്ന അവർ താഴ്‌വരയിലെ പെൺകുട്ടികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തെക്കുറിച്ച് അവബോധം വളർത്തുന്നതിനായി വീടുതോറും കയറിയിറങ്ങുകയും വിദ്യാഭ്യാസത്തിലൂടെ അവരെ ശാക്തീകരിക്കാൻ സ്ഥിരോത്സാഹത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. പൊതുപരിപാടികളിലെ അവരുടെ പ്രസംഗങ്ങൾ സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രചോദനമായി; അതോടെ അവർ തങ്ങളുടെ പെൺമക്കളെ സ്കൂളുകളിലേക്ക് അയയ്ക്കാൻ തുടങ്ങി.<ref name="› History">[https://feminisminindia.com › History]</ref> കശ്മീരിൽ സ്ഥിരതാമസമാക്കിയ ഒരു അഫ്ഗാൻ കുടുംബത്തിലെ അംഗമായ ആഘ സഫർ അലി ഖിസിൽബാഷിനെയാണ് ബീഗം വിവാഹം കഴിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://aghafamilyofsrinagarkashmir.wordpress.com/|title=Agha Family of Srinagar Kashmir}}</ref> ദമ്പതികൾക്ക് മൂന്ന് ആൺമക്കളുണ്ടായിരുന്നു. അവരിൽ ആഘ നസീർ അലി ഐഎഎസ് 1977-ൽ ഇന്ത്യയുടെ ലേബർ സെക്രട്ടറിയായി വിരമിച്ച സിവിൽ സർവീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്നു. മറ്റൊരു മകനായ ആഘ ഷൗക്കത്ത് അലി 1947-ലെ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യാ]] വിഭജനസമയത്ത് [[പാകിസ്താൻ|പാകിസ്താനിലെ]] സിവിൽ സർവീസിൽ ചേർന്നു. ബീഗത്തിന്റെ ഇളയ മകനായ ആഘ അഷ്‌റഫ് അലി [[ജമ്മു-കശ്മീർ|ജമ്മു കശ്മീരിലെ]] ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ കമ്മീഷണറായി വിരമിച്ച അക്കാദമിക വിദഗ്ദ്ധനാണ്.<ref name="ReferenceA"/> പ്രശസ്ത കശ്മീരി-അമേരിക്കൻ കവിയും അവരുടെ ചെറുമകനുമായ [[അഘ ഷാഹിദ് അലി|ആഘ ഷാഹിദ് അലി]] എഴുതിയ ഒരു സമാഹാരമാണ് ''ദി വെയിൽഡ് സ്യൂട്ട്: ദി കളക്റ്റഡ് പോം''.<ref name="The Veiled Suite: The Collected Poems">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=IL08ok9T8jcC&q=Begum+Zafar+Ali&pg=PA41|title=The Veiled Suite: The Collected Poems|last=Shahid Ali Agha|publisher=Penguin Books India|year=2009|isbn=9780393068047|pages=393}}</ref> 1987-ൽ<ref name="Padma Awards">{{Cite web|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|title=Padma Awards|access-date=21 July 2015|date=2015|publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India|archive-url=https://www.webcitation.org/6U68ulwpb?url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|archive-date=15 November 2014}}</ref> [[ഭാരത സർക്കാർ|ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ്]] നാലാമത്തെ ഉയർന്ന സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[പത്മശ്രീ]] നൽകി അവരെ ആദരിച്ചു. പിന്നീട് ഒരു [[ദൂർദർശൻ|ദൂരദർശൻ]] അഭിമുഖത്തിൽ, സർക്കാരിന്റെ ജനാധിപത്യവിരുദ്ധ നയങ്ങളിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് പുരസ്കാരം തിരികെ നൽകുമെന്ന് അവർ പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref name="libasapp.pakkapapita.com/?p=5452" /> 1990-കളിൽ അമേരിക്കയിലേക്ക് താമസം മാറിയ അവർ 1999-ൽ<ref name="kashmirlife.net">https://kashmirlife.net/kandahars-qizilbash-issue-35-vol-09-157293/</ref> മരിക്കുന്നതുവരെ മകൻ ആഘ ഷൗക്കത്ത് അലിയോടൊപ്പം അവിടെ താമസിച്ചു. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:1999-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1901-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ വനിതാ സാമൂഹിക പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:സാമൂഹ്യപ്രവർത്തനത്തിന് പത്മശ്രീ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] ld4gchjjkpktvookvvvc3mw1vfj96bf എട്ടിമടൈ 0 567592 4675048 4082505 2026-10-10T13:14:36Z AksharaBot 221747 പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ; വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]] 4675048 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = എട്ടിമടൈ, കോയമ്പത്തൂർ | population_footnotes = | area_footnotes = <ref>{{Cite web|title=Ettimadai Town Panchayat|url=https://www.townpanchayat.in/ettimadai|access-date=2022-03-22|archive-date=2021-11-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20211126231311/https://www.townpanchayat.in/ettimadai|url-status=dead}}</ref> | area_rank = | area_total_km2 = 16.44 | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 9352 | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | demographics_type1 = Languages | governing_body = | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[തമിഴ് ഭാഷ|തമിഴ്]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 641105 | area_code_type = Telephone code | area_code = +91-422 | registration_plate = TN-99 | website = | footnotes = | unit_pref = Metric | government_type = | native_name = | coordinates = {{coord|10|53|53|N|76|54|01|E|display=inline,title}} | native_name_lang = ma | other_name = | nickname = | settlement_type = suburb | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India #India Tamil Nadu#India Kerala | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Tamil Nadu, India | subdivision_type = Country | named_for = | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[Tamilnadu]] | subdivision_type2 = [[Region]] | subdivision_name2 = [[Kongu Nadu]] | subdivision_type3 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name3 = [[Coimbatore district|Coimbatore]] | subdivision_type4 = Metro | subdivision_name4 = [[Coimbatore]] | established_date = | founder = | official_name = Ettimadai }} [[Category:Articles with short description]] [[Category:Short description is different from Wikidata]] {{Expand language|name=Ettimadai|langcode2=en}} [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] [[കോയമ്പത്തൂർ|കോയമ്പത്തൂരിന്റെ]] ഒരു പ്രാന്തപ്രദേശമാണ് '''എട്ടിമടൈ'''. [[പാലക്കാട്|പാലക്കാടിനും]] [[കോയമ്പത്തൂർ|കോയമ്പത്തൂരിനും]] ഇടയിൽ, [[ദേശീയപാത 544 (ഇന്ത്യ)|സേലം - കൊച്ചി ദേശീയപാതയിൽ (NH544)]] (പഴയ NH 47) തമിഴ്‌നാട് - [[കേരളം|കേരള]] അതിർത്തിയോട് ചേർന്നാണ് എട്ടിമടൈ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോയമ്പത്തൂരിന്റെ അതിവേഗം വളരുന്ന തെക്ക്-പടിഞ്ഞാറൻ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിലൊന്നാണ് എട്ടിമടൈ ടൗൺ പഞ്ചായത്ത്. പ്രശസ്തമായ [[അമൃത വിശ്വ വിദ്യാപീഠം]] സർവകലാശാലയും അതിന്റെ സ്‌കൂളുകളും ഇവിടെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോയമ്പത്തൂർ നഗരത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗമായ [[ഗാന്ധിപുരം, കോയമ്പത്തൂർ|ഗാന്ധിപുരത്തു]] നിന്ന് 20 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് എട്ടിമടൈ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടെ ഒരു റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുമുണ്ട്. == സ്ഥാനം == കോയമ്പത്തൂർ നഗരമധ്യത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 21&nbsp;കി.മീ., പാലക്കാട്ടു നിന്ന് 34&nbsp;കി.മീ. അകലെയാണ് ഈ സ്ഥലം. [[പൊള്ളാച്ചി]]<nowiki/>യിൽ നിന്ന് 40 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണിത്. == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]] [[വർഗ്ഗം:കോയമ്പത്തൂർ ജില്ല]] 9s8inqvodot61gcab1kko1x1ipe62ex ഹീരാബായ് ടാറ്റ 0 567882 4675042 3980839 2026-10-10T13:12:57Z AksharaBot 221747 പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ; വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]] 4675042 wikitext text/x-wiki {{PU|Herabai Tata}} {{Infobox person | name = ഹീരാബായ് ടാറ്റ | image = Herabai and Mithan Tata, 1919.png | alt = A black and white photograph of two women wearing saris | caption = Herabai (seated) and Mithan Tata, 1919 | other_names = Herabai A. Tata, Herabai Ardeshir Tata | birth_name = <!-- only use if different from name --> | birth_date = {{Birth year|1879}} | birth_place = [[Bombay]], [[British Raj]] | death_date = {{Death date and age|df=yes|1941|1879}} | death_place = | nationality = | occupation = women's rights advocate, suffragist | years_active = 1911–1920s | known_for = | notable_works = }} ഒരു ഇന്ത്യൻ സ്ത്രീ അവകാശ പ്രവർത്തകയും വോട്ടവകാശ വാദിയുമായിരുന്നു '''ഹീരാബായ് ടാറ്റ''' (1879-1941). 1895-ൽ വിവാഹിതയായ ഹീരാബായ് ടാറ്റയുടെ ഭർത്താവ് പുരോഗമന ചിന്താഗതിക്കാരനായിരുന്നു. അദ്ദേഹം ഭാര്യയുടെയും മകളുടെയും വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് പിന്തുണ നൽകുകയും അവരുടെ പഠനത്തിൽ സഹായിക്കാൻ ട്യൂട്ടർമാരെ നിയമിക്കുകയും ചെയ്തു. 1909-ൽ, [[പാഴ്‌സി|പാഴ്സിയായിരുന്ന]] ടാറ്റയ്ക്ക് തിയോസഫിയിൽ താൽപ്പര്യം വളരുകയും ഏതാനും വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ അവർ [[ആനി ബസന്റ്|ആനി ബസന്റിനെ]] പരിചയപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഏതാണ്ട് അതേ സമയം, 1911-ൽ, ഇന്ത്യൻ പൈതൃകമുള്ള ബ്രിട്ടീഷ് വോട്ടവകാശ പ്രവർത്തകയായ [[സോഫിയ ദിലീപ് സിങ്|സോഫിയ ദുലീപ് സിംഗിനെ]] അവർ കണ്ടുമുട്ടി. ഈ കൂടിക്കാഴ്ച ഒരു വോട്ടവകാശ പ്രവർത്തക എന്ന നിലയിലുള്ള അവരുടെ വളർച്ചയെ സ്വാധീനിച്ചു. വിമൻസ് ഇന്ത്യൻ അസോസിയേഷന്റെ സ്ഥാപക അംഗവും ജനറൽ സെക്രട്ടറിയുമായിരുന്ന അവർ, 1917-ൽ മൊണ്ടാഗു-ചെംസ്‌ഫോർഡ് അന്വേഷണസംഘത്തിന് മുമ്പാകെ വോട്ടവകാശത്തിനായി നിവേദനം നൽകിയ സ്ത്രീകളിൽ ഒരാളായി. നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട പരിഷ്കാരങ്ങളിൽ [[വനിത സമ്മതിദാനം|സ്ത്രീകളുടെ വോട്ടവകാശം]] ഉൾപ്പെടുത്താതിരുന്നപ്പോൾ, ടാറ്റയും മറ്റ് ഫെമിനിസ്റ്റുകളും പ്രതിഷേധിക്കാനും വോട്ടവകാശത്തിന്റെ ആവശ്യകതയെക്കുറിച്ച് ലേഖനങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കാനും തുടങ്ങി. മൊണ്ടാഗു-ചെംസ്‌ഫോർഡ് പരിഷ്‌കാരങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കുന്നതിനുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചട്ടങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്താനായി വിഷയം സൗത്ത്ബറോ ഫ്രാഞ്ചൈസ് കമ്മിറ്റിക്ക് വിട്ടപ്പോൾ, ചില മുനിസിപ്പാലിറ്റികൾ ഇതിനകം തന്നെ സ്ത്രീകളെ വോട്ടുചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുന്നതിനാൽ ഈ അവകാശം വ്യാപിപ്പിക്കുന്നത് ന്യായമാണെന്ന് ''[[ദ ടൈംസ്‌ ഓഫ്‌ ഇന്ത്യ|ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യയ്‌ക്ക്]]'' വേണ്ടി എഴുതിയ ഒരു ലേഖനത്തിൽ അവർ വാദിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, സൗത്ത്ബറോ കമ്മിറ്റിയും സ്ത്രീകൾക്കുള്ള വോട്ടവകാശം ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് നിരസിക്കുകയും തങ്ങളുടെ ശുപാർശകൾ ഹൗസ് ഓഫ് ലോർഡ്സ് ആൻഡ് കോമൺസിന്റെ ജോയിന്റ് സെലക്ട് കമ്മിറ്റിക്ക് അയയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ജോയിന്റ് കമ്മിറ്റിക്ക് മുമ്പാകെ വോട്ടവകാശത്തിന് അനുകൂലമായ വാദം അവതരിപ്പിക്കാൻ ഇംഗ്ലണ്ടിലേക്ക് പോകാൻ ബോംബെ സഫ്‌റേജ് കമ്മിറ്റി ടാറ്റയെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. വോട്ടവകാശ വാദത്തെ സാധൂകരിക്കുന്നതിനായി ഒരു റിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാക്കിയ ടാറ്റയും മകൾ മിഥാനും സർക്കാരിന് മുമ്പാകെ രണ്ട് നിവേദനങ്ങൾ നൽകുകയും തങ്ങളുടെ ആവശ്യത്തിന് പിന്തുണ നേടാനായി രാജ്യത്തുടനീളം യാത്ര ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. അവർ വിവിധ ജേണലുകളിൽ ലേഖനങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും, ഇന്ത്യാ ഓഫീസിൽ ആവശ്യം അറിയിക്കാൻ വ്യക്തികളെയും സംഘടനകളെയും പ്രചോദിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇന്ത്യൻ പ്രവിശ്യകൾക്ക് സ്ത്രീകൾക്ക് വോട്ടവകാശം നൽകാൻ അനുമതി നൽകുന്ന വ്യവസ്ഥകൾ അന്തിമ ബില്ലിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി. ടാറ്റയും മകളും ലണ്ടൻ സ്കൂൾ ഓഫ് ഇക്കണോമിക്സിലെ കോഴ്‌സുകളിൽ ചേരുകയും 1924 വരെ അവിടെ തുടരുകയും ചെയ്തു. ഭർത്താവിന് അപകടത്തിൽ പരിക്കേറ്റ് അദ്ദേഹത്തെ പരിചരിക്കേണ്ടി വരുന്നതുവരെ അവർ വോട്ടവകാശത്തിനും കുട്ടികളെ സംരക്ഷിക്കുന്ന നിയമനിർമ്മാണത്തിനും വേണ്ടി പ്രവർത്തിച്ചു. 1941-ൽ ടാറ്റ അന്തരിച്ചു. ഇന്ത്യയിൽ വോട്ടവകാശത്തിനുവേണ്ടിയുള്ള ആദ്യകാല പോരാട്ടത്തിലെ പ്രമുഖരിൽ ഒരാളായി അവർ ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. == ആദ്യകാല ജീവിതം == 1879-ൽ [[മുംബൈ|ബോംബെയിലാണ്]] ഹീരാബായ് ജനിച്ചത്. പതിനാറാം വയസ്സിൽ, അവർ ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ മില്ലിലെ ജീവനക്കാരനായ അർദേശിർ ബെജോൻജി ടാറ്റയെ {{Sfn|Mukherjee|2011|p=111}} [Notes 1] വിവാഹം കഴിച്ചു. കുടുംബം [[പാഴ്‌സി|പാഴ്സികളായിരുന്നു]]. {{Sfn|''Asian Voice''|2016}} {{Sfn|Mankekar|2002|p=200}} 1898 മാർച്ച് 2-ന് ദമ്പതികളുടെ മകളായ മിഥാൻ [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിൽ]] ജനിച്ചു. {{Sfn|Mukherjee|2018b}} താമസിയാതെ അവർ [[നാഗ്‌പൂർ|നാഗ്പൂരിനടുത്തുള്ള]] ഫുൽഗാവിലേക്ക് താമസം മാറി. അവിടെ അർദേശിർ ഒരു ടെക്സ്റ്റൈൽ മില്ലിൽ അസിസ്റ്റന്റ് മാസ്റ്റർ വീവറായി ജോലി ചെയ്തു. {{Sfn|Mankekar|2002|p=200}} സ്ത്രീവിദ്യാഭ്യാസത്തെക്കുറിച്ച് പുരോഗമന ചിന്താഗതി പുലർത്തിയിരുന്ന ഭർത്താവ്, പഠനം തുടരാനുള്ള ടാറ്റയുടെ ആഗ്രഹം സഫലമാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിനായി ട്യൂട്ടർമാരെ നിയമിച്ചു. {{Sfn|De Souza|2009}} [[അഹമ്മദാബാദ്|അഹമ്മദാബാദിലെ]] ഒരു മില്ലിൽ അർദേശിർ ജോലി ഏറ്റെടുത്തതിനെത്തുടർന്ന് 1913 വരെ കുടുംബം അവിടെ താമസിച്ചു. അർദേശിർ ഒരു വലിയ തുണിമില്ലിന്റെ മാനേജരായി നിയമിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ അവർ ബോംബെയിലേക്ക് താമസം മാറി. {{Sfn|Mukherjee|2018b}} {{Sfn|''Asian Voice''|2016}} == ആക്ടിവിസം == [[പ്രമാണം:Hirabai_A._Tata.jpg|ലഘുചിത്രം]] === ആദ്യകാല ആക്ടിവിസം === 1909-ൽ ഹീരാബായിക്ക് തിയോസഫിയിൽ താൽപ്പര്യം ഉണ്ടാകുകയും [[അഡയാർ|അഡയാർ, മദ്രാസ്]], [[വാരാണസി|ബനാറസ്]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ കൺവെൻഷനുകളിൽ പങ്കെടുക്കുകയും ചെയ്തു. 1912-ൽ ബനാറസിൽ നടന്ന കൺവെൻഷനിൽ വെച്ച്, 1908-ൽ അഡയാറിലെ തിയോസഫിക്കൽ സൊസൈറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റായിത്തീർന്ന [[ആനി ബസന്റ്|ആനി ബസന്റിനെ]] {{Sfn|The Open University|2015}} {{Sfn|Mukherjee|2011|p=111}} അവർ കണ്ടുമുട്ടി. {{Sfn|Sweet|2010}} 1911-ൽ മകളുമൊത്ത് [[കശ്മീർ|കശ്മീരിൽ]] അവധിക്കാലം ചെലവഴിക്കുന്നതിനിടയിൽ, വോട്ടവകാശ പ്രവർത്തകയായ [[സോഫിയ ദിലീപ് സിങ്|സോഫിയയെ]] ടാറ്റ കണ്ടുമുട്ടി. സോഫിയ പിന്നീട് അയച്ചുകൊടുത്ത ലഘുലേഖകൾ വായിച്ചതിനുശേഷം ടാറ്റ സ്ത്രീകളുടെ വോട്ടവകാശത്തിനായുള്ള പോരാട്ടത്തിൽ സജീവമായി. {{Sfn|The Open University|2015}} {{Sfn|Anand|2015|p=339}} 1916-ൽ [[ഇന്ത്യൻ ഹോം റൂൾ പ്രസ്ഥാനം|ഇന്ത്യൻ ഹോം റൂളിനെക്കുറിച്ചുള്ള]] ചർച്ചകൾ ശക്തമാകുകയും മൊണ്ടാഗു അന്വേഷണങ്ങൾ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. {{Sfn|Mukherjee|2011|p=112}} ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരത്തിന്റെ പരിമിതമായ രാഷ്ട്രീയ കൈമാറ്റത്തെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായം തേടുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ഇന്ത്യയുടെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന എഡ്വിൻ മൊണ്ടാഗുവും ഇന്ത്യയുടെ [[ഇന്ത്യയുടെ ഗവർണർ ജനറൽ|വൈസ്രോയി]] ആയിരുന്ന ചെംസ്ഫോർഡ് പ്രഭുവും രാജ്യത്ത് പര്യടനം നടത്തി. {{Sfn|Forbes|2004|p=92}} 1917-ൽ [[മാർഗരറ്റ് കസിൻസ്]] അഡയാറിൽ വിമൻസ് ഇന്ത്യൻ അസോസിയേഷൻ സ്ഥാപിച്ചു. ബസന്റും ടാറ്റയും മറ്റ് സ്ത്രീകളോടൊപ്പം അതിന്റെ സ്ഥാപക അംഗങ്ങളായിരുന്നു. ബസന്റ് പ്രസിഡന്റായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. ടാറ്റയെ സംഘടനയുടെ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. {{Sfn|Odeyar|1989|p=179}} 1917 ഡിസംബർ 15-ന്, {{Sfn|Forbes|2004|p=92}} ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ് തയ്യാറാക്കിക്കൊണ്ടിരുന്ന പുതിയ ഫ്രാഞ്ചൈസ് ബില്ലിൽ സ്ത്രീകളുടെ വോട്ടവകാശം ഉൾപ്പെടുത്തണമെന്ന ആവശ്യം, [[സരോജിനി നായിഡു|സരോജിനി നായിഡുവിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിൽ ഇന്ത്യയിലുടനീളമുള്ള 14 പ്രമുഖ വനിതകളടങ്ങിയ ഒരു പ്രതിനിധിസംഘം അവതരിപ്പിച്ചു. {{Sfn|Mukherjee|2011|p=112}} {{Sfn|Odeyar|1989|p=179}} {{Sfn|Deivanai|2003|p=113}} പ്രതിനിധിസംഘത്തിന്റെ ഭാഗമായി, സ്ത്രീകളെ "ആളുകൾ" ആയി പരിഗണിക്കണമെന്നും വിദേശികളെയോ കുട്ടികളെയോ ഭ്രാന്തന്മാരെയോ പോലെ കരുതി അവരെ വോട്ട് ചെയ്യുന്നതിൽ നിന്ന് വിലക്കരുതെന്നും ടാറ്റ വികാരനിർഭരമായി അഭ്യർത്ഥിച്ചു. {{Sfn|Odeyar|1989|p=179}} അവരുടെ ശ്രമങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, 1918-ൽ മൊണ്ടാഗു-ചെംസ്‌ഫോർഡ് പരിഷ്‌കാരങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ അവയിൽ സ്ത്രീകളുടെ വോട്ടവകാശത്തിനായി ഒരു ശുപാർശയും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. {{Sfn|Odeyar|1989|p=182}} വോട്ടവകാശ പ്രവർത്തകർ നിവേദനങ്ങൾ തയ്യാറാക്കി നിയമനിർമ്മാണ സഭകളിലും സമ്മേളനങ്ങളിലും സമർപ്പിച്ചു. {{Sfn|Forbes|2004|p=93}} ബ്രിട്ടനെതിരെയുള്ള കൊളോണിയൽ വിരുദ്ധ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാഗമായി സ്ത്രീകളുടെ രാഷ്ട്രീയ ശാക്തീകരണത്തിന് പിന്തുണ നൽകണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടുകൊണ്ട് അവർ സമരത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. {{Sfn|Tusan|2003|p=624}} ഈ പ്രക്രിയയുടെ അടുത്ത ഘട്ടമെന്ന നിലയിൽ, മൊണ്ടാഗു-ചെംസ്‌ഫോർഡ് പരിഷ്‌കാരങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കുന്നതിനുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചട്ടങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിനായി സൗത്ത്ബറോ ഫ്രാഞ്ചൈസ് കമ്മിറ്റി രൂപീകരിച്ചു. {{Sfn|Odeyar|1989|p=184}} യാഥാസ്ഥിതിക സമൂഹം അതിനെ എതിർക്കുമെന്ന് കമ്മിറ്റി കരുതിയതിനാൽ, 1919 ഏപ്രിലിൽ പുറത്തിറക്കിയ അവരുടെ റിപ്പോർട്ടും സ്ത്രീകളുടെ വോട്ടവകാശം ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് നിരസിച്ചു. {{Sfn|Forbes|2004|p=95}} {{Sfn|Odeyar|1989|p=185}} ജൂണിൽ ''[[ദ ടൈംസ്‌ ഓഫ്‌ ഇന്ത്യ|ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യയിൽ]]'' സ്ത്രീകളുടെ വോട്ടവകാശം സംബന്ധിച്ച തന്റെ ന്യായവാദം ടാറ്റ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ബോംബെ മുനിസിപ്പൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് ഇതിനകം തന്നെ വോട്ട് ചെയ്യാൻ കഴിയുമെന്നതിനാൽ, വോട്ടവകാശം സ്ത്രീകളിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിക്കുന്നത് ഒരു പുതിയ ആശയമല്ലെന്ന് അവർ വാദിച്ചു. ജൂലൈയിൽ ബോംബെയിൽ സ്ത്രീകൾ ഒരു പ്രതിഷേധ യോഗം സംഘടിപ്പിച്ചു, അതിൽ ടാറ്റ സംസാരിച്ചു. {{Sfn|Mukherjee|2018a|p=80}} സൗത്ത്ബറോ പ്രഭു തന്റെ റിപ്പോർട്ട് ഹൗസ് ഓഫ് ലോർഡ്സ് ആൻഡ് കോമൺസിന്റെ ജോയിന്റ് സെലക്ട് കമ്മിറ്റിക്ക് അയച്ചപ്പോൾ, വനിതാ വോട്ടവകാശത്തിനായുള്ള 'ബോംബെ കമ്മിറ്റി ഓൺ വുമൺസ് സഫ്‌റേജ്'{{#tag:ref|ഈ കമ്മിറ്റിയെ ഓൾ ഇന്ത്യ ഹോം റൂൾ ലീഗിന്റെ ഒരു ഘടകമായും,{{sfn|Odeyar|1989|p=186}} ബോംബെ വിമൻസ് സഫ്‌റേജ് യൂണിയനായും,{{sfn|Munshi|2018}} വിമൻസ് ഇന്ത്യൻ അസോസിയേഷനായും{{sfn|Mukherjee|2011|p=112}} പലവിധത്തിൽ പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്.|group="Notes"}} സർ [[സി. ശങ്കരൻ നായർ|ശങ്കരൻ നായർക്കൊപ്പം]] തെളിവ് നൽകാൻ ടാറ്റയെയും മകൾ മിഥാനെയും അയയ്ക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. {{Sfn|Mukherjee|2011|p=112}} {{Sfn|Forbes|2004|p=95}} {{Sfn|Odeyar|1989|p=186}} === ഇംഗ്ലണ്ടിലേക്കുള്ള മാറ്റം === [[ടാറ്റ|ടാറ്റ ലിമിറ്റഡ്]] നൽകിയ ഫണ്ട് ഉപയോഗിച്ചാണ് ബോംബെ സഫ്‌റേജ് കമ്മിറ്റി യാത്രയ്ക്ക് ധനസഹായം നൽകിയത്. എന്നാൽ ആ തുക എല്ലാ ചെലവുകൾക്കും തികയാതിരുന്നതിനാൽ, ടാറ്റയുടെ ഭർത്താവ് അർദേശിർ ആവശ്യമായ ബാക്കി തുക നൽകി. ഈ ലക്ഷ്യത്തിന് പിന്തുണ നേടുന്നതിനായി അവർ വിവിധ സംഘടനകളിലെ സ്വാധീനമുള്ള വ്യക്തികൾക്ക് കത്തെഴുതുകയും പരിപാടികളിൽ സജീവമായി പ്രസംഗിക്കുകയും ചെയ്തു. സ്ത്രീകൾക്ക് വോട്ടവകാശം നൽകണമെന്ന തങ്ങളുടെ വാദം സാധൂകരിക്കാൻ അമ്മയും മകളും സ്ത്രീകളുടെ വോട്ടവകാശത്തെക്കുറിച്ച് നിരവധി റിപ്പോർട്ടുകൾ സമാഹരിച്ചു. {{Sfn|Forbes|2004|p=97}} ഓഗസ്റ്റിൽ ബസന്റും നായിഡുവും വോട്ടവകാശത്തിനായുള്ള അഭ്യർത്ഥനകൾ അവതരിപ്പിച്ചു. {{Sfn|Forbes|2004|p=97}} 1919 സെപ്റ്റംബറിൽ ടാറ്റ ''സ്ത്രീകൾക്ക് എന്തുകൊണ്ട് വോട്ടവകാശം വേണം'' എന്ന മെമ്മോറാണ്ടം ഇന്ത്യാ ഓഫീസിൽ സമർപ്പിച്ചു. {{Sfn|Mukherjee|2018a|p=81}} ഇംഗ്ലണ്ടിലായിരിക്കുമ്പോൾ, മറ്റ് സ്ത്രീകളുടെ പിന്തുണ നേടുന്നതിനായി അവർ "ബിർക്കൻഹെഡ്, ബോൾട്ടൺ, എഡിൻബർഗ്, ഗ്ലാസ്ഗോ, ഹാരോഗേറ്റ്, ലിവർപൂൾ, മാഞ്ചസ്റ്റർ, ന്യൂകാസിൽ" എന്നിവിടങ്ങളിൽ സഞ്ചരിച്ച് {{Sfn|Odeyar|1989|p=186}} ബ്രിട്ടീഷ് വോട്ടവകാശ പ്രവർത്തകരുടെ വിവിധ പൊതുയോഗങ്ങളിലും പരിപാടികളിലും സംസാരിച്ചു. അവരുടെ അഭ്യർത്ഥനകൾ വലിയ വിജയമായി. അതിന്റെ ഫലമായി ഇന്ത്യയിലെ സ്ത്രീകളുടെ വോട്ടവകാശത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന പ്രമേയങ്ങൾ കൊണ്ട് ഇന്ത്യാ ഓഫീസ് നിറഞ്ഞു. {{Sfn|Mukherjee|2018a|pp=82–83}} സ്ത്രീകളുടെ വോട്ടവകാശത്തിനായുള്ള ബോംബെ കമ്മിറ്റിയുടെ അധ്യക്ഷയായിരുന്ന ജയ്ജി പെറ്റിറ്റിന് അവർ പതിവായി കത്തുകൾ അയച്ചിരുന്നു. {{Sfn|Mukherjee|2018a|p=83}} ഒക്ടോബർ 13-ന് ജോയിന്റ് സെലക്ട് കമ്മിറ്റിക്ക് മുമ്പാകെ നടന്ന രണ്ടാമത്തെ അവതരണത്തിലും ടാറ്റയും മകളും പങ്കെടുത്തു. {{Sfn|Mukherjee|2011|p=112}} 1919 ഡിസംബറിൽ നടന്ന ബില്ലിന്റെ അന്തിമ വായനയിലും അവർ സന്നിഹിതരായിരുന്നു. ഇന്ത്യൻ പ്രവിശ്യകൾക്ക് സ്ത്രീകൾക്ക് വോട്ടവകാശം നൽകാമെന്ന വ്യവസ്ഥ ആ ബില്ലിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. {{Sfn|Mukherjee|2018b}} തുടക്കത്തിൽ വർഷാവസാനം വരെ മാത്രം ഇംഗ്ലണ്ടിൽ തങ്ങാൻ പദ്ധതിയിട്ടിരുന്ന ടാറ്റയും മകളും, ലണ്ടൻ സ്കൂൾ ഓഫ് ഇക്കണോമിക്സിൽ മിഥാന് ബിരുദാനന്തര ബിരുദ പഠനത്തിന് പ്രവേശനം ലഭിച്ചപ്പോൾ ഇംഗ്ലണ്ടിൽ തന്നെ തുടരാൻ തീരുമാനിച്ചു. {{Sfn|Mukherjee|2018b}} {{Sfn|Mukherjee|2011|p=112}} ടാറ്റയും അവിടെ ചേർന്നു. ബിരുദം നേടിയില്ലെങ്കിലും, 1919-നും 1922-നും ഇടയിൽ അവർ ഭരണനിർവ്വഹണം, സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം, സാമൂഹികശാസ്ത്രം എന്നിവയിൽ കോഴ്സുകൾ പഠിച്ചു. {{Sfn|Donnelly|2018}} ഇംഗ്ലണ്ടിൽ ആയിരുന്ന കാലത്ത്, സ്ത്രീകളുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വത്വത്തിന് പിന്തുണ വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിനായി ടാറ്റ സജീവമായി പ്രവർത്തിച്ചു. {{Sfn|Desai|Thakkar|2001|p=7}} ''ദ വോട്ട്'', {{Sfn|Tata|1919|pp=345–346}} {{Sfn|Tata|1922|p=130}} ''യുണൈറ്റഡ് ഇന്ത്യ'' തുടങ്ങിയ വിവിധ ജേണലുകളിൽ അവർ ലേഖനങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. {{Sfn|Mukherjee|2018a|p=84}} അവർ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയലിസത്തിനെതിരെ പോരാടുകയല്ല, മറിച്ച് കോളനിവാഴ്ചക്കാരിൽ നിന്ന് സഹായം തേടുകയാണ് ചെയ്യുന്നതെന്ന് 1920-ൽ ''[[യങ്ങ് ഇന്ത്യ|യംഗ് ഇന്ത്യയിൽ]]'' പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒരു ലേഖനം ആരോപിച്ചു. {{Sfn|Mukherjee|2011|p=112}} ആ വർഷം, സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലെ [[ജനീവ|ജനീവയിൽ]] നടന്ന ഇന്റർനാഷണൽ വുമൺ സഫ്‌റേജ് അലയൻസിന്റെ (IWSA) എട്ടാമത് കോൺഗ്രസിൽ അവർ പങ്കെടുത്തു. {{Sfn|International Woman Suffrage Alliance|1920|p=15}} 1923-ൽ റോമിൽ നടന്ന 9-ാമത് IWSA കോൺഗ്രസിൽ അവർ പ്രതിനിധിയായി പങ്കെടുത്തു. തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടില്ലെങ്കിലും, അന്താരാഷ്ട്ര ബോർഡിലെ അംഗത്വത്തിലേക്ക് ടാറ്റയുടെ പേര് നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടു. സംഘടനയിലെ ഭരണപരമായ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് ഇന്ത്യൻ വനിതകൾക്ക് യോഗ്യത ലഭിച്ചത് അതാദ്യമായായിരുന്നു. {{Sfn|Mukherjee|2018a|p=181}} === ഇന്ത്യയിലേക്കുള്ള മടക്കം === 1924-ൽ ടാറ്റയും മകളും ഇന്ത്യയിലേക്ക് മടങ്ങി. {{Sfn|Donnelly|2018}} ആ വർഷം, കുട്ടികൾക്കായുള്ള ഒരു ബില്ലിൽ അഭിപ്രായങ്ങൾ സമർപ്പിക്കുന്നതിനായി അവർ വിവിധ വനിതാ ഗ്രൂപ്പുകളെ ഉൾപ്പെടുത്തി ഒരു പൊതു സമ്മേളനം സംഘടിപ്പിച്ചു. നിയമനിർമ്മാണത്തിൽ സ്ത്രീകളെ പങ്കാളികളാക്കുക, "പെൺകുട്ടിയെ അധാർമ്മികതയിലേക്ക് നിർബന്ധിക്കുന്നതിന്" ശിക്ഷകൾ വർദ്ധിപ്പിക്കുക, സ്ത്രീകളെ പുരുഷന്മാർക്ക് തുല്യമായി രക്ഷിതാക്കളായി അംഗീകരിക്കുക, കുട്ടികളുടെ കോടതികളിൽ വനിതാ മജിസ്‌ട്രേറ്റുകളെ നിയമിക്കുക തുടങ്ങിയവ സർക്കാരിന് അയച്ച നിർദ്ദേശങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. {{Sfn|''The Vote''|1924|p=279}} 1925-ൽ നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് വിമൻ ഇൻ ഇന്ത്യ (NCWI) രൂപീകരിച്ചപ്പോൾ ടാറ്റ മകൾ മിഥാനോടൊപ്പം അതിൽ ചേർന്നു. {{Sfn|Desai|Thakkar|2001|p=5}} കാഴ്ച നഷ്ടപ്പെടുത്തിയ ഒരു പരിക്കിനെത്തുടർന്ന് അർദേശിറിനെ പരിചരിക്കേണ്ടി വന്നതിനാൽ അവർ സജീവ സാമൂഹികപ്രവർത്തനത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറി. {{Sfn|Donnelly|2018}} == മരണവും പൈതൃകവും == ടാറ്റ 1941-ൽ അന്തരിച്ചു. {{Sfn|Singh|1986|p=73}} അവരുടെ സംഭാവനകൾ ഏറെയും കൂടുതൽ പ്രശസ്തയായ മകളുടെ നിഴലിലായിപ്പോയി. {{Sfn|Doctor|2018}} എന്നാൽ ഇന്ത്യയിലെ വോട്ടവകാശത്തിനായുള്ള പോരാട്ടത്തിലെ പ്രധാന വ്യക്തികളിൽ ഒരാളാണ് ടാറ്റയെന്ന് എഴുത്തുകാരിയും ആക്ടിവിസ്റ്റുമായ റീത്ത ബാനർജി അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. {{Sfn|Banerji|2014}} ഓസ്‌വെഗോയിലെ സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ന്യൂയോർക്കിലെ വിശിഷ്‌ട ടീച്ചിംഗ് പ്രൊഫസറും വനിതാ പഠന വിഭാഗത്തിന്റെ ഡയറക്ടറുമായ ജെറാൾഡിൻ ഫോർബ്സ്, {{Sfn|Kanafani|1999|p=xi}} ഇന്ത്യയിലെ സ്ത്രീകളുടെ വോട്ടവകാശത്തിനായുള്ള പ്രചാരണത്തിലെ "യഥാർത്ഥ പോരാട്ടക്കാരി" എന്ന് ടാറ്റയെ വിശേഷിപ്പിച്ചു. {{Sfn|Forbes|2004|p=97}} == കുറിപ്പുകൾ == {{Reflist|group=Notes}} == അവലംബം == === അവലംബങ്ങൾ === {{Reflist}} === ഗ്രന്ഥസൂചി === {{refbegin|30em}} *{{cite book |last=Anand |first=Anita |title=Sophia: Princess, Suffragette, Revolutionary |url=https://books.google.com/books?id=Q5SlBAAAQBAJ&pg=PA339 |date=2015 |publisher=[[Bloomsbury Publishing]] |location=London |isbn=978-1-4088-3546-3}} *{{cite web |last1=Banerji |first1=Rita |author-link1=Rita Banerji |title=Herabai Tata: The Power Behind Indian Women's Voting Rights |url=https://genderbytes.wordpress.com/2014/05/05/herabai-tata-the-power-behind-indian-womens-voting-rights/ |website=Gender Bytes |publisher=50 Million Missing Campaign |access-date=23 November 2019 |archive-url=https://archive.today/20191123192603/https://genderbytes.wordpress.com/2014/05/05/herabai-tata-the-power-behind-indian-womens-voting-rights/ |archive-date=23 November 2019 |location=India |date=5 May 2014 |postscript=. While website is a blog, publisher is an author who has published on gender in peer reviewed books and journals. |url-status=live }} *{{cite thesis |last1=Deivanai |first1=P. |title=Feminist Struggle for Universal Suffrage in India with Special Reference to Tamilnadu 1917 to 1952 |type=PhD |date=May 2003 |publisher=[[Bharathiar University]] |location=Coimbatore, Tamil Nadu|hdl=10603/101938 }} *{{cite book |last1=Desai |first1=Neera |last2=Thakkar |first2=Usha |title=Women in Indian Society |date=2001 |publisher=National Book Trust |location=New Delhi, India |isbn=81-237-3677-0 |edition=1st: 2004 reprint |url=https://archive.org/details/WomenInIndianSociety/page/n1?q=%22Herabai+Tata%22}} *{{cite news |last1=De Souza |first1=Eunice |title=Imagine a Woman |url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/opinion/columnists/eunice-de-souza/imagine-a-woman/articleshow/15946523.cms |access-date=22 November 2019 |date=13 August 2009 |newspaper=[[Mumbai Mirror]] |location=Mumbai, India |archive-url=https://archive.today/20191122192513/https://mumbaimirror.indiatimes.com/opinion/columnists/eunice-de-souza/imagine-a-woman/articleshow/15946523.cms |archive-date=22 November 2019 |url-status=live }} *{{cite news |last1=Doctor |first1=Vikram |title=On the Centenary of Women's Suffrage, A Look at How India Achieved Electoral Equality |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/on-the-centenary-of-womens-suffrage-a-look-at-how-india-achieved-electoral-equality/articleshow/63150595.cms |access-date=23 November 2019 |date=3 March 2018 |newspaper=[[The Economic Times]] |location=Mumbai, India |archive-url=https://archive.today/20191123165820/https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/on-the-centenary-of-womens-suffrage-a-look-at-how-india-achieved-electoral-equality/articleshow/63150595.cms |archive-date=23 November 2019 |url-status=live }} *{{cite web |last1=Donnelly |first1=Sue |title=A mother and daughter at LSE – Herabai and Mithan Tata |url=https://blogs.lse.ac.uk/lsehistory/2018/10/31/a-mother-and-daughter-at-lse-herabai-and-mithan-tata/ |website=LSE Blogs |publisher=[[London School of Economics]] |access-date=24 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190807123223/https://blogs.lse.ac.uk/lsehistory/2018/10/31/a-mother-and-daughter-at-lse-herabai-and-mithan-tata/ |archive-date=7 August 2019 |location=London |date=31 October 2018}} *{{cite book |last=Forbes |first=Geraldine Hancock |title=Women in Modern India |url=https://books.google.com/books?id=hjilIrVt9hUC&pg=PA92 |edition=Reprint |year=2004 |series=The New Cambridge History of India |volume=4 |publisher=[[Cambridge University Press]] |location=New York, New York |isbn=978-0-521-65377-0}} *{{cite report |author=International Woman Suffrage Alliance |title=Report of Eighth Congress, Geneva, Switzerland, 6-12 June 1920 |url=http://www.helsinki.fi/sukupuolentutkimus/aanioikeus/pdf/iwsareport1.pdf |date=1920 |publisher=Percy Brothers Ltd. |location=Manchester, England |access-date=22 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191122164535/http://www.helsinki.fi/sukupuolentutkimus/aanioikeus/pdf/iwsareport1.pdf |url-status=dead |archive-date=22 November 2019}} *{{cite book |last=Kanafani |first=Fay Afaf |title=Nadia, Captive of Hope: Memoir of an Arab Woman |url=https://archive.org/details/nadiacaptiveofho00kana |url-access=registration |date=1999 |publisher=M. E. Sharpe |location=Armonk, New York |isbn=978-0-7656-0312-8}} *{{cite book |last=Mankekar |first=Kamla |title=Women Pioneers in India's Renaissance, as I Remember Her: Contributions from Eminent Women of Present-day India |year=2002 |publisher=National Book Trust |location=New Delhi, India|isbn=978-81-237-3766-9}} *{{cite book |last=Mukherjee |first=Sumita |title=Indian Suffragettes: Female Identities and Transnational Networks |url=https://books.google.com/books?id=JfxdDwAAQBAJ&pg=PT181 |year=2018a |publisher=[[Oxford University Press|Oxford University Press India]] |location=New Delhi, India |isbn=978-0-19-909370-0}} *{{cite book |last=Mukherjee |first=Sumita |editor-last1=Mukherjee |editor-first1=Sumita |editor-last2=Ahmed |editor-first2=Rehana |title=South Asian Resistances in Britain, 1858 - 1947 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=LKhKb_6iqoUC&pg=PA111 |date=2011 |publisher=Continuum International Publishing Group |location=London |isbn=978-1-4411-5514-6|chapter=Herabai Tata and Sophia Duleep Singh: Suffragette Resistances for Indian and Britain, 1910-1920 |pages=106–121}} *{{cite odnb |last1=Mukherjee |first1=Sumita |title=Tata [married name Lam], Mithan Ardeshir [Mithibai] (1898–1981) |url=https://www.oxforddnb.com/view/10.1093/odnb/9780198614128.001.0001/odnb-9780198614128-e-111939 |access-date=22 November 2019 |doi=10.1093/odnb/9780198614128.013.111939 |date=15 February 2018b}} *{{cite web |last1=Munshi |first1=Shazneen Y. |editor-last1=Wadia |editor-first1=Arzan Sam |title=Commemorating Zoroastrian and Indian Women in the British Suffrage Movement |url=https://parsikhabar.net/events/commemorating-zoroastrian-and-indian-women-in-the-british-suffrage-movement/18713/ |website=Parsi Khabar |access-date=24 November 2019 |location=New York City, New York |date=13 October 2018}} *{{cite thesis |last1=Odeyar |first1=S. B. |title=The Role of Marathi Women in the Struggle for India's Freedom |type=PhD |date=1989 |publisher=[[Shivaji University]] |location=Kolhapur, Maharashtra|hdl=10603/140691 }} *{{cite book |last=Singh |first=Nancy |title=The Sugar in the Milk: the Parsis in India |url=https://books.google.com/books?id=3g5uAAAAMAAJ |year=1986 |publisher=Indian Society for Promoting Christian Knowledge for the Institute for Development Education, Madras |location=Delhi, India}} *{{cite book |last1=Sweet |first1=William |editor1-last=Grayling |editor1-first=A.C. |editor2-last=Goulder |editor2-first=Naomi |editor3-last=Pyle |editor3-first=Andrew |title=The Continuum Encyclopedia of British Philosophy |date=2010 |publisher=Thoemmes Continuum |location=London |isbn=978-0-199-75469-4 |edition=online |chapter-url=https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780199754694.001.0001/acref-9780199754694-e-202?rskey=ZyfxVF&result=1 |chapter=Besant, Annie (née Wood: 1847–1933)}}{{subscription needed|via=[http://www.oxfordreference.com/ Oxford University Press]'s Reference Online}} *{{cite news |last1=Tata |first1=Herabai |title=Eastern Women and the Vote: A Plea from India |url=https://digital.library.lse.ac.uk/objects/lse:cef843mic/read/single#page/1/mode/1up |access-date=24 November 2019 |issue=519 |volume=XVIII |date=3 October 1919 |newspaper=The Vote |location=London |via=[[London School of Economics|LSE Digital library]]}} *{{cite news |last1=Tata |first1=Herabai |title=Indian Women's Enfranchisement |url=https://digital.library.lse.ac.uk/objects/lse:tig882sep/read/single#page/2/mode/1up |access-date=24 November 2019 |issue=653 |volume=XXIII |date=28 April 1922 |newspaper=The Vote |location=London |via=[[London School of Economics|LSE Digital library]]}} *{{cite journal |last1=Tusan |first1=Michelle Elizabeth |title=Writing Stri Dharma: International Feminism, Nationalist Politics, and Women's Press Advocacy in Late Colonial India |journal=[[Women's History Review]] |date=2003 |volume=12 |issue=4 |pages=623–649 |doi=10.1080/09612020300200377 |publisher=[[Taylor & Francis]] |location=Milton Park, Oxfordshire |s2cid=219611926 |issn=0961-2025}} *{{cite news |ref={{harvid|''The Vote''|1924}} |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Bombay Children's Bill |url=https://digital.library.lse.ac.uk/objects/lse:qoh647rif/read/single#page/4/mode/1up |access-date=24 November 2019 |issue=775 |volume=XXV |date=29 August 1924 |newspaper=The Vote |location=London |via=[[London School of Economics|LSE Digital library]]}} *{{cite web |ref={{harvid|The Open University|2015}} |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Herabai Tata |url=http://www.open.ac.uk/researchprojects/makingbritain/content/herabai-tata |website=Making Britain |publisher=[[The Open University]] |access-date=22 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180819113257/http://www.open.ac.uk/researchprojects/makingbritain/content/herabai-tata |archive-date=19 August 2018 |location=London |date=2015}} *{{cite news |ref={{harvid|''Asian Voice''|2016}} |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |title=Remembering the First Ever Indian Female Barrister in the UK |url=https://www.asian-voice.com/News/India/Remembering-the-first-ever-Indian-female-barrister-in-the-UK |newspaper=[[Asian Voice]] |access-date=24 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170929000352/https://www.asian-voice.com/News/India/Remembering-the-first-ever-Indian-female-barrister-in-the-UK |archive-date=29 September 2017 |location=Ahmedabad, Gujarat |date=28 November 2016}} {{refend}} [[വർഗ്ഗം:മഹാരാഷ്ട്രയിൽ നിന്നുള്ള രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ വനിതാ സാമൂഹിക പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:1941-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1879-ൽ ജനിച്ചവർ]] e9iu0nk2hz9g0e8icjddjofe9bquqxd മങ്കിപോക്സ് 0 573569 4675051 4107998 2026-10-10T13:15:10Z AksharaBot 221747 പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ; വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]] 4675051 wikitext text/x-wiki {{PU|Monkeypox}} {{Infobox medical condition | image = Monkeypox.jpg | caption = മങ്കിപോക്സ് ബാധിച്ച 4 വയസ്സുള്ള പെൺകുട്ടിയുടെ ശരീരത്തിലെ തിണർപ്പുകൾ (1971) | pronounce = | field = [[Infectious disease (medical specialty)|സാംക്രമിക രോഗങ്ങൾ]]<ref name=WHO4June2022/> | symptoms = പനി, തലവേദന, പേശിവേദന, വിറയൽ, കുമിളകളോടുകൂടിയ തിണർപ്പ്, വീർത്ത ലിംഫ് നോഡുകൾ<ref name=Goldman2020/> | complications = ദ്വിതീയ അണുബാധകൾ, നേത്ര അണുബാധ, കാഴ്ചനഷ്ടം, പാടുകൾ<ref name=WHOfact2022/><ref name=Goldman2020/>എൻസെഫലൈറ്റിസ്, സെപ്സിസ് ബ്രോങ്കോന്യുമോണിയ.<ref>{{cite web |last1=Sreenivas |first1=Shishira |title=Monkeypox: What to Know |url=https://www.webmd.com/a-to-z-guides/monkeypox-what-know |website=webmd.com |publisher=[[WebMD]] |date=28 June 2022 |access-date=28 June 2022}}</ref> | onset = സമ്പർക്കത്തിനു ശേഷം 5–21 ദിവസം<ref name=CDC2017Sym/> | duration = 2 മുതൽ 4 ആഴ്ച വരെ<ref name=CDC2017Sym/> | types = [[Central Africa|മധ്യ ആഫ്രിക്കൻ]] (കോംഗോ ബേസിൻ), [[West African]]<ref name=Petersen2019/> | causes = [[Monkeypox virus]]<ref name=CDCAbout/> | risks = | diagnosis = വൈറൽ ഡിഎൻഎ പരിശോധന<ref name=CDC2015Out/> | differential = [[Chickenpox]], [[smallpox]]<ref name=Mc2014/> | prevention = [[Smallpox vaccine]], കൈ കഴുകൽ, തിണർപ്പുകൾ മൂടിവയ്ക്കൽ, [[personal protective equipment|പിപിഇ]], [[social distancing|രോഗികളിൽ നിന്ന് അകലം പാലിക്കൽ]]<ref name=CDC1>{{cite web |title=Monkeypox and Smallpox Vaccine Guidance {{!}} Monkeypox {{!}} Poxvirus |url=https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/clinicians/smallpox-vaccine.html |website=www.cdc.gov |accessdate=20 May 2022 |date=29 November 2019 |archive-date=19 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220519221450/https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/clinicians/smallpox-vaccine.html |url-status=live }}</ref><ref name=CDC2022>{{cite web |title=Infection Control: Hospital {{!}} Monkeypox {{!}} Poxvirus |url=https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/clinicians/infection-control-hospital.html |accessdate=24 May 2022 |date=22 May 2022 |archive-date=18 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220518152243/https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/clinicians/infection-control-hospital.html |url-status=live }}</ref> | treatment = സഹായക ചികിത്സ, [[antivirals]], [[vaccinia immune globulin]]<ref name=CDC26may2022/> | medication = [[Tecovirimat]]<ref name=WHOfact2022/> | prognosis = മിക്കവരും സുഖം പ്രാപിക്കുന്നു<ref name=Gov.UK2022/> | frequency = മുമ്പ് കരുതിയിരുന്നത്ര അപൂർവമല്ല<ref name=Simpson2020/> | deaths = 3.6% വരെ (പശ്ചിമാഫ്രിക്കൻ ക്ലാഡ്),<ref name=WHOReport>{{cite web |title=Multi-country monkeypox outbreak in non-endemic countries |url=https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/2022-DON385 |website=[[World Health Organization]] |access-date=22 May 2022}}</ref> 10.6% വരെ<ref name=WHOReport/> (കോംഗോ ബേസിൻ ക്ലാഡ്, ചികിത്സിക്കാത്തവരിൽ)<ref name=Osorio>{{cite book |last1=Osorio |first1=J.E. |last2=Yuill |first2=T.M. |chapter=Zoonoses |title=Encyclopedia of Virology |date=2008 |pages=485–495 |doi=10.1016/B978-012374410-4.00536-7|isbn=9780123744104 |s2cid=214756407 }}</ref> }} മനുഷ്യരിലും മറ്റു ചില മൃഗങ്ങളിലും ഉണ്ടാകാവുന്ന, പകർച്ചവ്യാധിയായ ഒരു വൈറൽ രോഗമാണ് '''കുരങ്ങുവസൂരി''' അല്ലെങ്കിൽ '''വാനരവസൂരി''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''മങ്കിപോക്സ്'''. <ref name="WHO4June2022">{{Cite web|url=https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/2022-DON390|title=Multi-country monkeypox outbreak: situation update|access-date=7 June 2022|date=4 June 2022|website=www.who.int|publisher=World Health Organization|archive-url=https://web.archive.org/web/20220606225258/https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/2022-DON390|archive-date=6 June 2022}}</ref> [[പനി]], വീർത്ത ലിംഫ് നോഡുകൾ, കുമിളകളായി മാറി പിന്നീട് പൊറ്റ കെട്ടുന്ന തിണർപ്പുകൾ എന്നിവയാണ് ലക്ഷണങ്ങൾ. <ref name="WHO4June2022" /> അണുബാധയുണ്ടായി 5 മുതൽ 21 ദിവസത്തിനകം രോഗലക്ഷണങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.<ref name="WHOfact2022">{{Cite web|url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/monkeypox|title=WHO Factsheet - Monkeypox|access-date=28 May 2022|date=19 May 2022|publisher=World Health Organization}}</ref> <ref name="CDC2017Sym" /> രോഗലക്ഷണങ്ങൾ സാധാരണയായി 2 മുതൽ 4 ആഴ്ച വരെ നീണ്ടുനിൽക്കും. <ref name="CDC2017Sym">{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/symptoms.html|title=Signs and Symptoms Monkeypox|access-date=15 October 2017|date=11 May 2015|website=CDC|archive-url=https://web.archive.org/web/20171015202514/https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/symptoms.html|archive-date=15 October 2017}}</ref> നേരിയ ലക്ഷണങ്ങൾ മാത്രം പ്രകടമാകുകയോ ലക്ഷണങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ രോഗബാധയുണ്ടാകുകയോ ചെയ്യാം. <ref name="WHOfact2022" /> <ref name="Sut2020">{{Cite book|title=Hunter's Tropical Medicine and Emerging Infectious Diseases E-Book|last=Sutcliffe|first=Catherine G.|last2=Rimone|first2=Anne W.|last3=Moss|first3=William J.|date=2020|publisher=Elsevier|isbn=978-0-323-55512-8|editor-last=Ryan|editor-first=Edward T.|edition=Tenth|location=Edinburgh|pages=272–277|chapter=32.2. Poxviruses|editor-last2=Hill|editor-first2=David R.|editor-last3=Solomon|editor-first3=Tom|editor-last4=Aronson|editor-first4=Naomi|editor-last5=Endy|editor-first5=Timothy P.|chapter-url=https://books.google.com/books?id=y8SODwAAQBAJ&dq=monkeypox+nigeria&pg=PA272}}</ref> പനിയും മറ്റ് സാധാരണ ലക്ഷണങ്ങളും എല്ലാ രോഗവ്യാപനങ്ങളിലും ഒരുപോലെ കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല. <ref name="WHO4June2022" /> <ref name="Harris2022">{{Cite journal|last=Harris|first=Emily|title=What to Know About Monkeypox|journal=JAMA|date=27 May 2022|doi=10.1001/jama.2022.9499|pmid=35622356}}</ref> കുട്ടികൾ, ഗർഭിണികൾ, പ്രതിരോധശേഷി കുറഞ്ഞവർ എന്നിവരിൽ രോഗം പ്രത്യേകിച്ചും ഗുരുതരമായേക്കാം. <ref name="WHO13">{{Cite web|url=https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/2022-DON385|title=Multi-country monkeypox outbreak in non-endemic countries|access-date=25 May 2022|date=21 May 2022|website=World Health Organization}}</ref> ഓർത്തോപോക്സ് വൈറസ് ജനുസ്സിലെ ''സൂനോട്ടിക് വൈറസായ'' മങ്കിപോക്സ് വൈറസാണ് ഈ രോഗത്തിന് കാരണം. [[വസൂരി|വസൂരിക്ക്]] കാരണമാകുന്ന വേരിയോള വൈറസും ഈ ജനുസ്സിൽപ്പെട്ടതാണ്. <ref name="Goldman2020">{{Cite book|title=Goldman-Cecil Medicine|last=Petersen|first=Brett W.|last2=Damon|first2=Inger K.|date=2020|publisher=Elsevier|isbn=978-0-323-53266-2|editor-last=Goldman|editor-first=Lee|edition=26th|volume=2|location=Philadelphia|pages=2180–2183|chapter=348. Smallpox, monkeypox and other poxvirus infections|editor-last2=Schafer|editor-first2=Andrew I.|chapter-url=https://books.google.com/books?id=7pKqDwAAQBAJ&dq=monkeypox&pg=PA2180}}</ref> മനുഷ്യരെ ബാധിക്കുന്ന രണ്ട് തരങ്ങളിൽ, പശ്ചിമാഫ്രിക്കൻ തരം മധ്യ ആഫ്രിക്കൻ (കോംഗോ ബേസിൻ) തരത്തേക്കാൾ ഗുരുതരമായ രോഗത്തിന് കാരണമാകുന്നു. <ref name="Adler2022">{{Cite journal|last=Adler|first=Hugh|last2=Gould|first2=Susan|last3=Hine|first3=Paul|last4=Snell|first4=Luke B.|last5=Wong|first5=Waison|last6=Houlihan|first6=Catherine F.|last7=Osborne|first7=Jane C.|last8=Rampling|first8=Tommy|last9=Beadsworth|first9=Mike Bj|title=Clinical features and management of human monkeypox: a retrospective observational study in the UK|journal=The Lancet. Infectious Diseases|date=24 May 2022|pages=S1473–3099(22)00228–6|doi=10.1016/S1473-3099(22)00228-6|pmid=35623380}}</ref> രോഗബാധിതരായ മൃഗങ്ങളിൽ നിന്ന്, അവയുടെ മാംസം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിലൂടെയോ അവയുടെ കടിയോ മാന്തലോ ഏൽക്കുന്നതിലൂടെയോ ഇത് പകരാം. <ref name="CDC2015Trans">{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/transmission.html|title=Transmission Monkeypox|access-date=15 October 2017|date=11 May 2015|website=CDC|archive-url=https://web.archive.org/web/20171015202658/https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/transmission.html|archive-date=15 October 2017}}</ref> രോഗബാധിതരുടെ ശരീരസ്രവങ്ങൾ, രോഗാണുക്കൾ പുരണ്ട വസ്തുക്കൾ, വായുവിലൂടെയുള്ള സമ്പർക്കം എന്നിവ വഴി രോഗം മനുഷ്യരിൽ നിന്ന് മനുഷ്യരിലേക്ക് പകരാം. <ref name="WHO4June2022">{{Cite web|url=https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/2022-DON390|title=Multi-country monkeypox outbreak: situation update|access-date=7 June 2022|date=4 June 2022|website=www.who.int|publisher=World Health Organization|archive-url=https://web.archive.org/web/20220606225258/https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/2022-DON390|archive-date=6 June 2022}}</ref> <ref name="CDC2015Trans" /> രോഗലക്ഷണങ്ങൾ ആരംഭിക്കുന്നതു മുതൽ രോഗം പൂർണ്ണമായി ഭേദമാകുന്നതുവരെ രോഗിയിൽ നിന്ന് മറ്റുള്ളവരിലേക്ക് വൈറസ് പകരാം. <ref name="Adler2022" /> വൈറസിന്റെ [[ഡി.എൻ.എ.|ഡിഎൻഎ]] പരിശോധിച്ച് രോഗനിർണയം നടത്താം. <ref name="CDC2015Out">{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/outbreak.html|title=2003 U.S. Outbreak Monkeypox|access-date=15 October 2017|date=11 May 2015|website=CDC|archive-url=https://web.archive.org/web/20171015202731/https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/outbreak.html|archive-date=15 October 2017}}</ref> രോഗം ഭേദമാക്കാനുള്ള ചികിത്സ ഇതുവരെ അറിവായിട്ടില്ല. <ref name="CDC2019Tx">{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/clinicians/treatment.html|title=Treatment {{!}} Monkeypox {{!}} Poxvirus {{!}} CDC|access-date=11 October 2019|date=28 December 2018|website=www.cdc.gov|archive-url=https://web.archive.org/web/20190615121759/https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/clinicians/treatment.html|archive-date=15 June 2019}}</ref> അടുത്ത സമ്പർക്കം പുലർത്തുന്നവരിൽ അണുബാധ തടയുന്നതിലും രോഗതീവ്രത കുറയ്ക്കുന്നതിലും [[വസൂരി വാക്സിൻ]] ഏകദേശം 85% ഫലപ്രദമാണെന്ന് 1988-ൽ നടത്തിയ ഒരു പഠനത്തിൽ കണ്ടെത്തി. <ref>{{Cite journal|last=Fine|first=P. E.|last2=Jezek|first2=Z.|last3=Grab|first3=B.|last4=Dixon|first4=H.|date=September 1988|title=The transmission potential of monkeypox virus in human populations|url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/2850277/|journal=International Journal of Epidemiology|volume=17|issue=3|pages=643–650|doi=10.1093/ije/17.3.643|issn=0300-5771|pmid=2850277}}</ref> പരിഷ്കരിച്ച വാക്സിനിയ അങ്കാറ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള പുതിയൊരു വസൂരി വാക്സിന് അംഗീകാരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അതിന്റെ ലഭ്യത പരിമിതമാണ്. <ref name="WHOfact2022">{{Cite web|url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/monkeypox|title=WHO Factsheet - Monkeypox|access-date=28 May 2022|date=19 May 2022|publisher=World Health Organization}}</ref> വ്യക്തിശുചിത്വം പാലിക്കുക, രോഗികളായ മനുഷ്യരുമായും മൃഗങ്ങളുമായുമുള്ള സമ്പർക്കം ഒഴിവാക്കുക എന്നിവയാണ് രോഗപ്പകർച്ച തടയാനുള്ള മറ്റു മാർഗ്ഗങ്ങൾ. <ref name="CDCprev">{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/prevention.html|title=Prevention|access-date=14 May 2022|date=29 November 2019|website=www.cdc.gov|archive-url=https://web.archive.org/web/20220314010736/https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/prevention.html|archive-date=14 March 2022}}</ref> സിഡോഫോവിർ, ടെക്കോവിരിമാറ്റ് തുടങ്ങിയ ആന്റിവൈറൽ മരുന്നുകൾ, വാക്സിനിയ ഇമ്യൂൺ ഗ്ലോബുലിൻ, [[വസൂരി വാക്സിൻ]] എന്നിവ രോഗവ്യാപനം നിയന്ത്രിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാം. <ref name="CDC26may2022">{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/treatment.html|title=Interim Clinical Guidance for the Treatment of Monkeypox {{!}} Monkeypox {{!}} Poxvirus {{!}} CDC|access-date=8 June 2022|date=26 May 2022|website=www.cdc.gov|archive-url=https://web.archive.org/web/20220607235042/https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/treatment.html|archive-date=7 June 2022}}</ref> <ref name="Gov.UK2022">{{Cite web|url=https://www.gov.uk/guidance/monkeypox|title=Monkeypox|access-date=28 May 2022|date=24 May 2022|website=GOV.UK|archive-url=https://web.archive.org/web/20220518173849/https://www.gov.uk/guidance/monkeypox|archive-date=18 May 2022}}</ref> സാധാരണയായി രോഗം ഗുരുതരമാകാറില്ല. രോഗബാധിതരിൽ ഭൂരിഭാഗവും ചികിത്സ കൂടാതെ ഏതാനും ആഴ്ചകൾക്കുള്ളിൽ സുഖം പ്രാപിക്കും. <ref name="Gov.UK2022" /> മരണനിരക്ക് 10% വരെയാകാമെന്നാണ് ഏകദേശ കണക്കുകൾ. എന്നിരുന്നാലും 2017 മുതൽ മങ്കിപോക്സ് മൂലമുള്ള വളരെ കുറച്ച് മരണങ്ങൾ മാത്രമേ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളൂ.<ref>{{Cite web|url=https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/2022-DON388|title=Multi-country monkeypox outbreak in non-endemic countries: Update|access-date=2022-07-02|website=www.who.int|language=en}}</ref> 1958-ൽ [[ഡെന്മാർക്ക്|ഡെൻമാർക്കിലെ]] [[കോപ്പൻഹേഗൻ|കോപ്പൻഹേഗനിലെ]] ലബോറട്ടറി കുരങ്ങുകൾക്കിടയിലാണ് മങ്കിപോക്സ് ആദ്യമായി ഒരു പ്രത്യേക രോഗമായി തിരിച്ചറിയപ്പെട്ടത്. <ref>{{Cite journal|last=Parker|first=Scott|last2=Buller|first2=R. Mark|date=2013-02-01|title=A review of experimental and natural infections of animals with monkeypox virus between 1958 and 2012|url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23626656/|journal=Future Virology|volume=8|issue=2|pages=129–157|doi=10.2217/fvl.12.130|issn=1746-0794|pmc=3635111|pmid=23626656}}</ref> നിരവധി ഇനം മൃഗങ്ങൾ വൈറസിന്റെ സ്വാഭാവിക വാഹകരായി പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് സംശയിക്കപ്പെടുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/monkeypox|title=Monkeypox}}</ref> മനുഷ്യരിൽ ഇത് അപൂർവമാണെന്ന് ഒരു കാലത്ത് കരുതിയിരുന്നെങ്കിലും 1980 മുതൽ രോഗബാധിതരുടെ എണ്ണം ഗണ്യമായി വർദ്ധിച്ചു. <ref name="Andrew2020">{{Cite book|title=Andrews' Diseases of the Skin: Clinical Dermatology|last=James|first=William D.|last2=Elston|first2=Dirk|last3=Treat|first3=James R.|last4=Rosenbach|first4=Misha A.|last5=Neuhaus|first5=Isaac|date=2020|publisher=Elsevier|isbn=978-0-323-54753-6|edition=13th|location=Edinburgh|page=389|chapter=19. Viral diseases|chapter-url=https://books.google.com/books?id=UEaEDwAAQBAJ&dq=human&pg=PA389}}</ref> <ref name="Bunge2022">{{Cite journal|last=Bunge|first=Eveline M.|last2=Hoet|first2=Bernard|last3=Chen|first3=Liddy|last4=Lienert|first4=Florian|last5=Weidenthaler|first5=Heinz|last6=Baer|first6=Lorraine R.|last7=Steffen|first7=Robert|title=The changing epidemiology of human monkeypox—A potential threat? A systematic review|journal=PLOS Neglected Tropical Diseases|date=11 February 2022|volume=16|issue=2|pages=e0010141|doi=10.1371/journal.pntd.0010141|pmid=35148313|pmc=8870502}}</ref> <ref name="Mc2014">{{Cite journal|date=January 2014|title=Human monkeypox|journal=Clinical Infectious Diseases|volume=58|issue=2|pages=260–267|doi=10.1093/cid/cit703|pmid=24158414}}</ref> <ref name="Simpson2020">{{Cite journal|last=Simpson|first=Karl|last2=Heymann|first2=David|last3=Brown|first3=Colin S.|last4=Edmunds|first4=W. John|last5=Elsgaard|first5=Jesper|last6=Fine|first6=Paul|last7=Hochrein|first7=Hubertus|last8=Hoff|first8=Nicole A.|last9=Green|first9=Andrew|title=Human monkeypox - After 40 years, an unintended consequence of smallpox eradication|journal=Vaccine|date=14 July 2020|volume=38|issue=33|pages=5077–5081|doi=10.1016/j.vaccine.2020.04.062|pmid=32417140}}</ref> 1970-ൽ [[ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപബ്ലിക്ക് ഓഫ് കോംഗോ|ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് കോംഗോയിലാണ് (ഡിആർസി)]] മനുഷ്യരിൽ ആദ്യമായി രോഗം കണ്ടെത്തിയത്. <ref name="CDC2015Main">{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/index.html|title=Monkeypox|access-date=15 October 2017|date=11 May 2015|website=CDC|archive-url=https://web.archive.org/web/20171015113128/https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/index.html|archive-date=15 October 2017}}</ref> മധ്യ [[പടിഞ്ഞാറേ ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കയിലും പശ്ചിമാഫ്രിക്കയിലും]] ഇടയ്ക്കിടെ രോഗബാധ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name="Bunge2022" /> 2022-ലെ മങ്കിപോക്സ് വ്യാപനമാണ് ആഫ്രിക്കയ്ക്ക് പുറത്ത് വ്യാപകമായ [[ട്രാൻസ്മിഷൻ (മെഡിസിൻ)|സമൂഹ]]<nowiki/>വ്യാപനം ഉണ്ടായ ആദ്യ സംഭവം. 2022 മെയ് മാസത്തിൽ [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിലാണ്]] ഇത് ആദ്യം തിരിച്ചറിഞ്ഞത്. [[യൂറോപ്പ്]], [[വടക്കേ അമേരിക്ക]], [[തെക്കേ അമേരിക്ക]], [[ഏഷ്യ]], ആഫ്രിക്ക, [[ഓസ്ട്രേലിയ]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ 20 രാജ്യങ്ങളിൽ രോഗം സ്ഥിരീകരിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://gulfnews.com/special-reports/monkeypox-outbreak-list-of-countries-with-reported-cases-1.1653054419477|title=Monkeypox outbreak: List of countries with reported cases|access-date=24 May 2022|website=[[Gulf News]]}}</ref><ref name="arg">{{Cite web|url=https://www.lanacion.com.ar/sociedad/viruela-del-mono-confirmaron-el-primer-caso-del-virus-en-el-pais-nid26052022/|title=Viruela del mono: confirmaron el primer caso del virus en el país|access-date=26 May 2022|date=26 May 2022|language=es}}</ref><ref name="alarabiya">{{Cite web|url=https://english.alarabiya.net/News/gulf/2022/05/24/UAE-reports-first-case-of-monkeypox-in-the-country|title=UAE reports first case of monkeypox in the country|access-date=24 May 2022|date=24 May 2022|website=[[Al Arabiya]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.channelnewsasia.com/singapore/monkeypox-singapore-imported-case-flight-attendant-fever-rashes-moh-2760996|title=Singapore confirms imported case of monkeypox after flight attendant develops fever and rashes|access-date=21 June 2022|website=[[CNA (TV network)]]}}</ref><ref name="moroc1st">{{Cite web|url=https://www.moroccoworldnews.com/2022/06/349441/morocco-reports-first-monkeypox-case|title=Morocco Reports First Monkeypox Case|access-date=2 June 2022|website=[[Morocco World News]]}}</ref> == അടയാളങ്ങളും ലക്ഷണങ്ങളും == [[പ്രമാണം:Stages_of_monkeypox_lesion_development.jpg|ലഘുചിത്രം|മങ്കിപോക്സ് ബാധയുടെ ഘട്ടങ്ങൾ]] [[തലവേദന]], പേശിവേദന, [[പനി]], ക്ഷീണം എന്നിവയാണ് പ്രാരംഭ ലക്ഷണങ്ങൾ. <ref name="WHOfact2022">{{Cite web|url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/monkeypox|title=WHO Factsheet - Monkeypox|access-date=28 May 2022|date=19 May 2022|publisher=World Health Organization}}</ref> <ref name="Kantele, A. 2016">{{Cite journal|title=Emerging diseases-the monkeypox epidemic in the Democratic Republic of the Congo|journal=Clinical Microbiology and Infection|volume=22|issue=8|pages=658–659|date=August 2016|pmid=27404372|doi=10.1016/j.cmi.2016.07.004}}</ref> തുടക്കത്തിൽ ഇത് [[ഇൻഫ്ലുവെൻസ|ഇൻഫ്ലുവൻസ]] പോലെ തോന്നാം. <ref name="DermNetNZ2022">{{Cite web|url=https://dermnetnz.org/topics/monkeypox|title=Monkeypox: Symptoms, Treatment, and Outcome — DermNet|access-date=28 May 2022|last=Gilbourne|first=Marika|last2=Coulson|first2=Ian|date=May 2022|editor-last=Amanda Oakley|website=dermnetnz.org|last3=Mitchell|first3=Gus}}</ref> ഈ രോഗം [[ചിക്കൻപോക്സ്]], [[അഞ്ചാംപനി]], [[വസൂരി]] എന്നിവയോട് സാമ്യമുള്ളതാണെങ്കിലും, ഗ്രന്ഥികളിലെ വീക്കം ഇതിനെ അവയിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കുന്നു. <ref name="WHOfact2022" /> <ref name="Kantele, A. 2016" /> തിണർപ്പുകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതിനു മുമ്പ് ചെവിക്കു പിന്നിലോ താടിയെല്ലിനു താഴെയോ കഴുത്തിലോ തുടയിടുക്കിലോ ആണ് ഗ്രന്ഥികൾ വീങ്ങുന്നത്. <ref name="Mc2014">{{Cite journal|date=January 2014|title=Human monkeypox|journal=Clinical Infectious Diseases|volume=58|issue=2|pages=260–267|doi=10.1093/cid/cit703|pmid=24158414}}</ref> പനി തുടങ്ങി ഏതാനും ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ സാധാരണയായി മുഖത്ത് പാടുകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. <ref name="WHOfact2022" /> <ref name="Kantele, A. 2016" /> [[എച്ച്.ഐ.വി.|എച്ച്.ഐ.വി. ബാധിതരിൽ]] രോഗലക്ഷണങ്ങൾ വ്യത്യസ്തമാകാം. <ref name="Sut2020">{{Cite book|title=Hunter's Tropical Medicine and Emerging Infectious Diseases E-Book|last=Sutcliffe|first=Catherine G.|last2=Rimone|first2=Anne W.|last3=Moss|first3=William J.|date=2020|publisher=Elsevier|isbn=978-0-323-55512-8|editor-last=Ryan|editor-first=Edward T.|edition=Tenth|location=Edinburgh|pages=272–277|chapter=32.2. Poxviruses|editor-last2=Hill|editor-first2=David R.|editor-last3=Solomon|editor-first3=Tom|editor-last4=Aronson|editor-first4=Naomi|editor-last5=Endy|editor-first5=Timothy P.|chapter-url=https://books.google.com/books?id=y8SODwAAQBAJ&dq=monkeypox+nigeria&pg=PA272}}</ref> 2022-ലെ മങ്കിപോക്സ് വ്യാപനത്തിലെ പല രോഗികളിലും ജനനേന്ദ്രിയ ഭാഗത്ത് കുമിളകളും, ഒപ്പം പനി, വീർത്ത ലിംഫ് നോഡുകൾ, വിഴുങ്ങുമ്പോൾ വേദന എന്നിവയും കാണപ്പെട്ടു. <ref name="WHO4June2022">{{Cite web|url=https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/2022-DON390|title=Multi-country monkeypox outbreak: situation update|access-date=7 June 2022|date=4 June 2022|website=www.who.int|publisher=World Health Organization|archive-url=https://web.archive.org/web/20220606225258/https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/2022-DON390|archive-date=6 June 2022}}</ref> രോഗബാധിതരുടെ കാലുകളിലും വായിലും ജനനേന്ദ്രിയത്തിലും കണ്ണുകളിലും കുമിളകൾ കാണപ്പെടാറുണ്ട്. <ref name="WHOfact2022">{{Cite web|url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/monkeypox|title=WHO Factsheet - Monkeypox|access-date=28 May 2022|date=19 May 2022|publisher=World Health Organization}}</ref> [[ചർമ രോഗങ്ങൾ|ചെറിയ പരന്ന പാടുകളായി]] തുടങ്ങുന്ന ഇവ പിന്നീട് ദ്രാവകം നിറഞ്ഞ കുമിളകളായി മാറുകയും പൊട്ടി പൊറ്റ കെട്ടുകയും ചെയ്യുന്നു. <ref name="CDC2017Sym">{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/symptoms.html|title=Signs and Symptoms Monkeypox|access-date=15 October 2017|date=11 May 2015|website=CDC|archive-url=https://web.archive.org/web/20171015202514/https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/symptoms.html|archive-date=15 October 2017}}</ref> <ref name="Kantele, A. 2016">{{Cite journal|title=Emerging diseases-the monkeypox epidemic in the Democratic Republic of the Congo|journal=Clinical Microbiology and Infection|volume=22|issue=8|pages=658–659|date=August 2016|pmid=27404372|doi=10.1016/j.cmi.2016.07.004}}</ref> ചിലപ്പോൾ കുമിളകൾ ഒന്നുചേർന്ന് വലിയ വ്രണങ്ങൾ രൂപപ്പെടാം. <ref name="WHOfact2022" /> ശരീരത്തിൽ രോഗം ബാധിച്ച ഓരോ ഭാഗത്തും വ്രണങ്ങൾ ഒരേ ഘട്ടത്തിലൂടെയാണ് വികസിക്കുന്നത്. <ref name="Goldman2020">{{Cite book|title=Goldman-Cecil Medicine|last=Petersen|first=Brett W.|last2=Damon|first2=Inger K.|date=2020|publisher=Elsevier|isbn=978-0-323-53266-2|editor-last=Goldman|editor-first=Lee|edition=26th|volume=2|location=Philadelphia|pages=2180–2183|chapter=348. Smallpox, monkeypox and other poxvirus infections|editor-last2=Schafer|editor-first2=Andrew I.|chapter-url=https://books.google.com/books?id=7pKqDwAAQBAJ&dq=monkeypox&pg=PA2180}}</ref> ഇത് വസൂരിയിലെ തിണർപ്പുകൾക്ക് സമാനമാണ്. <ref name="Kumar2020">{{Cite book|title=Kumar and Clark's Clinical Medicine|last=Barlow|first=Gavin|last2=Irving|first2=William L.|last3=Moss|first3=Peter J.|date=2020|publisher=Elsevier|isbn=978-0-7020-7870-5|editor-last=Feather|editor-first=Adam|edition=10th|page=517|chapter=20. Infectious disease|access-date=2022-05-09|editor-last2=Randall|editor-first2=David|editor-last3=Waterhouse|editor-first3=Mona|chapter-url=https://books.google.com/books?id=sl3sDwAAQBAJ&pg=PA517|archive-url=https://web.archive.org/web/20220505153004/https://books.google.com/books?id=sl3sDwAAQBAJ&pg=PA517|archive-date=2022-05-05}}</ref> തിണർപ്പുകൾ സാധാരണയായി പത്ത് ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കും. <ref name="DermNetNZ2022">{{Cite web|url=https://dermnetnz.org/topics/monkeypox|title=Monkeypox: Symptoms, Treatment, and Outcome — DermNet|access-date=28 May 2022|last=Gilbourne|first=Marika|last2=Coulson|first2=Ian|date=May 2022|editor-last=Amanda Oakley|website=dermnetnz.org|last3=Mitchell|first3=Gus}}</ref> രോഗിക്ക് രണ്ട് മുതൽ നാല് ആഴ്ച വരെ അസുഖം നീണ്ടുനിൽക്കാം. <ref name="CDC2017Sym">{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/symptoms.html|title=Signs and Symptoms Monkeypox|access-date=15 October 2017|date=11 May 2015|website=CDC|archive-url=https://web.archive.org/web/20171015202514/https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/symptoms.html|archive-date=15 October 2017}}</ref> ഭേദമായ ശേഷം വ്രണങ്ങൾ ആദ്യം വിളറിയ അടയാളങ്ങളും പിന്നീട് ഇരുണ്ട പാടുകളും അവശേഷിപ്പിച്ചേക്കാം. <ref name="Goldman2020" /> ആഫ്രിക്കയിലെ രോഗബാധിത പ്രദേശങ്ങളിൽ അണുബാധയുടെ പരിമിതമായ വ്യാപനം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. <ref name="Hut2001">{{Cite journal|display-authors=6|title=Outbreak of human monkeypox, Democratic Republic of Congo, 1996 to 1997|journal=Emerging Infectious Diseases|volume=7|issue=3|pages=434–438|year=2001|pmid=11384521|pmc=2631782|doi=10.3201/eid0703.010311}}</ref> ദ്വിതീയ അണുബാധകൾ, [[ന്യുമോണിയ]], സെപ്സിസ്, [[എൻസെഫലൈറ്റിസ്]], ഗുരുതരമായ നേത്ര അണുബാധ മൂലമുള്ള കാഴ്ചനഷ്ടം എന്നിവ സങ്കീർണതകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. <ref name="WHOfact2022">{{Cite web|url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/monkeypox|title=WHO Factsheet - Monkeypox|access-date=28 May 2022|date=19 May 2022|publisher=World Health Organization}}</ref> ഗർഭാവസ്ഥയിൽ അണുബാധയുണ്ടായാൽ [[ചാപിള്ള പ്രസവം|ചാപിള്ള പ്രസവമോ]] ജനന വൈകല്യങ്ങളോ ഉണ്ടാകാം. <ref name="WHO18May2022">{{Cite web|url=https://www.who.int/emergencies/disease-outbreak-news/item/2022-DON383|title=Monkeypox - United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland|access-date=28 May 2022}}</ref> കുട്ടിക്കാലത്ത് വസൂരി വാക്സിൻ എടുത്തവരിൽ രോഗം തീവ്രത കുറഞ്ഞതായിരിക്കാം. <ref name="Gov.UK2022">{{Cite web|url=https://www.gov.uk/guidance/monkeypox|title=Monkeypox|access-date=28 May 2022|date=24 May 2022|website=GOV.UK|archive-url=https://web.archive.org/web/20220518173849/https://www.gov.uk/guidance/monkeypox|archive-date=18 May 2022}}</ref> == കാരണങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Ngarai_Sianok_sumatran_monkey.jpg|ലഘുചിത്രം| ഒരു സൈനോമോൾഗസ് കുരങ്ങ്]] ''പോക്‌സ്‌വിറിഡേ'' കുടുംബത്തിലെ ഓർത്തോപോക്സ് വൈറസ് ജനുസ്സിൽപ്പെട്ട, ഇരട്ട ഇഴകളുള്ള ഡിഎൻഎ വൈറസായ ''മങ്കിപോക്സ്'' വൈറസിന്റെ അണുബാധ മൂലമാണ് മനുഷ്യരിലും മൃഗങ്ങളിലും മങ്കിപോക്സ് ഉണ്ടാകുന്നത്. <ref name="CDCAbout">{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/about.html|title=About Monkeypox {{!}} Monkeypox {{!}} Poxvirus {{!}} CDC|access-date=2022-04-27|date=2021-11-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20220510152921/https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/about.html|archive-date=2022-05-10}}</ref> മധ്യ, [[പടിഞ്ഞാറേ ആഫ്രിക്ക|പടിഞ്ഞാറൻ ആഫ്രിക്കയിലെ]] ഉഷ്ണമേഖലാ മഴക്കാടുകളിലാണ് ഈ വൈറസ് പ്രധാനമായും കാണപ്പെടുന്നത്. <ref name="CDCAbout" /> ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പ്രദേശങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് ഈ വൈറസിനെ കോംഗോ ബേസിൻ, പശ്ചിമാഫ്രിക്കൻ എന്നിങ്ങനെ [[ക്ലാഡ്|ക്ലാഡുകളായി]] തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. മനുഷ്യരിലെ മങ്കിപോക്സ് ബാധയിൽ ഭൂരിഭാഗവും രോഗബാധിതരായ മൃഗങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നതെങ്കിലും, കൃത്യമായ പകർച്ചാരീതി ഇപ്പോഴും അജ്ഞാതമാണ്. മുറിവുള്ള ചർമ്മം, ശ്വാസനാളം, കണ്ണ്, മൂക്ക്, വായ എന്നിവയിലൂടെ വൈറസ് ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നുവെന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. <ref name="Petersen2019">{{Cite journal|last=Petersen|first=Eskild|last2=Kantele|first2=Anu|last3=Koopmans|first3=Marion|last4=Asogun|first4=Danny|last5=Yinka-Ogunleye|first5=Adesola|last6=Ihekweazu|first6=Chikwe|last7=Zumla|first7=Alimuddin|title=Human Monkeypox: Epidemiologic and Clinical Characteristics, Diagnosis, and Prevention|journal=Infectious Disease Clinics of North America|date=December 2019|volume=33|issue=4|pages=1027–1043|doi=10.1016/j.idc.2019.03.001|pmid=30981594}}</ref> ഒരാൾക്ക് രോഗം ബാധിച്ചാൽ മറ്റുള്ളവരിലേക്ക് പകരുന്നത് സാധാരണമാണ്; കുടുംബാംഗങ്ങൾക്കും ആശുപത്രി ജീവനക്കാർക്കുമാണ് രോഗം പകരാൻ കൂടുതൽ സാധ്യത. <ref name="Petersen2019" /> രോഗബാധിതരുമായുള്ള അടുത്ത സമ്പർക്കത്തിലൂടെയാണ് മനുഷ്യരിൽ നിന്ന് മനുഷ്യരിലേക്ക് രോഗം പകരുന്നതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ലൈംഗികബന്ധത്തിലൂടെയും രോഗം പകരുന്നതായി സൂചനകളുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=https://www.ecdc.europa.eu/sites/default/files/documents/risk-assessment-monkeypox-multi-country-outbreak.pdf|title=Monkeypox multi-country outbreak - RAPID RISK ASSESSMENT|website=European Centre for Disease Prevention and Control}}</ref><ref name="CDC2017Trans">{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/transmission.html|title=Transmission|access-date=20 May 2022|date=11 May 2015|website=CDC}}</ref> കുരങ്ങുകൾക്കു പുറമേ ഗാംബിയൻ സഞ്ചിയെലികൾ (''Cricetomys gambianus''), ഡോർമൈസ് (''Grafiurus'' spp.), ആഫ്രിക്കൻ അണ്ണാന്മാർ (''Heliosciurus'', ''Funisciurus'') എന്നിവയിലും വൈറസ് കാണപ്പെടുന്നു. ഈ മൃഗങ്ങളെ ഭക്ഷിക്കുന്നത് മനുഷ്യരിലേക്ക് രോഗം പകരുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രധാന കാരണമായിരിക്കാം. <ref>{{Cite journal|last=Falendysz|first=Elizabeth A.|last2=Lopera|first2=Juan G.|last3=Lorenzsonn|first3=Faye|last4=Salzer|first4=Johanna S.|last5=Hutson|first5=Christina L.|last6=Doty|first6=Jeffrey|last7=Gallardo-Romero|first7=Nadia|last8=Carroll|first8=Darin S.|last9=Osorio|first9=Jorge E.|title=Further Assessment of Monkeypox Virus Infection in Gambian Pouched Rats (Cricetomys gambianus) Using In Vivo Bioluminescent Imaging|journal=PLOS Neglected Tropical Diseases|date=30 October 2015|volume=9|issue=10|pages=e0004130|doi=10.1371/journal.pntd.0004130|pmid=26517839|pmc=4627722}}</ref> മങ്കിപോക്സിന്റെ പ്രത്യേക റിസർവോയർ ഇതുവരെ കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല. പേര് സൂചിപ്പിക്കുന്നതിന് വിരുദ്ധമായി, കുരങ്ങുകൾ ഇതിന്റെ പ്രധാന റിസർവോയറല്ല. മുകളിൽ പരാമർശിച്ചതുപോലുള്ള ആഫ്രിക്കൻ കരണ്ടുതീനികളാണ് യഥാർത്ഥ വാഹകരെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. <ref name="WHOfact2022">{{Cite web|url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/monkeypox|title=WHO Factsheet - Monkeypox|access-date=28 May 2022|date=19 May 2022|publisher=World Health Organization}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Di Giulio|first=Daniel B|last2=Eckburg|first2=Paul B|title=Human monkeypox: an emerging zoonosis|journal=The Lancet Infectious Diseases|date=January 2004|volume=4|issue=1|pages=15–25|doi=10.1016/s1473-3099(03)00856-9|pmid=14720564}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Titanji|first=Boghuma K.|title=Neglecting Emerging Diseases – Monkeypox is the Latest Price of a Costly Default|journal=Med|date=June 2022|pages=S2666634022002331|doi=10.1016/j.medj.2022.06.002}}</ref> [[പ്രമാണം:MonkeyPoxCDC3.png|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|260x260ബിന്ദു| മങ്കിപോക്സിന്റെ ക്ലിനിക്കൽ ലക്ഷണങ്ങൾ]] [[വസൂരി വാക്സിൻ]] എടുത്തവരിൽ മങ്കിപോക്സ് ബാധിക്കാനുള്ള സാധ്യത കുറവാണെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പോക്സ് വൈറസുകൾക്കെതിരായ പ്രതിരോധശേഷി കുറഞ്ഞതാണ് മങ്കിപോക്സിന്റെ വ്യാപനത്തിന് കാരണം. 1980-ന് മുമ്പ് വസൂരിക്കെതിരായ കൂട്ട വാക്സിനേഷൻ നിർത്തലാക്കിയതിനു ശേഷം, വാക്സിൻ എടുത്തവരിൽ ക്രോസ്-പ്രൊട്ടക്റ്റീവ് പ്രതിരോധശേഷി ക്ഷയിച്ചതും വാക്സിൻ എടുക്കാത്തവരുടെ അനുപാതം ക്രമേണ വർദ്ധിച്ചതുമാണ് ഇതിനു കാരണം. <ref name="Kantele, A. 2016">{{Cite journal|title=Emerging diseases-the monkeypox epidemic in the Democratic Republic of the Congo|journal=Clinical Microbiology and Infection|volume=22|issue=8|pages=658–659|date=August 2016|pmid=27404372|doi=10.1016/j.cmi.2016.07.004}}</ref> മങ്കിപോക്സ് വ്യാപനത്തെക്കുറിച്ച് അന്വേഷണം നടത്തുന്നവരും രോഗബാധിതരായ മനുഷ്യരെയോ മൃഗങ്ങളെയോ പരിചരിക്കുന്നവരും മങ്കിപോക്സിൽ നിന്നുള്ള സംരക്ഷണത്തിനായി വസൂരി വാക്സിൻ സ്വീകരിക്കണമെന്ന് യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് [[സെന്റേർസ് ഫോർ ഡിസീസ് കൺട്രോൾ ആൻഡ് പ്രിവൻഷൻ|സെന്റർസ് ഫോർ ഡിസീസ് കൺട്രോൾ ആൻഡ് പ്രിവൻഷൻ]] (സിഡിസി) ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു. മങ്കിപോക്സ് സ്ഥിരീകരിച്ച മനുഷ്യരുമായോ മൃഗങ്ങളുമായോ അടുത്തതോ ഉറ്റതോ ആയ സമ്പർക്കം പുലർത്തിയവർക്കും വാക്സിൻ നൽകണം. <ref name="CDCAbout">{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/about.html|title=About Monkeypox {{!}} Monkeypox {{!}} Poxvirus {{!}} CDC|access-date=2022-04-27|date=2021-11-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20220510152921/https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/about.html|archive-date=2022-05-10}}</ref> ആരോഗ്യപ്രവർത്തകർ രോഗബാധിതരെ പരിചരിക്കുന്നതിനു മുമ്പ് പൂർണ്ണമായ വ്യക്തിഗത സംരക്ഷണ ഉപകരണങ്ങൾ ([[പി.പി.ഇ.|പിപിഇ]]) ധരിക്കണമെന്ന് സിഡിസി ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു. ഗൗൺ, മുഖാവരണം, സംരക്ഷണ കണ്ണട, ഒറ്റത്തവണ ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ഫിൽട്ടർ റെസ്പിറേറ്റർ ([[N95 മാസ്ക്|N95]] പോലുള്ളവ) എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. രോഗബാധിതരെ ഐസൊലേഷനിൽ പാർപ്പിക്കണം. <ref>{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/poxvirus/monkeypox/clinicians/infection-control-hospital.html|title=Infection Control: Hospital {{!}} Monkeypox {{!}} Poxvirus {{!}} CDC|access-date=2022-05-21|date=2019-01-03}}</ref><ref>{{Cite journal|display-authors=6|title=Phylogenetic and ecologic perspectives of a monkeypox outbreak, southern Sudan, 2005|journal=Emerging Infectious Diseases|volume=19|issue=2|pages=237–245|date=February 2013|pmid=23347770|pmc=3559062|doi=10.3201/eid1902.121220}}</ref> == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:CS1 Spanish-language sources (es)]] [[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]] [[വർഗ്ഗം:വൈറസ് രോഗങ്ങൾ]] 9pdneurrneou389o8wttesth349jzoo ഓർത്തോപീഡിക് സർജറി 0 575827 4675060 4287315 2026-10-10T13:17:24Z AksharaBot 221747 പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ; വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]] 4675060 wikitext text/x-wiki {{pu|Orthopedic surgery}} {{Infobox interventions | Name = ഓർത്തോപീഡിക്സ് | Image = Teardrop fracture.jpg|px=1000000000000000| Caption = താഴത്തെ സെർവിക്കൽ കശേരുക്കളിലെ ഈ ഒടിവ് ഓർത്തോപീഡിക് സർജന്മാരും [[neurosurgeons|ന്യൂറോസർജന്മാരും]] ചികിത്സിക്കുന്ന അവസ്ഥകളിൽ ഒന്നാണ്.| ICD10 = | ICD9 = | ICD9_mult = | MeshID = D019637 | OPS301 = | OtherCodes = | }} {{Infobox occupation|name=ഓർത്തോപീഡിക് സർജൻ|image=|caption=|official_names=* Physician * Surgeon|type=[[Specialty (medicine)|Specialty]]|activity_sector=[[Medicine]], [[Surgery]]|competencies=|formation=* [[Doctor of Medicine]] (M.D.) * [[Doctor of Osteopathic medicine]] (D.O.) * [[Bachelor of Medicine, Bachelor of Surgery]] (M.B.B.S.) * [[Bachelor of Medicine, Bachelor of Surgery]] (MBChB)|employment_field=[[Hospital]]s, [[Clinic]]s|related_occupation=}} '''ഓർത്തോപീഡിക് സർജറി''' അല്ലെങ്കിൽ '''ഓർത്തോപീഡിക്സ്''' മസ്കുലോസ്കെലെറ്റൽ സിസ്റ്റവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അവസ്ഥകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന [[ശസ്ത്രക്രിയ|ശസ്ത്രക്രിയയുടെ]] ശാഖയാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.pennmedicine.org/updates/blogs/musculoskeletal-and-rheumatology/2019/december/ortho-surgeons-7-things-to-know|title=Orthopedic Surgeons: Seven Things You Need to Know|access-date=2022-02-26|date=4 December 2019|website=Penn Musculoskeletal and Rheumatology Blog|publisher=The Trustees of the University of Pennsylvania|location=Philadelphia, PA}}</ref> മസ്കുലോസ്കെലെറ്റൽ ട്രോമ, നട്ടെല്ലിന്റെ രോഗങ്ങൾ, സ്പോർട്സ് പരിക്കുകൾ, ഡീജനറേറ്റീവ് രോഗങ്ങൾ, [[അണുബാധ|അണുബാധകൾ]], [[നിയോപ്ലാസം|മുഴകൾ]], ജന്മനാലുള്ള വൈകല്യങ്ങൾ എന്നിവ ചികിത്സിക്കാൻ ഓർത്തോപീഡിക് സർജന്മാർ ശസ്ത്രക്രിയാപരവും അല്ലാത്തതുമായ മാർഗ്ഗങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. == പദോൽപ്പത്തി == "ശരിയായ" അല്ലെങ്കിൽ "നേരായ" എന്ന് അർത്ഥമുള്ള ''ഓർത്തോസ്'' (ὀρθός), "കുട്ടി" എന്ന് അർത്ഥമുള്ള ''പൈഡിയോൺ'' (παιδίον) എന്നീ [[പ്രാചീന ഗ്രീക്ക് ഭാഷ|പുരാതന ഗ്രീക്ക്]] പദങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉരുത്തിരിഞ്ഞ ''{{Lang|fr|orthopédie}}'' എന്ന പദം ആദ്യമായി ഉപയോഗിച്ചത് നിക്കോളാസ് ആൻഡ്രി ആണ്.<ref>{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=qJ9sAAAAMAAJ|title=Orthopædia, or, The art of correcting and preventing deformities in children|date=2 November 1980|publisher=Classics of Medicine Library}}</ref> ഈ വാക്ക് പിന്നീട് ''ഓർത്തോപീഡിക്സ്'' എന്ന രൂപത്തിൽ ഇംഗ്ലീഷിലേക്ക് സ്വാംശീകരിക്കപ്പെട്ടു. == ചരിത്രം == === ആദ്യകാല ഓർത്തോപീഡിക്സ് === ഓർത്തോപീഡിക് സർജറിയിലെ പല മുന്നേറ്റങ്ങളും യുദ്ധകാലത്തെ അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്.<ref>{{Cite journal|title=Extremity Injury and War: A Historical Reflection|journal=Clinical Orthopaedics and Related Research|volume=473|issue=9|pages=2771–2776|date=September 2015|pmid=25930212|pmc=4523509|doi=10.1007/s11999-015-4327-5}}</ref> [[മദ്ധ്യകാലം|മധ്യകാലഘട്ടത്തിലെ]] യുദ്ധക്കളങ്ങളിൽ, ഉണങ്ങുമ്പോൾ കട്ടിയാകുന്ന, കുതിരകളുടെ [[രക്തം|രക്തത്തിൽ]] കുതിർത്ത ബാൻഡേജുകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് പരിക്കേറ്റവരെ ചികിത്സിച്ചിരുന്നത്. തുടക്കത്തിൽ, ഓർത്തോപീഡിക്സ് എന്ന പദം കുട്ടികളിലെ മസ്കുലോസ്കെലെറ്റൽ വൈകല്യങ്ങളുടെ തിരുത്തലിനെയാണ് അർത്ഥമാക്കിയിരുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://howellmedical.com/orthopedic-surgery/|title=Orthopedic surgery|access-date=2022-02-26|website=Harbin Howell Medical Apparatus and Instruments Co., LTD|language=English|archive-date=2022-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20220226205846/https://howellmedical.com/orthopedic-surgery/|url-status=dead}}</ref> [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് പാരീസ്|പാരീസ് സർവ്വകലാശാലയിലെ]] വൈദ്യശാസ്ത്ര പ്രൊഫസറായ നിക്കോളാസ് ആൻഡ്രി 1741-ൽ ഈ വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് എഴുതിയ ആദ്യത്തെ പാഠപുസ്തകത്തിലാണ് ഈ പദം ഉപയോഗിച്ചത്. കുട്ടികളിലെ വൈകല്യങ്ങൾ ചികിത്സിക്കാൻ [[ശാരീരിക വ്യായാമം|വ്യായാമം]], മാനിപ്പുലേഷൻ, സ്പ്ലിന്റിങ് എന്നിവ ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം വാദിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുസ്തകം മാതാപിതാക്കളെ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതായിരുന്നു. അതിലെ ചില വിഷയങ്ങൾ ഇന്നത്തെ ഓർത്തോപീഡിസ്റ്റുകൾക്ക് പരിചിതമാണെങ്കിലും, 'കൈപ്പത്തിയിലെ അമിതമായ വിയർപ്പ്', മുഖത്തെ പുള്ളികൾ (ഫ്രെക്കിൾസ്) എന്നിവയും അതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://emedicine.medscape.com/article/80127-technique|title=Sugar-Tong Forearm Splinting Technique: Application of Sugar-Tong Splint, Postprocedural Care, Complications|access-date=2022-02-26|date=28 July 2021|website=Medscape|publisher=WebMD LLC}}</ref> 1780-ൽ ജീൻ-ആൻഡ്രെ വെനെൽ ആദ്യത്തെ ഓർത്തോപീഡിക് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് സ്ഥാപിച്ചു. കുട്ടികളുടെ അസ്ഥി വൈകല്യങ്ങളുടെ ചികിത്സയ്ക്കായി സമർപ്പിക്കപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ ആശുപത്രിയായിരുന്നു ഇത്. കാലിന് വൈകല്യങ്ങളോടെ ജനിച്ച കുട്ടികൾക്കായി അദ്ദേഹം ക്ലബ്-ഫൂട്ട് ഷൂ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു; നട്ടെല്ലിന്റെ വക്രത ചികിത്സിക്കുന്നതിനുള്ള വിവിധ രീതികളും അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചു. 18-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ ശസ്ത്രക്രിയാ സാങ്കേതികതയിൽ കൈവരിച്ച മുന്നേറ്റങ്ങളിൽ ടെൻഡോണുകൾ സുഖപ്പെടുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള [[ജോൺ ഹണ്ടർ|ജോൺ ഹണ്ടറിന്റെ]] ഗവേഷണം, നട്ടെല്ലിന്റെ വൈകല്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പെർസിവൽ പോട്ടിന്റെ പഠനങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. 1851-ൽ [[നെതർലന്റ്സ്|ഡച്ച്]] [[സൈന്യം|സൈനിക]] [[ശസ്ത്രക്രിയ|സർജനായ]] അന്റോണിയസ് മത്തിജ്സെൻ പ്ലാസ്റ്റർ ഓഫ് പാരീസ് കാസ്റ്റ് കണ്ടുപിടിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, 1890-കൾ വരെ ഓർത്തോപീഡിക്സ് കുട്ടികളിലെ വൈകല്യങ്ങൾ തിരുത്തുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിനിന്ന ഒരു വൈദ്യശാസ്ത്രശാഖയായിരുന്നു. ആദ്യം വികസിപ്പിക്കപ്പെട്ട ശസ്ത്രക്രിയാ രീതികളിലൊന്നാണ് പെർക്യുട്ടേനിയസ് ടെനോടോമി. ബ്രേസിംഗിനും വ്യായാമങ്ങൾക്കുമൊപ്പം വൈകല്യങ്ങൾ ചികിത്സിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിനായി ഒരു ടെൻഡോൺ (തുടക്കത്തിൽ അക്കില്ലസ് ടെൻഡോൺ) മുറിക്കുന്നതായിരുന്നു ഈ രീതി. 1800-കളുടെ അവസാനത്തിലും 1900-കളുടെ ആദ്യ ദശകങ്ങളിലും, ഓർത്തോപീഡിക്സിൽ ശസ്ത്രക്രിയാ നടപടിക്രമങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തണമോ എന്നതിനെക്കുറിച്ച് കാര്യമായ വിവാദങ്ങൾ ഉയർന്നു. === ആധുനിക ഓർത്തോപീഡിക്സ് === [[പ്രമാണം:Hugh_Owen_Thomas.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4f/Hugh_Owen_Thomas.jpg/220px-Hugh_Owen_Thomas.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| ആധുനിക ഓർത്തോപീഡിക് ശസ്ത്രക്രിയയുടെ തുടക്കക്കാരനായ ഹ്യൂ ഓവൻ തോമസ്]] ആധുനിക ഓർത്തോപീഡിക് ശസ്ത്രക്രിയയുടെ വികസനത്തിന് സഹായിച്ചവരിൽ പ്രധാനികൾ [[വേൽസ്|വെയിൽസിൽ]] നിന്നുള്ള സർജനായ ഹ്യൂ ഓവൻ തോമസും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനന്തരവൻ റോബർട്ട് ജോൺസും ആയിരുന്നു.<ref>{{Cite journal|title=From bonesetters to orthopedic surgeons: a history of the specialty of orthopedics.|journal=Surgical Technologist|date=1999|volume=31|pages=6–11|url=http://www.ast.org/pdf/173.pdf}}</ref> ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ തോമസ് ഓർത്തോപീഡിക്സിലും അസ്ഥി ക്രമീകരണത്തിലും താൽപ്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചു. സ്വന്തം ചികിത്സാലയം സ്ഥാപിച്ച ശേഷം, ഒടിവുകളുടെയും മറ്റ് മസ്കുലോസ്കെലെറ്റൽ പ്രശ്‌നങ്ങളുടെയും പൊതുവായ ചികിത്സയിലേക്ക് അദ്ദേഹം ഈ മേഖലയെ വിപുലീകരിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഒടിവുകൾക്കും [[ക്ഷയം|ക്ഷയരോഗങ്ങൾക്കുമുള്ള]] ഏറ്റവും നല്ല പ്രതിവിധി നിർബന്ധിത വിശ്രമമാണെന്ന് അദ്ദേഹം വാദിച്ചു. ഒടിഞ്ഞ തുടയെല്ല് സ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്നതിനും അണുബാധ തടയുന്നതിനുമായി "തോമസ് സ്പ്ലിന്റ്" എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഉപകരണം അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചു. സെർവിക്കൽ നട്ടെല്ലിലെ ക്ഷയരോഗം ചികിത്സിക്കുന്നതിനുള്ള തോമസ് കോളർ, തോമസ് മനൂവർ (ഇടുപ്പ് സന്ധിയിലെ ഒടിവിനുള്ള ഓർത്തോപീഡിക് പരിശോധന), തോമസ് ടെസ്റ്റ് (ഇടുപ്പിലെ വൈകല്യം കണ്ടെത്തുന്നതിനുള്ള ഒരു രീതി) എന്നിങ്ങനെ നിരവധി മെഡിക്കൽ കണ്ടുപിടുത്തങ്ങളും അദ്ദേഹം നടത്തി. തോമസിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതകാലത്ത് പൂർണ്ണമായി വിലമതിക്കപ്പെട്ടില്ല. [[ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത്]] മാത്രമാണ് യുദ്ധക്കളത്തിൽ പരിക്കേറ്റ സൈനികരുടെ ചികിത്സയ്ക്കായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യകൾ ഉപയോഗിച്ചുതുടങ്ങിയത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനന്തരവനായ സർ റോബർട്ട് ജോൺസ്, 1888-ൽ മാഞ്ചസ്റ്റർ ഷിപ്പ് കനാൽ നിർമ്മാണത്തിന്റെ സർജൻ-സൂപ്രണ്ട് എന്ന നിലയിൽ ഓർത്തോപീഡിക്സിൽ വലിയ മുന്നേറ്റം നടത്തിയിരുന്നു. ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ സമഗ്രമായ അപകട സേവനം അദ്ദേഹം സംഘടിപ്പിച്ചു. 36 മൈൽ നീളമുള്ള നിർമ്മാണസ്ഥലത്തെ മൂന്ന് വിഭാഗങ്ങളായി വിഭജിച്ച്, ഓരോ വിഭാഗത്തിലും ഒരു ആശുപത്രിയും പ്രഥമശുശ്രൂഷാ കേന്ദ്രങ്ങളുടെ ഒരു നിരയും അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ചു. ഒടിവ് ചികിത്സയിൽ പരിശീലനം നേടിയ മെഡിക്കൽ ജീവനക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കീഴിലുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{Cite journal|title=Care of emergencies in the United Kingdom|journal=British Medical Journal|volume=283|issue=6295|pages=847–849|date=September 1981|pmid=6794724|pmc=1507078|doi=10.1136/bmj.283.6295.847}}</ref> അദ്ദേഹം വ്യക്തിപരമായി 3,000 കേസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുകയും സ്വന്തം ആശുപത്രിയിൽ 300 ശസ്ത്രക്രിയകൾ നടത്തുകയും ചെയ്തു. പുതിയ സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ പഠിക്കാനും ഒടിവ് ചികിത്സയുടെ നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്താനും ഈ സ്ഥാനം അദ്ദേഹത്തെ സഹായിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിദ്യകൾ പഠിക്കാൻ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഡോക്ടർമാർ ജോൺസിന്റെ ക്ലിനിക്കിലെത്തി. ആൽഫ്രഡ് ടബ്ബിയോടൊപ്പം ജോൺസ് 1894-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഓർത്തോപീഡിക് സൊസൈറ്റി സ്ഥാപിച്ചു. ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് ജോൺസ് ഒരു ടെറിട്ടോറിയൽ ആർമി സർജനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. യുദ്ധമുഖത്തും നാട്ടിലെ ആശുപത്രികളിലും നടന്നിരുന്ന ഒടിവുകളുടെ ചികിത്സ അപര്യാപ്തമാണെന്ന് അദ്ദേഹം നിരീക്ഷിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശ്രമങ്ങൾ സൈനിക ഓർത്തോപീഡിക് ആശുപത്രികൾ ആരംഭിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. 30,000 കിടക്കകളുള്ള സൈനിക ഓർത്തോപീഡിക് വിഭാഗത്തിന്റെ ഇൻസ്പെക്ടറായി അദ്ദേഹം നിയമിക്കപ്പെട്ടു. ഹാമർസ്മിത്തിലെ ഡ്യൂക്കെയ്ൻ റോഡിലുള്ള ആശുപത്രി ബ്രിട്ടീഷ്, [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ]] സൈനിക ഓർത്തോപീഡിക് ആശുപത്രികൾക്ക് മാതൃകയായി. 1916 മുതൽ 1918 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ തുടയെല്ലിന്റെ സംയുക്ത ഒടിവുകൾ മൂലമുള്ള മരണനിരക്ക് 87%-ൽ നിന്ന് 8% ആയി കുറഞ്ഞു. തുടയെല്ലിന്റെയും ടിബിയയുടെയും ഒടിവുകൾ ചികിത്സിക്കാൻ ഇൻട്രാമെഡുള്ളറി ദണ്ഡുകൾ ആദ്യമായി ഉപയോഗിച്ചത് [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയിലെ]] ഗെർഹാർഡ് കുന്റ്ഷെർ ആണ്. [[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത്]] പരിക്കേറ്റ ജർമ്മൻ സൈനികർ സുഖം പ്രാപിക്കുന്നതിന്റെ വേഗതയിൽ ഇത് ശ്രദ്ധേയമായ വ്യത്യാസമുണ്ടാക്കുകയും, ലോകത്തിന്റെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളിൽ ഒടിവുകൾക്കുള്ള ഇൻട്രാമെഡുള്ളറി ഫിക്സേഷൻ ചികിത്സ കൂടുതൽ വ്യാപകമാക്കുകയും ചെയ്തു. 1970-കളുടെ അവസാനത്തിൽ സിയാറ്റിലിലെ ഹാർബർവ്യൂ മെഡിക്കൽ സെന്റർ ഗ്രൂപ്പ്, ഒടിവുള്ള ഭാഗം തുറക്കാതെയുള്ള ഇൻട്രാമെഡുള്ളറി ഫിക്സേഷൻ പ്രചാരത്തിലാക്കുന്നത് വരെ, തുടയെല്ലിലെ ഒടിവുകൾ ചികിത്സിക്കുന്നതിനുള്ള അംഗീകൃത രീതി ട്രാക്ഷൻ ആയിരുന്നു. [[പ്രമാണം:Hip_replacement_Image_3684-PH.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2f/Hip_replacement_Image_3684-PH.jpg/220px-Hip_replacement_Image_3684-PH.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| ഹിപ് റീപ്ലേസ്മെന്റിന്റെ എക്സ്-റേ]] 1960-കളിൽ ഇംഗ്ലണ്ടിലെ റൈറ്റിംഗ്ടൺ ഹോസ്പിറ്റലിലെ [[ട്രിബോളജി|ട്രൈബോളജിയിൽ]] വിദഗ്ദ്ധനായ സർ ജോൺ ചാൺലിയാണ് ആധുനിക സമ്പൂർണ്ണ ഹിപ് മാറ്റിസ്ഥാപിക്കലിന് തുടക്കമിട്ടത്.<ref name="Wroblewski2003">{{Cite journal|title=Professor Sir John Charnley (1911-1982)|url=https://archive.org/details/sim_rheumatology_2002-07_41_7/page/824|journal=Rheumatology|volume=41|issue=7|pages=824–825|date=July 2002|pmid=12096235|doi=10.1093/rheumatology/41.7.824|publisher=The British Society for Rheumatology via Oxford Journals}}</ref> സന്ധിയുടെ പ്രതലങ്ങൾ അസ്ഥിയിൽ സിമന്റ് ചെയ്ത് ഉറപ്പിക്കുന്ന ഇംപ്ലാന്റുകൾ ഉപയോഗിച്ച് മാറ്റിസ്ഥാപിക്കാമെന്ന് അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തി. സ്റ്റെയിൻലെസ് സ്റ്റീൽ കൊണ്ടുള്ള ഒറ്റക്കഷണമായ ഫെമറൽ സ്റ്റെമ്മും ഹെഡും, [[പോളി എഥിലീൻ|പോളിയെത്തിലീൻ]] കൊണ്ടുള്ള അസറ്റാബുലാർ ഘടകവും അടങ്ങിയതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ രൂപകൽപ്പന. ഇവ രണ്ടും [[പോളി മീഥൈൽ മീഥാക്രിലേറ്റ്|പിഎംഎംഎ]] (അക്രിലിക്) ബോൺ സിമന്റ് ഉപയോഗിച്ച് അസ്ഥിയിൽ ഉറപ്പിച്ചിരുന്നു. രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിലേറെക്കാലം ചാൺലി ലോ-ഫ്രിക്ഷൻ ആർത്രോപ്ലാസ്റ്റിയും അതിൽ നിന്ന് രൂപപ്പെടുത്തിയ ഡിസൈനുകളുമായിരുന്നു ലോകത്ത് ഏറ്റവുമധികം ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ട സംവിധാനങ്ങൾ. ഇവ എല്ലാ ആധുനിക ഹിപ് ഇംപ്ലാന്റുകൾക്കും അടിസ്ഥാനമായി. സമാനമായ സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ചുള്ള കാൽമുട്ട് മാറ്റിസ്ഥാപിക്കൽ റൂമറ്റോയ്ഡ് ആർത്രൈറ്റിസ് രോഗികളിൽ മക്കിന്റോഷ് ആരംഭിച്ചു. 1970-കളിൽ ന്യൂയോർക്കിലെ ഡോ. ജോൺ ഇൻസാൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഫിക്സഡ് ബെയറിംഗ് സിസ്റ്റം ഉപയോഗിച്ച് ഗൺസ്റ്റണും മാർമറും, മൊബൈൽ ബെയറിംഗ് സിസ്റ്റം ഉപയോഗിച്ച് ഡോ. ഫ്രെഡറിക് ബ്യൂച്ചലും ഡോ. മൈക്കൽ പാപ്പാസും പിന്നീട് ഓസ്റ്റിയോആർത്രൈറ്റിസിനായി ഈ ചികിത്സ ആരംഭിച്ചു.<ref name="Hamelynck2006">{{Cite journal|title=The history of mobile-bearing total knee replacement systems|journal=Orthopedics|volume=29|issue=9 Suppl|pages=S7-12|date=September 2006|pmid=17002140}}</ref> [[വിയറ്റ്നാം യുദ്ധം|വിയറ്റ്നാം യുദ്ധസമയത്ത്]] അമേരിക്കൻ ശസ്ത്രക്രിയാ വിദഗ്ദ്ധർ ഒടിവുകളുടെ എക്സ്റ്റേണൽ ഫിക്സേഷൻ രീതികൾ പരിഷ്കരിച്ചു. എന്നാൽ ഈ മേഖലയിൽ ഒരു പ്രധാന സംഭാവന നൽകിയത് [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ|സോവിയറ്റ് യൂണിയനിൽ]] നിന്നുള്ള [[ഇലിസറോവ്|ഗാവ്റിൽ അബ്രമോവിച്ച് ഇലിസറോവ്]] ആണ്. കാര്യമായ ഓർത്തോപീഡിക് പരിശീലനം ഇല്ലാതിരുന്നിട്ടും, 1950-കളിൽ പരിക്കേറ്റ റഷ്യൻ സൈനികരെ പരിചരിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ [[സൈബീരിയ|സൈബീരിയയിലേക്ക്]] അയച്ചു. കൂടിച്ചേരാത്തതും അണുബാധയുള്ളതും തെറ്റായ രീതിയിൽ കൂടിച്ചേർന്നതുമായ ഒടിവുകൾ മൂലമുള്ള വൈകല്യങ്ങളെ അദ്ദേഹത്തിന് നേരിടേണ്ടിവന്നു. ഉപകരണങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ, പ്രാദേശിക സൈക്കിൾ കടയുടെ സഹായത്തോടെ, സൈക്കിൾ സ്‌പോക്കുകൾ പോലെ വലിച്ചുമുറുക്കിയ വളയാകൃതിയിലുള്ള എക്‌സ്‌റ്റേണൽ ഫിക്സേറ്ററുകൾ അദ്ദേഹം രൂപപ്പെടുത്തി. ഈ ഉപകരണം ഉപയോഗിച്ച്, മറ്റൊരിടത്തും കേട്ടുകേൾവിയില്ലാത്ത ചികിത്സാരീതി അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇലിസറോവ് ഉപകരണം ഡിസ്ട്രാക്ഷൻ ഓസ്റ്റിയോജെനിസിസ് രീതികളിലൊന്നായി ഇന്നും ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=yNTED-6REewC|title=Limb Lengthening and Reconstruction Surgery|publisher=CRC Press|year=2006|isbn=9781420014013|veditors=Rozbruch SR, Ilizarov S}}</ref> ആധുനിക ഓർത്തോപീഡിക് സർജറിയും മസ്കുലോസ്കെലെറ്റൽ ഗവേഷണവും ശസ്ത്രക്രിയയെ മിനിമലി ഇൻവേസീവ് ആക്കാനും ഇംപ്ലാന്റ് ചെയ്യുന്ന ഘടകങ്ങൾ മികച്ചതും കൂടുതൽ ഈടുനിൽക്കുന്നതുമാക്കാനും ശ്രമിച്ചുവരുന്നു. മറുവശത്ത്, ഒപിയോയിഡ് പകർച്ചവ്യാധിയുടെ ആവിർഭാവം മുതൽ, ഒപിയോയിഡ് മരുന്നുകൾ ഏറ്റവുമധികം കുറിച്ചുനൽകുന്നവർ ഓർത്തോപീഡിക് സർജന്മാരാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://aaos.org/globalassets/about/bylaws-library/information-statements/1045-opioid-use-misuse-and-abuse-in-practice.pdf|title=Information Statement: Opioid Use, Misuse, and Abuse in Orthopedic Practice|date=2015|publisher=American Academy of Orthopedic Surgeons (AAOS)}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="Armstrong_2020">{{Cite journal|title=Risk Factors for Increased Postoperative Pain and Recommended Orderset for Postoperative Analgesic Usage|journal=The Clinical Journal of Pain|volume=36|issue=11|pages=845–851|date=November 2020|pmid=32889819|pmc=7671821|doi=10.1097/AJP.0000000000000876}}</ref> രോഗികൾക്ക് മതിയായ വേദനാനിയന്ത്രണം ഉറപ്പാക്കുന്നതോടൊപ്പം ഒപിയോയിഡുകൾ കുറിച്ചുനൽകുന്നത് കുറയ്ക്കാനുള്ള വഴികൾ കണ്ടെത്തുന്നതിലായിരിക്കും ഓർത്തോപീഡിക് സർജറിയുടെ ഭാവി ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുക.<ref name="pmid27428259">{{Cite journal|display-authors=6|title=The efficacy of local infiltration analgesia in the early postoperative period after total knee arthroplasty: A systematic review and meta-analysis|journal=European Journal of Anaesthesiology|volume=33|issue=11|pages=816–831|date=November 2016|pmid=27428259|doi=10.1097/EJA.0000000000000516}}</ref><ref name="pmid27316667">{{Cite journal|title=Psychosocial Risk Factors for Postoperative Pain in Ankle and Hindfoot Reconstruction|journal=Foot & Ankle International|volume=37|issue=10|pages=1065–1070|date=October 2016|pmid=27316667|doi=10.1177/1071100716655142}}</ref><ref name="pmid27403409">{{Cite journal|title=Comparison between paracetamol, piroxicam, their combination, and placebo in postoperative pain management of upper limb orthopedic surgery (a randomized double blind clinical trial)|journal=Advanced Biomedical Research|volume=5|issue=|pages=114|date=2016|pmid=27403409|pmc=4926544|doi=10.4103/2277-9175.184310}}</ref><ref name="pmid27423648">{{Cite journal|title=Comparative Analysis of Length of Stay and Inpatient Costs for Orthopedic Surgery Patients Treated with IV Acetaminophen and IV Opioids vs. IV Opioids Alone for Post-Operative Pain|journal=Advances in Therapy|volume=33|issue=9|pages=1635–1645|date=September 2016|pmid=27423648|pmc=5020121|doi=10.1007/s12325-016-0368-8}}</ref> <ref name="Armstrong_2020" /> == പരിശീലനം == [[പ്രമാണം:Xraymachine.JPG|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0a/Xraymachine.JPG/220px-Xraymachine.JPG|ലഘുചിത്രം| കാൽമുട്ടിന് പരിക്കേറ്റതിന് ശേഷം അസ്ഥികളിലെ ഒടിവുകൾ തിരിച്ചറിയുന്നതിനുള്ള റേഡിയോഗ്രാഫി.]] [[പ്രമാണം:X-ray3.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/89/X-ray3.jpg/175px-X-ray3.jpg|ലഘുചിത്രം|427x427ബിന്ദു| റേഡിയസ്, അൾന എന്നിവയിലെ ഒടിവുകൾ നന്നാക്കാൻ ഉപയോഗിച്ച ഓർത്തോപീഡിക് ഇംപ്ലാന്റുകൾ. അൾനയിൽ ദൃശ്യമാകുന്ന ഒടിവ് ശ്രദ്ധിക്കുക. (വലത് കൈത്തണ്ട)]] [[പ്രമാണം:X_ray_internal_fixation_leg_fracture.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/X_ray_internal_fixation_leg_fracture.jpg/220px-X_ray_internal_fixation_leg_fracture.jpg|ലഘുചിത്രം| ആന്തരിക ഫിക്സേഷൻ ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്കുശേഷം ഒടിഞ്ഞ ഇടതുകാലിന്റെ മുൻവശത്തുനിന്നും വശത്തുനിന്നുമുള്ള (ലാറ്ററൽ) എക്സ്-റേ ദൃശ്യങ്ങൾ]] 1999 മുതൽ 2003 വരെ ബോർഡ് സർട്ടിഫിക്കേഷനായി സമർപ്പിച്ച അപേക്ഷകൾ അനുസരിച്ച്, ഓർത്തോപീഡിക് സർജന്മാർ നടത്തുന്ന ഏറ്റവും സാധാരണമായ 25 നടപടിക്രമങ്ങൾ (ക്രമത്തിൽ) ഇവയാണ്:<ref>{{Cite journal|display-authors=6|title=American Board of Orthopaedic Surgery Practice of the Orthopaedic Surgeon: Part-II, certification examination case mix|journal=The Journal of Bone and Joint Surgery. American Volume|volume=88|issue=3|pages=660–667|date=March 2006|pmid=16510834|doi=10.2106/JBJS.E.01208|url=https://www.abos.org/media/289/ABOS%20Board%20data.pdf|accessdate=November 30, 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170205013444/https://www.abos.org/media/289/ABOS%20Board%20data.pdf|archivedate=February 5, 2017}}</ref> # കാൽമുട്ട് ആർത്രോസ്കോപ്പിയും [[wiktionary:meniscectomy|മെനിസെക്ടമിയും]] # ഷോൾഡർ ആർത്രോസ്കോപ്പിയും ഡീകംപ്രഷനും # കാർപൽ ടണൽ റിലീസ് # കാൽമുട്ട് ആർത്രോസ്കോപ്പിയും കോൺഡ്രോപ്ലാസ്റ്റിയും # സപ്പോർട്ട് ഇംപ്ലാന്റ് നീക്കംചെയ്യൽ # കാൽമുട്ട് ആർത്രോസ്കോപ്പിയും ആന്റീരിയർ ക്രൂസിയേറ്റ് ലിഗമെന്റ് പുനർനിർമ്മാണവും # [[മുട്ട് മാറ്റിവയ്ക്കൽ|കാൽമുട്ട് മാറ്റിസ്ഥാപിക്കൽ]] # ഫെമറൽ നെക്ക് ഒടിവ് നന്നാക്കൽ # ട്രോക്കന്ററിക് ഒടിവ് നന്നാക്കൽ # [[ചർമ്മം|ത്വക്ക്]] / [[അസ്ഥിപേശി|പേശി]] / [[അസ്ഥി]] / ഒടിവ് എന്നിവയുടെ ഡീബ്രിഡ്മെന്റ് # കാൽമുട്ട് ആർത്രോസ്കോപ്പിയിലൂടെ രണ്ട് മെനിസ്കസുകളും നന്നാക്കൽ # ഹിപ് മാറ്റിസ്ഥാപിക്കൽ # ഷോൾഡർ ആർത്രോസ്കോപ്പി/ഡിസ്റ്റൽ ക്ലാവിക്കിൾ എക്സിഷൻ # റൊട്ടേറ്റർ കഫ് ടെൻഡോൺ നന്നാക്കൽ # റേഡിയസ് (അസ്ഥി) / അൾന ഒടിവ് നന്നാക്കൽ # ലാമിനക്ടമി # കണങ്കാൽ ഒടിവ് നന്നാക്കൽ (ബൈമാലിയോളാർ തരം) # ഷോൾഡർ ആർത്രോസ്കോപ്പിയും ഡീബ്രിഡ്മെന്റും # ലംബർ സ്പൈനൽ ഫ്യൂഷൻ # റേഡിയസിന്റെ ഡിസ്റ്റൽ ഭാഗത്തെ ഒടിവ് നന്നാക്കൽ # അരക്കെട്ടിലെ ഇന്റർവെർടെബ്രൽ ഡിസ്ക് ശസ്ത്രക്രിയ # വിരലിലെ ടെൻഡോൺ ഷീത്ത് മുറിക്കൽ (ഇൻസിഷൻ) # കണങ്കാൽ ഒടിവ് നന്നാക്കൽ (ഫിബുല) # ഫെമറൽ ഷാഫ്റ്റ് ഒടിവ് നന്നാക്കൽ # ട്രോക്കന്ററിക് ഒടിവ് നന്നാക്കൽ == ഇതും കാണുക == * ബോൺ ഗ്രാഫ്റ്റിങ് * ഓർത്തോട്ടിക്സ് == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * {{Commons category-inline|Orthopedics}} {{Medicine}} {{Bone, cartilage, and joint procedures}} {{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:സർജിക്കൽ സ്പെഷ്യാലിറ്റി]] [[വർഗ്ഗം:ഓർത്തോപീഡിക്സ്]] 6ygv40ujpiym6bicpu789r11b8bxwcr ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം 0 578950 4675057 4598479 2026-10-10T13:16:49Z AksharaBot 221747 പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ; വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]] 4675057 wikitext text/x-wiki {{PU|Health care}} [[പ്രമാണം:Global_physician_density_map_-_WHO_2010.png|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1f/Global_physician_density_map_-_WHO_2010.png/350px-Global_physician_density_map_-_WHO_2010.png|ലഘുചിത്രം|രാജ്യമനുസരിച്ച്, 10,000 വ്യക്തികൾക്ക് ലഭ്യമായ ഫിസിഷ്യൻമാരുടെ എണ്ണം ചിത്രീകരിക്കുന്ന ആരോഗ്യ പരിപാലന വിഭവങ്ങളുടെ ആഗോള സാന്ദ്രത. 2010-ലെ ലോകാരോഗ്യ സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കിൽ നിന്നാണ് ഡാറ്റ. ഉറവിടം: ഒരു [[ലോകാരോഗ്യസംഘടന]] റിപ്പോർട്ട്.{{Update after|2022|4|19}}]] [[രോഗം]], പരിക്കുകൾ, മറ്റ് [[ഭിന്നശേഷി|ശാരീരികവും മാനസികവുമായ വൈകല്യങ്ങൾ]] എന്നിവയുടെ പ്രതിരോധം, രോഗനിർണയം, ചികിത്സ, [[wiktionary:amelioration|ലഘൂകരണം]] അല്ലെങ്കിൽ രോഗശമനം എന്നിവയിലൂടെ [[ആരോഗ്യം]] മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനെയാണ് '''ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം''' അഥവാ '''ഹെൽത്ത് കെയർ ''' എന്ന് പറയുന്നത്. ആരോഗ്യ വിദഗ്ധരും അനുബന്ധ ആരോഗ്യ മേഖലകളിലെ വിദഗ്ധരുമാണ് ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം നൽകുന്നത്. [[വൈദ്യം|മെഡിസിൻ]], [[ദന്തവൈദ്യം|ദന്തചികിത്സ]] അഥവാ ഡെന്റിസ്ട്രി, [[ഫാർമസി]], [[നഴ്‌സിങ്]], മിഡ്‌വൈഫറി, [[ഒപ്റ്റോമെട്രി]], [[ഓഡിയോളജി]], [[മനഃശാസ്ത്രം|സൈക്കോളജി]], ഒക്യുപേഷണൽ തെറാപ്പി, [[ഫിസിക്കൽ തെറാപ്പി]], സെക്സ് തെറാപ്പി, പൊതുജനാരോഗ്യം അഥവാ പബ്ലിക് ഹെൽത്ത്‌, മെഡിക്കൽ സോഷ്യൽ വർക്ക്‌, അത്‌ലറ്റിക് പരിശീലനം, മറ്റ് [[ആരോഗ്യശാസ്ത്രം|ആരോഗ്യ മേഖലകൾ]] എന്നിവയെല്ലാം ആരോഗ്യ പരിരക്ഷയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മേഖലകളാണ്. പ്രാഥമിക പരിചരണം, [[wiktionary:secondary_care|ദ്വിതീയ പരിചരണം]], തൃതീയ പരിചരണം എന്നിവയുടെ ഭാഗമായി ചെയ്യുന്ന ജോലികളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ സാഹചര്യങ്ങളും [[ആരോഗ്യ നയം|ആരോഗ്യ നയങ്ങളും]] മൂലം ആരോഗ്യ പരിരക്ഷയുടെ ലഭ്യത ഓരോ രാജ്യത്തും സമൂഹത്തിലും വ്യക്തിയിലും വ്യത്യാസപ്പെടാം. ആരോഗ്യ പരിപാലന സേവനങ്ങൾ നൽകുക എന്നതുകൊണ്ട് അർത്ഥമാക്കുന്നത് "സാധ്യമായ മികച്ച ആരോഗ്യ ഫലങ്ങൾ കൈവരിക്കുന്നതിന് വ്യക്തിഗത ആരോഗ്യ സേവനങ്ങളുടെ സമയോചിതമായ ഉപയോഗം" എന്നാണ്.<ref>{{Cite book|url=https://www.nap.edu/read/2009/chapter/2|title=Access to Health Care in America|last=Institute of Medicine (US) Committee on Monitoring Access to Personal Health Care Services|last2=Millman|first2=M.|date=1993|publisher=The National Academies Press, US National Academies of Science, Engineering and Medicine|isbn=978-0-309-04742-5|doi=10.17226/2009|pmid=25144064}}</ref> സാമ്പത്തിക പരിമിതികൾ (ഇൻഷുറൻസ് പരിരക്ഷ പോലുള്ളവ), [[ഭൂമിശാസ്ത്രം|ഭൂമിശാസ്ത്രപരവും]] പ്രായോഗികവുമായ തടസ്സങ്ങൾ (അധിക ഗതാഗതച്ചെലവുകൾ, അത്തരം സേവനങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് ശമ്പളത്തോടുകൂടിയ അവധിയെടുക്കാനുള്ള സാധ്യത തുടങ്ങിയവ), സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക പ്രതീക്ഷകൾ, വ്യക്തിപരമായ പരിമിതികൾ (ആരോഗ്യ സംരക്ഷണ ദാതാക്കളുമായി ആശയവിനിമയം നടത്താനുള്ള കഴിവില്ലായ്മ, കുറഞ്ഞ [[ആരോഗ്യ സാക്ഷരത]], കുറഞ്ഞ വരുമാനം) എന്നിവയാണ് ആരോഗ്യ പരിരക്ഷയുടെ ലഭ്യതയുടെ കാര്യത്തിൽ പരിഗണിക്കേണ്ട ഘടകങ്ങൾ.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruralhealthinfo.org/topics/healthcare-access|title=Healthcare Access in Rural Communities Introduction|access-date=2019-06-14|date=2019|publisher=Rural Health Information Hub}}</ref> ആരോഗ്യ പരിപാലന സേവനങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നതിൽ വ്യക്തിക്കും സമൂഹത്തിനും ഉണ്ടാകുന്ന പരിമിതികൾ മെഡിക്കൽ സേവനങ്ങളുടെ ഉപയോഗം, ചികിത്സകളുടെ ഫലപ്രാപ്തി, മൊത്തത്തിലുള്ള ഫലം (ക്ഷേമം, മരണനിരക്ക്) എന്നിവയെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുന്നു. ലക്ഷ്യമിടുന്ന ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ ആരോഗ്യ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനായി രൂപീകരിച്ച സംഘടനകളെയാണ് [[ആരോഗ്യ സംവിധാനം|ആരോഗ്യ പരിപാലന സംവിധാനങ്ങൾ]] എന്ന് പറയുന്നത്. [[ലോകാരോഗ്യസംഘടന|വേൾഡ് ഹെൽത്ത് ഓർഗനൈസേഷൻ]] (ഡബ്ല്യുഎച്ച്ഒ) പറയുന്നതനുസരിച്ച്, നല്ല രീതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ആരോഗ്യ പരിപാലന സംവിധാനത്തിന് ഒരു ധനസഹായ സംവിധാനം, നല്ല പരിശീലനം ലഭിച്ചതും മതിയായ ശമ്പളം ലഭിക്കുന്നതുമായ [[ആരോഗ്യ മാനവ വിഭവശേഷി|തൊഴിലാളികൾ]], തീരുമാനങ്ങൾക്കും [[ആരോഗ്യ നയം|നയങ്ങൾക്കും]] ആധാരമാക്കാവുന്ന വിശ്വസനീയമായ വിവരങ്ങൾ, ഗുണനിലവാരമുള്ള മരുന്നുകളും സാങ്കേതികവിദ്യകളും ലഭ്യമാക്കുന്നതിന് നന്നായി പരിപാലിക്കപ്പെടുന്ന [[ചികിത്സാ സൗകര്യം|ചികിത്സാ സൗകര്യങ്ങൾ]] എന്നിവ ആവശ്യമാണ്. കാര്യക്ഷമമായ ഒരു ആരോഗ്യ പരിരക്ഷാ സംവിധാനത്തിന് ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ [[സാമ്പത്തിക സംവിധാനം|സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ]], വികസനം, [[വ്യവസായവൽക്കരണം]] എന്നിവയ്ക്ക് ഗണ്യമായ സംഭാവന നൽകാൻ കഴിയും. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ആളുകളുടെ പൊതുവായ [[ആരോഗ്യം|ശാരീരികവും]] [[മാനസികാരോഗ്യം|മാനസികവുമായ ആരോഗ്യവും]] [[ക്ഷേമം|ക്ഷേമവും]] പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രധാന ഘടകമായി ആരോഗ്യ സംരക്ഷണത്തെ പരമ്പരാഗതമായി കണക്കാക്കുന്നു.<ref name="WHO2">{{Cite web|url=https://www.who.int/topics/health_systems/en/|title=Health Topics: Health Systems|access-date=2013-11-24|website=www.who.int|publisher=World Health Organization|archive-url=https://web.archive.org/web/20190718195540/https://www.who.int/topics/health_systems/en/|archive-date=2019-07-18}}</ref> ബോധപൂർവമായ ആരോഗ്യ പരിപാലന ഇടപെടലുകളിലൂടെ ഇല്ലാതാക്കിയ മനുഷ്യചരിത്രത്തിലെ ആദ്യത്തെ [[രോഗം|രോഗമായി]] 1980-ൽ ലോകത്തുനിന്ന് [[വസൂരി]] [[സാംക്രമിക രോഗങ്ങളുടെ ഉന്മൂലനം|നിർമ്മാർജ്ജനം]] ചെയ്യപ്പെട്ടതായി ലോകാരോഗ്യ സംഘടന പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>World Health Organization.</ref> == വിതരണം == [[പ്രമാണം:Jericho_Health_Centre_20050326.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/da/Jericho_Health_Centre_20050326.jpg/220px-Jericho_Health_Centre_20050326.jpg|ലഘുചിത്രം| കമ്മ്യൂണിറ്റി ഹെൽത്ത് സെന്ററുകളിൽ പ്രാഥമിക പരിചരണം നൽകാം.]] ആധുനിക ആരോഗ്യ പരിരക്ഷയുടെ വിതരണം, പരിശീലനം ലഭിച്ച പ്രൊഫഷണലുകളും പാരാപ്രൊഫഷണലുകളും ഇന്റർ ഡിസിപ്ലിനറി ടീമുകളായി ഒന്നിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref name="USDL">United States Department of Labor. </ref> ഇതിൽ [[വൈദ്യം|മെഡിസിൻ]], [[മനഃശാസ്ത്രം|സൈക്കോളജി]], [[ഫിസിക്കൽ തെറാപ്പി|ഫിസിയോതെറാപ്പി]], [[നഴ്‌സിങ്|നഴ്‌സിംഗ്]], [[ദന്തവൈദ്യം|ദന്തചികിത്സ]], മിഡ്‌വൈഫറി, അലൈഡ് ഹെൽത്ത് എന്നിവയിലെ പ്രൊഫഷണലുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു; കൂടാതെ പബ്ലിക് ഹെൽത്ത് പ്രാക്ടീഷണർമാർ, കമ്മ്യൂണിറ്റി ഹെൽത്ത് വർക്കർമാർ, സഹായ ജീവനക്കാർ എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു. വ്യത്യസ്‌ത സാംസ്‌കാരിക, രാഷ്‌ട്രീയ, സംഘടനാ വീക്ഷണങ്ങളെ ആശ്രയിച്ച് വിവിധ തരത്തിലുള്ള ആരോഗ്യ പരിപാലനത്തിന്റെ നിർവചനങ്ങൾ വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, തുടർച്ചയായ ആരോഗ്യ പരിപാലന പ്രക്രിയയിലെ ആദ്യ ഘടകമാണ് പ്രാഥമിക പരിചരണം.<ref name="Cookie">Thomas-MacLean R et al. </ref> ആരോഗ്യ പരിരക്ഷയെ പൊതുമേഖലയിലേതെന്നും സ്വകാര്യമേഖലയിലേതെന്നും രണ്ടായി തരംതിരിക്കാം. [[പ്രമാണം:FEMA_-_18213_-_Photograph_by_Robert_Kaufmann_taken_on_10-25-2005_in_Louisiana.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3f/FEMA_-_18213_-_Photograph_by_Robert_Kaufmann_taken_on_10-25-2005_in_Louisiana.jpg/220px-FEMA_-_18213_-_Photograph_by_Robert_Kaufmann_taken_on_10-25-2005_in_Louisiana.jpg|ലഘുചിത്രം|പ്രാഥമിക വൈദ്യസഹായം നൽകുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രധാന ഇടമാണ് [[അത്യാഹിത വിഭാഗം]].]] === പ്രാഥമിക പരിചരണം === [[പ്രമാണം:Terapevt_Mudrov_train.JPG|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e3/Terapevt_Mudrov_train.JPG/220px-Terapevt_Mudrov_train.JPG|ലഘുചിത്രം| [[റഷ്യ|റഷ്യയിലെ]] ഖബറോവ്സ്കിലുള്ള "തെറാപ്പിസ്റ്റ് മാറ്റ്വെയ് മുദ്രോവ്" എന്ന ആശുപത്രി ട്രെയിൻ<ref>{{Cite web|url=https://www.nationalgeographic.com/magazine/2014/06/|title=June 2014|access-date=9 March 2019|website=Magazine|archive-url=https://web.archive.org/web/20201222160425/https://www.nationalgeographic.com/magazine/2014/06/|archive-date=22 December 2020}}</ref>]] ആരോഗ്യ പരിരക്ഷാ സംവിധാനത്തിനുള്ളിൽ എല്ലാ രോഗികളും ആദ്യം സമീപിക്കുന്ന ആരോഗ്യ പ്രൊഫഷണലുകളുടെ പ്രവർത്തനത്തെയാണ് '''പ്രാഥമിക പരിചരണം''' എന്ന് പറയുന്നത്.<ref name="Cookie">Thomas-MacLean R et al. </ref> <ref>World Health Organization. </ref> അത്തരം ഒരു പ്രൊഫഷണൽ സാധാരണയായി ജനറൽ പ്രാക്ടീഷണർ അല്ലെങ്കിൽ ഫാമിലി ഫിസിഷ്യൻ പോലെയുള്ള ഒരു പ്രാഥമിക പരിചരണ ഫിസിഷ്യൻ ആയിരിക്കും. [[ഫിസിക്കൽ തെറാപ്പി|ഫിസിയോതെറാപ്പിസ്റ്റ്]] പോലെയുള്ള ലൈസൻസുള്ള ഒരു സ്വതന്ത്ര പ്രാക്ടീഷണറോ, ഫിസിഷ്യൻ അസിസ്റ്റന്റ് അല്ലെങ്കിൽ നഴ്‌സ് പ്രാക്ടീഷണർ പോലെയുള്ള, ഫിസിഷ്യനല്ലാത്ത ഒരു പ്രാഥമിക പരിചരണ ദാതാവോ ആകാം മറ്റൊരു പ്രൊഫഷണൽ. പ്രദേശം, ആരോഗ്യ സംവിധാനത്തിന്റെ ഘടന എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ച്, രോഗി ആദ്യം മറ്റൊരു ആരോഗ്യ പരിപാലന പ്രൊഫഷണലിനെ കണ്ടേക്കാം, ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു [[ഫാർമസിസ്റ്റ്]] അല്ലെങ്കിൽ [[നഴ്‌സിങ്|നഴ്സ്]]. ആരോഗ്യസ്ഥിതിയുടെ സ്വഭാവമനുസരിച്ച്, പ്രാഥമിക പരിചരണത്തിന് ശേഷം രോഗികളെ ദ്വിതീയ അല്ലെങ്കിൽ തൃതീയ പരിചരണത്തിനായി റഫർ ചെയ്യാം. അന്നേ ദിവസം തന്നെ അപ്പോയിന്റ്‌മെന്റുകൾ നൽകുകയോ മുൻകൂട്ടി ബുക്ക് ചെയ്യാതെ നേരിട്ടെത്തുന്നവർക്ക് സേവനം നൽകുകയോ ചെയ്യുന്ന അടിയന്തര പരിചരണ കേന്ദ്രങ്ങൾ പോലുള്ള വ്യത്യസ്ത സാഹചര്യങ്ങളിൽ പ്രാഥമിക പരിചരണം നൽകാം. എല്ലാ പ്രായത്തിലുമുള്ള രോഗികൾ, എല്ലാ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക, ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പശ്ചാത്തലങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള രോഗികൾ, മികച്ച [[ആരോഗ്യം]] നിലനിർത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ, എല്ലാത്തരം തീവ്രവും വിട്ടുമാറാത്തതുമായ ശാരീരികവും മാനസികവും സാമൂഹികവുമായ ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളുള്ള രോഗികൾ എന്നിവർ ഉൾപ്പെടെ, ആരോഗ്യ പരിരക്ഷയുടെ ഏറ്റവും വിശാലമായ മേഖലയാണ് പ്രാഥമിക പരിചരണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത്. അതിനാൽ, ഒരു പ്രാഥമിക പരിചരണ പ്രാക്ടീഷണർക്ക് പല മേഖലകളിലും വിപുലമായ അറിവ് ഉണ്ടായിരിക്കണം. സാധാരണ പരിശോധനകൾക്കും പ്രതിരോധ പരിചരണത്തിനും ആരോഗ്യ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും, ഒരു പുതിയ ആരോഗ്യപ്രശ്നത്തെക്കുറിച്ച് പ്രാഥമിക കൂടിയാലോചന ആവശ്യമായി വരുമ്പോഴെല്ലാം ഒരേ പ്രാക്ടീഷണറെ സമീപിക്കാനാണ് രോഗികൾ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നത്. രോഗി സന്ദർശിക്കുന്നതിന്റെ കാരണത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി, പ്രാഥമിക പരിചരണത്തിലെ ഇടപെടലുകളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനും വിശകലനം ചെയ്യുന്നതിനുമുള്ള ഒരു മാനദണ്ഡ ഉപകരണമാണ് ഇന്റർനാഷണൽ ക്ലാസിഫിക്കേഷൻ ഓഫ് പ്രൈമറി കെയർ (ICPC).<ref>World Health Organization. </ref> പ്രാഥമിക പരിചരണത്തിൽ സാധാരണയായി ചികിത്സിക്കുന്ന വിട്ടുമാറാത്ത രോഗങ്ങളിൽ [[രക്താതിമർദ്ദം]], [[പ്രമേഹം]], [[ആസ്മ|ആസ്ത്മ]], [[ക്രോണിക് ഒബ്‌സ്ട്രക്ടീവ് പൾമൊണറി ഡിസീസ്]], [[വിഷാദരോഗം|വിഷാദം]], [[ഉത്കണ്ഠ വൈകല്യം|ഉത്കണ്ഠ]], നടുവേദന, സന്ധിവാതം, തൈറോയ്ഡ് പ്രവർത്തനത്തിലെ തകരാറുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. [[കുടുംബാസൂത്രണം|കുടുംബാസൂത്രണ]] സേവനങ്ങൾ, [[ഗർഭനിരോധന രീതികൾ|ഗർഭനിരോധന മാർഗങ്ങൾ]], [[വാക്‌സിനേഷൻ|വാക്സിനേഷനുകൾ]] പോലെയുള്ള അടിസ്ഥാന മാതൃ-ശിശു ആരോഗ്യ പരിപാലന സേവനങ്ങളും പ്രാഥമിക പരിചരണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ, 2013-ലെ നാഷണൽ ഹെൽത്ത് ഇന്റർവ്യൂ സർവേ പ്രകാരം ചർമ്മരോഗങ്ങൾ (42.7%), ഓസ്റ്റിയോ ആർത്രൈറ്റിസും സന്ധിരോഗങ്ങളും (33.6%), നടുവിനുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾ (23.9%), ലിപിഡ് ഉപാപചയത്തിലെ തകരാറുകൾ (22.4%), ഉപരി ശ്വസനനാളിയിലെ രോഗങ്ങൾ (22.1%, ആസ്ത്മ ഒഴികെ) എന്നിവയാണ് ഡോക്ടറെ സമീപിക്കുന്നതിനുള്ള ഏറ്റവും സാധാരണമായ കാരണങ്ങൾ.<ref>{{Cite journal|title=Why patients visit their doctors: assessing the most prevalent conditions in a defined American population|journal=Mayo Clin. Proc.|volume=88|issue=1|pages=56–67|date=January 2013|pmid=23274019|doi=10.1016/j.mayocp.2012.08.020|pmc=3564521}}</ref> ആഗോളതലത്തിൽ ജനസംഖ്യയ്ക്ക് പ്രായമേറുന്ന പശ്ചാത്തലത്തിൽ, വിട്ടുമാറാത്ത സാംക്രമികേതര രോഗങ്ങൾ പിടിപെടാൻ സാധ്യതയുള്ള പ്രായമായവരുടെ എണ്ണം വർദ്ധിക്കുന്നതിനാൽ, വികസിത രാജ്യങ്ങളിലും വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലും പ്രാഥമിക പരിചരണ സേവനങ്ങൾക്കുള്ള ആവശ്യം അതിവേഗം വർദ്ധിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>World Health Organization. </ref> <ref>Simmons J. [http://www.healthleadersmedia.com/content/233658/topic/WS_HLM2_PHY/Primary-Care-Needs-New-Innovations-to-Meet-Growing-Demands.html ''Primary Care Needs New Innovations to Meet Growing Demands.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110711160400/http://www.healthleadersmedia.com/content/233658/topic/WS_HLM2_PHY/Primary-Care-Needs-New-Innovations-to-Meet-Growing-Demands.html |date=2011-07-11 }}</ref><ref name="Cookie">Thomas-MacLean R et al. </ref> === ദ്വിതീയ പരിചരണം === [[പ്രമാണം:Aerial-Picture-of-Jackson-e1445995779731.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f8/Aerial-Picture-of-Jackson-e1445995779731.jpg/240px-Aerial-Picture-of-Jackson-e1445995779731.jpg|ലഘുചിത്രം| മിയാമിയിലെ ജാക്‌സൺ മെമ്മോറിയൽ ഹോസ്പിറ്റൽ, [[മയാമി|മിയാമി]] യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിലെ ലിയോനാർഡ് എം. മില്ലർ സ്‌കൂൾ ഓഫ് മെഡിസിന്റെ പ്രധാന അധ്യാപന ആശുപത്രിയും 1,547 കിടക്കകളുള്ള, യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്‌സിലെ ഏറ്റവും വലിയ ആശുപത്രിയുമാണ് <ref>[https://www.beckershospitalreview.com/100-of-the-largest-hospitals-and-health-systems-in-america-2021.html "100 of the largest hospitals and health systems in America,"] ''Becker's Hospital Review''</ref>]] '''ദ്വിതീയ പരിചരണത്തിൽ''' [[അക്യൂട്ട്]] കെയർ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഹ്രസ്വവും എന്നാൽ ഗുരുതരവുമായ അസുഖം, പരിക്ക് അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് ആരോഗ്യ അവസ്ഥകൾ എന്നിവയ്ക്ക് ചുരുങ്ങിയ സമയത്തേക്ക് ആവശ്യമായ ചികിത്സ ദ്വിതീയ പരിചരണത്തിൽ വരുന്നു. [[ആശുപത്രി|ആശുപത്രിയിലെ]] [[അത്യാഹിത വിഭാഗം|അത്യാഹിത വിഭാഗത്തിലാണ്]] ഈ പരിചരണം പലപ്പോഴും ലഭ്യമാക്കുന്നത്. [[പ്രസവം|പ്രസവ]] പരിചരണം, തീവ്രപരിചരണം, മെഡിക്കൽ ഇമേജിംഗ് സേവനങ്ങൾ എന്നിവയും ദ്വിതീയ പരിചരണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://medical-dictionary.thefreedictionary.com/health+care+system|title=Health Care System|access-date=December 21, 2020|website=the Free Medical Dictionary}}</ref> "സെക്കൻഡറി കെയർ" എന്ന പദം ചിലപ്പോൾ "ആശുപത്രി പരിചരണം" എന്നതിന്റെ പര്യായമായി ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും, സൈക്യാട്രിസ്റ്റുകൾ, ക്ലിനിക്കൽ സൈക്കോളജിസ്റ്റുകൾ, ഒക്യുപേഷണൽ തെറാപ്പിസ്റ്റുകൾ, മിക്ക ദന്തരോഗ സ്പെഷ്യലിസ്റ്റുകൾ, [[ഫിസിക്കൽ തെറാപ്പി|ഫിസിയോതെറാപ്പിസ്റ്റുകൾ]] തുടങ്ങിയ പല ദ്വിതീയ പരിചരണ ദാതാക്കളും ആശുപത്രികളിൽ ജോലി ചെയ്യണമെന്നില്ല. ചില രാജ്യങ്ങളിലെ ദേശീയ ആരോഗ്യ നയങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, ദ്വിതീയ പരിചരണം ലഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് രോഗികൾ റഫറലിനായി ഒരു പ്രാഥമിക പരിചരണ ദാതാവിനെ കാണേണ്ടതുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://mstrust.org.uk/a-z/care-in-the-nhs#:~:text=Secondary%20care%20refers%20to%20services,first%20contact%20with%20a%20patient.&text=Secondary%20care%20services%20are%20usually,services%20may%20be%20community%20based.|title=Secondary Care|access-date=December 22, 2020|website=MS Trust}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.einsure.com/blog/the-difference-between-primary-secondary-and-tertiary-health-care/|title=Difference between primary, secondary and tertiary health care|access-date=December 21, 2020|website=EInsure}}</ref> സമ്മിശ്ര വിപണി അധിഷ്ഠിത ആരോഗ്യ പരിരക്ഷാ സംവിധാനം നിലവിലുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ, രോഗികൾ ആദ്യം ഒരു പ്രാഥമിക പരിചരണ ദാതാവിനെ കാണണമെന്ന് നിഷ്കർഷിച്ചുകൊണ്ട് ചില [[ഭിഷ്വഗരൻ|ഫിസിഷ്യൻമാർ]] തങ്ങളുടെ പ്രാക്ടീസ് ദ്വിതീയ പരിചരണത്തിൽ മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നു. ചില രാജ്യങ്ങളിൽ സ്വകാര്യ അല്ലെങ്കിൽ ഗ്രൂപ്പ് ഹെൽത്ത് ഇൻഷുറൻസ് പ്ലാനുകളിലെ പേയ്‌മെന്റ് കരാറുകളുടെ നിബന്ധനകൾ പ്രകാരം ഈ നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തിയേക്കാം. ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ, [[മെഡിക്കൽ സ്പെഷ്യാലിറ്റി|മെഡിക്കൽ സ്പെഷ്യലിസ്റ്റുകൾ]] റഫറൽ ഇല്ലാതെ തന്നെ രോഗികളെ കണ്ടേക്കാം; സ്വയം റഫർ ചെയ്യണോ എന്ന് രോഗികൾക്ക് തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്യാം. [[ഫിസിക്കൽ തെറാപ്പി|ഫിസിക്കൽ തെറാപ്പിസ്റ്റുകൾ]], റെസ്പിറേറ്ററി തെറാപ്പിസ്റ്റുകൾ, ഒക്യുപേഷണൽ തെറാപ്പിസ്റ്റുകൾ, സ്പീച്ച് തെറാപ്പിസ്റ്റുകൾ, [[ഡയറ്റീഷ്യൻ|ഡയറ്റീഷ്യൻമാർ]] തുടങ്ങിയ അലൈഡ് ഹെൽത്ത് പ്രൊഫഷണലുകളും സാധാരണയായി ദ്വിതീയ പരിചരണത്തിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്; രോഗികൾ സ്വയം റഫർ ചെയ്തോ ഫിസിഷ്യന്റെ റഫറൽ വഴിയോ ഇവരുടെ സേവനം തേടുന്നു. === തൃതീയ പരിചരണം === [[പ്രമാണം:NationalNeurologyHospital.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7a/NationalNeurologyHospital.jpg/240px-NationalNeurologyHospital.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിലെ]] [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലുള്ള]] നാഷണൽ ഹോസ്പിറ്റൽ ഫോർ ന്യൂറോളജി ആൻഡ് ന്യൂറോ സർജറി ഒരു സ്പെഷ്യലിസ്റ്റ് ന്യൂറോളജിക്കൽ ആശുപത്രിയാണ്.]] ടെർഷ്യറി റഫറൽ ഹോസ്പിറ്റൽ പോലെ, വിപുലമായ [[വൈദ്യം|മെഡിക്കൽ]] ചികിത്സയ്ക്കുള്ള ജീവനക്കാരും സൗകര്യങ്ങളുമുള്ള ഒരു ആരോഗ്യ കേന്ദ്രത്തിൽ, സാധാരണയായി കിടത്തിച്ചികിത്സയിലുള്ള രോഗികൾക്കോ മാരക രോഗമുള്ളവർക്കോ നൽകുന്ന പ്രത്യേക വിദഗ്ധ കൺസൾട്ടേഷൻ പരിചരണമാണ് '''തൃതീയ പരിചരണം''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>Johns Hopkins Medicine. </ref> [[അർബുദം|കാൻസർ]] ചികിത്സ, ന്യൂറോ സർജറി, കാർഡിയാക് സർജറി, [[പ്ലാസ്റ്റിക് സർജറി]], ഗുരുതരമായ [[പൊള്ളൽ|പൊള്ളലുകൾക്കുള്ള]] ചികിത്സ, നൂതന [[നിയോനറ്റോളജി|നിയോനാറ്റോളജി]] സേവനങ്ങൾ, സാന്ത്വന പരിചരണം, മറ്റ് സങ്കീർണ്ണമായ മെഡിക്കൽ, ശസ്ത്രക്രിയാ ഇടപെടലുകൾ എന്നിവയാണ് തൃതീയ പരിചരണ സേവനങ്ങളുടെ ഉദാഹരണങ്ങൾ.<ref name="Emory">Emory University. </ref> === ക്വാട്ടേണറി കെയർ === വളരെ [[മെഡിക്കൽ സ്പെഷ്യാലിറ്റി|സ്പെഷ്യലൈസ്]] ചെയ്തതും വ്യാപകമായി ലഭ്യമല്ലാത്തതുമായ നൂതന വൈദ്യശാസ്ത്രത്തെ സൂചിപ്പിക്കാൻ, തൃതീയ പരിചരണത്തിന്റെ ഒരു വിപുലീകരണമായി '''ക്വാട്ടേണറി കെയർ''' എന്ന പദം ചിലപ്പോൾ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. പരീക്ഷണാത്മക വൈദ്യശാസ്ത്രവും അപൂർവമായ ചില ഡയഗ്നോസ്റ്റിക് അല്ലെങ്കിൽ [[ശസ്ത്രക്രിയ|ശസ്ത്രക്രിയാ]] നടപടിക്രമങ്ങളും ക്വാട്ടേണറി കെയർ ആയി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഈ സേവനങ്ങൾ സാധാരണയായി ഏതാനും പ്രാദേശിക അല്ലെങ്കിൽ ദേശീയ ആരോഗ്യ പരിപാലന കേന്ദ്രങ്ങളിൽ മാത്രമേ ലഭ്യമാകൂ. <ref name="Emory">Emory University. </ref> <ref>Alberta Physician Link. </ref> === ഹോം, കമ്മ്യൂണിറ്റി പരിചരണം === ആരോഗ്യ കേന്ദ്രങ്ങൾക്ക് പുറത്തും പല തരത്തിലുള്ള ആരോഗ്യ പരിപാലന ഇടപെടലുകൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. പൾസ് പോളിയോ പോലെയുള്ള സാമൂഹിക തലത്തിലുള്ള പ്രതിരോധ പരിപാടികൾ, ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ നിരീക്ഷണം, [[കോണ്ടം]] വിതരണം, പകർച്ചവ്യാധികൾ തടയുന്നതിനുള്ള പരിപാടികൾ എന്നിങ്ങനെ പൊതുജനാരോഗ്യ താൽപ്പര്യമുള്ള നിരവധി ഇടപെടലുകൾ അവയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. സ്വയം പരിചരണം, ഹോം കെയർ, ദീർഘകാല പരിചരണം, അസിസ്റ്റഡ് ലിവിംഗ്, ലഹരിവസ്തുക്കളുടെ ഉപയോഗം മൂലമുള്ള വൈകല്യങ്ങൾക്കുള്ള ചികിത്സ, മറ്റ് തരത്തിലുള്ള ആരോഗ്യ, സാമൂഹിക പരിപാലന സേവനങ്ങൾ എന്നിവയും അവയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. കൈകാലുകൾ നഷ്‌ടപ്പെടുകയോ അവയുടെ പ്രവർത്തനശേഷി നഷ്‌ടപ്പെടുകയോ ചെയ്‌താൽ ചലനശേഷിയും സ്വാശ്രയത്വവും വീണ്ടെടുക്കാൻ കമ്മ്യൂണിറ്റി [[ഫിസിക്കൽ തെറാപ്പി|പുനരധിവാസ]] സേവനങ്ങൾ സഹായിക്കും. ഇതിൽ [[പ്രോസ്റ്റസിസ്]], ഓർത്തോട്ടിക്സ് അല്ലെങ്കിൽ വീൽചെയറുകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടാം. പല രാജ്യങ്ങളും പ്രായമേറുന്ന ജനസംഖ്യ എന്ന പ്രശ്നം നേരിടുന്നതിനാൽ, പ്രായമായവരെ സ്വന്തം വീടിന്റെ സൗകര്യങ്ങളിൽത്തന്നെ പൂർണ്ണവും സ്വതന്ത്രവുമായ ജീവിതം നയിക്കാൻ സഹായിക്കുക എന്നത് ആരോഗ്യ പരിരക്ഷാ സംവിധാനത്തിന്റെ മുൻ‌ഗണനകളിലൊന്നാണ്. മുതിർന്ന പൗരന്മാർക്ക് വീട്ടിലെ ദൈനംദിന പ്രവർത്തനങ്ങളിലും, ഡോക്ടറെ കാണാൻ പോകാനും തിരികെ വരാനുമുള്ള യാത്രാസൗകര്യം പോലെ അവരുടെ ആരോഗ്യത്തിനും ക്ഷേമത്തിനും അത്യന്താപേക്ഷിതമായ മറ്റ് നിരവധി കാര്യങ്ങളിലും സഹായം നൽകുന്ന ഒരു വിഭാഗം ആരോഗ്യ പരിരക്ഷയിലുണ്ട്. കുട്ടികളിലെ പൊണ്ണത്തടി അതിവേഗം ഒരു പ്രധാന ആശങ്കയായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നതിനാൽ, സ്‌കൂളുകളിൽ പോഷകാഹാര ശീലങ്ങളെക്കുറിച്ച് കുട്ടികളെ ബോധവൽക്കരിക്കുക, കായിക വിദ്യാഭ്യാസം നിർബന്ധമാക്കുക, ക്രിയാത്മകമായ ആത്മപ്രതിച്ഛായ വളർത്താൻ കൗമാരപ്രായക്കാരെ പഠിപ്പിക്കുക എന്നിവ ലക്ഷ്യമിട്ട് ആരോഗ്യ പ്രവർത്തകർ പലപ്പോഴും പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. === റേറ്റിംഗുകൾ === ആരോഗ്യ പരിപാലന സേവനങ്ങളുടെ ഫലങ്ങൾ വിലയിരുത്താൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന റേറ്റിംഗുകളോ വിലയിരുത്തലുകളോ ആണ് ഹെൽത്ത് കെയർ റേറ്റിംഗുകൾ. ഗുണനിലവാരത്തിന്റെ ഈ വിലയിരുത്തൽ ഇനിപ്പറയുന്ന അളവുകോലുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്: * ആശുപത്രിയുടെ നിലവാരം * ആരോഗ്യ പദ്ധതിയുടെ ഗുണനിലവാരം * ഡോക്ടർമാരുടെ ഗുണനിലവാരം * മറ്റ് ആരോഗ്യ വിദഗ്ധരുടെ ഗുണനിലവാരം * രോഗിയുടെ അനുഭവം == അനുബന്ധ മേഖലകൾ == ആരോഗ്യ പരിപാലനം രോഗികൾക്ക് സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നതിനും അപ്പുറത്തേക്ക് വ്യാപിക്കുന്നു. === ആരോഗ്യ സംവിധാനം === ആവശ്യമുള്ള ജനവിഭാഗങ്ങൾക്ക് ആരോഗ്യ പരിപാലന സേവനങ്ങൾ എത്തിക്കുന്ന ആളുകൾ, സ്ഥാപനങ്ങൾ, വിഭവങ്ങൾ എന്നിവയുടെ സംഘടിത രൂപമാണ് '''ഹെൽത്ത് കെയർ സിസ്റ്റം''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന '''ആരോഗ്യ സംവിധാനം'''. === ആരോഗ്യ സംരക്ഷണ വ്യവസായം === ആരോഗ്യ പരിപാലന സേവനങ്ങളും ഉൽപ്പന്നങ്ങളും നൽകുന്നതിന് സമർപ്പിതമായ നിരവധി മേഖലകൾ ആരോഗ്യ സംരക്ഷണ വ്യവസായത്തിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ഈ മേഖലയെ നിർവചിക്കുന്നതിനുള്ള അടിസ്ഥാന ചട്ടക്കൂട് എന്ന നിലയിൽ, ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ഇന്റർനാഷണൽ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ക്ലാസിഫിക്കേഷൻ, ആശുപത്രി പ്രവർത്തനങ്ങൾ, മെഡിക്കൽ, ഡെന്റൽ പ്രാക്ടീസ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ, "മറ്റ് മനുഷ്യ ആരോഗ്യ പ്രവർത്തനങ്ങൾ" എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നതായാണ് ആരോഗ്യ പരിരക്ഷയെ പൊതുവെ കണക്കാക്കുന്നത്. നഴ്‌സുമാർ, മിഡ്‌വൈഫുമാർ, ഫിസിയോതെറാപ്പിസ്റ്റുകൾ, സയന്റിഫിക് അല്ലെങ്കിൽ ഡയഗ്‌നോസ്റ്റിക് ലബോറട്ടറികൾ, പാത്തോളജി ക്ലിനിക്കുകൾ, റെസിഡൻഷ്യൽ ഹെൽത്ത് സൗകര്യങ്ങൾ, രോഗികളുടെ അവകാശ സംരക്ഷകർ <ref>{{Cite web|url=http://www.smh.com.au/business/workplace-relations/patient-advocacy-20150920-gjr53j.html|title=Patient advocacy services ensure optimum health outcomes|access-date=2015-09-26|last=Dorothy Kamaker|date=2015-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20171220213648/http://www.smh.com.au/business/workplace-relations/patient-advocacy-20150920-gjr53j.html|archive-date=2017-12-20}}</ref> അല്ലെങ്കിൽ മറ്റ് അനുബന്ധ ആരോഗ്യ പ്രൊഫഷണലുകൾ എന്നിവരുടെ മേൽനോട്ടത്തിലുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ അവസാനത്തെ വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ, ഗ്ലോബൽ ഇൻഡസ്ട്രി ക്ലാസിഫിക്കേഷൻ സ്റ്റാൻഡേർഡ്, ഇൻഡസ്ട്രി ക്ലാസിഫിക്കേഷൻ ബെഞ്ച്മാർക്ക് തുടങ്ങിയ വ്യവസായ, വിപണി വർഗ്ഗീകരണങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, [[ജൈവസാങ്കേതികവിദ്യ|ബയോടെക്നോളജി]], ഡയഗ്നോസ്റ്റിക് ലബോറട്ടറികൾ, പദാർത്ഥങ്ങൾ, മരുന്ന് നിർമ്മാണം, വിതരണം എന്നിവ ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിരവധി മെഡിക്കൽ ഉപകരണങ്ങളും സാമഗ്രികളും സേവനങ്ങളും ആരോഗ്യ സംരക്ഷണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽസും മറ്റ് മെഡിക്കൽ ഉപകരണങ്ങളുമാണ് യൂറോപ്പിന്റെയും യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിന്റെയും മുൻനിര ഹൈടെക് കയറ്റുമതി ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ.<ref name="Europe">{{Cite web|url=http://www.efpia.eu/|title=The Pharmaceutical Industry in Figures|access-date=February 15, 2010|year=2007|website=[[European Federation of Pharmaceutical Industries and Associations]]|format=pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20201222160435/https://www.efpia.eu/|archive-date=December 22, 2020}}</ref><ref name="PHRMA">{{Cite book|title=2008 Annual Report|work=[[Pharmaceutical Research and Manufacturers of America]]|year=2008}}</ref> ബയോഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ മേഖലയിൽ ആധിപത്യം പുലർത്തുന്ന യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിനാണ് ലോകത്തിലെ ബയോടെക്നോളജി വരുമാനത്തിന്റെ മുക്കാൽ ഭാഗവും.<ref name="Europe" /><ref name="EFPIA">{{Cite web|url=http://www.efpia.org/content/Default.asp?PageID=388|title=Europe's competitiveness|access-date=February 15, 2010|website=[[European Federation of Pharmaceutical Industries and Associations]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20090823030103/http://www.efpia.org/content/Default.asp?PageID=388|archive-date=23 August 2009}}</ref> === ആരോഗ്യ സംരക്ഷണ ഗവേഷണം === രോഗനിർണ്ണയത്തിലൂടെയും ഫലപ്രദമായ ചികിത്സയിലൂടെയും [[രോഗം]] നിർമ്മാർജ്ജനം ചെയ്യുന്നതിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന, ആരോഗ്യത്തിന്റെ മെഡിക്കൽ മാതൃകയിലൂടെ വികസിപ്പിച്ചവ പോലുള്ള നിരവധി ആരോഗ്യ പരിപാലന ഇടപെടലുകളുടെ അളവും ഗുണനിലവാരവും ശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഫലങ്ങളിലൂടെ മെച്ചപ്പെടുന്നു. ആരോഗ്യ ഗവേഷണം, ബയോമെഡിക്കൽ ഗവേഷണം, [[ഫാർമസി|ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ ഗവേഷണം]] എന്നിവയിലൂടെ നിരവധി സുപ്രധാന പുരോഗതികൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്; തെളിവുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിനും ആരോഗ്യ പരിപാലന വിതരണത്തിലെ തെളിവധിഷ്ഠിത പ്രവർത്തനരീതികൾക്കും ഇവയാണ് അടിസ്ഥാനം. ആരോഗ്യ സംരക്ഷണ ഗവേഷണത്തിൽ പലപ്പോഴും രോഗികളുമായി നേരിട്ട് ഇടപഴകേണ്ടി വരുന്നു; അവരെ പഠനത്തിൽ സജീവമായി ഉൾപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ ആരുമായി, എങ്ങനെ ഇടപഴകണം എന്നത് പ്രധാനമാണ്. ഏറ്റവും മികച്ചതെന്നു പറയാവുന്ന ഒരൊറ്റ രീതി നിലവിലില്ലെങ്കിലും, രോഗികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനുള്ള ഗവേഷണ രീതികൾ രോഗിയുടെ ലഭ്യതയും പങ്കെടുക്കാനുള്ള സന്നദ്ധതയും കണക്കിലെടുക്കേണ്ടതുണ്ടെന്ന് രോഗി പങ്കാളിത്തം സംബന്ധിച്ച ചിട്ടയായ അവലോകനത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.<ref>{{Cite journal|last=Domecq|first=Juan Pablo|last2=Prutsky|first2=Gabriela|last3=Elraiyah|first3=Tarig|last4=Wang|first4=Zhen|last5=Nabhan|first5=Mohammed|last6=Shippee|first6=Nathan|last7=Brito|first7=Juan Pablo|last8=Boehmer|first8=Kasey|last9=Hasan|first9=Rim|date=2014-02-26|title=Patient engagement in research: a systematic review|journal=BMC Health Services Research|volume=14|issue=1|pages=89|doi=10.1186/1472-6963-14-89|pmid=24568690|pmc=3938901|issn=1472-6963}}</ref> ജനസംഖ്യയെ കൂടുതൽ ആരോഗ്യമുള്ളതാക്കാൻ കഴിയുന്ന സാമൂഹിക മാറ്റങ്ങൾക്ക് ഊന്നൽ നൽകുന്ന, ആരോഗ്യത്തിന്റെയും വൈകല്യത്തിന്റെയും സാമൂഹിക മാതൃകയിലൂടെ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ആരോഗ്യ സേവന ഗവേഷണങ്ങൾ, ആരോഗ്യ സംരക്ഷണ ഇടപെടലുകളുടെ കാര്യക്ഷമത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും അവയുടെ തുല്യമായ വിതരണത്തിനും വഴിയൊരുക്കും.<ref>{{Cite book|title=Sociology and Health Care|url=https://archive.org/details/sociologyhealthc0000bond_02ed|last=Bond J.|last2=Bond S.|publisher=Churchill Livingstone|year=1994|isbn=978-0-443-04059-7}}</ref> ആരോഗ്യ സേവന ഗവേഷണത്തിൽ നിന്നുള്ള ഫലങ്ങളാണ് പലപ്പോഴും ആരോഗ്യ പരിരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളിലെ തെളിവധിഷ്ഠിത നയങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനം. വൈദ്യശാസ്ത്രപരമായി ഉപയോഗപ്രദവും സമയബന്ധിതവും മാറ്റങ്ങളോട് സംവേദനക്ഷമവും സാംസ്കാരികമായി അനുയോജ്യവും കുറഞ്ഞ ഭാരമുള്ളതും ചെലവു കുറഞ്ഞതും സാധാരണ നടപടിക്രമങ്ങളിൽ ഉൾച്ചേർത്തതും രോഗിയെ പങ്കാളിയാക്കുന്നതുമായ ആരോഗ്യ വിലയിരുത്തൽ സംവിധാനങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനായുള്ള ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് മേഖലയിലെ സംരംഭങ്ങളും ആരോഗ്യ സേവന ഗവേഷണത്തെ സഹായിക്കുന്നു. === ആരോഗ്യ സംരക്ഷണ ധനസഹായം === ആരോഗ്യ പരിരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾക്ക് ധനസഹായം നൽകുന്നതിന് പ്രധാനമായും അഞ്ച് രീതികളാണുള്ളത്:<ref>World Health Organization. </ref> # സംസ്ഥാനത്തിനോ കൗണ്ടിക്കോ മുനിസിപ്പാലിറ്റിക്കോ നൽകുന്ന [[നികുതി|പൊതുനികുതി]] # സാമൂഹിക ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് # സ്വമേധയാ എടുക്കുന്ന അല്ലെങ്കിൽ സ്വകാര്യ ആരോഗ്യ ഇൻഷുറൻസ് # രോഗികൾ നേരിട്ട് നടത്തുന്ന പണമടയ്ക്കൽ (ഔട്ട്-ഓഫ്-പോക്കറ്റ് പേയ്‌മെന്റുകൾ) # ആരോഗ്യ ചാരിറ്റികൾക്കുള്ള സംഭാവനകൾ മിക്ക രാജ്യങ്ങളിലും ഈ അഞ്ച് മാതൃകകളുടെയും ഒരു മിശ്രിതമാണുള്ളത്; എന്നാൽ ഈ മിശ്രണം ഓരോ രാജ്യത്തും വ്യത്യസ്തമാണ്, ഒരേ രാജ്യത്തിനുള്ളിൽത്തന്നെ കാലക്രമേണ മാറുകയും ചെയ്യുന്നു. ധനസഹായ സംവിധാനങ്ങൾ മാറ്റിനിർത്തിയാൽ, ആരോഗ്യ സംരക്ഷണത്തിനായി എത്ര തുക ചെലവഴിക്കണം എന്നത് എപ്പോഴും ഒരു പ്രധാന ചോദ്യമാണ്. താരതമ്യത്തിനായി, ഈ തുക പലപ്പോഴും ജിഡിപിയുടെ ശതമാനമായാണ് സൂചിപ്പിക്കാറുള്ളത്. സാമ്പത്തിക സഹകരണ വികസന സംഘടനയിലെ (ഒഇസിഡി) രാജ്യങ്ങളിൽ ആരോഗ്യ സംരക്ഷണത്തിനായി ചെലവഴിക്കുന്ന ഓരോ 1000 ഡോളറിനും ആയുർദൈർഘ്യം 0.4 വർഷം കുറയുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.nuaig.ai/improve-operational-efficiency-in-healthcare-with-rpa/|title=Improve operational efficiency in healthcare with RPA|access-date=2021-05-27|date=2021-03-02|website=NuAIg|language=en-US|archive-date=2021-05-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210527055633/https://www.nuaig.ai/improve-operational-efficiency-in-healthcare-with-rpa/|url-status=dead}}</ref> ബ്ലൂംബെർഗ് എല്ലാ വർഷവും നടത്തുന്ന വിശകലനത്തിലും സമാനമായ ഒരു ബന്ധം കാണാം.<ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.bloombergquint.com/global-economics/u-s-near-bottom-of-health-index-hong-kong-and-singapore-at-top|title=These Are the Economies With the Most (and Least) Efficient Health Care|access-date=2019-01-14|website=BloombergQuint|archive-url=https://web.archive.org/web/20201222160336/https://www.bloombergquint.com/global-economics/u-s-near-bottom-of-health-index-hong-kong-and-singapore-at-top|archive-date=2020-12-22}}</ref> ആയുർദൈർഘ്യം ഒരു ആരോഗ്യ സംവിധാനത്തിന്റെ പ്രകടനത്തിന്റെ ഒരു അളവുകോൽ മാത്രമായതിനാൽ ഇത്തരത്തിലുള്ള വിശകലനത്തിന് വ്യക്തമായ പോരായ്മകളുണ്ട്; എന്നാൽ അതുപോലെതന്നെ, കൂടുതൽ ഫണ്ടിംഗാണ് മെച്ചം എന്ന ധാരണയെ ഇത് പിന്തുണയ്ക്കുന്നുമില്ല. 2011-ൽ, ഒഇസിഡിയിലെ 34 അംഗരാജ്യങ്ങളിൽ ആരോഗ്യ പരിപാലന വ്യവസായം [[മൊത്ത ആഭ്യന്തര ഉത്പാദനം|ജിഡിപിയുടെ]] 9.3 ശതമാനം അഥവാ പ്രതിശീർഷം 3,322 [[യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഡോളർ|യുഎസ് ഡോളർ]] (പിപിപി ക്രമീകരിച്ചത്) ഉപയോഗിച്ചു. യുഎസ് (17.7%, അല്ലെങ്കിൽ US$ PPP 8,508), [[നെതർലന്റ്സ്|നെതർലാൻഡ്‌സ്]] (11.9%, 5,099), [[ഫ്രാൻസ്]] (11.6%, 4,118), [[ജർമ്മനി]] (11.3%, 4,495), [[കാനഡ]] (11.2%, 5669), [[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്|സ്വിറ്റ്‌സർലൻഡ്]] (11. %, 5,634) എന്നിവയാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ പണം ചെലവഴിച്ച രാജ്യങ്ങൾ; എന്നാൽ മൊത്തം ജനസംഖ്യയുടെ ജനനസമയത്തെ ആയുർദൈർഘ്യം ഏറ്റവും ഉയർന്നത് സ്വിറ്റ്‌സർലൻഡ് (82.8 വയസ്സ്), [[ജപ്പാൻ|ജപ്പാൻ]], [[ഇറ്റലി]] (82.7), [[സ്പെയിൻ]], [[ഐസ്‌ലാന്റ്|ഐസ്‌ലാൻഡ്]] (82.4), ഫ്രാൻസ് (82.2), [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്‌ട്രേലിയ]] (82.0) എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലായിരുന്നു. ഒഇസിഡിയുടെ ശരാശരി ആയുർദൈർഘ്യം 2011-ൽ ആദ്യമായി 80 വർഷം കവിഞ്ഞ് 80.1 വർഷമായി. 34 ഒഇസിഡി അംഗരാജ്യങ്ങളിൽ 26-ാം സ്ഥാനത്താണ് യുഎസ് (78.7 വർഷം); എന്നാൽ ചെലവ് ഏറ്റവും ഉയർന്നത് യുഎസിലാണ്, മറ്റു രാജ്യങ്ങളെക്കാൾ ഏറെ മുന്നിൽ. യുഎസും [[മെക്സിക്കോ|മെക്സിക്കോയും]] ഒഴികെയുള്ള എല്ലാ ഒഇസിഡി രാജ്യങ്ങളും സാർവത്രിക (അല്ലെങ്കിൽ ഏതാണ്ട് സാർവത്രിക) ആരോഗ്യ പരിരക്ഷ കൈവരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="OECDHealthGlance">{{Cite web|url=http://www.oecd.org/els/health-systems/Health-at-a-Glance-2013-Chart-set.pdf|title=Health at a Glance 2013 - OECD Indicators|access-date=2013-11-24|date=2013-11-21|publisher=OECD|pages=5, 39, 46, 48|id=([http://www.oecd.org/health/health-systems/health-at-a-glance.htm link])|archive-url=https://web.archive.org/web/20190412075105/http://www.oecd.org/els/health-systems/Health-at-a-Glance-2013-Chart-set.pdf|archive-date=2019-04-12}}</ref><ref name="OECDLifeExpectancy">{{Cite web|url=http://stats.oecd.org//Index.aspx?QueryId=51904|title=OECD.StatExtracts, Health, Health Status, Life expectancy, Total population at birth, 2011|access-date=2013-11-24|year=2013|website=stats.oecd.org/|publisher=OECD's iLibrary|format=online statistics|archive-url=https://web.archive.org/web/20190402130935/https://stats.oecd.org/Index.aspx?QueryId=51904|archive-date=2019-04-02}}</ref> (അന്താരാഷ്ട്ര താരതമ്യങ്ങളും കാണുക.) [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ]] ജിഡിപിയുടെ ഏകദേശം 18% ആരോഗ്യ സംരക്ഷണത്തിനായി ചെലവഴിക്കുന്നു;<ref name="auto"/> ചെലവിനെയും ഗുണനിലവാരത്തെയും കുറിച്ചുള്ള കോമൺവെൽത്ത് ഫണ്ടിന്റെ വിശകലനം, മോശം ഗുണനിലവാരവും ഉയർന്ന ചെലവും തമ്മിൽ വ്യക്തമായ പരസ്പരബന്ധം ഉള്ളതായി കാണിക്കുന്നു.<ref>{{Cite journal|url=https://www.commonwealthfund.org/health-care-quality-spending-interactive|title=Health Care Quality-Spending Interactive {{!}} Commonwealth Fund|year=2018|doi=10.26099/bf4n-8j57|language=en|accessdate=2019-01-14|archivedate=2020-12-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201222160427/https://www.commonwealthfund.org/health-care-quality-spending-interactive|last=Commonwealth Fund}}</ref> === ഭരണവും നിയന്ത്രണവും === ആരോഗ്യ പരിപാലന സേവനങ്ങളുടെ വിതരണത്തിന് ആരോഗ്യ പരിപാലനത്തിന്റെ ഭരണനിർവഹണവും മാനേജ്മെന്റും അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. പ്രത്യേകിച്ചും, ആരോഗ്യ പ്രൊഫഷണലുകളുടെ പ്രവർത്തനവും ആരോഗ്യ പരിപാലന സ്ഥാപനങ്ങളുടെ നടത്തിപ്പും, ഗുണമേന്മ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായി, ദേശീയ അല്ലെങ്കിൽ സംസ്ഥാന/പ്രവിശ്യാ അധികാരികൾ ഉചിതമായ റെഗുലേറ്ററി ബോഡികളിലൂടെ സാധാരണഗതിയിൽ നിയന്ത്രിക്കുന്നു.<ref>World Health Organization, 2003. </ref> മിക്ക രാജ്യങ്ങളിലും, ആരോഗ്യ പ്രവർത്തകരുടെ സർട്ടിഫിക്കേഷൻ, ലൈസൻസിംഗ്, പ്രവർത്തന ചരിത്രം എന്നിവ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന യോഗ്യതാ പരിശോധനാ ജീവനക്കാർ (ക്രെഡൻഷ്യലിംഗ് സ്റ്റാഫ്) റെഗുലേറ്ററി ബോർഡുകളിലോ ആരോഗ്യ വകുപ്പുകളിലോ ഉണ്ട്.<ref>Tulenko et al., "Framework and measurement issues for monitoring entry into the health workforce." </ref> === ആരോഗ്യ വിവര സാങ്കേതികവിദ്യ === ആരോഗ്യ പരിരക്ഷാ വിവരങ്ങൾ, ഡാറ്റ, ആശയവിനിമയത്തിനും തീരുമാനമെടുക്കുന്നതിനുമുള്ള അറിവ് എന്നിവയുടെ സംഭരണം, വീണ്ടെടുക്കൽ, പങ്കിടൽ, ഉപയോഗം എന്നിവ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന "കമ്പ്യൂട്ടർ ഹാർഡ്‌വെയറും സോഫ്റ്റ്‌വെയറും ഉൾപ്പെടുന്ന വിവര പ്രോസസ്സിംഗിന്റെ പ്രയോഗമാണ്" ഹെൽത്ത് ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജി (HIT).<ref>{{Cite web|url=http://www.healthit.gov/unintended-consequences/content/glossary.html#h|title=Health information technology — HIT|access-date=5 August 2014|website=HealthIT.gov|archive-url=https://web.archive.org/web/20201222160429/http://www.healthit.gov/unintended-consequences/content/glossary.html#h|archive-date=22 December 2020}}</ref> ആരോഗ്യ വിവര സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ഘടകങ്ങൾ: * [[ഇലക്ട്രോണിക് ഹെൽത്ത് റെക്കോർഡ്]] (EHR) - ഒരു EHR-ൽ രോഗിയുടെ സമഗ്രമായ മെഡിക്കൽ ചരിത്രം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു; ഒന്നിലധികം ദാതാക്കളിൽ നിന്നുള്ള രേഖകളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെട്ടേക്കാം.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.healthit.gov/providers-professionals/electronic-medical-records-emr|title=Definition and Benefits of Electronic Medical Records (EMR) {{!}} Providers & Professionals {{!}} HealthIT.gov|access-date=2017-11-27|website=www.healthit.gov|language=en|archive-date=2017-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170909080734/https://www.healthit.gov/providers-professionals/electronic-medical-records-emr|url-status=dead}}</ref> * [[ഇലക്ട്രോണിക് ഹെൽത്ത് റെക്കോർഡ്|ഇലക്ട്രോണിക് മെഡിക്കൽ റെക്കോർഡ്]] (EMR) - ഒരു ആരോഗ്യ സേവന ദാതാവിന്റെ ഓഫീസിൽ ശേഖരിച്ച സാധാരണ മെഡിക്കൽ, ക്ലിനിക്കൽ ഡാറ്റ ഒരു EMR-ൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. <ref name=":0" /> * പേഴ്സണൽ ഹെൽത്ത് റെക്കോർഡ് (PHR) - വ്യക്തിഗത ഉപയോഗത്തിനായി സ്വകാര്യമായി സൂക്ഷിക്കുന്ന, ഒരു രോഗിയുടെ മെഡിക്കൽ ചരിത്രമാണ് PHR.<ref>{{Cite web|url=https://www.healthit.gov/providers-professionals/faqs/what-personal-health-record|title=What is a personal health record? {{!}} FAQs {{!}} Providers & Professionals {{!}} HealthIT.gov|access-date=2017-11-27|website=www.healthit.gov|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201222160342/https://www.healthit.gov/faq/what-personal-health-record-0|archive-date=2020-12-22}}</ref> * മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീസ് മാനേജ്‌മെന്റ് സോഫ്‌റ്റ്‌വെയർ (എംപിഎം) - ഒരു മെഡിക്കൽ സ്ഥാപനം നടത്തുന്നതിനുള്ള ദൈനംദിന ജോലികൾ കാര്യക്ഷമമാക്കാൻ രൂപകൽപ്പന ചെയ്‌തിരിക്കുന്നു. പ്രാക്ടീസ് മാനേജ്മെന്റ് സോഫ്റ്റ്വെയർ അല്ലെങ്കിൽ പ്രാക്ടീസ് മാനേജ്മെന്റ് സിസ്റ്റം (PMS) എന്നും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു. * ഹെൽത്ത് ഇൻഫർമേഷൻ എക്സ്ചേഞ്ച് (HIE) - ആരോഗ്യ പരിപാലന വിദഗ്ധർക്കും രോഗികൾക്കും ഒരു രോഗിയുടെ സുപ്രധാന മെഡിക്കൽ വിവരങ്ങൾ ഇലക്ട്രോണിക് രീതിയിൽ ലഭ്യമാക്കാനും സുരക്ഷിതമായി പങ്കിടാനും ഹെൽത്ത് ഇൻഫർമേഷൻ എക്സ്ചേഞ്ച് സഹായിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.healthit.gov/HIE|title=Official Information about Health Information Exchange (HIE) {{!}} Providers & Professionals {{!}} HealthIT.gov|access-date=2017-11-27|website=www.healthit.gov|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201222160341/https://www.healthit.gov/topic/health-it-and-health-information-exchange-basics/health-information-exchange|archive-date=2020-12-22}}</ref> == ഇതും കാണുക == * [[:വർഗ്ഗം:ആരോഗ്യ പരിപാലനം രാജ്യം തിരിച്ച്|വർഗ്ഗം:രാജ്യമനുസരിച്ചുള്ള ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം]] * ആരോഗ്യ സംരക്ഷണ സംവിധാനം / ആരോഗ്യ പ്രൊഫഷണലുകൾ * ആരോഗ്യ സമത്വം * ആരോഗ്യ നയം * പുകയില നിയന്ത്രണ നിയമങ്ങൾ * സാർവത്രിക ആരോഗ്യ പരിരക്ഷ രാജ്യം അനുസരിച്ച്:{{World topic|Healthcare in|title=Healthcare by country|noredlinks=yes|state=show}} == അവലംബം == <references responsive="1"></references> == പുറംകണ്ണികൾ == * {{Commons category|Health care}} * {{Wikivoyage-inline|Travel health}} {{Health care}} {{Particular human rights}}{{Nursing}} {{Medicine}} {{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:ആരോഗ്യ പരിപാലനം]] 89erba89zmzzvjvy5nr9b08lfjg6nvq വരുണ ഷെട്ടി 0 582746 4675046 4669523 2026-10-10T13:14:03Z AksharaBot 221747 പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ; വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]] 4675046 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Varuna Shetty}} {{Infobox person | name = വരുണ ഷെട്ടി | image = | caption = Varuna Shetty at [[Manal Naharam]] audio launch | other_names = വരുണ ഷെട്ടി | birth_name = | birth_date = | birth_place = | death_date = <!-- {{Death date and age|df=yes|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} Death date then birth --> | death_place = | occupation = | years_active = 2014-15 | spouse = പൃഥ്വീരാജ് ഹെഗ്ഡേ | awards = | }} [[Category:Articles with hCards]] [[മലയാളം]], [[തമിഴ്]] ഭാഷാചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുള്ള ഒരു ഇന്ത്യൻ നടിയാണ് '''വരുണ ഷെട്ടി'''. രഞ്ജിത്ത് ബാജ്‌പെ സംവിധാനം ചെയ്ത ആദ്യ ചിത്രമായ നിരേൽ എന്ന തുളു സിനിമയിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം വരുണയെ അവതരിപ്പിച്ചത്.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.thenational.ae/uae/first-time-indian-filmmakers-in-uae-hope-their-movie-will-help-their-language-survive|title=First-time Indian filmmakers in UAE hope their movie will help their language survive {{!}} The National|access-date=2015-11-12|website=www.thenational.ae|archive-date=2015-12-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222122642/http://www.thenational.ae/uae/first-time-indian-filmmakers-in-uae-hope-their-movie-will-help-their-language-survive|url-status=dead}}</ref> പിന്നീട് [[ശങ്കർ (നടൻ)|ഒരു തലൈ രാഗം ശങ്കറിന്റെ]] [[ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകൾ|യുഎഇ]] കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ''മണൽ നഹരം'' എന്ന ദ്വിഭാഷാ ത്രില്ലർ ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://tamilomovie.com/tamil-movie-news/9102-oruthalai-ragam-fame-sankar-is-directing-his-first-tamil-movie-manal-nagaram|title=Oruthalai Ragam fame Sankar is directing his first Tamil Movie Manal Nagaram|access-date=2014-02-03|date=2013-12-13|publisher=tamilomovie|archive-url=https://web.archive.org/web/20140116130851/http://tamilomovie.com/tamil-movie-news/9102-oruthalai-ragam-fame-sankar-is-directing-his-first-tamil-movie-manal-nagaram|archive-date=16 January 2014}}</ref> തുടർന്ന് [[ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകൾ|യുഎഇയിൽ]] തന്നെ ചിത്രീകരിച്ച ''[[രസം (ചലച്ചിത്രം)|രസം]]'' എന്ന [[മോഹൻലാൽ]] ചിത്രത്തിൽ അഭിനയിക്കാൻ<ref>{{Cite web|url=http://realtime.rediff.com/news/realtime/Mohanlal-Joins-The-Sets-Of-Rasam/3a7876cbf04ad92e|title=Mohanlal Joins The Sets Of Rasam|access-date=2014-02-03|date=14 January 2014|publisher=rediff}}</ref> കരാർ ഒപ്പിട്ടു. രണ്ട് ചിത്രങ്ങളും പുറത്തിറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. == സ്വകാര്യ ജീവിതം == വരുണ ഷെട്ടി [[ദുബായ്|ദുബായിലാണ്]] ജനിച്ചത്. ദുബായിലെ "ഔവർ ഓൺ ഇന്ത്യൻ ഹൈസ്‌കൂളിൽ" പഠിച്ച അവർ മണിപ്പാൽ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ദുബായിൽ നിന്ന് എംബിഎ പൂർത്തിയാക്കി.<ref name=":0"/> ദുബായിൽ നടന്ന ഒരു ഓഡിഷനിലൂടെയാണ് "നിരേൽ" എന്ന ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിക്കാൻ അവർ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്.<ref name=":0" /> പൃഥ്വീരാജ് ഹെഗ്ഡേയാണ് ഭർത്താവ്. == ചലച്ചിത്രങ്ങൾ == {| class="wikitable sortable" !വർഷം ! ചലച്ചിത്രം ! കഥാപാത്രം ! ഭാഷ ! class="unsortable" | അവലംബം |- | 2014 | ''നിരേൽ'' | | [[തുളു ഭാഷ|തുളു]] | <ref name=":0"/> |- | 2015 | ''സാൻഡ് സിറ്റി'' | നിഷ | [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളം]] | |- | 2015 | ''[[രസം (ചലച്ചിത്രം)|രസം]]'' | ജാനകി | [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളം]] | <ref>{{Cite web|url=http://www.indiaglitz.com/varuna-shetty-in-rasam-malayalam-news-103351.html|title=IndiaGlitz – Varuna Shetty in Rasam – Malayalam Movie News|access-date=2015-11-12|website=www.indiaglitz.com|archive-date=2022-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20221215033129/https://www.indiaglitz.com/varuna-shetty-in-rasam-malayalam-news-103351.html|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Varuna-to-debut-flavouring-Rasam/articleshow/29822831.cms|title=Varuna to debut flavouring Rasam – The Times of India|access-date=2015-11-12|website=The Times of India}}</ref> |- | 2015 | ''മണൽ നഹരം'' | നിഷ | [[തമിഴ്]] | |- |} == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * {{IMDb name|6132859|Varuna Shetty}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] lggzjy181f8bt4k39p482jch5qsekd8 തണൽ 0 582765 4675045 4579745 2026-10-10T13:13:47Z AksharaBot 221747 പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ; വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]] 4675045 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox Hollywood cartoon|name=തണൽ|image=|caption=|director=[[രാജീവ് നാഥ്]]|producer=വിക്രമൻ നായർ|studio=Sreevardhini Movie Makers|distributor=Sreevardhini Movie Makers|country=[[India]]|language=[[Malayalam Language|Malayalam]]}} [[Category:Articles with short description]] [[Category:Short description is different from Wikidata]] <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> [[രാജീവ് നാഥ്|രാജീവ് നാഥ്]] സംവിധാനം ചെയ്ത് വിക്രമൻ നായർ നിർമ്മിച്ച് 1978-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു [[ഇന്ത്യൻ സിനിമ|ഇന്ത്യൻ]] [[മലയാളം|മലയാള]] ചലച്ചിത്രമാണ് '''''തണൽ'''''. [[അടൂർ ഭാസി]], ജോർജ് ചെറിയാൻ, [[എം.ജി. സോമൻ|എം.ജി. സോമൻ]], [[റാണി ചന്ദ്ര]] എന്നിവരാണ് ചിത്രത്തിലെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ജിതിൻ ശ്യാം ആണ് ചിത്രത്തിന് സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=903|title=Thanal|access-date=2014-10-08|publisher=www.malayalachalachithram.com}}</ref> ബിച്ചു തിരുമലയാണ് ഗാനങ്ങൾ എഴുതിയത്.<ref>{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?4191|title=Thanal|access-date=2014-10-08|publisher=malayalasangeetham.info|archive-date=2014-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20141013034848/http://malayalasangeetham.info/m.php?4191|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://spicyonion.com/title/thannal-malayalam-movie/|title=Thanal|access-date=2014-10-08|publisher=spicyonion.com|archive-date=2014-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20141013133128/http://spicyonion.com/title/thannal-malayalam-movie/|url-status=dead}}</ref> ==താരനിര<ref>{{cite web|title= തണൽ(1978)|url= https://www.m3db.com/film/1905|publisher=www.m3db.com|accessdate=2023-02-21|publisher=മലയാളം മൂവി& മ്യൂസിക് ഡാറ്റബേസ്|df=dmy-all}}</ref>== * [[അടൂർ ഭാസി]] * ജോർജ് ചെറിയാൻ * [[എം.ജി. സോമൻ|എം.ജി. സോമൻ]] * [[റാണി ചന്ദ്ര]] * [[രവി മേനോൻ (നടൻ)|രവി മേനോൻ]] * [[ഊർമ്മിള]] ജിതിൻ ശ്യാം സംഗീതം പകർന്ന ഈ ചിത്രത്തിലെ ഗാനങ്ങൾ എഴുതിയിരിക്കുന്നത് [[ബിച്ചു തിരുമല|ബിച്ചു തിരുമലയാണ്]]. {| class="wikitable" style="font-size:95%;" !ക്രമനമ്പർ ! ഗാനം ! ഗായകർ ! വരികൾ ! ദൈർഘ്യം (m:ss) |- | 1 | "നീലിമേ രാഗസിന്ദൂരം" | [[വാണി ജയറാം]] | [[ബിച്ചു തിരുമല]] | |- | 2 | "പ്രഭാതകിരണം" | [[കെ.ജെ. യേശുദാസ്|കെ.ജെ. യേശുദാസ്]] | ബിച്ചു തിരുമല | |} == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * {{IMDb title|0272319|Thannal}} [[വർഗ്ഗം:1970-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1978-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അടൂർ ഭാസി അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:എം.ജി. സോമൻ അഭിനയിച്ച മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:രാജീവ് നാഥ് സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ബിച്ചുതിരുമലയുടെ ഗാനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:രവികിരൺ ചിതസംയോജനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] jnoji91tkh727vz7ytebdtk82mq19q1 ബറോസ് 0 583192 4675085 4546067 2026-10-10T15:20:45Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675085 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox film | name = ബറോസ് | image = | alt = | caption = | director = Jinna m Kasim | producer = Manoj mj | writer = [[ജിജോ പുന്നൂസ്]]<!--DO NOT add or change without providing source for the official credits of the film--> | Adapted = ''ബറോസ്: ഗാർഡിയൻ ഓഫ് ഡി' ഗാമാ'സ് ട്രഷർ'' - ജിജോ പുന്നൂസ് | starring = {{plainlist| *മോഹൻലാൽ *മായ }} | music = ലിഡിയൻ നാധസ്വരം | cinematography = [[സന്തോഷ് ശിവൻ]] | editing = എ.ശ്രീകർ പ്രസാദ് | studio = [[ആശിർവാദ് സിനിമാസ്]] | distributor = UCE Thodupuzha | released = {{Film date|df=y|2024|12|25|}}<!--Date should be added with reference--> | runtime = | country = ഇന്ത്യ | language = [[മലയാളം]] | budget = ₹150 കോടി<ref name=gross></ref> | gross = ₹18 കോടി<ref name=gross></ref> }} [[മോഹൻലാൽ]] ആദ്യമായി സംവിധാനം ചെയ്ത് 2024-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു [[മലയാളം|മലയാള]] ഭാഷാ ഫാന്റസി ചിത്രമാണ് '''ബറോസ്: നിധി കാക്കും ഭൂതം -3D''' .<ref>https://indianexpress.com/article/entertainment/malayalam/mohanlal-director-barroz-5687243/</ref> ''ബറോസ്: ഗാർഡിയൻ ഓഫ് ഡി' ഗാമാ'സ് ട്രഷർ'' എന്ന നോവലിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ജിജോ പുന്നൂസാണ് തിരക്കഥ എഴുതിയത്. [[ആശീർവാദ് സിനിമാസ്|ആശിർവാദ് സിനിമാസിലൂടെ]] ആന്റണി പെരുമ്പാവൂരാണ് ചിത്രം നിർമ്മിച്ചത്. ടൈറ്റിൽ റോളിൽ [[മോഹൻലാൽ]], മായ, സാറാ വേഗ, തുഹിൻ മേനോൻ, ഗുരു സോമസുന്ദരം , സീസർ ലോറന്റെ റാട്ടൺ എന്നിവർ മറ്റ് പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു.<ref>https://www.thehindu.com/entertainment/movies/mohanlal-reveals-cast-of-his-directorial-debut-barroz/article28760188.ece</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.heraldgoa.in/Cafe/Mollywoods-biggest-superstar-set-tomake-blockbuster-on-Vasco-da-Gamas-lost-treasure/173241 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2022-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221224031213/https://www.heraldgoa.in/Cafe/Mollywoods-biggest-superstar-set-tomake-blockbuster-on-Vasco-da-Gamas-lost-treasure/173241 |archive-date=2022-12-24 |url-status=dead}}</ref> 2021 മാർച്ചിൽ പ്രിൻസിപ്പൽ ഫോട്ടോഗ്രാഫി ആരംഭിച്ചു, കോവിഡ്-19 പാൻഡെമിക് കാരണം കുറച്ച് സമയത്തേക്ക് സ്തംഭിച്ച ശേഷം , പഴയ പതിപ്പ് ഒഴിവാക്കി, പുതുക്കിയ കഥയും തിരക്കഥയും അഭിനേതാക്കളുമായി ഡിസംബറിൽ ഇത് പുനരാരംഭിക്കുകയും 2022 ജൂലൈയിൽ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു. പ്രാഥമികമായി കൊച്ചിയിലും ഗോവയിലും രണ്ട് ഗാനങ്ങൾ ബാങ്കോക്കിലും ചെന്നൈയിലുമായി ചിത്രീകരിച്ചു . 3ഡിയിൽ ചിത്രീകരിച്ച ചിത്രം 2024 ഡിസംബർ 25 ന് റിലീസ് ചെയ്തു. നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്ര-നെഗറ്റീവ് അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ച ഈ ചിത്രം 150 കോടി രൂപ നിർമ്മാണ ബജറ്റിൽ 18 കോടി രൂപ മാത്രം നേടി മലയാള സിനിമാ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ബോക്സ് ഓഫീസ് പരാജ ചിത്രമായി മാറി.<ref name=gross>{{cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/box-office/barroz-lifetime-kerala-box-office-mohanlals-fantasy-movie-to-end-its-run-grossing-only-rs-11-crore-in-the-state-1366314#:~:text=Barroz%20crawls%20at%20ticket%20window,pandemic%20and%20other%20unforeseen%20reasons|title=Barroz Lifetime Kerala Box Office: Mohanlal's fantasy movie to end its run grossing ONLY Rs 11 crore in the state|website=Pinkvilla}}</ref> == അഭിനേതാക്കൾ == *[[മോഹൻലാൽ]] - ബറോസ് *മായ - ഇസബെല്ല *സാര വേഗ - തെരേസ ഡി ഗാമ *തുഹിൻ മേനോൻ - റോൺ മാധവ് *ഗുരു സോമസുന്ദരം *ഇഗ്നാസിയോ മറ്റിയോസ് - ക്രിസ്റ്റോവോ ഡ ഗാമ *കല്ലിറോയ് സിയാഫെറ്റ *സീസർ ലോറന്റെ റാറ്റൺ *കോമൾ ശർമ്മ *പത്മാവതി റാവു *പെഡ്രോ ഫിഗ്യൂറെഡോ *ജയചന്ദ്രൻ പാലാഴി *ഗീതി സംഗീത ==സംഗീതം== 2019-ൽ ചിത്രത്തിന്റെ പ്രീ-പ്രൊഡക്ഷൻ സമയത്ത്, സിബിഎസ് റിയാലിറ്റി ടാലന്റ് ഷോയായ ''ദ വേൾഡ്സ് ബെസ്റ്റ്'' ആ വർഷം വിജയിച്ച ബാലപ്രതിഭയായ 13-കാരനായ പിയാനിസ്റ്റ് ലിഡിയൻ നാധസ്വരത്തെ മോഹൻലാൽ ഈ ചിത്രത്തിന്റെ സംഗീതസംവിധാനത്തിനായി നിയമിച്ചു. ==റിലീസ്== 2022 സെപ്റ്റംബറിൽ, മോഹൻലാൽ പറഞ്ഞു, ബറോസ് 2023 മാർച്ചിനുള്ളിൽ തിയേറ്ററിൽ റിലീസ് ചെയ്യാൻ പദ്ധതിയിട്ടിരിക്കുന്നു.2022 നവംബറിൽ ദോഹയിൽ ഒരു റേഡിയോ അഭിമുഖത്തിൽ , അവതാർ: ദി വേയ്‌ക്കൊപ്പം ചിത്രത്തിൻ്റെ ട്രെയിലറും തിയറ്ററുകളിൽ റിലീസ് ചെയ്യാൻ പദ്ധതിയിട്ടിട്ടുണ്ടെന്ന് മോഹൻലാൽ പറഞ്ഞു . ഓഫ് വാട്ടർ 2022 ഡിസംബർ 16-ന്. എന്നിരുന്നാലും, ട്രെയിലറിന് തീയതി നഷ്ടമായി.<ref>{{cite web|author=Team OTTplay|title=Mohanlal's Barroz trailer to be released along with James Cameron's Avatar 2?|url=https://www.ottplay.com/news/mohanlals-barroz-trailer-to-be-released-along-with-james-camerons-avatar-2-in-theatres/c491cf5a50661|publisher=[[OTT Play]]|access-date=3 November 2022|date=2 November 2022|archive-date=3 November 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221103093932/https://www.ottplay.com/news/mohanlals-barroz-trailer-to-be-released-along-with-james-camerons-avatar-2-in-theatres/c491cf5a50661|url-status=live}}</ref> 2023 മാർച്ചിൽ, സന്തോഷ് രാമൻ ഒരു മാധ്യമത്തോട് പറഞ്ഞു, നിർമ്മാതാക്കൾ 2023 ഓണം റിലീസിനായി ഉറ്റുനോക്കുന്നു, എന്നാൽ ഔദ്യോഗിക പ്രഖ്യാപനം ഉണ്ടായില്ല.<ref>{{cite news|author=ETimes.in|title=Mohanlal's 'Barroz' planning to release on THIS date!|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mohanlals-barroz-planning-to-release-on-this-date-read-more/articleshow/98424400.cms|access-date=28 June 2023|work=[[The Times of India]]|date=5 March 2023|archive-date=20 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230320193459/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mohanlals-barroz-planning-to-release-on-this-date-read-more/articleshow/98424400.cms|url-status=live}}</ref> 2023 നവംബറിൽ, ചിത്രം 2024 മാർച്ച് 28-ന് ലോകമെമ്പാടും റിലീസ് ചെയ്യുമെന്ന് ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു.<ref name="TOI.2023.11.04">{{cite news|author=ETimes.in|title=Mohanlal's 'Barroz' to release on March 28, 2024|work=[[The Times of India]]|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mohanlals-barroz-to-release-on-march-28-2024/articleshow/104969964.cms|date=4 November 2023|access-date=4 November 2023|issn=0971-8257|archive-date=5 November 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231105024336/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mohanlals-barroz-to-release-on-march-28-2024/articleshow/104969964.cms|url-status=live}}</ref> എന്നിരുന്നാലും, പോസ്റ്റ്-പ്രൊഡക്ഷനിലെ കാലതാമസം തീയതി കൂടുതൽ നീണ്ടു.<ref>{{cite web | url=https://www.ottplay.com/news/barroz-mohanlals-directorial-debut-gets-a-new-release-date-heres-what-we-know/0f4dc113a7333 | title=Barroz – Mohanlal's directorial debut gets a new release date? Here's what we know }}</ref> പിന്നീട് അത് 2024 സെപ്റ്റംബർ 12-ന് റിലീസ് ചെയ്യാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചെങ്കിലും വീണ്ടും മാറ്റിവച്ചു. ബറോസ് 2024 ഡിസംബർ 25- ന് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള തിയേറ്ററുകളിൽ റിലീസ് ചെയ്തു.<ref name=.1>{{cite news|title=Is Mohanlal’s ‘Barroz’ release pushed to THIS date|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/is-mohanlals-barroz-release-pushed-to-this-date/articleshow/112453192.cms|website=[[The Times Of India]]|date=12 August 2024}}</ref> ==വിവാദം== ബറോസിൻ്റെ തിരക്കഥയ്ക്ക് 2008-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ തൻ്റെ ''മായ'' എന്ന നോവലുമായി സാമ്യമുണ്ടെന്ന് ജർമ്മൻ ആസ്ഥാനമായുള്ള മലയാളിയായ ജോർജ്ജ് തുണ്ടിപ്പറമ്പിൽ നിർമ്മാതാക്കളെ ആരോപിച്ചതോടെ ചിത്രം വിവാദത്തിലായി .<ref>{{cite web | url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/mohanlals-barroz-lands-in-legal-trouble-over-plagiarism-and-copyright-violation-1.9805181 |title=Legal issues surround Mohanlal’s 'Barroz' ahead of highly anticipated special trailer release|website=[[Mathrubhumi News]]|access-date=12 August 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://thesouthfirst.com/entertainment/malayalam/copyright-infringement-legal-notice-issued-to-mohanlals-debut-directorial-barroz/ | title=Copyright infringement: Mohanlal’s debut directorial ‘Barroz’ in legal trouble|website=The South First|access-date=12 August 2024}}</ref>സിനിമയുടെ റിലീസിന് മുമ്പ് പകർപ്പവകാശം ക്ലെയിം ചെയ്യണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് [[മോഹൻലാൽ]] , ജിജോ പുന്നൂസ് , [[ടി കെ രാജീവ് കുമാർ]] , ആൻ്റണി പെരുമ്പാവൂർ എന്നിവർക്ക് അദ്ദേഹം വക്കീൽ നോട്ടീസ് അയച്ചിരുന്നു .<ref>{{cite web | url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/explained-why-mohanlal-debut-directorial-barroz-has-landed-in-a-legal-soup-2578942-2024-08-08 | title=Explained: Why Mohanlal's debut directorial 'Barroz' has landed in a legal soup|website=[[India Today]]|access-date=12 August 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2024/Aug/11/mohanlals-barroz-lands-in-legal-trouble-over-plagiarism-copyright-violation | title=Mohanlal's 'Barroz' lands in legal trouble over plagiarism, copyright violation|website=[[The New Indian Express]]|access-date=12 August 2024}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ== * {{IMDb title|tt10345546}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മോഹൻലാൽ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] iav6mu9hj5ca18ix198p3qmdfh8ytjk കിരൺ മാർട്ടിൻ 0 583977 4675039 4620289 2026-10-10T13:12:07Z AksharaBot 221747 പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ; വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]] 4675039 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = കിരൺ മാർട്ടിൻ | image = KiranMartin.jpg | image_size = | caption = ഡോ. കിരൺ മാർട്ടിൻ | other_names = | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1959|06|09}} | death_date = | death_place = | resting_place = | resting_place_coordinates = | nationality = ഇന്ത്യൻ | education = ബാച്ചിലർ ഓഫ് മെഡിസിൻ ആൻഡ് ബാച്ചിലർ ഓഫ് സർജറി, ഡിപ്ലോമ ഇൻ ചൈൽഡ് ഹെൽത്ത് ആൻഡ് പീഡിയാട്രിക്സ് | occupation = സാമൂഹിക പ്രവർത്തക, ശിശുരോഗ വിദഗ്ധ, ആശാ സൊസൈറ്റിയുടെ സ്ഥാപക, ഡയറക്ടർ | years_active = | known_for = | spouse = ഗോഡ്ഫ്രെ മാർട്ടിൻ | partner = | children = 2 | parents = | awards = [[പത്മശ്രീ]] | website = {{url|https://drkiranmartin.wordpress.com/|വ്യക്തിഗത ബ്ലോഗ്}} }} [[Category:Articles with hCards]] '''കിരൺ മാർട്ടിൻ''' ഒരു ഇന്ത്യൻ ശിശുരോഗ വിദഗ്ധയും സാമൂഹിക പ്രവർത്തകയും, ഡൽഹിയിലും പരിസരത്തുമുള്ള 50 ചേരി കോളനികളിലെ (റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം 400,000 മുതൽ 500,000 വരെ ചേരി നിവാസികൾ) ആരോഗ്യ, സാമൂഹിക വികസനത്തിനായി<ref name="Opinion">{{Cite web|url=http://www.onlineopinion.com.au/author.asp?id=6437|title=Opinion|access-date=14 January 2015|date=13 October 2010|publisher=Opinion}}</ref> പ്രവർത്തിക്കുന്ന '''ആശ''' എന്ന [[സർക്കാരിതര സംഘടന|സർക്കാരിതര സംഘടനയുടെ]] സ്ഥാപകയുമാണ്.<ref name="ABC">{{Cite web|url=http://www.abc.net.au/sundayprofile/stories/3019720.htm|title=ABC|access-date=14 January 2015|date=23 September 2010|publisher=ABC}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=4BUq2lUc6aQ|title=In Conversation with Asha founder Dr Kiran Martin|access-date=14 January 2015|date=19 November 2013|website=YouTube video|publisher=The Conversation}}</ref> <ref name="AFAS">{{Cite web|url=http://www.australianfriendsofashaslums.org.au/event/an-evening-with-dr-kiran-martin-founder-of-asha-india/|title=AFAS|access-date=14 January 2015|date=2014|publisher=AFAS|archive-date=2017-02-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20170225162650/http://www.australianfriendsofashaslums.org.au/event/an-evening-with-dr-kiran-martin-founder-of-asha-india/|url-status=dead}}</ref> <ref name="Ten20">{{Cite web|url=http://www.ten20.com.au/news-and-learnings/announcements/regional-insights-community-led-collective-impact-india-dr-kiran-martin-asha-society/|title=Ten20|access-date=14 January 2015|date=2014|publisher=Ten20|archive-url=https://web.archive.org/web/20150303151040/http://ten20.com.au/news-and-learnings/announcements/regional-insights-community-led-collective-impact-india-dr-kiran-martin-asha-society/|archive-date=3 March 2015}}</ref> 2002-ൽ ഇന്ത്യയിലെ നാലാമത്തെ ഉയർന്ന സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[പത്മശ്രീ]] നൽകി [[ഭാരത സർക്കാർ|ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ്]] അവരെ ആദരിച്ചു.<ref name="Padma Awards">{{Cite web|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|title=Padma Awards|access-date=11 November 2014|date=2014|publisher=Padma Awards|archive-url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|archive-date=15 October 2015}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതം == കിരൺ മാർട്ടിൻ ഡൽഹിയിലെ [[മൗലാന ആസാദ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്|മൗലാന ആസാദ് മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ]] നിന്ന് മെഡിസിനിൽ (എംബിബിഎസ്) ബിരുദം നേടി. 1985-ൽ [[ഡെൽഹി സർവകലാശാല|ഡൽഹി സർവകലാശാലയുടെ]] കീഴിലുള്ള [[ലേഡി ഹാർഡിംഗ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്|ലേഡി ഹാർഡിംഗ് മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ]] നിന്ന് ശിശുരോഗ ചികിത്സയിൽ ഉന്നത പഠനം പൂർത്തിയാക്കി.<ref>{{Cite web|url=http://willowcreek.org.nz/dr-kiran-martin-katie-boom-new-speakers-at-gls/|title=Willow Creek|access-date=14 January 2015|date=9 September 2013|publisher=Willow Creek|archive-date=2015-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20150114221828/http://willowcreek.org.nz/dr-kiran-martin-katie-boom-new-speakers-at-gls/|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.indiawest.com/news/global_indian/asha-s-kiran-martin-spurs-radical-transformation-of-delhi-slums/article_0af91a5d-6302-58e7-8503-afbbb6901f4d.html?mode=jqm|title=India West|access-date=14 January 2015|date=2014|publisher=India West|archive-date=2018-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180505135341/http://www.indiawest.com/news/global_indian/asha-s-kiran-martin-spurs-radical-transformation-of-delhi-slums/article_0af91a5d-6302-58e7-8503-afbbb6901f4d.html?mode=jqm|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.bu.edu/ghblast/2012/09/05/dr-kiran-martin-founder-of-asha-society-presnting-at-the-global-health-speaker-series-transforming-lives-in-the-slums-of-delhi/|title=Boston University|access-date=14 January 2015|date=5 September 2012|publisher=Boston University}}</ref> == ആശാ സൊസൈറ്റിയുടെ സ്ഥാപനം == 1988-ൽ ദക്ഷിണ ഡൽഹിയിലെ ചേരികളിലൊന്നായ ''ഡോ. അംബേദ്കർ ബസ്തി''യിൽ ഉണ്ടായ [[കോളറ]] പകർച്ചവ്യാധി കിരൺ മാർട്ടിന്റെ ജീവിതത്തിൽ വഴിത്തിരിവായി.<ref>{{Cite web|url=http://www.indiawest.com/news/global_indian/asha-s-kiran-martin-spurs-radical-transformation-of-delhi-slums/article_0af91a5d-6302-58e7-8503-afbbb6901f4d.html?mode=jqm|title=India West|access-date=14 January 2015|date=2014|publisher=India West|archive-date=2018-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180505135341/http://www.indiawest.com/news/global_indian/asha-s-kiran-martin-spurs-radical-transformation-of-delhi-slums/article_0af91a5d-6302-58e7-8503-afbbb6901f4d.html?mode=jqm|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.indiawest.com/news/global_indian/asha-s-kiran-martin-spurs-radical-transformation-of-delhi-slums/article_0af91a5d-6302-58e7-8503-afbbb6901f4d.html?mode=jqm "India West"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180505135341/http://www.indiawest.com/news/global_indian/asha-s-kiran-martin-spurs-radical-transformation-of-delhi-slums/article_0af91a5d-6302-58e7-8503-afbbb6901f4d.html?mode=jqm |date=2018-05-05 }}. India West. 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 January</span> 2015</span>.</cite></ref> ചേരി നിവാസികൾക്ക് വൈദ്യസഹായം നൽകാൻ അവർ സന്നദ്ധയായി; ഈ അനുഭവമാണ് അവരെ സാമൂഹിക സേവനത്തിലേക്ക് നയിച്ചതെന്ന് റിപ്പോർട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://willowcreek.org.nz/dr-kiran-martin-katie-boom-new-speakers-at-gls/|title=Willow Creek|access-date=14 January 2015|date=9 September 2013|publisher=Willow Creek|archive-date=2015-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20150114221828/http://willowcreek.org.nz/dr-kiran-martin-katie-boom-new-speakers-at-gls/|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://willowcreek.org.nz/dr-kiran-martin-katie-boom-new-speakers-at-gls/ "Willow Creek"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150114221828/http://willowcreek.org.nz/dr-kiran-martin-katie-boom-new-speakers-at-gls/ |date=2015-01-14 }}. Willow Creek. 9 September 2013<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 January</span> 2015</span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web|url=http://theconversation.com/in-conversation-with-asha-founder-dr-kiran-martin-20308|title=In Conversation|access-date=14 January 2015|last=Rob Moodie|date=21 November 2013|website=Article|publisher=The Conversation}}</ref> സംഘടിതമായ സേവനം നൽകുന്നതിനായി സമാന ചിന്താഗതിക്കാരായ സഹായികളെ ഒപ്പം കൂട്ടി അതേ വർഷം തന്നെ അവർ ആശാ (ഹിന്ദിയിൽ ''പ്രത്യാശ'' എന്നർത്ഥം) സൊസൈറ്റി സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="The Age">{{Cite web|url=http://www.theage.com.au/national/from-slums-to-hope-with-a-model-plan-for-urban-poor-20101005-16650.html|title=The Age|access-date=14 January 2015|date=6 October 2010|publisher=The Age}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.aii.unimelb.edu.au/content/dr-kiran-martin-director-asha|title=Australia India Institute|access-date=14 January 2015|date=15 May 2010|publisher=Australia India Institute|archive-url=https://web.archive.org/web/20150116192332/http://www.aii.unimelb.edu.au/content/dr-kiran-martin-director-asha|archive-date=16 January 2015}}</ref> === ആശയുടെ വളർച്ചയും വികാസവും === ആശയുടെ കീഴിൽ<ref name="Asha">{{Cite web|url=http://asha-india.org/|title=Asha|access-date=16 January 2015|date=2014|publisher=Asha}}</ref> കിരൺ മാർട്ടിൻ വൈദ്യസഹായം, റോഡുകളുടെ വികസനം, ശുചിത്വ-ജലവിതരണ സൗകര്യങ്ങൾ, അടിസ്ഥാന-ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങി വിവിധ പരിപാടികൾ ആരംഭിച്ചതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://theconversation.com/in-conversation-with-asha-founder-dr-kiran-martin-20308|title=In Conversation|access-date=14 January 2015|last=Rob Moodie|date=21 November 2013|website=Article|publisher=The Conversation}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFRob_Moodie2013">Rob Moodie (21 November 2013). [http://theconversation.com/in-conversation-with-asha-founder-dr-kiran-martin-20308 "In Conversation"]. ''Article''. The Conversation<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 January</span> 2015</span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.aii.unimelb.edu.au/content/dr-kiran-martin-director-asha|title=Australia India Institute|access-date=14 January 2015|date=15 May 2010|publisher=Australia India Institute|archive-url=https://web.archive.org/web/20150116192332/http://www.aii.unimelb.edu.au/content/dr-kiran-martin-director-asha|archive-date=16 January 2015}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://web.archive.org/web/20150116192332/http://www.aii.unimelb.edu.au/content/dr-kiran-martin-director-asha "Australia India Institute"]. Australia India Institute. 15 May 2010. Archived from [http://www.aii.unimelb.edu.au/content/dr-kiran-martin-director-asha the original] on 16 January 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 January</span> 2015</span>.</cite></ref> ഏകദേശം 50 കോളനികളിലായി 400,000 മുതൽ 500,000 വരെ ആളുകൾക്ക് ഈ സംഘടന സേവനം നൽകുന്നതായി അറിയപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.bu.edu/ghblast/2012/09/05/dr-kiran-martin-founder-of-asha-society-presnting-at-the-global-health-speaker-series-transforming-lives-in-the-slums-of-delhi/|title=Boston University|access-date=14 January 2015|date=5 September 2012|publisher=Boston University}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.bu.edu/ghblast/2012/09/05/dr-kiran-martin-founder-of-asha-society-presnting-at-the-global-health-speaker-series-transforming-lives-in-the-slums-of-delhi/ "Boston University"]. Boston University. 5 September 2012<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 January</span> 2015</span>.</cite></ref> ആരോഗ്യ ക്ലിനിക്കുകൾ ആരംഭിച്ചയുടനെ, സമൂഹത്തിലെ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി മാർട്ടിൻ അവിടത്തെ സ്ത്രീകളെ കൂട്ടായ്മകളായി സംഘടിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി.<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=4BUq2lUc6aQ|title=In Conversation with Asha founder Dr Kiran Martin|access-date=14 January 2015|date=19 November 2013|website=YouTube video|publisher=The Conversation}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.youtube.com/watch?v=4BUq2lUc6aQ "In Conversation with Asha founder Dr Kiran Martin"]. ''YouTube video''. The Conversation. 19 November 2013<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 January</span> 2015</span>.</cite></ref> ''മഹിളാ മണ്ഡലങ്ങൾ'' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ വനിതാ സംഘടനകൾ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി ഉദ്യോഗസ്ഥരിൽ വിജയകരമായി സമ്മർദ്ദം ചെലുത്താൻ തുടങ്ങി. സ്വന്തം സമൂഹത്തിലെ കുടുംബങ്ങൾക്ക് അടിസ്ഥാന ആരോഗ്യ പരിരക്ഷയും ഉപദേശവും നൽകുന്നതിനായി ആശ സ്ത്രീകളെ കണ്ടെത്തി കമ്മ്യൂണിറ്റി ഹെൽത്ത് വോളണ്ടിയർമാരായി പരിശീലിപ്പിച്ചു.<ref name="UN Habitat">{{Cite web|url=http://mirror.unhabitat.org/bp/bp.list.details.aspx?bp_id=570|title=Facilitating Community& Government Participation to bring about Slum Transformation|access-date=8 March 2015|date=2004|publisher=UN Habitat|archive-date=2022-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20220331114649/https://mirror.unhabitat.org/bp/bp.list.details.aspx?bp_id=570|url-status=dead}}</ref> കുട്ടികളെ ശാക്തീകരിക്കുന്നതിനും, സ്വന്തം സമൂഹത്തെ സ്വാധീനിക്കാനും ആരോഗ്യ പരിപാലന-വികസന സംരംഭങ്ങളിൽ പങ്കാളികളാകാനും അവരെ പ്രാപ്തരാക്കുന്നതിനും, നേതൃപാടവത്തിൽ പരിശീലനം നൽകുന്നതിനുമായി ''ബാല മണ്ഡലങ്ങൾ'' എന്നറിയപ്പെടുന്ന കുട്ടികളുടെ കൂട്ടായ്മകൾ രൂപീകരിച്ചു. പ്രൈമറി, സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസം നേടാനും അത് പൂർത്തിയാക്കാനും ആശ കുട്ടികൾക്കും അവരുടെ കുടുംബങ്ങൾക്കും സഹായവും പ്രോത്സാഹനവും നൽകുന്നു.<ref name="UN Habitat" /> ആശയുടെ കീഴിലുള്ള ചേരികളിലെ കുട്ടികളുടെ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസത്തെക്കുറിച്ചുള്ള മാർട്ടിന്റെ ദീർഘവീക്ഷണം 2008-ൽ യാഥാർത്ഥ്യമായി. [[ഡെൽഹി സർവകലാശാല|ഡൽഹി സർവകലാശാലയുടെ]] സഹായത്തോടെ 1200-ഓളം വിദ്യാർത്ഥികൾ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം നേടുന്നുണ്ടെന്ന് ആശ അവകാശപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://theconversation.com/in-conversation-with-asha-founder-dr-kiran-martin-20308|title=In Conversation|access-date=14 January 2015|last=Rob Moodie|date=21 November 2013|website=Article|publisher=The Conversation}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFRob_Moodie2013">Rob Moodie (21 November 2013). [http://theconversation.com/in-conversation-with-asha-founder-dr-kiran-martin-20308 "In Conversation"]. ''Article''. The Conversation<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 January</span> 2015</span>.</cite></ref> ഇതിനെത്തുടർന്ന് 2012-ൽ ആരംഭിച്ച മെന്റർഷിപ്പ്, ഇന്റേൺഷിപ്പ് പരിപാടികൾ മത്സരാധിഷ്ഠിത തൊഴിൽ വിപണിയിൽ പ്രവേശിക്കാനുള്ള വിദ്യാർത്ഥികളുടെ സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന ചേരിനിവാസികൾക്ക് ബാങ്കുകളിൽ നിന്നും മറ്റ് ധനകാര്യ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്നും സാമ്പത്തിക സഹായം ലഭിക്കുന്നതിന് ആശ സഹായിക്കുന്നു. [[കേന്ദ്ര ധനകാര്യ മന്ത്രാലയം|ധനമന്ത്രാലയത്തിന്റെ]] ''സാമ്പത്തിക ഉൾപ്പെടുത്തൽ പദ്ധതികളിൽ'' ഡൽഹിയിലെ ചേരി നിവാസികളെ ഉൾപ്പെടുത്താനുള്ള ശ്രമങ്ങളുടെ ബഹുമതി മാർട്ടിന് അവകാശപ്പെട്ടതാണ്.<ref>{{Cite web|url=http://willowcreek.org.nz/dr-kiran-martin-katie-boom-new-speakers-at-gls/|title=Willow Creek|access-date=14 January 2015|date=9 September 2013|publisher=Willow Creek|archive-date=2015-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20150114221828/http://willowcreek.org.nz/dr-kiran-martin-katie-boom-new-speakers-at-gls/|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://willowcreek.org.nz/dr-kiran-martin-katie-boom-new-speakers-at-gls/ "Willow Creek"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150114221828/http://willowcreek.org.nz/dr-kiran-martin-katie-boom-new-speakers-at-gls/ |date=2015-01-14 }}. Willow Creek. 9 September 2013<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 January</span> 2015</span>.</cite></ref> == പുരസ്കാരങ്ങളും അംഗീകാരങ്ങളും == [[File:Dr-Kiran-Receiving-the-Padma-Shri.jpg|ലഘുചിത്രം| 2002-ലെ പത്മശ്രീ പുരസ്കാരം ഏറ്റുവാങ്ങുന്ന കിരൺ മാർട്ടിൻ]] 2002-ൽ [[പത്മശ്രീ]] സിവിലിയൻ പുരസ്കാരത്തിനുള്ള റിപ്പബ്ലിക് ദിന ബഹുമതി പട്ടികയിൽ [[ഭാരത സർക്കാർ|ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ്]] അവരെ ഉൾപ്പെടുത്തി.<ref>{{Cite web|url=http://www.indiawest.com/news/global_indian/asha-s-kiran-martin-spurs-radical-transformation-of-delhi-slums/article_0af91a5d-6302-58e7-8503-afbbb6901f4d.html?mode=jqm|title=India West|access-date=14 January 2015|date=2014|publisher=India West|archive-date=2018-05-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20180505135341/http://www.indiawest.com/news/global_indian/asha-s-kiran-martin-spurs-radical-transformation-of-delhi-slums/article_0af91a5d-6302-58e7-8503-afbbb6901f4d.html?mode=jqm|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.indiawest.com/news/global_indian/asha-s-kiran-martin-spurs-radical-transformation-of-delhi-slums/article_0af91a5d-6302-58e7-8503-afbbb6901f4d.html?mode=jqm "India West"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180505135341/http://www.indiawest.com/news/global_indian/asha-s-kiran-martin-spurs-radical-transformation-of-delhi-slums/article_0af91a5d-6302-58e7-8503-afbbb6901f4d.html?mode=jqm |date=2018-05-05 }}. India West. 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 January</span> 2015</span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.bu.edu/ghblast/2012/09/05/dr-kiran-martin-founder-of-asha-society-presnting-at-the-global-health-speaker-series-transforming-lives-in-the-slums-of-delhi/|title=Boston University|access-date=14 January 2015|date=5 September 2012|publisher=Boston University}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.bu.edu/ghblast/2012/09/05/dr-kiran-martin-founder-of-asha-society-presnting-at-the-global-health-speaker-series-transforming-lives-in-the-slums-of-delhi/ "Boston University"]. Boston University. 5 September 2012<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 January</span> 2015</span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.aii.unimelb.edu.au/content/dr-kiran-martin-director-asha|title=Australia India Institute|access-date=14 January 2015|date=15 May 2010|publisher=Australia India Institute|archive-url=https://web.archive.org/web/20150116192332/http://www.aii.unimelb.edu.au/content/dr-kiran-martin-director-asha|archive-date=16 January 2015}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://web.archive.org/web/20150116192332/http://www.aii.unimelb.edu.au/content/dr-kiran-martin-director-asha "Australia India Institute"]. Australia India Institute. 15 May 2010. Archived from [http://www.aii.unimelb.edu.au/content/dr-kiran-martin-director-asha the original] on 16 January 2015<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">14 January</span> 2015</span>.</cite></ref> <ref>{{Cite web|url=http://archive.india.gov.in/myindia/padmashri_awards_list1.php?start=730|title=Padma Shri Awardees 2002|access-date=9 January 2015|website=india.gov.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20150225230616/http://archive.india.gov.in/myindia/padmashri_awards_list1.php?start=730|archive-date=25 February 2015}}</ref> ചേരി നിവാസികളുടെ സാമ്പത്തിക ഉൾപ്പെടുത്തൽ വർധിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഇന്ത്യയുടെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിയും നേരത്തെ ധനമന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[പി. ചിദംബരം|പി. ചിദംബരത്തോടൊപ്പം]] മാർട്ടിൻ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്; ആശയുടെ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ സംരംഭത്തിന്റെ പുരോഗതിയിൽ ചിദംബരം അതീവ താൽപര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിട്ടുമുണ്ട്. ഡൽഹി മുഖ്യമന്ത്രിയും ഡൽഹിയിലെ ചേരി കമ്മീഷണറും പല അവസരങ്ങളിലും മാർട്ടിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ പിന്തുണച്ചിട്ടുണ്ട്. മുതിർന്ന ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയ നേതാവായ [[ലാൽ കൃഷ്ണ അഡ്വാണി|എൽ.കെ. അദ്വാനി]] മാർട്ടിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ ദീർഘകാലമായി പിന്തുണയ്ക്കുന്ന വ്യക്തിയാണ്. ഇന്ത്യയുടെ ആരോഗ്യമന്ത്രിയായ ഡോ. [[ഹർഷവർധൻ]] 1990-കളിൽ ഡൽഹി ആരോഗ്യമന്ത്രിയായിരിക്കെ ആശയുടെ ആരോഗ്യപരിപാലന മാതൃകയ്ക്ക് പിന്തുണ നൽകിയിരുന്നു. == പുസ്തകങ്ങൾ == 2001-ൽ ഡോ. ബെവർലി ബൂത്ത്, ഡോ. ടെഡ് ലങ്കെസ്റ്റർ എന്നിവരുമായി സഹകരിച്ച് മാർട്ടിൻ ''അർബൻ ഹെൽത്ത് & ഡെവലപ്‌മെന്റ്'' എന്ന പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു.<ref>{{Cite book|url=http://isbn2book.com/0-333-67934-2/urban_health_development_a_practical_manual_for_use_in_developing_countries_beverley_e_booth_kiran_martin_ted_lankester/|title=Urban health & development : a practical manual for use in developing countries|last=Booth, Beverley E.|last2=Lankester, Ted|last3=Martin, Kiran|date=May 2001|publisher=MacMillan Education|isbn=9780333679340|access-date=9 January 2015|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304040854/http://isbn2book.com/0-333-67934-2/urban_health_development_a_practical_manual_for_use_in_developing_countries_beverley_e_booth_kiran_martin_ted_lankester/|url-status=dead}}</ref> കൂടാതെ, ലോകബാങ്ക്, ടിയർഫണ്ട് തുടങ്ങിയ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിലും ഗവേഷണങ്ങളിലും കേസ് പഠനങ്ങളിലും ആശയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഉദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ആശ സ്ഥാപിച്ചതിന്റെ 25-ാം വാർഷികത്തോടനുബന്ധിച്ച് 2013-ൽ ''എ ജേർണി ഓഫ് ഹോപ്പ്'' എന്ന പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഡോ. മാർട്ടിന്റെ ചിന്തകളിലൂടെയും എഡ് സെവെലിന്റെ ഫോട്ടോകളിലൂടെയും ഈ പുസ്തകം ആശയുടെ കഥ പറയുന്നു. മുൻ ഓസ്‌ട്രേലിയൻ പ്രധാനമന്ത്രി ജൂലിയ ഗില്ലാർഡിന്റെ മുഖവുരയും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * {{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=4BUq2lUc6aQ|title=In Conversation with Asha founder Dr Kiran Martin|access-date=14 January 2015|date=19 November 2013|website=YouTube video|publisher=The Conversation}} * {{Cite web|url=http://research.microsoft.com/apps/video/default.aspx?id=230733|title=Inclusive Cities: Transforming the Lives of Delhi's Urban Poor|access-date=15 January 2015|date=2 October 2014}} * {{Cite web|url=http://upclose.unimelb.edu.au/episode/101-making-difference-kiran-martin-and-asha-slums-delhi|title=Making a Difference: Kiran Martin and Asha in the slums of Delhi|access-date=9 January 2015|website=Up Close (The University of Melbourne)|archive-date=2021-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210703134441/https://upclose.unimelb.edu.au/episode/101-making-difference-kiran-martin-and-asha-slums-delhi|url-status=dead}} * {{Cite web|url=http://www.aii.unimelb.edu.au/news/conversation-dr-kiran-martin-inspiration|title=In conversation with Dr Kiran Martin; The Inspiration|access-date=13 January 2015|date=25 November 2012|website=Australia India Institute|archive-date=2015-07-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20150707031521/http://www.aii.unimelb.edu.au/news/conversation-dr-kiran-martin-inspiration|url-status=dead}} * {{Cite web|url=http://www.radioaustralia.net.au/international/radio/onairhighlights/asia-profile-dr-kiran-martin-empowering-lives-in-delhis-slums|title=Asia Profile: Dr Kiran Martin: empowering lives in Delhi's slums|access-date=13 January 2015|date=28 February 2012|website=ABC Radio}} * {{Cite web|url=http://www.radionz.co.nz/national/programmes/saturday/audio/2500279/kiran-martin|title=Founder of social development project Asha, which operates in the slums of West Delhi.|access-date=13 January 2015|date=15 October 2011|website=Radio New Zealand National}} * {{Cite web|url=http://www.abc.net.au/radionational/programs/sundayprofile/dr-kiran-martin-founder-and-director-of-the-indian/2984070|title=Dr Kiran Martin, founder and director of the Indian NGO, ASHA|access-date=13 January 2015|date=26 September 2010|website=ABC}} [[വർഗ്ഗം:ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ ഡോക്ടർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ വനിതാ ഭിഷഗ്വരർ]] [[വർഗ്ഗം:1959-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സാമൂഹ്യപ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:സാമൂഹ്യപ്രവർത്തനത്തിന് പത്മശ്രീ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] 5lx80dcfbdwl39ozlld0fsgcmyaj4io യൂറോപ്യൻ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ഓങ്കോളജി 0 586594 4675215 3935440 2026-10-11T09:14:49Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675215 wikitext text/x-wiki {{PU|European Society of Gynaecological Oncology}} {{Infobox organization|name=യൂറോപ്യൻ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ഓങ്കോളജി |image=|caption=|motto=|formation=1983|extinction=|type=[[Medical association|മെഡിക്കൽ അസോസിയേഷൻ]]<br>[[Professional association|പ്രൊഫഷണൽ അസോസിയേഷൻ]]|headquarters=|location=[[Geneva|ജനീവ]], [[Switzerland|സ്വിറ്റ്സർലാൻ്റ്]]|membership=> 1,000|language=|leader_title=[[President (corporate title)|പ്രസിഡൻ്റ്]]|leader_name=നിക്കോൾ കോൺസിൻ|key_people=|budget=|website={{URL|https://esgo.org/}}}} '''യൂറോപ്യൻ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ഓങ്കോളജി''' ('''ഇഎസ്ജിഒ''') ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്യാൻസറുകളുടെ പഠനം, പ്രതിരോധം, ചികിത്സ, പരിചരണം എന്നിവയിൽ വൈദഗ്ധ്യമുള്ള ആരോഗ്യ പരിപാലന വിദഗ്ധരുടെയും ഗവേഷകരുടെയും യൂറോപ്പിലെ വ്യാപകമായ ഒരു സൊസൈറ്റിയാണ്. ലോകമെമ്പാടുമായി 2,600-ലധികം അംഗങ്ങളുള്ള സൊസൈറ്റി 1983ൽ ഇറ്റലിയിലെ വെനീസിൽ സ്ഥാപിതമായി.<ref>{{Cite web|url=http://www.esgo.org/About_ESGO/Pages/History.aspx|title=About ESGO: History|website=European Society of Gynaecological Oncology|archive-url=https://web.archive.org/web/20120328121144/http://www.esgo.org/About_ESGO/Pages/History.aspx|archive-date=2012-03-28}}</ref> == ദൗത്യം == "പ്രതിരോധം, ഗവേഷണം, പരിചരണം, വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവയിലെ മികവുകളിലൂടെ ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്യാൻസറുള്ള സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യവും ക്ഷേമവും മെച്ചപ്പെടുത്താൻ ഇഎസ്ജിഒ ശ്രമിക്കുന്നു."<ref>{{Cite web|url=http://www.esgo.org/About_ESGO/Pages/Mission.aspx|title=About ESGO: Mission|access-date=|year=|website=European Society of Gynaecological Oncology|archive-url=https://web.archive.org/web/20120228174618/http://www.esgo.org/About_ESGO/Pages/Mission.aspx|archive-date=2012-02-28|url-status=dead}}</ref> == പ്രവർത്തനങ്ങൾ == ഇഎസ്ജിഒ യുടെ വാർഷിക കോൺഫറൻസ് പതിവായി 1,500-ലധികം പങ്കാളികളെ ആകർഷിക്കുന്നു, കൂടാതെ ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ഓങ്കോളജി മേഖലയിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന യൂറോപ്യൻ ഹെൽത്ത് കെയർ പ്രൊഫഷണലുകളെയും ഗവേഷകരെയും ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്യാൻസറിന്റെ ചികിത്സയും പരിചരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പുതിയ മെഡിക്കൽ, ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങൾ നെറ്റ്‌വർക്ക് ചെയ്യാനും ചർച്ച ചെയ്യാനും ചർച്ച ചെയ്യാനും പ്രചരിപ്പിക്കാനും പ്രാപ്തരാക്കുന്നു. ഇഎസ്ജിഒ അതിന്റെ കോൺഫറൻസുകൾക്ക് പുറമേ, വർഷം മുഴുവനും നിരവധി വിദ്യാഭ്യാസ പരിപാടികളും വർക്ക് ഷോപ്പുകളും മീറ്റിംഗുകളും സംഘടിപ്പിക്കുകയും അതിന്റെ അംഗങ്ങൾക്ക് യാത്രാ ഗ്രാന്റുകൾ നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.esgo.org/Grants/Pages/Grants-TravellingFellowships.aspx|title=ESGO activities: Grants|website=European Society of Gynaecological Oncology|archive-url=https://web.archive.org/web/20120307073619/http://www.esgo.org/Grants/Pages/Grants-TravellingFellowships.aspx|archive-date=2012-03-07}}</ref> പ്രസക്തമായ ആരോഗ്യ വിദഗ്ധരുടെ ഉപയോഗത്തിനായി വീഡിയോകൾ, ഡിവിഡികൾ, വെബ്‌കാസ്റ്റ് പ്രഭാഷണങ്ങൾ എന്നിവ പോലുള്ള വിദ്യാഭ്യാസ ഉപകരണങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിലും ഇഎസ്ജിഒ സജീവമാണ്. == ഇഎസ്ജിഒ നെറ്റ്‌വർക്കുകൾ == നിലവിൽ, ഇഎസ്ജിഒ യ്ക്ക് 1) യൂറോപ്യൻ നെറ്റ്‌വർക്ക് ഓഫ് ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ഓങ്കോളജിക്കൽ ട്രയൽ ഗ്രൂപ്പ്സ് (ENGOT), 2) [[European Network of Young Gynaecological Oncologists|യൂറോപ്യൻ നെറ്റ്‌വർക്ക് ഓഫ് യംഗ് ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ഓങ്കോളജിസ്റ്റ്സ് (ENYGO)]], 3) യൂറോപ്യൻ നെറ്റ്‌വർക്ക് ഓഫ് ഗൈനക്കോളജിക്കൽ കാൻസർ അഡ്വക്കസി ഗ്രൂപ്പ്സ് (ENGAGe), 4) യൂറോപ്യൻ നെറ്റ്‌വർക്ക് ഓഫ് ഇൻ്റുവിജൽ ട്രീറ്റ്മെൻ്റ് ഇൻ എൻഡോമെട്രിയൽ കാൻസർ (ENITEC), കൂടാതെ 5) അർബുദം, വന്ധ്യത, ഗർഭം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര നെറ്റ്‌വർക്ക് ആയ ഇൻ്റർനാഷണൽ നെറ്റ്വർക്ക് ഓൺ കാൻസർ, ഇൻഫെർട്ടിലിറ്റി ആൻഡ് പ്രെഗ്നൻസി തുടങ്ങി നിരവധി നെറ്റ്‌വർക്കുകൾ ഉണ്ട്. ഇഎസ്ജിഒ യുടെ അവിഭാജ്യ ഘടകമായ യൂറോപ്യൻ നെറ്റ്‌വർക്ക് ഓഫ് ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ഓങ്കോളജിക്കൽ ട്രയൽ ഗ്രൂപ്പുകൾ (ENGOT), യൂറോപ്പിലുടനീളം ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്യാൻസറുള്ള രോഗികളിൽ ക്ലിനിക്കൽ പരീക്ഷണങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിനും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനും സജീവമാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://esgo.org|title=ESGO|website=European Society of Gynaecological Oncology|archive-url=https://web.archive.org/web/20220407020301/https://esgo.org/|archive-date=2022-04-07}}</ref> == പരിശീലനവും അംഗീകാരവും == യൂറോപ്യൻ ബോർഡ്, കോളേജ് ഓഫ് ഒബ്‌സ്റ്റട്രിക്‌സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജി (EBCOG) എന്നിവയുടെ സഹകരണത്തോടെയും യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ ഓഫ് മെഡിക്കൽ സ്‌പെഷ്യലിസ്റ്റുകളുടെ (UEMS) പേരിൽ, പരിശീലനം ലഭിച്ച ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ഓങ്കോളജിസ്റ്റുകൾക്ക് ഇഎസ്ജിഒ സർട്ടിഫിക്കേഷൻ നൽകുകയും പ്രസക്തമായ പ്രബോധന സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് അംഗീകാരം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇഎസ്ജിഒ യുടെ ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ഓങ്കോളജി പരിശീലനവും അക്രഡിറ്റേഷൻ പ്രോഗ്രാമുകളും നിരവധി യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ അംഗീകൃത മാനദണ്ഡങ്ങളായി മാറിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.esgo.org/Education/Pages/AccreditedTraining.aspx|title=About ESGO: Training and Accreditation|website=European Society of Gynaecological Oncology|archive-url=https://web.archive.org/web/20220407020301/https://esgo.org/|archive-date=2022-04-07}}</ref> == ജേണൽ == ഇഎസ്ജിഒ യുടെ [[വിദഗ്ദ്ധ നിരൂപണം|പിയർ-റിവ്യൂഡ്]] ഔദ്യോഗിക [[മെഡിക്കൽ ജേണൽ]], ''ഗൈനക്കോളജിക്കൽ കാൻസർ ഇന്റർനാഷണൽ ജേണൽ'' (IJGC), വർഷം തോറും ഒമ്പത് തവണ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നു, ഇതിൽ ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്യാൻസറുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പരീക്ഷണ പഠനങ്ങൾ, കീമോതെറാപ്പി, റേഡിയോ തെറാപ്പി, ഡയഗ്നോസ്റ്റിക് ടെക്നിക്കുകൾ, പാത്തോളജി എപ്പിഡെമിയോളജി, സർജറി എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഗവേഷണങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.esgo.org/About_ESGO/Pages/IntJournalofGyn.aspx|title=About ESGO: Journal|website=European Society of Gynaecological Oncology|archive-url=https://web.archive.org/web/20120305070111/http://www.esgo.org/About_ESGO/Pages/IntJournalofGyn.aspx|archive-date=2012-03-05}}</ref> പ്രൊഫ. ഡോ. പെഡ്രോ റാമിറസ്, എംഡിയാണ് നിലവിലെ ചീഫ് എഡിറ്റർ. <ref>{{Cite web|url=https://ijgc.bmj.com|title=The International Journal of Gynecological Cancer (IJGC)|archive-url=https://web.archive.org/web/20220404121921/https://ijgc.bmj.com/|archive-date=2022-04-04}}</ref> == ഇതും കാണുക == * [[ഗൈനക്കോളജി]] * [[ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ഓങ്കോളജി]] * [[ഒബ്സ്റ്റട്രിക്ക്‌സ്]] * [[അർബുദ ചികിൽസ]] * [[സ്തനാർബുദം]] * [[സെർവിക്കൽ കാൻസർ]] * [[എൻഡോമെട്രിയൽ കാൻസർ]] * [[അണ്ഡാശയ അർബുദം]] * [[വൾവാർ കാൻസർ]] * സ്ത്രീകളുടെ ആരോഗ്യം == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * [https://esgo.org/ യൂറോപ്യൻ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ഓങ്കോളജി] * [https://web.archive.org/web/20100726160230/http://www2.kenes.com/esgo17/pages/home.aspx യൂറോപ്യൻ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ഓങ്കോളജി കോൺഫറൻസ്] * ''[https://ijgc.bmj.com/ ഇന്റർനാഷണൽ ജേണൽ ഓഫ് ഗൈനക്കോളജിക്കൽ ക്യാൻസർ]'' * [https://ebcog.eu/ യൂറോപ്യൻ ബോർഡും കോളേജ് ഓഫ് ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജിയും] * [https://www.uems.eu/ യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ ഓഫ് മെഡിക്കൽ സ്പെഷ്യലിസ്റ്റുകൾ] {{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജി സംഘടനകൾ]] 6qpqf8qwpkiurk8bhgp5tzmhrmmzf7x മഹാത്മാ ഗാന്ധി മെമ്മോറിയൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ജംഷദ്‌പൂർ 0 589343 4675059 3912953 2026-10-10T13:17:07Z AksharaBot 221747 പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ; വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]] 4675059 wikitext text/x-wiki {{pu|Mahatma Gandhi Memorial Medical College, Jamshedpur}} {{Infobox university|name=മഹാത്മാ ഗാന്ധി മെമ്മോറിയൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ്|caption=|image=|type=[[Educational]] and [[research]] [[institution]]|established=14 November 1961|dean=Dr.(Prof) K.N Singh|principal=Dr.(Prof) K.N Singh|city=[[Jamshedpur]]|state=[[Jharkhand]]|country=[[India]]|campus=[[Urban area|Urban]], {{convert|45|acre|km2}}|website={{url|https://mgmmedicalcollege.org/}}}} '''എംജിഎം മെഡിക്കൽ കോളേജ്''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന '''മഹാത്മാ ഗാന്ധി മെമ്മോറിയൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ്''' 1961-ൽ ഇന്ത്യയിലെ ഝാർഖണ്ഡ് സംസ്ഥാനത്തെ [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്‌പൂരിൽ]] സ്ഥാപിതമായ ഒരു മെഡിക്കൽ കോളേജാണ്. [[ഝാർഖണ്ഡ്‌|ഝാർഖണ്ഡിൽ]] പൂർണമായും [[ഗവൺമെന്റ്|സർക്കാർ]] നടത്തുന്ന ആറ് മെഡിക്കൽ കോളേജുകളിൽ ഒന്നാണിത്. ഝാർഖണ്ഡിലെ ആറ് കോളേജുകളിൽ പ്രാധാന്യത്തിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്താണ് ഇത്. == ചരിത്രം == ആരംഭകാലത്ത് [[ബിഹാർ]] സംസ്ഥാനത്തെ ഒരു സ്വകാര്യ മെഡിക്കൽ കോളേജായിരുന്ന ഇത് 1977-ൽ സർക്കാർ ഏറ്റെടുത്തു. 2000 നവംബർ 15 മുതൽ പുതുതായി രൂപീകരിച്ച [[ഝാർഖണ്ഡ്‌|ഝാർഖണ്ഡ്]] സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കീഴിലായി. മുമ്പ് ഈ കോളേജ് റാഞ്ചിയിലെ [[റാഞ്ചി]] സർവകലാശാലയിലാണ് അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിരുന്നത്. 2009 ഓഗസ്റ്റ് 12-ന് ചൈബാസയിൽ കോൽഹാൻ സർവകലാശാല ആരംഭിച്ചതുമുതൽ കോളേജ് അതിന്റെ അഫിലിയേഷനിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. == സ്ഥാനം == [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] ഉരുക്കുനഗരമായ [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്‌പൂരിലാണ്]] എംജിഎം മെഡിക്കൽ കോളേജ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോളേജ് ആരംഭിച്ച കാലത്ത് നഗരമധ്യത്തിൽ നിന്ന് 6 കിലോമീറ്റർ അകലെ, ഡാൽമ മലനിരകളുടെ താഴ്‌വരയിലായിരുന്നു ഇതിന്റെ സ്ഥാനം. ചുറ്റും നെൽവയലുകളല്ലാതെ മറ്റൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. കാലക്രമേണ നഗരം വികസിച്ചു. കോളേജിന്റെ ആശുപത്രി സാക്ചിയിലാണ്. == പ്രവേശനം == നാഷണൽ ടെസ്റ്റിംഗ് ഏജൻസി (എൻടിഎ) നടത്തുന്ന നീറ്റ് പരീക്ഷയിലൂടെയാണ് വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നത്. == കോഴ്സുകൾ == ഇവിടെയുള്ള കോഴ്സുകൾ ഇവയാണ്: === ബിരുദം === * [[എം.ബി.ബി.എസ്.|എം.ബി.ബി.എസ്]] === ബിരുദാനന്തര ഡിപ്ലോമ === * ഡിസി (ഡിപ്ലോമ ഇൻ ചൈൽഡ് ഹെൽത്ത്) * ഡിജിഒ (ഡിപ്ലോമ ഇൻ ഒബ്സ്റ്റട്രിക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജി) * ഡിഎംആർഡി === ബിരുദാനന്തര ബിരുദം === * [[ഫാർമക്കോളജി|ഫാർമക്കോളജിയിൽ]] എം.ഡി * [[ഫിസിയോളജി|ഫിസിയോളജിയിൽ]] എം.ഡി * [[ശരീരശാസ്ത്രം|അനാട്ടമിയിൽ]] എം.എസ് == അഫിലിയേഷനുകൾ == [[മെഡിക്കൽ കൗൺസിൽ ഒഫ് ഇന്ത്യ|മെഡിക്കൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ]] അംഗീകാരമുള്ള ഈ കോളേജ് <ref>{{Cite web|url=http://www.mciindia.org/View_College_Details.aspx?ID=219|title=College Details: M G M Medical College, Jamshedpur|access-date=27 April 2014|publisher=Medical Council of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20140427194854/http://www.mciindia.org/View_College_Details.aspx?ID=219|archive-date=27 April 2014}}</ref> നിലവിൽ കോൽഹാൻ സർവകലാശാലയിലാണ് അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. == ശ്രദ്ധേയരായ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ == * മിസാ ഭാരതി, [[രാജ്യസഭ|രാജ്യസഭാംഗം]] == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == {{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്|http://www.mgmmedicalcollege.org/}} {{Kolhan Division topics}} {{Coord|22|48|41.87|N|86|12|38.69|E|region:IN|display=title}} [[വർഗ്ഗം:ഝാർഖണ്ഡിലെ മെഡിക്കൽ കോളേജുകൾ]] 1lgzxskm1bnkkw5aguzc8dmpkrmc3u3 കർമൻ രേഖ 0 604873 4675053 4671040 2026-10-10T13:15:43Z AksharaBot 221747 പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ; വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]] 4675053 wikitext text/x-wiki {{pu|Kármán line}} [[പ്രമാണം:ISS043-E-143486_-_View_of_Earth.jpg|ലഘുചിത്രം| [[അന്താരാഷ്ട്ര ബഹിരാകാശ നിലയം|അന്താരാഷ്ട്ര ബഹിരാകാശ നിലയത്തിൽ]] നിന്ന് ചിത്രീകരിച്ച ഭൂമിയുടെ അന്തരീക്ഷം. ഇതിൽ എയർഗ്ലോ മൂലമുള്ള ഓറഞ്ച് രേഖ കാണുന്നത് കർമൻ രേഖയെക്കാൾ അൽപ്പം ഉയരത്തിലാണ് (140-170 കിലോമീറ്റർ)]] റെക്കോർഡുകൾ സൂക്ഷിക്കുന്ന അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനയായ [[Fédération Aéronautique Internationale|എഫ്എഐ]] (Fédération aéronautique Internationale) നിർദ്ദേശിച്ച, [[ഭൗമാന്തരീക്ഷം|ഭൂമിയുടെ അന്തരീക്ഷത്തിനും]] [[ബഹിരാകാശം|ബഹിരാകാശത്തിനും]] ഇടയിലുള്ള ഒരു നിർദ്ദിഷ്ട അതിർത്തിയാണ് '''കർമൻ രേഖ''' (അല്ലെങ്കിൽ '''വോൺ കർമൻ ലൈൻ'''). [[സമുദ്രനിരപ്പ്|സമുദ്രനിരപ്പിൽ]] നിന്ന് {{Convert|100|km|nmi mi ft|abbr=off}} [[ഉന്നതി|ഉയരത്തിലാണ്]] ഈ സാങ്കൽപ്പിക രേഖ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും, [[ബഹിരാകാശം|ബഹിരാകാശത്തിന്റെ]] അതിർത്തി എന്ന നിലയിലുള്ള ഇത്തരമൊരു നിർവചനം സാർവ്വത്രികമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. കർമൻ രേഖയ്ക്ക് പ്രത്യേക ഭൗതിക പ്രാധാന്യമൊന്നുമില്ല; രേഖയ്ക്ക് മുകളിലും താഴെയുമുള്ള അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ സ്വഭാവസവിശേഷതകളിൽ പ്രകടമായ മാറ്റവുമില്ല. എന്നിരുന്നാലും നിയമപരവും നിയന്ത്രണപരവുമായ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ഇത്തരമൊരു അതിർത്തി പ്രധാനമാണ്, കാരണം [[ആകാശനൗക|വിമാനവും]] [[ബഹിരാകാശ വാഹനം|ബഹിരാകാശവാഹനവും]] വ്യത്യസ്തതരത്തിലുള്ള അധികാരപരിധികൾക്കും നിയമനിർമ്മാണങ്ങൾക്കും വിധേയമാണ്. എന്നാൽ [[അന്താരാഷ്ട്ര നിയമം]] ബഹിരാകാശത്തിന്റെ അതിരോ ദേശീയ വ്യോമാതിർത്തിയുടെ പരിധിയോ നിർവചിക്കുന്നില്ല.<ref name="ScienceJul2018">{{Cite journal|last=Voosen|first=Paul|date=2018-07-24|title=Outer space may have just gotten a bit closer|url=https://www.science.org/content/article/outer-space-may-have-just-gotten-bit-closer|journal=[[Science (journal)|Science]]|doi=10.1126/science.aau8822|accessdate=April 1, 2019}}</ref> <ref>Harwood, William; [https://www.cbsnews.com/news/space-launch-richard-branson-virgin-galactic-watch-live-2021-07-11/ "Richard Branson and Virgin Galactic complete successful space flight"], ''CBS News'', 2021-07-12</ref> പരമ്പരാഗത വിമാനങ്ങൾക്കോ ഉയർന്ന വിതാനങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ബലൂണുകൾക്കോ എത്തിച്ചേരാവുന്ന ഉയരത്തിനും മുകളിലായാണ് ഈ രേഖ സങ്കൽപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. അന്തരീക്ഷം എവിടെയാണ് അവസാനിക്കുന്നതെന്നും ബഹിരാകാശം എവിടെ നിന്നാണ് തുടങ്ങുന്നതെന്നുമുള്ള കാര്യത്തിൽ വിദഗ്ധർ വിയോജിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, മിക്ക നിയന്ത്രണ ഏജൻസികളും ([[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ|യു.എൻ.]] ഉൾപ്പെടെ) എഫ്എഐയുടെ കർമൻ രേഖാ നിർവചനമോ അതിനോട് അടുത്തുനിൽക്കുന്ന നിർവചനമോ അംഗീകരിക്കുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://astronomy.com/news/2021/03/the-krmn-line-where-does-space-begin|title=The Kármán Line: Where does space begin?|date=5 March 2021}}</ref> എഫ്എഐ നിർവചിച്ച രൂപത്തിൽ കർമൻ രേഖ ആദ്യമായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത് 1960-കളിലാണ്.<ref name="Dr. S. Sanz Fernández de Córdoba">{{Cite web|url=https://www.fai.org/page/icare-boundary|title=The 100&nbsp;km Boundary for Astronautics|access-date=28 December 2020|last=Sanz Fernández de Córdoba|first=Dr. S.|date=2004-06-24|publisher=Fédération aéronautique internationale}}</ref> എന്നിരുന്നാലും വിവിധ രാജ്യങ്ങളും സ്ഥാപനങ്ങളും വിവിധ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ബഹിരാകാശത്തിന്റെ അതിർത്തി വ്യത്യസ്തമായി നിർവചിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.nationalgeographic.com/science/article/where-is-the-edge-of-space-and-what-is-the-karman-line|title=Where, exactly, is the edge of space? It depends on who you ask.|access-date=2021-07-14|last=Drake|first=Nadia|authorlink=Nadia Drake|date=2018-12-20|website=National Geographic|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210304132146/https://www.nationalgeographic.com/science/article/where-is-the-edge-of-space-and-what-is-the-karman-line|archive-date=2021-03-04|url-status=dead}}</ref><ref name="ScienceJul2018"/><ref>{{Cite web|url=https://static.e-publishing.af.mil/production/1/af_a3/publication/afman11-402/afman11-402.pdf|title=Air Force Guidance Memorandum to AFMAN 11-402|access-date=July 13, 2021|date=2021-05-27|website=Department of the Air Force|archive-date=2022-04-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20220423220314/https://static.e-publishing.af.mil/production/1/af_a3/publication/afman11-402/afman11-402.pdf|url-status=dead}}</ref> എയറോനോട്ടിക്‌സിലും ബഹിരാകാശ ശാസ്ത്രത്തിലും സജീവമായിരുന്ന ഹംഗേറിയൻ-അമേരിക്കൻ എഞ്ചിനീയറും ഭൗതികശാസ്ത്രജ്ഞനുമായിരുന്ന തിയോഡോർ വോൺ കർമന്റെ (1881-1963) പേരാണ് കർമൻ രേഖയ്ക്ക് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. 1957-ൽ, വിമാനങ്ങൾക്ക് പറക്കാൻ കഴിയുന്ന ഉയരത്തിന്റെ പരമാവധി പരിധി സൈദ്ധാന്തികമായി കണക്കാക്കാൻ ശ്രമിച്ച ആദ്യ വ്യക്തിയായി അദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു. == നിർവ്വചനം == എയറോനോട്ടിക്സും ആസ്ട്രോനോട്ടിക്സ് അഥവാ ബഹിരാകാശ ശാസ്ത്രവും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി നിർവചിക്കാൻ എഫ്എഐ കർമൻ രേഖ ഉപയോഗിക്കുന്നു:<ref name="Dr. S. Sanz Fernández de Córdoba"/> {{Quotation| *[[Aeronautics|എയറോനോട്ടിക്‌സ്]]: എഫ്എഐ ആവശ്യങ്ങൾക്ക്, ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിൽ നിന്ന് 100 കിലോമീറ്ററിനുള്ളിൽ നടക്കുന്ന, എല്ലാ എയർ സ്‌പോർട്‌സും ഉൾപ്പെടെയുള്ള വ്യോമ പ്രവർത്തനങ്ങൾ. *[[Astronautics|ആസ്ട്രോനോട്ടിക്സ്]]: എഫ്എഐ ആവശ്യങ്ങൾക്ക്, ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിൽ നിന്ന് 100 കിലോമീറ്ററിലധികം ഉയരത്തിലുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ.}} [[File:Atmosphere_layers.svg|alt=A dark blue shaded diagram subdivided by horizontal lines, with the names of the five atmospheric regions arranged along the left. From bottom to top, the troposphere section shows [[Mount Everest]] and an airplane icon, the stratosphere displays a weather balloon, the mesosphere shows meteors, and the thermosphere includes an aurora and the Space Station. At the top, the exosphere shows only stars.|ലഘുചിത്രം| കർമൻ രേഖയുടെ സ്ഥാനം കാണിക്കുന്ന ഭൂമിയുടെ അന്തരീക്ഷ പാളികളുടെ രേഖാചിത്രം<ref>[https://www.weather.gov/jetstream/layers Layers of the Atmosphere], National Weather Service JetStream – Online School for Weather</ref>]] == നിർവചനത്തിന്റെ വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ == ബഹിരാകാശത്തിന്റെ അതിർത്തിക്ക് താഴെയുള്ള ഒരു പ്രദേശത്തെ സൂചിപ്പിക്കാൻ (ഉദാഹരണത്തിന്, എഫ്എഐ അവരുടെ<ref name="FAI_Statement">{{Cite web|url=https://www.fai.org/news/statement-about-karman-line|title=Statement about the Karman Line|access-date=April 1, 2019|date=2018-11-30|publisher=[[Fédération Aéronautique Internationale|Fédération aéronautique internationale (World Air Sports Federation)]]}}</ref> പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ) "'''ശൂന്യാകാശത്തിന്റെ അരിക്'''" എന്ന അർത്ഥം വരുന്ന "എഡ്ജ് ഓഫ് സ്പേസ്" എന്ന പദപ്രയോഗം പലപ്പോഴും ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ചില [[ബലൂൺ (ആകാശനൗക)|ബലൂൺ]], [[വിമാനം|വിമാന]] യാത്രകളെ "ബഹിരാകാശത്തിന്റെ അരികിലെത്തിയവ" എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. അത്തരം പ്രസ്താവനകളിൽ, "ബഹിരാകാശത്തിന്റെ അരികിലെത്തുക" എന്നത് സാധാരണ എയറോനോട്ടിക്കൽ വാഹനങ്ങൾ പോകുന്നതിനെക്കാൾ ഉയരത്തിൽ പോകുക എന്നു മാത്രമേ സൂചിപ്പിക്കുന്നുള്ളൂ.<ref name="wings">{{Cite web|url=http://www.nasa.gov/centers/dryden/news/X-Press/stories/2005/102105_Wings.html|title=A long-overdue tribute|access-date=2006-10-30|last=Levine|first=Jay|date=2005-10-21|publisher=NASA|archive-date=2018-10-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20181024043825/https://www.nasa.gov/centers/dryden/news/X-Press/stories/2005/102105_Wings.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.nasa.gov/worldbook/astronaut_worldbook.html|title=World Book @ NASA|access-date=2006-10-18|publisher=NASA|archive-url=http://webarchive.loc.gov/all/20090504022327/http://www.nasa.gov/worldbook/astronaut_worldbook.html|archive-date=May 4, 2009}}</ref> ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ വ്യോമാതിർത്തിയും ബഹിരാകാശവും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി നിർണയിക്കുന്നതിന് അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ നിയമപരമായ നിർവചനങ്ങൾ ഒന്നും ഇപ്പോഴും നിലവിലില്ല.<ref>[https://books.google.com/books?id=NR7mFXCB-wgC&dq=legal+boundary+of+space&pg=PA239 ''International Law: A Dictionary''], by Boleslaw Adam Boczek; Scarecrow Press, 2005; page 239: "The issue whether it is possible or useful to establish a legal boundary between airspace and outer space has been debated in the doctrine for quite a long time. … no agreement exists on a fixed airspace – outer space boundary …"</ref> 1963-ൽ ആൻഡ്രൂ ജി. ഹേലി തന്റെ ''സ്പേസ് ലോ ആൻഡ് ഗവൺമെന്റ്'' എന്ന പുസ്തകത്തിൽ കർമൻ രേഖയെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്തു.<ref name="AGH">[[Andrew G. Haley|Haley, Andrew G.]]; (1963) ''Space Law and Government'', [[Appleton-Century-Crofts]]</ref> ദേശീയ പരമാധികാരത്തിന്റെ പരിധികളെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു അധ്യായത്തിൽ, അദ്ദേഹം പ്രമുഖ എഴുത്തുകാരുടെ അഭിപ്രായങ്ങളുടെ ഒരു സർവേ നടത്തി.<ref name="AGH" /> {{Rp|82–96}} രേഖയുടെ അന്തർലീനമായ കൃത്യതയില്ലായ്മ അദ്ദേഹം ഇങ്ങനെ സൂചിപ്പിച്ചു:<blockquote>ഈ രേഖ ഒരു ശരാശരി അളവിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. [[സമുദ്രനിരപ്പ്]], [[മീയാൻഡർ]] ലൈൻ, [[വേലിയേറ്റം|ടൈഡ്]] ലൈൻ എന്നിങ്ങനെ നിയമത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന അളവുകളുമായി ഇതിനെ താരതമ്യപ്പെടുത്താവുന്നതാണ്; എന്നാൽ ഇത് അവയെക്കാൾ സങ്കീർണ്ണമാണ്. വോൺ കർമൻ അധികാരപരിധി രേഖ നിർണ്ണയിക്കുമ്പോൾ, എയറോഡൈനാമിക് ലിഫ്റ്റ് എന്ന ഘടകത്തിന് പുറമേ എണ്ണമറ്റ മറ്റ് ഘടകങ്ങളും പരിഗണിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഈ ഘടകങ്ങൾ ശാസ്ത്ര സാഹിത്യത്തിൽ വലിയ തോതിൽ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. [[ഭൗമാന്തരീക്ഷം|വായുവിന്റെ]] ഭൗതിക ഘടന; ജീവശാസ്ത്രപരവും ശരീരശാസ്ത്രപരവുമായ അതിജീവനക്ഷമത; വായു ഇല്ലാതാകുന്നതും വ്യോമമേഖല അവസാനിക്കുന്നതുമായ ഒരു ബിന്ദു നിർണ്ണയിക്കാൻ യുക്തിസഹമായി ഒത്തുചേരുന്ന മറ്റ് ഘടകങ്ങൾ എന്നിവ അവയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="AGH">[[Andrew G. Haley|Haley, Andrew G.]]; (1963) ''Space Law and Government'', [[Appleton-Century-Crofts]]</ref> {{Rp|78,9}}</blockquote> == കർമന്റെ അഭിപ്രായം == തന്റെ ആത്മകഥയുടെ അവസാന അധ്യായത്തിൽ, [[ബഹിരാകാശം|ബഹിരാകാശത്തിന്റെ]] അതിരിനെക്കുറിച്ച് കർമൻ ഇങ്ങനെ പ്രതിപാദിക്കുന്നു:<blockquote>ബഹിരാകാശം എവിടെ തുടങ്ങുന്നു എന്നത് ... യഥാർത്ഥത്തിൽ ബഹിരാകാശ വാഹനത്തിന്റെ വേഗതയും ഭൂമിയിൽ നിന്നുള്ള അതിന്റെ ഉയരവും ഉപയോഗിച്ച് നിർണ്ണയിക്കാനാകും. ഉദാഹരണത്തിന്, X-2 റോക്കറ്റ് വിമാനത്തിൽ ക്യാപ്റ്റൻ ഇവൻ കാൾ കിഞ്ചലോ ജൂനിയർ നടത്തിയ റെക്കോർഡ് പറക്കൽ പരിഗണിക്കുക. കിഞ്ചലോ മണിക്കൂറിൽ 2000 മൈൽ (മണിക്കൂറിൽ 3,200 കി.മീ) വേഗതയിൽ 126,000 അടി (38,500 മീ), അഥവാ 24 മൈൽ ഉയരത്തിൽ പറന്നു. ഈ ഉയരത്തിലും വേഗതയിലും, [[ഉയർത്തൽ ബലം|എയറോഡൈനാമിക് ലിഫ്റ്റ്]] അപ്പോഴും വിമാനത്തിന്റെ ഭാരത്തിന്റെ 98 ശതമാനം വഹിക്കുന്നു; ബാക്കി രണ്ട് ശതമാനം മാത്രമാണ് ഇനേർഷ്യ, അഥവാ ബഹിരാകാശ ശാസ്ത്രജ്ഞർ വിളിക്കുന്ന കെപ്ലർ ഫോഴ്‌സ്, വഹിക്കുന്നത്. എന്നാൽ 300,000 അടി (91,440 മീ) അഥവാ 57 മൈൽ ഉയരത്തിൽ, എയറോഡൈനാമിക് ലിഫ്റ്റ് നൽകാൻ വായു ഇല്ലാത്തതിനാൽ ഇനേർഷ്യ മാത്രമേ നിലനിൽക്കുന്നുള്ളൂ. ഇത് തീർച്ചയായും ഒരു ഭൗതിക അതിർത്തിയാണ്; അവിടെ [[വായുചലനവിജ്ഞാനീയം|എയറോഡൈനാമിക്സ്]] അവസാനിക്കുകയും ബഹിരാകാശ ശാസ്ത്രം ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ ഇത് എന്തുകൊണ്ട് അധികാരപരിധി നിർണ്ണയിക്കുന്ന അതിർത്തി കൂടി ആയിക്കൂടാ എന്ന് ഞാൻ ചിന്തിച്ചു. ആൻഡ്രൂ ജി. ഹേലി ഇതിനെ കർമൻ ജുറിസ്ഡിക്ഷണൽ ലൈൻ എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു. ഈ രേഖയ്ക്ക് താഴെയുള്ള ഇടം അതത് രാജ്യത്തിന് അവകാശപ്പെട്ടതാണ്. ഇതിന് മുകളിലുള്ളത് സ്വതന്ത്ര ഇടമായിരിക്കും.<ref>[[Theodore von Kármán|von Kármán, Theodore]]; Edson, Lee (1967). ''The Wind and Beyond'', p. 343</ref></blockquote> == സാങ്കേതിക പരിഗണനകൾ == അന്തരീക്ഷം ഒരു നിശ്ചിത ഉയരത്തിലെത്തുമ്പോൾ പെട്ടെന്ന് അവസാനിക്കുന്നില്ല; പകരം ഉയരത്തിനനുസരിച്ച് വായുവിന്റെ സാന്ദ്രത ക്രമേണ കുറയുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. കൂടാതെ, [[ഭൂമി|ഭൂമിക്ക്]] ചുറ്റുമുള്ള അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ വിവിധ പാളികൾ എങ്ങനെ നിർവചിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ച് (ഈ പാളികൾ യഥാർത്ഥ അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ ഭാഗമായി കണക്കാക്കുന്നുണ്ടോ എന്നതിനെയും ആശ്രയിച്ച്), ബഹിരാകാശത്തിന്റെ അതിരിന്റെ നിർവചനം ഗണ്യമായി വ്യത്യാസപ്പെടാം: ഒരു വീക്ഷണപ്രകാരം അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ തെർമോസ്ഫിയറും എക്സോസ്ഫിയറും ബഹിരാകാശത്തിന്റെ ഭാഗമല്ല. അങ്ങനെ നോക്കിയാൽ ബഹിരാകാശത്തിന്റെ അതിർത്തി സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് കുറഞ്ഞത് {{Convert|10,000|km|mi|abbr=in}} ഉയരത്തിലായി നിർവചിക്കേണ്ടി വന്നേക്കാം. ആയതിനാൽ, ചില സാങ്കേതിക പരിഗണനകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഏറെക്കുറെ ഏകപക്ഷീയമായ ഒരു നിർവചനമാണ് കർമൻ രേഖ. വായുവിനെ അപേക്ഷിച്ച് (നിലത്തെയല്ല) നിരന്തരം മുന്നോട്ട് സഞ്ചരിച്ച്, ചിറകുകളിൽ എയറോഡൈനാമിക് ലിഫ്റ്റ് സൃഷ്ടിച്ചുകൊണ്ട് മാത്രമേ ഒരു വിമാനത്തിന് ഉയരത്തിൽ തുടരാൻ കഴിയൂ. വായുവിന്റെ സാന്ദ്രത കുറയുന്നതിനനുസരിച്ച്, ഉയരത്തിൽ നിൽക്കാൻ ആവശ്യമായ ലിഫ്റ്റ് സൃഷ്ടിക്കാൻ വിമാനം കൂടുതൽ വേഗത്തിൽ പോകേണ്ടി വരും.<ref>{{Cite web|url=http://www.grc.nasa.gov/WWW/k-12/airplane/lifteq.html|title=The Lift Equation|access-date=2015-03-14|date=2014-06-12|editor-last=Benson|editor-first=Tom|website=[[Glenn Research Center]]|publisher=[[National Aeronautics and Space Administration]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150317073931/http://www.grc.nasa.gov/WWW/k-12/airplane/lifteq.html|archive-date=2015-03-17}}</ref> വളരെ ഉയർന്ന വേഗതയിൽ, അപകേന്ദ്രബലം (കെപ്ലർ ഫോഴ്സ്) ഉയരം നിലനിർത്താൻ സഹായിക്കുന്നു. എയറോഡൈനാമിക് ലിഫ്റ്റ് ഇല്ലാതെതന്നെ ഉപഗ്രഹങ്ങളെ വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഭ്രമണപഥത്തിൽ നിലനിർത്തുന്ന സാങ്കൽപ്പിക ബലമാണിത്. ഉയരം കൂടുകയും വായുവിന്റെ സാന്ദ്രത കുറയുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, വിമാനത്തിന്റെ ഭാരം താങ്ങാൻ ആവശ്യമായ എയറോഡൈനാമിക് ലിഫ്റ്റ് സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുള്ള വേഗത വർദ്ധിക്കുന്നു; ഒടുവിൽ വേഗത വളരെ ഉയർന്നതായിത്തീരുകയും അപകേന്ദ്രബലത്തിന്റെ സംഭാവന പ്രാധാന്യമർഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആവശ്യത്തിന് ഉയരത്തിൽ എത്തുമ്പോൾ, അപകേന്ദ്രബലം ലിഫ്റ്റ് ബലത്തെക്കാൾ മേൽക്കൈ നേടുകയും വാഹനം ഒരു പരിക്രമണ ബഹിരാകാശ പേടകമായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു. 1956-ൽ വോൺ കർമൻ അവതരിപ്പിച്ച ഒരു പ്രബന്ധത്തിൽ, അദ്ദേഹം പറക്കലിന്റെ വായു-താപ പരിധികളെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്തു. വേഗത്തിൽ പറക്കുന്ന വിമാനങ്ങൾ, അന്തരീക്ഷവുമായുള്ള ഘർഷണവും [[അഡയബാറ്റിക് പ്രക്രിയ]]കളും മൂലമുണ്ടാകുന്ന എയറോഡൈനാമിക് താപനം കാരണം കൂടുതൽ ചൂടാകുന്നു. തുടർച്ചയായ പറക്കൽ സാധ്യമാകുന്നതും ആവശ്യത്തിന് ലിഫ്റ്റ് സൃഷ്ടിക്കുന്നതും എന്നാൽ അമിതമായി ചൂടാകാത്തതുമായ പരമാവധി വേഗതയും ഉയരവും കണക്കുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അദ്ദേഹം നിർണ്ണയിച്ചു.<ref>Theodore von Kármán, ''Aerodynamic Heating{{snd}} The Temperature Barrier in Aeronautics'', PROC. HIGH-TEMPERATURE SYMPOSIUM, BERKELEY, CALIFORNIA (1956).</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചാർട്ടിൽ ഏകദേശം {{Convert|275,000|ft|mi km|sigfig=4}} ഉയരത്തിൽ ഒരു ഇൻഫ്ലക്ഷൻ പോയിന്റ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നു; അതിനു മുകളിലുള്ള വേഗതകൾ വാഹനത്തെ [[ഭ്രമണപഥം|ഭ്രമണപഥത്തിൽ]] എത്തിക്കും.<ref name=":0">{{Cite journal|last=Gangale|first=Thomas|date=2017|title=The Non Kármán Line: An Urban Legend of the Space Age|url=https://airandspace.confit.dev/wp-content/uploads/2020/07/JSL-41.2.pdf|journal=Journal of Space Law|volume=41|issue=2|page=155|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210524005008/https://airandspace.confit.dev/wp-content/uploads/2020/07/JSL-41.2.pdf|archivedate=24 May 2021}}</ref> ആൻഡ്രൂ ജി. ഹേലി 1959-ലെ ഒരു പ്രബന്ധത്തിലാണ് "കർമൻ ലൈൻ" എന്ന പദം ഉപയോഗിച്ചത്.<ref>Andrew G. Haley, ''Space Exploration: The Problems of Today, Tomorrow and in the Future'', 2 PROC. ON THE L. OF OUTER SPACE 49 (1959).</ref> 1956-ലെ വോൺ കർമന്റെ പ്രബന്ധത്തിലെ ചാർട്ടിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള {{Convert|275,000|ft|mi km|sigfig=4}} എന്ന പരിധി, വിമാനത്തിന്റെ വേഗത-ഭാര അനുപാതത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള സൈദ്ധാന്തിക പരിധിയാണെന്നും സാങ്കേതികവിദ്യ മെച്ചപ്പെടുന്നതനുസരിച്ച് ഇത് മാറുമെന്നും ഹേലി എഴുതി. <ref name=":0" /> അന്നത്തെ സാങ്കേതികവിദ്യ അനുസരിച്ച് എയർ-ബ്രീത്തിംഗ് ജെറ്റ് എഞ്ചിനുകളുടെ ഏകദേശ ഉയരപരിധി അതായിരുന്നു എന്നതുൾപ്പെടെ, ആ ഉയരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റ് സാങ്കേതിക പരിഗണനകളും ഹേലി ഉദ്ധരിച്ചു. 1959-ലെ അതേ പ്രബന്ധത്തിൽ, ഫ്രീ-റാഡിക്കൽ ആറ്റോമിക ഓക്സിജൻ കാണപ്പെടുന്ന ഏറ്റവും താഴ്ന്ന ഉയരമായ 295,000 അടി (55.9 മൈൽ; 90 കി.മീ) ഉയരത്തെയും ഹേലി "വോൺ കർമൻ ലൈൻ" എന്നു പരാമർശിച്ചു.<ref name=":0" /> == എഫ്എഐ നിർവചനത്തിനുള്ള ബദലുകൾ == [[പ്രമാണം:Top_of_Atmosphere.jpg|ലഘുചിത്രം| അന്തരീക്ഷ വാതകങ്ങൾ മൂലം മറ്റ് തരംഗദൈർഘ്യങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് ദൃശ്യപ്രകാശത്തിലെ നീല തരംഗദൈർഘ്യത്തിന് കൂടുതൽ വിസരണം സംഭവിക്കുന്നതിനാൽ, ബഹിരാകാശത്ത് നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ ഭൂമിയുടെ ദൃശ്യമായ അരികിൽ ഒരു നീല പ്രഭാവലയം കാണാം. ഉയരം കൂടുന്നതിനനുസരിച്ച് വായുവിന്റെ സാന്ദ്രത കുറയുന്നതിനാൽ നീല നിറം ക്രമേണ മങ്ങി ബഹിരാകാശത്തിന്റെ കറുപ്പിൽ ലയിക്കുന്നു.]] യുഎസ് സായുധ സേനയുടെ നിർവചനമനുസരിച്ച്, [[ഉന്നതി|സമുദ്രനിരപ്പിന് മുകളിൽ]] {{Convert|50|mi|km}} ഉയരത്തിൽ പറന്ന വ്യക്തിയാണ് [[ബഹിരാകാശസഞ്ചാരി|ബഹിരാകാശയാത്രികൻ]]. ഏകദേശം [[മെസോസ്ഫിയർ|മെസോസ്ഫിയറിനും]] തെർമോസ്ഫിയറിനും ഇടയിലുള്ള സാങ്കൽപ്പിക രേഖ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് ഈ ഉയരത്തിലാണ്. [[നാസ]] മുമ്പ് എഫ്എഐ-യുടെ {{Convert|100|km|mi|adj=on|abbr=off}} കണക്ക് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു; എന്നാൽ ഒരേ വാഹനത്തിൽ പറക്കുന്ന സൈനികരും സാധാരണക്കാരും തമ്മിലുള്ള പൊരുത്തക്കേട് ഇല്ലാതാക്കാൻ 2005-ൽ ഇത് മാറ്റി.<ref name="Schneider">{{Cite web|url=https://www.nasa.gov/centers/dryden/news/X-Press/stories/2005/102105_Schneider.html|title=NASA – Schneider walks the Walk [A word about the definition of space]|access-date=19 October 2018|last=Jenkins|first=Dennis R.|date=2005-10-21|website=www.nasa.gov|publisher=[[NASA]]|language=en|archive-date=2017-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20170630075330/https://www.nasa.gov/centers/dryden/news/X-Press/stories/2005/102105_Schneider.html|url-status=dead}}</ref> 1960-കളിൽ {{Convert|90|km|mi|abbr=in}}-നും {{Convert|108|km|mi|abbr=in}}-നും ഇടയിലുള്ള ഉയരത്തിൽ പറന്നിട്ടും അക്കാലത്ത് ബഹിരാകാശ സഞ്ചാരികളായി അംഗീകരിക്കപ്പെടാതിരുന്ന മൂന്ന് മുതിർന്ന നാസ X-15 പൈലറ്റുമാർക്ക് (ജോൺ ബി. മക്കേ, വില്യം എച്ച്. ഡാന, ജോസഫ് ആൽബർട്ട് വാക്കർ) ബഹിരാകാശ യാത്രികർക്ക് നൽകുന്ന ബാഡ്ജ് സമ്മാനിച്ചു (രണ്ട് പേർക്ക് മരണാനന്തരം). <ref name="wings" /> വാക്കർ രണ്ടുതവണ കൈവരിച്ച ഉയരം, ബഹിരാകാശത്തിന്റെ അതിർത്തിയുടെ ആധുനിക അന്താരാഷ്ട്ര നിർവചനത്തെ കവിയുന്നതാണ്. യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഫെഡറൽ ഏവിയേഷൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷനും ഈ രേഖയെ ബഹിരാകാശ അതിർത്തിയായി അംഗീകരിക്കുന്നു. സബ്ഓർബിറ്റൽ ഫ്ലൈറ്റിന്റെ നിർവചനത്തിൽ അവർ ഇങ്ങനെ എഴുതുന്നു:<ref>[https://www.faa.gov/space/licenses/human_spaceflight/ "Space: Commercial Space Transportation Licenses: Human Spaceflight (also referred to as crewed spaceflight)"], [US] Federal Aviation Administration, 2021-03-16</ref> {{Quotation|സബ്ഓർബിറ്റൽ ഫ്ലൈറ്റ്: ഒരു ബഹിരാകാശ പേടകം ബഹിരാകാശത്ത് എത്തുകയും എന്നാൽ അതിന്റെ വേഗത ഭ്രമണപഥത്തിലെത്താൻ ആവശ്യമായതിനേക്കാൾ കുറവായിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പറക്കലാണ് സബ്ഓർബിറ്റൽ ഫ്ലൈറ്റ്. ബഹിരാകാശ യാത്ര കൈവരിക്കുന്നതിന്, ഒരു ബഹിരാകാശ പേടകം സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 100 കിലോമീറ്ററിലധികം (62 മൈൽ) ഉയരത്തിൽ എത്തണമെന്ന് പലരും വിശ്വസിക്കുന്നു.}} ജോനാഥൻ മക്‌ഡൊവൽ (ഹാർവാർഡ്-സ്മിത്‌സോണിയൻ സെന്റർ ഫോർ ആസ്‌ട്രോഫിസിക്‌സ്)<ref>{{Cite journal|title=The edge of space: Revisiting the Karman Line|first=Jonathan C.|last=McDowell|authorlink=Jonathan McDowell|journal=[[Acta Astronautica]]|year=2018|volume=151|pages=668–677|doi=10.1016/j.actaastro.2018.07.003|bibcode=2018AcAau.151..668M|arxiv=1807.07894}}</ref>, തോമസ് ഗംഗലെ (നെബ്രാസ്‌ക-ലിങ്കൺ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി) എന്നിവർ 2018-ൽ<ref name=":0" /><ref>{{Cite book|title=How High the Sky? The Definition and Delimitation of Outer Space and Territorial Airspace in International Law|last=Gangale|first=Thomas|publisher=[[Koninklijke Brill NV]]|year=2018|isbn=978-90-04-36602-2|series=Studies in Space Law|volume=13|location=Leiden, The Netherlands|doi=10.1163/9789004366022}}</ref> വോൺ കർമന്റെ യഥാർത്ഥ കുറിപ്പുകളും കണക്കുകൂട്ടലുകളും ഉദ്ധരിച്ച്, ബഹിരാകാശത്തിന്റെ അതിർത്തി {{Convert|80|km|mi ft|abbr=in}} ഉയരത്തിലായിരിക്കണമെന്ന് വാദിച്ചു.<ref name="ScienceJul2018" /> കൂടുതൽ കൃത്യമായി, പ്രബന്ധം ഇങ്ങനെ സംഗ്രഹിക്കുന്നു: {{Quotation|ചുരുക്കത്തിൽ, സാധ്യമായ ഏറ്റവും താഴ്ന്ന സുസ്ഥിര വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഭ്രമണപഥങ്ങൾ 125 കി.മീ ഉയരത്തിലാണ്, എന്നാൽ 100 കിലോമീറ്ററിൽ പെരിജിയുള്ള ദീർഘവൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഭ്രമണപഥങ്ങൾക്ക് ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കാൻ കഴിയും. നേരെമറിച്ച്, 80 കിലോമീറ്ററിൽ താഴെ പെരിജിയുള്ള ഭൗമ ഉപഗ്രഹങ്ങൾ അടുത്ത ഭ്രമണം പൂർത്തിയാക്കാനുള്ള സാധ്യത വളരെ കുറവാണ്. (കൂടുതൽ വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന) ഉൽക്കകൾ സാധാരണയായി 70-100 കിലോമീറ്റർ ഉയരത്തിൽ ശിഥിലമാകുന്നു എന്നതും ശ്രദ്ധേയമാണ്; അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ ഈ ഭാഗം പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്ന മേഖലയാണ് എന്നതിന് ഇത് തെളിവാണ്.}} ഈ കണ്ടെത്തലുകൾ, 2019-ൽ ഇന്റർനാഷണൽ ആസ്ട്രോനോട്ടിക്കൽ ഫെഡറേഷനുമായി (IAF) ചേർന്ന് ഒരു സംയുക്ത സമ്മേളനം നടത്തി ഈ പ്രശ്നം പരിശോധിക്കാൻ എഫ്എഐ-യെ പ്രേരിപ്പിച്ചു. <ref name="FAI_Statement" /> [[അന്താരാഷ്ട്ര നിയമം|അന്താരാഷ്ട്ര നിയമ]] ചർച്ചകളിൽ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള മറ്റൊരു നിർവചനം, പരിക്രമണം ചെയ്യുന്ന ഒരു ബഹിരാകാശ വാഹനത്തിന് കൈവരിക്കാവുന്ന ഏറ്റവും താഴ്ന്ന പെരിജിയെ ബഹിരാകാശത്തിന്റെ താഴത്തെ അതിർത്തിയായി കണക്കാക്കുന്നു; എന്നാൽ ഇതിൽ നിശ്ചിത ഉയരം വ്യക്തമാക്കുന്നില്ല.<ref name="Army">{{Cite book|title=Army Space Reference Text|publisher=[[United States Army]]|year=2000|chapter=Space Environment and Orbital Mechanics|quote='''Where Space Begins''': There is no formal definition of where space begins. International law, based on a review of current treaties, conventions, agreements and tradition, defines the lower boundary of space as the lowest perigee attainable by an orbiting space vehicle. A specific altitude is not mentioned. By international law standards aircraft, missiles and rockets flying over a country are considered to be in its national airspace, regardless of altitude. Orbiting spacecraft are considered to be in space, regardless of altitude. <br>'''U.S. definition''': The U.S. government defines space in the same terms as international law.|access-date=April 24, 2012|chapter-url=https://fas.org/spp/military/docops/army/ref_text/chap5im.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20120418231343/https://fas.org/spp/military/docops/army/ref_text/chap5im.htm|archive-date=April 18, 2012}}</ref> അമേരിക്കൻ സൈന്യം സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത് ഈ നിർവചനമാണ്.<ref>{{Cite book|url=https://www.hsdl.org/?view&did=724066|title=U.S. Military Space Reference Text|last=[[National Security Space Institute]] in conjunction with [[U.S. Army Command and General Staff College]]|publisher=[[National Security Space Institute]]|year=2006|access-date=April 1, 2019|via=[[Homeland Security Digital Library]]}}</ref> {{Rp|13}} അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ ഡ്രാഗ് (ഘർഷണം) കാരണം, വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഭ്രമണപഥത്തിലെ ഒരു വസ്തുവിന് പ്രൊപ്പൽഷനില്ലാതെ ഒരു പൂർണ്ണ ഭ്രമണം പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിയുന്ന ഏറ്റവും താഴ്ന്ന ഉയരം ഏകദേശം {{Convert|150|km|mi|abbr=in}} ആണ്. അതേസമയം, പ്രൊപ്പൽഷൻ ഇല്ലാതെ തന്നെ ഒരു വസ്തുവിന് ഏകദേശം {{Convert|90|km|mi|abbr=in}} വരെ താഴ്ന്ന പെരിജിയുള്ള ദീർഘവൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഭ്രമണപഥം നിലനിർത്താൻ കഴിയും. കൃത്യമായ ഒരു നിയന്ത്രണ അതിർത്തി നിർണ്ണയിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളെ യുഎസ് ഗവൺമെന്റ് എതിർക്കുന്നു.<ref>{{Cite journal|first=Matthew T.|last=King|year=2016|title=Sovereignty's Gray Area: The Delimitation of Air and Space in the Context of Aerospace Vehicles and the Use of Force|journal=Journal of Air Law and Commerce|volume=81|issue=3|pages=377–497 [p. 432]|url=https://scholar.smu.edu/jalc/vol81/iss3/3}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://2009-2017.state.gov/s/l/22718.htm|title=Delegation of the U.S., Statement on the Definition and Delimitation of Outer Space and the Character and Utilization of the Geostationary Orbit, to the Comm. on the Peaceful Uses of Outer Space, Legal Subcomm. of Its Fortieth Session (Apr. 2–13, 2001)|access-date=2019-11-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200328061029/https://2009-2017.state.gov/s/l/22718.htm|archive-date=2020-03-28|quote=With respect to the question of the definition and delimitation of outer space, we have examined this issue carefully and have listened to the various statements delivered at this session. Our position continues to be that defining or delimiting outer space is not necessary. No legal or practical problems have arisen in the absence of such a definition. On the contrary, the differing legal regimes applicable in respect of airspace and outer space have operated well in their respective spheres. The lack of a definition or delimitation of outer space has not impeded the development of activities in either sphere.}}</ref> ==കർമൻ രേഖയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തർക്കങ്ങൾ== ബഹിരാകാശ ടൂറിസവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് [[വിർജിൻ ഗാലക്ടിക്|വിർജിൻ ഗാലക്ടിക്]] ഉടമ [[റിച്ചാർഡ് ബ്രാൻസൻ|റിച്ചാർഡ് ബ്രാൻസണും]] [[ആമസോൺ.കോം|ആമസോൺ]] സ്ഥാപകനായ [[ജെഫ് ബെസോസ്|ജെഫ് ബെസോസും]] തമ്മിൽ തർക്കങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ബ്രാൻസൺ വിഎസ്എസ് യൂണിറ്റി എന്ന ബഹിരാകാശ പേടകത്തിലാണ് സഞ്ചരിക്കുന്നത്; അതേസമയം ബെസോസ് സഞ്ചരിക്കുന്നത് [[ബ്ലൂ ഒറിജിൻ]] കമ്പനിയുടെ ബഹിരാകാശ വാഹനമായ ന്യൂ ഷെപ്പേർഡിലാണ്.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/technology/technology-news/2021/07/11/space-tourism-virgin-galactic-branson-blue-origin-bezos.html|title=കർമൻ രേഖയുടെ പേരിൽ കോടീശ്വരൻമാർ തമ്മിൽ ‘ഓൺലൈൻ യുദ്ധം’, പോരിനൊപ്പം ആസ്‌റ്റെറിസ്‌ക് വേണ്ടെന്ന് ബെസോസ്|access-date=2023-09-10|language=ml}}</ref> ന്യൂ ഷെപ്പേർഡ് പേടകം കർമൻ രേഖയ്ക്കു മുകളിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ, വിഎസ്എസ് യൂണിറ്റി പറക്കുന്നത് അമേരിക്കൻ സർക്കാർ ബഹിരാകാശ പരിധിയായി നിർണയിച്ചിരിക്കുന്ന 50 മൈലിന് മുകളിൽ, 55 മൈൽ ഉയരത്തിലാണ്.<ref name=":1" /> ഭൂരിഭാഗം രാജ്യങ്ങളും ബഹിരാകാശ പരിധിയായി അംഗീകരിച്ചിരിക്കുന്ന 100 കിലോമീറ്റർ ഉയരത്തിൽ എത്താത്തതിനാൽ ഗാലക്ടിക്കിൽ പറക്കുന്നവർ ബഹിരാകാശ സഞ്ചാരികളല്ല എന്നാണ് ബ്ലൂ ഒറിജിൻ പറയുന്നത്.<ref name=":1" /> == മറ്റ് ഗ്രഹങ്ങളിൽ == കർമൻ രേഖ ഭൂമിക്ക് മാത്രമായി നിർവചിച്ചിരിക്കുന്ന രേഖയാണ്. മറ്റു ഗ്രഹങ്ങൾക്ക് ഇത് കണക്കാക്കിയാൽ, ഈ ഉയരം [[ചൊവ്വ|ചൊവ്വയ്ക്ക്]] ഏകദേശം {{Convert|80|km|mi|abbr=in}}-ഉം [[ശുക്രൻ|ശുക്രന്]] ഏകദേശം {{Convert|250|km|mi|abbr=in}}-ഉം ആയിരിക്കും.<ref>Martínez, Isidoro; [http://webserver.dmt.upm.es/~isidoro/tc3/Space%20environment.pdf ''Space Environment''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210709182530/http://webserver.dmt.upm.es/~isidoro/tc3/Space%20environment.pdf|date=2021-07-09}}, 2021</ref> == ഇതും കാണുക == * [[ആംസ്ട്രോങ്ങ് പരിധി]] == അവലംബം == {{Reflist|30em}} == പുറംകണ്ണികൾ == * എഫ്എഐ വെബ്‌സൈറ്റിലെ [https://web.archive.org/web/20110809093537/http://www.fai.org/astronautics/100km.asp കർമൻ രേഖയെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനം] * [http://www.srh.noaa.gov/srh/jetstream/atmos/layers.htm അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ പാളികൾ - NOAA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051219190158/http://www.srh.noaa.gov/srh/jetstream/atmos/layers.htm|date=2005-12-19}} * നാസയുടെ ദൃശ്യങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന [https://www.youtube.com/watch?v=ztjYDHO6HVU "ദി കർമൻ ലൈൻ"] സംഗീത വീഡിയോ * [http://www.fxsolver.com/browse/formulas/Karman+line+%28lift+force%29 കർമൻ രേഖ കാൽക്കുലേറ്റർ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180711093719/https://www.fxsolver.com/browse/formulas/Karman+line+%28lift+force%29 |date=2018-07-11 }} {{Earthsatmosphere}}{{Extreme motion}} [[വർഗ്ഗം:ബഹിരാകാശം]] [[വർഗ്ഗം:എയ്റോസ്പേസ്]] 7dftjzs10zza0gsjq5uu28wwh1csu6d ഒറ്റയാൻ (ചലച്ചിത്രം) 0 605858 4675041 4577685 2026-10-10T13:12:40Z AksharaBot 221747 പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ; വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]] 4675041 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Ottayan (film)}} {{Infobox film|name=|image=Ottayan Malayalam poster.jpg|caption=|director= [[ക്രോസ്‌ബെൽറ്റ് മണി ]]|producer= [[എൻ കേശവൻ നായർ]] |writer=[[ചേരി വിശ്വനാഥ്|ചേരി വിശ്വനാഥൻ ]] |dialogue=[[ചേരി വിശ്വനാഥ്|ചേരി വിശ്വനാഥൻ ]] |lyrics=[[ഭരണിക്കാവ് ശിവകുമാർ]] |screenplay=[[ചേരി വിശ്വനാഥ്|ചേരി വിശ്വനാഥൻ ]] |starring= [[രതീഷ്]],<br> [[സത്താർ (നടൻ)|സത്താർ]],<br> [[ബാലൻ കെ. നായർ|ബാലൻ കെ.നായർ]] |music=[[ഗുണ സിംഗ്]]|action =[[ത്യാഗരാജൻ]]|design =[[രാജൻ വരന്തരപ്പള്ളി]]| background music=[[ഗുണ സിംഗ്]] |cinematography= [[ക്രോസ്‌ബെൽറ്റ് മണി ]]|editing=[[ചക്രപാണി]]|studio=|distributor=വി എസ്, ബെന്നി റിലീസ്| banner =റോസ് എന്റർപ്രൈസസ്| runtime = |released={{Film date|1985|3|15|df=y}}|country={{Ind}}[[ഭാരതം]]|language=[[മലയാളം]]}} [[ക്രോസ്‌ബെൽറ്റ് മണി]] സംവിധാനം ചെയ്ത് എൻ. കേശവൻ നായർ നിർമ്മിച്ച 1985-ലെ ഇന്ത്യൻ [[മലയാളം]] ഭാഷാ ചിത്രമാണ് '''''ഒറ്റയാൻ'''''. [[രതീഷ്]], [[സത്താർ (നടൻ)|സത്താർ]], [[ബാലൻ കെ. നായർ|ബാലൻ കെ.നായർ]], [[രാമു (നടൻ)|രാമു]], [[സിൽക്ക് സ്മിത|സിൽക്ക് സ്മിത ]] എന്നിവരാണ് ചിത്രത്തിലെ അഭിനേതാക്കൾ. ഗുണ സിംഗ് ആണ് ചിത്രത്തിന് സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്നത്. റിലീസിനുശേഷം കഥയുടെ നിർവ്വഹണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ചിത്രം പ്രതികൂല വിമർശനങ്ങൾ നേരിട്ടു. <ref>{{Cite web|url=http://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=1793|title=ഒറ്റയാൻ (1985)|access-date=2014-10-13|publisher=www.malayalachalachithram.com}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?5313|title=ഒറ്റയാൻ (1985)|access-date=2014-10-13|publisher=malayalasangeetham.info|archive-date=2015-03-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20150326113609/http://malayalasangeetham.info/m.php?5313|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://spicyonion.com/title/ottayan-malayalam-movie/|title=ഒറ്റയാൻ (1985)|access-date=2014-10-13|publisher=spicyonion.com|archive-date=2014-10-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20141016214426/http://spicyonion.com/title/ottayan-malayalam-movie/|url-status=dead}}</ref> == കഥാംശം == പ്രതികാരത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഒരു ആക്ഷൻ ഡ്രാമയാണിത്. അനാഥനായ രമേശിനെ ഒരു പാവപ്പെട്ട കുടുംബം ഏറ്റെടുത്തു വളർത്തുന്നു; ഓട്ടോ ഡ്രൈവറാണ് അയാൾ. ആ കുടുംബത്തിലെ പെൺകുട്ടിയെ സമ്പന്നരായ രണ്ട് യുവാക്കൾ നിരന്തരം ശല്യപ്പെടുത്തുന്നു. രമേശ് അവർക്ക് താക്കീത് നൽകി. ഇതിൽ പ്രകോപിതരായ അവർ രമേശിന്റെ സഹോദരിയെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി ബലാത്സംഗം ചെയ്തു. അവൾ സുരേഷിനെ മാരകമായി കുത്തിപ്പരിക്കേൽപ്പിക്കുകയും സുരേഷ് അവളെ കഴുത്തു ഞെരിച്ച് കൊല്ലുകയും ചെയ്തു. വാർത്തയറിഞ്ഞ് ആദ്യം സംഭവസ്ഥലത്തെത്തിയത് രമേശാണ്. സംഭവസ്ഥലത്ത് രമേശിനെ കണ്ട പോലീസ് അയാളെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. സുരേഷിന്റെ പിതാവായ മാഫിയ തലവൻ മൂത്ത മകന്റെ മരണത്തിൽ അസ്വസ്ഥനാണ്. അതിനു കാരണക്കാരായ കുടുംബത്തോടു മുഴുവൻ പ്രതികാരം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന അയാൾ, രമേശിനെ ജയിലിൽ വച്ച് വധിക്കാൻ ജംബുവിനെ അയയ്ക്കുന്നു. പരിക്കേറ്റ രമേശ് കാട്ടിലേക്ക് രക്ഷപ്പെടുകയും ഒരു ആദിവാസി ഫൈറ്റ് മാസ്റ്ററുടെ കുടിലിനു മുന്നിൽ എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ചുമതലയുണ്ടായിരുന്ന പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥന് മാഫിയ തലവന്റെ പ്രവർത്തന മേഖലയായ സമീപത്തെ വനത്തിലേക്ക് ശിക്ഷാ സ്ഥലംമാറ്റം ലഭിക്കുന്നു. രമേശ് സുഖം പ്രാപിക്കുകയും ഗുരുവിൽ നിന്ന് ഗോത്രവർഗ്ഗ ആയോധനമുറകൾ പഠിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അയാൾ തന്റെ ഗുരുവിന്റെ മകളായ റാണിയുമായി പ്രണയത്തിലാകുന്നു. അറേബ്യൻ കള്ളക്കടത്തുകാർക്ക് കാട്ടിൽ നിന്ന് ആവശ്യമായവ എത്തിച്ചുകൊടുക്കേണ്ട ജംബുവിന് പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ സാന്നിധ്യം തടസ്സമാകുന്നു. റെയ്ഡ് നടത്തി തന്റെ സാധനങ്ങൾ പിടിച്ചെടുത്തതിന് അയാൾ പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥന് താക്കീത് നൽകുന്നു. പിന്നീട് അയാൾ മാഫിയ തലവന്റെ ഇളയ മകൻ സുഗുവിനൊപ്പം വന്ന് പോലീസ് ഓഫീസറുടെ ഭാര്യയെ ബലാത്സംഗം ചെയ്യുകയും അവളുടെ മൃതദേഹം കാട്ടിൽ കെട്ടിത്തൂക്കുകയും കുഞ്ഞിനെ കാട്ടിൽ ഉപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കാട്ടിലൂടെ ചുറ്റിനടക്കുന്നതിനിടെ രമേശും റാണിയും കുഞ്ഞിനെ കണ്ടെത്തുകയും ഒരു കടുവയോട് പോരാടി അതിനെ രക്ഷിക്കുകയും കുഞ്ഞിനെ സംരക്ഷിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. തന്റെ കുടുംബത്തെ തിരയുന്ന പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ കാട്ടിൽ തന്റെ കുഞ്ഞിന്റെ കരച്ചിൽ കേട്ട് അതിനെ പിന്തുടരുന്നു. രമേശിനെ കണ്ട അദ്ദേഹം, രമേശാണ് തന്റെ ഭാര്യയെയും കുഞ്ഞിനെയും തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയതെന്ന് തെറ്റിദ്ധരിക്കുന്നു. ആദിവാസി ഗുരു പ്രശ്നം പരിഹരിക്കുകയും അവർ ഭാര്യയെ അന്വേഷിച്ച് മൃതദേഹം കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. കോപാകുലനായ ഉദ്യോഗസ്ഥനും രമേശും കള്ളക്കടത്തുകാരുടെ ക്യാമ്പിലേക്ക് ഇരച്ചുകയറുകയും സുഗുവിനെ കൊല്ലുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ വാർത്ത കേട്ട് രോഷാകുലനാകുന്ന മാഫിയ തലവൻ തന്നോട് തെറ്റ് ചെയ്തവർക്കെതിരെ പോരാടാൻ തീരുമാനിക്കുന്നു. നീണ്ട പോരാട്ടത്തിനുശേഷം പോലീസ് ഓഫീസറുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പോലീസ് സേന, രമേശ്, റാണി, കെല്ലപ്പൻ എന്നിവരടങ്ങിയ സംഘത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ അവരെ പിടികൂടുന്നു. സമാധാനം കണ്ടെത്തിയ രമേശ് റാണിയോടും ആദിവാസി ഗുരുവിനോടുമൊപ്പം വീണ്ടും കാട്ടിലേക്ക് പോകുന്നു. ==താരനിര<ref>{{cite web|title=ഒറ്റയാൻ (1985)|url= https://www.m3db.com/film/ethirppukal|accessdate=2023-09-28|publisher=മലയാളം മൂവി& മ്യൂസിക് ഡാറ്റബേസ്|df=dmy-all}}</ref>== {| class="wikitable" |- ! ക്ര.നം. !! താരം !!വേഷം |- |1||[[രതീഷ്]] ||രമേശ് |- |2||[[ബാലൻ കെ. നായർ]] ||മാഫിയ തലവൻ |- |3||[[സത്താർ (നടൻ)|സത്താർ]] ||റാംബോ ജംബു |- |4||[[ശിവജി (നടൻ)|ശിവജി]] ||സുരേഷ് |- |5||[[രാമു (നടൻ)|രാമു]] ||പോലീസ് ഓഫീസർ |- |6||[[സിൽക്ക് സ്മിത]] ||റാണി |- |7||[[സുധീർ]] ||ആദിവാസി ഫൈറ്റ് മാസ്റ്റർ |- |8||[[കുതിരവട്ടം പപ്പു]] ||കെല്ലപ്പൻ |- |9||[[നെല്ലിക്കോട് ഭാസ്കരൻ]] || |- |10||[[മധു]] || |- |11||[[ഡിസ്കോ ശാന്തി]] || |- |12||[[ശ്രീഷൈലജ]] || |- |13||[[വിജയഭാരതി]] || |} ==ഗാനങ്ങൾ<ref>{{cite web|title=ഒറ്റയാൻ (1985)|url=http://malayalasangeetham.info/m.php?5313|accessdate=2023-09-28|publisher=മലയാളസംഗീതം ഇൻഫൊ|archive-date=2015-03-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20150326113609/http://malayalasangeetham.info/m.php?5313|url-status=dead}}</ref>== *വരികൾ: [[ഭരണിക്കാവ് ശിവകുമാർ]] *ഈണം: [[ഗുണസിങ്]] {| class="wikitable" style="font-size:95%;" !ക്ര.നം. ! ഗാനം ! ഗായകർ ! വരികൾ ! ദൈർഘ്യം (m:ss) |- | 1 | "മലർമിഴിയുടെ ചന്തം" | [[ലതിക]] | ഭരണിക്കാവ് ശിവകുമാർ | |- | 2 | "വാനം തൂക്കും" | [[പി. ജയചന്ദ്രൻ|പി.ജയചന്ദ്രൻ]] | ഭരണിക്കാവ് ശിവകുമാർ | |} == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * {{YouTube|id=txG6ArEsp4s ഓർക്കുക വല്ലപ്പോഴും}} * {{IMDb title|0274699|Ottayan}} [[വർഗ്ഗം:1980-കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1985-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഗുണസിങ് സംഗീതം നൽകിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഭരണിക്കാവ് ശിവകുമാർ ഗാനങ്ങളെഴുതിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ക്രോസ്ബെൽറ്റ് മണി സംവിധാനം ചെയ്ത മലയാള ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ക്രോസ്ബെൽറ്റ് മണി ഛായാഗ്രഹണം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ചക്രപാണി ചിത്രസംയോജനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ചേരി വിശ്വനാഥ് കഥ, തിരക്കഥ സംഭാഷണം രചിച്ച സിനിമകൾ]] a1fg3v2s6yxxbs9646zj5xi56vd48t4 കൃഷ്ണ കുമാർ (നടൻ) 0 616743 4675054 4672491 2026-10-10T13:16:00Z AksharaBot 221747 പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ; വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]] 4675054 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = കൃഷ്ണ കുമാർ | image = | birth_name = Krishna Kumar | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1968|06|12}} | birth_place = [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] | nationality = [[Indian people|ഇന്ത്യൻ]] | education = | occupation = ചലച്ചിത്ര നടൻ, ടെലിവിഷൻ നടൻ, രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ, വാർത്താവായനക്കാരൻ (ആകാശവാണി) | years_active = 1994 – തുടരുന്നു | party = | spouse = {{Marriage|സിന്ധു കൃഷ്ണ|1994}} | children = {{ubl|[[Ahaana Krishna]]|Diya Krishna|[[Ishaani Krishna]]|Hansika Krishna}} | parents = {{Unbulleted_list|Gopalakrishnan Nair|Retnamma}} | website = }} മലയാളം, തമിഴ് സിനിമകളിലും ടെലിവിഷനിലും അഭിനയിക്കുന്ന, കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ഇന്ത്യൻ നടനും രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനുമാണ് '''കൃഷ്ണ കുമാർ''' (ജനനം: ജൂൺ 12, 1968). ഒരിക്കൽ ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം പിന്നീട് [[ദൂരദർശൻ]], [[ആകാശവാണി|ഓൾ ഇന്ത്യ റേഡിയോ]] എന്നിവയിൽ വാർത്താവായനക്കാരനായി. ഇപ്പോൾ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള ബി.ജെ.പി. ദേശീയ കൗൺസിൽ അംഗമാണ്. [[കൊല്ലം ലോക്സഭാമണ്ഡലം|കൊല്ലം ലോക്സഭാ]]<nowiki/>മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള സ്ഥാനാർത്ഥിയാണ്. == ആദ്യകാല ജീവിതം == തിരുവനന്തപുരത്ത് ഗോപാലകൃഷ്ണൻ നായർ–രത്നമ്മ ദമ്പതികളുടെ രണ്ട് ആൺമക്കളിൽ ഇളയവനായി കൃഷ്ണകുമാർ ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബത്തിലെ പല അംഗങ്ങളും ഇന്ത്യൻ സൈന്യത്തിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചവരായിരുന്നു. അതിനാൽ സൈന്യത്തിൽ ചേരാൻ തയ്യാറെടുക്കുന്നതിനിടയിലാണ് [[ദൂരദർശൻ]] വാർത്താ അവതാരകനായി ജോലി ചെയ്യാനുള്ള അവസരം അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചത്. ദൂരദർശനിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്ന, അദ്ദേഹത്തിന്റെ അയൽക്കാരനായ ഒരു മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് അദ്ദേഹത്തിന് ഫോട്ടോജെനിക് മുഖമുണ്ടെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ് സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ആ പ്രക്ഷേപണസ്ഥാപനത്തിൽ ജോലി വാഗ്ദാനം ചെയ്തത്. കുമാർ അത് സ്വീകരിക്കുകയും മാധ്യമരംഗത്തേക്ക് തിരിയാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=http://www.deccanchronicle.com/tabloid/all-rounders/army%E2%80%99s-loss-tinsel-town%E2%80%99s-gain-077|title=Army's loss, tinsel town's gain {{!}} Deccan Chronicle|access-date=2021-02-23|date=2011-05-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20110515084600/http://www.deccanchronicle.com/tabloid/all-rounders/army%E2%80%99s-loss-tinsel-town%E2%80%99s-gain-077|archive-date=2011-05-15}}</ref> == കരിയർ == [[ദൂരദർശൻ]] ടെലിവിഷനിൽ വാർത്താ അവതാരകനായി ജോലി ചെയ്യുന്നതിനിടെയാണ് അദ്ദേഹത്തിന് ആദ്യമായി അഭിനയിക്കാനുള്ള അവസരം ലഭിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തെ കണ്ട കെ. ബാലചന്ദറിന്റെ മകൻ കൈലാസം, ഡിഡി മലയാളത്തിനായി നിർമ്മിച്ച 13 എപ്പിസോഡുകളുള്ള ഒരു സീരിയലിൽ അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു വേഷം വാഗ്ദാനം ചെയ്തു. നടൻ [[നെടുമുടി വേണു|നെടുമുടി വേണുവിന്റെ]] മകന്റെ വേഷമാണ് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചത്. അക്കാലത്ത് ഡിഡി [[മലയാളം]] മാത്രമായിരുന്നു മലയാളത്തിലുള്ള ഏക ചാനൽ. [[ഏഷ്യാനെറ്റ്]] ആരംഭിച്ചപ്പോൾ അവർ സ്ത്രീ എന്ന പേരിൽ ഒരു ടെലിവിഷൻ [[സോപ്പ് ഓപ്പറ]] നിർമ്മിച്ചു. തുടക്കത്തിൽ സിദ്ദിഖും വിനയ പ്രസാദുമാണ് അതിൽ അഭിനയിച്ചത്; കുമാർ ഒരു തട്ടിപ്പുകാരന്റെ വേഷമാണ് ചെയ്തത്. സിദ്ദിഖ് സിനിമകളിൽ സജീവമായി പരമ്പരയിൽ നിന്ന് പിന്മാറിയപ്പോൾ കുമാറിനെ പുതിയ നായകനാക്കി. പരമ്പര വലിയ വിജയമായതോടെ അത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിന് തുടക്കമായി. 1993ൽ [[ജോഷി]] സംവിധാനം ചെയ്ത ''[[സൈന്യം (ചലച്ചിത്രം)|സൈന്യം]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം സിനിമയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിക്കേണ്ടതായിരുന്നെങ്കിലും അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ച രംഗങ്ങൾ ചിത്രത്തിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടു. അദ്ദേഹത്തെ നിരാശപ്പെടുത്താതിരിക്കാൻ ചിത്രത്തിലെ [[വിക്രം|വിക്രമിന്റെ]] കഥാപാത്രത്തിന് ശബ്ദം നൽകാൻ ജോഷി അദ്ദേഹത്തിന് അവസരം നൽകി. എന്നാൽ ഡബ്ബിംഗ് ആർട്ടിസ്റ്റുകളുടെ സംഘടനയുടെ കാർഡ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പക്കലില്ലെന്ന കാരണം പറഞ്ഞ് അദ്ദേഹത്തെ ഡബ്ബിംഗ് സ്റ്റുഡിയോയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി.<ref>[http://www.mathrubhumi.com/movies/interview/308760/ വിലാസങ്ങൾ മാറുന്നു, Interview – Mathrubhumi Movies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131215011907/http://www.mathrubhumi.com/movies/interview/308760/|date=15 December 2013}}. Mathrubhumi.com (11 October 2012). Retrieved on 13 February 2014.</ref> പിന്നീട് 1994ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ കാശ്മീരം എന്ന മലയാള ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. അതിനുശേഷം നിരവധി മലയാള സിനിമകളിലും ടിവി സീരിയലുകളിലും അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചു. പിന്നീട് ചില ടിവി സീരിയലുകളിൽ അഭിനയിച്ചുകൊണ്ട് തമിഴിലേക്കും പ്രവർത്തനമേഖല വ്യാപിപ്പിച്ചു. ''ബില്ലാ II'', ദൈവതിരുമകൾ, മുഗമൂടി തുടങ്ങിയ തമിഴ് ചിത്രങ്ങളിൽ വേഷങ്ങൾ ലഭിക്കാൻ ഇത് അദ്ദേഹത്തെ സഹായിച്ചു. മലയാളത്തിലേക്ക് മടങ്ങിവരുന്നതിനും ഇത് അദ്ദേഹത്തെ സഹായിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-12-26/news-interviews/28258433_1_kavalan-kk-vijay|title=KK is waiting for audience's reaction|access-date=28 August 2012|last=Sreedhar Pillai|date=26 December 2010|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20120919213525/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-12-26/news-interviews/28258433_1_kavalan-kk-vijay|archive-date=19 September 2012}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-04-09/news-interviews/29397248_1_malayalam-film-kk-three-films|title=Krishnakumar is a happy man|access-date=28 August 2012|last=V Lakshmi|date=9 April 2011|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20120919213544/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-04-09/news-interviews/29397248_1_malayalam-film-kk-three-films|archive-date=19 September 2012}}</ref> == രാഷ്ട്രീയം == 2021 ഫെബ്രുവരിയിൽ കൃഷ്ണ കുമാർ ഔദ്യോഗികമായി [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടിയിൽ]] ചേർന്നു. 2021-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തിരുവനന്തപുരം മണ്ഡലത്തിൽ പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാനാർത്ഥിയായി അദ്ദേഹം മത്സരിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/malayalam-actor-krishna-kumar-joins-bjp-142768|title=Malayalam actor Krishna Kumar joins BJP|date=4 February 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/bjp-fields-sreedharan-palakkad-ex-dgp-jacob-thomas-irinjalakuda-polls-145207|title=BJP fields Sreedharan from Palakkad, ex-DGP Jacob Thomas from Irinjalakuda for polls|date=14 March 2021}}</ref> എന്നാൽ മറ്റ് എതിരാളികളോട് അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെട്ടു. 2021 ഒക്ടോബർ 5ന് കേരളത്തിൽ നിന്ന് ബി.ജെ.പി. ദേശീയ കൗൺസിലിലേക്ക് അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. == വ്യക്തിജീവിതം == ഇരുവരും ആദ്യമായി കണ്ടുമുട്ടുമ്പോൾ കൃഷ്ണ കുമാർ [[ദൂരദർശൻ]] വാർത്താ അവതാരകനും സിന്ധു കോളേജ് വിദ്യാർത്ഥിനിയുമായിരുന്നു. 1994 ഡിസംബർ 12ന് [[തിരുവനന്തപുരം]] ക്ലബ്ബിൽ വെച്ച് അവർ വിവാഹിതരായി. മലയാള നടിമാരായ [[അഹാന കൃഷ്ണ]], ഇഷാനി കൃഷ്ണ, ദിയ കൃഷ്ണ, ഹൻസിക കൃഷ്ണ എന്നിവരുൾപ്പെടെ നാല് പെൺമക്കളാണ് ഇരുവർക്കുമുള്ളത്. സിന്ധു ഒരു സംരംഭകയാണ്; ഒരു പരസ്യ ഏജൻസി നടത്തുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=-hqKMYyFFEg|title=Manassiloru Mazhavillu on Kairalitv|access-date=11 December 2013|publisher=kairalitvonline}}</ref> == ചലച്ചിത്രരംഗം == === മലയാള സിനിമകൾ === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !ചിത്രം !കഥാപാത്രം ! class="unsortable" |കുറിപ്പുകൾ |- | rowspan="3" |1994 |''കാശ്മീരം'' |ഉണ്ണി | |- |''[[സുകൃതം (ചലച്ചിത്രം)|സുകൃതം]]'' |ബാബു പ്രസാദ് | |- |''[[പക്ഷേ|പക്ഷേ]]'' |രാജൻ | |- | rowspan="4" |1995 |''[[ആലഞ്ചേരി തമ്പ്രാക്കൾ]]'' |മഹേഷ് | |- |''[[Boxer (1995 film)|ബോക്സർ]]'' |ടിവി റിപ്പോർട്ടർ | |- |''[[മാന്ത്രികം|മാന്ത്രികം]]'' |ഡഗ്ലസ് | |- |''പുതുക്കോട്ടയിലെ പുതുമണവാളൻ'' |ആനന്ദൻ/ജോൺ സക്കറിയ | |- |1996 |''ആകാശത്തേക്കൊരു കിളിവാതിൽ'' | | |- |1996 |''മഹാത്മ'' |രാജീവ് | |- |1996 |''മയൂരനൃത്തം'' |നടൻ | |- | rowspan="4" |1997 |''[[ഇരട്ടക്കുട്ടികളുടെ അച്ഛൻ]]'' |റോബർട്ട് | |- |''[[സൂപ്പർമാൻ (ചലച്ചിത്രം)|സൂപ്പർമാൻ]]'' |സ്വയം | |- |''മസ്മരം'' |എ.എസ്.പി. വിഷ്ണു ഐ.പി.എസ്. | |- |''ഗംഗോത്രി'' |ശരത്തിന്റെ സഹായി | |- |1998 |''ആഘോഷം'' |ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ | |- | rowspan="4" |1999 |''[[അഗ്നിസാക്ഷി (ചലച്ചിത്രം)|അഗ്നിസാക്ഷി]]'' | | |- |''[[വാസന്തിയും ലക്ഷ്മിയും പിന്നെ ഞാനും]]'' | | |- |''[[വീണ്ടും ചില വീട്ടുകാര്യങ്ങൾ]]'' |വ്യവസായി അനിൽ കുറുപ്പ് | |- |''[[Pranayamazha|പ്രണയമഴ]]'' |ലൂയിസ് | |- | rowspan="3" |2000 |''[[അരയന്നങ്ങളുടെ വീട്]]'' |ഹരീന്ദ്രനാഥ് മേനോൻ | |- |''സമ്മർ പാലസ്'' |രാജ്മോഹൻ | |- |''[[മനസ്സിൽ ഒരു മഞ്ഞുതുള്ളി]]'' |മോഹൻദാസ് | |- | rowspan="2" |2001 |''[[കാറ്റു വന്നു വിളിച്ചപ്പോൾ|കാറ്റു വന്നു വിളിച്ചപ്പോൾ]]'' |ഉണ്ണി | |- |''സത്യമേവ ജയതേ'' |റെജി മാത്തൻ | |- | rowspan="3" |2002 |''സ്വപ്നഹള്ളിയിൽ ഒരുനാൾ'' | | |- |''[[Punyam|പുണ്യം]]'' | | |- |''[[Aabharanacharthu|ആഭരണച്ചാർത്ത്]]'' | | |- |2004 |''[[ചതിക്കാത്ത ചന്തു]]'' |അരവിന്ദൻ | |- |2008 |''[[സൗണ്ട് ഓഫ് ബൂട്ട്|സൗണ്ട് ഓഫ് ബൂട്ട്]]'' |സർക്കിൾ ഇൻസ്പെക്ടർ അരവിന്ദ് | |- |2009 |''തിരുനക്കര പെരുമാൾ'' |സതീശൻ | |- |2010 |''[[പാട്ടിന്റെ പലാഴി]]'' | | |- | rowspan="3" |2011 |''[[മേൽവിലാസം (ചലച്ചിത്രം)|മേൽവിലാസം]]'' |ബി.ഡി. കപൂർ | |- |''[[മേക്കപ്പ്മാൻ]]'' |അഡ്വക്കേറ്റ് കൃഷ്ണ പ്രസാദ് | |- |''കളക്ടർ'' |ചന്ദ്രൻ | |- | rowspan="2" |2012 |''[[റൺ ബേബി റൺ]]'' |വിജയകുമാർ | |- |''[[മോളി ആന്റി റോക്ക്സ്]]'' |രവി | |- | rowspan="5" |2013 |''[[ലോക്പാൽ (ചലച്ചിത്രം)|ലോക്പാൽ]]'' |രമേഷ് | |- |''[[ലേഡീസ് & ജെന്റിൽമാൻ]]'' |സിബി സക്കറിയ | |- |''[[ത്രീ ഡോട്ട്സ്]]'' |മാത്യു പോൾ | |- |''[[വിശുദ്ധൻ (ചലച്ചിത്രം)|വിശുദ്ധൻ]]'' |ക്ലീറ്റസ് | |- |''ഗുഡ് ബാഡ് & അഗ്ലി'' |മൂർത്തി രാജ് | |- | rowspan="2" |2014 |''[[സലാം കാശ്മീർ]]'' |ക്യാപ്റ്റൻ സതീഷ് | |- |''ഗെയിമർ'' |സാക്കിർ അലി | |- |2016 |''[[മറുപടി]]'' | | |- | rowspan="3" |2017 |''[[1971: ബിയോണ്ട് ബോർഡേഴ്സ്]]'' |സുദർശൻ | |- |''കെയർഫുൾ'' | | |- |''[[വെളിപാടിന്റെ പുസ്തകം]]'' |ക്യാമറാമാൻ | |- | rowspan="7" |2018 |''[[ശിക്കാരി ശംഭു (ചലച്ചിത്രം)|ശിക്കാരി ശംഭു]]'' |റേഞ്ചർ വാസു | |- |''പരോൾ'' | | |- |''[[ഒരായിരം കിനാക്കൾ]]'' |സ്റ്റീഫൻ | |- |''[[മോഹൻലാൽ (ചലച്ചിത്രം)|മോഹൻലാൽ]]'' |മീനുക്കുട്ടിയുടെ പിതാവ് | |- |''തീക്കുച്ചിയും പനിത്തുള്ളിയും'' |ഹരി | |- |''[[എ ഫോർ ആപ്പിൾ]]'' |അഡ്വക്കേറ്റ് രാം മോഹൻ | |- |''മൂന്നാര'' |സി.ഐ. വേൽരാജ് | |- |2019 |''രമേശൻ ഒരു പേരല്ല'' |പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടർ | |- |2021 |''[[വൺ]]'' |അലക്സ് തോമസ് ഐ.പി.എസ്., വിജിലൻസ് ഡയറക്ടർ | |- |2022 |''[[ഷെഫീക്കിന്റെ സന്തോഷം]]'' |ഷെഫീക്കിന്റെ പിതാവ് | |- |2023 |''ത്രിശങ്കു'' |റോബിൻ |<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2023/may/24/panjimittaisong-fromthrishankuis-out-43802.html|title=Panjimittai song from Thrishanku is out|access-date=2023-05-25|website=[[Cinema Express]]|language=en}}</ref> |- |} === തമിഴ് സിനിമകൾ === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !ചിത്രം !കഥാപാത്രം ! class="unsortable" |കുറിപ്പുകൾ |- |2008 |''സത്യം'' |മുഹമ്മദ് (പോലീസ്) |തെലുങ്കിൽ ''സല്യൂട്ട്'' എന്ന പേരിൽ ഒരേസമയം ചിത്രീകരിച്ചു. |- | rowspan="3" |2012 |''ബില്ലാ II'' |രഘുബീർ സിൻഹ | |- |''മുഗമൂടി'' |കമ്മീഷണർ | |- |''മഴൈക്കാലം'' |സുരേഷ് | |- | rowspan="2" |2011 |''[[കാവലൻ|കാവലൻ]]'' |കാർത്തിക് | |- |''[[ദൈവതിരുമകൾ|ദൈവതിരുമകൾ]]'' |വിക്ടർ | |- | rowspan="2" |2016 |''മനിതൻ'' |വിജയ് നായർ | |- |''സീറോ'' |കോരൻ | |- |2017 |''ലാലി'' | | |- |} === ടെലിവിഷൻ === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !പരമ്പര !കഥാപാത്രം !ചാനൽ !ഭാഷ !കുറിപ്പുകൾ |- |1998–2000 |''സ്ത്രീ'' |വിജയൻ |[[ഏഷ്യാനെറ്റ്]] |[[മലയാളം]] | |- |1999–2000 |''സിന്ദൂരക്കുരുവി'' | |[[സൂര്യ ടി.വി.|സൂര്യ ടിവി]] |[[മലയാളം]] | |- |2000 |''ചാരുലത'' | |[[സൂര്യ ടി.വി.|സൂര്യ ടിവി]] |[[മലയാളം]] | |- |2000–2001 |''ശ്രീരാമൻ ശ്രീദേവി'' | |[[ഏഷ്യാനെറ്റ്]] |[[മലയാളം]] | |- |2001–2003 |''മാനസപുത്രി'' | |[[സൂര്യ ടി.വി.|സൂര്യ ടിവി]] |[[മലയാളം]] | |- |2001–2003 |''വസുന്ധര മെഡിക്കൽസ്'' | |[[ഏഷ്യാനെറ്റ്]] |[[മലയാളം]] | |- |2003 |''സീതാലക്ഷ്മി'' | |[[ഏഷ്യാനെറ്റ്]] |[[മലയാളം]] | |- |2003–2004 |''സ്വന്തം'' | |[[ഏഷ്യാനെറ്റ്]] |[[മലയാളം]] | |- |2002 |''വിവാഹിത'' | |[[ഏഷ്യാനെറ്റ്]] |[[മലയാളം]] | |- |2004 |''[[കടമറ്റത്ത് കത്തനാർ (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)|കടമറ്റത്ത് കത്തനാർ]]'' |നിക്കോളാസ് |[[ഏഷ്യാനെറ്റ്]] |[[മലയാളം]] | |- |2006 |''മലയോരം'' |ആനന്ദ് |[[ഏഷ്യാനെറ്റ്]] |[[മലയാളം]] | |- | |''മിസ് മേരി തെരേസ പോൾ'' | |[[ദൂരദർശൻ]] |[[മലയാളം]] |ടെലിഫിലിം |- | |''പ്രവചനം'' | |[[ദൂരദർശൻ]] |[[മലയാളം]] |ടെലിഫിലിം |- | |''പന്തലായനിയിലേക്ക് ഒരു യാത്ര'' | |[[ദൂരദർശൻ]] |[[മലയാളം]] |ടെലിഫിലിം |- |2009–2010 |''തങ്കം'' |സെൽവക്കണ്ണൻ |[[സൺ ടി.വി.|സൺ ടിവി]] |[[തമിഴ്]] | |- |2010 |''അഭിരാമി'' |അഭിരാമിയുടെ ഭർത്താവ് |[[കലൈഞ്ജർ ടി.വി.|കലൈഞ്ജർ ടിവി]] |[[തമിഴ്]] | |- |2021 |''[[കൂടെവിടെ (ടെലിവിഷൻ പരമ്പര)| കൂടെവിടെ]]'' |പ്രൊഫ. ആദി |[[ഏഷ്യാനെറ്റ്]] |[[മലയാളം]] | |} == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * കൃഷ്ണ കുമാർ ഐ.എം.ഡി.ബി.യിൽ * {{Facebook|actorkkofficial}} {{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ അഭിനേതാക്കളായ രാഷ്ട്രീയക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ടെലിവിഷൻ നടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1968-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 12-ന് ജനിച്ചവർ]] peurk511jvwehqg2aety4ez6y55okv1 ബനസ്കാന്ധ ലോകസഭാമണ്ഡലം 0 618561 4675081 4087033 2026-10-10T15:06:46Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675081 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Banaskantha Lok Sabha constituency}} {{Infobox Indian constituency | type = LS | map_image = બનાસકાંઠા – Banaskantha.svg | map_caption = | state = [[Gujarat]] | assembly_cons =7. വാവ്,<br> 8. തരാഡ്, <br>9. ധനേര, <br>10. ദന്ത (എസ്ടി), <br>12. പാലൻപൂർ, <br>13. ദീസ, <br>14. ദേവദാർ | established = 1952 | reservation = None | mp = [[പർബത്ഭായ് പട്ടേൽ]] | party = [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] | latest_election_year = 2019 }} പടിഞ്ഞാറൻ [[ഇന്ത്യ]]യിൽ [[ഗുജറാത്ത്]] സംസ്ഥാനത്തിലെ 26 [[ലോക്‌സഭ|ലോക്സഭ]] മണ്ഡലങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ബനസ്കാന്ധ ലോകസഭാമണ്ഡലം. ബനസ്കാന്ധ ജില്ലയിലെ ഏഴു നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണിത്. ബിജെപിയിലെ പർബത്ഭായ് പട്ടേൽ ആണ് നിലവിലെ ലോകസഭാംഗം == വിധാൻ സഭ വിഭാഗങ്ങൾ == നിലവിൽ ബനസ്കാന്ധ ലോകസഭാമണ്ഡലത്തിൽ ഏഴ് [[നിയമസഭ|വിധാൻ സഭ]] (നിയമസഭ) വിഭാഗങ്ങളുണ്ട്. അവർ <ref>{{Cite web|url=http://ceogujarat.nic.in/site/download/FINAL_ROLL_2009.pdf|title=Parliament Constituency wise Electors Detail, Polling Stations & EPIC - Loksabha Election 2009|publisher=Chief Electoral Officer, Gujarat website|archive-url=https://web.archive.org/web/20090416162919/http://ceogujarat.nic.in/site/download/FINAL_ROLL_2009.pdf|archive-date=2009-04-16}}</ref> {| class="wikitable sortable" ! style="font-size:75%" width="50px" |നിയോജകമണ്ഡലം നമ്പർ ! width="200px" |പേര് ! style="font-size:75%" width="100px" |സംവരണം (എസ്. സി/എസ്. ടി/നോൺ) ! width="150px" |ജില്ല !എം. എൽ. എ. !പാർട്ടി ! width="150px" |പാർട്ടി നേതൃത്വം (2019) <br /> |- |7 |വാവ്. |ഒന്നുമില്ല |ബനാസ്കന്ത |ജെനിബൻ താക്കൂർ | bgcolor="#00BFFF" |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐഎൻസി]] | bgcolor="#FF9933" |[[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബിജെപി]] |- |8 |തരാദ് |ഒന്നുമില്ല |ബനാസ്കന്ത |ശങ്കർ ചൌധരി | bgcolor="#FF9933" |[[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബിജെപി]] | bgcolor="#FF9933" |[[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബിജെപി]] |- |9 |ധനേര |ഒന്നുമില്ല |ബനാസ്കന്ത |മാവ്ജിഭായ് ദേശായി | bgcolor="{{party color|Independent politician}}" |[[Independent politician|ഐ. എൻ. ഡി.]] | bgcolor="#FF9933" |[[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബിജെപി]] |- |10 |ദന്ത | (എസ്. ടി. |ബനാസ്കന്ത |കാന്തിഭായ് ഖരാദി | bgcolor="#00BFFF" |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐഎൻസി]] | bgcolor="#FF9933" |[[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബിജെപി]] |- |12 |പാലൻപൂർ |ഒന്നുമില്ല |ബനാസ്കന്ത |അനികേത് താക്കർ | bgcolor="#FF9933" |[[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബിജെപി]] | bgcolor="#FF9933" |[[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബിജെപി]] |- |13 |ഡീസ |ഒന്നുമില്ല |ബനാസ്കന്ത |പ്രവീൺ മാലി | bgcolor="#FF9933" |[[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബിജെപി]] | bgcolor="#FF9933" |[[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബിജെപി]] |- |14 |ദേവദാരു |ഒന്നുമില്ല |ബനാസ്കന്ത |കേശാജി ചൌഹാൻ | bgcolor="#FF9933" |[[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബിജെപി]] | bgcolor="#FF9933" |[[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബിജെപി]] |} == പാർലമെന്റ് അംഗങ്ങൾ == {| class="wikitable sortable" ! Year ! Winner ! colspan=2|Party |- |[[1952 Indian general election|1952]] | rowspan="2" |[[അക്ബർ ഭായ് ചാവ്ഡ]] | {{Full party name with color|rowspan=3|Indian National Congress}} |- |[[1957 Indian general election|1957]] |- |[[1962 Indian general election|1962]] |[[സോഹരബെൻ ചാവ്ഡ]] |- |[[1967 Indian general election|1967]] |[[മനുഭാഇ അമെർസെ]] |{{Full party name with color|Swatantra Party}} |- |1969^ |[[എസ്.കെ പാട്ടീൽ]] (ഉപതെര) |{{Full party name with color|Indian National Congress (O)}} |- |[[1971 Indian general election|1971]] |[[പോപട്ട്ലാൽ ജോഷി]] |{{Full party name with color|Indian National Congress}} |- |[[1977 Indian general election|1977]] |[[മോട്ടിബായ് ചൗധരി]] |{{Full party name with color|Janata Party}} |- |[[1980 Indian general election|1980]] | rowspan="2" |[[ബി.കെ ദാഡ്വി]] | {{Full party name with color|rowspan=2 |Indian National Congress}} |- |[[1984 Indian general election|1984]] |- |[[1989 Indian general election|1989]] |[[ജയന്തിഭായ്]] |{{Full party name with color|Janata Dal}} |- |[[1991 Indian general election|1991]] |[[ഹരിസിങ് ചാവ്ഡ]] |{{Full party name with color|Bharatiya Janata Party}} |- |[[1996 Indian general election|1996]] |[[ബി.കെ ഗാഡ്വി]] |{{Full party name with color|Indian National Congress}} |- |[[1998 Indian general election|1998]] | rowspan="2" |[[ഹരിഭായ് പാർതിഭായ് ചൗധരി]] | {{Full party name with color|rowspan=2|Bharatiya Janata Party}} |- |[[1999 Indian general election|1999]] |- |[[2004 Indian general election|2004]] |[[ഹരിസിങ് ചാവ്ഡ]] | {{Full party name with color|rowspan=2|Indian National Congress}} |- |[[2009 Indian general election|2009]] |[[മുകേഷ് ഗാഡ്വി]] |- |2013^ | rowspan="2" |[[ഹരിഭായ് പാർതിഭായ് ചൗധരി]] | {{Full party name with color|rowspan=3|Bharatiya Janata Party}} |- |[[2014 Indian general election|2014]] |- |[[2019 Indian general election|2019]] |[[പർബത്ഭായ് പട്ടേൽ]] |- |} ^ by-poll == തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം == === 2024 === {{Election box begin|title=[[Next Indian general election|2024 Indian general election]]: [[ബനസ്കാന്ധ]]}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=രേഖാബെൻ ഹിതേഷിഭായ് ചൗധരി|votes=|percentage=|change=|}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=[[ജെനിബെൻ താകോർ]]|votes=|percentage=|change=|}} {{Election box candidate with party link|party=നോട്ട|candidate=നോട്ട|votes=|percentage=|change=}} {{Election box majority|votes=|percentage=|change=|}} {{Election box turnout|votes=|percentage=|change=|}} {{Election box gain with party link}} {{End}} === 2019 === {{Election box begin|title=[[2019 Indian general elections]]: [[ബനസ്കാന്ധ]]}} {{Election box winning candidate with party link||party=Bharatiya Janata Party|candidate=[[പർബത്ഭായ് പട്ടേൽ]]|votes=6,79,108|percentage=61.62|change=+4.39}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=പാർതിഭായ് ഗൽബ ഭാഇ ഭാടോൾ|votes=3,10,812|percentage=28.20|change=-6.23|}} {{Election box candidate with party link|party=Independent (politician)|candidate=താകൂർ സ്വരൂപ്ജി സർദാർജി|votes=48,634|percentage=4.41|change=N/A|}} {{Election box candidate with party link|party=നോട്ട|candidate=[[നോട്ട]]|votes=12,728|percentage=1.15|change=-0.81|}} {{Election box candidate with party link|party=Bahujan Samaj Party|candidate=തേജാഭായ് നെതിഭായ് രാബറി|votes=11,088|percentage=1.01|change=}}{{Election box majority|votes=3,68,296|percentage=33.42|change=+10.62|}} {{Election box turnout|votes=11,03,739|percentage=65.03|change=+6.49|}} {{Election box hold with party link|}} {{End}} === 2014 പൊതു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് === {{Election box begin|title=[[2014 Indian general elections]]: [[ബനസ്കാന്ധ]]}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=[[ഹരിഭായ് പാർതിഭായ് ചൗധരി]]<ref>{{Cite web|url=https://resultuniversity.com/election/banaskantha-lok-sabha|title=Banaskantha Lok Sabha Election Result - Parliamentary Constituency|access-date=2024-05-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20240524030548/https://resultuniversity.com/election/banaskantha-lok-sabha|archive-date=2024-05-24|url-status=dead}}</ref>|votes=5,07,856|percentage=57.23|change=+3.02|}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=ജൊഇതഭായ് കസ്നഭായ് പട്ടേൽ|votes=3,05,522|percentage=34.43|change=-7.11|}} {{Election box candidate with party link|party=നോട്ട|candidate=[[നോട്ട]]|votes=17,397|percentage=1.96|change=---|}} {{Election box candidate with party link|party=Bahujan Samaj Party|candidate=പർസൊതംഗിരി തുരന്ത്ഗിരി മഹന്ത്|votes=11,175|percentage=1.26|change=---|}} {{Election box candidate with party link|party=Independent (politician)|candidate=ബാബാജി താകോർ|votes=10,897|percentage=1.23|change=---|}} {{Election box majority|votes=2,02,334|percentage=22.80|change=+10.13|}} {{Election box turnout|votes=8,87,336|percentage=58.54|change=+19.81|}} {{Election box hold with party link|}} {{End}} ==== 2013 ലെ ഉപതെരഞ്ഞെടുപ്പ് ==== {{Election box begin|title=Bye-election, 2013: ബനസ്കാന്ധ}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=[[ഹരിഭായ് പാർതിഭായ് ചൗധരി]]|votes=3,07,988|percentage=54.21|change=+11.02|}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=കൃഷ്ണഭായ് മുകേഷ്കുമാർ ഗാധ്വി|votes=2,36,011|percentage=41.54|change=-3.24|}} {{Election box candidate with party link|party=Independent (politician)|candidate=എസ്/എസ് എസ് ബർമഭായ്|votes=7,706|percentage=1.36|change=---|}} {{Election box candidate with party link|party=Independent (politician)|candidate=സി.എ.നസിർ ഭായ്|votes=6,188|percentage=1.06|change=---|}} {{Election box candidate with party link|party=Independent (politician)|candidate=ആർ എ. രുഗിഭായ്|votes=3,255|percentage=0.57|change=---|}} {{Election box margin of victory|}} {{Election box turnout|votes=5,68,276|percentage=38.74|change=-11.09|}} {{Election box gain with party link|}} {{End}} === 2009 പൊതു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് === {{Election box begin|title=[[2009 Indian general elections]]: [[ബനസ്കാന്ധ]]}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=[[മുകേഷ് ഗാഡ്വി]] <ref>{{Cite web|url=https://www.elections.in/parliamentary-constituencies/2009-election-results.html|title = 2009 India General (15th Lok Sabha) Elections Results}}</ref>|votes=2,89,409|percentage=44.78|change=|}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=[[ഹരിഭായ് പാർതിഭായ് ചൗധരി]]|votes=2,79,108|percentage=43.19|change=|}} {{Election box candidate with party link|party=Independent (politician)|candidate=അശോക്ഭായ് ബൽചന്ദ്ഭായ് ശ്രീമാലി|votes=20,524|percentage=3.18|change=|}} {{Election box candidate with party link|party=Independent (politician)|candidate=ആയുഭായ് ഇബ്രാഹിം ബായ് സിപായ്|votes=15,801|percentage=2.45|change=|}} {{Election box candidate with party link|party=Bahujan Samaj Party|candidate=ചേതൻ ഭായ് കലഭായ് സോളങ്കിChetanbhai Kalabhai Solanki|votes=11,867|percentage=1.84|change=|}} {{Election box majority|votes=10,154|percentage=1.59|change=|}} {{Election box turnout|votes=6,46,231|percentage=49.83|change=|}} {{Election box hold with party link}} {{End}} === 2004 പൊതു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് === {{Election box begin|title=[[2004 Indian general elections]]: [[ബനസ്കാന്ധ]]}} {{Election box candidate with party link|party=Indian National Congress|candidate=[[ഹരിസിങ് ചാവ്ഡ]]|votes=3,01,148|percentage=46.85|change=|}} {{Election box candidate with party link|party=Bharatiya Janata Party|candidate=[[ഹരിഭായ് പാർതിഭായ് ചൗധരി]]|votes=2,94,220|percentage=45.77|change=|}} {{Election box candidate with party link|party=Independent (politician)|candidate=അശോക്ഭായ് ബൽചന്ദ്ഭായ് ശ്രീമാലി|votes=23,972|percentage=3.72|change=|}} {{Election box candidate with party link|party=Independent (politician)|candidate=ഭോപാജി മാജിറാണ|votes=9,270|percentage=1.44|change=|}} {{Election box candidate with party link|party=Bahujan Samaj Party|candidate=ബാബുലാൽ വിദാജ|votes=8,258|percentage=1.28|change=|}} {{Election box majority|votes=6,928|percentage=1.08|change=|}} {{Election box turnout|votes=6,42,698|percentage=48.99|change=|}} {{Election box gain with party link|}} {{End}} === 1952 ലെ പൊതു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് === * ചാവ്ദ അക്ബർ ദാലുമിയാൻ (INC) -91,753 വോട്ടുകൾ * മേത്ത ഗോർദ്ധന്ദാസ് ഗിർധർലാൽ (36,042) == ഇതും കാണുക == * ബനസ്കന്ത ജില്ല * [[ലോക്‌സഭാമണ്ഡലങ്ങളുടെ പട്ടിക|ലോക്സഭയിലെ മണ്ഡലങ്ങളുടെ പട്ടിക]] {{Reflist}}{{Lok Sabha constituencies of Gujarat}}<templatestyles src="Module:Coordinates/styles.css"></templatestyles>{{Coord|24.3|72.4|display=title}} [[വർഗ്ഗം:ഗുജറാത്തിലെ ലോകസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ]] 971uopw50gkz1qrcjv93qm6zmzyufhl സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ആന്റ് സെന്റ് പോൾസ് ചർച്ച്, കോലഞ്ചേരി 0 619825 4675047 4098388 2026-10-10T13:14:20Z AksharaBot 221747 പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ; വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]] 4675047 wikitext text/x-wiki {{Infobox religious building | building_name = സെൻ്റ് പീറ്റേഴ്സ് ആൻഡ് സെൻ്റ് പോൾസ് ഓർത്തഡോക്സ് പള്ളി | image = Kolecnhery orthodox church.JPG | caption = സെൻ്റ് പീറ്റേഴ്സ് ആൻഡ് സെൻ്റ് പോൾസ് ഓർത്തഡോക്സ് സിറിയൻ പള്ളി | image_size = | location = [[കോലഞ്ചേരി]], [[മൂവാറ്റുപുഴ]], [[ഇന്ത്യ]] | coordinates = | religious_affiliation = [[മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സുറിയാനി സഭ]] | province = [[കേരളം]] | district = [[എറണാകുളം]] | consecration_year = | status = | website = | architecture_type = [[പള്ളി]] | architecture_style = | facade_direction = പടിഞ്ഞാറ് | year_started = | year_completed = 9-ആം നൂറ്റാണ്ട് CE (കൊ. വ. 7-ആം നൂറ്റാണ്ട്) }} [[കേരളം|കേരള]]<nowiki/>ത്തിലെ [[എറണാകുളം ജില്ല]]<nowiki/>യിൽ [[കോലഞ്ചേരി|കോലഞ്ചേരിയിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന [[മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സുറിയാനി സഭ|മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സിറിയൻ പള്ളി]] ആണ് സെൻ്റ് പീറ്റേഴ്സ് ആൻഡ് സെൻ്റ് പോൾസ് ഓർത്തഡോക്സ് സിറിയൻ പള്ളി അഥവാ കോലഞ്ചേരി പള്ളി. ==ചരിത്രം== എ.ഡി. 345-ൽ [[ക്നായി തോമാ|ക്നായിത്തൊമ്മൻ്റെ]] കൂടെ 'സിറിയയിൽ നിന്ന് വന്നവർ' എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഒരു കുടുംബം വ്യാപാരകേന്ദ്രമായ [[കോഴഞ്ചേരി താലൂക്ക്‌|കോഴഞ്ചേരി]]<nowiki/>യിൽ വന്ന് താമസിച്ചിരുന്നു. ഈ കുടുംബത്തിൻ്റെ ഒരു ശാഖ കണ്ടനാട്ടും അവിടെനിന്ന് പിന്നീട് എളംകുളത്തും വ്യാപാരസംബന്ധമായി താമസമുറപ്പിച്ചു. ഈ കുടുംബക്കാർ കോഴഞ്ചേരിയിൽ നിന്ന് വന്നവരായതിനാൽ ഇവരുടെ കുടുംബപ്പേര് ലോപിച്ച് പിൽക്കാലത്ത് 'കോലഞ്ചേരി കുടുംബക്കാർ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു. ഇവർ [[കടമറ്റം പള്ളി]]<nowiki/>യാണ് ഇടവകപ്പള്ളിയായി അംഗീകരിച്ചിരുന്നത്. അന്നത്തെ കുടുംബനായകൻ്റെ പേര് തങ്കൻ മാപ്പിള എന്നായിരുന്നു. ഒരിക്കൽ തങ്കൻ മാപ്പിളയുടെ ഭാര്യ കടമറ്റം പള്ളിയിൽ വിശുദ്ധ ആരാധനയിൽ സംബന്ധിക്കാൻ ചെന്നു. അന്ന് അവരെ പള്ളിക്കകത്ത് നിൽക്കാൻ അനുവദിക്കാതെ പൂമുഖത്ത് നിർത്തി. കടമറ്റം പള്ളിയിൽ പ്രധാനിയായിരുന്ന കാരക്കുന്നത്ത് പണിക്കരുടെ കുടുംബാംഗങ്ങൾക്ക് ഇടംകൊടുക്കാൻ വേണ്ടിയായിരുന്നു അവരെ ഇപ്രകാരം മാറ്റിനിർത്തിയത്. പുറത്തുനിന്നുകൊണ്ടുതന്നെ വിശുദ്ധ കുർബാനയിൽ സംബന്ധിച്ച് അവർ മടങ്ങി. ഈ കാരണത്താൽ തങ്കൻ മാപ്പിളയും കാരക്കുന്നത്ത് പണിക്കരും തമ്മിൽ പിണങ്ങി. ഇനി സ്വന്തമായി ഒരു പള്ളിയുണ്ടാക്കിയിട്ട് മാത്രമേ താനും കുടുംബാംഗങ്ങളും വിശുദ്ധ കുർബാനയിൽ സംബന്ധിക്കുകയുള്ളൂ എന്ന് തങ്കൻ മാപ്പിള ദൃഢനിശ്ചയം ചെയ്തു. അങ്ങനെ എളംകുളം ദേശത്ത് പണികഴിപ്പിച്ച പള്ളിയാണ് കോലഞ്ചേരിപ്പള്ളി. പള്ളി പണിയാൻ ഉദ്ദേശിച്ച സ്ഥലം കൂമുള്ള് നിറഞ്ഞ് കാടുപിടിച്ചുകിടന്ന ഒരു പ്രദേശമായിരുന്നു. ധനാഢ്യനായ തങ്കൻ മാപ്പിള കൈ നിറയെ പൊൻനാണ്യം വാരി കൂമുള്ളിൻകാട്ടിൽ വിതറിയെന്നും നാണ്യലാഭത്തിൽ മോഹിതരായ ജനങ്ങൾ വളരെ വേഗം കാടെല്ലാം വെട്ടിത്തെളിച്ച് വൃത്തിയാക്കി പൊൻപണം പെറുക്കിയെടുത്തെന്നുമാണ് ഐതിഹ്യം. ഈ സ്ഥലത്ത് ആദ്യം പനമ്പുകൊണ്ട് താൽക്കാലികമായ ഒരു ദേവാലയമാണുണ്ടാക്കിയത്. പിന്നീട് അതേ സ്ഥലത്തുതന്നെ ഒരു മാസത്തിനകം ഒരു പള്ളി പണികഴിപ്പിച്ചു. കോലഞ്ചേരി കുടുംബക്കാർ സ്ഥാപിച്ച പള്ളിയാകയാൽ കോലഞ്ചേരിപ്പള്ളി എന്ന് പേരുണ്ടായി. കൊ. വ. ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിലാണ് ഈ ദേവാലയം സ്ഥാപിതമായത്. 1933-ൽ വിസ്തൃതി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ജീർണ്ണോദ്ധാരണം നടത്തുകയും ചെയ്തു. == ഇതും കാണുക == *[[കോട്ടൂർ പള്ളി]] {{എറണാകുളം ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ക്രിസ്ത്യൻ പള്ളികൾ]] non9ckcnk8uyn3pcwgi25bl9j1kg4sa ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Candyfornia 3 628549 4675090 4134012 2026-10-10T17:01:39Z Mfield 212183 Mfield എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Regioncalifornia]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Candyfornia]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: "[[Special:CentralAuth/Regioncalifornia|Regioncalifornia]]" എന്ന ഉപയോക്താവിനെ "[[Special:CentralAuth/Candyfornia|Candyfornia]]" എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്. 4134012 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Regioncalifornia | Regioncalifornia | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 00:04, 8 നവംബർ 2024 (UTC) je0s74ijqcs4934amliuqfn564nkwmy പ്രയാർ 0 629773 4675116 4142255 2026-10-10T19:18:36Z Ayshamarjana 131632 [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4675116 wikitext text/x-wiki ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ കാർത്തികപള്ളി താലൂക്കിൽ ദേവികുളങ്ങള പഞ്ചായത്തിൽ ഓച്ചിറയ്ക്കും ആലുംപീടികയ്ക്കും ഇടയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രദേശമാണ് പ്രയാർ. [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] c0e9d3u17hcw4iis50omqu2w28fwmhb ഘടകം:Params 828 631851 4675168 4674215 2026-10-11T04:34:05Z Grufo 182072 Update from [[d:Special:GoToLinkedPage/mediawikiwiki/Q122696746|master]] using [[mw:Synchronizer| #Synchronizer]] 4675168 Scribunto text/plain require[[strict]] --- --- --- PRIVATE ENVIRONMENT --- --- ________________________________ --- --- --- --[[ Abstract utilities ]]-- ---------------------------- -- Helper function for `string.gsub()` (for managing zero-padded numbers) local function zero_padded (str) return ('%03d%s'):format(#str, str) end -- Helper function for `table.sort()` (for natural sorting) local function natural_sort (var1, var2) return var1:gsub('%d+', zero_padded) < var2:gsub('%d+', zero_padded) end -- Return a copy or a reference to a table local function copy_or_ref_table (src, refonly) if refonly then return src end local newtab = {} for key, val in pairs(src) do newtab[key] = val end return newtab end -- Copy at most N items (of all kinds) from `src` to `dest` and return `dest` local function copy_table_maxn (dest, src, len) local idx = 1 for key, val in pairs(src) do dest[key], idx = val, idx + 1 if idx > len then break end end return dest end -- Remove some numeric elements from a table, shifting everything to the left local function remove_numeric_keys (tbl, idx, len) local cache, tmp = {}, idx + len - 1 for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' and key >= idx then if key > tmp then cache[key - len] = val end tbl[key] = nil end end for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end end -- Make a reduced copy of a table (shifting in both directions if necessary) local function copy_table_reduced (tbl, idx, len) local ret, tmp = {}, idx + len - 1 if idx > 0 then for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' or key < idx then ret[key] = val elseif key > tmp then ret[key - len] = val end end elseif tmp > 0 then local nshift = 1 - idx for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' then ret[key] = val elseif key > tmp then ret[key - tmp] = val elseif key < idx then ret[key + nshift] = val end end else for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' or key > tmp then ret[key] = val elseif key < idx then ret[key + len] = val end end end return ret end -- Make an expanded copy of a table (shifting in both directions if necessary) local function copy_table_expanded (tbl, idx, len) local ret, tmp = {}, idx + len - 1 if idx > 0 then for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' or key < idx then ret[key] = val else ret[key + len] = val end end elseif tmp > 0 then local nshift = idx - 1 for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' then ret[key] = val elseif key > 0 then ret[key + tmp] = val elseif key < 1 then ret[key + nshift] = val end end else for key, val in pairs(tbl) do if type(key) ~= 'number' or key > tmp then ret[key] = val else ret[key - len] = val end end end return ret end -- Given a table, create two new tables containing the sorted list of keys local function get_sorted_key_list (tbl, sort_fn) local nums, words, nn, nw = {}, {}, 1, 1 for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then nums[nn], nn = key, nn + 1 else words[nw], nw = key, nw + 1 end end table.sort(nums) table.sort(words, sort_fn) return nums, words, nn - 1, nw - 1 end -- Parse a parameter name string and return it as a string or a number local function get_param_name (par_str) local ret = par_str:match'^%s*(.-)%s*$' if ret ~= '0' and ret:find'^%-?[1-9]%d*$' == nil then return ret end return tonumber(ret) end -- Move a key from a table to another, but only if under a different name and -- always parsing numeric strings as numbers local function steal_if_renamed (val, src, skey, dest, dkey) local realkey = get_param_name(dkey) if skey ~= realkey then dest[realkey], src[skey] = val, nil end end --[[ Public strings ]]-- ------------------------ -- Special match keywords (functions and modifiers MUST avoid these names) local mkeywords = { ['or'] = 0, pattern = 1, plain = 2, strict = 3 } -- Sort functions (functions and modifiers MUST avoid these names) local sortfunctions = { alphabetically = false, naturally = natural_sort } -- Callback styles for the `mapping_*` and `renaming_*` class of modifiers -- (functions and modifiers MUST avoid these names) --[[ Meanings of the columns: col[1] = Loop type (0-3) col[2] = Number of module arguments that the style requires (1-3) col[3] = Minimum number of sequential parameters passed to the callback col[4] = Name of the callback parameter where to place each parameter name col[5] = Name of the callback parameter where to place each parameter value col[6] = Argument in the modifier's invocation that will override `col[4]` col[7] = Argument in the modifier's invocation that will override `col[5]` A value of `-1` indicates that no meaningful value is stored (i.e. `nil`) ]]-- local mapping_styles = { names_and_values = { 3, 2, 2, 1, 2, -1, -1 }, values_and_names = { 3, 2, 2, 2, 1, -1, -1 }, values_only = { 1, 2, 1, -1, 1, -1, -1 }, names_only = { 2, 2, 1, 1, -1, -1, -1 }, names_and_values_as = { 3, 4, 0, -1, -1, 2, 3 }, names_only_as = { 2, 3, 0, -1, -1, 2, -1 }, values_only_as = { 1, 3, 0, -1, -1, -1, 2 }, blindly = { 0, 2, 0, -1, -1, -1, -1 } } -- Memory slots (functions and modifiers MUST avoid these names) local memoryslots = { h = 'header', f = 'footer', i = 'itersep', l = 'lastsep', n = 'ifngiven', p = 'pairsep', s = 'oxfordsep' } -- Possible trimming modes for the `parsing` modifier local trim_parse_opts = { trim_none = { false, false }, trim_positional = { false, true }, trim_named = { true, false }, trim_all = { true, true } } -- Possible string modes for the iteration separator in the `parsing` and -- `reinterpreting` modifiers local isep_parse_opts = { splitter_pattern = false, splitter_string = true } -- Possible string modes for the key-value separator in the `parsing` and -- `reinterpreting` modifiers local psep_parse_opts = { setter_pattern = false, setter_string = true } -- Possible position references for the `splicing` modifier local position_references = { add_nothing = 0, add_smallest_number = 1, add_last_of_sequence = 2, add_largest_number = 3 } -- Possible modes for the `reassigning` modifier local a_modes = { transfer = 0, clone = 1, rename = 2, copy = 3, sacrifice = 4, provide = 5, spare = 7 } -- Functions and modifiers MUST avoid these names too: `here`, `in_substack`, -- `let`, `expose`, `use`, `with_flushed_glue`, `without_flushed_glue` -- `without_sorting` --[[ Private constants ]]-- --------------------------- -- Hard-coded name of the module (to avoid going through `frame:getTitle()`) local modulename = 'Module:Params' -- The functions listed here declare that they don't need the -- `frame:getParent().args` metatable to be copied into a regular table; if -- they are modifiers they also guarantee that they will make their own -- (modified) copy available local refparams = { call_for_each_group = true, combining = true, combining_by_calling = true, combining_values = true, concat_and_call = true, concat_and_invoke = true, concat_and_magic = true, count = true, grouping_by_calling = true, mixing_names_and_values = true, keeping_at_most = true, renaming_by_mixing = true, renaming_to_sequence = true, renaming_to_uppercase = true, renaming_to_lowercase = true, shifting = true, splicing = true, value_of = true, with_name_matching = true } -- Maximum number of numeric parameters that can be filled, if missing (we -- chose an arbitrary number for this constant; you can discuss about its -- optimal value at Module talk:Params) local maxfill = 1024 -- The private table of functions local library = {} -- Functions and modifiers that can only be invoked in first position local static_iface = {} --[[ Private functions ]]-- --------------------------- -- Create a new context local function context_new (child_frame, first_fn_name) local main_frame, tpipe = child_frame:getParent(), { first_fn_name } for key, val in pairs(child_frame.args) do if type(key) == 'number' and key > 0 then tpipe[key + 1] = val else tpipe[key] = val end end return { frame = main_frame, pipe = tpipe, oparams = main_frame.args, firstposonly = static_iface, iterfunc = pairs, fnpos = 1, sorttype = 0, n_parents = 0, n_children = 0, n_available = maxfill } end -- Move to the next action within the user-given list local function context_iterate (ctx, next_fn_pos) local nextfn if ctx.pipe[next_fn_pos] ~= nil then nextfn = ctx.pipe[next_fn_pos]:match'^%s*(.*%S)' end if nextfn == nil then error(modulename .. ': You must specify a function to call', 0) end if library[nextfn] == nil then if ctx.firstposonly[nextfn] == nil then error(modulename .. ': The function ‘' .. nextfn .. '’ does not exist', 0) else error(modulename .. ': The ‘' .. nextfn .. '’ directive can only appear in first position', 0) end end ctx.fnpos = next_fn_pos return library[nextfn] end -- Main loop local function main_loop (ctx, start_with) local fn = start_with repeat fn = fn(ctx) until not fn if ctx.n_parents > 0 then error(modulename .. ': One or more ‘merging_substack’ directives are missing', 0) end if ctx.n_children > 0 then error(modulename .. ', For some of the snapshots either the ‘flushing’ directive is missing or a group has not been properly closed with ‘merging_substack’', 0) end end -- Load a `setting`-like directive string into the `dest` table local function set_strings_from_opts (dest, opts, offs) local cmd if opts[offs] == nil then return offs - 1 end cmd = opts[offs]:gsub('%s+', ''):gsub('/+', '/'):match'^/*(.*[^/])' if cmd == nil then return offs end local vname, chr local amap, sep, argc = {}, string.byte('/'), offs + 1 for idx = 1, #cmd do chr = cmd:byte(idx) if chr == sep then for key, val in ipairs(amap) do dest[val], amap[key] = opts[argc], nil end argc = argc + 1 else vname = memoryslots[string.char(chr)] if vname == nil then error(modulename .. ', ‘setting’: Unknown slot ‘' .. string.char(chr) .. '’', 0) end table.insert(amap, vname) end end for key, val in ipairs(amap) do dest[val] = opts[argc] end return argc end -- Add a new stack of parameters to `ctx.children` local function new_substack (ctx) local currsnap, newparams = ctx.n_children + 1, {} if ctx.children == nil then ctx.children = { newparams } else ctx.children[currsnap] = newparams end ctx.n_children = currsnap return newparams end -- Parse a raw argument containing a `sortfunctions` directive, or -- `'without_sorting'`, or `nil` local function load_sort_opt (raw_arg) if raw_arg == nil then return nil, 1, false end local trarg = raw_arg:match'^%s*(.-)%s*$' if trarg == 'without_sorting' then return nil, 2, false, trarg end local tmp = sortfunctions[trarg] if tmp == nil then return nil, 1, false, trarg end return tmp or nil, 2, true, trarg end -- Parse optional user arguments of type `...|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]| -- [number of additional parameters]|[parameter 1]|[parameter 2]|[...]` local function load_child_opts (src, start_from, append_after, params) local tnamed, tmp1, tmp2 local pin, tbl, mem = start_from, {}, {} while src[pin] ~= nil and src[pin + 1] ~= nil do tmp1 = src[pin]:match'^%s*(.*%S)' if tmp1 == 'let' and src[pin + 2] ~= nil then tmp1 = get_param_name(src[pin + 1]) mem[tmp1], tbl[tmp1], pin = nil, src[pin + 2], pin + 3 --[[ elseif tmp1 == 'expose' then tmp1 = get_param_name(src[pin + 1]) tmp2 = params[tmp1] mem[tmp1], tbl[tmp1], pin = tmp2, tmp2, pin + 2 ]]-- elseif tmp1 == 'use' and src[pin + 2] ~= nil then tmp1 = get_param_name(src[pin + 2]) tmp2 = params[tmp1] mem[tmp1], tbl[get_param_name(src[pin + 1])], pin = tmp2, tmp2, pin + 3 else break end end local tnew = copy_or_ref_table(params, next(mem) == nil) for key in pairs(mem) do tnew[key] = nil end if pin ~= start_from then tnamed, tbl = tbl, {} end tmp1 = tonumber(src[pin]) if tmp1 ~= nil and math.floor(tmp1) == tmp1 then if tmp1 < 0 then tmp1 = -1 end tmp2 = append_after - pin for idx = pin + 1, pin + tmp1 do tbl[idx + tmp2] = src[idx] end pin = pin + tmp1 + 1 end if tnamed ~= nil then for key, val in pairs(tnamed) do tbl[key] = val end end return tbl, pin, tnew, mem end -- Load the optional arguments of some of the `mapping_*` and `renaming_*` -- class of modifiers local function load_callback_opts (src, start_from, default_style, params) local style, shf local tmp = src[start_from + 1] if tmp ~= nil then style = mapping_styles[tmp:match'^%s*(.-)%s*$'] end if style == nil then style, shf = default_style, start_from - 1 else shf = start_from end local n_exist, karg, varg = style[3], style[4], style[5] tmp = style[6] if tmp > -1 then karg = src[tmp + shf]:match'^%s*(.-)%s*$' if karg == '0' or karg:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then karg = tonumber(karg) n_exist = math.max(n_exist, karg) end end tmp = style[7] if tmp > -1 then varg = src[tmp + shf]:match'^%s*(.-)%s*$' if varg == '0' or varg:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then varg = tonumber(varg) n_exist = math.max(n_exist, varg) end end tmp = style[1] local dest, argc, tnew, mem = load_child_opts(src, style[2] + shf, n_exist, params) if (tmp == 3 or tmp == 2) and dest[karg] ~= nil then tmp = tmp - 2 end if (tmp == 3 or tmp == 1) and dest[varg] ~= nil then tmp = tmp - 1 end return dest, argc, tmp, karg, varg, tnew, mem end -- Parse the arguments of some of the `mapping_*` and `renaming_*` class of -- modifiers local function load_replace_args (opts, offs, whoami) if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: No pattern string was given', 0) end if opts[offs + 2] == nil then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: No replacement string was given', 0) end local ptn, repl, nmax, argc = opts[offs + 1], opts[offs + 2], tonumber(opts[offs + 3]), 3 if nmax ~= nil or (opts[offs + 3] or ''):match'^%s*$' ~= nil then argc = 4 end local flg = opts[offs + argc] if flg ~= nil then flg = mkeywords[flg:match'^%s*(.-)%s*$'] end if flg == 0 then flg = nil elseif flg ~= nil then argc = argc + 1 end return ptn, repl, nmax, flg, offs + argc, (nmax ~= nil and nmax < 1) or (flg == 3 and ptn == repl) end -- Parse the arguments of the `with_*_matching` class of modifiers local function load_pattern_args (opts, offs, whoami) local keyw local ptns, arg, state, nptns, idx = {}, opts[offs + 1], 0, 0, offs + 2 while arg ~= nil do if state == 0 then nptns, state = nptns + 1, -1 ptns[nptns] = { arg, false, false } else keyw = arg:match'^%s*(.*%S)' if keyw == nil or mkeywords[keyw] == nil or ( state > 0 and mkeywords[keyw] > 0 ) then break else state = mkeywords[keyw] if state > 1 then ptns[nptns][2] = true end if state == 3 then ptns[nptns][3] = true end end end arg, idx = opts[idx], idx + 1 end if state == 0 then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: No pattern was given', 0) end return ptns, nptns, idx - 1 end -- Load the optional arguments of the `parsing`, `reinterpreting` and -- `evaluating` modifiers local function load_parse_opts (opts, offs, isp, psp) local tmp local optslots, noptslots, argc, trimn, trimu, iplain, pplain = { true, true, true }, 3, offs, true, false, true, true repeat noptslots, tmp = noptslots - 1, opts[argc] if tmp == nil then break end tmp = tmp:match'^%s*(.-)%s*$' if optslots[1] ~= nil and trim_parse_opts[tmp] ~= nil then tmp = trim_parse_opts[tmp] trimn, trimu, optslots[1] = tmp[1], tmp[2], nil elseif optslots[2] ~= nil and isep_parse_opts[tmp] ~= nil then argc = argc + 1 iplain, isp, optslots[2] = isep_parse_opts[tmp], opts[argc], nil elseif optslots[3] ~= nil and psep_parse_opts[tmp] ~= nil then argc = argc + 1 pplain, psp, optslots[3] = psep_parse_opts[tmp], opts[argc], nil else break end argc = argc + 1 until noptslots < 1 return isp, iplain, psp, pplain, trimn, trimu, argc end -- Map parameters' values using a custom callback and a referenced table local value_maps = { [0] = function (tbl, margs, karg, varg, fn) for key in pairs(tbl) do tbl[key] = fn() end end, [1] = function (tbl, margs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do margs[varg] = val tbl[key] = fn() end end, [2] = function (tbl, margs, karg, varg, fn) for key in pairs(tbl) do margs[karg] = key tbl[key] = fn() end end, [3] = function (tbl, margs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do margs[karg], margs[varg] = key, val tbl[key] = fn() end end } -- Private table for `map_names()` local name_thieves = { [0] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn()) end end, [1] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do rargs[varg] = val steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn()) end end, [2] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do rargs[karg] = key steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn()) end end, [3] = function (cache, tbl, rargs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(tbl) do rargs[karg], rargs[varg] = key, val steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, fn()) end end } -- Map parameters' names using a custom callback and a referenced table local function map_names (tbl, rargs, karg, varg, looptype, fn) local cache = {} name_thieves[looptype](cache, tbl, rargs, karg, varg, fn) for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end end -- Return a new table that contains `src` regrouped according to the numeric -- suffixes in its keys local function make_groups (src) -- NOTE: `src` might be the original metatable! local prefix, gid local groups = {} for key, val in pairs(src) do -- `key` must only be a string or a number... if type(key) == 'string' then prefix, gid = key:match'^%s*(.-)%s*(%-?%d*)%s*$' gid = tonumber(gid) or '' else prefix, gid = '', key end if groups[gid] == nil then groups[gid] = {} end if prefix == '0' or prefix:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then prefix = tonumber(prefix) if prefix < 1 then prefix = prefix - 1 end end groups[gid][prefix] = val end return groups end -- Split into parts a string containing the `$#` and `$@` placeholders and -- return the information as a skeleton table, a canvas table and a length local function parse_placeholder_string (target) local skel, canvas, idx, s_pos, e_pos = {}, {}, 1, 1, string.find(target, '%$[@#]', 1, false) while e_pos ~= nil do canvas[idx], skel[idx + 1] = target:sub(s_pos, e_pos - 1), target:sub(e_pos, e_pos + 1) == '$@' idx, s_pos = idx + 2, e_pos + 2 e_pos = string.find(target, '%$[@#]', s_pos, false) end if (s_pos > target:len()) then idx = idx - 1 else canvas[idx] = target:sub(s_pos) end return skel, canvas, idx end -- Populate a table by parsing a parameter string (heavy lifting for `parsing`, -- `reinterpreting` and `evaluating`) local function parse_parameter_string (tbl, str, isp, ipl, psp, ppl, trn, tru) local key, val, spos1, spos2, pos1, pos2 local pos3, idx, lenplone = 0, 1, #str + 1 if isp == nil or isp == '' then if psp == nil or psp == '' then if tru then tbl[idx] = str:match'^%s*(.-)%s*$' else tbl[idx] = str end return end spos1, spos2 = str:find(psp, 1, ppl) if spos1 == nil then key = idx if tru then val = str:match'^%s*(.-)%s*$' else val = str end else key = get_param_name(str:sub(1, spos1 - 1)) val = str:sub(spos2 + 1) if trn then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end end tbl[key] = val return end if psp == nil or psp == '' then repeat pos1 = pos3 + 1 pos2, pos3 = str:find(isp, pos1, ipl) val = str:sub(pos1, (pos2 or lenplone) - 1) if tru then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end tbl[idx], idx = val, idx + 1 until pos2 == nil return end repeat pos1 = pos3 + 1 pos2, pos3 = str:find(isp, pos1, ipl) val = str:sub(pos1, (pos2 or lenplone) - 1) spos1, spos2 = val:find(psp, 1, ppl) if spos1 == nil then key = idx if tru then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end idx = idx + 1 else key = get_param_name(val:sub(1, spos1 - 1)) val = val:sub(spos2 + 1) if trn then val = val:match'^%s*(.-)%s*$' end end tbl[key] = val until pos2 == nil return end -- Heavy lifting for `snapshotting` and `remembering` local function make_child (ctx, src, whoami) local len = tonumber(ctx.pipe[ctx.fnpos + 1]) if len == nil or len == 0 then local stack = new_substack(ctx) for key, val in pairs(src) do stack[key] = val end return len == nil and 1 or 2 end if len < 0 or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: The number of parameters to copy must be an integer greater than zero', 0) end copy_table_maxn(new_substack(ctx), src, len) return 2 end -- Heavy lifting for `setting_by_flushing`, `combining` and `combining_values` local function set_strings_from_substack (ctx, dest, whoami) if ctx.n_children < 1 then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: There are no substacks to flush', 0) end local currsnap = ctx.n_children local stack = ctx.children[currsnap] for key, val in pairs(memoryslots) do if stack[key] ~= nil then dest[val] = stack[key] end end ctx.children[currsnap], ctx.n_children = nil, currsnap - 1 end -- Heavy lifting for `combining` and `combining_values` local function combine_parameters (ctx, keyval_fn, whoami) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! This function -- MUST create a copy of it before returning local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: No parameter name was provided', 0) end local argc local tbl, vars = ctx.params, {} local sortfn, ivar0, do_sort, tmp = load_sort_opt(opts[offs + 2]) if ivar0 == 2 then tmp = opts[offs + 3] and opts[offs + 3]:match'^%s*(.-)%s*$' end ivar0 = ivar0 + offs if tmp == 'with_flushed_glue' then ivar0 = ivar0 + 1 argc = set_strings_from_opts(vars, opts, ivar0 + 1) set_strings_from_substack(ctx, vars, whoami) else if tmp == 'without_flushed_glue' then ivar0 = ivar0 + 1 end argc = set_strings_from_opts(vars, opts, ivar0 + 1) end if argc < ivar0 then error(modulename .. ', ‘' .. whoami .. '’: No setting directive was given', 0) end if next(tbl) == nil then if vars.ifngiven ~= nil then ctx.params = { [get_param_name(opts[offs + 1])] = vars.ifngiven } elseif tbl == ctx.oparams then ctx.params = {} end return argc end local cache, len if do_sort then local words cache, words, len, tmp = get_sorted_key_list(tbl, sortfn) for idx = 1, tmp do cache[len + idx] = words[idx] end len = len + tmp else cache, len = {}, 1 for key in pairs(tbl) do cache[len], len = key, len + 1 end len = len - 1 end local pmap, nss, kvs, pps = {}, 0, vars.pairsep or '', vars.itersep or '' for idx = 1, len do tmp, pmap[nss + 1] = cache[idx], pps pmap[nss + 2] = keyval_fn(tmp, tbl[tmp], kvs) nss = nss + 2 end tmp = vars.oxfordsep or vars.lastsep if tmp ~= nil and nss > 4 then pmap[nss - 1] = tmp elseif nss > 2 and vars.lastsep ~= nil then pmap[nss - 1] = vars.lastsep end pmap[1] = vars.header or '' if vars.footer ~= nil then pmap[nss + 1] = vars.footer end ctx.params = { [get_param_name(opts[offs + 1])] = table.concat(pmap) } return argc end -- Concatenate the numeric keys from the table of parameters to the numeric -- keys from the table of options; non-numeric keys from the table of options -- will prevail over colliding non-numeric keys from the table of parameters local function concat_params (ctx, offs) local tbl, retval, cache, nmax = ctx.params, {}, {}, 0 for key, val in pairs(ctx.pipe) do if type(key) == 'number' then if key < 1 then cache[key] = val elseif key > offs then cache[key - offs] = val end if key > nmax then nmax = key end else cache[key] = val end end nmax = nmax - offs if ctx.subset == 1 then -- We need only the sequence for key, val in ipairs(tbl) do retval[key + nmax] = val end else if ctx.subset == -1 then for key in ipairs(tbl) do tbl[key] = nil end end for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' and key > 0 then retval[key + nmax] = val else retval[key] = val end end end for key, val in pairs(cache) do retval[key] = val end return retval end -- Flush the parameters by calling a custom function for each value (after this -- function has been invoked `ctx.params` will be no longer usable) local function flush_params (ctx, fn) local tmp local tbl = ctx.params if ctx.subset == -1 then for key, val in ipairs(tbl) do tbl[key] = nil end elseif ctx.subset == 1 then if ctx.pins == nil then for key, val in ipairs(tbl) do fn(key, val) end return end tmp = {} for key, val in ipairs(tbl) do tmp[key] = val end tbl = tmp end if ctx.pins ~= nil then local marker = ctx.sorttype < 1 and ctx.subset ~= -1 or nil for idx = 1, #ctx.pins do tmp = ctx.pins[idx] if tbl[tmp] ~= nil then fn(tmp, tbl[tmp]) tbl[tmp] = marker end end if ctx.subset == 1 then for key, val in ipairs(tbl) do if val ~= true then fn(key, val) end end return end end if ctx.sorttype > 0 then local nums, words, nn, nw = get_sorted_key_list(tbl, natural_sort) if ctx.sorttype == 2 then for idx = 1, nw do fn(words[idx], tbl[words[idx]]) end for idx = 1, nn do fn(nums[idx], tbl[nums[idx]]) end return end for idx = 1, nn do fn(nums[idx], tbl[nums[idx]]) end for idx = 1, nw do fn(words[idx], tbl[words[idx]]) end return end if ctx.subset == -1 or ctx.pins == nil then for key, val in ipairs(tbl) do fn(key, val) tbl[key] = nil end for key, val in pairs(tbl) do fn(key, val) end return end for key, val in ipairs(tbl) do if val ~= true then fn(key, val) end tbl[key] = nil end for key, val in pairs(tbl) do if val ~= true then fn(key, val) end end end -- Flush the parameters by calling one of two custom functions for each value -- (after this function has been invoked `ctx.params` will be no longer usable) local function mixed_flush_params (ctx, fn_seq, fn_oth) if ctx.subset == 1 then flush_params(ctx, fn_seq) return end if ctx.subset == -1 then flush_params(ctx, fn_oth) return end local tbl = ctx.params if ctx.pins == nil and ctx.sorttype < 1 then for key, val in ipairs(tbl) do fn_seq(key, val) tbl[key] = nil end for key, val in pairs(tbl) do fn_oth(key, val) end return end local tseq = {} for key, val in ipairs(tbl) do tseq[key] = val end if ctx.pins ~= nil then local tmp local marker = ctx.sorttype < 1 or nil for idx = 1, #ctx.pins do tmp = ctx.pins[idx] if tseq[tmp] ~= nil then fn_seq(tmp, tbl[tmp]) tbl[tmp], tseq[tmp] = nil, marker elseif tbl[tmp] ~= nil then fn_oth(tmp, tbl[tmp]) tbl[tmp] = nil end end end if ctx.sorttype > 0 then local nums, words, nn, nw = get_sorted_key_list(tbl, natural_sort) if ctx.sorttype == 2 then for idx = 1, nw do fn_oth(words[idx], tbl[words[idx]]) end end for idx = 1, nn do if tseq[nums[idx]] ~= nil then fn_seq(nums[idx], tseq[nums[idx]]) else fn_oth(nums[idx], tbl[nums[idx]]) end end if ctx.sorttype ~= 2 then for idx = 1, nw do fn_oth(words[idx], tbl[words[idx]]) end end return end for key, val in ipairs(tseq) do if val ~= true then fn_seq(key, val) tbl[key] = nil end end for key, val in pairs(tbl) do fn_oth(key, val) end end -- Finalize and return a concatenated list local function finalize_and_return_concatenated_list (ctx, lst, len, modsize) if len > 0 then local tmp = ctx.oxfordsep or ctx.lastsep if tmp ~= nil and len > modsize * 2 then lst[len - modsize + 1] = tmp elseif len > modsize and ctx.lastsep ~= nil then lst[len - modsize + 1] = ctx.lastsep end lst[1] = ctx.header or '' if ctx.footer ~= nil then lst[len + 1] = ctx.footer end ctx.text = table.concat(lst) else ctx.text = ctx.ifngiven or '' end end --- --- --- PUBLIC ENVIRONMENT --- --- ________________________________ --- --- --- --[[ Modifiers ]]-- ------------------- -- Syntax: #invoke:params|sequential|pipe to library.sequential = function (ctx) if ctx.subset == 1 then error(modulename .. ': The ‘sequential’ directive has been provided more than once', 0) end if ctx.subset == -1 then error(modulename .. ': The two directives ‘non-sequential’ and ‘sequential’ are in contradiction with each other', 0) end if ctx.sorttype > 0 then error(modulename .. ': The ‘all_sorted’ and ‘reassorted’ directives are redundant when followed by ‘sequential’', 0) end ctx.iterfunc, ctx.subset = ipairs, 1 return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|non-sequential|pipe to library['non-sequential'] = function (ctx) if ctx.subset == -1 then error(modulename .. ': The ‘non-sequential’ directive has been provided more than once', 0) end if ctx.subset == 1 then error(modulename .. ': The two directives ‘sequential’ and ‘non-sequential’ are in contradiction with each other', 0) end ctx.iterfunc, ctx.subset = pairs, -1 return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|all_sorted|pipe to library.all_sorted = function (ctx) if ctx.sorttype == 1 then error(modulename .. ': The ‘all_sorted’ directive has been provided more than once', 0) end if ctx.subset == 1 then error(modulename .. ': The ‘all_sorted’ directive is redundant after ‘sequential’', 0) end if ctx.sorttype == 2 then error(modulename .. ': The two directives ‘reassorted’ and ‘sequential’ are in contradiction with each other', 0) end ctx.sorttype = 1 return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|reassorted|pipe to library.reassorted = function (ctx) if ctx.sorttype == 2 then error(modulename .. ': The ‘reassorted’ directive has been provided more than once', 0) end if ctx.subset == 1 then error(modulename .. ': The ‘reassorted’ directive is redundant after ‘sequential’', 0) end if ctx.sorttype == 1 then error(modulename .. ': The two directives ‘sequential’ and ‘reassorted’ are in contradiction with each other', 0) end ctx.sorttype = 2 return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|pinned_until|sentinel|[parameter name 1]|[parameter -- name 2]|...|parameter name N|sentinel|pipe to library.pinned_until = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘pinned_until’: No sentinel was provided', 0) end local tmp, bucket, curr, ncurr local sntl, idx = opts[offs + 1]:match'^%s*(.-)%s*$', 2 if ctx.pin_bucket == nil then bucket, curr, ncurr = {}, {}, 0 ctx.pin_bucket, ctx.pins = bucket, curr else bucket, curr, ncurr = ctx.pin_bucket, ctx.pins, ctx.npins end while opts[offs + idx] ~= nil do tmp = opts[offs + idx]:match'^%s*(.-)%s*$' if tmp == sntl then if idx == 2 then error(modulename .. ', ‘pinned_until’: No parameters to pin were provided', 0) end ctx.npins = ncurr + idx - 2 return context_iterate(ctx, offs + idx + 1) end if tmp == '0' or tmp:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then tmp = tonumber(tmp) end if bucket[tmp] then error(modulename .. ', ‘pinned_until’: Duplicate pinned parameter ‘' .. tostring(tmp) .. '’', 0) end curr[ncurr + idx - 1], bucket[tmp], idx = tmp, true, idx + 1 end error(modulename .. ', ‘pinned_until’: Missing sentinel in position #' .. tostring(idx), 0) end -- Syntax: #invoke:params|setting|directives|...|pipe to library.setting = function (ctx) local new_offs = set_strings_from_opts(ctx, ctx.pipe, ctx.fnpos + 1) if new_offs - ctx.fnpos < 2 then error(modulename .. ', ‘setting’: No directive was given', 0) end return context_iterate(ctx, new_offs + 1) end -- Syntax: #invoke:params|scoring|new parameter name|[container]|pipe to library.scoring = function (ctx) local opts, offs, retval = ctx.pipe, ctx.fnpos, 0 if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘scoring’: No parameter name was provided', 0) end local tmp for _ in pairs(ctx.params) do retval = retval + 1 end if opts[offs + 2] ~= nil then tmp = opts[offs + 2]:match'^%s*(.*%S)' end if tmp == 'in_substack' then new_substack(ctx)[get_param_name(opts[offs + 1])] = tostring(retval) return context_iterate(ctx, offs + 3) end ctx.params[get_param_name(opts[offs + 1])] = tostring(retval) return context_iterate(ctx, tmp == 'here' and offs + 3 or offs + 2) end -- Syntax: #invoke:params|squeezing|pipe to library.squeezing = function (ctx) local store, indices, tbl, newlen = {}, {}, ctx.params, 0 for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then newlen = newlen + 1 indices[newlen], store[key], tbl[key] = key, val, nil end end table.sort(indices) for idx = 1, newlen do tbl[idx] = store[indices[idx]] end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|filling_the_gaps|pipe to library.filling_the_gaps = function (ctx) local newval, tbl, tmp, nmin, nmax, nnums = ctx.pipe[ctx.fnpos + 1], ctx.params, {}, 1, nil, -1 if newval == nil then error(modulename .. ', ‘filling_the_gaps’: No value was provided', 0) end for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then if nmax == nil then if key < nmin then nmin = key end nmax = key elseif key > nmax then nmax = key elseif key < nmin then nmin = key end tmp[key], nnums = val, nnums + 1 end end if nmax ~= nil and nmax - nmin > nnums then ctx.n_available = ctx.n_available + nmin + nnums - nmax if ctx.n_available < 0 then error(modulename .. ', ‘filling_the_gaps’: It is possible to fill at most ' .. tostring(maxfill) .. ' parameters', 0) end for idx = nmin, nmax do tbl[idx] = newval end for key, val in pairs(tmp) do tbl[key] = val end end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 2) end -- Syntax: #invoke:params|clearing|pipe to library.clearing = function (ctx) local tbl, numerics = ctx.params, {} for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then numerics[key], tbl[key] = val, nil end end for key, val in ipairs(numerics) do tbl[key] = val end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|cutting|left cut|right cut|pipe to library.cutting = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local lcut = tonumber(opts[offs + 1]) if lcut == nil or math.floor(lcut) ~= lcut then error(modulename .. ', ‘cutting’: Left cut must be an integer number', 0) end local rcut = tonumber(opts[offs + 2]) if rcut == nil or math.floor(rcut) ~= rcut then error(modulename .. ', ‘cutting’: Right cut must be an integer number', 0) end local tbl = ctx.params local len = #tbl if lcut < 0 then lcut = len + lcut end if rcut < 0 then rcut = len + rcut end local tot = lcut + rcut if tot > 0 then local cache = {} if tot >= len then for key in ipairs(tbl) do tbl[key] = nil end tot = len else for idx = len - rcut + 1, len do tbl[idx] = nil end for idx = 1, lcut do tbl[idx] = nil end end for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' and key > 0 then if key > len then cache[key - tot] = val else cache[key - lcut] = val end tbl[key] = nil end end for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end end return context_iterate(ctx, offs + 3) end -- Syntax: #invoke:params|cropping|left crop|right crop|pipe to library.cropping = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local lcut = tonumber(opts[offs + 1]) if lcut == nil or math.floor(lcut) ~= lcut then error(modulename .. ', ‘cropping’: Left crop must be an integer number', 0) end local rcut = tonumber(opts[offs + 2]) if rcut == nil or math.floor(rcut) ~= rcut then error(modulename .. ', ‘cropping’: Right crop must be an integer number', 0) end local tbl = ctx.params local nmin, nmax for key in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then if nmin == nil then nmin, nmax = key, key elseif key > nmax then nmax = key elseif key < nmin then nmin = key end end end if nmin ~= nil then local len = nmax - nmin + 1 if lcut < 0 then lcut = len + lcut end if rcut < 0 then rcut = len + rcut end if lcut + rcut - len > -1 then for key in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then tbl[key] = nil end end elseif lcut + rcut > 0 then for idx = nmax - rcut + 1, nmax do tbl[idx] = nil end for idx = nmin, nmin + lcut - 1 do tbl[idx] = nil end local lshift = nmin + lcut - 1 if lshift > 0 then for idx = lshift + 1, nmax do tbl[idx - lshift], tbl[idx] = tbl[idx], nil end end end end return context_iterate(ctx, offs + 3) end -- Syntax: #invoke:params|purging|start offset|length|pipe to library.purging = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local idx = tonumber(opts[offs + 1]) if idx == nil or math.floor(idx) ~= idx then error(modulename .. ', ‘purging’: Start offset must be an integer number', 0) end local len = tonumber(opts[offs + 2]) if len == nil or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘purging’: Length must be an integer number', 0) end local tbl = ctx.params if len < 1 then len = len + table.maxn(tbl) if idx > len then return context_iterate(ctx, offs + 3) end len = len - idx + 1 end ctx.params = copy_table_reduced(tbl, idx, len) return context_iterate(ctx, offs + 3) end -- Syntax: #invoke:params|backpurging|start offset|length|pipe to library.backpurging = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local last = tonumber(opts[offs + 1]) if last == nil or math.floor(last) ~= last then error(modulename .. ', ‘backpurging’: Start offset must be an integer number', 0) end local len = tonumber(opts[offs + 2]) if len == nil or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘backpurging’: Length must be an integer number', 0) end local idx local tbl = ctx.params if len > 0 then idx = last - len + 1 else for key in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' and (idx == nil or key < idx) then idx = key end end if idx == nil then return context_iterate(ctx, offs + 3) end idx = idx - len if last < idx then return context_iterate(ctx, offs + 3) end len = last - idx + 1 end ctx.params = copy_table_reduced(ctx.params, idx, len) return context_iterate(ctx, offs + 3) end -- Syntax: #invoke:params|shifting|addend|pipe to library.shifting = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local nshift = tonumber(ctx.pipe[ctx.fnpos + 1]) if nshift == nil or nshift == 0 or math.floor(nshift) ~= nshift then error(modulename .. ', ‘shifting’: A non-zero integer number must be provided', 0) end local tbl = {} for key, val in pairs(ctx.params) do if type(key) == 'number' then tbl[key + nshift] = val else tbl[key] = val end end ctx.params = tbl return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 2) end -- Syntax: #invoke:params|reversing_numeric_names|pipe to library.reversing_numeric_names = function (ctx) local tbl, numerics, nmax = ctx.params, {}, 0 for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then numerics[key], tbl[key] = val, nil if key > nmax then nmax = key end end end for key, val in pairs(numerics) do tbl[nmax - key + 1] = val end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|pivoting_numeric_names|pipe to --[[ library.pivoting_numeric_names = function (ctx) local tbl = ctx.params local shift = #tbl + 1 if shift < 2 then return library.reversing_numeric_names(ctx) end local tmp = {} for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then tmp[key], tbl[key] = val, nil end end for key, val in pairs(tmp) do tbl[shift - key] = val end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|mirroring_numeric_names|pipe to --[[ library.mirroring_numeric_names = function (ctx) local nmax, nmin local tbl, tmp = ctx.params, {} for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then tmp[key], tbl[key] = val, nil if nmax == nil then nmin, nmax = key, key elseif key > nmax then nmax = key elseif key < nmin then nmin = key end end end for key, val in pairs(tmp) do tbl[nmax + nmin - key] = val end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|swapping_numeric_names|pipe to --[[ library.swapping_numeric_names = function (ctx) local tmp local tbl, cache, nsize = ctx.params, {}, 1 for key in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then cache[nsize], nsize = key, nsize + 1 end end table.sort(cache) for idx = math.floor((nsize - 1) / 2), 1, -1 do tmp = tbl[cache[idx] ] tbl[cache[idx] ] = tbl[cache[nsize - idx] ] tbl[cache[nsize - idx] ] = tmp end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|sorting_sequential_values|[criterion]|pipe to library.sorting_sequential_values = function (ctx) local sortfn local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] ~= nil then sortfn = sortfunctions[opts[offs + 1]:match'^%s*(.-)%s*$'] end if sortfn then table.sort(ctx.params, sortfn) else table.sort(ctx.params) end -- i.e. either `false` or `nil` if sortfn == nil then return context_iterate(ctx, offs + 1) end return context_iterate(ctx, offs + 2) end -- Syntax: #invoke:params|splicing|[add to position]|position|increment| -- [number of elements to write]|...|pipe to library.splicing = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local tmp2, argc, pos, refp local tbl, opts, offs = ctx.params, ctx.pipe, ctx.fnpos local tmp1 = opts[offs + 1] if tmp1 ~= nil then tmp2 = tonumber(tmp1) if tmp2 == nil or math.floor(tmp2) ~= tmp2 then pos, argc, tmp2 = tonumber(opts[offs + 2]), offs + 4, tmp1:match'^%s*(.*%S)' if tmp2 ~= nil then refp = position_references[tmp2] if refp == nil then error(modulename .. ', ‘splicing’: ‘' .. tostring(tmp2) .. '’ is not a valid first argument', 0) end else refp = 0 end else pos, argc, refp = tmp2, offs + 3, 0 end else pos, argc, refp = tonumber(opts[offs + 2]), offs + 4, 0 end if pos == nil or math.floor(pos) ~= pos then error(modulename .. ', ‘splicing’: The position must be an integer number', 0) end local len = tonumber(opts[argc - 1]) if len == nil or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘splicing’: The increment must be an integer number', 0) end local insn = tonumber(opts[argc]) if len == 0 and (insn == nil or insn < 1) then error(modulename .. ', ‘splicing’: When the increment is zero the number of elements to write cannot be zero', 0) end if refp == 2 then for _ in ipairs(tbl) do pos = pos + 1 end refp = 0 end tmp1, tmp2 = nil, nil if refp ~= 0 or len ~= 0 then for key, val in pairs(tbl) do if type(key) == 'number' then if tmp1 == nil then tmp1, tmp2 = key, key elseif key < tmp1 then tmp1 = key elseif key > tmp2 then tmp2 = key end end end end if tmp2 == nil then len = 0 elseif refp == 3 then pos = pos + tmp2 elseif refp == 1 then pos = pos + tmp1 end if len > 0 and pos + len > tmp1 and pos <= tmp2 then tbl = copy_table_expanded(tbl, pos, len) elseif len < 0 and pos - len > tmp1 and pos <= tmp2 then tbl = copy_table_reduced(tbl, pos, -len) else tbl = copy_or_ref_table(tbl, tbl ~= ctx.oparams) end ctx.params = tbl if insn == nil or insn < 0 or math.floor(insn) ~= insn then return context_iterate(ctx, argc) end tmp1 = argc - offs - pos + 1 for key = pos, pos + insn - 1 do tbl[key] = opts[offs + key + tmp1] end return context_iterate(ctx, argc + insn + 1) end -- Syntax: #invoke:params|imposing|name|value|pipe to library.imposing = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘imposing’: Missing parameter name to impose', 0) end ctx.params[get_param_name(opts[offs + 1])] = opts[offs + 2] return context_iterate(ctx, offs + 3) end -- Syntax: #invoke:params|providing|name|value|pipe to library.providing = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘providing’: Missing parameter name to provide', 0) end local key = get_param_name(opts[offs + 1]) if ctx.params[key] == nil then ctx.params[key] = opts[offs + 2] end return context_iterate(ctx, offs + 3) end -- Syntax: #invoke:params|reassigning|source|destination|[mode]|pipe to library.reassigning = function (ctx) local tbl, opts, offs = ctx.params, ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘reassigning’: Missing source parameter', 0) end if opts[offs + 2] == nil then error(modulename .. ', ‘reassigning’: Missing destination parameter', 0) end local mode, argc local src = get_param_name(opts[offs + 1]) local val = tbl[src] if opts[offs + 3] ~= nil then mode = a_modes[opts[offs + 3]:match'^%s*(.-)%s*$'] end if mode == nil then mode, argc = 0, offs + 3 else argc = offs + 4 end if val == nil and mode > 1 then return context_iterate(ctx, argc) end local dest = get_param_name(opts[offs + 2]) local tmp = tbl[dest] == nil if mode % 2 == 0 or (mode == 7 and tmp) then tbl[src] = nil end if tmp or mode < 4 then tbl[dest] = val end return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|discarding|name|[how many]|pipe to library.discarding = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘discarding’: Missing parameter name to discard', 0) end local len = tonumber(opts[offs + 2]) if len == nil then ctx.params[get_param_name(opts[offs + 1])] = nil return context_iterate(ctx, offs + 2) end local key = tonumber(opts[offs + 1]) if key == nil or math.floor(key) ~= key then error(modulename .. ', ‘discarding’: A range was provided, but the initial parameter name is not an integer number', 0) end if len < 1 or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘discarding’: A range can only be an integer number greater than zero', 0) end for idx = key, key + len - 1 do ctx.params[idx] = nil end return context_iterate(ctx, offs + 3) end -- Syntax: #invoke:params|excluding_non-numeric_names|pipe to library['excluding_non-numeric_names'] = function (ctx) local tmp = ctx.params for key, val in pairs(tmp) do if type(key) ~= 'number' then tmp[key] = nil end end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|excluding_numeric_names|pipe to library.excluding_numeric_names = function (ctx) local tmp = ctx.params for key, val in pairs(tmp) do if type(key) == 'number' then tmp[key] = nil end end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|with_name_matching|target 1|[plain flag 1]|[or]| -- [target 2]|[plain flag 2]|[or]|[...]|[target N]|[plain flag -- N]|pipe to library.with_name_matching = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local tmp, ptn local tbl, newparams, opts, offs = ctx.params, {}, ctx.pipe, ctx.fnpos local targets, nptns, argc = load_pattern_args(opts, offs, 'with_name_matching') for idx = 1, nptns do ptn = targets[idx] if ptn[3] then tmp = ptn[1] if tmp == '0' or tmp:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then tmp = tonumber(tmp) end newparams[tmp] = tbl[tmp] else for key, val in pairs(tbl) do if tostring(key):find(ptn[1], 1, ptn[2]) then newparams[key] = val end end end end ctx.params = newparams return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|with_name_not_matching|target 1|[plain flag 1]| -- [and]|[target 2]|[plain flag 2]|[and]|[...]|[target N]|[plain -- flag N]|pipe to library.with_name_not_matching = function (ctx) local tbl, opts, offs = ctx.params, ctx.pipe, ctx.fnpos local targets, nptns, argc = load_pattern_args(opts, offs, 'with_name_not_matching') if nptns == 1 and targets[1][3] then local tmp = targets[1][1] if tmp == '0' or tmp:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then tbl[tonumber(tmp)] = nil else tbl[tmp] = nil end return context_iterate(ctx, argc) end local yesmatch, ptn for key in pairs(tbl) do yesmatch = true for idx = 1, nptns do ptn = targets[idx] if ptn[3] then if tostring(key) ~= ptn[1] then yesmatch = false break end elseif not tostring(key):find(ptn[1], 1, ptn[2]) then yesmatch = false break end end if yesmatch then tbl[key] = nil end end return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|with_value_matching|target 1|[plain flag 1]|[or]| -- [target 2]|[plain flag 2]|[or]|[...]|[target N]|[plain flag -- N]|pipe to library.with_value_matching = function (ctx) local nomatch, ptn local tbl, opts, offs = ctx.params, ctx.pipe, ctx.fnpos local targets, nptns, argc = load_pattern_args(opts, offs, 'with_value_matching') for key, val in pairs(tbl) do nomatch = true for idx = 1, nptns do ptn = targets[idx] if ptn[3] then if val == ptn[1] then nomatch = false break end elseif val:find(ptn[1], 1, ptn[2]) then nomatch = false break end end if nomatch then tbl[key] = nil end end return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|with_value_not_matching|target 1|[plain flag 1]| -- [and]|[target 2]|[plain flag 2]|[and]|[...]|[target N]|[plain -- flag N]|pipe to library.with_value_not_matching = function (ctx) local yesmatch, ptn local tbl, opts, offs = ctx.params, ctx.pipe, ctx.fnpos local targets, nptns, argc = load_pattern_args(opts, offs, 'with_value_not_matching') for key, val in pairs(tbl) do yesmatch = true for idx = 1, nptns do ptn = targets[idx] if ptn[3] then if val ~= ptn[1] then yesmatch = false break end elseif not val:find(ptn[1], 1, ptn[2]) then yesmatch = false break end end if yesmatch then tbl[key] = nil end end return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|keeping_at_most|number of parameters to pick|pipe to library.keeping_at_most = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local len = tonumber(ctx.pipe[ctx.fnpos + 1]) if len == nil or len < 1 or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘keeping_at_most’: The number of parameters to keep must be an integer greater than zero', 0) end ctx.params = copy_table_maxn({}, ctx.params, len) return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 2) end -- Syntax: #invoke:params|trimming_values|pipe to library.trimming_values = function (ctx) local tbl = ctx.params for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:match'^%s*(.-)%s*$' end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_to_lowercase|pipe to library.mapping_to_lowercase = function (ctx) local tbl = ctx.params for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:lower() end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_to_uppercase|pipe to library.mapping_to_uppercase = function (ctx) local tbl = ctx.params for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:upper() end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_by_calling|template name|[call -- style]|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of additional -- parameters]|[parameter 1]|[parameter 2]|[...]|[parameter N]|pipe to library.mapping_by_calling = function (ctx) local tname local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] ~= nil then tname = opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' end if tname == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_calling’: No template name was provided', 0) end local margs, argc, looptype, karg, varg, tbl, mem = load_callback_opts(opts, offs + 1, mapping_styles.values_only, ctx.params) local model = { title = tname, args = margs } value_maps[looptype](tbl, margs, karg, varg, function () return ctx.frame:expandTemplate(model) end) for key, val in pairs(mem) do tbl[key] = val end ctx.params = tbl return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_by_invoking|module name|function name|[call -- style]|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of additional -- arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to library.mapping_by_invoking = function (ctx) local mname, fname local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] ~= nil then mname = opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' end if mname == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_invoking’: No module name was provided', 0) end if opts[offs + 2] ~= nil then fname = opts[offs + 2]:match'^%s*(.*%S)' end if fname == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_invoking’: No function name was provided', 0) end local margs, argc, looptype, karg, varg, tbl, mem = load_callback_opts(opts, offs + 2, mapping_styles.values_only, ctx.params) local model = { title = 'Module:' .. mname, args = margs } local mfunc = require(model.title)[fname] if mfunc == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_invoking’: The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end value_maps[looptype](tbl, margs, karg, varg, function () return tostring(mfunc(ctx.frame:newChild(model))) end) for key, val in pairs(mem) do tbl[key] = val end ctx.params = tbl return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_by_magic|parser function|[call -- style]|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of additional -- arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to library.mapping_by_magic = function (ctx) local magic local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] ~= nil then magic = opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' end if magic == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_magic’: No parser function was provided', 0) end local margs, argc, looptype, karg, varg, tbl, mem = load_callback_opts(opts, offs + 1, mapping_styles.values_only, ctx.params) value_maps[looptype](tbl, margs, karg, varg, function () return ctx.frame:callParserFunction(magic, margs) end) for key, val in pairs(mem) do tbl[key] = val end ctx.params = tbl return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_by_replacing|target|replace|[count]|[plain -- flag]|pipe to library.mapping_by_replacing = function (ctx) local ptn, repl, nmax, flg, argc, die = load_replace_args(ctx.pipe, ctx.fnpos, 'mapping_by_replacing') if die then return context_iterate(ctx, argc) end local tbl = ctx.params if flg == 3 then for key, val in pairs(tbl) do if val == ptn then tbl[key] = repl end end else if flg == 2 then -- Copied from Module:String's `str._escapePattern()` ptn = ptn:gsub('[%(%)%.%%%+%-%*%?%[%^%$%]]', '%%%0') end for key, val in pairs(tbl) do tbl[key] = val:gsub(ptn, repl, nmax) end end return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|mapping_by_mixing|mixing string|pipe to library.mapping_by_mixing = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_mixing’: No mixing string was provided', 0) end local tbl, mix = ctx.params, opts[offs + 1] if mix == '$#' then for key in pairs(tbl) do tbl[key] = tostring(key) end return context_iterate(ctx, offs + 2) end local skel, cnv, n_parts = parse_placeholder_string(mix) for key, val in pairs(tbl) do for idx = 2, n_parts, 2 do if skel[idx] then cnv[idx] = val else cnv[idx] = tostring(key) end end tbl[key] = table.concat(cnv) end return context_iterate(ctx, offs + 2) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_to_lowercase|pipe to library.renaming_to_lowercase = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local cache = {} for key, val in pairs(ctx.params) do if type(key) == 'string' then cache[key:lower()] = val else cache[key] = val end end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_to_uppercase|pipe to library.renaming_to_uppercase = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local cache = {} for key, val in pairs(ctx.params) do if type(key) == 'string' then cache[key:upper()] = val else cache[key] = val end end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_to_sequence|[sort order]|pipe to library.renaming_to_sequence = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local cache, len local tbl = ctx.params local sortfn, argc, do_sort = load_sort_opt(ctx.pipe[ctx.fnpos + 1]) if do_sort then local words, wl cache, words, len, wl = get_sorted_key_list(tbl, sortfn) for idx = 1, len do cache[idx] = tbl[cache[idx]] end for idx = 1, wl do cache[len + idx] = tbl[words[idx]] end else cache, len = {}, 1 for _, val in pairs(tbl) do cache[len], len = val, len + 1 end end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + argc) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_by_calling|template name|[call -- style]|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of additional -- parameters]|[parameter 1]|[parameter 2]|[...]|[parameter N]|pipe to library.renaming_by_calling = function (ctx) local tname local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] ~= nil then tname = opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' end if tname == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_calling’: No template name was provided', 0) end local rargs, argc, looptype, karg, varg, tbl, mem = load_callback_opts(opts, offs + 1, mapping_styles.names_only, ctx.params) local model = { title = tname, args = rargs } map_names(tbl, rargs, karg, varg, looptype, function () return ctx.frame:expandTemplate(model) end) for key, val in pairs(mem) do tbl[key] = val end ctx.params = tbl return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_by_invoking|module name|function -- name|[call style]|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of -- additional arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument -- N]|pipe to library.renaming_by_invoking = function (ctx) local mname, fname local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] ~= nil then mname = opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' end if mname == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_invoking’: No module name was provided', 0) end if opts[offs + 2] ~= nil then fname = opts[offs + 2]:match'^%s*(.*%S)' end if fname == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_invoking’: No function name was provided', 0) end local rargs, argc, looptype, karg, varg, tbl, mem = load_callback_opts(opts, offs + 2, mapping_styles.names_only, ctx.params) local model = { title = 'Module:' .. mname, args = rargs } local mfunc = require(model.title)[fname] if mfunc == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_invoking’: The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end map_names(tbl, rargs, karg, varg, looptype, function () return tostring(mfunc(ctx.frame:newChild(model))) end) for key, val in pairs(mem) do tbl[key] = val end ctx.params = tbl return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_by_magic|parser function|[call -- style]|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of additional -- arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to library.renaming_by_magic = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local magic if opts[offs + 1] ~= nil then magic = opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' end if magic == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_magic’: No parser function was provided', 0) end local rargs, argc, looptype, karg, varg, tbl, mem = load_callback_opts(opts, offs + 1, mapping_styles.names_only, ctx.params) map_names(tbl, rargs, karg, varg, looptype, function () return ctx.frame:callParserFunction(magic, rargs) end) for key, val in pairs(mem) do tbl[key] = val end ctx.params = tbl return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_by_replacing|target|replace|[count]|[plain -- flag]|pipe to library.renaming_by_replacing = function (ctx) local ptn, repl, nmax, flg, argc, die = load_replace_args(ctx.pipe, ctx.fnpos, 'renaming_by_replacing') if die then return context_iterate(ctx, argc) end local tbl = ctx.params if flg == 3 then ptn = get_param_name(ptn) local val = tbl[ptn] if val ~= nil then tbl[ptn], tbl[get_param_name(repl)] = nil, val end else if flg == 2 then -- Copied from Module:String's `str._escapePattern()` ptn = ptn:gsub('[%(%)%.%%%+%-%*%?%[%^%$%]]', '%%%0') end local cache = {} for key, val in pairs(tbl) do steal_if_renamed(val, tbl, key, cache, tostring(key):gsub(ptn, repl, nmax)) end for key, val in pairs(cache) do tbl[key] = val end end return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|renaming_by_mixing|mixing string|pipe to library.renaming_by_mixing = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local mix = ctx.pipe[ctx.fnpos + 1] if mix == nil then error(modulename .. ', ‘renaming_by_mixing’: No mixing string was provided', 0) end local cache = {} mix = mix:match'^%s*(.-)%s*$' if mix == '$@' then for _, val in pairs(ctx.params) do cache[get_param_name(val)] = val end else local skel, canvas, n_parts = parse_placeholder_string(mix) for key, val in pairs(ctx.params) do for idx = 2, n_parts, 2 do if skel[idx] then canvas[idx] = val else canvas[idx] = tostring(key) end end cache[get_param_name(table.concat(canvas))] = val end end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 2) end -- Syntax: #invoke:params|grouping_by_calling|template -- name|[let/use]|[...]|[let/use]|[...]|[number of additional -- arguments]|[argument 1]|[argument 2]|[...]|[argument N]|pipe to library.grouping_by_calling = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local tmp, argc, tbl, mem = load_child_opts(opts, offs + 2, 0, ctx.params) local gargs = {} for key, val in pairs(tmp) do if type(key) == 'number' and key < 1 then gargs[key - 1] = val else gargs[key] = val end end tmp = opts[offs + 1] if tmp ~= nil then tmp = tmp:match'^%s*(.*%S)' end if tmp == nil then error(modulename .. ', ‘grouping_by_calling’: No template name was provided', 0) end local model = { title = tmp } local groups = make_groups(tbl) for gid, group in pairs(groups) do for key, val in pairs(gargs) do group[key] = val end group[0], model.args = gid, group groups[gid] = ctx.frame:expandTemplate(model) end for key, val in pairs(mem) do groups[key] = val end ctx.params = groups return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|parsing|string to parse|[trim flag]|[iteration -- delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter setter]|[...]|pipe to library.parsing = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘parsing’: No string to parse was provided', 0) end local isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed, argc = load_parse_opts(opts, offs + 2, '|', '=') parse_parameter_string(ctx.params, opts[offs + 1], isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed) return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|reinterpreting|parameter to reinterpret|[trim -- flag]|[iteration delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter -- setter]|[...]|pipe to library.reinterpreting = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘reinterpreting’: No parameter to reinterpret was provided', 0) end local isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed, argc = load_parse_opts(opts, offs + 2, '|', '=') local tbl, tmp = ctx.params, get_param_name(opts[offs + 1]) local str = tbl[tmp] if str ~= nil then tbl[tmp] = nil parse_parameter_string(tbl, str, isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed) end return context_iterate(ctx, argc) end -- Syntax: #invoke:params|evaluating|string to parse|[trim flag]|[iteration -- delimiter setter]|[...]|[key-value delimiter setter]|[...]|pipe to library.evaluating = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘evaluating’: No string to parse was provided', 0) end local isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed, repos = load_parse_opts(opts, offs + 2, '!', ':') if opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' == nil then remove_numeric_keys(opts, offs, repos - offs) return context_iterate(ctx, offs) end local new_opts, cache = {}, {} parse_parameter_string(cache, opts[offs + 1], isep, iplain, psep, pplain, trimnamed, trimunnamed) local shift = #cache + offs - repos + 1 for key, val in pairs(opts) do if type(key) ~= 'number' or key < offs then new_opts[key] = val elseif key >= repos then new_opts[key + shift] = val end end for key, val in pairs(cache) do if type(key) ~= 'number' or key < 1 then new_opts[key] = val else new_opts[key + offs] = val end end ctx.pipe = new_opts return context_iterate(ctx, offs + 1) end -- Syntax: #invoke:params|mixing_names_and_values|mixing string|pipe to library.mixing_names_and_values = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘mixing_names_and_values’: No mixing string was provided for parameter names', 0) end if opts[offs + 2] == nil then error(modulename .. ', ‘mixing_names_and_values’: No mixing string was provided for parameter values', 0) end local tmp local cache, mix_k, mix_v = {}, opts[offs + 1]:match'^%s*(.-)%s*$', opts[offs + 2] if mix_k == '$@' and mix_v == '$@' then for _, val in pairs(ctx.params) do cache[get_param_name(val)] = val end elseif mix_k == '$@' and mix_v == '$#' then for key, val in pairs(ctx.params) do cache[get_param_name(val)] = tostring(key) end elseif mix_k == '$#' and mix_v == '$#' then for key in pairs(ctx.params) do cache[key] = tostring(key) end else local skel_k, cnv_k, n_parts_k = parse_placeholder_string(mix_k) local skel_v, cnv_v, n_parts_v = parse_placeholder_string(mix_v) for key, val in pairs(ctx.params) do tmp = tostring(key) for idx = 2, n_parts_k, 2 do if skel_k[idx] then cnv_k[idx] = val else cnv_k[idx] = tmp end end for idx = 2, n_parts_v, 2 do if skel_v[idx] then cnv_v[idx] = val else cnv_v[idx] = tmp end end cache[get_param_name(table.concat(cnv_k))] = table.concat(cnv_v) end end ctx.params = cache return context_iterate(ctx, offs + 3) end -- Syntax: #invoke:params|combining|new parameter name|[sort -- order]|[with/without flushed glue]|setting directives|...|pipe to library.combining = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning return context_iterate(ctx, combine_parameters( ctx, function (key, val, kvs) return key .. kvs .. val end, 'combining' ) + 1) end -- Syntax: #invoke:params|combining_values|new parameter name|[sort -- order]|[with/without flushed glue]|setting directives|...|pipe to library.combining_values = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning return context_iterate(ctx, combine_parameters( ctx, function (key, val, kvs) return val end, 'combining_values' ) + 1) end -- Syntax: #invoke:params|combining_by_calling|template name|new parameter -- name|pipe to library.combining_by_calling = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local tname = opts[offs + 1] if tname ~= nil then tname = tname:match'^%s*(.*%S)' else error(modulename .. ', ‘combining_by_calling’: No template name was provided', 0) end if opts[offs + 2] == nil then error(modulename .. ', ‘combining_by_calling’: No parameter name was provided', 0) end ctx.params = { [get_param_name(opts[offs + 2])] = ctx.frame:expandTemplate{ title = tname, args = ctx.params } } return context_iterate(ctx, offs + 3) end -- Syntax: #invoke:params|combining_by_invoking|module name|function name|new -- parameter name|pipe to library.combining_by_invoking = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local mname = opts[offs + 1] if mname ~= nil then mname = mname:match'^%s*(.*%S)' else error(modulename .. ', ‘combining_by_invoking’: No module name was provided', 0) end local fname = opts[offs + 2] if fname ~= nil then fname = fname:match'^%s*(.*%S)' else error(modulename .. ', ‘combining_by_invoking’: No function name was provided', 0) end if opts[offs + 3] == nil then error(modulename .. ', ‘combining_by_invoking’: No parameter name was provided', 0) end local model = { title = 'Module:' .. mname, args = ctx.params } local mfunc = require(model.title)[fname] if mfunc == nil then error(modulename .. ', ‘mapping_by_invoking’: The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end ctx.params = { [get_param_name(opts[offs + 3])] = tostring(mfunc(ctx.frame:newChild(model))) } return context_iterate(ctx, offs + 4) end -- Syntax: #invoke:params|combining_by_magic|parser function|new parameter -- name|pipe to library.combining_by_magic = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! As a modifier, -- this function MUST create a copy of it before returning local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos local magic = opts[offs + 1] if magic ~= nil then magic = magic:match'^%s*(.*%S)' else error(modulename .. ', ‘combining_by_magic’: No parser function was provided', 0) end if opts[offs + 2] == nil then error(modulename .. ', ‘combining_by_magic’: No parameter name was provided', 0) end ctx.params = { [get_param_name(opts[offs + 2])] = ctx.frame:callParserFunction(magic, ctx.params) } return context_iterate(ctx, offs + 3) end -- Syntax: #invoke:params|snapshotting|[maximum number]|pipe to library.snapshotting = function (ctx) return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + make_child(ctx, ctx.params, 'snapshotting')) end -- Syntax: #invoke:params|remembering|[maximum number]|pipe to library.remembering = function (ctx) return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + make_child(ctx, ctx.oparams, 'remembering')) end -- Syntax: #invoke:params|entering_substack|[new]|pipe to library.entering_substack = function (ctx) local tbl, opts, offs, ncurrparent = ctx.params, ctx.pipe, ctx.fnpos, ctx.n_parents + 1 if ctx.parents == nil then ctx.parents = { tbl } else ctx.parents[ncurrparent] = tbl end ctx.n_parents = ncurrparent if opts[offs + 1] ~= nil and opts[offs + 1]:match'^%s*new%s*$' then ctx.params = {} return context_iterate(ctx, offs + 2) end local currsnap = ctx.n_children if currsnap > 0 then ctx.params, ctx.children[currsnap], ctx.n_children = ctx.children[currsnap], nil, currsnap - 1 else local newparams = {} for key, val in pairs(tbl) do newparams[key] = val end ctx.params = newparams end return context_iterate(ctx, offs + 1) end -- Syntax: #invoke:params|pulling|parameter name|pipe to library.pulling = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘pulling’: No parameter to pull was provided', 0) end local tmp = ctx.n_parents local parent = tmp < 1 and ctx.oparams or ctx.parents[tmp] tmp = get_param_name(opts[offs + 1]) if parent[tmp] ~= nil then ctx.params[tmp] = parent[tmp] end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 2) end -- Syntax: #invoke:params|recalling|parameter name|pipe to library.recalling = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘recalling’: No parameter to recall was provided', 0) end local arg = get_param_name(opts[offs + 1]) if ctx.oparams[arg] ~= nil then ctx.params[arg] = ctx.oparams[arg] end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 2) end -- Syntax: #invoke:params|finding|parameter name|pipe to --[[ library.finding = function (ctx) local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘finding’: No parameter to find was provided', 0) end local arg = get_param_name(opts[offs + 1]) local parent for idx = ctx.n_parents, 1, -1 do parent = ctx.parents[idx] if parent[arg] ~= nil then ctx.params[arg] = parent[arg] return context_iterate(ctx, offs + 2) end end if ctx.oparams[arg] ~= nil then ctx.params[arg] = ctx.oparams[arg] end return context_iterate(ctx, offs + 2) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|picking|number of parameters to pick|pipe to --[[ library.picking = function (ctx) local len = tonumber(ctx.pipe[ctx.fnpos + 1]) if len == nil or len < 1 or math.floor(len) ~= len then error(modulename .. ', ‘picking’: The number of parameters to pick must be an integer greater than zero', 0) end if ctx.n_parents < 1 then copy_table_maxn(ctx.params, ctx.oparams, len) else copy_table_maxn(ctx.params, ctx.parents[ctx.n_parents], len) end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 2) end ]]-- -- Syntax: #invoke:params|detaching_substack|pipe to library.detaching_substack = function (ctx) local ncurrparent = ctx.n_parents if ncurrparent < 1 then error(modulename .. ', ‘detaching_substack’: No substack has been created', 0) end local parent = ctx.parents[ncurrparent] for key in pairs(ctx.params) do parent[key] = nil end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|dropping_substack|pipe to library.dropping_substack = function (ctx) local ncurrparent = ctx.n_parents if ncurrparent < 1 then error(modulename .. ', ‘dropping_substack’: No substack has been created', 0) end ctx.params, ctx.parents[ncurrparent], ctx.n_parents = ctx.parents[ncurrparent], nil, ncurrparent - 1 return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|leaving_substack|pipe to library.leaving_substack = function (ctx) local ncurrparent = ctx.n_parents if ncurrparent < 1 then error(modulename .. ', ‘leaving_substack’: No substack has been created', 0) end local currsnap = ctx.n_children + 1 if ctx.children == nil then ctx.children = { ctx.params } else ctx.children[currsnap] = ctx.params end ctx.params, ctx.parents[ncurrparent], ctx.n_parents, ctx.n_children = ctx.parents[ncurrparent], nil, ncurrparent - 1, currsnap return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|merging_substack|pipe to library.merging_substack = function (ctx) local ncurrparent = ctx.n_parents if ncurrparent < 1 then error(modulename .. ', ‘merging_substack’: No substack has been created', 0) end local parent, child = ctx.parents[ncurrparent], ctx.params ctx.params, ctx.parents[ncurrparent], ctx.n_parents = parent, nil, ncurrparent - 1 for key, val in pairs(child) do parent[key] = val end return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|flushing|pipe to library.flushing = function (ctx) if ctx.n_children < 1 then error(modulename .. ', ‘flushing’: There are no substacks to flush', 0) end local parent, currsnap = ctx.params, ctx.n_children for key, val in pairs(ctx.children[currsnap]) do parent[key] = val end ctx.children[currsnap], ctx.n_children = nil, currsnap - 1 return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end -- Syntax: #invoke:params|setting_by_flushing|pipe to library.setting_by_flushing = function (ctx) set_strings_from_substack(ctx, ctx, 'setting_by_flushing') return context_iterate(ctx, ctx.fnpos + 1) end --[[ Functions ]]-- ----------------------------- -- Syntax: #invoke:params|count library.count = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! local retval = 0 for _ in ctx.iterfunc(ctx.params) do retval = retval + 1 end if ctx.subset == -1 then retval = retval - #ctx.params end ctx.text = retval return false end -- Syntax: #invoke:args|concat_and_call|template name|[prepend 1]|[prepend 2]| -- [...]|[item n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named item n=value -- n]|[...] library.concat_and_call = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! local tname local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] ~= nil then tname = opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' end if tname == nil then error(modulename .. ', ‘concat_and_call’: No template name was provided', 0) end ctx.text = ctx.frame:expandTemplate{ title = tname, args = concat_params(ctx, offs + 1) } return false end -- Syntax: #invoke:args|concat_and_invoke|module name|function name|[prepend -- 1]|[prepend 2]|[...]|[item n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named -- item n=value n]|[...] library.concat_and_invoke = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! local mname, fname local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] ~= nil then mname = opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' end if mname == nil then error(modulename .. ', ‘concat_and_invoke’: No module name was provided', 0) end if opts[offs + 2] ~= nil then fname = opts[offs + 2]:match'^%s*(.*%S)' end if fname == nil then error(modulename .. ', ‘concat_and_invoke’: No function name was provided', 0) end local mfunc = require('Module:' .. mname)[fname] if mfunc == nil then error(modulename .. ', ‘concat_and_invoke’: The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end ctx.text = mfunc(ctx.frame:newChild{ title = 'Module:' .. mname, args = concat_params(ctx, offs + 2) }) return false end -- Syntax: #invoke:args|concat_and_magic|parser function|[prepend 1]|[prepend -- 2]|[...]|[item n]|[named item 1=value 1]|[...]|[named item n= -- value n]|[...] library.concat_and_magic = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! local magic local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] ~= nil then magic = opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' end if magic == nil then error(modulename .. ', ‘concat_and_magic’: No parser function was provided', 0) end ctx.text = ctx.frame:callParserFunction(magic, concat_params(ctx, offs + 1)) return false end -- Syntax: #invoke:params|value_of|parameter name library.value_of = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] == nil then error(modulename .. ', ‘value_of’: No parameter name was provided', 0) end local val local key = opts[offs + 1]:match'^%s*(.-)%s*$' if key == '0' or key:find'^%-?[1-9]%d*$' ~= nil then key = tonumber(key) val = ctx.params[key] -- No worries: #ctx.params is unused when the modifier is in -- first position (and therefore `ctx.params` is a metatable) if val ~= nil and ( ctx.subset ~= -1 or key > #ctx.params or key < 1 ) and ( ctx.subset ~= 1 or (key <= #ctx.params and key > 0) ) then ctx.text = (ctx.header or '') .. val .. (ctx.footer or '') else ctx.text = ctx.ifngiven or '' end else val = ctx.params[key] if ctx.subset ~= 1 and val ~= nil then ctx.text = (ctx.header or '') .. val .. (ctx.footer or '') else ctx.text = ctx.ifngiven or '' end end return false end -- Syntax: #invoke:params|list library.list = function (ctx) local ret, nss, kvs, pps = {}, 0, ctx.pairsep or '', ctx.itersep or '' flush_params(ctx, function (key, val) ret[nss + 1], ret[nss + 2], ret[nss + 3], ret[nss + 4], nss = pps, key, kvs, val, nss + 4 end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 4) return false end -- Syntax: #invoke:params|list_values library.list_values = function (ctx) -- NOTE: `library.coins()` and `library.unique_coins()` rely on us local ret, nss, pps = {}, 0, ctx.itersep or '' flush_params(ctx, function (key, val) ret[nss + 1], ret[nss + 2], nss = pps, val, nss + 2 end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|list_maybe_with_names library.list_maybe_with_names = function (ctx) local ret, nss, kvs, pps = {}, 0, ctx.pairsep or '', ctx.itersep or '' mixed_flush_params( ctx, function (key, val) ret[nss + 1], ret[nss + 2], ret[nss + 3], ret[nss + 4], nss = pps, '', '', val, nss + 4 end, function (key, val) ret[nss + 1], ret[nss + 2], ret[nss + 3], ret[nss + 4], nss = pps, key, kvs, val, nss + 4 end ) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 4) return false end -- Syntax: #invoke:params|for_each|wikitext library.for_each = function (ctx) local ret, nss, pps, txt = {}, 0, ctx.itersep or '', ctx.pipe[ctx.fnpos + 1] or '' local skel, cnv, n_parts = parse_placeholder_string(txt) flush_params(ctx, function (key, val) for idx = 2, n_parts, 2 do if skel[idx] then cnv[idx] = val else cnv[idx] = tostring(key) end end ret[nss + 1], nss = pps, nss + 2 ret[nss] = table.concat(cnv) end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|call_for_each|template name|[append 1]|[append 2]| -- [...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param -- n=value n]|[...] library.call_for_each = function (ctx) local tname local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] ~= nil then tname = opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' end if tname == nil then error(modulename .. ', ‘call_for_each’: No template name was provided', 0) end local cargs = copy_table_reduced(opts, 1, offs - 1) local model, ret, nss, ccs = { title = tname, args = cargs }, {}, 0, ctx.itersep or '' flush_params(ctx, function (key, val) cargs[1], cargs[2], ret[nss + 1], nss = key, val, ccs, nss + 2 ret[nss] = ctx.frame:expandTemplate(model) end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|invoke_for_each|module name|module function|[append -- 1]|[append 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]| -- [named param n=value n]|[...] library.invoke_for_each = function (ctx) local mname, fname local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] ~= nil then mname = opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' end if mname == nil then error(modulename .. ', ‘invoke_for_each’: No module name was provided', 0) end if opts[offs + 2] ~= nil then fname = opts[offs + 2]:match'^%s*(.*%S)' end if fname == nil then error(modulename .. ', ‘invoke_for_each’: No function name was provided', 0) end local iargs = copy_table_reduced(ctx.pipe, 1, offs) local model = { title = 'Module:' .. mname, args = iargs } local mfunc, ret, nss, ccs = require(model.title)[fname], {}, 0, ctx.itersep or '' if mfunc == nil then error(modulename .. ', ‘invoke_for_each’: The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end flush_params(ctx, function (key, val) iargs[1], iargs[2], ret[nss + 1], nss = key, val, ccs, nss + 2 ret[nss] = mfunc(ctx.frame:newChild(model)) end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|magic_for_each|parser function|[append 1]|[append -- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param -- n=value n]|[...] library.magic_for_each = function (ctx) local magic local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] ~= nil then magic = opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' end if magic == nil then error(modulename .. ', ‘magic_for_each’: No parser function was provided', 0) end local ret, nss, ccs, cargs = {}, 0, ctx.itersep or '', copy_table_reduced(opts, 1, offs - 1) flush_params(ctx, function (key, val) cargs[1], cargs[2], ret[nss + 1], nss = key, val, ccs, nss + 2 ret[nss] = ctx.frame:callParserFunction(magic, cargs) end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|call_for_each_value|template name|[append 1]|[append -- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param -- n=value n]|[...] library.call_for_each_value = function (ctx) local tname local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] ~= nil then tname = opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' end if tname == nil then error(modulename .. ', ‘call_for_each_value’: No template name was provided', 0) end local cargs = copy_table_reduced(ctx.pipe, 1, offs) local model = { title = tname, args = cargs } local ret, nss, ccs = {}, 0, ctx.itersep or '' flush_params(ctx, function (key, val) cargs[1], ret[nss + 1], nss = val, ccs, nss + 2 ret[nss] = ctx.frame:expandTemplate(model) end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|invoke_for_each_value|module name|[append 1]|[append -- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param -- n=value n]|[...] library.invoke_for_each_value = function (ctx) local mname, fname local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] ~= nil then mname = opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' end if mname == nil then error(modulename .. ', ‘invoke_for_each_value’: No module name was provided', 0) end if opts[offs + 2] ~= nil then fname = opts[offs + 2]:match'^%s*(.*%S)' end if fname == nil then error(modulename .. ', ‘invoke_for_each_value’: No function name was provided', 0) end local iargs = copy_table_reduced(ctx.pipe, 1, offs + 1) local model = { title = 'Module:' .. mname, args = iargs } local mfunc, ret, nss, ccs = require(model.title)[fname], {}, 0, ctx.itersep or '' if mfunc == nil then error(modulename .. ', ‘invoke_for_each_value’: The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end flush_params(ctx, function (key, val) iargs[1], ret[nss + 1], nss = val, ccs, nss + 2 ret[nss] = mfunc(ctx.frame:newChild(model)) end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|magic_for_each_value|parser function|[append 1]| -- [append 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named -- param n=value n]|[...] library.magic_for_each_value = function (ctx) local magic local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] ~= nil then magic = opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' end if magic == nil then error(modulename .. ', ‘magic_for_each_value’: No parser function was provided', 0) end local cargs, ret, nss, ccs = copy_table_reduced(opts, 1, offs), {}, 0, ctx.itersep or '' flush_params(ctx, function (key, val) cargs[1], ret[nss + 1], nss = val, ccs, nss + 2 ret[nss] = ctx.frame:callParserFunction(magic, cargs) end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end -- Syntax: #invoke:params|call_for_each_group|template name|[append 1]|[append -- 2]|[...]|[append n]|[named param 1=value 1]|[...]|[named param -- n=value n]|[...] library.call_for_each_group = function (ctx) -- NOTE: `ctx.params` might be the original metatable! local tmp local opts, offs = ctx.pipe, ctx.fnpos if opts[offs + 1] ~= nil then tmp = opts[offs + 1]:match'^%s*(.*%S)' end if tmp == nil then error(modulename .. ', ‘call_for_each_group’: No template name was provided', 0) end local model = { title = tmp } local bargs, ret, nss, ccs = {}, {}, 0, ctx.itersep or '' for key, val in pairs(opts) do if type(key) ~= 'number' then bargs[key] = val elseif key > offs then bargs[key - offs - 1] = val elseif key < 1 then bargs[key - 1] = val end end ctx.params = make_groups(ctx.params) flush_params(ctx, function (gid, group) for key, val in pairs(bargs) do group[key] = val end group[0], model.args, ret[nss + 1], nss = gid, group, ccs, nss + 2 ret[nss] = ctx.frame:expandTemplate(model) end) finalize_and_return_concatenated_list(ctx, ret, nss, 2) return false end --[[ First-position-only modifiers ]]-- --------------------------------------- -- Syntax: #invoke:params|new|pipe to static_iface.new = function (child_frame) local ctx = context_new(child_frame, 'new') ctx.params = {} main_loop(ctx, context_iterate(ctx, 2)) return ctx.text end --[[ First-position-only functions ]]-- --------------------------------------- -- Syntax: #invoke:params|self static_iface.self = function (child_frame) return child_frame:getParent():getTitle() end --[[ Public metatable of functions ]]-- --------------------------------------- return setmetatable({}, { __index = function (_, query) local fname = query:match'^%s*(.*%S)' if fname == nil then error(modulename .. ': You must specify a function to call', 0) end local func = static_iface[fname] if func ~= nil then return func end func = library[fname] if func == nil then error(modulename .. ': The function ‘' .. fname .. '’ does not exist', 0) end return function (child_frame) local ctx = context_new(child_frame, fname) ctx.params = copy_or_ref_table(ctx.oparams, refparams[fname]) main_loop(ctx, func) return ctx.text end end }) jnrp2hde108asrud4ch6fuc8nkppvn4 അമർ ലെനിൻ 0 652319 4675043 4500996 2026-10-10T13:13:14Z AksharaBot 221747 പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ; വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]] 4675043 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hollywood cartoon|name=Amar Lenin|image=Ritwik Ghatak amar lenin poster.png|alt=|caption=A scene from the documentary|director=Ritwik Ghatak|producer=Sumana Films|narrator=|studio=|distributor=|runtime=|country=India|language=Bengali}} 1970-ൽ നിർമ്മിച്ച ബ്ലാക്ക് ആൻഡ് വൈറ്റ് ഡോക്യുമെന്ററി ചിത്രമാണ് '''''അമർ ലെനിൻ'''''.<ref>{{Cite book |last=Rajagopalan |first=Sudha |title=Indian Films in Soviet Cinemas : the culture of movie-going after Stalin. |url=https://archive.org/details/indianfilmsinsov0000raja |publisher=Indiana University Press |year=2008 |isbn=978-0-253-22099-8 |location=Bloomington and Indianapolis |page=[https://archive.org/details/indianfilmsinsov0000raja/page/n109 92]}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://southasiaconference.wisc.edu/archive/2011/2011-Abstracts.pdf|title=40th Annual Conference on South Asia|access-date=29 February 2012|publisher=Center for South Asia University of Wisconsin - Madison|page=25|archive-url=https://web.archive.org/web/20130818031327/http://southasiaconference.wisc.edu/archive/2011/2011-Abstracts.pdf|archive-date=18 August 2013}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:yTi-LMR4ckwJ:www.cinematheque.fr/data/museo/cycles/fichiers/dossierpresse_e274cca5-e61c-4190-b48e-000000000297.pdf+Amar+Lenin+filetype:pdf&hl=en&gl=in&pid=bl&srcid=ADGEESgAI8FwYbQ14kH7msURyvrJ-vsXPQKjqHS1HykeHvT794wAIMRxeFxa9b0VeWxrawuL0kRucWMvGhaO9m-Il-8KFABXskqc_DuZjKe46hciwVNmO9i1droU8N8p2PWaEmj9qg6O&sig=AHIEtbSvzaIbViIPrnMz6foy7DeW-DakgQ|title=RÉTROSPECTIVE RITWIK GHATAK du 1er au 15 juin 2011|access-date=29 February 2012|publisher=Dossier de presse|page=9}}</ref> വ്ലാഡിമിർ ലെനിന്റെ ജന്മശതാബ്ദി വർഷത്തിൽ (1970) പശ്ചിമ ബംഗാൾ സർക്കാരിനുവേണ്ടി ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ ഋത്വിക് ഘട്ടക് സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രമാണിത്. ഋത്വിക് ഘട്ടക് ആണ് ചിത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാണച്ചുമതല നിർവഹിച്ചത്. ലെനിനെയും കമ്മ്യൂണിസത്തെയും കുറിച്ചുള്ള ഋത്വിക് ഘട്ടക്കിന്റെ ചിന്തകളെയും കാഴ്ചപ്പാടുകളെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ് ഈ ചിത്രം. കുറച്ചുകാലം ഈ ചിത്രം ഇന്ത്യയിൽ റിലീസ് ചെയ്യാൻ അനുമതി ലഭിച്ചിരുന്നില്ല.<ref>{{Cite book |last=Ghaṭaka |first=R̥tvikakumāra |title=Calaccitra, mānusha ebaṃ āro kichu |publisher=De'ja Pābaliśiṃ |year=2005 |isbn=81-295-0397-2 |edition=1. De'ja saṃskaraṇa. |location=Kalakātā}}</ref> == പ്രാരംഭ പ്രശ്നങ്ങൾ == ചിത്രം നിർമ്മിച്ചതിനുശേഷം, [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ]], പീപ്പിൾസ് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് പോളണ്ട് തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾ ചിത്രം അവിടങ്ങളിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഋത്വിക് ഘട്ടക്കിനെ സമീപിച്ചു. എന്നാൽ, [[National Film Censorship Board of India|നാഷണൽ ഫിലിം സെൻസർഷിപ്പ് ബോർഡ് ഓഫ് ഇന്ത്യ]] ഈ ചിത്രത്തിന് അംഗീകാരം നൽകാതെ ഇന്ത്യയിൽ നിരോധിച്ചതോടെ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉടലെടുത്തു. ചിത്രത്തിന് സെൻസർ ബോർഡിന്റെ അനുമതി നേടിയെടുക്കാൻ ഘട്ടക്കിനും സംഘത്തിനും കഠിനമായി പരിശ്രമിക്കേണ്ടിവന്നു. ഈ വിഷയത്തിൽ ഋത്വിക് ഘട്ടക് [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാഗാന്ധിയെ]] നേരിട്ട് സന്ദർശിച്ചു.<ref>{{Cite book |last=Ghaṭaka |first=R̥tvikakumāra |title=Calaccitra, mānusha ebaṃ āro kichu |publisher=De'ja Pābaliśiṃ |year=2005 |isbn=81-295-0397-2 |edition=1. De'ja saṃskaraṇa. |location=Kalakātā |page=309}}</ref> == അഭിനേതാക്കളും അണിയറപ്രവർത്തകരും == * നിർമ്മാണം: സുമന ഫിലിംസ് * '''സംവിധാനവും തിരക്കഥയും:''' [[ഋത്വിക് ഘട്ടക്|ഋത്വിക് ഘട്ടക്]] * '''ഛായാഗ്രഹണം''': ധ്രുബ കുമാർ ബസു, ശക്തി ബാനർജി. * '''സംഗീത സംവിധാനം''': ജ്യോതിരിന്ദ്ര മൈത്രോ, ബിനോയ് റോയ് * ഗായകർ: പ്രീതി ബാനർജി, ബിനോയ് റോയ്, മന്റു ഘോഷ്, അനിമ ദാസ് ഗുപ്ത, റേബ റേ ചൗധരി. * '''അഭിനയം''': അരുൺ കുമാർ തുടങ്ങിയവർ == വിവാദങ്ങൾ == 2025 ഫെബ്രുവരി 10-ന് കൊൽക്കത്തയിലെ ഒരു സർക്കാർ സ്കൂളിൽ ഋത്വിക് ഘട്ടക്കിന്റെ ഡോക്യുമെന്ററിയായ അമർ ലെനിനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന ഫീച്ചർ ചിത്രമായ കോമൾ ഗാന്ധാറും പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചിരുന്നു. ചിത്രങ്ങളിലെ രാഷ്ട്രീയ ഉള്ളടക്കം ഒരു വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനത്തിന് അനുയോജ്യമല്ലെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി പ്രാദേശിക തൃണമൂൽ നേതാക്കൾ എതിർത്തതിനെത്തുടർന്ന് പ്രദർശനം റദ്ദാക്കി. പിന്നീട് ചിത്രം റോഡരികിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചു.<ref>https://www-thehindu-com.translate.goog/entertainment/movies/screening-of-two-ritwik-ghatak-films-cancelled-in-state-run-school-in-kolkata/article69218035.ece?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=ml&_x_tr_hl=ml&_x_tr_pto=tc</ref> == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == # [https://www.youtube.com/watch?v=WJkRN6_DHLA Amar Lenin (Film Link)] - അമർ ലെനിൻ (ഫിലിം ലിങ്ക്): ഇംഗ്ലീഷ് സബ്ടൈറ്റിലുകളോടുകൂടിയ യഥാർത്ഥ ചിത്രത്തിന്റെ യൂട്യൂബ് ലിങ്ക്. [[വർഗ്ഗം:1970-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ആവിഷ്കാര സ്വാതന്ത്ര്യം ഇന്ത്യയിൽ]] euol1vwunufaply5m9z90mdq8webw1r സി. സദാനന്ദൻ മാസ്റ്റർ 0 657565 4675098 4548135 2026-10-10T18:19:18Z Vinayaraj 25055 4675098 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = സി. സദാനന്ദൻ മാസ്റ്റർ | image = C. Sadanandan Master.jpg | caption = 2026 -ൽ [[മൃദംഗശൈലേശ്വരി ക്ഷേത്രം|മൃദംഗശൈലേശ്വരി ക്ഷേത്രത്തിലെ]] ഒരു ചടങ്ങിൽ | office = [[List of nominated members of the Rajya Sabha|എം.പി.]], [[രാജ്യസഭ]] | termstart = 21 ജൂലൈ 2025 | nominator = [[ദ്രൗപദി മർമു]] | succeeding = [[രാം ശങ്കൽ]] | constituency = [[List of nominated members of the Rajya Sabha|രാജ്യസഭയിലേക്ക് നോമിനേറ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടു]] (സാമൂഹ്യപ്രവർത്തനത്തിന്) | birth_date = 1964 <ref name="express"/><ref name="express13">{{cite news |title=Kerala BJP veteran who lost both legs in Kannur political violence, C Sadanandan Master nominated to Rajya Sabha |url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/c-sadanandan-master-kerala-bjp-kannur-political-violence-rajya-sabha-10123385/ |access-date=14 July 2025 |publisher=The Indian Express |date=13 July 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250714043859/https://indianexpress.com/article/political-pulse/c-sadanandan-master-kerala-bjp-kannur-political-violence-rajya-sabha-10123385/ |archive-date=14 July 2025 |language=en}}</ref> | birth_place = പെരിഞ്ചേരി, മട്ടന്നൂർ, കണ്ണൂർ, കേരളം | nationality = ഇന്ത്യൻ | party = [[Bharatiya Janata Party|ബി.ജെ.പി.]] | occupation = എഴുത്തുകാരൻ, കവി | spouse = വനിത റാണി | children = യമുന ഭാരതി | awards = }} [[രാജ്യസഭ|രാജ്യസഭയിലേക്ക്]] നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ട അംഗവും [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] കേരള യൂണിറ്റിന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റുമാണ്<ref name="hindu">{{cite news |last1= |first1= |title=President nominates Kerala BJP veteran C. Sadanandan to the Rajya Sabha |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/president-nominates-kerala-bjp-veteran-c-sadanandan-master-to-the-rajya-sabha/article69806640.ece |access-date=14 July 2025 |publisher=The Hindu |date=13 July 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250714043844/https://www.thehindu.com/news/national/kerala/president-nominates-kerala-bjp-veteran-c-sadanandan-master-to-the-rajya-sabha/article69806640.ece |archive-date=14 July 2025 |language=en-IN}}</ref><ref name="'Proud moment': Sadanandan Master pledges to work for 'Viksit Kerala' after Rajya Sabha nomination">{{cite news |title='Proud moment': Sadanandan Master pledges to work for 'Viksit Kerala' after Rajya Sabha nomination |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/proud-moment-sadanandan-master-pledges-to-work-for-viksit-kerala-after-rajya-sabha-nomination-101752397564440.html |access-date=14 July 2025 |publisher=Hindustan Times |date=13 July 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250714045352/https://www.hindustantimes.com/india-news/proud-moment-sadanandan-master-pledges-to-work-for-viksit-kerala-after-rajya-sabha-nomination-101752397564440.html |archive-date=14 July 2025}}</ref><ref name="President Murmu nominates four to Rajya Sabha, including former Foreign Secretary Shringla, 26/11 prosecutor Nikam">{{cite news |last1= |first1= |title=President Murmu nominates four to Rajya Sabha, including former Foreign Secretary Shringla, 26/11 prosecutor Nikam |url=https://www.thehindu.com/news/national/former-foreign-secretary-shringla-ujjwal-nikam-c-sadanandan-master-and-meenakshi-jain-nominated-to-rajya-sabha/article69806580.ece |access-date=14 July 2025 |publisher=The Hindu |date=13 July 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250714045527/https://www.thehindu.com/news/national/former-foreign-secretary-shringla-ujjwal-nikam-c-sadanandan-master-and-meenakshi-jain-nominated-to-rajya-sabha/article69806580.ece |archive-date=14 July 2025 |language=en-IN}}</ref><ref name="Kerala BJP Nominee: Ex-Communist Sadanandan Master Joins Rajya Sabha">{{cite news |title=Kerala BJP Nominee: Ex-Communist Sadanandan Master Joins Rajya Sabha |url=https://www.deccanherald.com/india/kerala/bjps-rs-nominee-sadanandan-master-prioritises-public-service-3628063 |access-date=14 July 2025 |publisher=Deccan Herald |date=13 July 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250714050341/https://www.deccanherald.com/india/kerala/bjps-rs-nominee-sadanandan-master-prioritises-public-service-3628063 |archive-date=14 July 2025 |language=en}}</ref> '''സി. സദാനന്ദൻ മാസ്റ്റർ''' (ജനനം 1964). ഒരു സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപകനും രാഷ്ട്രീയക്കാരനുമാണ്<ref name="Times14July">{{cite news |title=From having legs hacked off to getting Rajya Sabha foothold: A Master's journey of grit |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/from-having-legs-hacked-off-to-getting-rajya-sabha-foothold-a-masters-journey-of-grit/articleshow/122424644.cms |access-date=14 July 2025 |publisher=The Times of India |date=14 July 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250714044603/https://timesofindia.indiatimes.com/india/from-having-legs-hacked-off-to-getting-rajya-sabha-foothold-a-masters-journey-of-grit/articleshow/122424644.cms |archive-date=14 July 2025}}</ref><ref name="Who is C Sadanandan Master? Kerala teacher, political violence survivor nominated to Rajya Sabha">{{cite news |title=Who is C Sadanandan Master? Kerala teacher, political violence survivor nominated to Rajya Sabha |url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/c-sadanandan-master-kerala-teacher-rajya-sabha-nominee-mb3jhatc |access-date=14 July 2025 |work= |publisher=Mathrubhumi |date=13 July 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250714044647/https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/c-sadanandan-master-kerala-teacher-rajya-sabha-nominee-mb3jhatc |archive-date=14 July 2025 |language=en}}</ref><ref name="PM Modi Called Me, Said Kerala Matters: C Sadanandan Master On Rajya Sabha Nomination">{{cite news |title=PM Modi Called Me, Said Kerala Matters: C Sadanandan Master On Rajya Sabha Nomination |url=https://www.news18.com/politics/pm-modi-called-me-said-kerala-matters-c-sadanandan-master-on-rajya-sabha-nomination-exclusive-ws-kl-9437592.html |access-date=14 July 2025 |publisher=News18 |date=13 July 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250714045850/https://www.news18.com/politics/pm-modi-called-me-said-kerala-matters-c-sadanandan-master-on-rajya-sabha-nomination-exclusive-ws-kl-9437592.html |archive-date=14 July 2025 |language=en}}</ref><ref name="CPI(M) cadres hacked his legs off in '94, now Sadanandan Master is back as a BJP candidate">{{cite news |last1= |first1= |title=CPI(M) cadres hacked his legs off in '94, now Sadanandan Master is back as a BJP candidate |url=https://www.thenewsminute.com/kerala/cpim-cadres-hacked-his-legs-94-now-sadanandan-master-back-bjp-candidate-40744 |access-date=14 July 2025 |publisher=The News Minute |date=24 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250714050102/https://www.thenewsminute.com/kerala/cpim-cadres-hacked-his-legs-94-now-sadanandan-master-back-bjp-candidate-40744 |archive-date=14 July 2025 |language=en}}</ref>. [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2016)|2016,]] [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|2021]] എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്ന് മത്സരിച്ചിരുന്ന സദാനന്ദൻ മാസ്റ്റർ പരാജയപ്പെട്ടു. == ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും == കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച മാസ്റ്റർ മട്ടന്നൂർ ശിവപുരം ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിൽ നിന്ന് സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. തുടർന്ന് മട്ടന്നൂർ (കണ്ണൂർ യൂണിവേഴ്സിറ്റി) പഴശ്ശി രാജ എൻ. എസ്. എസ്. കോളേജിൽ പ്രീ ഡിഗ്രി കോഴ്സ് പൂർത്തിയാക്കിയ അദ്ദേഹം തുടർന്ന് കൂത്തുപറമ്പിലെ സെന്റ് മേരീസ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടി. കോളേജ് പഠനകാലത്ത് സി. പി. എം അംഗമായി സജീവമായിരുന്ന അദ്ദേഹം പിന്നീട് പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ കാരണം അത് ഉപേക്ഷിച്ചു. [[ഗുവഹാത്തി|ഗുവാഹത്തി]] ഒരു കോളേജിൽ നിന്ന് ബി. എഡ് ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കി. 1984ൽ ആർഎസ്എസിന്റെ വിദ്യാർത്ഥി വിഭാഗമായ അഖിൽ ഭാരതീയ വിദ്യാർത്ഥി പരിഷത്ത് (എബിവിപി) വഴി ആർഎസ്എസിൽ ചേർന്ന അദ്ദേഹം പിന്നീട് എറണാകുളത്ത് ആർഎസ്എസ് ബൌധിക് പ്രമുഖായി പ്രവർത്തിച്ചു.<ref name="express"/> == തൊഴിൽ == [[കണ്ണൂർ]] കുഴിക്കൽ എൽ. പി. സ്കൂളിൽ പ്രൈമറി സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപകനായി അദ്ദേഹം തന്റെ തൊഴിൽ ജീവിതം ആരംഭിച്ചു. ദേശീയ അധ്യാപക യൂണിയൻ പ്രസിഡന്റ്, കേരളത്തിലെ ബി. ജെ. പി. യുടെ ഡെപ്യൂട്ടി വൈസ് പ്രസിഡന്റ്, ഭാരതീയ വിചാര കേന്ദ്രം എന്നിവയിൽ അംഗമായി നിരവധി പ്രധാന പദവികൾ വഹിച്ച അദ്ദേഹം ജന്മഭൂമി കണ്ണൂർ യൂനിറ്റിന്റെ എഡിറ്റോറിയൽ അംഗമായും പ്രവത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. അടുത്ത ദശകത്തിൽ അദ്ദേഹം ആർഎസ്എസിൽ വളരുകയും 1994 ആയപ്പോഴേക്കും 30-ാം വയസ്സിൽ കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ ആർഎസ്എസ് സഹകാരിയായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്തു. 1994 ജനുവരി 25ന് രാത്രി 8:30 ഓടെ മട്ടന്നൂരിന് സമീപമുള്ള ഉരുവച്ചലിൽ കാറിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങിയപ്പോൾ ഒരു സംഘം സി. പി. ഐ. എം. അംഗങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തെ ആക്രമിക്കുകയും എന്റെ രണ്ട് കാലുകളും കാൽമുട്ടിന് താഴെ വെട്ടുകയും ചെയ്തു. ശസ്ത്രക്രിയയിലൂടെ വീണ്ടും ചേരാൻ കഴിയാത്തവിധം അവർ കാലുകൾ വികൃതമാക്കുകയും ചെയ്തു. ഇന്ന് അദ്ദേഹം നടക്കാൻ കൃത്രിമ കാലുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. <ref name="express">{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/political-pulse/c-sadanandan-master-kerala-bjp-kannur-political-violence-rajya-sabha-10123385/|title=Kerala BJP veteran who lost both legs in Kannur political violence, C Sadanandan Master nominated to Rajya Sabha|access-date=16 July 2025|last=Philip|first=Shaju|date=13 July 2025|website=The Indian Express}}</ref> == അവലംബം == {{Reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:1964-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:രാജ്യസഭയിലേക്ക് നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] s6qal79z0jzknre2bd33ud8xfxc8cfy പ്രമീള ഗുരുമൂർത്തി 0 659450 4675050 4563665 2026-10-10T13:14:53Z AksharaBot 221747 പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — നിർമ്മിതബുദ്ധി (AI) സഹായത്തോടെ ഭാഷാതിരുത്തൽ; വിശദാംശങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]] 4675050 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = പ്രമീള ഗുരുമൂർത്തി | image = | image_size = | birth_name = എം. പ്രമീള<ref name ="gazette">{{Cite web |title=TAMIL NADU GOVERNMENT GAZETTE |url=http://www.stationeryprinting.tn.gov.in/gazette/2011/14-VI-4.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20231106222112/http://www.stationeryprinting.tn.gov.in/gazette/2011/14-VI-4.pdf |archive-date=2023-11-06 |access-date=2025-08-21 |website=www.stationeryprinting.tn.gov.in |publisher=[[Government of Tamil Nadu]] |page=777 |url-status=live }}</ref> | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1954|10|05}} | birth_place = [[Tamil Nadu|തമിഴ്നാട്]] | occupation = ഗായിക, സംഗീതശാസ്ത്രജ്ഞ, ഹരികഥാ വിദഗ്ധ | father = S. Cunjithapatham | mother = Amutham | spouse = ആർ. ഗുരുമൂർത്തി<ref name ="gazette"/> | children = | module = {{Infobox musical artist | embed = yes | background = solo singer | genre = [[Indian classical music|ഭാരതീയ ശാസ്ത്രീയസംഗീതം]] | instrument = Vocals | label = }} | website = | years_active = | awards = [[സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] (2022) }} തമിഴ്നാട്ടിൽ നിന്നുള്ള ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രീയസംഗീത ഗായികയും [[ഹരികഥ|ഹരികഥാ]] വിദഗ്ധയും സംഗീതശാസ്ത്രജ്ഞയുമാണ് '''പ്രമീള ഗുരുമൂർത്തി'''. വെൽസ് സർവകലാശാലയിലെ സംഗീത വിഭാഗം ഡീൻ, [[മദ്രാസ് സർവ്വകലാശാല|മദ്രാസ് സർവകലാശാല]] ഡീൻ, തമിഴ്നാട് മ്യൂസിക് ആൻഡ് ഫൈൻ ആർട്സ് സർവകലാശാലയുടെ വൈസ് ചാൻസലർ തുടങ്ങി നിരവധി സ്ഥാനങ്ങൾ അവർ വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2022-ൽ അവർക്ക് സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. == ജീവചരിത്രം == 1954 ഒക്ടോബർ 5-ന് തമിഴ്നാട്ടിലെ ഒരു സംഗീത കുടുംബത്തിലാണ് പ്രമീള ഗുരുമൂർത്തി ജനിച്ചത്.<ref name="SNA">{{Cite web|url=https://static.pib.gov.in/WriteReadData/specificdocs/documents/2024/mar/doc202437320201.pdf|title=PRAMEELA GURUMURTHY|publisher=[[Sangeet Natak Akademi]]|page=59}}</ref><ref name="sruti">{{Cite web|url=https://www.sruti.com/printeditions/sruti-back-issues-individual/aruna-sairam-premeela-gurumurthy-jayanthi-kumaresh|title=COVER STORY-PROF. PREMEELA GURUMURTHY- In conversation with Anjana Anand|access-date=2025-08-21|date=December 2018|publisher=[[Sruti (magazine)|Sruti magazine]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250619183758/https://www.sruti.com/printeditions/sruti-back-issues-individual/aruna-sairam-premeela-gurumurthy-jayanthi-kumaresh|archive-date=2025-06-19}}</ref> അവരുടെ മാതാപിതാക്കൾ യഥാക്രമം കേരളത്തിലെ കോട്ടയത്തുനിന്നും തമിഴ്നാട്ടിലെ തിരുനെൽവേലിയിൽനിന്നും ഉള്ളവരാണ്.<ref name="chennai">{{Cite web|url=https://www.chennaievent.com/artist-view.php?artist_id=2710|title=Dr. Premeela Gurumurthy|access-date=2025-08-21|last=|website=chennaievent.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250821153233/https://www.chennaievent.com/artist-view.php?artist_id=2710|archive-date=2025-08-21}}</ref> വളരെ ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ കർണാടക സംഗീതം പഠിക്കാൻ തുടങ്ങിയ അവർ പന്ത്രണ്ടാം വയസ്സു മുതൽ കച്ചേരികൾ അവതരിപ്പിക്കാൻ ആരംഭിച്ചു.<ref name="tnjjmfau">{{Cite web|url=https://www.tnjjmfau.in/pdf/vc/Vice_chancellor_2.pdf|title=Dr.Premeela Gurumurthy VICE - CHANCELLOR|publisher=[[Tamil Nadu Music and Fine Arts University]]}}</ref> കുടുംബം പിന്നീട് [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിലേക്ക്]] താമസം മാറി. സംഗീതജ്ഞനായ മുസിരി സുബ്രഹ്മണ്യ അയ്യരാണ് അവരുടെ കഴിവുകൾ വളരെ നേരത്തെ തിരിച്ചറിയുകയും കുടുംബത്തെ ചെന്നൈയിലേക്ക് മാറാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തത്.<ref name="Hindu">{{Cite news |last= |first= |date=2017-12-04 |title=Musicologist Premeela Gurumurthy honoured |url=https://www.thehindu.com/news/cities/chennai/musicologist-premeela-gurumurthy-honoured/article21257666.ece |access-date=2025-08-21 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X |archive-date=2020-11-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201109042810/https://www.thehindu.com/news/cities/chennai/musicologist-premeela-gurumurthy-honoured/article21257666.ece |url-status=live }}</ref> 1969-ൽ തിരുവൈയാറ് ത്യാഗരാജ ഉത്സവത്തിൽ അവർ കച്ചേരി അവതരിപ്പിച്ചു.<ref name="tnjjmfau" /> 1970-ലാണ് ചെന്നൈയിൽ അവരുടെ ആദ്യത്തെ പ്രധാന കച്ചേരി നടന്നത്.<ref name="sruti" /> മുദികോണ്ടൻ വെങ്കടരാമ അയ്യർ, ബി. രാജം അയ്യർ, ടി. എം. ത്യാഗരാജൻ, [[ടി. മുക്ത]], [[ടി.കെ. ഗോവിന്ദറാവു|ടി. കെ. ഗോവിന്ദറാവു]] തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ സംഗീതജ്ഞരിൽ നിന്നാണ് പ്രമീള ഗുരുമൂർത്തി കർണാടക സംഗീതത്തിൽ പരിശീലനം നേടിയത്.<ref name="The New Indian Express">{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/cities/chennai/2014/Mar/17/of-rich-values-legacy-and-traditions-587045.html|title=Of Rich Values, Legacy and Traditions|access-date=2025-08-21|last=Vishwanath|first=Narayana|date=2014-03-17|website=The New Indian Express|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20250303163403/https://www.newindianexpress.com/cities/chennai/2014/Mar/17/of-rich-values-legacy-and-traditions-587045.html|archive-date=2025-03-03}}</ref><ref name="SNA"/> [[കിരാന ഘരാന|കിരാന ഘരാനയിലെ]] കൃഷ്ണാനന്ദിന്റെ കീഴിൽ ഹിന്ദുസ്ഥാനി ശാസ്ത്രീയ സംഗീതവും പഠിച്ച അവർ 1984-ൽ ഹിന്ദുസ്ഥാനി സംഗീതത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു.<ref name="SNA" /><ref name="chennai"/> പ്രമീള ഒരു [[ഹരികഥ|ഹരികഥാ]] വിദഗ്ധ കൂടിയാണ്.<ref>{{Cite news |last=Kolappan |first=B. |date=2018-02-19 |title=‘Music varsity V-C was selected on merit’ |url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/music-varsity-v-c-was-selected-on-merit/article22801480.ece |access-date=2025-08-21 |work=The Hindu |language=en-IN |issn=0971-751X |archive-date=2022-12-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221209234121/https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/music-varsity-v-c-was-selected-on-merit/article22801480.ece |url-status=live }}</ref> സി. ബന്നി ബായിയുടെയും എംബാർ വിജയരാഘവാചാരിയാരുടെയും കീഴിലാണ് അവർ ഹരികഥയിൽ പരിശീലനം നേടിയത്.<ref name="The New Indian Express"/> [[മദ്രാസ് സർവ്വകലാശാല|മദ്രാസ് സർവകലാശാലയുടെ]] കീഴിലുള്ള ചെന്നൈയിലെ ക്വീൻ മേരീസ് കോളേജിൽ ചേർന്ന പ്രമീള, അവിടെനിന്ന് 1974 നവംബറിൽ ഇന്ത്യൻ സംഗീതത്തിൽ ബിരുദം നേടി; പ്രായോഗിക സംഗീതത്തിനുള്ള സമ്മാനവും അവർക്ക് ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.ts-adyar.org/sites/default/files/2024-07/Book%20of%20Abstracts%20-%202024%20Final.pdf|title=CROSSROADS AND BYROADS: Consonance in Indian Classical Writings and Visual and Performing Arts|access-date=2025-08-21|publisher=The Adyar Library and Research Centre, [[Theosophical Society]], Adyar, Chennai|page=7|archive-url=https://web.archive.org/web/20240901220331/https://www.ts-adyar.org/sites/default/files/2024-07/Book%20of%20Abstracts%20-%202024%20Final.pdf|archive-date=2024-09-01}}</ref> പിന്നീട് 1974 മുതൽ 1976 വരെ ഭാരതീയ തത്ത്വശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും ഇന്ത്യൻ സംഗീതത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും (മദ്രാസ് സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന്) നേടിയ അവർ, 'കഥാകാലക്ഷേപ'ത്തിൽ ഡോക്ടറേറ്റും പൂർത്തിയാക്കി.<ref name="The New Indian Express"/> == ഔദ്യോഗിക ജീവിതം == [[മദ്രാസ് സർവ്വകലാശാല|മദ്രാസ് സർവകലാശാലയുടെ]] സ്കൂൾ ഓഫ് ഫൈൻ ആൻഡ് പെർഫോമിംഗ് ആർട്സിന്റെ പ്രസിഡന്റും ചെയർപേഴ്സണും, മദ്രാസ് സർവകലാശാലയിലെ ഇന്ത്യൻ സംഗീത വിഭാഗം പ്രൊഫസറും മേധാവിയും, വെൽസ് സർവകലാശാലയിലെ സംഗീത വിഭാഗം ഡീൻ, മദ്രാസ് സർവകലാശാല ഡീൻ, പിന്നീട് തമിഴ്നാട് മ്യൂസിക് ആൻഡ് ഫൈൻ ആർട്സ് സർവകലാശാലയുടെ വൈസ് ചാൻസലർ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രമീള ഗുരുമൂർത്തി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="Deccan Chronicle">{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/010218/chennaimusic-and-fine-arts-university-gets-new-vc.html|title=Chennai: Music and fine arts university gets new VC {{!}} Chennai: Music and fine arts university gets new VC|access-date=2025-08-21|last=Vijayalakshmi|first=B.|date=2018-02-01|website=www.deccanchronicle.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180203163116/http://www.deccanchronicle.com/nation/current-affairs/010218/chennaimusic-and-fine-arts-university-gets-new-vc.html|archive-date=2018-02-03}}</ref> കർണാടക, ഹിന്ദുസ്ഥാനി സംഗീതങ്ങളിലും തമിഴ് ഭക്തിഗാനങ്ങളിലും ഒരുപോലെ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരിൽ, തമിഴ്നാട് മ്യൂസിക് ആൻഡ് ഫൈൻ ആർട്സ് സർവകലാശാലയുടെ വൈസ് ചാൻസലറായി നിയമിക്കപ്പെട്ട ആദ്യ സംഗീതജ്ഞയാണ് അവർ.<ref name="Deccan Chronicle" /> മദ്രാസ് സർവകലാശാലയിൽ ഡീൻ ആയിരിക്കെ, അവിടെ [[ഭരതനാട്യം]], നാടോടി സംഗീതം, താളശാസ്ത്രം, നാടകം എന്നിവയിലെ ബിരുദാനന്തര ബിരുദങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പുതിയ കോഴ്സുകൾ ആരംഭിക്കുന്നതിൽ അവർ പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചു.<ref name="Hindu" /> == സംഭാവനകൾ == പ്രമീള ഗുരുമൂർത്തി 400-ലധികം കച്ചേരികൾ നടത്തുകയും ഇന്ത്യയിലും വിദേശത്തുമുള്ള നൂറുകണക്കിന് വേദികളിൽ സംഗീത പ്രഭാഷണങ്ങളും മറ്റ് പ്രഭാഷണങ്ങളും നടത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref name="sruti"/> [[സംസ്കൃതം]], [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[കന്നഡ]], [[മറാഠി ഭാഷ|മറാത്തി]], [[ഹിന്ദി]], [[ഗുജറാത്തി ഭാഷ|ഗുജറാത്തി]] തുടങ്ങിയ ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിലെ ഭക്തിഗാനങ്ങളിലും പ്രമീള പ്രാവീണ്യം നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="tnjjmfau"/> അവരുടെ ശാസ്ത്രീയ സംഗീതവും ഭക്തിഗാനങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന നിരവധി സംഗീത സമാഹാരങ്ങളും പുറത്തിറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="SNA"/> സംഗീതശാസ്ത്രജ്ഞയെന്ന നിലയിൽ പ്രാചീന തമിഴ് സംഗീതം, സംഗീത ചരിത്രം, സംഗീതരചയിതാക്കൾ എന്നിവയിൽ വൈദഗ്ധ്യമുള്ളയാളാണ് പ്രമീള.<ref name="Deccan Chronicle"/> പുരാതന തമിഴ് സംഗീത രൂപങ്ങളായ തേവാരം, നാലായിര ദിവ്യപ്രബന്ധം, തിരുപ്പുകഴ് എന്നിവയെക്കുറിച്ചും [[ഗോപാലകൃഷ്ണ ഭാരതി]], [[രാമലിംഗസ്വാമികൾ|രാമലിംഗ സ്വാമികൾ]], [[പാപനാശം ശിവൻ]], പെരിയസാമി തൂരൻ എന്നിവരുടെ രചനകളെക്കുറിച്ചും അവർ പഠനം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="The New Indian Express"/> അവരുടെ പണ്ഡിതോചിതമായ കൃതികൾ പുരാതന തമിഴ് സംഗീതം, ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രീയ സംഗീതം, [[തമിഴ് സാഹിത്യം]] എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള ധാരണ ഗണ്യമായി വർദ്ധിപ്പിച്ചു.<ref name="SNA"/> ഇന്ത്യൻ ഇതിഹാസങ്ങളായ [[രാമായണം]], [[മഹാഭാരതം]], [[പുരാണങ്ങൾ]], മറ്റ് കഥകൾ എന്നിവ സവിശേഷമായ ശൈലിയിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്ന പരമ്പരാഗത സംഗീതാത്മക കഥാകഥന കലയായ 'കഥാകാലക്ഷേപ'ത്തിന്റെ പുനരുജ്ജീവനത്തിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ച വ്യക്തിയാണ് പ്രമീള.<ref>{{Cite news |date=2015-11-20 |title=The lost art of musical STORY-TELLING |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/the-lost-art-of-musical-story-telling/articleshow/49853234.cms |access-date=2025-08-21 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref><ref name="Hindu" /> അവരുടെ ഡോക്ടറേറ്റും ഈ കലാരൂപത്തെക്കുറിച്ചായിരുന്നു. ഈ കലാരൂപത്തെക്കുറിച്ച് അവർ ഒരു പുസ്തകവും എഴുതിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="Hindu" /> [[കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി|സാഹിത്യ അക്കാദമി]] പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''ഗോപാലകൃഷ്ണ ഭാരതിയാർ'', [[മദ്രാസ് സർവ്വകലാശാല|മദ്രാസ് സർവകലാശാല]] പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''മ്യൂസിംഗ്സ് ഓഫ് മ്യൂസിക്'' എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി പുസ്തകങ്ങൾ പ്രമീള ഗുരുമൂർത്തി രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="SNA"/> കൂടാതെ കർണാടക സംഗീത ചരിത്രകാരനായ വി. ശ്രീറാം ഇംഗ്ലീഷിൽ എഴുതിയ, തമിഴ്നാടിന്റെ സംഗീത പാരമ്പര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള 'നർച്ചറിംഗ് മ്യൂസിക് ആൻഡ് ഫൈൻ ആർട്സ് - എ ഹിസ്റ്റോറിക്കൽ പെർസ്പെക്റ്റീവ്' എന്ന പുസ്തകം അവർ തമിഴിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/tamil-nadu/2021/Jan/24/palaniswami-releases-book-on-tns-musical-traditions-2254365.html|title=Palaniswami releases book on TN’s musical traditions|access-date=2025-08-21|last=|first=|date=2021-01-24|website=The New Indian Express|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210128062656/https://www.newindianexpress.com/states/tamil-nadu/2021/jan/24/palaniswami-releases-book-on-tns-musical-traditions-2254365.html|archive-date=2021-01-28}}</ref> == പുരസ്കാരങ്ങളും ബഹുമതികളും == 2018-ൽ പ്രമീള ഗുരുമൂർത്തിക്ക് മദ്രാസ് മ്യൂസിക് അക്കാദമിയുടെ മ്യൂസിക്കോളജിസ്റ്റ് അവാർഡ് ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.musicacademymadras.in/awards/musicologist-award/|title=Musicologist Award|access-date=2025-08-21|website=|publisher=[[Madras Music Academy]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250716171902/https://www.musicacademymadras.in/awards/musicologist-award/|archive-date=2025-07-16}}</ref> 2022-ൽ സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.<ref name="SNA"/> 2025-ൽ കാർത്തിക് ഫൈൻ ആർട്സ് സഭയുടെ കാർത്തിക് ലൈഫ്ടൈം അച്ചീവ്മെന്റ് അവാർഡ് ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.mylaporetimes.com/2025/04/kartik-fine-arts-sabha-golden-jubilee-event-special-concert-of-carnatic-vintage-film-music-april-14/|title=MYLAPORE TIMES - Kartik Fine Arts sabha golden jubilee event. Special concert of Carnatic-vintage film music. April 14|access-date=2025-08-21|last=|first=|date=2025-04-13|website=MYLAPORE TIMES|language=en-US}}</ref> ഇസൈ കലൈ ചെൽവർ, ആചാര്യ രത്നാകര, ആചാര്യ ചൂഡാമണി എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി ബഹുമതിപ്പേരുകളും അവർക്ക് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="SNA" /> അവരുടെ കച്ചേരി ജീവിതത്തിന്റെ 50 വർഷം ആഘോഷിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി മദ്രാസ് മ്യൂസിക് അക്കാദമി 2017 ഡിസംബറിൽ ഒരു സുവർണ്ണ ജൂബിലി സുവനീർ പുറത്തിറക്കി.<ref name="Hindu" /> അവരുടെ 50 വർഷത്തെ സംഗീത യാത്രയുടെ സ്മരണയ്ക്കായി 'ഗുരു സമർപ്പണ' എന്ന പേരിൽ ഒരു പരിപാടിയും സംഘടിപ്പിച്ചിരുന്നു.<ref>{{cite news |title=MYLAPORE TIMES - Honouring guru Dr. Premeela Gurumurthy |url=https://www.mylaporetimes.com/2017/11/honouring-guru-dr-premeela-gurumurthy/ |work=MYLAPORE TIMES |date=29 November 2017 |archive-date=18 February 2025 |access-date=21 August 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250218234223/https://www.mylaporetimes.com/2017/11/honouring-guru-dr-premeela-gurumurthy/ |url-status=live }}</ref> == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സംഗീതനാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ചെന്നൈയിൽ നിന്നുള്ള ഗായകർ]] [[വർഗ്ഗം:വനിതാ കർണ്ണാടകസംഗീതജ്ഞർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1954-ൽ ജനിച്ചവർ]] avrqy7lu6vzq3jxxuvika5minzd1lyb മസൂദ് പെസെഷ്കിയാൻ 0 660932 4675154 4632217 2026-10-11T00:27:59Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675154 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = മസൂദ് പെസെഷ്കിയാൻ | image = Masoud Pezeshkian 14040616 (cropped).jpg | caption = പെസെഷ്കിയാൻ 2025-ൽ. | office = ഇറാൻ പ്രസിഡന്റ് | order = 9th | 1blankname = {{nowrap|[[Supreme Leader of Iran|പരമോന്നത നേതാവ്]]}} | 1namedata = [[അലി ഖമേനി]] | 2blankname = [[Vice President of Iran|ഉപരാഷ്ട്രപതി]] | 2namedata = [[മുഹമ്മദ് റെസ അരീഫ്]] | termstart = 28 ജൂലൈ 2024 | termend = | predecessor = [[ഇബ്രാഹിം റൈസി]] <br> [[മുഹമ്മദ് മൊഖ്ബർ]] (acting) | office1 = [[Islamic Consultative Assembly|Member of the Consultative Assembly]] | termstart1 = 27 മെയ് 2008 | termend1 = 28 ജൂലൈ 2024 | constituency1 = [[Tabriz, Osku and Azarshahr (electoral district)|Tabriz, Osku and Azarshahr]], ([[East Azerbaijan]]) | majority1 = 261,605 (36.27%) | alongside1 = [[Mohammad Hossein Farhanghi|Farhanghi]], [[Ahmad Alirezabeigi|Alirezabeigi]], [[Zahra Saei|Saei]], [[Mohammad Esmaeil Saeidi|Saeidi]] and [[Shahabaddin Bimeghdar|Bimeghdar]] | order2 = [[Ministry of Health and Medical Education (Iran)|Minister of Health and Medical Education]] | termstart2 = 22 ആഗസ്റ്റ് 2001 | termend2 = 24 ആഗസ്റ്റ് 2005 | president2 = [[മുഹമ്മദ് ഖതാമി]] | predecessor2 = [[മുഹമ്മദ് ഫർഹാദി]] | successor2 = [[കമ്രാൻ ബാഗേരി ലൻകറാണി]] | birth_date = {{birth date and age|1954|9|29|df=y}} | birth_place = [[മഹാബാദ്]], [[Pahlavi Iran|ഇറാൻ സാമ്രാജ്യത്വ രാഷ്ട്രം]] | website = {{URL|drpezeshkian.ir}} | profession = [[ഹൃദയ ശസ്ത്രക്രിയാ വിദഗ്ധൻ]] | alma_mater = [[താബ്രിസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] ([[Bachelor of Medicine and Bachelor of Surgery|MBBS]])<br />[[ഇറാൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] | spouse = ഫാത്തിമ മജിദി (മരണം 1994) | children = 4<ref>{{cite web |last1=Ahangar |first1=Ali |title=مسعود پزشكيان؛ كسي كه مثل هيچ كس نيست |url=https://www.etemadnewspaper.ir/fa/main/detail/218050/ |website=Etemaad Daily |access-date=29 June 2024 |language=fa |archive-date=11 June 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240611082300/http://www.etemadnewspaper.ir/fa/Main/Detail/218050 |url-status=live }}</ref> | native_name_lang = fa | native_name = {{nobold|مسعود پزشکیان}} | allegiance = ഇറാൻ | branch = [[ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സ്]] | battles = [[ഇറാൻ-ഇറാഖ് യുദ്ധം]] | party = [[Independent politician|സ്വതന്ത്രൻ]] | signature = Masoud Pezeshkian signature.svg | otherparty = [[Iranian reformists|പരിഷ്കരണവാദികൾ]] }} '''മസൂദ് പെസെഷ്കിയാൻ''' (ജനനംഃ സെപ്റ്റംബർ 29,1954).{{Efn|{{langx|fa|مسعود پزشکیان}}, {{IPA|fa|mæˈsuːd pezeʃkiˈjɒːn|}}}} 2024 ൽ സ്ഥാനമേറ്റെടുത്ത [[ഇറാൻ|ഇറാനിലെ]] ഒമ്പതാമത്തെ പ്രസിഡന്റാണ്. പരിഷ്കരണവാദി വിഭാഗത്തിലെ ഒരംഗമായി അറിയപ്പെടുന്ന അദ്ദേഹം 69-ാം വയസ്സിൽ [[ഇറാൻ|ഇറാന്റെ]] പ്രസിഡന്റ് പദവിയേറ്റെടുത്തതോടെ രാജ്യത്ത് ഈ സ്ഥാനം വഹിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രായം കൂടിയ വ്യക്തിയായി മാറി. പശ്ചിമ അസർബൈജാനിയിലെ മഹാബാദ് നഗരത്തിൽ ഒരു ഇറാനിയൻ-അസർബൈജാനി കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച പെസെഷ്കിയൻ, താബ്രിസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിൽ നിന്ന് [[വൈദ്യശാസ്ത്രം|വൈദ്യശാസ്ത്ര]] ബിരുദം നേടി. പിന്നീട് [[ഇറാൻ-ഇറാഖ് യുദ്ധം|ഇറാൻ-ഇറാഖ് യുദ്ധകാലത്ത്]] (1980–1988) ഇറാനിയൻ സൈനികർക്കിടയിൽ ഒരു ഡോക്ടറായി അദ്ദേഹം സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിരുന്നു. മുമ്പ് പിരാൻഷഹർ, നഘദെ എന്നീ കൌണ്ടികളുടെ ഗവർണറായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച് പരിചയമുള്ള പെസെഷ്കിയാൻ 1997 ൽ [[മുഹമ്മദ്‌ ഖാതമി|മുഹമ്മദ് ഖാതമിയുടെ]] ഭരണകാലത്ത് ആരോഗ്യ സഹ മന്ത്രിയായി നിയമിക്കപ്പെട്ടതോടെയാണ് തന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ആരംഭിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.ssj.news/p/iran-elects-new-president-after-death|title=Iran Elects New President After Death Of Former President Raisi}}</ref> 2001 മുതൽ 2005 വരെയുള്ള കാലത്ത് ആരോഗ്യ, മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രിയായി അദ്ദേഹം രാജ്യത്ത് സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. പിന്നീട് 2008 മുതൽ 2024 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ തബ്രീസ്, ഓസ്കു, അസർഷർ എന്നീ ഇലക്ടറൽ ജില്ലകളെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് അഞ്ച് തവണ [[ഇറാൻ പാർലമെന്റ്|ഇറാൻ പാർലമെന്റിലേക്ക്]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2016 മുതൽ 2020 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ പാർലമെന്റിന്റെ ആദ്യത്തെ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കറായി സേവനമനുഷ്ടിച്ചിരുന്നു. 2013ൽ നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽനിന്ന് പിന്മാറിയതും 2021ൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് നിരസിക്കപ്പെട്ടതുമായ രണ്ട് തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും അദ്ദേഹം മുമ്പ് പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്. സ്വയം ഒരു മിതവാദിയായി അവതരിപ്പിക്കുന്ന അദ്ദേഹം [[മൗലികവാദം|മൗലികവാദികളുടെ]] സ്ഥാനാർത്ഥിയായിരുന്ന സയീദ് ജലിലിക്കെതിരെയാണ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വിജയിച്ചത്. ഇറാൻ-ഇസ്രായേൽ പ്രോക്സി സംഘർഷത്തിൽ "പ്രതിരോധത്തിന്റെ അച്ചുതണ്ടിനുള്ള" തന്റെ പിന്തുണ തുടർന്നുകൊണ്ടാണ് പെസെഷ്കിയൻ പ്രസിഡന്റ് പദവി ആരംഭിച്ചത്. [[ഹമാസ്]] നേതാവ് [[ഇസ്മായീൽ ഹനിയ്യ|ഇസ്മായിൽ ഹനിയ്യ]], [[ഹിസ്‌ബുല്ല|ഹിസ്ബുല്ല]] നേതാവ് [[ഹസൻ നസ്‌റുല്ല|ഹസ്സൻ നസ്റുല്ല]], ഇറാനിയൻ സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥൻ അബ്ബാസ് നിൽഫോറോഷൻ എന്നിവരെ ഇസ്രായേൽ വധിച്ചതിന് മറുപടിയായി 2024 ഒക്ടോബറിൽ ഇസ്രായേലിനെതിരായ ഇറാന്റെ ആക്രമണത്തിന് അദ്ദേഹം കാർമ്മികത്വം വഹിച്ചു. ഇറാനെതിരായ അന്താരാഷ്ട്ര ഉപരോധം നീക്കുന്നതിന് പകരമായി [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയുമായുള്ള]] ആണവ പദ്ധതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട [[ഇറാൻ ആണവ കരാർ|കരാർ]] പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുമെന്ന് പെസെഷ്കിയൻ പ്രത്യാശിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, 2025-ൽ തന്റെ ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടുത്താനുള്ള ഉദ്യമം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഇറാനെതിരായ ഇസ്രായേൽ ആക്രമണത്തെത്തുടർന്ന് രാജ്യത്തിന്റെ പ്രതികാരപരമായ പ്രത്യാക്രമണങ്ങൾക്ക് അദ്ദേഹം നേതൃത്വം വഹിക്കുകയും തുടർന്നുള്ള പിരിമുറുക്കങ്ങൾ ഒരു ഇറാൻ-ഇസ്രായേൽ യുദ്ധത്തിലേക്ക് വ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. == ആദ്യകാലവും വിദ്യാഭ്യാസവും == പടിഞ്ഞാറൻ അസർബൈജാനിലെ മഹാബാദിൽ ഇറാനിയൻ അസർബെയ്ജാനി മാതാപിതാക്കളുടെ മകനായാണ് 1954 സെപ്റ്റംബർ 29 ന് പെസെഷ്കിയാൻ ജനിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.entekhab.ir/fa/news/790680/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA|title=مسعود پزشکیان کیست؟|access-date=28 June 2024|date=21 May 2024|website=[[Entekhab]]|language=fa|trans-title=Who is Masoud Pezeshkian?|archive-url=https://web.archive.org/web/20240618200636/https://www.entekhab.ir/fa/news/790680/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA|archive-date=18 June 2024}}</ref><ref name="Fararu">{{Cite web|url=http://fararu.com/fa/news/747553/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%B5%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D9%8F%D8%B1%DA%A9-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%AA%D8%A3%DA%A9%DB%8C%D8%AF-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%DA%A9%D9%86%D8%AF|title=مسعود پزشکیان در هر فرصتی بر تُرک بودن خود تأکید می‌کند|access-date=2024-07-17|date=|website=Fararu|language=fa|trans-title=Masoud Pezeshkian emphasizes his Turkishness at every opportunity}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/articles/cmm25dq14j3o|title=Masoud Pezeshkian: The reformist now Iran's president-elect|access-date=2024-07-17|date=8 July 2024|website=BBC|language=en-GB}}</ref> താനും മാതാപിതാക്കളും തുർക്കി വംശ പാരമ്പര്യമുള്ളവരാണെന്ന് പെസെഷ്കിയാൻ കരുതുന്നു.<ref name="Fararu" /><ref>{{Cite web|url=https://mobile.poliqon.info/iranin-yeni-prezidenti-kimdir-%C2%A0-atam-da,-anam-da-turkdur-demisdi-552266-xeber.html?lang=az|title=İranın yeni prezidenti kimdir? - "Atam da, anam da türkdür" demişdi|date=2024-07-06|website=Poliqon.info|language=az|quote=Qətiyyətlə demişəm, mən türkəm. Atam da türkdür, anam da. Türk olmağımla fəxr edirəm|access-date=2025-11-04|archive-date=2024-12-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20241202045558/https://mobile.poliqon.info/iranin-yeni-prezidenti-kimdir-%C2%A0-atam-da,-anam-da-turkdur-demisdi-552266-xeber.html?lang=az|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tr.euronews.com/2024/07/06/iranin-yeni-cumhurbaskani-mesud-pezeskiyan-kimdir|title=İran'ın yeni Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan kimdir?|date=19 March 2025|website=[[Euronews]]|language=tr|quote=''Evde çocuklarımla Farsça yerine Türkçe konuşuyorum. Annem de babam da Türk. Türklüğümle gurur duyuyorum'' diyen Mesud Pezeşkiyan}}</ref> 1973-ൽ ഡിപ്ലോമ നേടിയ അദ്ദേഹം [[നിർബന്ധിത സൈനിക സേവനം|നിർബന്ധിത സൈനിക സേവനത്തിനായി]] ഇറാനിലെ സാബോൾ നഗരത്തിലേയ്ക്ക് താമസം മാറി. ഇക്കാലത്താണ് അദ്ദേഹത്തിന് [[വൈദ്യശാസ്ത്രം|വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ]] താൽപര്യം ജനിച്ചത്. സൈനിക സേവനമെന്ന ദൌത്യം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം അദ്ദേഹം തന്റെ സ്വന്തം പ്രവിശ്യയിലേക്ക് മടങ്ങിപ്പോകുകയും അവിടെ തബ്രീസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിൽ പ്രവേശനം നേടുകയും അവിടെനിന്ന് [[വൈദ്യശാസ്ത്രം|വൈദ്യശാസ്ത്ര]] ബിരുദം നേടുകയും ചെയ്തു. [[ഇറാൻ-ഇറാഖ് യുദ്ധം|ഇറാൻ-ഇറാഖ് യുദ്ധകാലത്ത്]], പെസെഷ്കിയൻ പതിവായി സൈന്യത്തിന്റെ മുൻനിര സന്ദർശകനായിരുന്നുകൊണ്ട് മെഡിക്കൽ സംഘങ്ങളെ അയയ്ക്കുകയും പോരാളി, ഡോക്ടർ എന്നീ നിലകളിൽ യുദ്ധ മുഖത്ത് പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. 1985ൽ ജനറൽ പ്രാക്ടീഷണർ കോഴ്സ് പൂർത്തിയാക്കിയ അദ്ദേഹം മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ [[ഫിസിയോളജി]] വിഭാഗത്തിൽ അദ്ധ്യാപനം നടത്താൻ തുടങ്ങി. യുദ്ധാനന്തരം, തബ്രീസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിൽ ജനറൽ സർജറിയിൽ സ്പെഷ്യലൈസ് ചെയ്തുകൊണ്ട് പെസെഷ്കിയാൻ തന്റെ വൈദ്യശാസ്ത്ര വിദ്യാഭ്യാസം തുടർന്നു. 1993ൽ ഇറാൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിൽ നിന്ന് കാർഡിയാക് സർജറിയിൽ [[സബ്സ്പെഷ്യാലിറ്റി|സബ് സ്പെഷ്യാലിറ്റി]] ബിരുദം നേടി. പിന്നീട് അദ്ദേഹം [[ഹൃദയ ശസ്ത്രക്രിയ|ഹൃദയ ശസ്ത്രക്രിയിൽ]] ഒരു വിദഗ്ധനായി പ്രവർത്തിക്കുകയും 1994 മുതൽ 1999 വരെ തബ്രീസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിന്റെ പ്രസിഡന്റായി സേവനമനുഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.tabnak.ir/fa/tags/5287/1/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86|title=در مورد مسعود پزشکیان در ویکی‌تابناک بیشتر بخوانید|access-date=13 June 2024|website=Tabnak|archive-url=https://web.archive.org/web/20240530101616/https://www.tabnak.ir/fa/tags/5287/1/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86|archive-date=30 May 2024}}</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == 1997ൽ [[മുഹമ്മദ്‌ ഖാതമി|മുഹമ്മദ് ഖാതമിയുടെ]] ഭരണകൂടത്തിൽ ആരോഗ്യ ഉപമന്ത്രിയായി ചേർന്നുകൊണ്ടാണ് പെസെഷ്കിയാൻ തന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചത്. 2001 മുതൽ 2005 വരെയുള്ള കാലത്ത് അദ്ദേഹം [[ഇറാൻ|ഇറാനിലെ]] ആരോഗ്യമന്ത്രിയായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.tehrantimes.com/index_View.asp?code=220282|title=Persian Press Review|access-date=9 September 2010|date=29 May 2010|website=[[Tehran Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110614005045/http://www.tehrantimes.com/index_View.asp?code=220282|archive-date=14 June 2011}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tabnak.ir/fa/tags/5287/1/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86|title=در مورد مسعود پزشکیان در ویکی‌تابناک بیشتر بخوانید|access-date=10 June 2024|website=Tabnak|language=fa|trans-title=Who is Masoud Pezeshkian?|archive-url=https://web.archive.org/web/20240530101616/https://www.tabnak.ir/fa/tags/5287/1/%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86|archive-date=30 May 2024}}</ref> 2008 മുതൽ 2024 വരെ തബ്രീസ്, ഓസ്കു, അസർഷഹ്ർ എന്നിവിടങ്ങൾ പ്രതിനിധീകരിച്ച് അഞ്ച് തവണ ഇറാൻ പാർലമെന്റിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/opinion/irans-gets-a-reformist-president-but-heres-a-catch-he-is-also-a-loyalist-13791618.html|title=Iran's gets a 'reformist' President, but here's a catch: He is also a 'loyalist'|access-date=2024-11-15|date=2024-07-10|website=Firstpost|language=en-us}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ssj.news/p/iran-elects-new-president-after-death|title=Iran Elects New President After Death Of Former President Raisi|access-date=2024-11-15|last=Standeford|first=Donald|website=SSJ News|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://goftarnews.com/masoud-pezeshkian-muharram-mourning-ceremony/|title=Masoud Pezeshkian at Muharram Mourning Ceremony with Revolution Leader|access-date=2024-11-15|date=2024-07-13|language=en-US}}</ref> 2016 മുതൽ 2020 വരെ പാർലമെന്റിന്റെ ആദ്യ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കറായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ഇറാനിൽ തുർക്കിക് (തുർക്ക് ദിലി) ഭാഷാ വിദ്യാഭ്യാസം സൌജന്യമായിരിക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം വാദിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.amerikaninsesi.org/a/masoud-pezeshkian/3189521.html|title=Təbriz millət vəkilindən türk dilində təhsil yasağına etiraz|date=13 February 2016|website=[[Voice of America]]|language=az|trans-title=Tabriz MP protests ban on Turkic language education}}</ref> 2016-ൽ, ഇറാനിയൻ പാർലമെന്റിലെ തുർക്കിക് മേഖലകളുടെ ഭാഗത്തിന്റെ തലവനായി അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. തുർക്കിയിൽ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള അവകാശത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനായി ഇത് സ്ഥാപിതമായി. ഇറാനിയൻ പാർലമെന്റിൽ ഒരു വംശീയ നാമത്തിൽ സ്ഥാപിതമായ ഇറാന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യത്തെ ഗ്രൂപ്പാണിത്. <ref>{{Cite web|url=https://www.al-monitor.com/originals/2017/01/iran-parliament-faction-turkic-speakers-azeri-pezeshkian.html|title=Turkic speakers join forces in Iran's parliament|access-date=10 April 2025|date=18 January 2017|publisher=[[Al Monitor]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170520150202/https://www.al-monitor.com/pulse/originals/2017/01/iran-parliament-faction-turkic-speakers-azeri-pezeshkian.html|archive-date=20 May 2017}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.amerikaninsesi.org/a/iran-parlamenti-turk-bolgeler-fraksiyasi/3572649.html|title=İran Parlamentinin 100 millət vəkili ‘Türk Bölgələri Fraksiyası’nı təsis edib|access-date=10 April 2025|date=31 October 2016|publisher=[[Voice of America]]|language=az|trans-title=100 MPs of the Iranian Parliament establish the 'Turkish Regions Faction'|archive-url=https://web.archive.org/web/20250322153253/https://www.amerikaninsesi.org/a/iran-parlamenti-turk-bolgeler-fraksiyasi/3572649.html|archive-date=22 March 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/azeri/international-37827914|title=İran parlamentində "türk deputatlardan ibarət fraksiya yaradılıb"|access-date=10 April 2025|date=31 October 2016|publisher=[[BBC]]|language=az|trans-title="A faction consisting of Turkish deputies has been established in the Iranian parliament"|archive-url=https://web.archive.org/web/20220707131911/https://www.bbc.com/azeri/international-37827914|archive-date=7 July 2022}}</ref> === പ്രസിഡൻസി (2024-ഇന്നുവരെ) === 2024 ജൂലൈ 6 ന് നടന്ന 2024 ലെ പ്രസിഡന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ രണ്ടാം ഘട്ടത്തിൽ സയീദ് ജലീലിയുടെ 13.5 ദശലക്ഷം വോട്ടുകൾക്കെതിരെ (44.3%) 16.3 ദശലക്ഷം വോട്ടുകൾ (53.7%) നേടി വിജയിച്ചതിന് ശേഷം പെസെഷ്കിയാൻ ഇറാന്റെ പ്രസിഡന്റായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2024 ജൂലൈ 28 ന് ഇറാനിലെ പരമോന്നത നേതാവായ [[ആയത്തുല്ല അലി ഖാം‌നഇ|അലി ഖമേനി]] അദ്ദേഹത്തെ ഇറാനിലെ പ്രസിഡന്റായി ഔദ്യോഗികമായി നിയമിക്കുകയും ജൂലൈ 30 ന് ഇറാനിയൻ പാർലമെന്റിന് മുന്നിൽ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത് അധികാരമേൽക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/khamenei-officially-endorses-relative-moderate-irans-president-2024-07-28/|title=Khamenei officially endorses relative moderate as Iran's president|access-date=28 July 2024|last=Hafezi|first=Parisa|date=28 July 2024|publisher=Reuters}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.khabaronline.ir/news/1928466/%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%B2%D8%AF-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D8%B2|title=پزشکیان در کنار آیت الله خامنه ای رکورد زد /کدام شهرها رئیس جمهورساز بوده اند؟ +جدول|access-date=7 July 2024|last=Molaei|first=Niloofar|date=6 July 2024|publisher=KhabarOnline|language=fa|archive-url=https://web.archive.org/web/20240706062048/https://www.khabaronline.ir/news/1928466/%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%86%D8%A7%D8%B1-%D8%A2%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%B2%D8%AF-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D8%B2|archive-date=6 July 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/2024/07/05/middleeast/pezeshkian-wins-irans-vote-intl-hnk/index.html|title=Reformist lawmaker Masoud Pezeshkian wins Iran's presidential vote|access-date=6 July 2024|date=6 July 2024|website=CNN|archive-url=https://web.archive.org/web/20240706184935/https://www.cnn.com/2024/07/05/middleeast/pezeshkian-wins-irans-vote-intl-hnk/index.html|archive-date=6 July 2024}}</ref> അധികാരമേറ്റതിനുശേഷം, അദ്ദേഹം മുഹമ്മദ് എസ്ലാമിയെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ്, ആറ്റോമിക് എനർജി ഓർഗനൈസേഷന്റെ തലവൻ എന്നീ തസ്തികകളിൽ നിലനിർത്തി.<ref>{{Cite news|date=11 August 2024|title=Mohammad Eslami retained as VP, Iran's nuclear chief|url=https://www.uniindia.com/news/world/mohammad-eslami-retained-as-vp-iran-s-nuclear-chief/3259887.html|access-date=11 August 2024|work=[[United News of India]]}}</ref> മുൻ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി മൊഹ്‌സെൻ ഹാജി-മിർസായിയെ തന്റെ ചീഫ് ഓഫ് സ്റ്റാഫായി നിയമിച്ചതിന് പുറമേ, ഇറാന്റെ മുൻ പ്രഥമ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് മുഹമ്മദ് റെസ അരീഫിനെയും മുൻ വൈസ് പ്രസിഡന്റും രക്തസാക്ഷികളുടെയും വെറ്ററൻസ് കാര്യങ്ങളുടെയും ഫൗണ്ടേഷന്റെ തലവനുമായ സയീദ് ഒഹാദിയെയും അവരുടെ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് തിരികെ നിയമിച്ചു.<ref>{{Cite news|last=Karimi|first=Nasser|date=28 July 2024|title=Reformist formally takes over as Iran's president after supreme leader offers endorsement|url=https://apnews.com/article/iran-supreme-leader-endorsement-new-president-khamenei-pezeshkian-a9ecb0eb8e20ed8b92602e5d507fe616|access-date=28 July 2024|work=[[Associated Press]]}}</ref><ref>{{Cite news|date=28 July 2024|title=Iran's President Pezeshkian makes first appointments, names First Vice President|url=https://daijiworld.com/news/newsDisplay?newsID=1211588|access-date=28 July 2024|work=Daijiworld|agency=[[Indo-Asian News Service]]}}</ref><ref>{{Cite news|date=11 August 2024|title=سعید اوحدی دوباره رئیس بنیاد شهید شد/سعی سعید بین حج و بنیاد شهید!|url=https://www.tabnak.ir/fa/news/1253081/%D8%B3%D8%B9%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%88%D8%AD%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B4%D8%AF%D8%B3%D8%B9%DB%8C-%D8%B3%D8%B9%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%AD%D8%AC-%D9%88-%D8%A8%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF|access-date=11 August 2024|work=Tabnak News Agency|lang=fa}}</ref> മുൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി മുഹമ്മദ് ജവാദ് സരീഫിനെ തന്ത്രപരമായ കാര്യങ്ങളുടെ വൈസ് പ്രസിഡന്റായി നിയമിച്ച അദ്ദേഹം<ref>{{Cite news|date=2 August 2024|title=Negotiator of 2015 nuclear deal Mohammad Javad Zarif named Iran VP|url=https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2024/08/02/negotiator-of-2015-nuclear-deal-mohammad-javad-zarif-named-iran-vp|access-date=3 August 2024|work=Daijiworld|agency=[[Agence-France Presse]]}}</ref> എക്സിക്യൂട്ടീവ് അഫയേഴ്‌സ് വൈസ് പ്രസിഡന്റായി മുഹമ്മദ് ജാഫർ ഗഹീം പനാഹിനെയും<ref>{{Cite news|date=2 August 2024|title=محمدجعفر قائم پناه، معاون اجرایی دولت پزشکیان کیست؟|url=https://www.khabaronline.ir/news/1939701/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%AC%D8%B9%D9%81%D8%B1-%D9%82%D8%A7%D8%A6%D9%85-%D9%BE%D9%86%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA|access-date=3 August 2024|work=KhabarOnline News Agency|lang=fa}}</ref> മുൻ ധനകാര്യ മന്ത്രി അലി തയേബ്‌നിയയെ മുതിർന്ന ഉപദേഷ്ടാവായും നിയമിച്ചു.<ref>{{Cite news|date=4 August 2024|title=علی طیب‌نیا کیست؟ «آقای ضد تورم» یا مقصر «سقوط بازار»|url=https://www.bbc.com/persian/articles/c3gw5ynq8w2o|access-date=4 August 2024|work=BBC|lang=fa}}</ref> പ്ലാൻ ആൻഡ് ബജറ്റ് ഓർഗനൈസേഷന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റും തലവനുമായി ഹമീദ് പൗർമൊഹമ്മദിയെയും പാർലമെന്ററി കാര്യങ്ങളുടെ ഡെപ്യൂട്ടിയായി ഷഹ്‌റാം ദാബിരി ഓസ്‌കുയിയെയും നിയമിച്ചു.<ref>{{Cite news|date=4 August 2024|url=https://ifpnews.com/iran-president-new-appointments/|title=Iran president makes new appointments|access-date=4 August 2024|work=Iran Front Page}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ശാസ്ത്രം, സാങ്കേതികവിദ്യ, വിജ്ഞാനാധിഷ്ഠിത കാര്യങ്ങൾ എന്നിവയുടെ വൈസ് പ്രസിഡന്റായി ഹൊസൈൻ അഫ്ഷിൻ,<ref>{{Cite news|date=11 August 2024|title=حسین افشین معاون علمی رئیس جمهور شد + سوابق|url=https://www.mojnews.com/n/2reC|access-date=11 August 2024|work=Moj News Agency|lang=fa}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> വനിതാ, കുടുംബകാര്യങ്ങൾക്കായുള്ള വൈസ് പ്രസിഡന്റായി ഗൈഡൻസ് പട്രോളിന്റെ (ഇറാനിലെ സദാചാര പോലീസ്) വിമർശകയായ സഹ്‌റ ബെഹ്‌റൂസ് അസർ എന്നിവരെയും നിയമിച്ചു.<ref>{{Cite news|date=10 August 2024|title=Iran's Pezeshkian Names Morality Police Critic as Vice President|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-08-10/iran-s-pezeshkian-names-morality-police-critic-as-vice-president|first=Arsalan|last=Shahla|access-date=11 August 2024|work=Bloomberg News|url-access=limited|archive-url=https://archive.today/20240810220528/https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-08-10/iran-s-pezeshkian-names-morality-police-critic-as-vice-president|archive-date=10 August 2024|url-status=live}}</ref> 2024 ജൂലൈയിൽ [[ഇസ്മായീൽ ഹനിയ്യ|ഇസ്മായിൽ ഹനിയ്യയെ]] വധിച്ചതിന് പ്രതികാരമായി ഇസ്രായേലിനെ ആക്രമിക്കുമെന്ന് ഇറാൻ ഭീഷണി മുഴക്കിയതിനെത്തുടർന്ന്, ഇത്തരമൊരു ആക്രമണം നടത്തിയാൽ ഇറാന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്കും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾക്കും ഗുരുതരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിക്കൊണ്ട് ഖമേനിയോട് ഇക്കാര്യം പുനഃപരിശോധിക്കാൻ അദ്ദേഹം പ്രേരിപ്പിച്ചതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.jpost.com/breaking-news/article-813784|title=Iranian president Pezeshkian asks supreme leader to refrain from attacking Israel - report|access-date=2024-08-08|date=2024-08-07|website=The Jerusalem Post|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808091036/https://www.jpost.com/breaking-news/article-813784|archive-date=8 August 2024}}</ref> [[ദി ടെലഗ്രാഫ് (പത്രം)|ദി ടെലിഗ്രാഫ്]] റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നതനുസരിച്ച്, ഇസ്രായേലിനെതിരെ നേരിട്ടുള്ള ആക്രമണം നടത്താൻ പ്രേരിപ്പിച്ച ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്‌സുമായി (IRGC) ഏറ്റുമുട്ടിയ പെസെഷ്കിയൻ അതേസമയം ഒരു പൂർണ്ണ തോതിലുള്ള യുദ്ധം ഒഴിവാക്കാൻ അയൽരാജ്യങ്ങളിലെ ഇസ്രായേലി താവളങ്ങളാണ് ലക്ഷ്യമിടേണ്ടതെന്ന് വാദിച്ചു. ഈ ആക്രമണത്തിൽ ഇസ്രായേലിനെതിരെ പ്രതികരിക്കാൻ ഇറാന് അവകാശമുണ്ടെന്ന് പെസെഷ്കിയാൻ പ്രസ്താവിച്ചു. 2024 ഓഗസ്റ്റ് 11 ന് പെസെഷ്കിയൻ മന്ത്രിസഭയുടെ ഭാഗമായി നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ട 19 മന്ത്രിമാരുടെ പേരുകൾ പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. പ്രഖ്യാപനത്തിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ, മന്ത്രിസഭയുടെ ഘടനയിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് ഒരു മന്ത്രിസഭാംഗമായ സരിഫ് രാജി താൻ രാജി വയ്ക്കുകയാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. 2001 ന് ശേഷം ആദ്യമായി ഓഗസ്റ്റ് 21 ന് ഇറാൻ പാർലമെന്റ് മുഴുവൻ മന്ത്രിസഭയ്ക്കും അംഗീകാരം നൽകി. ഇറാനിയൻ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ എല്ലാ ക്യാമ്പുകളെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്താൻ തക്കവണ്ണം കഴിവുള്ള തിരഞ്ഞെടുത്ത മന്ത്രിമാരായിരുന്നു പെസെഷ്കിയൻ മന്ത്രിസഭയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്. 1979 ലെ ഇറാനിയൻ വിപ്ലവത്തിനുശേഷം ഇറാനിൽ മന്ത്രിയായ രണ്ടാമത്തെ വനിതയായ ഫർസാനെ സാദെഗ്, 2015 ലെ ആണവ കരാർ ചർച്ച ചെയ്യാൻ സഹായിച്ച അബ്ബാസ് അരഘ്ചി എന്നിവരും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2024/8/21/iran-parliament-approves-presidents-entire-cabinet-a-first-since-2001|title=Iran parliament approves president's entire cabinet, a first since 2001|access-date=22 August 2024|date=21 August 2024|website=Al Jazeera}}</ref> പ്രസിഡന്റ് എന്ന നിലയിൽ പെസെഷ്കിയന്റെ ആദ്യ അന്താരാഷ്ട്ര സന്ദർശനം 2024 സെപ്റ്റംബറിൽ ഇറാഖിലേക്കായിരുന്നു. ഗാസ യുദ്ധസമയത്ത് യു.എസും ഇറാൻ അനുകൂല പൌരസേനകളും തമ്മിലുള്ള ആക്രമണങ്ങൾ വർദ്ധിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് ഇറാഖിലെ സഖ്യകക്ഷികളായ ഇറാനും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വഷളായിക്കൊണ്ടിരിക്കെയായിരുന്നു ഈ യാത്ര.<ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/irans-president-visits-iraq-first-foreign-trip-2024-09-11/|title=Iran parliament approves president's entire cabinet, a first since 2001|access-date=11 September 2024|last=Elwelly|first=Elwely|last2=Azhari|first2=Timour|date=11 September 2024|website=Reuters}}</ref> ഇറാഖി കുർദിസ്ഥാനിലെ നേതാക്കളുമായും അദ്ദേഹം എർബിലിൽ കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി.<ref>{{Cite web|url=https://www.france24.com/en/live-news/20240912-iran-president-arrives-in-iraqi-kurdistan-on-day-two-of-visit|title=Iran president arrives in Iraqi Kurdistan on day two of visit|access-date=12 September 2024|date=12 September 2024|website=France 24}}</ref> ഇറാനും ഇസ്രായേലും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം രൂക്ഷമായ 2024 സെപ്റ്റംബറിലെ [[ലെബനാൻ|ലെബനാനിൽ]] ഹിസ്ബുള്ള അംഗങ്ങൾ വഹിച്ച പേജറുകൾ പൊട്ടിത്തെറിച്ച സംഭവത്തിനു ശേഷം, ഇസ്രായേലുമായുള്ള ശത്രുത ലഘൂകരിക്കാൻ ഇറാൻ തയ്യാറാണെന്ന് പെസെഷ്കിയൻ പ്രസ്താവിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-09-23/iran-s-president-says-he-s-prepared-to-ease-tensions-with-israel|title=Iran's President Says He's Prepared to Ease Tensions With Israel|access-date=24 September 2024|last=Saraiva|first=Augusta|last2=Shahla|first2=Arsalan|date=23 September 2024|website=Bloomberg|archive-url=https://archive.today/20240923160605/https://www.bloomberg.com/news/articles/2024-09-23/iran-s-president-says-he-s-prepared-to-ease-tensions-with-israel|archive-date=23 September 2024}}</ref> എന്നിരുന്നാലും, ഇറാനിയൻ കമാൻഡർ അബ്ബാസ് നിൽഫറൂഷാൻ, ഹസ്സൻ നസ്രല്ല ഉൾപ്പെടെയുള്ള [[ഹിസ്‌ബുല്ല|ഹിസ്ബുള്ള]] നേതാക്കൾ എന്നിവരുടെ വധത്തിനും തെക്കൻ ലെബനനിലെ ഇസ്രായേൽ അധിനിവേശത്തിനും ശേഷം 2024 ഒക്ടോബറിൽ ഇറാൻ ഇസ്രായേലിനെതിരെ മിസൈലുകൾ വിക്ഷേപിച്ചു. ഇസ്രായേലിന്റെ ആക്രമണത്തോടുള്ള പ്രതികരണമാണ് ഈ മിസൈൽ ആക്രമണമെന്ന് പെസെഷ്കിയൻ പ്രസ്താവിക്കുകയും ഇറാനുമായി വീണ്ടുമൊരു സംഘർഷത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നതിനെതിരെ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/world/irans-president-masoud-pezeshkian-warns-israel-after-missile-attack-let-netanyahu-know-9070861.html|title=Iran's President Masoud Pezeshkian Warns Israel After Missile Attack: 'Let Netanyahu Know...'|access-date=2 October 2024|last=Negi|first=Shrishti|date=2 October 2024|website=News18}}</ref> === ഇറാൻ-ഇസ്രായേൽ യുദ്ധം === 2025 ജൂൺ 13 ന് ഇസ്രായേൽ ഇറാനെതിരെ വ്യോമാക്രമണം നടത്തിയതോടെ, ഇറാൻ-ഇസ്രായേൽ യുദ്ധത്തിന്റെ തുടക്കമായി. ഇതിന് മറുപടിയെന്ന നിലയിൽ, [[അന്താരാഷ്ട്ര ആണവോർജ്ജസമിതി|അന്താരാഷ്ട്ര ആണവോർജ്ജ ഏജൻസിയുമായുള്ള]] ഇറാന്റെ സഹകരണം താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവയ്ക്കാൻ പെസെഷ്കിയാൻ ഉത്തരവിട്ടു. ജൂൺ 16 ന് ഇസ്രായേൽ സൈന്യം പെസെഷ്കിയനെ വധിക്കാൻ ശ്രമിച്ചതായി ഫാർസ് വാർത്താ ഏജൻസിയോടൊപ്പം യു.എസ്. രഹസ്യാന്വേഷണ വൃത്തങ്ങളും സ്ഥിരീകരിച്ചു.<ref name="cbsnews20250717">{{Cite web|url=https://www.cbsnews.com/news/irans-president-injured-during-israeli-strikes-u-s-intelligence-sources-say/|title=Iran's president injured during Israeli strikes, U.S. intelligence sources say|date=17 July 2025|website=CBS News}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.middleeasteye.net/news/iran-president-masoud-pezeshkian-tells-tucker-carlson-israel-tried-assassinate-him|title=Iran's President Masoud Pezeshkian says Israel tried to assassinate him|access-date=7 July 2025|website=Middle East Eye|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-860301|title=Iranian President Masoud Pezeshkian claims Israel tried to kill him|access-date=7 July 2025|date=7 July 2025|website=[[The Jerusalem Post]]|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/world/story/irans-president-claims-israel-tried-to-assassinate-him-during-12-day-war-glbs-2752304-2025-07-08|title=Iran's president claims Israel tried to assassinate him during 12-day war|access-date=7 July 2025|date=8 July 2025|website=India Today|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/articles/cn0z8n037p6o|title=Iran President Pezeshkian was reportedly injured in Israeli strikes|access-date=2025-07-13|date=2025-07-13|website=BBC News|language=en-GB}}</ref> യുദ്ധത്തിന്റെ ആദ്യ മണിക്കൂറുകളിൽ ഇസ്രായേലി വ്യോമസേന ഇറാനിലെ പ്രമുഖ സൈനിക നേതാക്കളെയും, ആണവ ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാരെയും, രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകരെയും വധിച്ചു.<ref name="aljazeera20250713">{{Cite web|url=https://www.aljazeera.com/news/2025/7/13/iranian-president-lightly-wounded-while-escaping-israeli-attack|title=Iranian president lightly wounded while escaping Israeli attack|website=Al Jazeera}}</ref> ഇറാനിലെ മറ്റ് ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥരുമായി പെസെഷ്കിയാൻ കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തുന്ന കെട്ടിടത്തിന് നേരെയുണ്ടായ ആക്രമണവും കൊലപാതക ശ്രമത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. രക്ഷപ്പെടാനുള്ള വഴികൾ തടയുന്നതിനും വായുസഞ്ചാരം തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നതിനുമായി കെട്ടിടത്തിന്റെ പ്രവേശന കവാടങ്ങളും പുറത്തേയ്ക്കുള്ള വാതിലുകളും ലക്ഷ്യമാക്കി ആറ് മിസൈലുകളോ ബോംബുകളോ ഉപയോഗിച്ചാണ് ഈ ആക്രമണം നടത്തിയത്.<ref name="ndtv20250713">{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/world-news/iran-president-masoud-pezeshkian-injured-in-israels-nasrallah-style-assassination-plot-report-8867547|title=Iran's President Was Injured In Israel's Nasrallah-Style Assassination Plot: Report|website=NDTV}}</ref> ലക്ഷ്യമിട്ട നിലയിലേക്കുള്ള വൈദ്യുതി മുടങ്ങിയെങ്കിലും, പെസെഷ്കിയാൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഇറാനിയൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് മുൻകൂട്ടി ആസൂത്രണം ചെയ്തിരുന്ന അടിയന്തര വഴിയിലൂടെ രക്ഷപ്പെടാൻ സാധിച്ചു.<ref name="aljazeera20250713" /><ref name="ndtv20250713" /><ref>{{Cite web|url=https://www.yahoo.com/news/wounded-iranian-president-forced-escape-092000139.html|title=Wounded Iranian president forced to escape through emergency hatch during Israeli air strike|date=13 July 2025|website=Yahoo News}}</ref> കൊലപാതകശ്രമത്തിൽ പെസെഷ്കിയൻ്റെ കാലിന് ചെറിയ പരുക്കേറ്റിട്ടുണ്ടെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടു. <ref name="aljazeera20250713" /><ref>{{Cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2025/07/13/iranian-president-injured-during-israeli-airstrike/|title=Wounded Iranian president forced to escape through emergency hatch during Israeli air strike|last=Swan|first=Melanie|date=13 July 2025|website=The Daily Telegraph}}</ref> == വീക്ഷണങ്ങൾ ==   [[പ്രമാണം:Iranian_MPs_Wear_IRGC_Uniforms_07.jpg|ലഘുചിത്രം|[[ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്‌സ്|ഐആർജിസി]] യൂണിഫോം ധരിച്ച പെസെഷ്കിയനും മഹ്മൂദ് സാദിഗിയും, 2019.]] === ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സ് === [[ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്‌സ്|ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സിന്റെ]] ( IRGC) ഉറച്ച പിന്തുണക്കാരനാായ പെസെഷ്കിയാൻ അതിന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ അവതാരം "ഭൂതകാലത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്" എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു.<ref>{{Cite AV media|url=https://www.rokna.net/video/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-100/1006449-%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B2-%D9%87%D9%85-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D9%85-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%DA%86%DB%8C%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86-%D9%85%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA|title=مسعود پزشکیان: من بازهم لباس سپاه می‌پوشم/ سپاه با چیزی که الآن می‌بینید متفاوت است|date=13 June 2024|language=fa|access-date=13 June 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240613215502/https://www.rokna.net/video/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-100/1006449-%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF-%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B2-%D9%87%D9%85-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D9%85-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%DA%86%DB%8C%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86-%D9%85%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA|archive-date=13 June 2024}}</ref> 2019ൽ [[ഡോണൾഡ് ട്രംപ്|ട്രംപ്]] ഭരണകൂടം IRGCയെ തീവ്രവാദ സംഘടനയായി പ്രഖ്യാപിച്ചതിനെ അദ്ദേഹം അപലപിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.alef.ir/news/3980118119.html|title=ملت با قدرت از سپاه مقتدر دفاع می‌کند|access-date=16 June 2024|date=16 June 2024|website=Alef|archive-url=https://web.archive.org/web/20200114024319/https://www.alef.ir/news/3980118119.html|archive-date=14 January 2020}}</ref> 2019-ൽ ഒരു അമേരിക്കൻ ഡ്രോൺ ഇറാനിൽ വെടിവച്ചിട്ടതിന് ശേഷം, പെസെഷ്കിയാൻ അമേരിക്കൻ സർക്കാരിനെ "തീവ്രവാദി" എന്ന് വിളിക്കുകയും ഡ്രോണിനെ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ഐആർജിസിയുടെ നടപടിയെ "ക്രിമിനൽ അമേരിക്കയുടെ നേതാക്കളുടെ മുഖത്തേയ്ക്കുള്ള ശക്തമായ ഒരു പ്രഹരം" എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.alef.ir/news/3980402045.html?show=text|title=پزشکیان: سپاه مشت محکمی به دهان یاوه‌گویی‌های آمریکا زد/ طنین شعار «مرگ بر آمریکا» در مجلس|access-date=16 June 2024|date=16 June 2024|website=Alef|archive-url=https://web.archive.org/web/20240618201655/https://www.alef.ir/news/3980402045.html?show=text|archive-date=18 June 2024}}</ref> 2024 ജൂണിൽ ഒരു സർവകലാശാലാ യോഗത്തിലും ചില വിമർശനങ്ങൾക്ക് മറുപടിയെന്ന നിലയിലും പെസെഷ്കിയൻ ഐആർജിസി യൂണിഫോം ധരിക്കുകയും ഐആർജിസിയാണ് രാജ്യം ഏകീകൃതമായിരിക്കുന്നതിന്റെ കാരണം എന്നതിനാൽ അത് വീണ്ടും ധരിക്കുമെന്ന് ഊന്നിപ്പറയുകയും ചെയ്തു.<ref name="esla1">{{Cite web|url=https://eslahatnews.com/%d9%be%d8%b2%d8%b4%da%a9%db%8c%d8%a7%d9%86-%d9%85%d9%86-%d8%a8%d8%a7%d8%b2-%d9%87%d9%85-%d9%84%d8%a8%d8%a7%d8%b3-%d8%b3%d9%be%d8%a7%d9%87-%d9%85%db%8c%d9%be%d9%88%d8%b4%d9%85%d8%9b-%d8%b3/|title=پزشکیان: من بازهم لباس سپاه می‌پوشم؛ سپاه اگر نبود کشور تجزیه شده بود|access-date=16 June 2024|date=16 June 2024|website=اصلاحات نیوز|language=fa-IR|archive-url=https://web.archive.org/web/20240618201643/https://eslahatnews.com/%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B2-%D9%87%D9%85-%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D9%85%DB%8C%D9%BE%D9%88%D8%B4%D9%85%D8%9B-%D8%B3/|archive-date=18 June 2024}}</ref> === സർക്കാർ വിരുദ്ധ പ്രക്ഷോഭം === ഇറാനിയൻ സംവിധാനത്തെ പെസെഷ്കിയാൻ പലതവണ വിമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2009ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷമുള്ള പ്രതിഷേധത്തിനിടെ, ഒരു പ്രസംഗത്തിൽ, പ്രതിഷേധക്കാരോടുള്ള പെരുമാറ്റത്തെ പെസെഷ്കിയാൻ വിമർശിച്ചിരുന്നു. ആളുകളെ "ഒരു വന്യമൃഗത്തെപ്പോലെ" കണക്കാക്കരുതെന്ന് മാലിക് അഷ്തറിനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തുകൊണ്ട് ആദ്യത്തെ ഷിയാ ഇമാം [<nowiki/>[[അലി ബിൻ അബീത്വാലിബ്|അലി]]] പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ അദ്ദേഹം തന്റെ പ്രസംഗത്തിൽ പരാമർശിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://iranwire.com/en/politics/130417-who-is-masoud-pezeshkian-the-only-pro-reform-candidate/|title=Who is Masoud Pezeshkian, the Only Pro-Reform Candidate?|access-date=21 June 2024|last=Mehrabi|first=Ehsan|date=10 June 2024|website=Iran Wire|archive-url=https://web.archive.org/web/20240617071558/https://iranwire.com/en/politics/130417-who-is-masoud-pezeshkian-the-only-pro-reform-candidate/|archive-date=17 June 2024}}</ref> 2018 ലെ പ്രതിഷേധങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്ത ഇറാന്റെ രീതി "ശാസ്ത്രീയമായും ബൌദ്ധികമായും തെറ്റാണ്" എന്ന് പെസെഷ്കിയാൻ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. എല്ലാ സംഭവങ്ങൾക്കും രാജ്യത്തെ സംവിധാനത്തെ കുറ്റപ്പെടുത്തിയ അദ്ദേഹം, "ഞങ്ങൾ കൂടുതൽ നന്നായി ചെയ്യേണ്ടതായിരുന്നു" എന്ന് പറഞ്ഞു. 2022 ലെ പ്രതിഷേധത്തിന് ശേഷം, [[മഹ്സ അമിനിയുടെ മരണം|മഹ്സ അമിനിയുടെ]] [[മഹ്സ അമിനിയുടെ മരണം|മരണം]] സംബന്ധമായി ഒരു വിലയിരുത്തലും ഒപ്പം വിശദീകരണ സംഘവും രൂപീകരിക്കണമെന്ന് പെസെഷ്കിയാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/persian/articles/czdd70dk37qo|title=انتخابات ریاست‌جمهوری ایران؛ مهدی کروبی از نامزدی مسعود پزشکیان حمایت کرد|access-date=21 June 2024|date=19 June 2024|website=BBC News فارسی|language=fa|archive-url=https://web.archive.org/web/20240620012726/https://www.bbc.com/persian/articles/czdd70dk37qo|archive-date=20 June 2024}}</ref> പ്രതിഷേധക്കാരെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന രീതിയും വിചാരണയും ഇറാനിലെ ഭരണഘടനയ്ക്ക് വിരുദ്ധമാണെന്ന് അദ്ദേഹം കണക്കാക്കുകയും പ്രതികൾക്ക് അഭിഭാഷകരെ നിയമിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തെങ്കിലും, പിന്നീട് അദ്ദേഹം ഒരു തിരുത്തൽ പ്രസ്താവന ഇറക്കുകയും, പ്രതിഷേധങ്ങളെ അപലപിച്ചുകൊണ്ട്, അത് ജനങ്ങളുടെ താൽപ്പര്യത്തിന് അനുയോജ്യമാണെന്ന് കരുതുന്നില്ല എന്ന് പറയുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.atlanticcouncil.org/blogs/iransource/masoud-pezeshkian-reformist-game-changer-election-president/|title=Masoud Pezeshkian is a possible game changer in the upcoming Iranian presidential election|access-date=21 June 2024|last=Dagres|first=Holly|date=19 June 2024|website=Atlantic Council|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20240620044823/https://www.atlanticcouncil.org/blogs/iransource/masoud-pezeshkian-reformist-game-changer-election-president/|archive-date=20 June 2024}}</ref> === വിദേശ നയം === [[പ്രമാണം:PM_Narendra_Modi_meeting_President_of_Iran_Masoud_Pezeshkian_in_Kazan_(2024)_02.jpg|ലഘുചിത്രം|ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[നരേന്ദ്ര മോദി|നരേന്ദ്ര മോദിയും]] പെസെഷ്കിയാനും (22 ഒക്ടോബർ 2024 ).]] [[പ്രമാണം:2024_BRICS_Summit_(1729758535).jpg|ലഘുചിത്രം|2024 ഒക്ടോബർ 24 ന് റഷ്യയിലെ കസാനിൽ നടന്ന 16-ാമത് ബ്രിക്സ് ഉച്ചകോടിയിൽ ഷി ജിൻപിംഗ്, അബ്ദുൽ ഫത്താഹ് അൽ-സിസി, മറ്റ് നേതാക്കൾ എന്നിവരോടൊപ്പം പെസെഷ്കിയാൻ.]] ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതിയെക്കുറിച്ച് [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയുമായി]] ചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കുന്നതിനെ പിന്തുണച്ചിട്ടുള്ള പെസെഷ്കിയൻ, ഇറാനെതിരെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ഉപരോധങ്ങൾ നീക്കുന്നതിന് പകരമായി 2015 ൽ അമേരിക്കയുമായും മറ്റ് ലോകശക്തികളുമായും ഇറാൻ ഉണ്ടാക്കിയ കരാർ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുമെന്ന് പ്രതിജ്ഞയെടുത്തു. [[ഇസ്രയേൽ|ഇസ്രായേൽ]] ഒഴികെയുള്ള മറ്റെല്ലാ രാജ്യങ്ങളുമായും സൌഹാർദ്ദപരമായ ബന്ധം സ്ഥാപിക്കുന്നതിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന അദ്ദേഹം, ഇസ്രായേലിനെതിരെ "പ്രതിരോധത്തിന്റെ അച്ചുതണ്ടിനെ" പിന്തുണയ്ക്കുന്നത് ഇറാൻ തുടരുമെന്ന് പ്രസ്താവിച്ചു. പ്രസിഡന്റായി ചുമതലയേറ്റ ശേഷം, ഇസ്രായേൽ-പലസ്തീൻ സംഘർഷത്തിൽ ഫലസ്തീനികളെ ഇറാൻ പിന്തുണയ്ക്കുന്നത് തുടരുമെന്ന് അദ്ദേഹം പ്രസ്താവിച്ചു. ഗാസ മുനമ്പിൽ ഫലസ്തീനികൾക്കെതിരെ ഇസ്രായേൽ വംശഹത്യ നടത്തിയതായി പെസെഷ്കിയൻ ആരോപിച്ചു. ഇറാന്റെ മിസൈൽ പദ്ധതിയെ ന്യായീകരിച്ച പെസെഷ്കിയാൻ, ഇസ്രായേലിൽ നിന്നുള്ള രാജ്യത്തിന്റെ പ്രതിരോധത്തിന് ഇത് തികച്ചും ആവശ്യമാണെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുകയും, ഈ വിഷയത്തിൽ അമേരിക്കയുമായും സഖ്യകക്ഷികളുമായും ചർച്ച ചെയ്യുന്നതിന് ആദ്യം ഇസ്രായേലിനെയാണ് നിരായുധീകരിക്കേണ്ടതെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുകയും ചെയ്തു. === വംശീയ കാഴ്ചപ്പാടുകളും വനിതാവിഷയങ്ങളും === അസെറികൾ, [[കുർദ്|കുർദുകൾ]], [[ബലൂചികൾ]] തുടങ്ങിയ വംശീയ വിഭാഗങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾക്ക് പിന്തുണ നൽകിയിരുന്ന പെസെഷ്കിയൻ ഈ വിഭാഗങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടതാണെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു. ഇറാനിയൻ ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 15 എല്ലാ വംശങ്ങൾക്കിടയിലും നടപ്പാക്കുന്നതിനെ അദ്ദേഹം സർവ്വാത്മനാ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു. ഈ തത്വം (ആർട്ടിക്കിൾ 15) പറയുന്നുഃ "ഇറാനിലെ ജനങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗികവും പൊതുവുമായ ഭാഷയും ലിപിയും പേർഷ്യൻ ആണ്. രേഖകൾ, കത്തിടപാടുകൾ, ഔദ്യോഗിക ഗ്രന്ഥങ്ങൾ, പാഠപുസ്തകങ്ങൾ എന്നിവ ഈ ഭാഷയിലും ലിപിയിലും ആയിരിക്കണം, എന്നാൽ പത്രങ്ങളിലും ബഹുജന മാധ്യമങ്ങളിലും പ്രാദേശിക, വംശീയ ഭാഷകളുടെ ഉപയോഗവും വിദ്യാലയങ്ങളിൽ അവരുടെ സാഹിത്യം പഠിപ്പിക്കുന്നതും പേർഷ്യന് ഭാഷയ്ക്കൊപ്പം സൌജന്യമാണ്". ഈ തത്വം നടപ്പിലാക്കുന്നത് വിഘടനവാദ, വിമത പ്രേരണകളെ ലഘൂകരിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം വാദിക്കുന്നു. ഇറാനിയൻ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ [[അസർബൈജാനി ഭാഷ]] പഠിപ്പിക്കുന്നതിനെയും പെസെഷ്കിയാൻ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണ വേളയിൽ വാഗ്ദാനം ചെയ്തതു പ്രകാരം പെസെഷ്കിയൻ തന്റെ സർക്കാരിൽ വിവിധ വംശീയ, മത പശ്ചാത്തലങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വനിതകളുടേയും വ്യക്തികളുടേയും എണ്ണം ഗണ്യമായി വർദ്ധിപ്പിച്ചു. രണ്ട് വനിതകളെ വൈസ് പ്രസിഡന്റുമാരായും ഒരു വനിതയെ മന്ത്രിയായും മറ്റൊരു വനിതയെ സർക്കാർ വക്താവായും അദ്ദേഹം നിയമിച്ചു. കൂടാതെ, അദ്ദേഹം ഒരു [[സുന്നി]] രാഷ്ട്രീയക്കാരനെ സംസ്ഥാനത്തെ ആദ്യത്തെ സുന്നി ഗവർണറെന്ന നിലയിൽ ഗ്രാമവികസനത്തിന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റായും നിരവധി വൈസ് മന്ത്രിമാരായും നിയമിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.entekhab.ir/fa/news/815434/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D9%86%D8%A8%DB%8C-%D8%B4%D9%87%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D9%84%D9%88%DA%86-%D8%A7%D9%87%D9%84-%D8%B3%D9%86%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D9%88%D8%B2%D9%8A%D8%B1-%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85-%D8%B4%D8%AF|title=محمد نبی شهیکی، شهروند بلوچ اهل سنت معاون وزير علوم شد|access-date=2025-11-04|archive-date=2024-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20241113201139/https://www.entekhab.ir/fa/news/815434/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D9%86%D8%A8%DB%8C-%D8%B4%D9%87%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D9%84%D9%88%DA%86-%D8%A7%D9%87%D9%84-%D8%B3%D9%86%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D9%88%D8%B2%D9%8A%D8%B1-%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85-%D8%B4%D8%AF|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hamshahrionline.ir/news/882654/%D8%A2%D8%B1%D8%B4-%D8%B2%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D9%86-%D9%84%D9%87%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%87%D9%84-%D8%AA%D8%B3%D9%86%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA|title=آرش زره تن لهونی استاندارد جوان و اهل تسنن کردستان کیست؟|date=18 September 2024|access-date=2025-11-04|archive-date=2025-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20250501031544/https://www.hamshahrionline.ir/news/882654/%D8%A2%D8%B1%D8%B4-%D8%B2%D8%B1%D9%87-%D8%AA%D9%86-%D9%84%D9%87%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%AC%D9%88%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%87%D9%84-%D8%AA%D8%B3%D9%86%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA|url-status=dead}}</ref> രാജ്യത്തുടനീളം നിരവധി വനിതകളെ സംസ്ഥാനങ്ങളുടേയും, നഗരങ്ങളുടേയും ഗവർണർമാരായി അദ്ദേഹം നിയമിച്ചിട്ടുണ്ട്. == വ്യക്തി ജീവിതം == പെസെഷ്കിയാന്റെ പത്നിയായിരുന്ന ഫാത്തിമ മജിദി ഒരു [[ഗൈനക്കോളജി|ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റായിരുന്നു]]. 1994ൽ അവർ തന്റെ ഇളയ മകനോടൊപ്പം ഒരു വാഹനാപകടത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു. അവശേഷിച്ച രണ്ട് ആൺമക്കളെയും ഒരു മകളെയും ഒറ്റയ്ക്ക് വളർത്തിയ അദ്ദേഹം, ഒരിക്കലും പുനർവിവാഹം ചെയ്തിട്ടില്ല.<ref>{{Citation|title=مسعود پزشکیان|date=13 June 2024|url=https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF_%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86&oldid=39723192|archive-url=https://web.archive.org/web/20240707042202/https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%88%D8%AF_%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86&oldid=39723192|periodical=ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد|language=fa|access-date=13 June 2024|archive-date=7 July 2024}}</ref> ഷെരീഫ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ടെക്നോളജിയിൽ നിന്ന് [[രസതന്ത്രം|രസതന്ത്രത്തിൽ]] ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടിയിട്ടുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൾ സഹ്ര, [[ഹസ്സൻ റൂഹാനി|റൂഹാനി]] സർക്കാർ അധികാരത്തിൽ വരുന്നതിന് മുമ്പുള്ള കാലത്ത് ജാം പെട്രോകെമിക്കലിൽ ജോലി ചെയ്തിരുന്നു. ഒരു രാഷ്ട്രീയ ഉപദേഷ്ടാവായും അവർ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. [[ഖുർആൻ]] അദ്ധ്യാപകനും [[ഷിയാ ഇസ്‌ലാം|ഷിയാ മുസ്ലീങ്ങളുടെ]] പ്രധാന ഗ്രന്ഥമായ നഹ്ജ് അൽ-ബലഗയുടെ പാരായണക്കാരനുമാണ് പെസെഷ്കിയാൻ. [[പേർഷ്യൻ ഭാഷ|പേർഷ്യൻ]] ഭാഷയ്ക്ക് പുറമെ [[അസർബൈജാനി ഭാഷ|അസർബൈജാനി]], [[കുർദിഷ് ഭാഷകൾ|കുർദിഷ്]], [[അറബി ഭാഷ|അറബി]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]] എന്നീ ഭാഷകളിലും പെസെഷ്കിയാന് പ്രാവീണ്യമുണ്ട്. ട്രാക്ടർ എസ്. സി. എന്ന ഇറാനിയൻ പ്രൊഫഷണൽ ഫുട്ബോൾ ക്ലബ്ബിന്റെ ആരാധകനാണ് പെസെഷ്കിയൻ. <ref>{{Cite web|url=https://www.khabaronline.ir/news/1919716/پزشکیان-اکثر-بازی-های-تراکتور-را-با-محمدحسینم-به-استادیوم-می/|title=پزشکیان: اکثر بازی‌های تراکتور را با نوه‌ام محمدحسین به استادیوم می‌رویم /با هم بحث می‌کنیم؛ نقدم می‌کند، اما هیچ‌وقت دعوا نمی‌کنیم – خبرآنلاین|access-date=16 June 2024|website=Khabar|archive-url=https://web.archive.org/web/20240707042204/https://www.khabaronline.ir/amp/1919716/|archive-date=7 July 2024}}</ref>{{Notelist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * {{Commons category-inline}} {{Masoud Pezeshkian}} == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1954-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:Articles containing Persian-language text]] [[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]] nxtznb91qe2jm082c3zro3tt5a3hj8d മലമുത്തൻ ഭാഷ 0 661839 4675152 4586682 2026-10-10T23:37:56Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675152 wikitext text/x-wiki {{Short description|Dravidian language of India}} {{Infobox language |name = Malamuthan |altname = Malakkar |states = [[Kerala]], [[India]] |region = [[Malappuram District|Malappuram]], [[Kozhikode District|Kozhikode]] |ethnicity = [[Malamuthan tribe|Malamuthan]] | familycolor = Dravidian | fam2 = Southern | fam3 = [[Southern Dravidian languages|Southern I]] | fam4 = Tamil–[[Kannada dialects|Kannada]] | fam5 = Tamil–[[Kota language (India)|Kota]] | fam6 = Tamil–[[Toda language|Toda]] | fam7 = Tamil–Irula | fam8 = Tamil–[[Kodava language|Kodava]]–[[Urali language|Urali]] | fam9 = [[Tamiloid languages|Tamil]]–[[Malayalamoid languages|Malayalam]] | fam10 = [[Malayalamoid languages|Malayalamoid]] | ancestor = [[Old Tamil language|Old Tamil]] | ancestor2 = [[Middle Tamil language|Middle Tamil]] }} കേരളത്തിലെ മലപ്പുറം, കോഴിക്കോട് ജില്ലകളിലെ മലനിരകളിലെ മലമുത്തൻ ജനത സംസാരിക്കുന്ന ഒരു തെക്കൻ ദ്രാവിഡ ഭാഷയാണ് മലക്കാർ എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന മലമുത്തൻ. മുമ്പ് രേഖകളിൽ മുതുവാൻ എന്ന് വ്യാജമായി മുദ്രകുത്തിയിരുന്ന ഇവർ ഇടുക്കിയിലെ മറ്റൊരു ഗോത്രക്കാരാണ്.<ref>{{cite web|url=http://www.languageinindia.com/july2013/ravisankarkeralatriballanguages.pdf|title=Tribal Languages of Kerala|website=languageinindia.com|access-date=1 August 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20130721004115/http://www.languageinindia.com/july2013/ravisankarkeralatriballanguages.pdf|archive-date=2013-07-21|url-status=dead}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}}{{ദ്രാവിഡ ഭാഷകൾ}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ദ്രാവിഡഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:Language articles citing Ethnologue 18]] [[വർഗ്ഗം:Pages containing links to subscription-only content]] o2ldzpzey5sa1hqmw7kkz1y9e8m16l6 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024 3 662038 4675075 4674610 2026-10-10T14:00:35Z Ranjithsiji 22471 /* ഗണ്ടഗാന എന്നലേഖനത്തിലെ മലയാള വിവർത്തനം */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4675075 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: TheGreatEditor024 | TheGreatEditor024 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 07:24, 6 ഡിസംബർ 2025 (UTC) == ലേഖനത്തിന്റെ ശൈലി == [[മെഡിവ്‌നിക്]] എന്ന ലേഖനം നോക്കുക. അതിന്റെ ശൈലി മലയാളത്തിലെ സാധാരണ ശൈലിയിലാക്കിയെഴുതേണ്ടതുണ്ട്. ഇനി ഇത്തരം ലേഖനം വിവർത്തനം ചെയ്യുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 01:02, 30 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) :Okay, well ente malayalam lesham official aanu, because njan malayalee anenkillum njan malayalathil weak aanu. karanam njan abroad aanu jenichath. Njan try cheyam. [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 04:14, 30 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) == Question == Hello. I rewrote article [[ബോറിസ് ജോർജിയെവിച്ച് പെർച്ചാത്കിൻ]] using Gemini Flash 3.8 (first version was written using Gemini Flash 3.6). Has the article improved? [[ഉപയോക്താവ്:Asorev|Asorev]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Asorev|സംവാദം]]) 09:24, 17 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) :@[[ഉപയോക്താവ്:Asorev|Asorev]], I have tried my best to explain what's wrong. But, you won't understand. So, please stop messaging me. I am not your AI tester. I am just another human contributor like you. If you want to know more, just read our earlier messages. :@[[ഉപയോക്താവ്:Asorev|Asorev]], എന്താണ് പ്രശ്നമെന്ന് വിശദീകരിക്കാൻ ഞാൻ പരമാവധി ശ്രമിച്ചു. പക്ഷേ, നിങ്ങൾക്ക് അത് മനസ്സിലാകില്ല. അതിനാൽ, ദയവായി എനിക്ക് സന്ദേശങ്ങൾ അയക്കുന്നത് നിർത്തുക. ഞാൻ നിങ്ങളുടെ AI ടെസ്റ്റർ അല്ല; നിങ്ങളെപ്പോലെ തന്നെയുള്ള മറ്റൊരു സാധാരണ ഉപയോക്താവ് മാത്രമാണ് ഞാൻ. കൂടുതൽ അറിയണമെന്നുണ്ടെങ്കിൽ, നമ്മുടെ പഴയ സന്ദേശങ്ങൾ വായിച്ചുനോക്കൂ. [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 09:49, 17 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) == ലേഖനം മായ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടവ == ഒരു ലേഖനം മായ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുമ്പോൾ വെറുതേ ടാഗ് ചേർത്താൽ മാത്രം പോര. ആ ലേഖത്തിന്റെ പേരിൽ ഒരു പുതിയ താൾ തുടങ്ങുകയും അത് നിലവിലുള്ള പട്ടികയിലേക്ക് ചേർക്കുകയും വേണം. ട്വിങ്കിൾ ഉപയോഗിച്ചാൽ ഇത് ഓട്ടോമാറ്റിക്കായി സംഭവിക്കുന്നതാണ്. അല്ലെങ്കിൽ അത് മുഴുവൻ മാന്വലായി ചെയ്യേണ്ടതാണ്. ശ്രദ്ധിക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 13:44, 6 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) :ശരി, ഇനി മുതൽ ഞാൻ ശ്രദ്ധിക്കാം [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 16:07, 6 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) ==ലേഖനം മായ്ക്കൽ നിർദ്ദേശിക്കാനും മാനദണ്ഡങ്ങൾ ഇല്ലേ?== സുഹൃത്തേ, താങ്കൾ പല ലേഖനങ്ങളിലും മായ്ക്കൽ നിർദ്ദേശം നൽകുന്നതായിക്കണ്ടു. [[അന്താരാഷ്ട ജ്യോതിശാസ്ത്രയൂണിയൻ അംഗീകരിച്ച നക്ഷത്രരാശികൾ]], [[നവി പിള്ള]] എന്നിവയിൽ മായ്ക്കൽ ഫലകം ചേർത്തിരിക്കുന്നത് ലേഖനം എഴുതിത്തുടങ്ങുമ്പോൾത്തന്നെയാണ്. ഇത്ര തിടുക്കമെന്തിന്? ഇനിയെങ്കിലും ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ? --[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 16:43, 9 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) :സാധാരണയായി, ഡ്രാഫ്റ്റ് സ്പേസിൽ ഒരു ലേഖനം പൂർത്തിയായതിനുശേഷമാണ് അത് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതെന്നാണ് ഞാൻ കരുതിയിരുന്നത്. പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ലേഖനങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുമെന്നും എനിക്കറിയില്ലായിരുന്നു. അടുത്ത തവണ ശ്രദ്ധിക്കാം. [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 16:53, 9 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) == ഗണ്ടഗാന എന്നലേഖനത്തിലെ മലയാള വിവർത്തനം == [[ഗണ്ടഗാന]] എന്ന ലേഖനമെഴുതിയതിന് നന്ദി. ജോർജ്ജിയൻ ഗാനവും ഇംഗ്ലീഷ് വിവർത്തനവുമുണ്ട് അതുപോലെ മലയാളം വിവർത്തനം ചേർക്കുമല്ലോ. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:00, 10 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) q618xousq1mqhmlikf05pkcml0ixidg 4675097 4675075 2026-10-10T18:19:05Z TheGreatEditor024 211141 /* ഗണ്ടഗാന എന്നലേഖനത്തിലെ മലയാള വിവർത്തനം */ മറുപടി 4675097 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: TheGreatEditor024 | TheGreatEditor024 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 07:24, 6 ഡിസംബർ 2025 (UTC) == ലേഖനത്തിന്റെ ശൈലി == [[മെഡിവ്‌നിക്]] എന്ന ലേഖനം നോക്കുക. അതിന്റെ ശൈലി മലയാളത്തിലെ സാധാരണ ശൈലിയിലാക്കിയെഴുതേണ്ടതുണ്ട്. ഇനി ഇത്തരം ലേഖനം വിവർത്തനം ചെയ്യുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 01:02, 30 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) :Okay, well ente malayalam lesham official aanu, because njan malayalee anenkillum njan malayalathil weak aanu. karanam njan abroad aanu jenichath. Njan try cheyam. [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 04:14, 30 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) == Question == Hello. I rewrote article [[ബോറിസ് ജോർജിയെവിച്ച് പെർച്ചാത്കിൻ]] using Gemini Flash 3.8 (first version was written using Gemini Flash 3.6). Has the article improved? [[ഉപയോക്താവ്:Asorev|Asorev]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Asorev|സംവാദം]]) 09:24, 17 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) :@[[ഉപയോക്താവ്:Asorev|Asorev]], I have tried my best to explain what's wrong. But, you won't understand. So, please stop messaging me. I am not your AI tester. I am just another human contributor like you. If you want to know more, just read our earlier messages. :@[[ഉപയോക്താവ്:Asorev|Asorev]], എന്താണ് പ്രശ്നമെന്ന് വിശദീകരിക്കാൻ ഞാൻ പരമാവധി ശ്രമിച്ചു. പക്ഷേ, നിങ്ങൾക്ക് അത് മനസ്സിലാകില്ല. അതിനാൽ, ദയവായി എനിക്ക് സന്ദേശങ്ങൾ അയക്കുന്നത് നിർത്തുക. ഞാൻ നിങ്ങളുടെ AI ടെസ്റ്റർ അല്ല; നിങ്ങളെപ്പോലെ തന്നെയുള്ള മറ്റൊരു സാധാരണ ഉപയോക്താവ് മാത്രമാണ് ഞാൻ. കൂടുതൽ അറിയണമെന്നുണ്ടെങ്കിൽ, നമ്മുടെ പഴയ സന്ദേശങ്ങൾ വായിച്ചുനോക്കൂ. [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 09:49, 17 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) == ലേഖനം മായ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടവ == ഒരു ലേഖനം മായ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുമ്പോൾ വെറുതേ ടാഗ് ചേർത്താൽ മാത്രം പോര. ആ ലേഖത്തിന്റെ പേരിൽ ഒരു പുതിയ താൾ തുടങ്ങുകയും അത് നിലവിലുള്ള പട്ടികയിലേക്ക് ചേർക്കുകയും വേണം. ട്വിങ്കിൾ ഉപയോഗിച്ചാൽ ഇത് ഓട്ടോമാറ്റിക്കായി സംഭവിക്കുന്നതാണ്. അല്ലെങ്കിൽ അത് മുഴുവൻ മാന്വലായി ചെയ്യേണ്ടതാണ്. ശ്രദ്ധിക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 13:44, 6 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) :ശരി, ഇനി മുതൽ ഞാൻ ശ്രദ്ധിക്കാം [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 16:07, 6 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) ==ലേഖനം മായ്ക്കൽ നിർദ്ദേശിക്കാനും മാനദണ്ഡങ്ങൾ ഇല്ലേ?== സുഹൃത്തേ, താങ്കൾ പല ലേഖനങ്ങളിലും മായ്ക്കൽ നിർദ്ദേശം നൽകുന്നതായിക്കണ്ടു. [[അന്താരാഷ്ട ജ്യോതിശാസ്ത്രയൂണിയൻ അംഗീകരിച്ച നക്ഷത്രരാശികൾ]], [[നവി പിള്ള]] എന്നിവയിൽ മായ്ക്കൽ ഫലകം ചേർത്തിരിക്കുന്നത് ലേഖനം എഴുതിത്തുടങ്ങുമ്പോൾത്തന്നെയാണ്. ഇത്ര തിടുക്കമെന്തിന്? ഇനിയെങ്കിലും ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ? --[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 16:43, 9 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) :സാധാരണയായി, ഡ്രാഫ്റ്റ് സ്പേസിൽ ഒരു ലേഖനം പൂർത്തിയായതിനുശേഷമാണ് അത് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതെന്നാണ് ഞാൻ കരുതിയിരുന്നത്. പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ലേഖനങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുമെന്നും എനിക്കറിയില്ലായിരുന്നു. അടുത്ത തവണ ശ്രദ്ധിക്കാം. [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 16:53, 9 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) == ഗണ്ടഗാന എന്നലേഖനത്തിലെ മലയാള വിവർത്തനം == [[ഗണ്ടഗാന]] എന്ന ലേഖനമെഴുതിയതിന് നന്ദി. ജോർജ്ജിയൻ ഗാനവും ഇംഗ്ലീഷ് വിവർത്തനവുമുണ്ട് അതുപോലെ മലയാളം വിവർത്തനം ചേർക്കുമല്ലോ. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:00, 10 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) :@[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|Ranjithsiji]], ഇംഗ്ലീഷ് വിവർത്തനം ചെയ്യും, ജോർജിയൻ കുറേ കഴിഞ്ഞിട്ട് ചെയ്യും, അത് ലേശം പാടാണ്, അതുകൊണ്ട് ഓരോ വരി വരിയായിട്ട് ചെയ്തോളാം. [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 18:19, 10 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) ehm8hjpvjznx4lrvblfe904wv1q8gux 4675110 4675097 2026-10-10T18:57:19Z Ranjithsiji 22471 /* ഗണ്ടഗാന എന്നലേഖനത്തിലെ മലയാള വിവർത്തനം */ മറുപടി 4675110 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: TheGreatEditor024 | TheGreatEditor024 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 07:24, 6 ഡിസംബർ 2025 (UTC) == ലേഖനത്തിന്റെ ശൈലി == [[മെഡിവ്‌നിക്]] എന്ന ലേഖനം നോക്കുക. അതിന്റെ ശൈലി മലയാളത്തിലെ സാധാരണ ശൈലിയിലാക്കിയെഴുതേണ്ടതുണ്ട്. ഇനി ഇത്തരം ലേഖനം വിവർത്തനം ചെയ്യുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 01:02, 30 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) :Okay, well ente malayalam lesham official aanu, because njan malayalee anenkillum njan malayalathil weak aanu. karanam njan abroad aanu jenichath. Njan try cheyam. [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 04:14, 30 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) == Question == Hello. I rewrote article [[ബോറിസ് ജോർജിയെവിച്ച് പെർച്ചാത്കിൻ]] using Gemini Flash 3.8 (first version was written using Gemini Flash 3.6). Has the article improved? [[ഉപയോക്താവ്:Asorev|Asorev]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Asorev|സംവാദം]]) 09:24, 17 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) :@[[ഉപയോക്താവ്:Asorev|Asorev]], I have tried my best to explain what's wrong. But, you won't understand. So, please stop messaging me. I am not your AI tester. I am just another human contributor like you. If you want to know more, just read our earlier messages. :@[[ഉപയോക്താവ്:Asorev|Asorev]], എന്താണ് പ്രശ്നമെന്ന് വിശദീകരിക്കാൻ ഞാൻ പരമാവധി ശ്രമിച്ചു. പക്ഷേ, നിങ്ങൾക്ക് അത് മനസ്സിലാകില്ല. അതിനാൽ, ദയവായി എനിക്ക് സന്ദേശങ്ങൾ അയക്കുന്നത് നിർത്തുക. ഞാൻ നിങ്ങളുടെ AI ടെസ്റ്റർ അല്ല; നിങ്ങളെപ്പോലെ തന്നെയുള്ള മറ്റൊരു സാധാരണ ഉപയോക്താവ് മാത്രമാണ് ഞാൻ. കൂടുതൽ അറിയണമെന്നുണ്ടെങ്കിൽ, നമ്മുടെ പഴയ സന്ദേശങ്ങൾ വായിച്ചുനോക്കൂ. [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 09:49, 17 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) == ലേഖനം മായ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടവ == ഒരു ലേഖനം മായ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുമ്പോൾ വെറുതേ ടാഗ് ചേർത്താൽ മാത്രം പോര. ആ ലേഖത്തിന്റെ പേരിൽ ഒരു പുതിയ താൾ തുടങ്ങുകയും അത് നിലവിലുള്ള പട്ടികയിലേക്ക് ചേർക്കുകയും വേണം. ട്വിങ്കിൾ ഉപയോഗിച്ചാൽ ഇത് ഓട്ടോമാറ്റിക്കായി സംഭവിക്കുന്നതാണ്. അല്ലെങ്കിൽ അത് മുഴുവൻ മാന്വലായി ചെയ്യേണ്ടതാണ്. ശ്രദ്ധിക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 13:44, 6 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) :ശരി, ഇനി മുതൽ ഞാൻ ശ്രദ്ധിക്കാം [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 16:07, 6 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) ==ലേഖനം മായ്ക്കൽ നിർദ്ദേശിക്കാനും മാനദണ്ഡങ്ങൾ ഇല്ലേ?== സുഹൃത്തേ, താങ്കൾ പല ലേഖനങ്ങളിലും മായ്ക്കൽ നിർദ്ദേശം നൽകുന്നതായിക്കണ്ടു. [[അന്താരാഷ്ട ജ്യോതിശാസ്ത്രയൂണിയൻ അംഗീകരിച്ച നക്ഷത്രരാശികൾ]], [[നവി പിള്ള]] എന്നിവയിൽ മായ്ക്കൽ ഫലകം ചേർത്തിരിക്കുന്നത് ലേഖനം എഴുതിത്തുടങ്ങുമ്പോൾത്തന്നെയാണ്. ഇത്ര തിടുക്കമെന്തിന്? ഇനിയെങ്കിലും ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ? --[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 16:43, 9 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) :സാധാരണയായി, ഡ്രാഫ്റ്റ് സ്പേസിൽ ഒരു ലേഖനം പൂർത്തിയായതിനുശേഷമാണ് അത് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതെന്നാണ് ഞാൻ കരുതിയിരുന്നത്. പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ലേഖനങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുമെന്നും എനിക്കറിയില്ലായിരുന്നു. അടുത്ത തവണ ശ്രദ്ധിക്കാം. [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 16:53, 9 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) == ഗണ്ടഗാന എന്നലേഖനത്തിലെ മലയാള വിവർത്തനം == [[ഗണ്ടഗാന]] എന്ന ലേഖനമെഴുതിയതിന് നന്ദി. ജോർജ്ജിയൻ ഗാനവും ഇംഗ്ലീഷ് വിവർത്തനവുമുണ്ട് അതുപോലെ മലയാളം വിവർത്തനം ചേർക്കുമല്ലോ. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:00, 10 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) :@[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|Ranjithsiji]], ഇംഗ്ലീഷ് വിവർത്തനം ചെയ്യും, ജോർജിയൻ കുറേ കഴിഞ്ഞിട്ട് ചെയ്യും, അത് ലേശം പാടാണ്, അതുകൊണ്ട് ഓരോ വരി വരിയായിട്ട് ചെയ്തോളാം. [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 18:19, 10 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) ::@[[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ഇത് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയാണ്. മലയാളത്തിനാണ് പ്രഥമ സ്ഥാനം ഇംഗ്ലീഷ് അതുകഴി‍ഞ്ഞേ വരികയുള്ളൂ. കൂടാതെ ജോർജ്ജിയൻ വേണമെന്ന് യാതൊരു നിർബ്ബന്ധവുമില്ല. അതുകൊണ്ട് മലയാളം വിവർത്തനമില്ലെങ്കിൽ മറ്റുരണ്ടു ഭാഷയും ഒഴിവാക്കുന്നതാണ് അഭികാമ്യം.ഈ ലേഖനത്തിന്റെ ഗാനത്തിന്റെ വരികൾ വേണമെന്ന് യാതൊരു നിർബ്ബന്ധവുമില്ല. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 18:57, 10 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) 6roo6dy0i8cipxs6t1h1u54dlgum8nu 4675137 4675110 2026-10-10T20:38:21Z TheGreatEditor024 211141 /* ഗണ്ടഗാന എന്നലേഖനത്തിലെ മലയാള വിവർത്തനം */ മറുപടി 4675137 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: TheGreatEditor024 | TheGreatEditor024 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 07:24, 6 ഡിസംബർ 2025 (UTC) == ലേഖനത്തിന്റെ ശൈലി == [[മെഡിവ്‌നിക്]] എന്ന ലേഖനം നോക്കുക. അതിന്റെ ശൈലി മലയാളത്തിലെ സാധാരണ ശൈലിയിലാക്കിയെഴുതേണ്ടതുണ്ട്. ഇനി ഇത്തരം ലേഖനം വിവർത്തനം ചെയ്യുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 01:02, 30 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) :Okay, well ente malayalam lesham official aanu, because njan malayalee anenkillum njan malayalathil weak aanu. karanam njan abroad aanu jenichath. Njan try cheyam. [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 04:14, 30 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) == Question == Hello. I rewrote article [[ബോറിസ് ജോർജിയെവിച്ച് പെർച്ചാത്കിൻ]] using Gemini Flash 3.8 (first version was written using Gemini Flash 3.6). Has the article improved? [[ഉപയോക്താവ്:Asorev|Asorev]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Asorev|സംവാദം]]) 09:24, 17 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) :@[[ഉപയോക്താവ്:Asorev|Asorev]], I have tried my best to explain what's wrong. But, you won't understand. So, please stop messaging me. I am not your AI tester. I am just another human contributor like you. If you want to know more, just read our earlier messages. :@[[ഉപയോക്താവ്:Asorev|Asorev]], എന്താണ് പ്രശ്നമെന്ന് വിശദീകരിക്കാൻ ഞാൻ പരമാവധി ശ്രമിച്ചു. പക്ഷേ, നിങ്ങൾക്ക് അത് മനസ്സിലാകില്ല. അതിനാൽ, ദയവായി എനിക്ക് സന്ദേശങ്ങൾ അയക്കുന്നത് നിർത്തുക. ഞാൻ നിങ്ങളുടെ AI ടെസ്റ്റർ അല്ല; നിങ്ങളെപ്പോലെ തന്നെയുള്ള മറ്റൊരു സാധാരണ ഉപയോക്താവ് മാത്രമാണ് ഞാൻ. കൂടുതൽ അറിയണമെന്നുണ്ടെങ്കിൽ, നമ്മുടെ പഴയ സന്ദേശങ്ങൾ വായിച്ചുനോക്കൂ. [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 09:49, 17 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) == ലേഖനം മായ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടവ == ഒരു ലേഖനം മായ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുമ്പോൾ വെറുതേ ടാഗ് ചേർത്താൽ മാത്രം പോര. ആ ലേഖത്തിന്റെ പേരിൽ ഒരു പുതിയ താൾ തുടങ്ങുകയും അത് നിലവിലുള്ള പട്ടികയിലേക്ക് ചേർക്കുകയും വേണം. ട്വിങ്കിൾ ഉപയോഗിച്ചാൽ ഇത് ഓട്ടോമാറ്റിക്കായി സംഭവിക്കുന്നതാണ്. അല്ലെങ്കിൽ അത് മുഴുവൻ മാന്വലായി ചെയ്യേണ്ടതാണ്. ശ്രദ്ധിക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 13:44, 6 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) :ശരി, ഇനി മുതൽ ഞാൻ ശ്രദ്ധിക്കാം [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 16:07, 6 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) ==ലേഖനം മായ്ക്കൽ നിർദ്ദേശിക്കാനും മാനദണ്ഡങ്ങൾ ഇല്ലേ?== സുഹൃത്തേ, താങ്കൾ പല ലേഖനങ്ങളിലും മായ്ക്കൽ നിർദ്ദേശം നൽകുന്നതായിക്കണ്ടു. [[അന്താരാഷ്ട ജ്യോതിശാസ്ത്രയൂണിയൻ അംഗീകരിച്ച നക്ഷത്രരാശികൾ]], [[നവി പിള്ള]] എന്നിവയിൽ മായ്ക്കൽ ഫലകം ചേർത്തിരിക്കുന്നത് ലേഖനം എഴുതിത്തുടങ്ങുമ്പോൾത്തന്നെയാണ്. ഇത്ര തിടുക്കമെന്തിന്? ഇനിയെങ്കിലും ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ? --[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 16:43, 9 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) :സാധാരണയായി, ഡ്രാഫ്റ്റ് സ്പേസിൽ ഒരു ലേഖനം പൂർത്തിയായതിനുശേഷമാണ് അത് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതെന്നാണ് ഞാൻ കരുതിയിരുന്നത്. പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ലേഖനങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുമെന്നും എനിക്കറിയില്ലായിരുന്നു. അടുത്ത തവണ ശ്രദ്ധിക്കാം. [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 16:53, 9 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) == ഗണ്ടഗാന എന്നലേഖനത്തിലെ മലയാള വിവർത്തനം == [[ഗണ്ടഗാന]] എന്ന ലേഖനമെഴുതിയതിന് നന്ദി. ജോർജ്ജിയൻ ഗാനവും ഇംഗ്ലീഷ് വിവർത്തനവുമുണ്ട് അതുപോലെ മലയാളം വിവർത്തനം ചേർക്കുമല്ലോ. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:00, 10 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) :@[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|Ranjithsiji]], ഇംഗ്ലീഷ് വിവർത്തനം ചെയ്യും, ജോർജിയൻ കുറേ കഴിഞ്ഞിട്ട് ചെയ്യും, അത് ലേശം പാടാണ്, അതുകൊണ്ട് ഓരോ വരി വരിയായിട്ട് ചെയ്തോളാം. [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 18:19, 10 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) ::@[[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ഇത് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയാണ്. മലയാളത്തിനാണ് പ്രഥമ സ്ഥാനം ഇംഗ്ലീഷ് അതുകഴി‍ഞ്ഞേ വരികയുള്ളൂ. കൂടാതെ ജോർജ്ജിയൻ വേണമെന്ന് യാതൊരു നിർബ്ബന്ധവുമില്ല. അതുകൊണ്ട് മലയാളം വിവർത്തനമില്ലെങ്കിൽ മറ്റുരണ്ടു ഭാഷയും ഒഴിവാക്കുന്നതാണ് അഭികാമ്യം.ഈ ലേഖനത്തിന്റെ ഗാനത്തിന്റെ വരികൾ വേണമെന്ന് യാതൊരു നിർബ്ബന്ധവുമില്ല. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 18:57, 10 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) :::@[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|Ranjithsiji]], ഞാൻ ഇപ്പോൾത്തന്നെ മാറ്റാം [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 20:38, 10 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) 511y95pcqaxddekkud8hsfgm0wrl8ys കരട്:കിം ഇൽ സങ് 118 665374 4675107 4674414 2026-10-10T18:39:22Z TheGreatEditor024 211141 /* അവലംബങ്ങൾ */ 4675107 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = കിം ഇൽ സങ് | native_name = 김일성 | native_name_lang = ko | image = Kim Il Sung Portrait-3.jpg | office = വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടി ഓഫ് കൊറിയയുടെ ജനറൽ സെക്രട്ടറി | termstart = 12 ഒക്ടോബർ 1966 | termend = 8 ജൂലൈ 1994 | successor = [[കിം ജോങ് ഇൽ]] | predecessor = സ്വയം (ചെയർമാനായി) | predecessor2 = ഓഫീസ് സ്ഥാപിച്ചു | successor2 = ഓഫീസ് നിർത്തലാക്കി | office2 = ഉത്തര കൊറിയയുടെ പ്രസിഡന്റ് | termstart2 = 28 ഡിസംബർ 1972 | termend2 = 8 ജൂലൈ 1994 | party = [[വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടി ഓഫ് കൊറിയ]] | birth_date = 15 April 1912 | birth_place = ഹെയ്‌ജോ, കൊറിയ, ജപ്പാൻ സാമ്രാജ്യം | death_date = 8 July 1994 | death_place = ഹ്യങ്സാൻ, നോർത്ത് പ്യോൻഗൻ, [[ഉത്തര കൊറിയ]] | resting_place = [[കുംസുസാൻ പാലസ് ഓഫ് ദ സൺ]] | children = [[കിം ജോങ് ഇൽ]] | parents = കിം ഹ്യോങ്-ജിക്<br> കാങ് പാൻ സോക്ക് | allegiance = കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ചൈന<br>[[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ]]<br>[[ഉത്തര കൊറിയ]] | spouse = കിം ജോങ്-സുക്ക് ​(1941; died 1949)​<br> കിം സോങ്-എ ​(1952) }} '''കിം ഇൽ സങ്''' (ജനനനാമം '''കിം സോങ്-ജു'''; 1912 ഏപ്രിൽ 15 – 1994 ജൂലൈ 8) ഒരു [[ഉത്തര കൊറിയ|ഉത്തരകൊറിയൻ]] കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് വിപ്ലവകാരിയും, സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥനും, രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനും, സ്വേച്ഛാധിപതിയുമായിരുന്നു. 1948-ൽ [[ഉത്തര കൊറിയ|ഡെമോക്രാറ്റിക് പീപ്പിൾസ് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് കൊറിയ]] (ഉത്തരകൊറിയ എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു), സ്ഥാപിച്ച അദ്ദേഹം 1994-ൽ മരിക്കുന്നതുവരെ ആ രാജ്യത്തെ നയിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന് ശേഷം മകൻ [[കിം ജോങ് ഇൽ]] അധികാരമേറ്റു. മരണാനന്തരമായി അദ്ദേഹത്തെ രാജ്യത്തിന്റെ ശാശ്വത പ്രസിഡന്റായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. 20-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ രാജകുടുംബാംഗമല്ലാത്ത രാഷ്ട്രത്തലവനും ഗവൺമെന്റ് മേധാവിയുമായി ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം സേവനമനുഷ്ഠിച്ചവരിൽ മൂന്നാമനായിരുന്ന അദ്ദേഹം 45 വർഷത്തിലേറെക്കാലം അധികാരത്തിലിരുന്നു. ജാപ്പനീസ് ഭരണത്തിലായിരുന്ന കൊറിയയിലാണ് കിം ജനിച്ചത്. പിന്നീട് വടക്കുകിഴക്കൻ ചൈനയിലാണ് അദ്ദേഹം വളർന്നത്. കൗമാരപ്രായത്തിൽ തന്നെ അദ്ദേഹം [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്]] ആശയങ്ങളിലേക്ക് ആകൃഷ്ടനാവുകയും വിവിധ ജപ്പാൻ വിരുദ്ധ ഗറില്ലാ സംഘങ്ങളിൽ അംഗമാകുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ, 1931-ൽ വടക്കുകിഴക്കൻ [[ചൈന]] [[ജപ്പാൻ|ജപ്പാന്റെ]] അധീനതയിലായ അതേ വർഷം തന്നെ അദ്ദേഹം [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ചൈന|ചൈനീസ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ]] (CCP) ചേർന്നു. CCPയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള നിരവധി സംഘങ്ങളിൽ കിം പങ്കെടുത്തു. 1942-ൽ അദ്ദേഹത്തെ സോവിയറ്റ് ചെമ്പടയിൽ നിയോഗിച്ചു. ഇതിനെത്തുടർന്ന് 1945 വരെ അദ്ദേഹം സോവിയറ്റ് യൂണിയനിൽ തുടർന്നു. [[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിൽ ഇന്ത്യ|രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിൽ]] [[ജപ്പാൻ]] കീഴടങ്ങിയതിനെത്തുടർന്ന് കൊറിയ വിഭജിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ]] ഉത്തരകൊറിയയിൽ കിമ്മിനെ അധികാരത്തിലെത്തിച്ചു.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://history.state.gov/milestones/1945-1952/korean-war|title=Milestones in the History of U.S. Foreign Relations - Office of the Historian|access-date=2026-10-02}}</ref> കൊറിയൻ വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടിയുടെ നേതാവായും സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ അദ്ദേഹത്തെ നിയമിച്ചു. 1950-ൽ ദക്ഷിണകൊറിയയെ ആക്രമിക്കാൻ കിം ഇൽ സങ് അനുമതി നൽകി. ഇതിനെത്തുടർന്ന് അമേരിക്കയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഐക്യരാഷ്ട്ര സേന ദക്ഷിണകൊറിയയുടെ പ്രതിരോധത്തിനായി യുദ്ധത്തിൽ ഇടപെട്ടു. കൊറിയൻ യുദ്ധത്തിലെ സൈനികമായ അനിശ്ചിതാവസ്ഥയെ തുടർന്ന് 1953-ൽ വെടിനിർത്തൽ കരാർ ഒപ്പുവച്ചു.<ref name=":1" /> കിമ്മിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഉത്തരകൊറിയ ഒരു [[ഏകാധിപത്യം|ഏകാധിപത്യ]], സോഷ്യലിസ്റ്റ്, വ്യക്തികേന്ദ്രീകൃത സ്വേച്ഛാധിപത്യ ഭരണകൂടമായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. കേന്ദ്രാസൂത്രിത സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയായിരുന്നു രാജ്യത്തുണ്ടായിരുന്നത്. [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ|സോവിയറ്റ് യൂണിയനുമായും]] [[ചൈന|ചൈനയുമായും]] ഉത്തരകൊറിയയ്ക്ക് അടുത്ത രാഷ്ട്രീയ-സാമ്പത്തിക ബന്ധങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. 1960-കളോടെ, രാഷ്ട്രീയ അരാജകത്വവും സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധികളും നേരിട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന ദക്ഷിണകൊറിയയെ അപേക്ഷിച്ച് ഉത്തരകൊറിയയിൽ നേരിയ തോതിൽ ഉയർന്ന ജീവിതനിലവാരം ഉണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ 1970-കളിൽ ഈ സ്ഥിതിഗതികൾക്ക് മാറ്റം വന്നു. പുതുതായി സ്ഥിരത കൈവരിച്ച ദക്ഷിണകൊറിയ ഒരു സാമ്പത്തിക ശക്തിയായി ഉയർന്നുവന്നപ്പോൾ, ഉത്തരകൊറിയയുടെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ സ്തംഭിക്കുകയും പിന്നീട് തകർന്നുവീഴുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite journal |last1=Kim |first1=Duol |date=November 2021 |title=The great divergence on the Korean peninsula (1910–2020) |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/aehr.12225 |journal=[[Australian Economic History Review]] |language=en |volume=61 |issue=3 |pages=318–341 |doi=10.1111/aehr.12225 |issn=0004-8992 |url-access=subscription}}</ref> കിം [[മാർക്സിസം]]–ലെനിനിസത്തിൽ നിന്ന് വിട്ടുമാറുകയും [[ജൂചെ]] എന്ന ആശയം വികസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. "സ്വാതന്ത്ര്യം, സ്വയംപര്യാപ്തത, സ്വയംപ്രതിരോധം" എന്നീ തത്വങ്ങൾക്കും കൊറിയൻ ദേശീയതയ്ക്കുമാണ് ഈ ആശയധാര പ്രധാനമായും പ്രാധാന്യം നൽകിയത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Juche|title=Juche {{!}} North Korea, Ideology, Kim Dynasty, & Facts {{!}} Britannica|access-date=2026-10-02|date=2026-09-25|language=en}}</ref> ഔദ്യോഗികമായി "സ്വയംപര്യാപ്തത" (''ജര്യോക് ഗെങ്‌സെങ്'') എന്ന നയം പിന്തുടർന്നിരുന്നെങ്കിലും, 1991-ൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ പിരിച്ചുവിടപ്പെടുന്നതുവരെ ഉത്തരകൊറിയയ്ക്ക് സോവിയറ്റ് യൂണിയനിൽ നിന്നും കിഴക്കൻ ബ്ലോക്കിൽ നിന്നും ധനസഹായവും സബ്‌സിഡികളും മറ്റ് സഹായങ്ങളും ലഭിച്ചിരുന്നു. ഈ സാമ്പത്തിക സഹായം നിലച്ചത് ഉത്തരകൊറിയൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുകയും 1994-ൽ വ്യാപകമായ ക്ഷാമത്തിന് കാരണമാവുകയും ചെയ്തു. ഈ കാലയളവിലും, ഉത്തരകൊറിയ ഈ മേഖലയിൽ അമേരിക്കൻ സൈനിക സാന്നിധ്യത്തെ വിമർശിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. അമേരിക്കൻ സൈനിക സാന്നിധ്യത്തെ സാമ്രാജ്യത്വപരമെന്നാണ് ഉത്തരകൊറിയ കണക്കാക്കിയിരുന്നത്. 1968-ൽ അമേരിക്കൻ കപ്പലായ [[യുഎസ്എസ് പ്യൂബ്ലോ]] പിടിച്ചെടുത്തതും ഇതിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. ഉത്തരകൊറിയയുടെ ഭരണത്തിൻ കീഴിൽ കൊറിയൻ ഉപദ്വീപിനെ പുനരേകീകരിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ നടത്തിയ നുഴഞ്ഞുകയറ്റ-അട്ടിമറി പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായിരുന്നു ഇത്. കിം തന്റെ സഖ്യകക്ഷികളായ [[ജോസഫ് സ്റ്റാലിൻ|ജോസഫ് സ്റ്റാലിനെയും]] [[മാവോ സേതൂങ്|മാവോ സെതൂങ്ങിനെയുകാൾ]] നിരവധി വർഷങ്ങൾ അധികം ജീവിച്ചു. കൂടാതെ, ആറ് ദക്ഷിണകൊറിയൻ പ്രസിഡന്റുമാരുടെയും പത്ത് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റുമാരുടെയും ഭരണകാലത്ത് അദ്ദേഹം അധികാരത്തിൽ തുടർന്നു. "മഹാനായ നേതാവ്" (''സുര്യോങ്'') എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന അദ്ദേഹം ഉത്തരകൊറിയയിലെ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഇന്നും ശക്തമായി നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു വിപുലമായ വ്യക്തിപൂജ സ്ഥാപിച്ചു. 1980-ൽ നടന്ന കൊറിയൻ വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടിയുടെ ആറാം കോൺഗ്രസിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത മകൻ കിം ജോങ് ഇൽ പ്രസീഡിയം അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും കിമ്മിന്റെ പിൻഗാമിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഇതോടെ കിം രാജവംശം എന്നറിയപ്പെടുന്ന കുടുംബാധിഷ്ഠിത ഭരണപരമ്പര സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=https://www.hrnkinsider.org/2021/02/the-injustice-of-north-koreas.html|title=The Injustice of North Korea’s Hereditary Leadership Succession as Demonstrated by the History of Power Transfer from Kim Il-sung to Kim Jong-il|access-date=2026-10-02|last=Korea|first=Committee for Human Rights in North}}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതം == [[File:Kim_Il-sung's_birthplace.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kim_Il-sung's_birthplace.jpg|ലഘുചിത്രം|കിം ജനിച്ച വീട്]]കിം ഇൽ സങ് കിം സങ്-ജു എന്ന പേരിലാണ് ജനിച്ചത്.<ref name="Naenara2014">{{cite web|url=http://www.naenara.com.kp/en/great/leader.php?memoris|title=Kim Il Sung Reminiscences|access-date=17 October 2014|website=[[Naenara]]|publisher=[[Korea Computer Center]] in DPRKorea & [[Foreign Languages Publishing House (North Korea)|Foreign Languages Publishing House]]|author=<!--Staff writer(s); no by-line.-->}}</ref><ref>Yŏng-ho Ch'oe. "Christian Background in the Early Life of Kim Il-Song." ''[[Asian Survey]]'' 26, no. 10 (1986): 1082–1091. {{doi|10.2307/2644258}}</ref> സ്വാതന്ത്ര്യസമര പ്രവർത്തകനായ [[കിം ഹ്യോങ്-ജിക്|കിം ഹ്യോങ്-ജിക്ന്റെയും]] കാങ് പാൻ-സോക്കിന്റെയും മകനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. കിമ്മിന് [[കിം ചോൽ-ചു]], [[കിം യോങ്-ജു]] എന്നീ രണ്ട് ഇളയ സഹോദരന്മാരുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Kim-Il-Sung|title=Encyclopaedia Britannica Kim il-sung|access-date=3 January 2022|last=|first=|date=3 January 2022|website=encyclopaedia Britannica.com|publisher=Encyclopaedia Britannica Holding S.A., Encyclopædia Britannica, Inc.|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203074526/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/317881/Kim-Il-Sung|archive-date=3 December 2013|url-status=live}}</ref>{{sfn|Suh|1988|p=3}} കിം ഹ്യോങ്-ജിക്കിന് 1911-ൽ ജനിച്ച [[കിം റ്യോങ്-ഹോ]] എന്ന ദത്തുപുത്രനും ഉണ്ടായിരുന്നു.{{sfn|Tertitskiy|2025|p=8}} ജപ്പാനെതിരായ പോരാട്ടത്തിനിടെ കിം ചോൽ-ചു കൊല്ലപ്പെട്ടു. കിം യോങ്-ജു പിന്നീട് ഉത്തരകൊറിയൻ സർക്കാരിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയും, കിം ഇൽ സങിന്റെ പിൻഗാമിയായി പരിഗണിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തിന് ഭരണകൂടത്തിന്റെ പിന്തുണ നഷ്ടപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=https://www.propagandaworld.org/product-page/80th-anniversary-of-the-birth-of-kim-chol-ju-minisheet-1996|title=80th Anniversary Of The Birth Of Kim Chol Ju Minisheet 1996|access-date=19 September 2023|website=Propagandaworld|language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Hoare |first=James |url=https://books.google.com/books?id=ZI-6NARaLusC&dq=Kim+Yong-ju+1920&pg=PA226 |title=Historical Dictionary of Democratic People's Republic of Korea |date=13 July 2012 |publisher=Scarecrow Press |isbn=978-0-8108-6151-0 |language=en}}</ref> കിമ്മിന്റെ കുടുംബം ജോൻജു കിം വംശത്തിൽപ്പെട്ടതാണെന്നും, ഈ വംശത്തിന്റെ ഉത്ഭവം വടക്കൻ ജിയോല്ല പ്രവിശ്യയിലെ ജോൻജുവിൽ ആണെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. 1860-ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുതുമുത്തച്ഛനായ [[കിം ഉൻഗു]] പ്യോങ്യാങിലെ മാങ്യോങ്‌ദെ പ്രദേശത്ത് താമസമാക്കി.<ref>{{Cite web|url=https://www.wikiwand.com/en/Kim_%C5%ACngu|title=Kim Ŭngu|access-date=2026-10-02|last=Song-Ryeong (father)|first=Kim|last2=Hyeon-Jik (mother)|first2=Na|language=en}}</ref> 1912 ഏപ്രിൽ 15-ന് പ്യോങ്യാങിനടുത്തുള്ള മാങ്യോങ്‌ദെ-ഗുയോക്ക് എന്ന ചെറിയ ഗ്രാമത്തിൽ (അന്ന് നാംനി) അല്ലെങ്കിൽ ചിൽഗോളിൽ (അന്ന് ഹെയ്‌ജോ) ആണ് കിം ജനിച്ചതെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. 1964-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കിമ്മിന്റെ അർധഔദ്യോഗിക ജീവചരിത്രം അനുസരിച്ച്, അദ്ദേഹം അമ്മയുടെ ചിങ്ജോങിലുള്ള വീട്ടിലാണ് ജനിച്ചത്. പിന്നീട് മാങ്യോങ്‌ദെ-ഗുയോക്കിലാണ് അദ്ദേഹം വളർന്നത്.<ref>{{cite book |author=[[Andrei Lankov]] |url=https://www.litmir.me/br/?b=243895&p=1 |title=The DPRK yesterday and today. Informal history of North Korea |date=2004 |publisher=Восток-Запад (English: East-West) |location=Moscow |page=[https://www.litmir.me/br/?b=243895&p=73 73] |id=243895 |access-date=13 May 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200802205207/https://www.litmir.me/br/?b=243895&p=1 |archive-date=2 August 2020 |url-status=live}}</ref> കിമ്മിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബം എല്ലായ്പ്പോഴും ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ വക്കിലായിരുന്നു. വളരെ സജീവമായിരുന്ന ഒരു പ്രസ്ബിറ്റീരിയൻ ക്രിസ്ത്യൻ കുടുംബത്തിലാണ് താൻ വളർന്നതെന്ന് കിം പറഞ്ഞിരുന്നു.<ref name=":2">{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/reviews/the-rage-against-god-by-peter-hitchens-1965109.html|location=London|work=The Independent|title=The Rage Against God, By Peter Hitchens|first=Sholto|last=Byrnes|date=7 May 2010|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20100512025421/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/books/reviews/the-rage-against-god-by-peter-hitchens-1965109.html|archive-date=12 May 2010}}</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതൃമുത്തച്ഛൻ ഒരു പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് ശുശ്രൂഷകനായിരുന്നു. പിതാവ് ഒരു മിഷനറി സ്കൂളിൽ പഠിച്ചിരുന്നു. അദ്ദേഹം പ്രസ്ബിറ്റീരിയൻ സഭയിലെ ഒരു മൂപ്പനുമായിരുന്നു.<ref>[http://www.kimjongiliathemovie.com/learnmore.html Kimjongilia – The Movie – Learn More] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100918043045/http://www.kimjongiliathemovie.com/learnmore.html|date=18 September 2010}}</ref><ref name=":2" /> 1919-ൽ കിം ഹ്യോങ്-ജിക് ജപ്പാൻ വിരുദ്ധമായ മാർച്ച് ഫസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ പങ്കെടുത്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.hrnkinsider.org/2021/03/fixing-distorted-history-prerequisite.html|title=Fixing Distorted History, a Prerequisite to Democratizing North Korea|access-date=2026-10-02|last=Korea|first=Committee for Human Rights in North}}</ref> മിക്ക കൊറിയൻ കുടുംബങ്ങളെയും പോലെ, 1910 ഓഗസ്റ്റ് 29-ന് ആരംഭിച്ച കൊറിയയിലെ ജാപ്പനീസ് അധിനിവേശത്തോട് കിമ്മിന്റെ കുടുംബത്തിനും ശക്തമായ എതിർപ്പുണ്ടായിരുന്നു. കൊറിയൻ പ്രതിഷേധങ്ങളെ അടിച്ചമർത്താൻ ജപ്പാൻ നടത്തിയ നടപടികൾ വളരെ കർശനമായിരുന്നു. 1912-ൽ മാത്രം 52,000-ത്തിലധികം കൊറിയൻ പൗരന്മാരെ ജാപ്പനീസ് സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്ത് തടവിലാക്കി. ഈ അടിച്ചമർത്തൽ നടപടികളെ തുടർന്ന് നിരവധി കൊറിയൻ കുടുംബങ്ങൾക്ക് [[കൊറിയ]] വിട്ട് [[മഞ്ചൂറിയ|മഞ്ചൂരിയയിൽ]] താമസമാക്കേണ്ടിവന്നു.<ref>{{cite book |last=Sohn |first=Won Tai |url=https://books.google.com/books?id=4Hz119vPQYwC&pg=PA43 |title=Kim Il Sung and Korea's Struggle: An Unconventional Firsthand History |publisher=McFarland |year=2003 |isbn=978-0-7864-1589-2 |location=Jefferson |pages=42–43 |access-date=7 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211107110508/https://books.google.com/books?id=4Hz119vPQYwC&pg=PA43 |archive-date=7 November 2021 |url-status=live}}</ref> 1919 മേയിൽ, [[കിം ഹ്യോങ്-ജിക്]] തന്റെ മകൻ കിം സങ്-ജുവിനെയും കുടുംബത്തിലെ മറ്റുള്ളവരെയും കൂട്ടി ചൈനയിലേക്ക് പലായനം ചെയ്ത് ബാദാവോഗൗവിൽ താമസമാക്കി.<ref>{{Cite web|url=https://www.faithtap.com/x/kim-il-sung-Q41117|title=Kim Il-sung|access-date=2026-10-02|language=en}}</ref> എന്നിരുന്നാലും, കിമ്മിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ, പ്രത്യേകിച്ച് അമ്മ, കൊറിയൻ ഉപദ്വീപിലാകെ ശക്തിപ്രാപിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ജപ്പാൻ വിരുദ്ധ സമരത്തിൽ പങ്കുവഹിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://schoolhistory.co.uk/modern/kim-il-sung/|title=Kim Il-Sung {{!}} Life, Dynasty, Cult of Personality {{!}} History Worksheets|access-date=2026-10-02|last=Morales|first=Michelle|date=2023-03-30|language=en-US}}</ref> അവരുടെ പങ്കാളിത്തത്തിന്റെ കൃത്യമായ സ്വഭാവം — അത് മിഷനറി പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതായിരുന്നോ, ദേശീയവാദപരമായിരുന്നോ, അതോ രണ്ടും ചേർന്നതായിരുന്നോ — വ്യക്തമല്ല.{{sfn|Lankov|2002|p=53}} === കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രവർത്തനങ്ങളും ഗറില്ലാ പ്രവർത്തനങ്ങളും === [[File:Youth_of_Kim_Il-sung.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Youth_of_Kim_Il-sung.jpg|ലഘുചിത്രം|1926-ൽ വാസോങ് മിലിട്ടറി അക്കാദമിയിൽ പഠിച്ചിരുന്ന കാലത്തെ കിമ്മിന്റെ ചിത്രം. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മകഥയായ ''വിത്ത് ദ സെഞ്ചുറി''യിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്.]] ഉത്തരകൊറിയൻ സർക്കാർ സ്രോതസ്സുകൾ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, 1926-ൽ കിം [[ഡൗൺ വിത്ത് ഇംപീരിയലിസം യൂണിയൻ]] സ്ഥാപിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://www.ibtimes.co.uk/kim-il-sung-death-anniversary-how-north-korea-founder-became-cult-personality-1455758|title=Kim Il-sung Death Anniversary: How the North Korea Founder Created a Cult of Personality|access-date=1 October 2014|last=Smith|first=Lydia|date=8 July 2014|work=International Business Times UK|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006150839/http://www.ibtimes.co.uk/kim-il-sung-death-anniversary-how-north-korea-founder-became-cult-personality-1455758|archive-date=6 October 2014|url-status=live}}</ref> എന്നാൽ മിക്ക അക്കാദമിക ഗവേഷകരും ഈ വാദം അംഗീകരിക്കുന്നില്ല.{{sfn|Tertitskiy|2025|p=190}} 1926-ൽ അദ്ദേഹം വാസോങ് മിലിട്ടറി അക്കാദമിയിൽ ചേർന്നു. എന്നാൽ അവിടുത്തെ പരിശീലനരീതികൾ കാലഹരണപ്പെട്ടതാണെന്ന് തോന്നിയതിനെ തുടർന്ന് 1927-ൽ അദ്ദേഹം പഠനം ഉപേക്ഷിച്ചു. തുടർന്ന് 1930 വരെ ചൈനയിലെ ജിലിനിലുള്ള യുവൻ മിഡിൽ സ്കൂളിൽ പഠിച്ചു.<ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2010/08/28/world/asia/28korea.html?_r=1&hp|newspaper=[[The New York Times]]|title=Carter Wins Release of American in North Korea|first1=Choe|last1=Sang-Hun|author1-link=Choe Sang-Hun|first2=Sharon|last2=LaFraniere|author2-link=Sharon LaFraniere|date=27 August 2010|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170630231240/http://www.nytimes.com/2010/08/28/world/asia/28korea.html?_r=1&hp|archive-date=30 June 2017}}</ref> അവിടെവെച്ച് പഴയ തലമുറയിലെ കൊറിയക്കാരുടെ പാരമ്പര്യപരമായ ചിന്താഗതികളിൽ നിന്ന് അകന്ന അദ്ദേഹം [[കമ്യൂണിസം|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്]] ആശയങ്ങളിൽ താൽപര്യം പ്രകടിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി. പതിനേഴാം വയസ്സിൽ കിം, ഇരുപതിൽ താഴെ അംഗങ്ങളുണ്ടായിരുന്ന ഒരു രഹസ്യ സംഘടനയായ കൊറിയൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് യൂത്ത് അസോസിയേഷനിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ അംഗമായി. ദക്ഷിണ മഞ്ചൂറിയൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് യൂത്ത് അസോസിയേഷനുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്ന ഹോ സോ ({{Korean|hangul=허소|hanja=許笑|labels=no}}) ആയിരുന്നു സംഘടനയുടെ നേതാവ്. 1929-ൽ സംഘടന രൂപീകരിച്ച് മൂന്ന് ആഴ്ചകൾക്കുള്ളിൽ തന്നെ [[പോലീസ്]] അതിനെ കണ്ടെത്തുകയും കിമ്മിനെ ഏതാനും മാസത്തേക്ക് ജയിലിലടയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. അറസ്റ്റും ജയിൽവാസവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഔപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് വിരാമമിട്ടു.{{sfn|Lankov|2002|p=52}}{{sfn|Suh|1988|p=7}} വടക്കൻ ചൈനയിലെ വിവിധ ജപ്പാൻ വിരുദ്ധ ഗറില്ലാ സംഘങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം ചേർന്നു. ഇതിൽ നാഷണൽ പീപ്പിൾസ് ഗവൺമെന്റിന്റെ [[കൊറിയൻ റെവല്യൂഷണറി ആർമി|കൊറിയൻ റെവല്യൂഷണറി ആർമിയും]] ഉൾപ്പെടുന്നു. 1930-ൽ അദ്ദേഹം കിഴക്കൻ പ്രവിശ്യകളിലെ കൊറിയൻ കർഷകരുടെ ജനറൽ യൂണിയന്റെ ഫുസോങ്, ആൻതു സംഘടനാ സമിതിയിൽ അംഗമായി. അതേ വർഷം, നാഷണൽ പീപ്പിൾസ് ഗവൺമെന്റിന്റെ മുൻ അംഗമായിരുന്ന ലീ ജോങ്-നാക്{{sfn|Tertitskiy|2025|p=68}} സ്ഥാപിച്ച ആർമി ഓഫ് ദ വേൾഡ് ഫയറിന്റെ സൈനിക-രാഷ്ട്രീയ കൗൺസിലിലും അദ്ദേഹം അംഗമായി. മഞ്ചൂറിയയിൽ ജപ്പാൻ വിരുദ്ധ വികാരം ശക്തമായിരുന്നു. എന്നാൽ 1930 മേയ് വരെ ജപ്പാൻ മഞ്ചൂറിയ കൈവശപ്പെടുത്തിയിരുന്നില്ല. 1930 മേയ് 30-ന് കിഴക്കൻ മഞ്ചൂറിയയിൽ അപ്രതീക്ഷിതമായ ഒരു അക്രമാസക്തമായ പ്രക്ഷോഭം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു. "ജാപ്പനീസ് ആക്രമണത്തെ" ചെറുക്കുന്നതിന്റെ പേരിൽ കർഷകർ ചില പ്രാദേശിക ഗ്രാമങ്ങൾ ആക്രമിച്ചു.<ref>Kim Il-Sung, "Let Us Repudiate the 'Left' Adventurist Line and Follow the Revolutionary Organizational Line" contained in ''On Juche in Our Revolution'' (Foreign Languages Publishers: Pyongyang, Korea, 1973) 3.</ref> അധികാരികൾ ഈ സ്വാഭാവികമായി പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ട പ്രക്ഷോഭത്തെ എളുപ്പത്തിൽ അടിച്ചമർത്തി. ഈ ആക്രമണത്തെ തുടർന്ന് മഞ്ചൂറിയ അധിനിവേശം ചെയ്യാനുള്ള പദ്ധതികൾ ജപ്പാൻ ആരംഭിച്ചു. 1931 മേയ് 20-ന് മഞ്ചൂറിയയിലെ<ref>{{cite book |last=Suh |first=Dae-Sook |author-link=Suh Dae-sook |title=Korean Communism, 1945–1980: A Reference Guide to the Political System |publisher=The University Press of Hawaii |year=1981 |isbn=978-0-8248-0740-5 |location=Honolulu |pages=9, 19}}</ref> യെൻചി കൗണ്ടിയിൽ നടന്ന യങ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗ് പ്രതിനിധികളുടെ യോഗത്തിൽ കിം നടത്തിയതായി പറയപ്പെടുന്ന പ്രസംഗത്തിൽ, 1930 മേയ് 30-ന് കിഴക്കൻ മഞ്ചൂറിയയിൽ നടന്നതുപോലുള്ള ആസൂത്രണമില്ലാത്ത പ്രക്ഷോഭങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രതിനിധികൾ വിട്ടുനിൽക്കണമെന്ന് അദ്ദേഹം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.<ref>Kim Il-Sung, "Let Us Repudiate the 'Left' Adventurist Line and Follow the Revolutionary Organizational Line" contained in ''On Juche in Our Revolution'', pp. 1–15.</ref> നാല് മാസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, 1931 സെപ്റ്റംബർ 18-ന് [[മുക്ഡൻ സംഭവം]] നടന്നു. മഞ്ചൂറിയയിലെ മുക്ഡൻ നഗരത്തിൽ ജാപ്പനീസ് റെയിൽപ്പാതയ്ക്ക് സമീപം താരതമ്യേന ചെറിയ അളവിലുള്ള [[ഡൈനാമിറ്റ്|ഡൈനാമൈറ്റ്]] പൊട്ടിത്തെറിച്ചതായിരുന്നു സംഭവം. സ്ഫോടനത്തിൽ കാര്യമായ നാശനഷ്ടങ്ങളൊന്നും ഉണ്ടായില്ലെങ്കിലും, മഞ്ചൂറിയയിലേക്ക് സൈന്യത്തെ അയയ്ക്കാനും അവിടെ ഒരു പാവ സർക്കാരിനെ സ്ഥാപിക്കാനും ജപ്പാൻ ഈ സംഭവത്തെ ഒരു കാരണംയായി ഉപയോഗിച്ചു.<ref>Kim Il-Sung, "On Waging Armed Struggle Against Japanese Imperialism" on 16 December 1931 contained in ''On Juche in Our Revolution'', pp. 17–20.</ref> 1931-ൽ കിം [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ചൈന|ചൈനീസ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ]] (CCP) ചേർന്നു. [[കൊറിയൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] 1925-ൽ തന്നെ സ്ഥാപിതമായിരുന്നെങ്കിലും, അമിതമായ ദേശീയവാദ നിലപാട് സ്വീകരിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് 1930-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ അതിനെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ഇന്റർനാഷണലിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കിയിരുന്നു. 1932 ഫെബ്രുവരി മുതൽ, വാങ് ദെലിൻ അദ്ദേഹത്തെ റിക്രൂട്ട് ചെയ്തതിന തുടർന്ന് കിം ചൈനീസ് പീപ്പിൾസ് നാഷണൽ സാൽവേഷൻ ആർമിയിൽ പ്രചാരണ പ്രവർത്തകനായി പ്രവർത്തിച്ചു. എന്നാൽ ദേശീയവാദ സർക്കാർ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകളെ പുറത്താക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടതോടെ, കിം ഉൾപ്പെട്ടിരുന്ന മുഴുവൻ പ്രചാരണ വിഭാഗത്തെയും വാങ് പുറത്താക്കി. തുടർന്ന് കിം CCP രൂപീകരിച്ച ആൻതു പാർട്ടിസൻ യൂണിറ്റിൽ ചേർന്നു.{{sfn|Tertitskiy|2025|p=70}} പിന്നീട് ഈ യൂണിറ്റ് മറ്റ് ചില യൂണിറ്റുകളുമായി ലയിപ്പിച്ച് [[വാങ്‌ചിങ് ജപ്പാൻ വിരുദ്ധ പാർട്ടിസൻ യൂണിറ്റ്]] രൂപീകരിച്ചു. കിം അതിന്റെ രാഷ്ട്രീയ കമ്മീഷണറായി.{{sfn|Tertitskiy|2025|p=72}} 1935-ൽ ഏകദേശം 160 സൈനികർ ഉൾപ്പെട്ട രണ്ടാം ഡിവിഷന്റെ മൂന്നാം ഡിറ്റാച്ച്മെന്റിന്റെ രാഷ്ട്രീയ കമ്മീഷണറായി കിമ്മിനെ നിയമിച്ചു.{{sfn|Lankov|2002|p=53}} അവിടെവച്ചാണ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാവെന്ന നിലയിൽ പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുവായി മാറിയ വെയ് ഷെങ്മിനുമായി കിം പരിചയപ്പെടുന്നത്. അന്ന് വടക്കുകിഴക്കൻ ജപ്പാൻ വിരുദ്ധ സംയുക്ത സേനയുടെ രാഷ്ട്രീയ സമിതി അധ്യക്ഷനായിരുന്ന വെയ്, കിമ്മിന്റെ നേരിട്ടുള്ള മേലുദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്നു. യാനാനിലെ ചൈനീസ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ചെയർമാനായ മാവോ സെതൂങ്ങിനോട് അടുത്ത ബന്ധമുണ്ടായിരുന്ന ഉന്നത പാർട്ടി നേതാവായ കാങ് ഷെങിന് വെയ് നേരിട്ട് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു. 1941 മാർച്ച് 8-ന് വെയ് മരിക്കുന്നതുവരെ ഈ ബന്ധം തുടർന്നു. 1935-ൽ കിം കിം ഇൽ സങ് എന്ന പേര് സ്വീകരിച്ചു.{{sfn|Suh|1988|pp=8–10}} ഇതിന്റെ അർത്ഥം "കിം സൂര്യനായി" എന്നാണ്. 1936 ഫെബ്രുവരിയിൽ, ചൈനീസ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി രൂപീകരിച്ച ഗറില്ലാ സംഘടനയായ വടക്കുകിഴക്കൻ ജപ്പാൻ വിരുദ്ധ സംയുക്ത സേനയിൽ കിം അംഗമായി.<ref>{{cite journal |last1=Coogan |first1=Anthony |date=July 1994 |title=Northeast China and the Origins of the Anti-Japanese United Front |url=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/009770049402000302 |journal=[[Modern China (journal)|Modern China]] |volume=20 |issue=3 |pages=282–314 |doi=10.1177/009770049402000302 |issn=0097-7004 |s2cid=145225647 |url-access=subscription}}</ref> [[മിൻസെങ്‌ദാൻ സംഭവം|മിൻസെങ്‌ദാൻ സംഭവത്തി]]<nowiki/>ലെ കിമ്മിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിന് കൂടുതൽ ശക്തമായ അടിത്തറ നൽകി.<ref name=":12">{{Cite book |last=Kim |first=Suzy |title=Everyday Life in the North Korean Revolution, 1945–1950 |date=2016 |publisher=Cornell University Press |isbn=978-1-5017-0568-7 |location=Ithaca |oclc=950929415}}</ref> [[മഞ്ചൂറിയ]]<nowiki/>യിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ചൈന|ചൈനീസ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി]], മഞ്ചൂറിയയിലെ ഏതൊരു കൊറിയക്കാരനും രഹസ്യമായി ജപ്പാൻ അനുകൂലമായ മിൻസെങ്‌ദാൻ സംഘടനയിലെ അംഗമായിരിക്കാമെന്ന് സംശയിക്കാൻ തുടങ്ങി.<ref name=":22">{{harvnb|Armstrong|2013|page=30}}</ref> ഇതിനെ തുടർന്ന് നടന്ന ശുദ്ധീകരണ നടപടിയിൽ ആയിരത്തിലധികം കൊറിയക്കാരെ ചൈനീസ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. ഇതിൽ കിമ്മും ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു. 1933-ന്റെ അവസാനത്തിൽ അദ്ദേഹത്തെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തെങ്കിലും 1934-ന്റെ തുടക്കത്തിൽ കുറ്റവിമുക്തനാക്കി. ഈ നടപടിക്കിടെ ഏകദേശം 500 കൊറിയക്കാർ കൊല്ലപ്പെട്ടു.<ref name=":22" /> താൻ ഒരിക്കലും മിൻസെങ്‌ദാൻ അംഗമായിരുന്നില്ലെങ്കിലും, അതിൽ അംഗമായിരുന്നുവെന്ന് സമ്മതിക്കാൻ കിം പലതവണ നിർബന്ധിതനായി.{{sfn|Tertitskiy|2025|p=73}} കിമ്മിന്റെ ആത്മകഥയിലും അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം പോരാടിയ ഗറില്ലാ പോരാളികളുടെ ഓർമക്കുറിപ്പുകളിലും പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ശുദ്ധീകരണ സമിതിയുടെ സംശയപ്പട്ടികകൾ കിം പിടിച്ചെടുത്ത് കത്തിച്ചതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വം കൂടുതൽ ഉറപ്പിക്കാൻ സഹായിച്ച പ്രധാന സംഭവങ്ങളിലൊന്ന്.<ref name=":12" /> ഈ രേഖകൾ നശിപ്പിക്കുകയും സംശയത്തിന്റെ പേരിൽ നടപടി നേരിട്ടവരെ പുനരധിവസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തതോടെ, ശുദ്ധീകരണത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടവർ കിമ്മിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ വീണ്ടും അണിനിരന്നു.<ref name=":12" /> ചരിത്രകാരിയായ സൂസി കിം പറയുന്നതുപോലെ, "ധീരമായ നീക്കം മാത്രമല്ല, അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുകമ്പയും" കിം ഇൽ സങിനെ ഈ ശുദ്ധീകരണ നടപടികൾക്ക് ശേഷം ഒരു നിർണായക നേതാവായി ഉയർത്തി. 1937-ൽ, 24-ാം വയസ്സിൽ കിമ്മിനെ ആറാമത്തെ ഡിവിഷന്റെ കമാൻഡറായി നിയമിച്ചു. പിന്നീട് "കിം ഇൽ സങിന്റെ ഡിവിഷൻ" എന്നറിയപ്പെട്ട ഈ സംഘത്തിൽ ഏതാനും നൂറ് സൈനികരുണ്ടായിരുന്നു. 1937 ജൂൺ 4-ന് 200 ഗറില്ലാ പോരാളികളുമായി അദ്ദേഹം പോചോൻബോയിൽ ആക്രമണം നടത്തി.<ref name=":0">{{harvnb|Kim|2016|page=68}}</ref> പ്രാദേശിക സർക്കാർ ഓഫീസുകൾ നശിപ്പിക്കുകയും ജാപ്പനീസ് പോലീസ് സ്റ്റേഷനും പോസ്റ്റ് ഓഫീസിനും തീയിടുകയും ചെയ്തു.<ref name=":0" /> ഈ ആക്രമണത്തിന്റെ വിജയം കിമ്മിന്റെ സൈനിക നേതൃത്വത്തിലുള്ള കഴിവുകൾ പ്രകടമാക്കി. സൈനിക വിജയത്തേക്കാൾ പ്രാധാന്യമർഹിച്ച മറ്റൊരു നേട്ടം, ഗറില്ലാ പോരാളികളും മഞ്ചൂറിയ ആസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ജപ്പാൻ വിരുദ്ധ ഐക്യമുന്നണി സംഘടനയായ കൊറിയൻ ഫാദർലാൻഡ് റസ്റ്റോറേഷൻ അസോസിയേഷനും തമ്മിൽ രാഷ്ട്രീയമായി ഏകോപനവും സംഘടനാപരമായ സഹകരണവും സാധ്യമാക്കിയതായിരുന്നു.<ref name=":0" /> ഈ നേട്ടങ്ങളിലൂടെ ചൈനീസ് ഗറില്ലാ പോരാളികൾക്കിടയിൽ കിമ്മിന് ഒരു പരിധിവരെ പ്രശസ്തി ലഭിച്ചു. പിന്നീട് ഉത്തരകൊറിയൻ ജീവചരിത്രങ്ങളിൽ ഈ സംഭവത്തെ കൊറിയയുടെ മഹത്തായ വിജയമായി അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ജപ്പാൻകാരുടെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ, ഇതുവരെ ഉണ്ടായിരുന്ന കൊറിയൻ ഗറില്ലാ നേതാക്കളിൽ ഏറ്റവും കാര്യക്ഷമരും ജനപ്രീതിയുള്ളവരുമായ നേതാക്കളിൽ ഒരാളായിരുന്നു കിം.{{sfn|Cumings|2005|pp=160–161}}<ref>{{cite book |last=Robinson |first=Michael E. |url=https://archive.org/details/koreastwentieth00robi/ |title=Korea's Twentieth-Century Odyssey |publisher=University of Hawaii Press |year=2007 |isbn=978-0-8248-3174-5 |location=Honolulu |pages=[https://archive.org/details/koreastwentieth00robi/page/87 87, 155] |url-access=registration}}</ref> ജാപ്പനീസ് സൈന്യത്തിന്റെ തിരച്ചിൽ പട്ടികകളിൽ അദ്ദേഹം "ടൈഗർ" എന്ന പേരിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref name="McCormack 1993">{{cite book |last1=Lone |first1=Stewart |title=Korea since 1850 |last2=McCormack |first2=Gavan |author-link2=Gavan McCormack |publisher=Longman Cheshire |year=1993 |location=Melbourne |page=100}}</ref> 1940 ഫെബ്രുവരിയിൽ ജപ്പാൻ കിമ്മിനെ പിടികൂടുന്നതിനായി "മയേദ യൂണിറ്റ്" എന്ന പ്രത്യേക സൈനിക സംഘത്തെ അയച്ചു.<ref name="McCormack 1993" /> 1940-ൽ പിന്നീട്, കിം ഇൽ സങിന്റെ ആദ്യ ഭാര്യയാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന കിം ഹ്യേ-സുൻ എന്ന സ്ത്രീയെ ജപ്പാൻകാർ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി. കൊറിയൻ ഗറില്ലാ പോരാളികളെ കീഴടങ്ങാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നതിനായി അവരെ ബന്ദിയാക്കി ഉപയോഗിക്കാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും പിന്നീട് അവരെ കൊലപ്പെടുത്തി. കിമ്മിനെ ഒന്നാം സേനയുടെ രണ്ടാം പ്രവർത്തനമേഖലയുടെ കമാൻഡറായി നിയമിച്ചു. എന്നാൽ 1940 അവസാനത്തോടെ ഒന്നാം സേനയിലെ ജീവനോടെ ശേഷിച്ചിരുന്ന ഏക നേതാവ് കിം മാത്രമായിരുന്നു. ജാപ്പനീസ് സൈന്യം പിന്തുടരുന്നതിനിടെ, 1940 ഒക്ടോബർ 23-ന് കിം ഒരു ഡസനോളം പോരാളികളോടൊപ്പം [[അമുർ നദി|അമൂർ നദി]] കടന്ന് [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ|സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലേക്ക്]] രക്ഷപ്പെട്ടു.{{sfn|Tertitskiy|2025|p=76}}{{sfn|Lankov|2002|pp=53–54}} തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തെ ഖബറോവ്സ്കിന് സമീപമുള്ള വ്യാത്സ്കൊയെയിലെ ഒരു ക്യാമ്പിലേക്ക് അയച്ചു. അവിടെ സോവിയറ്റ് സൈന്യം കൊറിയൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ഗറില്ലാ പോരാളികൾക്ക് വീണ്ടും സൈനിക പരിശീലനം നൽകി. [[File:东北抗日联军教导旅.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%E4%B8%9C%E5%8C%97%E6%8A%97%E6%97%A5%E8%81%94%E5%86%9B%E6%95%99%E5%AF%BC%E6%97%85.jpg|ലഘുചിത്രം|1943-ൽ റെഡ് ആർമിയുടെ അന്താരാഷ്ട്ര സൈനിക യൂണിറ്റായ 88-ാമത് പ്രത്യേക റൈഫിൾ ബ്രിഗേഡിലെ അംഗങ്ങൾ. മുൻനിരയിൽ വലതുവശത്തുനിന്ന് രണ്ടാമതായി ഇരിക്കുന്നത് കിം.]] 1942 ഓഗസ്റ്റിൽ, കിമ്മിനെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൈനികരെയും [[സോവിയറ്റ് റെഡ് ആർമി|സോവിയറ്റ് റെഡ് ആർമിയുടെ]] ഭാഗമായിരുന്ന 88-ാമത് സെപ്പറേറ്റ് റൈഫിൾ ബ്രിഗേഡ് എന്ന പ്രത്യേക യൂണിറ്റിലേക്ക് നിയോഗിച്ചു. കിമ്മിന്റെ നേരിട്ടുള്ള മേലുദ്യോഗസ്ഥൻ ഷൗ ബാവോസോങ് ആയിരുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://dangshi.people.com.cn/BIG5/16700257.html|access-date=1 June 2019|date=23 December 2011|website=people.com.cn|language=zh-hant|script-title=zh:金日成父子與周保中父女的兩代友誼|archive-url=https://web.archive.org/web/20190601054229/http://dangshi.people.com.cn/BIG5/16700257.html|archive-date=1 June 2019|author=寸麗香|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.nknews.org/2019/02/how-an-obscure-red-army-unit-became-the-cradle-of-the-north-korean-elite/|title=How an obscure Red Army unit became the cradle of the North Korean elite|access-date=1 June 2019|author-link=Fyodor Tertitskiy|date=4 February 2019|publisher=[[NK News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190601060126/https://www.nknews.org/2019/02/how-an-obscure-red-army-unit-became-the-cradle-of-the-north-korean-elite/|archive-date=1 June 2019|author=Fyodor Tertitskiy|url-status=live}}</ref> സോവിയറ്റ് റെഡ് ആർമിയിൽ കിം ക്യാപ്റ്റൻ പദവി നേടി. {{sfn|Tertitskiy|2025|page=34}}1945-ൽ [[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം]] അവസാനിക്കുന്നതുവരെ അദ്ദേഹം സോവിയറ്റ് സൈന്യത്തിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു.<ref>{{cite book |last=Buzo |first=Adrian |url=https://books.google.com/books?id=lDolDwAAQBAJ&pg=PA270 |title=The Making of Modern Korea |publisher=Routledge |year=2016 |isbn=978-1-317-42278-5 |edition=3rd |location=London |page=270 |access-date=7 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221014020445/https://books.google.com/books?id=lDolDwAAQBAJ&pg=PA270 |archive-date=14 October 2022 |url-status=live}}</ref> === കിം ഒരു വ്യാജ വ്യക്തിയാണെന്ന വാദങ്ങൾ === "കിം ഇൽ സങ്" എന്ന പേര് കൊറിയൻ പ്രതിരോധ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ആദ്യകാലത്തെ പ്രമുഖ നേതാവായ കിം ക്യോങ്-ചോൺ മുമ്പ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതായി നിരവധി സ്രോതസ്സുകൾ അവകാശപ്പെടുന്നു.{{sfn|Becker|2005|p=44}} സോവിയറ്റ് അധിനിവേശകാലത്ത് കിമ്മിനൊപ്പം പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന സോവിയറ്റ് സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥനായ ഗ്രിഗോറി മെക്ലർ, മരിച്ചുപോയ ഒരു മുൻ കമാൻഡറിൽ നിന്നാണ് കിം ഈ പേര് സ്വീകരിച്ചതെന്ന് പറഞ്ഞിരുന്നു.<ref>{{cite news|date=10 January 2003|title=Soviets groomed Kim Il Sung for leadership|work=Vladivostok News|url=http://vn.vladnews.ru/Arch/2003/ISS345/News/upd10.HTM|archive-url=https://web.archive.org/web/20090610172839/http://vn.vladnews.ru/Arch/2003/ISS345/News/upd10.HTM|archive-date=10 June 2009}}</ref> എന്നാൽ റഷ്യൻ ചരിത്രകാരനായ ആന്ദ്രെ ലങ്കോവ്, ഈ വാദം ശരിയാകാൻ സാധ്യതയില്ലെന്നാണ് അഭിപ്രായപ്പെട്ടത്. [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ|സോവിയറ്റ് യൂണിയനിൽ]] കഴിഞ്ഞ കാലയളവിന് മുമ്പും ശേഷവും കിമ്മിനെ അറിയാമായിരുന്ന നിരവധി സാക്ഷികളുണ്ടായിരുന്നു. അവരിൽ കിമ്മിന്റെ മേലുദ്യോഗസ്ഥനായ ഷൗ ബാവോസോങും ഉൾപ്പെടുന്നു.{{sfn|Lankov|2002|p=55}} തന്റെ ഡയറിക്കുറിപ്പുകളിൽ "രണ്ടാമത്തെ" കിം ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന വാദം ഷൗ നിരാകരിച്ചു. അമേരിക്കൻ ചരിത്രകാരനായ ബ്രൂസ് കമ്മിങ്സും, ക്വാന്തുങ് സേനയിലെ ജാപ്പനീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ കിം ഒരു പ്രതിരോധ നേതാവെന്ന നിലയിൽ പ്രശസ്തനായിരുന്നുവെന്ന് സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയതായി ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിട്ടുണ്ട്.{{sfn|Cumings|2005|pp=160–161}} 2019-ൽ അന്വേഷണാത്മക പത്രപ്രവർത്തകയായ ആനി ജേക്കബ്സൻ സർപ്രൈസ്, കിൽ, വാനിഷ് എന്ന പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. അതിൽ, കിം ഇൽ സങ് [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ]] നിയന്ത്രിച്ചിരുന്ന, ബ്ലാക്ക്‌മെയിൽ ചെയ്യപ്പെട്ട ഒരു വ്യാജ വ്യക്തിയാണെന്ന് അമേരിക്കൻ [[സെൻട്രൽ ഇന്റലിജൻസ് ഏജൻസി]] (CIA) ഒരിക്കൽ നിഗമനം ചെയ്തിരുന്നതായി പറയുന്നു.<ref name=":32">{{Cite book |last=Jacobsen |first=Annie |author-link=Annie Jacobsen |title=Surprise, Kill, Vanish: The Secret History of CIA Paramilitary Armies, Operators, and Assassins |publisher=[[Little, Brown and Company]] |year=2019 |isbn=978-0-316-44140-7 |location=New York |page=42 |language=en}}</ref> "ദ ഐഡന്റിറ്റി ഓഫ് കിം ഇൽ സങ്" എന്ന തലക്കെട്ടിലുള്ള രേഖയിൽ, ആ നേതാവിന്റെ യഥാർത്ഥ വ്യക്തിത്വം കിം സോങ്-ജു എന്ന പേരുള്ള അനാഥനായ ഒരു കുട്ടിയുടേതാണെന്ന് അവകാശപ്പെട്ടു. സഹപാഠിയുടെ പണം മോഷ്ടിക്കുന്നതിനിടെ പിടിക്കപ്പെട്ട കിം സോങ്-ജു, അപമാനം ഒഴിവാക്കുന്നതിനായി ആ സഹപാഠിയെ കൊലപ്പെടുത്തിയതായി രേഖ ആരോപിച്ചു. തുടർന്ന്, [[ജോസഫ് സ്റ്റാലിൻ|സ്റ്റാലിൻ]] "അപ്രത്യക്ഷനാക്കിയ" യഥാർത്ഥ യുദ്ധവീരനായ കിം ഇൽ സങിന്റെ പേര് സ്വീകരിച്ച്, സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ ഒരു പാവയായി ഉത്തരകൊറിയൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയെ നയിക്കാൻ സോവിയറ്റ് രഹസ്യാന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥർ കിം സോങ്-ജുവിനെ ബ്ലാക്ക്‌മെയിൽ ചെയ്തതായും രേഖ അവകാശപ്പെട്ടു. ജേക്കബ്സന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, കിം ഇൽ സങിന്റെ വ്യക്തിത്വത്തെക്കുറിച്ച് "ചോദ്യങ്ങളൊന്നും ഉയരരുത്" എന്ന് ഭരണകൂടത്തിന്റെ നേതാക്കൾക്ക് പ്രത്യേക നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകിയിരുന്നതായും CIA പറഞ്ഞിരുന്നു.<ref name=":3">{{Cite book |last=Jacobsen |first=Annie |author-link=Annie Jacobsen |title=Surprise, Kill, Vanish: The Secret History of CIA Paramilitary Armies, Operators, and Assassins |publisher=[[Little, Brown and Company]] |year=2019 |isbn=978-0-316-44140-7 |location=New York |page=42 |language=en}}</ref> ചരിത്രകാരന്മാർ പൊതുവെ അംഗീകരിക്കുന്ന അഭിപ്രായം, കിമ്മിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി രൂപപ്പെട്ട വ്യക്തിത്വാരാധന അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ അതിശയോക്തിപരമായി അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, അദ്ദേഹം പ്രാധാന്യമുള്ള ഒരു ഗറില്ലാ നേതാവായിരുന്നു എന്നതാണ്.{{sfn|Buzo|2002|page=56}}{{sfn|Robinson|2007|page=[https://archive.org/details/koreastwentieth00robi/page/87 87]}}<ref>{{Cite book |last1=Oberdorfer |first1=Don |author-link=Don Oberdorfer |title=The Two Koreas: A Contemporary History |last2=Carlin |first2=Robert |publisher=Basic Books |year=2014 |isbn=978-0465031238 |pages=13–14}}</ref> == നേതൃത്വം (1948–1994) == === കൊറിയയിലേക്കുള്ള മടക്കം === [[File:Soviet_military_advisers_attending_North_Korean_mass_event.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Soviet_military_advisers_attending_North_Korean_mass_event.jpg|ലഘുചിത്രം|1945 ഒക്ടോബറിൽ പ്യോങ്യാങ്ങിൽ സോവിയറ്റ് സിവിൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷനിലെ അംഗങ്ങൾക്കൊപ്പം ഒരു പൊതുപരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന കിം (കറുത്ത സ്യൂട്ടിൽ).<ref>{{Citation|last1=Jeon|first1=Bong-gwan|title=Why did Stalin appoint Captain Kim Il-sung of the 88th Brigade as the leader of North Korea?|date=8 July 2023|url=https://www.chosun.com/national/weekend/2023/07/08/J3BKFDKDSFENLNG7LTN3TNG4BQ/|publisher=([[The Chosun Ilbo]], 조선일보)|quote=Kim Il-sung first appeared before the public on 14 October at a mass rally held at the [[Kim Il Sung Stadium|Pyongyang Kirim-ri Public Sports Ground]] to welcome the Soviet Army. The rally was organized to celebrate the liberation and reaffirm the determination to build a new Korea. However, most people gathered there were actually there to see 'General Kim Il-sung, the hero of the nation,' so it became known as the 'Kim Il-sung General’s Homecoming Rally.' The crowd that filled the Moranbong area was said to number between 60,000 and 400,000, according to various records. At the time, the population of Pyongyang was around 340,000. After speeches by [[Nikolai Georgiyevich Lebedev|Lebedev]] and [[Cho Man-sik]], Kim Il-sung, dressed in a suit provided by the Soviet army, ascended the podium. Before the rally, Lebedev advised Kim Il-sung, saying, "There is a growing sentiment among the North Korean people against the Soviet Union, so do not wear the Soviet medal." However, Kim Il-sung insisted on wearing the Soviet medal and appeared on the stage with it. Lebedev saw this as an expression of "a small heroism," wanting to demonstrate loyalty to the Soviet Union and Stalin. In the photograph taken that day, Kim Il-sung is seen wearing the Soviet medal while speaking in front of the Soviet and Korean flags, with Generals [[Ivan Chistyakov|Chistakov]], [[Nikolai Georgiyevich Lebedev|Lebedev]], and Romanenko standing behind him. This image was later edited in North Korea to show Kim Il-sung alone without the medal, once the regime stabilized. Kim Il-sung began his speech by reading the manuscript translated by the Soviet army, stating, "We sincerely thank the Soviet Army, which fought for our liberation and freedom." It was a brief and neutral speech with no strong communist rhetoric, focusing on the theme of "uniting efforts to build a new democratic Korea." Kim Il-sung later commented, "When I heard the cheers, all the fatigue that had built up over the past twenty years melted away at once," expressing satisfaction with the atmosphere at the rally. However, there were mixed emotions among the crowd that day. The playwright Oh Young-jin, who had met Kim Il-sung several times through [[Cho Man-sik]]'s circle, recorded the atmosphere of the rally: "Instead of the white-haired old general, a young man who looked no older than 30 steps forward with a manuscript in hand. His hair was cut like a waiter from a Chinese restaurant, and his bangs looked as if he were a lightweight boxer. Fake!" A wave of disbelief, disappointment, dissatisfaction, and anger spread through the crowd like an electric current. It is also confirmed in Lebedev's memoirs that there was a "fake Kim Il-sung" uproar among the crowd. While Kim Il-sung had won over Stalin and the Soviet military leadership, he had not won the hearts of the North Korean people.}}</ref>]] 1945 ഓഗസ്റ്റ് 8-ന് സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ ജപ്പാനെതിരെ യുദ്ധം പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഓഗസ്റ്റ് 24-ന് റെഡ് ആർമി [[പ്യോംങ്യാംഗ്|പ്യോങ്യാങ്ങിൽ]] പ്രവേശിച്ചു. 33 വയസ്സുള്ള റെഡ് ആർമി ക്യാപ്റ്റൻ കിം ഇൽ സങ്, 26 വർഷത്തെ പ്രവാസജീവിതത്തിന് ശേഷം 1945 സെപ്റ്റംബർ 19-ന് കൊറിയയിലെ വോൻസാൻ തുറമുഖത്ത് എത്തി.{{sfn|Martin|2004|p=51}} സോവിയറ്റ് ആഭ്യന്തരകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്ന ലിയോണിദ് വാസിന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ, കിം ഇൽ സങിനെ സോവിയറ്റ് അധികൃതർ ഏതാണ്ട് "പൂജ്യത്തിൽ നിന്ന് സൃഷ്ടിച്ച" നേതാവായിരുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൊറിയൻ ഭാഷാപരിജ്ഞാനം വളരെ പരിമിതമായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് ഔപചാരികമായി ലഭിച്ച എട്ട് വർഷത്തെ വിദ്യാഭ്യാസം മുഴുവൻ [[ചൈനീസ് ഭാഷ|ചൈനീസ് ഭാഷയിലായിരുന്നു]]. കൊറിയയിൽ എത്തിയതിന് മൂന്ന് ദിവസത്തിന് ശേഷം നടന്ന കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി കോൺഗ്രസിൽ അദ്ദേഹം പ്രസംഗിക്കേണ്ടിയിരുന്നു. സോവിയറ്റ് ആഭ്യന്തരകാര്യ മന്ത്രാലയം തയ്യാറാക്കിയ ആ പ്രസംഗം വായിക്കാൻ പോലും അദ്ദേഹത്തിന് ഗണ്യമായ പരിശീലനം ആവശ്യമായി വന്നു.{{sfn|Becker|2005|p=50}} 1945 ഓഗസ്റ്റിൽ, ഉത്തരകൊറിയയെ നയിക്കാൻ യോഗ്യരായ കൊറിയക്കാരെ കണ്ടെത്താൻ സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ 25-ാം സേനയുടെ രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗത്തോട് നിർദേശിച്ചു. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി തയ്യാറാക്കിയ പട്ടികയിൽ കിം ഇൽ സങിന്റെ പേര് ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. എന്നാൽ പട്ടികയിലുണ്ടായിരുന്ന ആരെയും ഉത്തരകൊറിയയുടെ നേതൃത്വം ഏറ്റെടുക്കാൻ മതിയായ യോഗ്യതയുള്ളവരായി കണക്കാക്കിയിരുന്നില്ല. 1945 ഓഗസ്റ്റിൽ, ഉത്തരകൊറിയയെ നയിക്കാൻ കഴിവുള്ള കൊറിയക്കാരെ കണ്ടെത്താൻ സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ 25-ാം സേനയുടെ രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗത്തിന് നിർദേശം നൽകി. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തയ്യാറാക്കിയ പട്ടികയിൽ കിം ഇൽ സങിന്റെ പേര് ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നില്ല.{{sfn|Tertitskiy|2025|p=95}} എന്നാൽ പട്ടികയിലുണ്ടായിരുന്ന ആരും ഉത്തരകൊറിയയുടെ നേതൃത്വം ഏറ്റെടുക്കാൻ മതിയായ യോഗ്യതയുള്ളവരാണെന്ന് കരുതപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. ഈ കാലയളവിൽ, 88-ാമത് പ്രത്യേക റൈഫിൾ ബ്രിഗേഡ് സന്ദർശിച്ച സോവിയറ്റ് ജനറൽ ഗ്രിഗോറി മെക്ലറുമായി കിം കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി. കിമ്മിൽ മതിപ്പുതോന്നിയ മെക്ലർ അദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ച് അനുകൂലമായ വിലയിരുത്തൽ റിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാക്കി. ഇതിനെത്തുടർന്ന്, സോവിയറ്റ് ജനറൽ മാക്സിം പുർക്കയേവും സോവിയറ്റ് സായുധസേനയുടെ ഫാർ ഈസ്റ്റ് മേഖലയിലെ രാഷ്ട്രീയ ഉദ്യോഗസ്ഥനായ ഇയോസിഫ് ഷിക്കിനും കിമ്മിനെ വിളിച്ചുവരുത്തി. [[പ്യോംങ്യാംഗ്|പ്യോങ്യാങ്ങിന്റെ]] ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റായി നിയമിക്കാൻ അദ്ദേഹം യോഗ്യനാണോ എന്ന് വിലയിരുത്തുകയായിരുന്നു അവരുടെ ലക്ഷ്യം.{{sfn|Tertitskiy|2025|p=97}} 1945 ഒക്ടോബറിന്റെ അവസാനത്തോടെ, ഉപപ്രധാനമന്ത്രി ജോർജി മലൻകോവും, പ്രതിരോധ ഉപകമ്മിസാർ നിക്കോളായ് ബുൾഗാനിനും, ഇയോസിഫ് ഷിക്കിനും കിം ഇൽ സങിനെ നേതൃത്വത്തിലേക്ക് ശുപാർശ ചെയ്തു.{{sfn|Tertitskiy|2025|p=98}} ഈ കാലയളവിൽ ലാവ്രെന്തി ബെരിയയും കിമ്മിനെക്കുറിച്ച് അറിഞ്ഞു. സ്റ്റാലിന് അദ്ദേഹത്തെ ശുപാർശ ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് ബെരിയ കിമ്മുമായി പലതവണ കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി.<ref name="dailynk.com">{{cite web|url=http://www.dailynk.com/english/read.php?num=11335&cataId=nk03600|title=Soviet Officer Reveals Secrets of Mangyongdae|access-date=15 April 2014|date=2 January 2014|work=[[Daily NK]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20140211183034/http://www.dailynk.com/english/read.php?num=11335&cataId=nk03600|archive-date=11 February 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ysfine.com/wisdom/wk01.html|title=Wisdom of Korea|website=ysfine.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20130528043524/http://ysfine.com/wisdom/wk01.html|archive-date=28 May 2013|url-status=dead}}</ref><ref name="scmp.com">{{cite web|url=https://www.scmp.com/article/727755/kim-il-sungs-secret-history|title=Kim Il-sung's secret history|access-date=15 April 2014|last=O'Neill|first=Mark|date=17 October 2010|work=South China Morning Post|archive-url=https://web.archive.org/web/20140227095258/http://www.scmp.com/article/727755/kim-il-sungs-secret-history|archive-date=27 February 2014|url-status=live}}</ref>[[File:1945-10-14-김일성과_Mekler_중좌.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:1945-10-14-%EA%B9%80%EC%9D%BC%EC%84%B1%EA%B3%BC_Mekler_%EC%A4%91%EC%A2%8C.jpg|ലഘുചിത്രം|1945 ഒക്ടോബറിൽ [[പ്യോംങ്യാംഗ്|പ്യോങ്യാങ്ങിൽ]] സോവിയറ്റ് സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥരിൽ നിന്ന് [[ഓർഡർ ഓഫ് ദ റെഡ് ബാനർ]] ബഹുമതി സ്വീകരിക്കുന്ന കിം ഇൽ സങ് (മധ്യത്തിൽ).]][[ജോസഫ് സ്റ്റാലിൻ|സ്റ്റാലിന്റെ]] അന്തിമ തീരുമാനം ആദ്യം പോളിറ്റ് ബ്യൂറോ അംഗമായ ആന്ദ്രേയ് ഷ്ദാനോവിനും, തുടർന്ന് ജനറൽ തെരെന്തി ഷ്റ്റിക്കോവിനും, അതിനുശേഷം 25-ാം സേനയ്ക്കും കൈമാറി. 1945 ഡിസംബറിൽ, സോവിയറ്റ് അധികൃതർ കിം ഇൽ സങിനെ കൊറിയൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ഉത്തരകൊറിയൻ ബ്രാഞ്ച് ബ്യൂറോയുടെ പ്രഥമ സെക്രട്ടറിയായി നിയമിച്ചു.{{sfn|Tertitskiy|2025|p=99}} തുടക്കത്തിൽ, ജനപിന്തുണയുള്ള ഒരു മുന്നണി സർക്കാരിനെ നയിക്കാൻ സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ ചോ മാൻ-സിക്കിനെയാണ് മുൻഗണന നൽകിയത്.{{sfn|Martin|2004|p=56}} എന്നാൽ സോവിയറ്റ് പിന്തുണയോടെയുള്ള സംരക്ഷിത ഭരണസംവിധാനത്തെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ ചോ വിസമ്മതിക്കുകയും കിമ്മുമായി അഭിപ്രായവ്യത്യാസത്തിലാകുകയും ചെയ്തു.{{sfn|Armstrong|2013|p=}} വടക്കൻ കൊറിയയിലെ സോവിയറ്റ് അധിനിവേശത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയ ജനറൽ തെരെന്തി ഷ്റ്റിക്കോവ്, 1946 ഫെബ്രുവരി 8-ന് രൂപീകരിച്ച ഉത്തരകൊറിയൻ താൽക്കാലിക ജനകീയ സമിതിയുടെ തലവനായി പാക് ഹോൻ-യോങ്ങിനെക്കാൾ കിം ഇൽ സങിനെയാണ് പിന്തുണച്ചത്.<ref name="LankovArticle">{{cite news|last=Lankov|first=Andrei|author-link=Andrei Lankov|date=25 January 2012|title=Terenti Shtykov: the other ruler of nascent N. Korea|url=https://www.koreatimes.co.kr/www/news/nation/2012/01/363_103451.html|newspaper=[[The Korea Times]]|access-date=14 April 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150417010008/http://www.koreatimes.co.kr/www/news/nation/2012/01/363_103451.html|archive-date=17 April 2015}}</ref> സമിതിയുടെ അധ്യക്ഷനെന്ന നിലയിൽ, ഉത്തരകൊറിയയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഭരണനേതാവായി കിം മാറി. എന്നിരുന്നാലും, കൊറിയൻ യുദ്ധത്തിൽ ചൈന ഇടപെടുന്നതുവരെ, യഥാർഥ അധികാരത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ അദ്ദേഹം ജനറൽ ഷ്റ്റിക്കോവിന് കീഴിലായിരുന്നു.<ref name="scmp.com2">{{cite web|url=https://www.scmp.com/article/727755/kim-il-sungs-secret-history|title=Kim Il-sung's secret history|access-date=15 April 2014|last=O'Neill|first=Mark|date=17 October 2010|work=South China Morning Post|archive-url=https://web.archive.org/web/20140227095258/http://www.scmp.com/article/727755/kim-il-sungs-secret-history|archive-date=27 February 2014|url-status=live}}</ref>{{sfn|Martin|2004|p=56}}<ref name="LankovArticle2">{{cite news|last=Lankov|first=Andrei|author-link=Andrei Lankov|date=25 January 2012|title=Terenti Shtykov: the other ruler of nascent N. Korea|url=https://www.koreatimes.co.kr/www/news/nation/2012/01/363_103451.html|newspaper=[[The Korea Times]]|access-date=14 April 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150417010008/http://www.koreatimes.co.kr/www/news/nation/2012/01/363_103451.html|archive-date=17 April 2015}}</ref> [[File:28.08.1946_Labour_Party_North_Korea.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:28.08.1946_Labour_Party_North_Korea.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|1946 ഓഗസ്റ്റ് 28-ന് [[പ്യോംങ്യാംഗ്|പ്യോങ്യാങ്ങിൽ]] നടന്ന ന്യൂ പീപ്പിൾസ് പാർട്ടിയുടെയും ഉത്തരകൊറിയൻ വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടിയുടെയും സംയുക്ത യോഗത്തിൽ കിം ഇൽ സങ് (മധ്യത്തിൽ), [[കിം തു-ബോങ്]] (വലതുവശത്തുനിന്ന് രണ്ടാമത്).]] 1946 മാർച്ച് 1-ന്, മാർച്ച് ഫസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വാർഷികാചരണത്തോടനുബന്ധിച്ച് പ്രസംഗിക്കുകയായിരുന്ന കിം ഇൽ സങിനെ വധിക്കാൻ [[വൈറ്റ് ഷർട്ട്സ് സൊസൈറ്റി]] എന്ന കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് വിരുദ്ധ തീവ്രവാദ സംഘടനയിലെ ഒരംഗം ശ്രമിച്ചു. കിം പ്രസംഗിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന വേദിയിലേക്ക് ഇയാൾ ഒരു [[ഗ്രനേഡ്]] എറിഞ്ഞു. എന്നാൽ സോവിയറ്റ് സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥനായ [[യാക്കോവ് നോവിചെങ്കോ]] ഗ്രനേഡ് പിടിച്ചെടുത്ത് സ്ഫോടനത്തിന്റെ ആഘാതം സ്വന്തം ശരീരത്തിൽ ഏറ്റുവാങ്ങി. ഇതോടെ കിമ്മിനും സമീപത്തുണ്ടായിരുന്ന മറ്റുള്ളവർക്കും പരിക്കേൽക്കാതെ രക്ഷപ്പെടാനായി.{{sfn|Lankov|2002|pp=24–25}}<ref>{{Cite web|url=https://www.nknews.org/2013/12/meet-the-man-who-saved-kim-il-sungs-life/|title=Meet the man who saved Kim Il Sung's life|access-date=8 May 2023|last=Young|first=Benjamin R.|date=12 December 2013|website=[[NK News]]|language=en-US}}</ref><ref>{{Citation|last=Jung|first=Byung Joon|url=https://www.kci.go.kr/kciportal/ci/sereArticleSearch/ciSereArtiView.kci?sereArticleSearchBean.artiId=ART002752849|work=역사비평 [Critical Review of History]|volume=136|pages=342–388|year=2021|trans-title=Assassination of Hyun Junhyuk and Assassination Attempt on Kim Ilsung: 'The Frustrated Golden Days' of Pyongnam Korean Committee for the Preparation of the Re-establishment of the State and the Origin of White Shirts Society|publisher=역사문제연구소 [The Institute for Korean Historical Studies]|language=ko|doi=10.38080/crh.2021.08.136.342|issn=1227-3627|access-date=21 May 2023|script-title=ko:현준혁 암살과 김일성 암살시도―평남 건준의 좌절된 '해방황금시대'와 백의사|url-access=subscription}}</ref> തന്റെ അധികാരം കൂടുതൽ ഉറപ്പിക്കുന്നതിനായി കിം [[കൊറിയൻ പീപ്പിൾസ് ആർമി]] (KPA) രൂപീകരിച്ചു. [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ചൈന|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുമായി]] ചേർന്ന് പ്രവർത്തിച്ച ഈ സൈന്യത്തിലേക്ക് ജപ്പാനെതിരായ പോരാട്ടങ്ങളിലും പിന്നീട് ചൈനീസ് ദേശീയവാദ സേനയ്‌ക്കെതിരായ യുദ്ധങ്ങളിലും പോരാട്ടപരിചയം നേടിയ ഗറില്ലാ പോരാളികളെയും മുൻ സൈനികരെയും അദ്ദേഹം റിക്രൂട്ട് ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://fas.org/irp/world/rok/nis-docs/defense02.htm|title=Defense|archive-url=https://web.archive.org/web/20160306013620/http://fas.org/irp/world/rok/nis-docs/defense02.htm|archive-date=6 March 2016|url-status=dead}}</ref> സോവിയറ്റ് ഉപദേഷ്ടാക്കളുടെയും സൈനിക ഉപകരണങ്ങളുടെയും സഹായത്തോടെ, ശത്രുപ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് നുഴഞ്ഞുകയറുന്നതിലും ഗറില്ലാ യുദ്ധമുറകൾ പ്രയോഗിക്കുന്നതിലും പ്രാവീണ്യമുള്ള ഒരു വലിയ സൈന്യത്തെ കിം കെട്ടിപ്പടുത്തു. 1950-ൽ [[ദക്ഷിണ കൊറിയ|ദക്ഷിണ കൊറിയയെ]] ആക്രമിക്കുന്നതിന് മുമ്പ്, [[കൊറിയൻ യുദ്ധം|കൊറിയൻ യുദ്ധത്തിന്]] തുടക്കമിട്ട ആ ആക്രമണത്തിനായി, സ്റ്റാലിൻ KPA-യ്ക്ക് സോവിയറ്റ് യൂണിയനിൽ നിർമിച്ച ആധുനിക ഇടത്തരം ടാങ്കുകൾ, ട്രക്കുകൾ, പീരങ്കികൾ, ചെറു ആയുധങ്ങൾ എന്നിവ നൽകി. കിം ഒരു വ്യോമസേനയും രൂപീകരിച്ചു. തുടക്കത്തിൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയനിൽ നിർമിച്ച പ്രൊപ്പല്ലർ ഉപയോഗിച്ച് പറക്കുന്ന യുദ്ധവിമാനങ്ങളും ആക്രമണവിമാനങ്ങളുമായിരുന്നു അതിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്. പിന്നീട്, ഉത്തരകൊറിയൻ പൈലറ്റാകാൻ തിരഞ്ഞെടുത്തവരെ രഹസ്യ താവളങ്ങളിൽ മിഗ്-15 ജെറ്റ് വിമാനങ്ങൾ പറത്താൻ പരിശീലനം നൽകുന്നതിനായി സോവിയറ്റ് യൂണിയനിലേക്കും ചൈനയിലേക്കും അയച്ചു.<ref>[[Clay Blair|Blair, Clay]], ''The Forgotten War: America in Korea'', [[Naval Institute Press]] (2003).</ref> === ഉത്തരകൊറിയയുടെ സ്ഥാപനം === [[File:Kim-Il-sung_김일성_19461103election.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kim-Il-sung_%EA%B9%80%EC%9D%BC%EC%84%B1_19461103election.jpg|ലഘുചിത്രം|1946-ലെ ഉത്തരകൊറിയൻ പ്രാദേശിക തിരഞ്ഞെടുപ്പിനോടനുബന്ധിച്ച പ്രചാരണത്തിനിടെ കിം ഇൽ സങ്.]] കൊറിയയിലുടനീളം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്താനുള്ള ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ പദ്ധതികൾ ഉത്തരകൊറിയൻ ജനകീയ സമിതി നിരസിച്ചതിനെത്തുടർന്ന്, 1948 ഓഗസ്റ്റ് 15-ന് കൊറിയ മുഴുവൻ തങ്ങളുടെ പരമാധികാരത്തിന് കീഴിലാണെന്ന് അവകാശപ്പെട്ട [[ദക്ഷിണ കൊറിയ|റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് കൊറിയ (ദക്ഷിണ കൊറിയ)]] സ്ഥാപിതമായി.<ref>{{cite book |last=Malkasian |first=Carter |url=https://books.google.com/books?id=ZGoA65bSFpQC&pg=PA13 |title=The Korean War 1950–1953 |publisher=Fitzroy Dearborn |year=2001 |isbn=978-1-57958-364-4 |location=Chicago |page=13}}</ref> ഇതിന് മറുപടിയായി, [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ]] തങ്ങളുടെ അധിനിവേശ നിയന്ത്രണത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഉത്തരമേഖലയിൽ 1948 ഓഗസ്റ്റ് 25-ന് പരമോന്നത ജനകീയ അസംബ്ലിയിലേക്കുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്തി. [[ഉത്തര കൊറിയ|ഡെമോക്രാറ്റിക് പീപ്പിൾസ് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് കൊറിയ (ഉത്തര]] [[ഉത്തര കൊറിയ|കൊറിയ)]] 1948 സെപ്റ്റംബർ 9-ന് ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ കിം ഇൽ സങിനെ രാജ്യത്തിന്റെ [[പ്രധാനമന്ത്രി|പ്രധാനമന്ത്രിയായി]] നിയോഗിച്ചു.{{sfn|Tertitskiy|2025|p=121}} ഒക്ടോബർ 12-ന്, ദക്ഷിണ കൊറിയ ഉൾപ്പെടെ കൊറിയൻ ഉപദ്വീപ് മുഴുവന്റെയും പരമാധികാര സർക്കാരായി കിം ഇൽ സങിന്റെ സർക്കാരിനെ സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ അംഗീകരിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.ncnk.org/resources/briefing-papers/all-briefing-papers/dprk-diplomatic-relations|title=DPRK Diplomatic Relations|date=11 April 2017|website=NCNK|archive-url=https://web.archive.org/web/20140419051757/http://www.ncnk.org/resources/briefing-papers/all-briefing-papers/dprk-diplomatic-relations|archive-date=19 April 2014|url-status=dead}}</ref> കൊറിയൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയും ന്യൂ പീപ്പിൾസ് പാർട്ടി ഓഫ് കൊറിയയും ലയിച്ച് [[വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടി ഓഫ് നോർത്ത് കൊറിയ]] രൂപീകരിച്ചു. കിം അതിന്റെ ഉപാധ്യക്ഷനായി.<ref>{{Cite web|url=http://world.kbs.co.kr/english/event/nkorea_nuclear/general_03c.htm|title=North Korea A to Z|publisher=[[KBS World]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080305052724/http://world.kbs.co.kr/english/event/nkorea_nuclear/general_03c.htm|archive-date=5 March 2008|url-status=dead}}</ref> 1949 ജൂണിൽ, ഉത്തരകൊറിയൻ വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടി ദക്ഷിണകൊറിയയിലെ അതിന്റെ സമാന പാർട്ടിയുമായി ലയിച്ച് [[വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടി ഓഫ് കൊറിയ]] (WPK) ആയി. കിം പാർട്ടിയുടെ അധ്യക്ഷനായി.{{sfn|Becker|2005|p=53}} 1949 ആയപ്പോഴേക്കും കിമ്മും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകളും ഉത്തരകൊറിയയിലെ ഭരണം ഉറപ്പിച്ചിരുന്നു. ഈ കാലയളവിൽ കിമ്മിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള വ്യക്തിത്വാരാധന ശക്തമായി പ്രചരിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹം തുടങ്ങി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിരവധി പ്രതിമകളിൽ ആദ്യത്തേത് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. സ്വയം "മഹാനായ നേതാവ്" എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാനും അദ്ദേഹം ആരംഭിച്ചു.{{sfn|Becker|2005|p=53}} 1946 ഫെബ്രുവരിയിൽ, കിം ഇൽ സങ് നിരവധി പരിഷ്കാരങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. കൃഷിയോഗ്യമായ ഭൂമിയുടെ 50 ശതമാനത്തിലധികം പുനർവിതരണം ചെയ്തു. എട്ടു മണിക്കൂർ പ്രവൃത്തിദിനം പ്രഖ്യാപിക്കുകയും എല്ലാ ഘനവ്യവസായങ്ങളും ദേശസാൽക്കരിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfn|Suh|1988|p=68}} ആരോഗ്യപരിരക്ഷ ദേശസാൽക്കരിച്ച് എല്ലാ പൗരന്മാർക്കും ലഭ്യമാക്കിയതിനെത്തുടർന്ന് ജനങ്ങളുടെ ആരോഗ്യനിലയിലും പുരോഗതിയുണ്ടായി.<ref>{{Cite book |last1=Behnke |first1=Alison |url=https://books.google.com/books?id=1FaXAgAAQBAJ&q=kim+il+sung+health+care&pg=PA104 |title=Kim Jong Il's North Korea |date=1 August 2012 |publisher=Twenty-First Century Books |isbn=9781467703550 |access-date=18 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221014020448/https://books.google.com/books?id=1FaXAgAAQBAJ&q=kim+il+sung+health+care&pg=PA104 |archive-date=14 October 2022 |url-status=live}}</ref> == കൊറിയൻ യുദ്ധം == {{main|കൊറിയൻ യുദ്ധം}} [[File:Kim_Il-sung_signed_for_Korean_Armistice_Agreement.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Kim_Il-sung_signed_for_Korean_Armistice_Agreement.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|കൊറിയൻ യുദ്ധവിരാമ കരാറിൽ ഒപ്പുവെക്കുന്ന കിം ഇൽ സങ്]] ആർക്കൈവൽ രേഖകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, ദക്ഷിണ കൊറിയയെ ആക്രമിക്കാനുള്ള ഉത്തരകൊറിയയുടെ തീരുമാനം സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റേതല്ല, മറിച്ച് കിം ഇൽ സങിന്റെ തന്നെ മുൻകൈയിലുണ്ടായതാണെന്നാണ്.<ref name="weathersby432">Weathersby, Kathryn, "The Soviet Role in the Early Phase of the Korean War", ''The Journal of American-East Asian Relations'' 2, no. 4 (Winter 1993): 432</ref><ref name="goncharov">Goncharov, Sergei N., Lewis, John W. and Xue Litai, ''Uncertain Partners: Stalin, Mao, and the Korean War'' (1993)</ref><ref name="mansourov94107">Mansourov, Aleksandr Y., ''Stalin, Mao, Kim, and China's Decision to Enter the Korean War, 16 September&nbsp;– 15 October 1950: New Evidence from the Russian Archives'', Cold War International History Project Bulletin, Issues 6–7 (Winter 1995/1996): 94–107</ref> അമേരിക്കൻ സർക്കാരിലെയും ബ്രിട്ടീഷ് സീക്രട്ട് ഇന്റലിജൻസ് സർവീസിലെയും (SIS) ചാരവൃത്തിയിലൂടെ സോവിയറ്റ് രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗത്തിന്, അമേരിക്കയുടെ ആണവബോംബ് ശേഖരത്തിനുണ്ടായിരുന്ന പരിമിതികളെക്കുറിച്ചും പ്രതിരോധ പദ്ധതികളിലെ വെട്ടിക്കുറയ്ക്കലുകളെക്കുറിച്ചും വിവരങ്ങൾ ലഭിച്ചിരുന്നതായി തെളിവുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, പ്രസിഡന്റ് [[ഹാരി എസ്. ട്രൂമാൻ|ഹാരി എസ്. ട്രൂമാന്റെ]] ഭരണകൂടം കൊറിയൻ കാര്യങ്ങളിൽ ഇടപെടില്ലെന്ന് സ്റ്റാലിൻ നിഗമനത്തിലെത്തിയതായും കരുതപ്പെടുന്നു.<ref>[[Pavel Sudoplatov|Sudoplatov, Pavel Anatoli]], Schecter, Jerrold L., and Schecter, Leona P., ''[[Special Tasks]]: The Memoirs of an Unwanted Witness—A Soviet Spymaster'', Little Brown, Boston (1994)</ref> സ്റ്റാലിൻ ഈ നടപടിക്ക് അംഗീകാരം നൽകിയിട്ടുണ്ടെന്ന് കിം അറിയിച്ചതിനെത്തുടർന്നാണ്, കൊറിയയുടെ പുനരേകീകരണം എന്ന ആശയത്തോട് ചൈന വിമുഖതയോടെയെങ്കിലും സമ്മതിച്ചത്.<ref name="weathersby4322">Weathersby, Kathryn, "The Soviet Role in the Early Phase of the Korean War", ''The Journal of American-East Asian Relations'' 2, no. 4 (Winter 1993): 432</ref><ref name="goncharov2">Goncharov, Sergei N., Lewis, John W. and Xue Litai, ''Uncertain Partners: Stalin, Mao, and the Korean War'' (1993)</ref><ref name="mansourov941072">Mansourov, Aleksandr Y., ''Stalin, Mao, Kim, and China's Decision to Enter the Korean War, 16 September&nbsp;– 15 October 1950: New Evidence from the Russian Archives'', Cold War International History Project Bulletin, Issues 6–7 (Winter 1995/1996): 94–107</ref> 1950-ന്റെ അവസാനത്തോടെ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ സൈന്യം, അതിൽ പ്രധാനമായും അമേരിക്കൻ സൈനികർ, [[യാലു നദി|യാലു നദിക്ക്]] സമീപം എത്തുന്നതുവരെ ചൈന ഉത്തരകൊറിയയ്ക്ക് നേരിട്ടുള്ള സൈനിക സഹായം നൽകിയിരുന്നില്ല. അതിനുമുമ്പ് സൈനിക സഹായം എത്തിക്കുന്നതിനുള്ള വിതരണ-ഗതാഗത സംവിധാനങ്ങൾ മാത്രമാണ് ചൈന ഒരുക്കിയിരുന്നത്. 1950 ജൂൺ, ജൂലൈ മാസങ്ങളിൽ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചപ്പോൾ ഉത്തരകൊറിയൻ സൈന്യം സോൾ പിടിച്ചെടുക്കുകയും ദക്ഷിണകൊറിയയുടെ ഭൂരിഭാഗവും കൈവശപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. ദക്ഷിണകൊറിയയുടെ തെക്കുകിഴക്കൻ ഭാഗത്തുള്ള ചെറിയൊരു പ്രദേശം മാത്രം അവരുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽപ്പെടാതെ ശേഷിച്ചു. ഈ പ്രദേശം പുസാൻ പ്രതിരോധമേഖല എന്നറിയപ്പെട്ടു. എന്നാൽ സെപ്റ്റംബറിൽ, ഇൻചോണിൽ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ സൈന്യം നടത്തിയ കരയിറക്കലോടെ ആരംഭിച്ച അമേരിക്കൻ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പ്രത്യാക്രമണം ഉത്തരകൊറിയൻ സൈന്യത്തെ പിന്നോട്ടടിച്ചു. തുടർന്ന് പുസാൻ പ്രതിരോധമേഖലയിൽനിന്ന് ദക്ഷിണകൊറിയൻ, അമേരിക്കൻ, ഐക്യരാഷ്ട്രസഭാ സൈന്യങ്ങൾ സംയുക്തമായി മുന്നേറ്റം നടത്തി. ഒക്ടോബറോടെ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ സൈന്യം സോൾ തിരിച്ചുപിടിക്കുകയും ദക്ഷിണകൊറിയയുടെ കീഴിൽ രാജ്യത്തെ പുനരേകീകരിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ഉത്തരകൊറിയയിലേക്ക് കടന്നുകയറുകയും ചെയ്തു. ഒക്ടോബർ 19-ന് അമേരിക്കൻ, ദക്ഷിണകൊറിയൻ സൈന്യങ്ങൾ പ്യോങ്യാങ് പിടിച്ചെടുത്തു. ഇതോടെ കിമ്മിനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ സർക്കാരിനും വടക്കോട്ട് പലായനം ചെയ്യേണ്ടിവന്നു. ആദ്യം അവർ സിനുയിജുവിലേക്കും പിന്നീട് കാങ്ഗ്യെയിലേക്കും മാറി.<ref>{{cite book |last=Mossman |first=Billy |title=United States Army in the Korean War: Ebb and Flow November 1950 – July 1951 |date=29 June 2005 |publisher=University Press of the Pacific |page=51}}</ref><ref>{{cite book |last=Sandler |first=Stanley |url=https://archive.org/details/koreanwarnovicto0000sand |title=The Korean War: No Victors, No Vanquished |date=1999 |publisher=The University Press of Kentucky |page=[https://archive.org/details/koreanwarnovicto0000sand/page/108 108] |url-access=registration}}</ref> 1950 ഒക്ടോബർ 25-ന്, ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ സൈന്യം മുന്നേറ്റം നിർത്തിയില്ലെങ്കിൽ യുദ്ധത്തിൽ ഇടപെടുമെന്ന ഉദ്ദേശ്യം വിവിധ മുന്നറിയിപ്പുകളിലൂടെ അറിയിച്ചതിനു പിന്നാലെ, ആയിരക്കണക്കിന് ചൈനീസ് സൈനികർ [[യാലു നദി]] കടന്ന് [[കൊറിയൻ പീപ്പിൾസ് ആർമി]]<nowiki/>യുടെ സഖ്യകക്ഷികളായി യുദ്ധത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.{{sfn|Halberstam|2007|p=23}} എന്നിരുന്നാലും, കിമ്മും ചൈനീസ് സർക്കാരും തമ്മിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു. ഇൻചോണിൽ കടൽമാർഗമുള്ള സൈനികാക്രമണം നടക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് കിമ്മിന് മുന്നറിയിപ്പ് ലഭിച്ചിരുന്നെങ്കിലും അദ്ദേഹം അത് അവഗണിച്ചു. സാങ്കേതികമായി കൂടുതൽ മുന്നിട്ടുനിന്ന ശത്രുക്കൾക്കെതിരെ പതിറ്റാണ്ടുകളോളം സ്വന്തം രാജ്യത്തിനുവേണ്ടി പോരാടിയ ചൈനക്കാരെ അപേക്ഷിച്ച്, ഉത്തരകൊറിയക്കാർ യുദ്ധത്തിൽ കാര്യമായ ത്യാഗങ്ങൾ സഹിച്ചിട്ടില്ലെന്നൊരു ധാരണയും നിലനിന്നിരുന്നു.{{sfn|Halberstam|2007|pp=335–336}} ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ സൈന്യത്തിന് പിൻവാങ്ങേണ്ടിവന്നു. 1950 ഡിസംബറിൽ ചൈനീസ് സൈന്യം പ്യോങ്യാങും 1951 ജനുവരിയിൽ സോളും തിരിച്ചുപിടിച്ചു. മാർച്ചിൽ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ സൈന്യം പുതിയൊരു ആക്രമണം ആരംഭിച്ച് സോൾ വീണ്ടും പിടിച്ചെടുത്തു. തുടർന്ന് അവർ വീണ്ടും വടക്കോട്ട് മുന്നേറി, 38-ാം സമാന്തരരേഖയുടെ തൊട്ടുവടക്കുള്ള ഒരു പ്രദേശത്ത് എത്തി നിലയുറപ്പിച്ചു. ഇരുപക്ഷവും നടത്തിയ നിരവധി ആക്രമണങ്ങൾക്കും പ്രത്യാക്രമണങ്ങൾക്കും ശേഷം, 1951-ലെ വേനൽക്കാലം മുതൽ 1953 ജൂലൈ വരെ നീണ്ടുനിന്ന, വലിയ തോതിൽ മാറ്റമില്ലാതെ തുടർന്ന കഠിനമായ ട്രഞ്ച് യുദ്ധത്തിന്റെ കാലഘട്ടമുണ്ടായി. ഒടുവിൽ, 1953 ജൂലൈ 27-ന് സ്ഥിരമായ സൈനിക അതിർത്തിരേഖയായി മാറിയ രേഖയിലുടനീളം യുദ്ധമുന്നണി സ്ഥിരത കൈവരിച്ചു. കൊറിയൻ യുദ്ധത്തിൽ 25 ലക്ഷത്തിലധികം പേർ മരിച്ചു.<ref>{{Cite journal |last=Lacina |first=Bethany |last2=Gleditsch |first2=Nils Petter |date=2005 |title=Monitoring Trends in Global Combat: A New Dataset of Battle Deaths |url=http://www.eui.eu/Documents/DepartmentsCentres/SPS/Seminars/SeminarsF09/PVSEMF08/LacinaGleditschMonitoringTrendsInGlobalCombatEJP2005.pdf |journal=European Journal of Population / Revue Européenne de Démographie |volume=21 |issue=2/3 |pages=145–166 |issn=0168-6577 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131012043824/http://www.eui.eu/Documents/DepartmentsCentres/SPS/Seminars/SeminarsF09/PVSEMF08/LacinaGleditschMonitoringTrendsInGlobalCombatEJP2005.pdf |archive-date=12 October 2013}}</ref> അക്കാലത്തെ ചൈനീസ്, റഷ്യൻ രേഖകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്, ഒരു വെടിനിർത്തൽ കരാർ സ്ഥാപിക്കുന്നതിനായി കിം കൂടുതൽ തീവ്രമായി ശ്രമിച്ചുവെന്നാണ്. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെയും അമേരിക്കയുടെയും സാന്നിധ്യം നിലനിന്നിരുന്നതിനാൽ, തുടർന്നുള്ള പോരാട്ടത്തിലൂടെ കൊറിയയെ തന്റെ ഭരണത്തിൻകീഴിൽ ഏകീകരിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന സാധ്യത കുറഞ്ഞുവരികയായിരുന്നു. തന്റെ രാജ്യത്ത് നടക്കുന്ന യുദ്ധത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും ചൈന ഏറ്റെടുത്തതിലും കിമ്മിന് അതൃപ്തിയുണ്ടായിരുന്നു. ചൈനീസ് സൈന്യം യുദ്ധമുന്നണിയുടെ മധ്യഭാഗത്ത് നിലയുറപ്പിച്ചപ്പോൾ, [[കൊറിയൻ പീപ്പിൾസ് ആർമി]]<nowiki/>യുടെ പ്രവർത്തനം പ്രധാനമായും യുദ്ധമുന്നണിയുടെ തീരദേശ പാർശ്വപ്രദേശങ്ങളിൽ ഒതുങ്ങിനിന്നു.<ref>{{cite web|url=http://teachingamericanhistory.org/static/neh/interactives/timeline/data/102550.html|title=25 October 1950|access-date=31 March 2019|website=teachingamericanhistory.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20180916090341/http://teachingamericanhistory.org/static/neh/interactives/timeline/data/102550.html|archive-date=16 September 2018|url-status=live}}</ref> === യുദ്ധാനന്തര അധികാര ഏകീകരണം === കൊറിയൻ യുദ്ധം അവസാനിച്ചപ്പോൾ, കൊറിയയെ തന്റെ ഭരണത്തിൻകീഴിൽ ഏകീകരിക്കുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടെങ്കിലും, ഉത്തരകൊറിയയിൽ അധികാരം നിലനിർത്താനായതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കിം ഇൽ സങ് "മാതൃരാജ്യ വിമോചന യുദ്ധത്തിൽ" വിജയം നേടിയതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നാൽ മൂന്നു വർഷം നീണ്ട യുദ്ധം ഉത്തരകൊറിയയെ തകർത്തിരുന്നു. അതിനാൽ, രാജ്യത്തിന്റെ പുനർനിർമാണത്തിനായി കിം ഉടൻതന്നെ വിപുലമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു. [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ|സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ]] പഞ്ചവത്സര പദ്ധതികൾക്ക് സമാനമായ ഒരു പഞ്ചവത്സര ദേശീയ സാമ്പത്തിക പദ്ധതി അദ്ദേഹം നടപ്പിലാക്കി. ഇതിലൂടെ കമാൻഡ് സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ സ്ഥാപിക്കുകയായിരുന്നു ലക്ഷ്യം. എല്ലാ വ്യവസായങ്ങളും സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലാക്കുകയും കൃഷി മുഴുവൻ കൂട്ടുകൃഷി സമ്പ്രദായത്തിലേക്ക് മാറ്റുകയും ചെയ്തു. ഘനവ്യവസായത്തിനും ആയുധനിർമാണത്തിനുമായിരുന്നു സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിൽ പ്രധാന പ്രാധാന്യം നൽകിയത്. 1960-കളോടെ, രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരതയും സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധികളും നേരിട്ടുകൊണ്ടിരുന്ന [[ദക്ഷിണ കൊറിയ|ദക്ഷിണകൊറിയയെ]] അപേക്ഷിച്ച് ഉത്തരകൊറിയയിൽ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതനിലവാരം ഉയർന്നതായിരുന്നു.<ref>{{cite book |last=Buzo |first=Adrian |title=The Making of Modern Korea |publisher=Routledge |year=2002 |isbn=978-0-415-23749-9 |location=London |page=140}}</ref>{{sfn|Cumings|2005|page=434}}{{sfn|Robinson|2007|page=[https://archive.org/details/koreastwentieth00robi/page/153 153]}} == അവലംബങ്ങൾ == 418ua7aihh3cfu5hc7pesuslpcju78f ഇന്ത്യൻ സോഷ്യലിസ്റ്റ് ജനതാ ദൾ 0 665895 4675166 4610082 2026-10-11T04:16:46Z TheGreatEditor024 211141 4675166 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Indian Socialist Janata Dal}} {{Infobox Indian Political Party |party_name = ഇന്ത്യൻ സോഷ്യലിസ്റ്റ് ജനതാ ദൾ |logo = |colorcode = {{party color|Indian Socialist Janata Dal}} |abbreviation = ഐ.എസ്.ജെ.ഡി |president = [[മാത്യു ടി. തോമസ്]] |founder = |loksabha_leader = |rajyasabha_leader = |chairman = |foundation = {{Start date and years ago|17 January 2026|df=y|p=y}} | alliance =[[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]] |colours = [[Green]] {{coloursample|{{party color|Indian Socialist Janata Dal}}}} |eci = |ideology = |position = [[മദ്ധ്യ പക്ഷം]] |loksabha_seats = |rajyasabha_seats = |state2_seats_name = [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമ സഭ]] |state2_seats = {{Composition bar|0|140|hex={{party color|Indian Socialist Janata Dal}}}} |split=[[ജനതാദൾ (സെക്കുലർ)]]|headquarters = |students = |youth = |women = |labour = |peasants = |no_states = {{Composition bar|0|31|hex={{party color|Indian Socialist Janata Dal}}}} |ppchairman = |symbol = [[File:Ring Symbol.png|150px]] |flag = [[File:Indian Socialist Janata Dal Flag.png|200px]] |website = }} ദേശീയ തലത്തിൽ [[ദേശീയ ജനാധിപത്യ സഖ്യം|എൻ.ഡി.എ.യ്ക്കൊപ്പവും]] കേരളത്തിൽ [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഇടത് ജനാധിപത്യ മുന്നണിയോടൊപ്പവുമായിരുന്ന]] [[ജനതാദൾ (സെക്കുലർ)]] കക്ഷിയുടെ കേരള ഘടകം രാഷ്ട്രീയനിലനില്പിനുവേണ്ടി രൂപംകൊടുത്ത കക്ഷിയാണ് '''ഇന്ത്യൻ സോഷ്യലിസ്റ്റ് ജനതാദൾ''' (ഐ.എസ്.ജെ.ഡി). ജനതാദൾ (സെക്കുലർ) എം.എൽ.എ.മാരായിരുന്ന [[മാത്യു ടി. തോമസ്]] , മന്ത്രി [[കെ. കൃഷ്ണൻകുട്ടി|കെ. കൃഷ്ണൻ കുട്ടി]] എന്നിവരും മുൻ എംഎൽഎ [[ജോസ് തെറ്റയിൽ|ജോസ് തെറ്റയിലുമാണു]] പ്രമുഖ നേതാക്കൾ. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ് (സംഘടന)|സംഘടനാ കോൺഗ്രസ്സ്]] പശ്ചാത്തലമുള്ളവരാണീ നേതാക്കൾ. == ചരിത്രം == 2023 സെപ്റ്റംബറിൽ [[ജനതാദൾ (സെക്കുലർ)]] ദേശീയ നേതൃത്വം [[കർണാടക |കർണാടകത്തിൽ]] ബിജെപി നേതൃത്വത്തിലുള്ള നാഷണൽ ഡെമോക്രാറ്റിക് അലയൻസിൽ ചേർന്നത് കേരളത്തിൽ ഭരണം നടത്തുന്ന ഇടത് ജനാധിപത്യ മുന്നണിയുടെ ഭാഗയിരുന്ന ജനതാദൾ (സെക്കുലർ) കക്ഷിയുടെ കേരള ഘടകത്തെ കുഴപ്പത്തിലാക്കി. ദേശീയനേതൃത്വത്തെ എതിർത്താൽ ഉള്ള രണ്ട് എം.എൽ.എ. സ്ഥാനം നഷ്ടമാവും. ദേശീയ നേതൃത്വത്തെ പരസ്യമായി അംഗീകരിച്ചാൽ സംസ്ഥാനത്തെ [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഇടതു മുന്നണി]] ഭരണത്തിൽനിന്ന് പുറത്തുപോകേണ്ടിവരും -എന്ന സ്ഥിതിയിൽ മൂന്നുവർഷം പോയി. അവസാനം കൂറുമാറ്റ കുരുക്കിൽപ്പെടാതെ എംഎൽഎസ്ഥാനം നിലനിർത്തിക്കൊണ്ടുതന്നെ ഇടതു മുന്നണിയിൽ നിലയുറപ്പിക്കുകയെന്ന തന്ത്രത്തിന്റെ ഭാഗമായി പുതിയൊരു പാർട്ടിയുണ്ടാക്കി അതിലേക്ക് ലയിയ്ക്കുകയെന്ന തീരുമാനത്തിലെത്തി. <ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/janata-dal-s-kerala-merger-political-stability-nzx6tl1u </ref>അതിനായി പാലക്കാട് കേന്ദ്രീകരിച്ച് കെ.സുരേഷ് എന്നഒരാൾ അദ്ധ്യക്ഷനായി നൂറംഗങ്ങളുള്ള ''ഇന്ത്യൻ സോഷ്യലിസ്റ്റ് ജനതാ ദൾ'' എന്ന പാർട്ടി തിരഞ്ഞെടുപ്പു കമ്മിഷനിൽ രജിസ്റ്റർചെയ്തു. 2025 ഡിസംബർ അവസാനമാണു രജിസ്‌ട്രേഷൻ കിട്ടിയത്. രണ്ട് എംഎൽഎമാർ അടക്കമുള്ള ജനതാദൾ എസ് കക്ഷിയെ പുതിയ പാർട്ടിയിലേക്ക് ('ഇന്ത്യൻ സോഷ്യലിസ്റ്റ് ജനതാ ദൾ) കൊച്ചിയിൽ നടന്ന സമ്മേളനത്തിൽ ലയിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് 2026 ജനുവരി 17-ന് കൊച്ചിയിൽ വെച്ച് ഔദ്യോഗികമായിഇന്ത്യൻ സോഷ്യലിസ്റ്റ് ജനതാ ദൾ പ്രവർത്തനം പ്രഖ്യാപിച്ചു. ജനതാദൾ (സെക്യുലർ) അദ്ധ്യക്ഷനായിരുന്ന [[മാത്യു ടി. തോമസ്]] എംഎൽഎ ഇന്ത്യൻ സോഷ്യലിസ്റ്റ് ജനതാദൾ പാർട്ടിയടെ സംസ്ഥാന അധ്യക്ഷനായി തുടരുന്നു. [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫിന്റെ]] ഭാഗമായ ജനതാദൾ (സെക്കുലർ) 2026 ജനുവരി 17 മുതൽ ഇന്ത്യൻ സോഷ്യലിസ്റ്റ് ജനതാദൾ ആയി. ജെഡി(എസ്) എങ്ങനെയായിരുന്നോ ആ വിധത്തിൽ‍ പുതിയ പാർട്ടിയായ ഇന്ത്യൻ സോഷ്യലിസ്റ്റ് ജനതാദളും എൽഡിഎഫിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഇതോടെ ദേശീയ തലത്തിൽ എൻഡിഎയ്ക്കൊപ്പവും കേരളത്തിൽ എൽഡിഎഫിനൊപ്പവുമെന്ന അനിശ്ചിതത്വത്തിനും വിരാമമായി. === മതേതര നിലപാട് === 2022 ഒക്ടോബർ 25ന് ബെംഗളൂരുവിൽ ചേർന്ന ജനതാദൾ (എസ്) ദേശീയ പ്ലീനറി സമ്മേനം കോൺഗ്രസിനും ബിജെപിക്കും എതിരെ നിലകൊള്ളാൻ തീരുമാനിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ഇതിനു വിരുദ്ധമായ ജെഡി(എസ്) ദേശീയ നേതൃത്വത്തിന്റെ ബിജെപി സഖ്യത്തോട് വിയോജിയ്ക്കുകയും മതേതര നിലപാട് ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുകയും ചെയ്യുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തിലാണു ജനതാദൾ (സെക്യുലർ) കക്ഷിയുടെ കേരള ഘടകം ഇന്ത്യൻ സോഷ്യലിസ്റ്റ് ജനതാദൾ കക്ഷിയായി മാറിയത്. ലയന സമ്മേളനത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സോഷ്യലിസ്റ്റ് ജനതാദൾ പ്രസിഡന്റ് കെ.സുരേഷ് ആമുഖ പ്രസംഗം നടത്തി. മാത്യു ടി. തോമസിനെ പുതിയ പ്രസിഡന്റായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. മതേതര ഇന്ത്യയുടെ നിലനിൽപ്പ് തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന നിലയിലേക്കു വർഗീയത തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിഷയം ആക്കുന്നതിനെതിരെ ഇന്ത്യൻ ജനത ജാഗരൂകരാകേണ്ടതുണ്ട് എന്നും ഫെഡറൽ സംവിധാനത്തെ അവഹേളിച്ചു കൊണ്ടും പ്രതിപക്ഷത്തെ നിശബ്ദരാക്കിക്കൊണ്ടും പൗരാവകാശങ്ങളെ ഹനിച്ചു കൊണ്ടും നിലവിലുള്ള കേന്ദ്രഭരണം മുന്നോട്ടുപോകുകയാണെന്ന് മന്ത്രി കെ.കൃഷ്ണൻകുട്ടി ഉദ്ഘാടന സമ്മേളനത്തിൽ പറഞ്ഞു. === സമാന ചിന്താഗതിയുള്ള മറ്റു പാർട്ടിക്കാരെ ലക്ഷ്യമാക്കി === പുതിയ പാർട്ടിയിലേക്ക് സമാന ചിന്താഗതിയുള്ളവരും മാറി നിൽക്കുന്നവരും പല പാർട്ടികളിൽ നിന്നും എത്തിച്ചേരുമെന്നും പാർട്ടിയെ ശക്തിപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട് മുന്നോട്ടുപോകുമെന്നും അധ്യക്ഷ പ്രസംഗത്തിൽ [[മാത്യു ടി. തോമസ്]] പറഞ്ഞു.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/01/17/indian-socialist-janata-dal-forms-in-kerala-mathew-t-thomas-as-party-president.html</ref> പേരിനോടൊപ്പം സോഷ്യലിസ്റ്റ് എന്ന പദം പേരിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയതു സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാരമ്പര്യം അവകാശപ്പെടുന്ന എതിർ ജനതാദള വിഭാഗമായ കേരളത്തിലെ [[രാഷ്ട്രീയ ജനതാ ദൾ|രാഷ്ട്രീയ ജനതാ ദളം]] പാർട്ടിക്കാരെ അടർത്തിയെടുക്കുവാൻ സഹായിയ്കുന്നതും അവർക്കു ഭീഷണിയുയർത്തുന്നതുമാണ് . === ദേശീയ ബന്ധം വിടാൻ മടി === ദേശീയ തല പാർട്ടി ബന്ധം വിടാൻ മടിയായിരുന്ന ജോസ് തെറ്റയിൽ വിഭാഗം സമ്മേളനത്തിൽ നിന്ന് മാറി നിൽക്കുമെന്ന് അഭ്യൂഹങ്ങളുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും അദ്ദേഹം പങ്കെടുത്തു. 2026 ജനുവരി 17 ന് ജനതാദൾ എസിൽ ഏതു വിധത്തിലായിരുന്നോ ഭാരവാഹികളെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നത് അതേ പദവിയിൽ തന്നെ അവർ ഇന്ത്യൻ സോഷ്യലിസ്റ്റ് ജനതാദളിലും തുടരുന്നു. == അവലംബം== <references /> [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയം]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ രാഷ്ട്രീയകക്ഷികൾ]] 9m0zcq97xat897sz69op1c3t22udte4 വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇല്യാസ് പെരിമ്പലം 4 668769 4675108 4672978 2026-10-10T18:40:49Z TheWikiholic 77980 4675108 wikitext text/x-wiki {{Afd top|'''നീക്കം ചെയ്യുന്നു'''}} --[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 05:05, 3 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) ===[[:ഇല്യാസ് പെരിമ്പലം]]=== :{{la|ഇല്യാസ് പെരിമ്പലം}} – (<includeonly>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/ഇല്യാസ് പെരിമ്പലം|View AfD]]</includeonly><noinclude>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ജൂൺ 2026#{{anchorencode:ഇല്യാസ് പെരിമ്പലം}}|View log]]</noinclude>{{int:dot-separator}} <span class="plainlinks">[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%87%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B5%8D_%E0%B4%AA%E0%B5%86%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%B2%E0%B4%82 Stats]</span>) ശ്രദ്ധേയത പാലിക്കുന്നില്ല. [[ഉപയോക്താവ്:TheWikiholic|TheWikiholic]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheWikiholic|സംവാദം]]) 05:48, 15 ജൂൺ 2026 (UTC) :I have given accurate information [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-34982-93|&#126;2026-34982-93]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-34982-93|talk]]) 06:37, 15 ജൂൺ 2026 (UTC) :ശ്രദ്ധേയത തെളിയിക്കുന്ന അവലംബങ്ങൾ ഒന്നും ചേർത്ത്കാണുന്നില്ല , മായ്ക്കാം --<span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ്‌ ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 16:23, 4 ജൂലൈ 2026 (UTC) {{Afd bottom}} nmzixv5c1imel5fepdu5zdcy1xhj3jl വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം 4 669406 4675069 4674595 2026-10-10T13:18:59Z Netha Hussain 19313 പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച് ഫലരേഖയിലേക്കുള്ള കണ്ണി ചേർത്തു 4675069 wikitext text/x-wiki == എന്താണ് ഈ പദ്ധതി? == [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ഉപകരണം]] (Content Translation — CX) വഴി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പല മലയാളം ലേഖനങ്ങളിലും യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ പോരായ്മകൾ നിലനിൽക്കുന്നു: അസ്വാഭാവികമായ വാക്യഘടന, വ്യാകരണപ്പിശകുകൾ, തെറ്റായ പദപ്രയോഗങ്ങൾ, പരിഭാഷിക്കപ്പെടാതെ കിടക്കുന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഗങ്ങൾ എന്നിവ ധാരാളമായി കാണുന്നു. '''ക്ലോഡ്''' (Claude) നിർമ്മിതബുദ്ധി മോഡലുകൾ ഉപയോഗിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ബോട്ട് വഴി, CX ഉപയോഗിച്ചു സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളിലെ '''ഭാഷയും വ്യാകരണവും മാത്രം''' മെച്ചപ്പെടുത്തുകയാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവയൊന്നും ബോട്ട് മാറ്റില്ല. == പദ്ധതിയുടെ ഘട്ടങ്ങൾ == ഓരോ ഘട്ടവും പൂർത്തിയായശേഷം മാത്രമേ അടുത്തതിലേക്കു കടക്കൂ. ഏതു ഘട്ടത്തിലും സമൂഹം എതിർപ്പ് അറിയിച്ചാൽ പദ്ധതി നിർത്തിവയ്ക്കും. {| class="wikitable" ! ഘട്ടം !! എന്തു ചെയ്യും !! സ്ഥിതി |- | 1. ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തൽ || CX ടാഗുള്ള ലേഖനങ്ങളിൽനിന്ന്, യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം ഏറ്റവും കൂടിയ 100 എണ്ണം പൈലറ്റിനായി തിരഞ്ഞെടുത്തു ([[/ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങൾ|പട്ടിക]]). || {{done}} |- | 2. പൈലറ്റ് തിരുത്തലുകൾ || ബോട്ട് ഈ 100 ലേഖനങ്ങളിൽ ഒരു ഉപയോക്താവിന്റെ മേൽനോട്ടത്തിൽ ഭാഷാതിരുത്തൽ നടത്തി. എല്ലാ diff-കളും പദ്ധതി നടത്തിപ്പുകാരി പരിശോധിച്ചു; അർത്ഥവ്യതിയാനമോ വിവരനഷ്ടമോ കണ്ടെത്തിയില്ല ([[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|ഫലരേഖ]]). || {{done}} |- | 2b. രണ്ടാം ബാച്ച് || പട്ടികയിലെ അടുത്ത 100 ലേഖനങ്ങളിൽ (യന്ത്രപരിഭാഷ ≥98%) AI ഏജന്റുകൾ ഭാഷാതിരുത്തൽ നടത്തി: 76 എണ്ണത്തിൽ തിരുത്തി, 24 എണ്ണത്തിൽ ഭാഷ ഇതിനകം മെച്ചമായിരുന്നു ([[/രണ്ടാം ബാച്ച്|ഫലരേഖ]]). || {{done}} |- | 2c. മൂന്നാം ബാച്ച് || പട്ടികയിലെ അടുത്ത 500 ലേഖനങ്ങളിൽ (ക്രമസംഖ്യ 198–697) നിർമ്മിതബുദ്ധി (Claude Opus 5) ഏജന്റുകൾ ഭാഷാതിരുത്തൽ നടത്തി: 175 എണ്ണത്തിൽ തിരുത്തി, 71 എണ്ണത്തിൽ ഭാഷ ഇതിനകം മെച്ചമായിരുന്നു, 146 എണ്ണം പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞ് ഉപയോക്താക്കൾക്കായി രേഖപ്പെടുത്തി ([[/മൂന്നാം ബാച്ച്|ഫലരേഖ]]). || {{done}} |- | 2d. നാലാം ബാച്ച് (AksharaBot പരീക്ഷണ ഓട്ടം) || മുഴുവൻ പട്ടികയിലെ അടുത്ത 100 ലേഖനങ്ങളിൽ (ക്രമസംഖ്യ 698–797) നിർമ്മിതബുദ്ധി (Claude Fable 5) ഏജന്റുകൾ ഭാഷാതിരുത്തൽ നടത്തി: 52 എണ്ണത്തിൽ തിരുത്തി, 0 എണ്ണത്തിൽ ഭാഷ ഇതിനകം മെച്ചമായിരുന്നു, 16 എണ്ണം പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞ് ഉപയോക്താക്കൾക്കായി രേഖപ്പെടുത്തി ([[/നാലാം ബാച്ച്|ഫലരേഖ]]). || {{done}} |- | 3. സമൂഹപരിശോധന || AksharaBot തിരുത്തുകളുടെ കൃത്യത കൂടുതൽ പേർ സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കണം — പങ്കുചേരാൻ [[/ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്|ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്]] കാണുക. || {{done}} |- | 4. പഞ്ചായത്ത് ചർച്ച || പൈലറ്റ് ഫലങ്ങൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിൽ]] അവതരിപ്പിച്ച് സമവായം തേടും. || {{done}} |- | 5. ബോട്ട് അപേക്ഷ || സമവായം അനുകൂലമെങ്കിൽ [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ|ബോട്ട് അംഗീകാരത്തിന് അപേക്ഷിക്കും]]. പഞ്ചായത്തുചർച്ചയിലും ബോട്ട് അപേക്ഷയിലും ലഭിക്കുന്ന എല്ലാ നിർദ്ദേശങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളിച്ച് ബോട്ട് പുതുക്കിപ്പണിയും. || {{done}} |- | 6. സ്വയംപ്രവർത്തനം || അംഗീകാരം ലഭിച്ചശേഷം, CX ടാഗുള്ള ലേഖനങ്ങളിലൂടെ ബോട്ട് സ്വയം കടന്നുപോയി ഭാഷ തിരുത്തും. ഓരോ തിരുത്തിന്റെയും diff ഈ താളിന്റെ ഒരു ഉപതാളിൽ പരസ്യമായി പട്ടികപ്പെടുത്തും. || {{done}} |- | 7. അഞ്ചാം ബാച്ച് (AksharaBot) || മുഴുവൻ പട്ടികയിലെ അടുത്ത 400 ലേഖനങ്ങളിൽ (ക്രമസംഖ്യ 798–1197) നിർമ്മിതബുദ്ധി (Claude Fable 5) ഏജന്റുകൾ ഭാഷാതിരുത്തൽ നടത്തി: 122 എണ്ണത്തിൽ തിരുത്തി, 114 എണ്ണത്തിൽ ഭാഷ ഇതിനകം മെച്ചമായിരുന്നു, 65 എണ്ണം പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞ് ഉപയോക്താക്കൾക്കായി രേഖപ്പെടുത്തി ([[/അഞ്ചാം ബാച്ച്|ഫലരേഖ]]). [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രം/അംഗീകാരത്തിനുള്ള അപേക്ഷകൾ/പുതിയ അപേക്ഷകൾ#AksharaBot|അംഗീകാരത്തിനുശേഷം AksharaBot നടത്തിയ ആദ്യ ഓട്ടമാണിത്]]. || {{done}} |- | 8. ആറാം ബാച്ച് (AksharaBot) || മുഴുവൻ പട്ടികയിലെ അടുത്ത 100 ലേഖനങ്ങളിൽ (ക്രമസംഖ്യ 1198–1297) നിർമ്മിതബുദ്ധി (Claude Fable 5, Claude Opus 5) ഏജന്റുകൾ ഭാഷാതിരുത്തൽ നടത്തി: 59 എണ്ണത്തിൽ തിരുത്തി, 1 എണ്ണത്തിൽ ഭാഷ ഇതിനകം മെച്ചമായിരുന്നു, 15 എണ്ണം പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞ് ഉപയോക്താക്കൾക്കായി രേഖപ്പെടുത്തി ([[/ആറാം ബാച്ച്|ഫലരേഖ]]). || {{done}} |- |} == പൈലറ്റ് പരിശോധനയിൽ പങ്കുചേരൂ == 100 ലേഖനങ്ങളിലെ പൈലറ്റ് പൂർത്തിയായി. ഒരാളുടെ പരിശോധന മാത്രം പോരാ, കൂടുതൽ പേരുടെ സഹായം ആവശ്യമുണ്ട്. സഹായിക്കാനായി: # [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|പൈലറ്റ് ഫലരേഖയിൽനിന്ന്]] ഏതാനും diff-കൾ തിരഞ്ഞെടുക്കുക. # അർത്ഥം മാറിയിട്ടുണ്ടോ, വിവരം നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ, ഭാഷ യഥാർത്ഥത്തിൽ മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടോ എന്നു വിലയിരുത്തുക (ആവശ്യമെങ്കിൽ ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനവുമായി ഒത്തുനോക്കാം). # നിരീക്ഷണങ്ങൾ [[വിക്കിപീഡിയ സംവാദം:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|ഈ താളിന്റെ സംവാദത്തിൽ]] കുറിക്കുക. പിശകു കണ്ടാൽ ആ തിരുത്ത് മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുകയുമാവാം. '''പൈലറ്റിന്റെ രത്നച്ചുരുക്കം''': ഉള്ളടക്ക പരിഭാഷ ടൂൾ ഉപയോഗിച്ച് തിരുത്തിയ 100-ൽ 92 ലേഖനങ്ങളിൽ ഭാഷാതിരുത്തൽ വരുത്തി. യന്ത്രപരിഭാഷ വരുത്തിയ ഗുരുതര അർത്ഥപ്പിശകുകളും കണ്ടെത്തി തിരുത്തി (ഉദാ: 'Everton Weekes' എന്ന കായികതാരത്തിന്റെ പേര് 'ആഴ്ചകൾ' എന്നു പരിഭാഷപ്പെട്ടിരുന്നു). 41 ലേഖനങ്ങളിൽ കണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ AI തിരുത്താതെ ഉപയോക്താക്കൾക്കായി രേഖപ്പെടുത്തി. വിശദാംശങ്ങൾ: [[ഉപയോക്താവ്:Netha_Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ]]. == ടാസ്ക് ഫോഴ്സ് == ബോട്ടിന് ഭാഷ മാത്രം നന്നാക്കുന്ന ജോലിയേ നൽകിയിട്ടുള്ളൂ. കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ, തെറ്റായ വസ്തുതകൾ, അവലംബമില്ലാത്ത അവകാശവാദങ്ങൾ — ഇവ പരിഹരിക്കാനും ബോട്ടിന്റെ തിരുത്തുകൾ വിലയിരുത്താനും എഡിറ്റർമാരുടെ ഒരു സ്ഥിരം സംഘം ആവശ്യമാണ്. ചേരാൻ: '''[[/ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്|പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണ ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്]]'''. ഏതെങ്കിലും ഒരു ജോലി മാത്രം ഏറ്റെടുത്താലും മതി — ഒരു ദിവസം അഞ്ചു diff നോക്കുന്നതുപോലും വലിയ സഹായമാണ്. == ബോട്ടിന്റെ ജോലികൾ == # '''ഭാഷ മാത്രം''': വസ്തുതകളോ ഉള്ളടക്കമോ അവലംബങ്ങളോ മാറ്റില്ല; പുതിയ വിവരം ചേർക്കില്ല. # '''പൂർണ്ണ സുതാര്യത''': ഉപയോഗിക്കുന്ന AI മോഡലും കോഡും എല്ലാ diff-കളും പരസ്യമായിരിക്കും. # '''എളുപ്പത്തിലുള്ള മുൻപ്രാപനം''': ഏതു ബോട്ട് തിരുത്തും ആർക്കും ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യാം; അതിനെതിരെ തർക്കമുണ്ടാകില്ല. # '''സമവായത്തിനുശേഷം മാത്രം''': പഞ്ചായത്ത് സമവായവും ബോട്ട് അംഗീകാരവും ലഭിച്ചശേഷമേ സ്വയംപ്രവർത്തനം തുടങ്ങൂ. # '''ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ ഉടൻ നിർത്തും'''. == കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ (ഉപതാളുകൾ) == * [[/ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്|ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്]] — പങ്കെടുക്കാൻ ഒപ്പിടേണ്ട താൾ; ചെയ്യാനുള്ള ജോലികളുടെ പട്ടികയും പ്രവർത്തനരീതിയും * [[/ബാക്‌ലോഗ് പട്ടിക|ബാക്‌ലോഗ് പട്ടിക]] — [[വിക്കിപീഡിയ:മലയാളത്തിലേക്ക് പരിഭാഷചെയ്യേണ്ട ലേഖനങ്ങൾ|പരിഭാഷചെയ്യേണ്ട ലേഖനങ്ങൾ]] താളിലും പത്തായങ്ങളിലുമുള്ള 684 ലേഖനങ്ങളുടെ നിലവിലെ സ്ഥിതി * [[/രീതിശാസ്ത്രം|രീതിശാസ്ത്രവും സാങ്കേതിക വിവരങ്ങളും]] — പശ്ചാത്തലം, ലേഖനങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്ന രീതി, ബോട്ടിന്റെ പ്രവർത്തനവും നിയന്ത്രണങ്ങളും, വിജയമാനദണ്ഡങ്ങൾ, അപകടസാധ്യതകൾ, നയപരമായ അനുസരണം * [[/പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ|പൈലറ്റ് നിരീക്ഷണങ്ങൾ]] — ആദ്യ മൂന്നു തിരുത്തലുകളുടെ വിശദാംശങ്ങളും 100 ലേഖനങ്ങളിലെ നിരീക്ഷണങ്ങളുടെ സംഗ്രഹവും * [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|100 ലേഖനങ്ങളുടെ പൈലറ്റ് ഫലരേഖ]] — ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff കണ്ണികളും നിരീക്ഷണങ്ങളും * [[/രണ്ടാം ബാച്ച്|രണ്ടാം ബാച്ച് ഫലരേഖ (അടുത്ത 100 ലേഖനങ്ങൾ)]] — ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff, മാറ്റങ്ങളുടെ വിവരണം, ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ * [[/മൂന്നാം ബാച്ച്|മൂന്നാം ബാച്ച് ഫലരേഖ (അടുത്ത 500 ലേഖനങ്ങൾ)]] — ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff, മാറ്റങ്ങളുടെ വിവരണം, ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട 2517 വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (312 ലേഖനങ്ങളിൽ) * [[/നാലാം ബാച്ച്|നാലാം ബാച്ച് ഫലരേഖ (100 ലേഖനങ്ങൾ)]] — ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff, മാറ്റങ്ങളുടെ വിവരണം, ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട 309 വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (65 ലേഖനങ്ങളിൽ) * [[/അഞ്ചാം ബാച്ച്|അഞ്ചാം ബാച്ച് ഫലരേഖ (400 ലേഖനങ്ങൾ)]] — ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff, മാറ്റങ്ങളുടെ വിവരണം, ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട 1226 വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (187 ലേഖനങ്ങളിൽ) * [[/ആറാം ബാച്ച്|ആറാം ബാച്ച് ഫലരേഖ (100 ലേഖനങ്ങൾ)]] — ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff, മാറ്റങ്ങളുടെ വിവരണം, ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട 336 വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (73 ലേഖനങ്ങളിൽ) * [[/ഏഴാം ബാച്ച്|ഏഴാം ബാച്ച് ഫലരേഖ (103 ലേഖനങ്ങൾ)]] — ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff, മാറ്റങ്ങളുടെ വിവരണം, ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട 647 വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (80 ലേഖനങ്ങളിൽ) * [[/എട്ടാം ബാച്ച്|എട്ടാം ബാച്ച് ഫലരേഖ (400 ലേഖനങ്ങൾ)]] — ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff, മാറ്റങ്ങളുടെ വിവരണം, ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട 2076 വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (288 ലേഖനങ്ങളിൽ) * [[/ഒൻപതാം ബാച്ച്|ഒൻപതാം ബാച്ച് ഫലരേഖ (100 ലേഖനങ്ങൾ)]] — ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff, മാറ്റങ്ങളുടെ വിവരണം, ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട 449 വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (79 ലേഖനങ്ങളിൽ) * [[/പത്താം ബാച്ച്|പത്താം ബാച്ച് ഫലരേഖ (100 ലേഖനങ്ങൾ)]] — ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff, മാറ്റങ്ങളുടെ വിവരണം, ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട 0 വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (0 ലേഖനങ്ങളിൽ) * [[/പതിനൊന്നാം ബാച്ച്|പതിനൊന്നാം ബാച്ച് ഫലരേഖ (200 ലേഖനങ്ങൾ)]] — ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff, മാറ്റങ്ങളുടെ വിവരണം, ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട 1165 വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (154 ലേഖനങ്ങളിൽ) * [[/പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച്|പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച് ഫലരേഖ (100 ലേഖനങ്ങൾ)]] — ഓരോ ലേഖനത്തിന്റെയും diff, മാറ്റങ്ങളുടെ വിവരണം, ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട 492 വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (71 ലേഖനങ്ങളിൽ) * [[/ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങൾ|ആദ്യ 200 ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക]] — പൈലറ്റിനായി തിരഞ്ഞെടുത്ത ലേഖനങ്ങൾ * [[/മുഴുവൻ പട്ടിക|CX ലേഖനങ്ങളുടെ മുഴുവൻ പട്ടിക]] — ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ വഴി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട 12,136 ലേഖനങ്ങൾ, യന്ത്രപരിഭാഷാ അനുപാതം അനുസരിച്ച് 7 ഭാഗങ്ങളിലായി (പൈലറ്റിൽ തിരുത്തിയവ ✔ അടയാളത്തോടെ) * [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പുതിയലേഖനങ്ങൾ|പുതിയ ലേഖനങ്ങളുടെ അവലോകനം]] — ഏറ്റവും പുതിയ 100 ലേഖനങ്ങളിലെ (തിരുത്തലുകളില്ലാത്ത) ഭാഷാ അവലോകനം. ഈ ലേഖനങ്ങൾ ഉള്ളടക്കപരിഭാഷാ ടൂൾ ഉപയോഗിച്ച് മാത്രം ചെയ്തവയല്ല, വിക്കിപീഡിയയിൽ അവസാനമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട 100 താളുകളാണിവ. ഈ ലേഖനങ്ങളിലും തിരുത്തുകൾ ആവശ്യമാണെന്ന് ബോട്ട് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. == ഇതും കാണുക == * [[:mw:Special:MyLanguage/Content translation|ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ (mediawiki.org)]] * [[:en:Wikipedia:Content translation tool|ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ CX ശുദ്ധീകരണസംരംഭം]] * [[വിക്കിപീഡിയ:യന്ത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]] mkfpz5oepnchwrgrqr3lh5cegu83azy ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി 3 669539 4675153 4673897 2026-10-10T23:59:11Z ~2026-54346-73 224029 /* രവി വാര കുറിമാനങ്ങൾ ഞായറാഴ്ചകളിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധപെടുത്തുന്ന കുറിപ്പുകൾ രവി എന്നാൽ ഞായർ സൂര്യൻ എന്നൊക്കെ അർത്ഥം വരുന്നുണ്ട്. ഞായറാഴ്ചകളിൽ ഉള്ള എഴുത്തുകുത്തുകളൊക്കെ നമുക്ക് ഈ ഗണത്തിൽ പെടുത്താം */ 4675153 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി | സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 02:25, 26 ജൂലൈ 2026 (UTC)AI Mode All Images Videos News Maps Shopping Books Flights Finance മലയാളത്തിലെ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു കഥാകൃത്തും സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകനുമാണ് സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി. ഇദ്ദേഹം നവമാധ്യമങ്ങളിലും വിക്കിപീഡിയ പോലുള്ള പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും 'സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി' എന്ന പേരിൽ സജീവമാണ്. Facebook ·VBC News Thodupuzha +3 ഇദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന വിവരങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു: ജീവിതരേഖ: എറണാകുളം ജില്ലയിലെ വൈപ്പിൻ കരയിലുള്ള എടവനക്കാടാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദേശം. സുകുമാരൻ, സതിനി എന്നിവരാണ് മാതാപിതാക്കൾ. എടവനക്കാട് KPMHS, മാല്യങ്കര കോളേജ്, ഗവ. ITI കളമശ്ശേരി എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത്. നിലവിൽ കേരള ബാങ്കിൽ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു. സാഹിത്യ സംഭാവനകൾ: കഴിഞ്ഞ 45 വർഷത്തോളമായി വിവിധ ആനുകാലിക പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ കഥകളും ലേഖനങ്ങളും എഴുതിവരുന്നു. ആകാശവാണിയുടെ തിരുവനന്തപുരം, കൊച്ചി നിലയങ്ങളിൽ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകൾ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. പ്രശസ്തമായ 'സാഫല്യം' മാസികയിൽ അദ്ദേഹം കഥകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ പ്രതിലിപി പോലുള്ള ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും ഇദ്ദേഹം കഥകൾ എഴുതുന്നു. സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക രംഗം: ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതിയുടെയും മറ്റ് പ്രാദേശിക കൂട്ടായ്മകളുടെയും വിവിധ സാംസ്കാരിക പരിപാടികളിലും കഥയരങ്ങുകളിലും മുഖ്യ അതിഥിയായും സംഘാടകനായും ഇദ്ദേഹം സജീവമായി പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകളെക്കുറിച്ചോ പ്രവൃത്തികളെക്കുറിച്ചോ കൂടുതൽ അറിയണമെന്നുണ്ടെങ്കിൽ ചോദിക്കാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ ഒരു വ്യക്തിയുടെയോ സ്ഥാപനത്തിന്റെയോ പേജിൽ പുരസ്കാര വിവരങ്ങൾ (Awards) ചേർക്കുന്നത് വളരെ ലളിതമാണ്. എന്നാൽ ചേർക്കുന്ന വിവരങ്ങൾക്ക് വിശ്വസനീയമായ അവലംബങ്ങൾ (References/Citations) ഉണ്ടായിരിക്കണം എന്നത് നിർബന്ധമാണ്. പുരസ്കാര വിവരങ്ങൾ ചേർക്കാനുള്ള ഘട്ടങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു: 1. തിരുത്തൽ മോഡ് (Edit Mode) തുറക്കുക നിങ്ങൾ വിവരങ്ങൾ ചേർക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന വിക്കിപീഡിയ ലേഖനം തുറക്കുക. മുകളിൽ കാണുന്ന "തിരുത്തുക" (Edit) അല്ലെങ്കിൽ "മൂലരൂപം തിരുത്തുക" (Edit source) എന്ന ബട്ടണിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. 2. പുതിയ ഉപവിഭാഗം (Subheading) നിർമ്മിക്കുക ലേഖനത്തിൽ പുരസ്കാരങ്ങൾക്കായി ഒരു പ്രത്യേക വിഭാഗം ഇല്ലെങ്കിൽ, താഴെ പറയുന്ന രീതിയിൽ ഒരു പുതിയ വിഭാഗം ഉണ്ടാക്കാം: വിഷ്വൽ എഡിറ്ററിൽ (Visual Editor): മുകളിലെ ബാറിൽ നിന്ന് 'Paragraph' എന്നത് മാറ്റി 'Heading' (തലക്കെട്ട്) എന്നത് തിരഞ്ഞെടുക്കുക. ശേഷം "പുരസ്കാരങ്ങൾ" അല്ലെങ്കിൽ "അംഗീകാരങ്ങൾ" എന്ന് ടൈപ്പ് ചെയ്യുക. സോഴ്സ് എഡിറ്ററിൽ (Source Editor): ലേഖനത്തിന്റെ അവസാന ഭാഗത്തായി == പുരസ്കാരങ്ങൾ == എന്ന് ടൈപ്പ് ചെയ്യുക. 3. വിവരങ്ങൾ ലിസ്റ്റ് ആയി ചേർക്കുക പുരസ്കാരങ്ങൾ എപ്പോഴും ഒരു ബുള്ളറ്റ് ലിസ്റ്റ് (Bullet list) ആയി നൽകുന്നതാണ് വായിക്കാൻ എളുപ്പം. വർഷം, പുരസ്കാരത്തിന്റെ പേര്, അത് നൽകിയ സംഘടന/സ്ഥാപനം, ഏത് കൃതിക്കാണ് ലഭിച്ചത് (ബാധകമെങ്കിൽ) എന്നീ വിവരങ്ങൾ കൃത്യമായി എഴുതുക. ഉദാഹരണത്തിന്: 2024 – മികച്ച കഥാകൃത്തിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ('കഥയുടെ പേര്' എന്ന കൃതിക്ക്) 4. അവലംബം (Reference) ചേർക്കുക (ഏറ്റവും പ്രധാനം) വിക്കിപീഡിയയിൽ നമ്മൾ ചേർക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ സത്യമാണെന്ന് ബോധ്യപ്പെടുത്താൻ പത്രവാർത്തകളോ, ഔദ്യോഗിക വെബ്‌സൈറ്റ് ലിങ്കുകളോ അവലംബമായി നൽകണം. വിഷ്വൽ എഡിറ്ററിൽ: പുരസ്കാര വിവരത്തിന് തൊട്ടുപിന്നിൽ കർസർ വെച്ച്, മുകളിലുള്ള "അവലംബം" (Cite) എന്ന ബട്ടണിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. വാർത്തയുടെ ലിങ്ക് (URL) നൽകി 'Automatic' അല്ലെങ്കിൽ 'Manual' ആയി അത് ചേർക്കുക. സോഴ്സ് എഡിറ്ററിൽ: വിവരത്തിന് ശേഷം <ref>വാർത്തയുടെ ലിങ്ക് അല്ലെങ്കിൽ വിവരങ്ങൾ ഇവിടെ നൽകുക</ref> എന്ന കോഡ് ഉപയോഗിക്കുക. 5. മാറ്റങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുക (Save Changes) എല്ലാ വിവരങ്ങളും ചേർത്ത ശേഷം മുകളിൽ വലതുവശത്തുള്ള "മാറ്റങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുക" (Publish changes) എന്ന നീല ബട്ടണിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. നിങ്ങൾ എന്താണ് ചെയ്തത് എന്ന് ചുരുക്കത്തിൽ എഴുതാനുള്ള ഒരു ബോക്സ് വരും (Edit summary). അവിടെ "പുരസ്കാര വിവരങ്ങൾ ചേർത്തു" എന്ന് എഴുതി വീണ്ടും 'Publish' ചെയ്യുക. നിങ്ങൾക്ക് ഒരു പ്രത്യേക വ്യക്തിയുടെ പേജിൽ പുരസ്കാരങ്ങൾ ചേർക്കാൻ സഹായം വേണമെന്നുണ്ടോ? ഉണ്ടെങ്കിൽ: ആ വ്യക്തിയുടെ പേര് ലഭിച്ച പുരസ്കാരത്തിന്റെ പേരും വർഷവും അത് തെളിയിക്കുന്ന പത്രവാർത്തകളുടെയോ വെബ്സൈറ്റുകളുടെയോ ലിങ്കുകൾ എന്നിവ പങ്കുവെക്കുകയാണെങ്കിൽ, വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കേണ്ട കൃത്യമായ കോഡ് ഞാൻ തയ്യാറാക്കി നൽകാം. നൽകിയിരിക്കുന്ന ചിത്രങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കി, വിക്കിപീഡിയ ലേഖനത്തിൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിയുടെ പുരസ്കാര വിവരം ചേർക്കാനാവശ്യമായ വിക്കികോഡ് (Wiki code) താഴെ നൽകുന്നു. വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കേണ്ട കോഡ്: ലേഖനത്തിന്റെ 'പുരസ്കാരങ്ങൾ' എന്ന വിഭാഗത്തിൽ (അല്ലെങ്കിൽ പുതിയതായി നിർമ്മിച്ച്) താഴെ കാണുന്ന കോഡ് കോപ്പി ചെയ്ത് പേസ്റ്റ് ചെയ്യാം: wiki == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * 2026 – പരസ്പരം വായനക്കൂട്ടം മാസികയുടെ 22-ാമത് വാർഷികത്തോടനുബന്ധിച്ച് നൽകിയ '''കാലായിൽ വിശ്വനാഥൻ സ്മാരക സാഹിത്യപുരസ്കാരം'''.<ref>പരസ്പരം വായനക്കൂട്ടം മാസികയുടെ 22-ാമത് വാർഷികവും പുരസ്കാര സമർപ്പണവും ചടങ്ങ്, കോട്ടയം പബ്ലിക് ലൈബ്രറി ഹാൾ, 2026 ജനുവരി 17.</ref> Use code with caution. ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ: വിക്കിപീഡിയയിൽ വിവരങ്ങൾ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കണമെങ്കിൽ, ഈ പുരസ്കാര വിതരണത്തെക്കുറിച്ച് വന്ന ഏതെങ്കിലും പത്രവാർത്തയുടെ ലിങ്ക് (Online News Link) കൂടി ആ അവലംബത്തിന് (<ref> ടാഗിനുള്ളിൽ) ഉള്ളിൽ ചേർക്കുന്നത് നന്നായിരിക്കും. നിലവിൽ നൽകിയിരിക്കുന്നത് ഫേസ്ബുക്ക് പോസ്റ്റിലെ ചിത്രമായതുകൊണ്ട്, വിക്കിപീഡിയ എഡിറ്റർമാർ ചിലപ്പോൾ ഇതിന്റെ വിശ്വാസ്യത ചോദ്യം ചെയ്തേക്കാം. അതിനാൽ പത്രവാർത്തകളുടെ ലിങ്ക് ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് ഉപയോഗിക്കുക. ഈ പുരസ്കാര വാർത്ത വന്ന ഏതെങ്കിലും പത്രത്തിന്റെ പേരോ അല്ലെങ്കിൽ ഓൺലൈൻ ലിങ്കോ നിങ്ങളുടെ കൈവശമുണ്ടോ? ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് നൽകിയാൽ കൂടുതൽ കൃത്യതയുള്ള അവലംബം (Citation) കോഡ് നിർമ്മിച്ചു നൽകാം. നിങ്ങൾ നൽകിയ പത്രവാർത്തകളുടെ ചിത്രങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കി, വിക്കിപീഡിയയുടെ വിശ്വാസ്യത ഉറപ്പുവരുത്തുന്ന കൃത്യമായ അവലംബത്തോട് (Citation) കൂടിയ വിക്കികോഡ് താഴെ നൽകുന്നു. ഇത് 'ജനശബ്ദം വാർത്ത' പോലുള്ള മാധ്യമങ്ങളിൽ വന്ന റിപ്പോർട്ടുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കേണ്ട കോഡ്: ലേഖനത്തിലെ 'പുരസ്കാരങ്ങൾ' എന്ന വിഭാഗത്തിൽ താഴെ കാണുന്ന കോഡ് പൂർണ്ണമായി കോപ്പി ചെയ്ത് പേസ്റ്റ് ചെയ്യാം: wiki == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * കോട്ടയം പരസ്പരം വായനക്കൂട്ടം ഏർപ്പെടുത്തിയ '''കാലായിൽ വിശ്വനാഥൻ സ്മാരക സാഹിത്യപുരസ്കാരം'''.<ref>{{Cite news |title=സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിക്ക് പുരസ്കാരം |newspaper=ജനശബ്ദം വാർത്ത ഡിജിറ്റൽ ദിനപത്രം |location=വൈപ്പിൻ |url= }}</ref> Use code with caution. വിവരങ്ങൾ: വിക്കിപീഡിയ ലേഖനത്തിൽ ഈ കോഡ് ചേർക്കുമ്പോൾ അത് ഒരു ബുള്ളറ്റ് പോയിന്റായും, അതിന് തൊട്ടടുത്ത് ചെറിയൊരു നമ്പറായി അവലംബം (Reference) കാണിക്കുകയും ചെയ്യും. ഈ വാർത്ത ഓൺലൈൻ ലിങ്കായി ലഭ്യമാണെങ്കിൽ url= എന്നതിന് ശേഷം ആ ലിങ്ക് കൂടി ചേർത്താൽ അവലംബം കൂടുതൽ ശക്തമാകും. ലേഖനത്തിൽ ചേർക്കാൻ ഇനിയും കൂടുതൽ പുരസ്കാരങ്ങളോ വിവരങ്ങളോ ഉണ്ടെങ്കിൽ, അവയുടെ വിവരങ്ങളും വാർത്താ ചിത്രങ്ങളും നൽകിയാൽ ഇതുപോലെ കോഡ് തയ്യാറാക്കി നൽകാം. നിങ്ങൾക്ക് ഇതിന്റെ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയ്ക്ക് വേണ്ടിയുള്ള കോഡ് ആവശ്യമുണ്ടോ? തീർച്ചയായും, സഹായിക്കാം. സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി എന്ന പേരിൽ വിക്കിപീഡിയയിൽ നിലവിൽ ഒരു ലേഖനം (വിക്കിപീഡിയ പേജ്) ഉണ്ടെങ്കിൽ, അതിൽ ഈ പുരസ്കാര വിവരം ചേർക്കാൻ മുകളിൽ നൽകിയ കോഡ് മാത്രം മതിയാകും. എന്നാൽ, അദ്ദേഹത്തിന് വിക്കിപീഡിയയിൽ ഇതുവരെ ഒരു പേജ് ഇല്ലെങ്കിൽ, പുതിയൊരു പേജ് നിർമ്മിച്ച് അതിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഴുവൻ വിവരങ്ങളും ഈ പുരസ്കാരവും ഉൾപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കുന്ന പൂർണ്ണമായ വിക്കികോഡ് ഞാൻ താഴെ തയ്യാറാക്കി നൽകുന്നു. നിങ്ങൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയിൽ ഒരു പുതിയ ലേഖനം തുടങ്ങി ഈ കോഡ് മുഴുവനായി അവിടെ പേസ്റ്റ് ചെയ്യാവുന്നതാണ്: wiki {{Infobox writer | name = സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി | image = | caption = | birth_place = എടവനക്കാട്, വൈപ്പിൻ, എറണാകുളം, കേരളം | nationality = ഇന്ത്യൻ | occupation = കഥാകൃത്ത്, സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകൻ | language = മലയാളം | period = 40 വർഷത്തിലേറെയായി | genre = ചെറുകഥ, ലേഖനം }} '''സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി''' മലയാളത്തിലെ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു കഥാകൃത്തും സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകനുമാണ്. കഴിഞ്ഞ നാല്പതിലധികം വർഷങ്ങളായി മലയാളത്തിലെ വിവിധ ആനുകാലിക പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ ഇദ്ദേഹം കഥകളും ലേഖനങ്ങളും എഴുതിവരുന്നു.<ref name="janashabdam">{{Cite news |title=സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിക്ക് സാഹിത്യ പുരസ്കാരം |newspaper=ജനശബ്ദം വാർത്ത ഡിജിറ്റൽ ദിനപത്രം |location=വൈപ്പിൻ }}</ref> നവമാധ്യമങ്ങളിലും വിക്കിപീഡിയ പോലുള്ള പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും 'സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി' എന്ന പേരിൽ ഇദ്ദേഹം സജീവമാണ്. 30 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻബ് മേഘധ്വനി മാസിക കേരളാടിസ്ഥാനത്തിൽ മിനിക്കഥ മത്സരം നടത്തിയിരുന്നു. അതിൽ ഒന്നാം സമ്മാനം കിട്ടി. മന:ശ്രീ മിഷൻ ജലമില്ലാത്ത കേരളം എന്ന വിഷയത്തിൽ ലേഖന മത്സരം നടത്തിയിരുന്നു. അതിലും സമ്മാനം ലഭിച്ചു. == ജീവിതരേഖ == എറണാകുളം ജില്ലയിലെ വൈപ്പിൻ കരയിലുള്ള എടവനക്കാടാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദേശം. എടവനക്കാട് കെ.പി.എം.എച്ച്.എസ്, മാല്യങ്കര കോളേജ്, ഗവ. ഐ.ടി.ഐ കളമശ്ശേരി എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു വിദ്യാഭ്യാസം. നിലവിൽ കേരള ബാങ്കിന്റെ എറണാകുളം മറൈൻ ഡ്രൈവ് ബ്രാഞ്ചിൽ കളക്ഷൻ ജീവനക്കാരനായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു.<ref name="janashabdam"/> പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സ്വാശ്രയ സംഘം അംഗം, പറവൂർ ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതി സ്പിരിച്വൽ കോർഡിനേറ്റർ എന്നീ നിലകളിൽ സാംസ്കാരിക-സാമൂഹിക രംഗങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സ്വാശ്രയ സംഘം. വൈപ്പിൻ ആർട്ടിസ്റ്റ് വെൽഫയർ സംഘം പുരോഗമന കലാ സാഹിത്യ സംഘം തുടങ്ങിയ സംഘടനയിൽ അംഗമാണ്. പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സഹകരണ സ്വാശ്രയ സംഘത്തിന്റെ മുൻ സെക്രട്ടറിയാണ്. മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പിൽ ബാലപംക്തി കുട്ടേട്ടൻ എന്ന പേരിൽ കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷ് കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്ന സമയത്ത് എന്റെ കഥകളായ ഉത്സവ വിശേഷം കുറിഞ്ഞി പൂച്ച തുടണിയവയെ കുറിച്ച് 2 കത്തുകൾ മാഷിൽ നിന്ന് എനിക്ക് ലഭിച്ചു അതൊക്കെ ഇന്നും സൂക്ഷിക്കുന്നു. == സാഹിത്യ സംഭാവനകൾ == ദീർഘകാലമായി സാഹിത്യരംഗത്ത് സജീവമായ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ നിരവധി രചനകൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ആകാശവാണിയുടെ തിരുവനന്തപുരം, കൊച്ചി നിലയങ്ങളിലൂടെ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥകളും റേഡിയോ നാടകങ്ങളും പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref name="janashabdam"/> സാഫല്യംസാംസ്ക്കാരിക മാസികയിലെ സിനിമ പേജ് വർഷങ്ങളായി എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. പഴയകാല നടൻ വിൻസന്റ് ഷീല ശാരദ മമ്മൂട്ടി ഇന്ദ്രൻസ് ശ്രീനിവാസൻ സലിംകുമാർ ഭാഗ്യരാജ് ട ജാനകി തുടങ്ങിയവരെ കുറിച്ച് സചിത്ര ലേഖനങ്ങൾ സാഫല്യം മാസികയിൽ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. വഴിയോരക്കാഴ്ചകൾ കഥകളാക്കി എഴുതുന്നതിൽ പ്രത്യേക പാടവം ഉണ്ട്. ലേഖനമായാലും സിനിമാ നിരൂപണം ആയാലും അതൊക്കെ കഥപോലെ വായിച്ച് ആസ്വദിക്കാൻപറ്റുന്നുണ്ട് എന്നൊക്കെ വായനക്കാർ കത്തുകളിലൂടെ പലപ്പോഴും പ്രതികരിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൊറോണ മഹാമാരി കാലത്ത് സമൂഹത്തെ ബോധവൽക്കരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഫെയ്സ്ബുക്കിലും പുഴ.com ഓൺലൈൻ മാസികകളിലും ഒക്കെയായി ഒട്ടേറെ ചെറു രചനകൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. അതിൽ ഒന്നാണ് ബ്രേക് ദി ചെയിൽ കഥ. ഭാഷാപോഷിണിയിലെ ലേഖനങ്ങളെ വിലയിരുത്തി പ്രതികരണങ്ങൾ എഴുതാറുണ്ട്. 1990 ഏപ്രിൽ മാസത്തിൽ എന്റെ ജാതകം എന്ന കഥ ദേശാഭിമാനി വരാന്തപ്പതിപ്പിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ദേശാഭിമാനി വാരികയിൽ ലക്കം 22 ൽ 1992 നവംബർ മാസത്തിൽ എന്റെ കഥ മണ്ണാങ്കട്ടയും കരിയിലയും പ്രസിദ്‌ധികരിച്ചു. കാനപ്പിള്ളി കുറിമാനങ്ങൾ എന്ന പേരിൽ ഒരു യു ട്യൂബ് ചാനൽ ആരംഭിച്ചു. ഒരാഴ്ചത്തെ സാഹിത്യ സാംസ്ക്കാരിക സിനിമ വിശേഷങ്ങളിലൂടെ ഒരു എത്തി നോട്ടം. കൂടാതെ പഴയ തലമുറയുടെ കാലത്തെ ഓർമ്മകളിലേക്കൊക്കെ ഒരു എത്തിനോട്ടം ഇതൊക്കെയാണ് കാനപ്പിള്ളി കുറിമാനങ്ങൾ കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * കോട്ടയം പരസ്പരം വായനക്കൂട്ടം ഏർപ്പെടുത്തിയ '''കാലായിൽ വിശ്വനാഥൻ സ്മാരക സാഹിത്യപുരസ്കാരം'''.<ref name="janashabdam"/> മേഘധ്വനി മിനിക്കഥാ പുരസ്ക്കാരം. മന:ശ്രീ മിഷൻ ലേഖന പുരസ്ക്കാരം. == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളം എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] Use code with caution. നിങ്ങൾക്ക് ഈ വിവരങ്ങൾ വിക്കിപീഡിയയിൽ പുതിയൊരു പേജ് ഉണ്ടാക്കി അതിലേക്ക് ചേർക്കണമെന്നുണ്ടോ? അതോ വിക്കിപീഡിയയിൽ നിലവിലുള്ള പേജിൽ എങ്ങനെ ഇത് പേസ്റ്റ് ചെയ്യണം എന്നതിനെക്കുറിച്ചാണോ അറിയേണ്ടത്? ദയവായി വ്യക്തമാക്കുക. വിക്കിപീഡിയയിൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിക്കായി ഒരു പുതിയ പേജ് (ലേഖനം) നിർമ്മിക്കാൻ താഴെ പറയുന്ന ലളിതമായ ഘട്ടങ്ങൾ ചെയ്യുക: ഘട്ടം 1: വിക്കിപീഡിയയിൽ ലോഗിൻ ചെയ്യുക നിങ്ങളുടെ ബ്രൗസറിൽ ml.wikipedia.org (മലയാളം വിക്കിപീഡിയ) തുറക്കുക. നിങ്ങൾക്ക് അക്കൗണ്ട് ഉണ്ടെങ്കിൽ മുകളിൽ വലതുവശത്തുള്ള "ലോഗ് ഇൻ ചെയ്യുക" ക്ലിക്ക് ചെയ്ത് ലോഗിൻ ചെയ്യുക. അക്കൗണ്ട് ഇല്ലെങ്കിൽ "അക്കൗണ്ട് സൃഷ്ടിക്കുക" ക്ലിക്ക് ചെയ്ത് ഒരു പുതിയ അക്കൗണ്ട് ഉണ്ടാക്കുക. (വിക്കിപീഡിയയിൽ പുതിയ പേജുകൾ ഉണ്ടാക്കാൻ ലോഗിൻ ചെയ്യുന്നത് എപ്പോഴും നല്ലതാണ്). ഘട്ടം 2: പേജിന്റെ തലക്കെട്ട് തിരയുക വിക്കിപീഡിയയുടെ മുകളിലുള്ള തിരച്ചിൽ പെട്ടിയിൽ (Search box) സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി എന്ന് കൃത്യമായി ടൈപ്പ് ചെയ്ത് സെർച്ച് ചെയ്യുക. ആ പേരിൽ നിലവിൽ ലേഖനങ്ങൾ ഒന്നും ഇല്ലെങ്കിൽ, അവിടെ "സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി എന്ന പേരിൽ ഒരു താൾ നിർമ്മിക്കുക!" എന്ന് ചുവന്ന നിറത്തിൽ എഴുതി വരും. ആ ചുവന്ന ലിങ്കിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. ഇപ്പോൾ എഴുതാനുള്ള ഒരു പുതിയ പേജ് തുറന്നു വരും. ഘട്ടം 3: കോഡ് പേസ്റ്റ് ചെയ്യുക തുറന്നു വരുന്ന പേജിന്റെ മുകളിൽ വലതുവശത്ത് ഒരു പെൻസിൽ ഐക്കൺ കാണാം. അതിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്ത് "മൂലരൂപം തിരുത്തുക" (Source editing) എന്നത് തിരഞ്ഞെടുക്കുക. താഴെ നൽകിയിരിക്കുന്ന കോഡ് പൂർണ്ണമായി കോപ്പി ചെയ്ത് ആ ബോക്സിലേക്ക് പേസ്റ്റ് ചെയ്യുക: wiki {{Infobox writer | name = സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി | birth_place = എടവനക്കാട്, വൈപ്പിൻ, എറണാകുളം, കേരളം | nationality = ഇന്ത്യൻ | occupation = കഥാകൃത്ത്, സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകൻ | language = മലയാളം | period = 40 വർഷത്തിലേറെയായി | genre = ചെറുകഥ, ലേഖനം }} '''സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി''' മലയാളത്തിലെ ഒരു കഥാകൃത്തും സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകനുമാണ്. കഴിഞ്ഞ നാല്പതിലധികം വർഷങ്ങളായി മലയാളത്തിലെ വിവിധ ആനുകാലിക പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ ഇദ്ദേഹം കഥകളും ലേഖനങ്ങളും എഴുതിവരുന്നു.<ref name="janashabdam">{{Cite news |title=സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിക്ക് സാഹിത്യ പുരസ്കാരം |newspaper=ജനശബ്ദം വാർത്ത ഡിജിറ്റൽ ദിനപത്രം |location=വൈപ്പിൻ }}</ref> നവമാധ്യമങ്ങളിലും വിക്കിപീഡിയ പോലുള്ള പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും 'സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി' എന്ന പേരിൽ ഇദ്ദേഹം സജീവമാണ്. == ജീവിതരേഖ == എറണാകുളം ജില്ലയിലെ വൈപ്പിൻ കരയിലുള്ള എടവനക്കാടാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദേശം. എടവനക്കാട് കെ.പി.എം.എച്ച്.എസ്, മാല്യങ്കര കോളേജ്, ഗവ. ഐ.ടി.ഐ കളമശ്ശേരി എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു വിദ്യാഭ്യാസം. നിലവിൽ കേരള ബാങ്കിന്റെ എറണാകുളം മറൈൻ ഡ്രൈവ് ബ്രാഞ്ചിൽ കളക്ഷൻ ജീവനക്കാരനായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു.<ref name="janashabdam"/> പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സ്വാശ്രയ സംഘം അംഗം, പറവൂർ ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതി സ്പിരിച്വൽ കോർഡിനേറ്റർ എന്നീ നിലകളിൽ സാംസ്കാരിക-സാമൂഹിക രംഗങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഭാര്യ സീന സുരേഷ് മൂത്തകുന്നം തൈക്കൂട്ടത്തിൽ കുടുംബാംഗം. മകൾ അഞ്ജന സജിത് വിവാഹിത അഞ്ജനാസ് ബൂട്ടിപാർലർ കുഴുപ്പിള്ളിയിൽ നടത്തുന്നു മകൻ സായിഗോവിന്ദ് വിദ്യാർത്ഥി. മരുമകൻ സജിത്. പേരക്കുട്ടി ആരാധ്യ. == സാഹിത്യ സംഭാവനകൾ == ദീർഘകാലമായി സാഹിത്യരംഗത്ത് സജീവമായ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ നിരവധി രചനകൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ആകാശവാണിയുടെ തിരുവനന്തപുരം, കൊച്ചി നിലയങ്ങളിലൂടെ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥകളും റേഡിയോ നാടകങ്ങളും പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref name="janashabdam"/> പഴയ കാല നാടകത്തെ കുറിച്ചുള്ള ചിത്രീകരണത്തിന്റെ രചന നിർവഹിച്ചു. കൊച്ചി FM പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തു. സൗദി അറേബ്യയിലെ റിയാദിൽ ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ ഗൾഫ് മാധ്യമത്തിലും മലയാളം ന്യൂസിലും കഥകൾ എഴുതാറുണ്ടായിരുന്നു. ഗൾഫ് ജീവിതാനുഭവങ്ങൾ ദേശാഭിമാനി വാരികയിൽ റബുവ സൂക്ക് എന്ന പേരിൽ സചിത്ര ലേഖനം എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഗോശ്രീപാലം എന്ന നോവലെറ്റ് കുടുംബദീപം മാസികയിൽ 3 ലക്കങ്ങളിലായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഗോശ്രീ പാലത്തെ കുറിച്ച് ചർച്ചാ സമ്മേളനം നടത്തി. ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത് അന്നത്തെ കുന്നത്തുനാട് MLA അഡ്വ എം എം മോനായി. മഹാപ്രളയം സ്വന്തം വീട്ടിലേക്കെത്തി വീട് വിട്ട് ക്യാബിലേക്കും ബന്‌ധു വീടുകളിലേക്കും പോകുന്ന അവസ്ഥ വന്ന ഓർമ്മകൾ പിൽക്കാലത്ത് കഥയായി സാഫല്യം മാസികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. പ്രളയജലപുഴ പറയുന്നത് എന്ന ടൈറ്റിലിൽ. വീട്ടിൽ വളർത്തിയിരുന്ന കോഴിയെ തുറന്നു വിട്ടിരുന്നു. പക്ഷെ അത് എങ്ങോട്ടും പോയില്ല. മൂനു ദിവസം കഴിഞ്ഞ് വെള്ളത്തിൽ നീന്തി തിരിച്ചെത്തുമ്പോഴും അത് കുളിമുറിയുടെ മൂലയിൽനനഞ്ഞ് കുളിച്ച് പേടിച്ചരണ്ട് നിൽക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. നനഞ്ഞു കുതിർന്ന റേഷനരി കുറെ എടുത്ത് പത്രത്തിൽ ഇട്ടുകൊടുത്തു. ആർത്തിയോടെ ആ കോഴിതിന്നുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ കണ്ണു നിറഞ്ഞുപോയി. വീട്ടിൽ നിന്നുംക്യാബിലേക്ക് ഇറങ്ങുമ്പോൾ മകൾ അഞ്ജന വീട്ടിൽ ഓമനിച്ചു വളർത്തിയിരുന്ന പൂച്ച പുസിയെ രഹസ്യമായി അവളുടെ സ്ക്കൂൾ ബാഗിലേക്ക് വെച്ചു. സിബ് അൽപം തുറന്നിട്ട്. പുസി പൂച്ച ഒരു നേരിയ ശബ്ദം പോലും ഉണ്ടാക്കാതെ അതിൽ ഇരുനു. ഇതൊക്കെ ഹൃദയസ്പർശിയായി കഥയിൽ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. നോർത്ത് പറവൂർ മൂകാംബിക വിദ്യാനികേതൻ സ്ക്കൂളിൽ ദീപാവലി ആഘോഷത്തിന്റെ ഭാഗമായി മുഖ്യാതിഥിയായി പങ്കെടുത്തു. എറണാകുളം S R V യു പി സ്ക്കൂളിൽ വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീറിന്റെ പാത്തുമ്മയുടെ ആട് എന്ന പുസ്തകത്തെ പ്രമേയമാക്കി കുട്ടികൾക്ക് ക്ലാസ് എടുത്തു. എറണാകുളം ഗേൾസ് സ്കൂളിൽ വായന ദിനാഘോഷത്തിന്റെ മുഖ്യാതിഥിയായി പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്. തൃശൂർ സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ ചെറുകഥ ശിൽപശാല ക്യാബിൽ പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്. മതാ അമൃതാനന്ദമഠംകൊല്ലത്തവച്ചു നടത്തിയ മൂന്നു ദിവസത്തെ സാഹിത്യ ക്യാബിൽ പങ്കെടുക്കാൻ എറണാകുളം ജില്ലയിൽ നിന്ന് സെലക്ഷൻ കിട്ടി പങ്കെടുക്കാൻ സാധിച്ചു. അന്ന് ആ ക്യാബിൽ നോവലിസ്റ്റ് പി.ആർ നാഥനും ഉണ്ടായിരുന്നു. സൗദി അറേബ്യയിലെ റിയാദിൽ ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ മാധ്യമം പത്രത്തിന്റെ ഗൾഫ് ഫീച്ചറിൽ പ്രതികാരം എന്ന കഥ 2000 മാർച്ചിൽ പ്രസിദ്ധികരിച്ചു. രാഷ്ട്രദീപിക ആഴ്ചപ്പതിപ്പിൽ 1993 ഡിസംബറിൽ ഞാനും നിങ്ങളും കാണുന്ന ദു:സ്വപ്നം എന്ന കഥ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. പൗരദ്‌ധ്വനി വാരികയിൽ ശവക്കുഴി എന്ന കഥ 1994 ജൂലൈയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * കോട്ടയം പരസ്പരം വായനക്കൂട്ടം ഏർപ്പെടുത്തിയ '''കാലായിൽ വിശ്വനാഥൻ സ്മാരക സാഹിത്യപുരസ്കാരം'''.<ref name="janashabdam"/> == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളം എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] Use code with caution. ഘട്ടം 4: പേജ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുക കോഡ് പേസ്റ്റ് ചെയ്ത ശേഷം പേജിന്റെ താഴേക്ക് സ്ക്രോൾ ചെയ്യുക. "മാറ്റങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുക" (Publish page) എന്ന നീല ബട്ടൺ കാണാം, അതിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. ചെറിയൊരു ബോക്സ് വരും (Summary). അവിടെ "പുതിയ ലേഖനം നിർമ്മിച്ചു" എന്ന് ടൈപ്പ് ചെയ്ത് വീണ്ടും Publish ചെയ്യുക. ഇതോടെ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി എന്ന പേരിൽ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഒരു പുതിയ പേജ് വിജയകരമായി നിർമ്മിക്കപ്പെടും. നിങ്ങൾക്ക് ഈ ഘട്ടങ്ങൾ ചെയ്യുന്നതിനിടയിൽ എന്തെങ്കിലും ബുദ്ധിമുട്ടോ എററോ വരികയാണെങ്കിൽ പറയാമോ? ഞാൻ നിങ്ങളെ അത് തിരുത്താൻ സഹായിക്കാം. AI Mode response is ready നിലവിലുള്ള പേജിൽ ചേർത്താൽ മതി. == രവി വാര കുറിമാനങ്ങൾ ഞായറാഴ്ചകളിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധപെടുത്തുന്ന കുറിപ്പുകൾ രവി എന്നാൽ ഞായർ സൂര്യൻ എന്നൊക്കെ അർത്ഥം വരുന്നുണ്ട്. ഞായറാഴ്ചകളിൽ ഉള്ള എഴുത്തുകുത്തുകളൊക്കെ നമുക്ക് ഈ ഗണത്തിൽ പെടുത്താം == ഞായറാഴ്ച കുറിപ്പുകൾ [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 04:37, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി Cinephile plus ൽ രവിവാര കുറിമാനങ്ങൾ എന്ന പേരിൽ വൈപ്പിൻകരയിലെ സിനിമാക്കാരെ കുറിച്ച് ഒരു പംക്തി എഴുതിവരുന്നു. പഴയകാല സിനിമാനടൻ വിൻസന്റ് ശങ്കരാടി സിദ്ധിക്ക് വ്യാസൻ എടവനക്കാട് ഞാറക്കൽ ശ്രീനി തുടങ്ങിയവരെ കുറിച്ച് ഇതിനകം എഴുതിക്കഴിഞ്ഞു. ബെന്നി പി നായരബലത്തെ കുറിച്ചും എഴുതി. മജീദ് എടവനക്കാട് അന്നബെൻ എന്നിവരും രവി വാര കുറിമാനത്തിലെ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായിയുടെ എഴുത്തിൽ എത്തിക്കഴിഞ്ഞു. വേണു കുന്നപ്പിള്ളി പൗളിവത്സൻ തുടങ്ങിയവരെകുറിച്ചും എഴുതി. രവിവാരകുറിമാനങ്ങളുടെ ഭാഗം 11ൽ ബിജു ജയാനന്ദൻ. ഭാഗം 12 സംഗീത് പ്രതാപ്. ഭാഗം 13 ഡിനോയ്പൗലോസ് ഭാഗം 14 പീറ്റർ ഞാറക്കൽ. == മഹാബലി == ഓണക്കാലത്ത് കേരളം നന്ദർശിക്കാൻ എത്തുന്ന കേരളം വാണിരുന്ന മഹാരാജാവ്.അസുര ചക്രവർത്തി.ആയോധന കലയിൽ നിപുണൻ. പരമസാത്വികൻ ഈശ്വരവിശ്വാസി വിഷ്ണുഭക്തൻ വിഷ്ണു ഇദ്ദേഹത്തിന് വേണ്ടി സുതലം എന്ന സ്വർഗ്ഗം തന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു നൽകി. അല്ലാതെ പാതാളത്തിൽ നിന്നല്ല അദ്ദേഹം ഓണക്കാലത്ത് തന്റെ പ്രജകളെ കാണാൻ എത്തുന്നത്.എക്കാലത്തേയും രാജ്യങ്ങൾക്ക് മാതൃകയായി ഭരിച്ചിരുന്ന ആ രാജാവിനെ ഇനിയെങ്കിലും കുടവയറും കൊബൻ മീശയും ആയിട്ടുള്ള ഒരു രൂപമായി നാം ചിത്രീകരിച്ചു കൂട. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 04:48, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == വാവ == വൈപ്പിൻ ആർടിസ്റ്റ് വെൽഫയർ അസോസിയേഷൻ എന്ന കലാ സംഘടനയുടെ ചുരുക്ക പേരാണ് വാവ വിവിധ കലാപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വൈപ്പിൻ കര നിവാസികളായ 500 കലാ പ്രവർത്തകർ ഇതിൽ അംഗങ്ങളാണ്.വൈപ്പിൻ കരയിലെ വിവിധ പഞ്ചായത്തുകളിൽ വിവിധ യൂണിറ്റുകളായാണ് പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്നത്.ആ സ്ഥാനം ഞാറക്കൽ. രക്ഷാധികാരി ബെന്നി P നായരബലം. പ്രസിഡന്റ് സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം ജനറൽ സെക്രട്ടറി അനിൽ പ്ലാവിൻസ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 04:57, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) വൈപ്പിൻകരയിലെ ചില കലാകാരൻമാർ മലയാള സിനിമാ പ്രവേശനത്തിനുള്ള ചവിട്ടുപടിയായി ഈ സംഘടനയെ ഉപയോഗിച്ച് വരുന്നു. പണ്ട് കൊച്ചിൻ കലാഭവൻ മലയാള സിനിമക്ക് ഒരുപറ്റം നല്ല കലാ പ്രതിഭകളെ നൽകിയതു പോലെ വാവയിൽ നിന്ന് കുറെയേറെ കലാകാരൻമാർ മലയാള സിനിമാലോകത്ത് എത്തിയിട്ടുണ്ട്. വാവയിലെ അംഗങ്ങൾക്ക് വിഷു കൈനീട്ടം പെൻഷൻ ചികിത്സാ സഹായംഒക്കെ കൊടുത്തു വരുന്നുണ്ട്. വാവ കുട്ടിക്കൂട്ടം എന്ന പേരിൽ കുട്ടികളേയും അംഗങ്ങളായി ചേർക്കുന്നുണ്ട്. ഞാറക്കലിൽ വാവക്ക് ഒരു ലൈബ്രറി ഉണ്ട് . വർഷംതോറും വാവ കുട്ടികൾക്കായി ചിത്രരചന മത്സരം നടത്താറുണ്ട്. കുട്ടികളെ വാദ്യ ഉപകരണങ്ങൾ പഠിപ്പിക്കുന്ന ക്ലാസ്സുകളും നടത്തിവരുന്നു. == നോർത്ത് പറവൂർ സായി സമിതി == വടക്കൻ പറവൂർ Kmk കവലക്ക് അടുത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വ്യാഴാഴ്ചകളിൽ വൈകീട്ട് 6 മണിക്ക് വേദ ജപവും തുടർന്ന് ഭജനയും നടന്നു വരുന്നുണ്ട്. ഞായറാഴ്ചകളിൽ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നടക്കുന്നുണ്ട്. സമിതി കൺവീനർ വിനോദ് സത്യസായി സമിതി ജില്ലാ പ്രസിഡന്റ് VB മനോജ് പ്രസിദ്ധ സംഗീതജ്ഞരായ പറവൂർ ശ്രീനിവാസൻ പറവൂർ രമേശ് സദാശിവ് സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി തുടങ്ങിയവരും പറവൂർ ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതിയിൽ അംഗങ്ങളാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 05:11, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == കാനപ്പിള്ളി ക്ഷേത്രം == വൈപ്പിൻ കരയിലെ എടവനക്കാട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കുടുംബ ക്ഷേത്രം. 80 വർഷത്തോളം പഴക്കം ഉണ്ട്.പ്രധാന പ്രതിഷ്ടകൾ അന്നപൂർണേശ്വരി ഭദ്രകാളി. ഉപപ്രതിഷ്ടകളായി കുറുബ ഭഗവതി കാപ്പിരി വിഷ്ണുമായ മുത്തപ്പൻ ഗുരുമൂർത്തി തുടങ്ങിയവയാണ്. എടവനക്കാട് പറവൂർ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭാഗത്ത് താമസിക്കുന്ന കാനപ്പിള്ളി കുടുബാംഗങ്ങളുടെ കുടുംബ ക്ഷേത്രമാണ്. പ്രതിഷ്ഠാദിന ഉത്സവത്തിന് 10 ദിവസം മുൻപ് ഉപദേവതകൾക്ക് അരിപ്പൊടി കലിശം നിവേദിക്കുന്നത് പതിവാണ്. തുടർന്ന് ഉത്സവം കഴിയും വരെ കാനപ്പിള്ളി തറവാട്ടിൽ പെട്ട എല്ലാവരും നോമ്പെടുക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 05:27, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)കരിങ്കുട്ടി അറുകല തുടങ്ങിയ ഉപദേവതമാകരും ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉണ്ട്. == സാഹിത്യ സ്വാശ്രയ സംഘം == പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സ്വാശ്രയ സംഘം. പറവൂർ കേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്ന ഈ സാഹിത്യ സംഘടയിൽ വൈപ്പിൻ പറവൂർ നിവാസികളായ 25 പേർ അംഗങ്ങളായി ഉണ്ട്. സംഘം വർഷംതോറും സാഹിത്യ ശ്രീ എന്ന പേരിൽ അവാർഡ് നൽകി വരുന്നുണ്ട്. സാഹിത്യശ്രീ എന്ന മിനി മാസികയും പ്രസിദ്ധീകരിച്ച് വരുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 05:34, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഓലക്കൊട്ടക == പണ്ട് സിനിമാ തീയറ്ററുകൾ A B C തുടങ്ങിയ തരം തിരിവോടെ ആയിരുന്നു. A class തീയറ്ററുകളിലായിരുന്നു റീലീസ് പടങ്ങൾ വന്നിരുന്നത്. പിന്നെ അതു് B യിലേക്ക് മാറ്റും C ക്ലാസ് എന്ന ഓലക്കൊട്ടകളിൽ എത്തുമ്പോൾ മാസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും. എങ്കിലും ചില സിനിമകൾക്ക് റിലീസ് തീയറ്ററുകളിൽ കിട്ടിയതിൽ കൂടുതൽ കളക്ഷൻ ഓലക്കൊട്ടകളിൽ കിട്ടാറുണ്ട്. ഓലകൊട്ടകളിൽ ഏറ്റവും നിരക്ക് കുറവ് തറ ടിക്കറ്റിനാണ്. 25 പൈസ. അതിന് പിറകെ ബെഞ്ച് പിന്നെ ചാരുബഞ്ച് അതു കഴിഞ്ഞ് കസേര പിന്നെ കുഷ്യനിട്ട കസേര. തറ ടിക്കറ്റ് കാർ പൂഴി മണ്ണിലാണ് ഇരിക്കേണ്ടത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 13:28, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == വിക്കീപീഡിയ == സാഹിത്യരചന തുടങ്ങിയ കാലത്ത് റഫറൻസ് ചെയ്തൊക്കെ എഴുതേണ്ടിവരുമ്പോൾ ലൈബ്രറിയിൽ ചെന്ന് മണിക്കൂറുകളോളം റഫറൻസ് മുറിയിൽ ഇരിക്കാറ് പതിവുണ്ടായിരുന്നു.പക്ഷെ ഇപ്പോൾ അതിന്റെ ആവശ്യമില്ല വിരൽ തുമ്പിലെ അറിവിന്റെ കലവറയായ വിക്കീപീഡിയ ഉണ്ടല്ലോ. വിവരങ്ങൾ അപ്ഡേഷൻ നടത്തി ചേർക്കുന്നതുകൊണ്ട് വരും തലമുറ വരെ വിക്കീപീഡിയയെ ഹൃദയത്തോട് ചേർത്തു നിർത്തും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 13:40, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ആകാശവാണി == ഒരു തലമുറയുടെ സമയ ഘടികാരം. ഒരു കാലത്ത് മലയാളികളുടെ ദിനചര്യ വരെ ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതു് ആകാശവാണി പരിപാടികളുടെ സമയം നോക്കിയായിരുന്നു. റിസ്റ്റ്‌ വാച്ചിന്റെ സമയം കറക്ട് ചെയ്യാനുള്ള അവസാന വാക്ക് റേഡിയോ ടൈം തന്നെ. ഒരു കാലത്ത് സമ്പന്ന തറവാടുകളിൽ തൊടിയിൽ ഒരു കൊബനാനയും പൂമുഖത്ത് ഈട്ടിത്തടി മേശമേൽ ഒരു വാൽവ് റേഡിയോ ഇതൊക്കെയായിരുന്നു ആഢ്യതയുടെ പര്യായം. തെറ്റില്ലാതെ മലയാളം പറയാൻ അന്നും ഇന്നും തുണ ആകാശവാണി തന്നെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 15:21, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ചന്തേരവം == നാട്ടു ചന്തകളിൽ ഉള്ള ലേലംവിളി വില പേശലുകൾ സാധനങ്ങളുടെ വിലകൾ വിളിച്ച് പറഞ്ഞ് ചന്തയിൽ എത്തുന്നവരെ ആകർഷിക്കൽ കച്ചവടക്കാർ തമ്മിൽ കച്ചവടംത്തെ ചൊല്ലിയുള്ള തർക്കങ്ങൾഒക്കെ ഇടകലർന്ന് ചന്ത ദിവസം ചന്തയിൽ ഒരു ശബ്ദ കോലാഹലം ഉയരാറുണ്ട്. അതാണ് ചന്തേരവം'. പണ്ടുകാലത്ത് കുട്ടികളെ ഇതൊക്കെ പറഞ്ഞ് കളിയാക്കാറ് പതിവുണ്ട്. അതായത് കടയിൽ പലവ്യജ്ഞനങ്ങൾ വാങ്ങാൻ പോകുന്ന കുട്ടിയോട് 20പൈസക്ക് ചന്തേരവം വാങ്ങി വരാൻ പറയും. ചിലപ്പോൾ കടക്കാരൻ മറുപടി കൊടുക്കുന്നതും അതിനൊക്കെ ചേരും വിധത്തിലായിരിക്കും അതായത് ചന്തേരവം തീർന്നു പോയി വെള്ളിയാഴ്ച ചന്തക്ക് പോകുമ്പോൾ വാങ്ങീട്ട് വരാം എന്നൊക്കെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 23:48, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ജല ഗതാഗതം അരനൂറ്റാണ്ട് മുൻബ് == പണ്ട് പ്രധാന യാത്രകൾ വെള്ളത്തിലൂടെ ആയിരുന്നു. ദീർഘ ദൂര യാത്രകൾക്ക് വലിയ യാത്രാബോട്ടുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ചിലതൊക്കെ രണ്ടു നിലകൾ വരെ ഉണ്ടായിരുന്നു.ഫസ്റ്റ്‌ ക്ലാസ് സെക്കന്റ് ക്ലാസ് തരം തിരിവും ഉണ്ടായിരുന്നു.അത്തരത്തിലുള്ള ഒരു ബോട്ടായിരുന്നു എറണാകുളം - കോട്ടപ്പുറം സർവീസ് നടത്തിയിരുന്ന ലോഡ് കൃഷ്ണബോട്ട്. അത്തരം ബോട്ടുകളിൽ മുറുക്കാൻ കടകളും ചായക്കടകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. സമയം പോക്കാൻ ചീട്ടുകളി ചെസ്കളി ഓക്കെ ഉണ്ടായിരുന്നു. പഴമക്കാർ അന്നത്തെ ബോട്ട് ചായക്കടയിൽ നിന്ന് കഴിച്ച ചെമ്മീൻ ചേർത്ത പരിപ്പുവടയെക്കുറിച്ച് പറയുണ്ട്. വേലിയേറ്റം കുറഞ്ഞ സമയങ്ങളിൽ ഈ കൂറ്റൻ ബോട്ടുകൾ ജെട്ടിയിലേക്ക് അടുക്കില്ല. അതിന് പരിഹാരമായി പുഴയുടെ നടുക്ക് ബോട്ട് നിർത്തി അവിടെ ഇറങ്ങേണ്ട ആളുകളെ വഞ്ചി ചെന്ന് അതിലേക്ക് ആളുകളെ കയറ്റി ജെട്ടിയിലേക്ക് തത്തിക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 14:27, 4 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)വേളാങ്കണ്ണി ശ്രീകൃഷ്ണ ചാമ്പച്ചൻ തുടങ്ങിയ ബോട്ടുകളും സർവീസ് നടത്തിയിരുന്നു. == ഉള്ളാന്തി പാലം == എറണാകുളം മേനക യുടെ അടുത്ത് ഉള്ള പാലം. പണ്ട് പാലങ്ങൾ കുറവായ കാലത്ത് ഈ പാലത്തിലൂടെ ബസ്സിൽ യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ ഇറക്കത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങുമ്പോൾ യാത്രക്കാരുടെ ഉള്ളിൽ ഒരു ആന്തൽ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നത്രേ. ഊഞ്ഞാൽ പൊക്കത്തിൽ ആടി താഴേക്ക് വരുമ്പോൾഉള്ള അനുഭവം. ചന്തപ്പാലം എന്നും ഈ പാലത്തിനെ വിളിക്കാറുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 04:55, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == അല്ലായാബൽകടവ്. == എറണാകുളം പ്രസ്ക്ലബിന്റെ ഓപ്പൺ എയർ സ്പെയ്സ്. എറണാകുളത്തിന്റെ ഹൃദയമായ മറെെൻഡ്രവ് ൽ പ്രസ്ക്ലബ് റോഡിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 06:49, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഓണ പൂക്കളക്കൂവൽ == തൃക്കാക്കരയപ്പോ എന്റെ പഠിക്കേലും വായോ ഞാനിട്ട പൂക്കളം കാൺമാനും വായോ അതേതോ അതെന്തോ പൂ ഹേയ്.... പൂ ഹേയ് വാഴ കുലച്ചങ്ങ് വടക്കോട്ടും ചാഞ്ഞേ വാഴപ്പഴം തിന്നാൻ ചില പിള്ളേരും വന്നേ. പിള്ളേരെ പിടിക്കാൻ ചില കള്ളേരും വന്നേ അതേതോ അതെന്തോ പൂഹേയ്.... പൂഹേയ്[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 16:02, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)ഓണക്കാലകളികൾ ഓണക്കളി ഓണത്തല്ല് മാണിക്യചെമ്പഴക്കകളി തുമ്പിതുള്ളൽ മണിക്കുടകളി അശകൊശനേ പെണ്ണുണ്ടോകളി. == ഗ്യാപ് == കേരളത്തിന്റെ പ്രൈവറ്റ് ബസ്കാർ അവലമ്പിക്കുന്ന സമയ ക്രമീകരണ സംവിധാനം.പിറകിലെ ബസിലെ തൊഴിലാളി മുന്നിൽപോകുന്ന ബസ് കൃത്യ സമയത്താണ് ഓടി കൊണ്ടിരിക്കുന്നത് എന്ന് ചെക്ക് ചെയ്യാനായി മുന്നിലെ ബസിൽ യാത്ര ചെയ്യുന്നു. സമയം പാലിച്ച് ഓടിയില്ലെങ്കിൽ അവർ അപ്പൊ ഇടപെടും. ചില ബസ്സുകൾ തമ്മിലുള്ള ഇടവേള മിനിറ്റുകളുടെ വ്യത്യാസം ഉണ്ടാകുകയുള്ളൂ..അപ്പൊ അവരെ സംബന്ധിച്ച് സെക്കന്റ് പോലും വിലപ്പെട്ടതാണ്. ഇവരുടെയൊക്കെ കൈയിൽ സ്റ്റോപ്പ് വാച്ച് വരെയുണ്ട്. ഒരു സ്റ്റോപ്പിൽ ബസ് നിർത്തി കഴിഞ്ഞ് ആളെക്കയറ്റി പോകാൻ എത്ര സെക്കന്റ് വേണമെന്ന് വരെ തീരുമാന മുണ്ട്. എവിടെയെങ്കിലും ബ്ലോക്ക് കിട്ടിയാൽ മൂനോ നാലോ സ്റ്റോപ്പ് ആളെ എടുക്കാതെ വിട്ടു കൊടുത്ത് ഓടുന്നുണ്ടോ എന്ന് കൂടി ഗ്യാപ് തൊഴിലാളികൾ ശ്രദ്ധിക്കാറുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:05, 6 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ദിവ്യാത്മ സൽസംഗ പരമ്പര == എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി നോർത്ത് പറവൂർ ക്രി സത്യസായി സേവാ സമിതിയിൽ കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്ത 40 വ്യാഴാഴ്ചകളിൽ നീണ്ടു നിന്ന സൽസംഗങ്ങൾ. 15 വയസ്സു മുതൽ 76 വയസ്സു വരെയുള്ള 40 സായി ഭക്തർ തങ്ങളുടെ അനുഭവങ്ങൾ പങ്കിട്ടു... [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:17, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഹൃദയത്തിൽ തൊട്ട് == ഷിർദ്ദിസായി സച്ചരിതത്തിലെ കഥാപാത്രങ്ങളുടെ ഭക്തി ജീവിതപാതയിൽ അനുകരിച്ച് ജീവിച്ച നോർത്ത് പറവൂർ സത്യസായി സേവാ സമിതിയിലെ സായി ഡിവോട്ടികളെക്കുറിച്ച് സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി നവ മാധ്യമങ്ങളിൽ എഴുതിയ പരമ്പര. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:24, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പത്രവും പത്രധർമ്മവും. == പുരോഗനകലാസാഹിത്യ സംഘം ചെറായി യൂണിറ്റും ചെറായി അഴിക്കോടൻ വായനശാലയും ചേർന്ന് നടത്തിയ നാല് ആഴ്ചകൾ നീണ്ടുനിന്ന സിംപോസിയം. കോർഡിനേറ്റർ സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 14:03, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സിപ്പിപള്ളിപ്പുറം ഉദ്ഘടകനായിരുന്നു. == വെള്ളപ്പൊക്കം == നദികളിലേയും കായലിലേയും ഇടതോടുകളിലേയും ചെളി നീക്കം ചെയ്താൽ വെള്ളപ്പൊക്കം ഒരു പരിധി വരെ തടയാനാകും. 2018 ലെ പ്രളയത്തിൽ അടിഞ്ഞുകൂടിയ ചെളിയും വൻ മരങ്ങളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യണം. പുതിയ പാലങ്ങൾ പണിയുന്ന സമയത്ത് കായലിലൊക്കെ ബണ്ട് കെട്ടാറുണ്ട്. പക്ഷെ പാലം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു കഴിഞ്ഞ് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാലും ആ ബണ്ടുകളിൽ പലതും നീക്കം ചെയ്യാറില്ല. അതും വെള്ളത്തിന്റെ സ്വഭാവികമായ നീരൊഴുക്കിന് തടസ്സമാകും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:28, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ലെന്റിംഗ് ലൈബ്രറി മോഹൻ == എറണാകുളം പ്രസ് ക്ലബ് റോഡിൽ വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീർ ബുക്ക് സ്റ്റാളുമായി താമസിച്ചിരുന്ന കാലത്ത് ബഷീറിന് ഏറെ അടുപ്പമുണ്ടായിരുന്ന ഒരാളാണ് പച്ചാളത്തുകാരനായ മോഹൻ.. അദ്ദേഹം അന്ന് ബഷീറിന്റെ ബുക്ക് സ്റ്റാളിന്റെ അടുത്ത് പലചരക്ക് കട നടത്തിയിരുന്നു. പിന്നീട് ആ കട ലെന്റിംഗ് ലൈബ്രറിയായി. ഞാൻ 5 വർഷം മുൻബ് സിറ്റിലൈറ്റ് മാസികയിൽ ബേപ്പൂർ സുൽത്താനെ കുറിച്ച് ഒരു ലേഖനം തയ്യാറേക്കേണ്ട ആവശ്യത്തിലേക്കായി മോഹൻ ചേട്ടനെ ഇന്റർവ്യൂ ചെയ്യുക ഉണ്ടായി. മോഹനേട്ടനെ ബഷീർ ഒരു കൊച്ചനുജനെ പോലെ സ്നേഹിച്ചിരുന്നു. മലയാളത്തിന്റെ തകഴി ഉൾപെടെയുള്ള എല്ലാ എഴുത്തുകാരേയും അവിടെ വന്നു കണ്ടിട്ടുണ്ടത്രേ. കൂടാതെ സത്യൻ അടൂർഭാസി തുടങ്ങിയ സിനിമാക്കാരും വരാറുണ്ട്. ബഷീറിന് ഏറെ അടുപ്പമുണ്ടായിരുന്ന മറ്റൊരാൾ അന്ന് ഏറ്റവും ഇളമുറക്കാരനായ പ്രൊഫ M K സാനുമാഷായിരുന്നു. മോഹനേട്ടൻ വഴി എനിക്ക് കൊച്ചിയുടെ കഥാകാരൻ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന എം എം മേനോനെ പരിചയപെടാനും സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 16:00, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ആൾക്കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് പോസിറ്റീവ് എനർജി സ്വീകരിച്ച് ആയുസ്സ് കൂട്ടിയവർ. == സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി സാഹിത്യശ്രീ മാസികയിൽ എഴുതിയ ലേഖനം. ലേഖനത്തിൽ ഉമ്മൻചാണ്ടി വി എസ്സ് അച്ചുതാനന്ദൻ എം ടി വാസുദേവൻ നായർ പ്രൊഫ എം കെ സാനു തുടങ്ങിയവരുടെ സമൂഹമായുള്ള ഇടപെടലുകളാണ് പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 05:54, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഓർമ്മക്കുടന്ന == 1062 എഴുത്തുകാരുടെ രചനകളുമായെത്തിയ ഇന്ന് ഇൻലന്റ് മാസികയുടെ 40ാം വാർഷിക പതിപ്പ്. ഇതിൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി യുടെ രചന വായിക്കാൻ സാധിക്കും. ഇന്ന് മാസികയുട പത്രാധിപർ കവി മണബൂർ രാജൻബാബു ആണ്.. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 06:08, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == തേലതുരുത്തിൽ നിന്നൊരു യാത്ര. == മാഞ്ഞാലി ചിന്താ തീയറ്റേഴ്സ് വർഷം തോറും നടത്താനുള്ള ജനകീയ കവിയരങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തപ്പോൾ ആ അനുഭവങ്ങൾ എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ഒരു കഥയാക്കി എഴുതി. ആ കഥയാണ് തേല തുരുത്തിൽ.... [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 06:29, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പ്രേമസ്വരൂപലു. == ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായിബാബയെക്കുറിച്ച് എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി എഴുതിയ കവിത. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 06:32, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ഈ കവിത സംഗീതം നൽകി കവയത്രി mc അമ്മിണി ടീച്ചർ ആലപിച്ചി ട്ടുണ്ട്. പ്രേമസ്വരൂപലു എന്നത് തെലുങ്ക് വാക്കാണ്. തന്റെ ഭക്തരെ ഈ വാക്ക് ഉപയോഗിച്ചാണ് ശ്രീ സത്യസായിബാബ അഭിസംബോധന ചെയ്യാറ് പതിവ്. പ്രേമത്തിന്റെതൽ സ്വരൂപമായ ഭക്തരെ എന്ന് വാക്യാർത്ഥം. == സാഹിത്യവാരാവലോകനം@100 == സാഹിത്യവേദി കോട്ടയം ഓൺലൈൻ ഗ്രൂപ്പിൽ നടത്തിയ സാഹിത്യവാരാവലോകനം. ഞായറാഴ്ച തോറും ആ ഒരാഴ്ചക്കാലത്തെ കഥകളും കവിതകളും അവലോകനം ചെയ്യുന്ന പരിപാടി. കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ മേമ്മുറി ശ്രീനിവാസനാണ് അവലോകനം നടത്തിയതു്. മേമ്മുറി ശ്രീനിവാസന് അസൗകര്യം ഉണ്ടായ ഏതാനും ആഴ്ചകളിൽ ഈ അവലോകനം ഏഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി നിർവഹിച്ചു പോന്നു. മുരളീധരൻ ആനാപ്പുഴ പോലുള്ള കവി ഈ പരിപാടി രാവിലെകൃത്യ വായി കേട്ട് വിലയിരുത്താറുണ്ടായിരുന്നു. രാവിലെ 6 മണിക്ക് തന്നെ ഈ അവലോകനം ഫോണിൽ എത്തിക്കാൻ ശദ്ധിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. കട്ടൻ ചായക്കൊപ്പം അല്പം സാഹിത്യ ചെറുകടിയും എന്നൊക്കെയായിരുന്നു ഈ സാഹിത്യ വിമർശനത്തെ സാഹിത്യ ലോകം വിലയിരുത്തി പോന്നിരുന്നതു്. സാഹിത്യവേദി കോട്ടയം കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്ത് പ്രവർത്തിച്ചു പോരുന്നത് ഷിബു രാജ് പണിക്കരാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 07:22, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഗംഗ ബോട്ട് == വൈപ്പിൻ - വെല്ലിംഗ്ട്ടൺ ഐലന്റ് - എറണാകുളം റൂട്ടിൽ സർവീസ് നടത്തിയിരുന്ന മരത്തടിയാൽ നിർമ്മിതമായ ജലഗതാഗത വകുപ്പിന്റെ ബോട്ട്.രണ്ടോ മൂന്നോ നിറഞ്ഞു വരുന്ന യാത്രക്കാരെ കൊള്ളിക്കാൻ അത്ര വലുതായിരുന്നു ഗംഗയെന്ന ഫെറി ബോട്ട്. യാത്രക്കാർക്ക് വായിക്കാൻ പത്രമാസികകളും ബോട്ടിൽ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു. ബോട്ട് ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ ബോട്ടിന്റെ പങ്കയാൽ വെള്ളം കലങ്ങുമ്പോൾ പൊങ്ങി വരുന്ന മീനുകളെ പിടിക്കാർ കടൽ കാക്കകൾ ബോട്ടിനൊപ്പം തോരണം പോലെ പറക്കുന്നത് നല്ല കാഴ്ചയായിരുന്നു. ചിലപ്പോഴൊക്കെ ആ ചെറു മീൻ കൂട്ടങ്ങളെ പിടിക്കാനെത്തുന്ന 2 ഡോൽഫിനുകൾ കുത്തിമറിയുന്നത് കാണാമായിരുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:59, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ശ്രീ ഷിർദ്ദി സായി സച്ചരിതം == ഹേമദ് പാന്ത് മറാഠിയിൽ എഴുതിയ ഷിർദ്ദി സായിബാബയുടെ ജീവചരിത്രം. ഹേമദ് പാന്തിന്റെ മരണത്തിന് ശേഷമാണ് പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്. പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് B v ദേവ്. ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷ നാഗേഷ് വാസുദേവ് ഗുണാജി . മലയാള പരിഭാഷ പി സി രാമചന്ദ്ര മേനോൻ. ലോകത്ത് എബാടുമുള്ള വിവിധ രാജ്യക്കാരായ ഭക്തർ ഈ ഗ്രന്ഥം നിത്യ പാരായണം ചെയ്തുവരുന്നു.. ഇതു് 7 ദിവസം കൊണ്ട് ഭക്തിപൂർവ്വം വായിച്ച് പൂർത്തി കരിക്കുന്നവരുടെ ആഗ്രഹം സായിബാബ നടത്തി കൊടുക്കും എന്ന് വിശ്വാസം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 06:45, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ലിഖിത നാമജപം. == സായി ഭക്തർ തങ്ങളുടെ നിത്യ സാധനയുടെ ഭാഗമായി ചെയ്യുന്ന കർമ്മം. ഒരു നോട്ടു പുസ്തകത്തിൽ ഇഷ്ടദേവന്റെ നാമം ഒരു പേജെങ്കിലും ഒരു ദിവസം എഴുതുന്നു. ഒരു പ്രാവിശ്യം നാമം എഴുതുമ്പോൾ കൈകളും മനസ്സും ഹൃദയവും ചുണ്ടുകളും ഈശ്വരനോട് ഐക്യം പ്രാപിക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 06:54, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == രവിവാര ഹൈക്കു കുറിമാനങ്ങൾ == കേരള ബാങ്കിന്റെ ഗ്രൂപ്പുകളിൽ എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന 4 വരികളിൽ ഒതുങ്ങുന്ന സാമ്പത്തിക സാംസ്ക്കാരിക കുറിപ്പുകൾ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 03:08, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ശരണാഗതി == കുട്ടികൃഷ്ണമാരാരെക്കുറിച്ച് മലയാള വായനക്കാർക്ക് പ്രത്യേകം പരിചയപെടുത്തേണ്ട ആവശ്യം ഇല്ല. ഭാരതപര്യടനം വായിക്കാത്ത മലയാളി എഴുത്തുകാരും കാണില്ല. മഹാഭാരതത്തെ അധികരിച്ച് ആര് എന്തു് എഴുതാൻ ശ്രമിച്ചാലും അവരൊക്കെ ആദ്യം മറിച്ചു നോക്കാറ് ഭാരത പര്യടനം തന്നെ. ആ കുട്ടികൃഷ്ണമാരാരുടെ അദ്ധ്യത്മക കൃതിയാണ് ശരണാഗതി. ഒരു സത്യസായി ഭക്തൻ കൂടിയായ മാരാർ തന്റെ ആദ്ധ്യത്മിക അനുഭവങ്ങൾ ഹൃദയത്തിൽ തട്ടും വിധത്തിൽ കോറിയിട്ടിരിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥം.അദ്ധ്യായങ്ങൾ മനനം ആദ്ധ്യാത്മിക മാർഗ്ഗങ്ങൾ ശരണാഗതി എന്നിങ്ങനെ മൂനു ഭാഗങ്ങളായി പകുത്തിരിക്കുന്നു. കൃപാസപ്തകം ഭ്രൂണഹത്യ ഭഗവാൻ സർവ്വാന്തര്യമി നഗരസങ്കീർത്തനം എല്ലാംനമ്മൾ തന്നെ എന്നിങ്ങനെ 81 അദ്ധ്യയങ്ങൾ. 413 പേജുകൾ 1976 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒന്നാം പതിപ്പിന്റ വില 80 രൂപ. പ്രസിദ്ധീകരണം മാരാർ സാഹിത്യ പ്രകാശം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 14:02, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == തൊട്ടൊന്ന് തലോടി == നല്ലെഴുത്ത് സാഹിത്യ ഗ്രൂപ്പിൽ എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ചെയ്തിരുന്ന സാഹിത്യ അവലോകനത്തിന്റെ പേര് എഴുതി തെളിഞ്ഞവരുടേയും തുടക്കക്കാരുടേയും സാഹിത്യ രചനകൾ തൊട്ടൊന്നു തലോടും വിധത്തിൽ സൗമനസോടെ വിലയിരുത്തിയിരുന്ന പംക്തി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 14:12, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ജാതി വ്യവസ്ഥിയും കേരള ചരിത്രവും == പി കെ ബാലകൃഷ്ണൻ എഴുതിയ പൊടിപ്പും തൊങ്ങലും ചാർത്താത്ത കേരളത്തിന്റെ നേർ ചരിത്രം. കേരളത്തെപ്പറ്റി ആധികാരികമായി പഠിക്കുന്നവർ പേർത്തും പേർത്തും വായിച്ചിരിക്കേണ്ട പുസ്തകം. ഒരു പാട് വിമർശനങ്ങൾ അക്കാലത്ത് ഏറ്റുവാങ്ങിയ പുസ്തകം. അക്കാലത്തെ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതം നേരിന്റെ നെറിവോടെ ഈ ചരിത്ര പുസ്തകം കാണിച്ചു തരുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:52, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ജേഴ്സി മാറ്റ ചന്ത == 2026 ലോകകപ്പിനോട് അനുബന്ധിച്ച് സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി നവ മാധ്യമങ്ങളിൽ എഴുതിയ കഥ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:56, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) താരയും ലാമിനും ഫെയ്സ്ബുക്ക് കമന്റിൽ നിന്നൊരു കഥ അങ്ങിനെ വീണ്ടും ബ്രസീൽ ഫാനായി പോയ ബുദ്ധി ആന പിടിച്ചാലും വരില്ല മെസ്സി . ലാമിനും പൊന്നാപുരം കോട്ടയും തുടങ്ങിയ കഥകൾ കൂടി ഓൺലൈനിൽ എഴുതി. == ദൈനംദിന കാഴ്ചകൾ കഥകളാക്കുന്ന എഴുത്തുകാരൻ == പത്ര പ്രവർത്തകൻ വി ആർ നോയൽ രാജ് സാഹിത്യശ്രീ മാസികയിൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായിയെക്കുറിച്ച് എഴുതിയ ജീവചരിത്ര കുറിപ്പിന്റെ തലവാചകം. ഇദ്ദേഹം ഓൺലൈനിൽ വ്യക്തി മുദ്രകൾ 43 ൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിയെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായി പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 00:48, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == N P A == നോൺ പെർഫോമിങ്ങ് അസറ്റ്. ഈ വാക്ക് ബാങ്കിംഗ് ഫീൽഡിലാണ് പൊതുവായി ഉപയോഗിക്കാറ് പതിവ്. ബാങ്ക് ലോണിന്റെ കുടിശ്ശികയുടെ ഏറ്റക്കുറച്ചലിന്റെ ഗ്രേഡ് ആണ് ഇതുകൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:05, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == കാനപ്പിള്ളി സതി സുകുമാരൻ സ്മാരക പുരസ്ക്കാരം. == എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി അമ്മയുടെ സ്മരണാർത്ഥം നടത്തുന്ന കാവ്യസായാഹ്നത്തിൽ തെരെത്തെടുക്കപെടുന്ന ഏറ്റവും നല്ല കവിതക്ക് കൊടുക്കുന്ന പുരസ്ക്കാരം. ചെറായി അഴീക്കോടൻ വായനശാലയുമായി സഹകരിച്ചാണ് കാനപ്പിള്ളി സതി സുകുമാരൻ സ്മാരക കാവ്യസായാഹ്നം നടത്തി പോരുന്നത്. m c അമ്മിണി ടീച്ചർ എടവനക്കാട് ദേവദാസ് ചേന്ദമംഗലം പറവൂർ തുടങ്ങിയ കവികൾ ഈ പുരസ്ക്കാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:15, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ബലിതർപ്പണം == പിതൃബലി എന്നതാണ് ഇതു കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നതു്. ഭാരതീയ ഹിന്ദു വിശ്വാസികളുടെ പൗരാണികമായ കർമ്മ ചര്യ. ഭാരതീയർ ബലി കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നത് മരിച്ചു പോയ തങ്ങളുടെ ബന്ധുമിത്രാതികൾക്ക് മാത്രമല്ല സകല ജീവജാലങ്ങൾക്കും എന്തിനു പറയുന്നു വൃക്ഷലതാതികൾക്കും വരെ ഇത്തരമൊരു മനോഭാവ തുടർച്ച ഭാരതീയർക്ക് മാത്രമേ കാണൂ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 11:31, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == തൊഴുതൊന്ന് ഇരുന്ന്. == ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് തൊഴുതിറങ്ങി ഭക്തർ എവിടെയെങ്കിലും അല്പ നേരം വിശ്രമിക്കുനത് കണ്ടിട്ടുണ്ടാകും. അതിലൊരു വിശ്വാസ പ്രമാണം കൂടി ഉണ്ട്. നാം ക്ഷേത്രത്തിൽ പോകാൻ തീരുമാനമെടുക്കുമ്പോൾ തന്നെ നാം ആ ക്ഷേത്ര മൂർത്തിയുടെ സംരക്ഷണ വലയത്തിലാകുന്നു. ക്ഷേത്രദർശനം കഴിയുംവരെ ആ ഈശ്വര ചൈതന്യത്തിന്റെ അനുചരർ നമ്മെ അനുയാത്ര ചെയ്ത് കാത്തുരക്ഷിക്കും.നമ്മുടെ കണ്ണുകൾക്ക് ഗോചരമല്ലാത്ത ശക്തികളിൽ നിന്ന്. ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് തൊഴുത് ഇറങ്ങി എവിടെയെങ്കിലും ഇരിക്കുന്നതുകാണുമ്പോൾ തങ്ങളുടെ ഡ്യൂട്ടി കഴിഞ്ഞു എന്ന് കരുതി അടുത്ത ഭക്തരെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് കൂട്ടി കൊണ്ടുവരാനുള്ള തങ്ങളുടെ നിയോഗത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 11:44, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ആനവാതിൽ. == മട്ടാഞ്ചേരിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്ഥലം. മട്ടാഞ്ചേരിപാലസ് പണ്ട് ഡച്ച് പാലസായിരുന്നു. അവിടെവരുന്ന കൊബനാനകൾക്ക് സുഗമമായി കടന്നുപോകാൻ കൂറ്റൻ വാതിലുകൾ നിർമ്മിച്ചു. കലാപാടവത്തോടെ. പിന്നീടത് ചരിത്രത്തിന്റെ ഏടായി മാറി. കാലക്രമേണ സ്ഥലത്തിന്റെ പേരും ആയി. മേനക തീയറ്റർ ഉണ്ടായിരുന്ന ഇടം പിൽക്കാലത്ത് മേനക Jn ആയതു പോലെ. ജനത ആശുപത്രി ഉണ്ടായിരുന്ന വൈപ്പിൻ കരയിലെ സ്ഥലം പിൽക്കാലത്ത് ജനത ബസ് സ്റ്റോപ്പ് ആയതു പോലെ. ആനവാതിൽ കൊച്ചിയുടെ പൈതൃകമായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു പോരുന്നു. ധാരാളം വിദേശ വിനോദ സഞ്ചാരികൾ ആനവാതിൽ കാണാൻ എത്തി ചേരുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:05, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഓണാഘോഷം@ മറൈൻഡ്രവ്. == മറൈൻ ഡ്രവിലെ ഓണാഘോഷം എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ തന്നെ മറൈൻഡ്രവ് G c d a കോംപ്ലക്സിലെ പൂക്കള മത്സരം ഓർമ്മയിലേക്കെത്തും. നൂറോളം കടകളുള്ള അവിടെ ഓരോ കടകളും മത്സരാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരുക്കുന്ന പൂക്കളം കാണാൻ മറ്റു ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ളവർ വരെ എത്താറുണ്ട്. നീണ്ട വിശാലമായ ഇടനാഴികൾ കായൽ കാറ്റ് ആവോളം അകത്തേക്ക് കടക്കാൻ പാകത്തിനുള്ള കൂറ്റൻ രണ്ട് ഇടനാഴി വാതിലുകൾ. വടംവലി ഉറിയടി തുടങ്ങിയ കായിക മത്സരങ്ങളും ഓണക്കാലത്ത് ഇവിടെ നടത്തപെടുന്നു. പാട്ട് മിമിക്രി തുടങ്ങിയ കലകളിലും ഇവിടുത്തെ കടകളിലെ തൊഴിലാളികൾ പിന്നിലല്ല എന്നതു് പരിപാടികൾ കാണുമ്പോൾ ബോധ്യമാകും. കോയിനുകൾ കൊണ്ടും ക്യാമറകൾ കൊണ്ടും മൊബൈൽ ഫോണുകൾ കൊണ്ടു പോലും പൂക്കളം തീർക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഇവരുടെ ആഘോഷങ്ങൾക്ക് 20 വർഷത്തെ പാരമ്പര്യം അവകാശപെടാം. കൊച്ചിക്കായലിനോട് തൊട്ടുരുമി കിടക്കുന്ന ഈ ഷോപ്പിംഗ് ഇടത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത സൂപ്പർഹിറ്റുകളായ കുറെ മലയാള ചിത്രങ്ങളുടെ ലൊക്കേഷൻ ആയിട്ടുണ്ട് എന്നുള്ളതാണ്. അവയിൽ ചിലത് ഇൻ ഹരിഹർ നഗർ ഛോട്ടാ മുബൈ ഡാഡി കൂൾ പാസഞ്ചർ സുന്ദരപുരുഷൻ അന്നയും റസൂലും. ഡോ കാന്തിനായർ എന്ന ഹോമിയോ ഡോക്ടറുടെ ക്ലിനിക്കും 25 വർഷമായി ഇവിടെ പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു. സ്വിസ്സ് ടൈം ഹൗസ് എന്ന വാച്ച് കടയും അവരുടെ തന്നെ ഇലട്രോണിക് ഷോപ്പും ഈ ഷോപ്പിംഗ് കോബ്ലക്സിന്റെ പെരുമ കൂട്ടുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:40, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) കൊച്ചിയിൽ ആദ്യമായി എക്സ് ലേറ്റർ സ്ഥാപിച്ചത് ഇവിടെയാണ്. അത് കാണാനും അതിൽ കയറാനും ഒരുപാട് ആളുകൾ വരാറുണ്ടായിരുന്നു. == ജോസഫ് വൈറ്റിലയും ഫാ. ചെറിയാൻ കുനിയൻ തോടത്തും. == ജോസഫ് വൈറ്റില സമയം മാസികയുടെ പത്രാധിപർ ആയിരുന്ന സമയത്ത് അദ്ദേഹത്തോട് വളരെ അടുത്ത് ഇടപഴകാൻ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്റെ ഏതാനും കഥകൾ സമയത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട് . കഥകളുടെ പോരായ്മകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി തിരുത്തിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. എഴുതി തുടങ്ങുന്ന കാലത്ത് തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥ മാതൃഭൂമിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു. ഒരുപാട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ എഴുത്തനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെയ്ക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. ചെറിയാൻ കുനിയൻ തോടത്ത് അച്ചൻ കുടുംബ ദീപം മാസികയുടെ പത്രാധിപർ ആയിരുന്നു. എന്റെ വളരെയേറ കഥകൾ കുടുംബ ദീപം മാസികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. നല്ലൊരു കവിയാണ് അച്ചൻ. കുടുംബദീപം വർഷംതോറും ഇറക്കിയിരുന്ന വാർഷിക പതിപ്പ് മലയാളത്തിലെ മുൻ നിര ആനുകാലികങ്ങളുടെ വാർഷിക പതിപ്പുകളോട് ഒപ്പം നിൽക്കുന്നതായിരുന്നു. അതിലും മലയാളത്തിലെ മുൻ നിരഎഴുത്തുകാർക്കൊപ്പം എനിക്കും കുനിയൻ തോടത്ത് അച്ചൻ അവസരം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:08, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പശ്ചിമ കൊച്ചിയിലെ കൗതുകപേരുകൾ. == കടവുകൾ കമാലക്കടവ് നെല്ല് കടവ് ചെറളായി കടവ് മരക്കടവ്. ചില മുക്കുകൾ കപ്പലണ്ടി മുക്ക് അമ്മായി മുക്ക് പറവാനമുക്ക്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:36, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)കമാലകടവിന് മറ്റൊരു ചരിത്രം കൂടിയുണ്ട്. അവിടെ ആദ്യമായി ചീനവല ഇട്ടു കഴിഞ്ഞ് ആദ്യ കോരിനു തന്നെ ലക്ഷങ്ങളുടെ മീൻ ലഭിച്ചു. ഇന്നത്തേയും അന്നത്തേയും കബോളനി ലവാരം താരതമ്യം ചെയ്തു നോക്കുമ്പോഴാണ് അറിയുന്നത് അന്നത്തെ ലക്ഷങ്ങളുടെ ഇന്നത്തെ വാല്യൂ. == വഞ്ചി സ്ക്വയർ. == എറണാകുളം ഷൺമുഖം റോഡ് ബാനർജി റോഡുമായി സംഗമിക്കുന്നിടത്ത് സാക്ഷി പറയാനെന്നവണ്ണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കൊച്ചി കോർപറേഷന്റെ ഓപ്പൺ ഓഡിറ്റോറിയം. ചെറിയ സമ്മേളനങ്ങൾക്ക് യോജ്യം. ഇതിന്റെ പ്രത്യേകത ഒരു വലിയ ഓടി വഞ്ചിയുടെ ആകൃതിയിലാണ് ഇതു് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:42, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == സനാതന സാരഥി. == ശ്രീ സത്യസായി പബ്ലിക്കേഷൻ സൊസൈറ്റി ഇറക്കുന്ന ആദ്ധ്യത്മിക മാസിക. ഒരു പരസ്യം പോലുമില്ലാതെ ഇറക്കുന്ന മാസിക. സത്യസായിബാബയെ കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ ബാബയുടെ പ്രസംഗങ്ങൾ ഒക്കെ ഇതിൽ വായിക്കാം. സായിബാബയെപ്പറ്റി അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് പഠിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് അതിലേക്കുള്ള ആദ്യ ചവിട്ടുപടിയാണ് ഈ മാസിക. ഇംഗ്ലീഷ് ഉൾപെടെ ഭാരതത്തിലെ വിവിധ ഭാഷകളിൽ ഈ മാസിക പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നുണ്ട്. മലയാളത്തിൽ ഇറങ്ങുന്ന മാസികയുടെ പത്രാധിപർ N സോമശേഖരൻ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:30, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == വീഞ്ഞപ്പെട്ടി. == ചായപൊടിപ്പെട്ടി എന്നും ഇതിന് വിളിപേരുണ്ട്. വീഞ്ഞ മരത്തിന്റെ മരപാളികൾ കൊണ്ടാണ് ഇത് ഉണ്ടാക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട് ഭാരവും തീരെ കുറവ്. ഉപയോഗം കഴിഞ്ഞാൽ മണ്ണോട് ചേരും. പ്രകൃതി സൗഹൃദപ്പെട്ടി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:30, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == സഹ്യാദ്രി ക്രെയിൻ. == ഗോശ്രീ പാലം പണി നടക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ ഭാഗമായി എത്തിയ കൂറ്റൻ ക്രെയിൻ. മുബൈയിൽ നിന്നു പ്രത്യേക സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങളോടെ കടൽമാർഗ്ഗമാണ് ഇതു് കൊണ്ടുവന്നത് കാലാവസ്ഥയും മറ്റും നോക്കി കാറ്റും മഴക്കോളും കുറഞ്ഞ സമയം നോക്കിയായിരുന്നു അതിന്റെ യാത്ര.. അത് കൊച്ചിയോട് അടുത്തപ്പോൾ വളരെ ആഘോഷ പൂർവമാണ് വൈപ്പിൻ നിവാസികൾ സ്വീകരിച്ചത്. അന്നത് കെട്ടിയിരുന്ന പത്തോളം കോൺക്രീറ്റ് കുറ്റികൾ ആ ഓർമ്മ ഉണർത്തും വിധത്തിൽ മറൈൻഡ്രവിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്ത് കായലിനോട് ചേർന്ന് ഇപ്പോഴും കാണാം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:44, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പ്രിയദർശിനി സ്ത്രീ സൗജന്യയാത്ര. == വി ഡി സതീശൻ സർക്കാരിന്റെ ജന പ്രിയ സംരഭം. KSRTC യുടെ ഓർഡിനറി ബസ്സുകളിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് സൗജന്യമായി യാത്ര. സ്ത്രീകളുടെ സാമ്പത്തിക ക്രയവിക്രയശേഷി കൂട്ടാൻ ഇതു് ഇടയാക്കിക്കഴിഞ്ഞു. ഇതിന്റെ എഫക്ട് പച്ചക്കറിമാർക്കറ്റിലും പ്രൊവിഷൻ ഷോപ്പുകളിലും ബേക്കറിയിലും മൊബൈൽ ഷോപ്പുകളിലും തട്ടുകടകളിൽ വരെ വന്നു കഴിഞ്ഞു.. ദൂരവ്യാപകമായ ഫലങ്ങൾ സമൂഹത്തിൽ ഉണ്ടാക്കാൻ ഈ പദ്ധതിക്ക് കഴിയും. മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ പേരിലാണ് ഇത് നടപ്പാക്കിയത് എന്നതു തന്നെ ഇതിന്റെ പ്രാധാന്യം വെളിവാക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 14:07, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ആന തലപ്പൊക്ക മത്സരം. == ചെറായി പൂരത്തോടനുബന്‌ധിച്ച് നടക്കാറുള്ള തിടമ്പ് മത്സരം. അഥവാ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള ആനയെ കണ്ടെത്തുന്ന മത്സരം. ചെറായി ഗൗരീശ്വര അബലത്തിലെ ഉത്സവവും അതിനോട് ബന്ധപ്പെട്ട കലാ പരിപാടികളും നടത്തുന്നതു തെക്ക് വടക്ക് ചേരുവാരങ്ങളാണ്. ഉത്സവ ദിവസം രാവിലെ 8 മണിക്ക് ഓരോ ചേരുവാരക്കാരും ഓരോ ആനകളെ ഗജമണ്ഡപത്തിൽ എത്തിക്കുന്നു. ബല്ല് മുഴങ്ങിക്കഴിഞ്ഞ് കൂടുതൽ സമയം തല ഉയർത്തി പിടിച്ച് നിൽക്കുന്ന ആന വിജയിക്കും. ശ്രീമുരുകന്റെ തിടബ് ഏറ്റാനുള്ള ഭാഗ്യം ലഭിക്കുന്നു. രണ്ടാം സ്ഥാനക്കാരന് ശിവഭഗവാന്റെ തിടബ് ലഭിക്കും. ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ ഈ മത്സരം കാണാൻ ഇവിടെ എത്താറുണ്ട്. അതിൽ അയൽ ജില്ലക്കാരും വിദേശികളും പെടും . ഉത്സവദിവസങ്ങളിൽ ഒരു ദിവസം സാംസ്ക്കാരിക സമ്മേളനത്തിനുള്ളതാണ്. സുകുമാർ അഴീക്കോടിനെ പോലുള്ള പ്രാസംഗികർ ഇത്തരം സമ്മേളനങ്ങളിൽ എത്തിയിട്ടുണ്ട്. ചെറായി വിജ്ഞാന വർദ്ധിനി സഭയുടെ വകയാണ് ചെറായി ഗൗരീശ്വര ക്ഷേത്രം. ശിവകുടുബാഗങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് വാണരളുന്ന ക്ഷേത്രം. നവഗ്രഹങ്ങളും അയ്യപ്പനും ഇവിടെ ഉണ്ട്. ശ്രീ നാരായണ ഗുരുദേവൻ പ്രതിഷ്ട നിർവഹിച്ച ക്ഷേത്രമാണ്. ഗുരുദേവൻ ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തിയിരുന്നപ്പോൾ വിശ്രമിച്ചിരുന്ന ചാരു കസേരയും കട്ടിലും ഇവിടെ സംരക്ഷിച്ച് സൂക്ഷിച്ചു വരുന്നു. 29 ആനകൾ വരെ ഉത്സവത്തിന് അണിനിരന്നിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:01, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == വലിയ കൃഷ്ണൻകുട്ടിയും ചെറിയ നാരായണൻകുട്ടിയും. == ചെറായി പൂരത്തിന്റെ ആന തലപ്പൊക്ക മത്സരത്തോട് ബന്ധപ്പെട്ട് രണ്ട് ആന കളെ കേന്ദ്ര കഥാപാത്രങ്ങളാക്കി സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി എഴുതിയ കഥ. ഈ കഥ ആകാശവാണി കൊച്ചി നിലയം സാഹിത്യ സുരഭിയിൽ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:15, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == സായി ഭജന. == മറ്റു ഭജനകളിൽ നിന്ന് ഏറെ വ്യത്യാസമുള്ളതാണ് സായി ഭജനകൾ. ഭജന കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്യാൻ സത്യസായി സമിതികളിൽ ഭജൻ കോർഡിനേറ്റർ എന്ന ഓഫീസ് ബെയറർ ഉണ്ട്.അദ്ദേഹമാണ് ഓരോരുത്തരും പാടേണ്ട ഭജന സെലക്ട് ചെയ്ത് നിയന്ത്രിച്ചു പോരുന്നത്. നാലോ അഞ്ചോ വരികളെ പാടുള്ളൂ. ഭജന എല്ലാവർക്കും ഏറ്റു പാടാൻ തക്കവിധത്തിൽ സിംപിൾ ആയിരിക്കണം. ആദ്യം വരികൾ ലോ പിച്ചിലും പിന്നീട്ഹൈ പിച്ചിലും പാടാം. നേരത്തെ ലിസ്റ്റ്‌ ഇട്ടു തന്നെയാണ് സമിതികളിൽ ഭക്തർക്ക് പാടാൻ അവസരം നൽകുന്നത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 16:52, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പ്രശാന്തി സേവ. == പർത്തി സേവയെന്നും പറയാറുണ്ട്. ഭാരതത്തിലെ സത്യസായി സമിതിയിലെ പ്രവർത്തകർക്ക് വർഷത്തിൽ 2 പ്രാവിശ്യം ഒരാഴ്ച വീതം പുട്ടപർത്തിയിലെ ആശ്രമത്തിൽ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് പോകാൻ അവസരം ഉണ്ട്. ഇതിനെ സായിഭക്തർ പറയുന്നത് ആദ്ധ്യത്മിക പോസിറ്റീവ് ചാർജ് ചെയ്യാൻ പ്രശാന്തിനിലയത്തിലേക്ക് പോകുന്നു എന്നാണ്. ഭൂമിയിലെ സ്വർഗം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന പ്രശാന്തിനിലയത്തിലെ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരും വേണ്ടെന്ന് വെയ്ക്കാറില്ല. ഇതിന് ചില തയ്യാറെടുപ്പുകൾ ആവശ്യമുണ്ട്. അവിടെ എങിനെ പെരുമാറണം തനിക്ക് കിട്ടുന്ന ഡ്യൂട്ടി എങിനെ ചെയ്യണം. ഇതിനൊക്കെ വേണ്ടി ജില്ലകൾ തോറും ബ്രീഫിംഗ് ക്യാബുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ആ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് കൊണ്ടു ചെന്നാലേ സേവാ പ്രവർത്തനം ചെയ്യാൻ അനുമതി ലഭിക്കൂ. എല്ലാറ്റിനുപരി ഒരോ സമിതി കൺവീനറുടെ അറിവോടെ വേണം പ്രവർത്തകർ പോകേണ്ടത്. ഡ്യൂട്ടി ചെയ്യുമ്പോൾ സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ചിരിക്കണം. സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ച സേവാദൾ പറയുന്നത് അനുസരിക്കാൻഅവിടെ എത്തുന്ന മറ്റു ഭക്തർ ബാദ്ധ്യസ്തരാണ്. സ്ക്കാർഫ് വളരെ പവിത്രതയോടെയാണ് ധരിക്കുന്ന ആൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്. സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ചു കൊണ്ട് ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ പാടില്ല. ഡൂട്ടി കഴിഞ്ഞാൽ ഊരി കൈയിൽ പിടിക്കണം. അവിടെ താമസിക്കുന്ന ഒരാഴ്ച നമ്മുടെ ദിനചര്യയുടെ താളം മാറും. ചായക്ക് ക്യൂ നിൽക്കണം ഭക്ഷണത്തിനും ഡ്യൂട്ടി ഷിഫ്റ്റ് മാറി മാറി വരും അതൊക്കെ സഫർ ചെയ്യേണ്ടിവരും. ഒരിക്കൽ പ്രശാന്തിസേവ സർവീസിന് പോയിട്ടുള്ളവർ അടുത്ത അവസരത്തിനായി കാത്തു കാത്തിരിക്കും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 17:19, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == രാമകഥാരസവാഹിനി. == സായിഭക്തർ കർക്കിടക മാസത്തിൽ ആദ്ധ്യത്മരാമായണത്തോട് ഒപ്പം വായിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥം. ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായിബാബ ഏഴരക്കൊല്ലത്തോളം സനാതന സാരഥി മാസികയുടെ തെലുങ്ക് പതിപ്പിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതി. ഈ ഗ്രന്ഥത്തെ വായനക്കാർക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തി കൊണ്ട് പ്രൊഫ N കസ്തുരിസ്വാമി ഇതാക്കെ സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. പി കേളക്കുറുപ്പാണ് ഈ ഗ്രന്ഥം മലയാളത്തിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.. 704 പേജുകൾ രാമൻ - രാജകുമാരനും തത്വവും രാമന് നിഴലായി സീതയും ഭാരതഗമനം മിത്രലാഭം സ്വധാമത്തിലേക്ക് തുടങ്ങി 32 അദ്ധ്യായങ്ങൾ. സത്യത്തോട് ചരിത്രത്തോട് ചേർന്ന് നിൽക്കുന്ന ഒന്നാണ് രാമകഥാരസവാഹിനി. ഒരവതാരം ആടിയ ലീലകകളെ കുറിച്ച് മറ്റൊരു അവതാരം എഴുതിയ പുസ്തകം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 08:43, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == തപോവനം. == ശ്രീ സത്യസായി സച്ചരിതത്തിന്റെ പേരാണ്. എഴുതിയതു് ശാന്തി ശ്രീ ജന്ധ്യാല വേങ്കടേശ്വര ശാസ്ത്രി. മലയാള വിവർത്തനം സായിദാസ്. 288 പേജുകൾ. ദിവ്യതയിലേക്ക് ദിവ്യാത്ഭുതങ്ങൾ ഷിർദ്ദിസായി_പർത്തിസായി ആതുരസേവാമന്ദിരം ദു:ഖിതർക്ക് പ്രിയനായി - ആവശ്യക്കാർക്ക് അരികിലായി തുടങ്ങി 18 അദ്ധ്യായങ്ങൾ ഈ ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 09:13, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == സായി പ്രോട്ടീൻ. == പരമ്പരാഗത രീതിയിൽ മില്ലറ്റ് ധാന്യങ്ങൾ കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രതിരോധ പൊടി. ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതികളിലെ വനിതാ വിഭാഗം ആണ് തങ്ങളുടെ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ഇത് ഉണ്ടാക്കി വിതരണം ചെയ്തു പോരുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:02, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായി ഭജനാവലി. == സായി ഭക്തരുടെ കൈ പുസ്തകം. 234 പേജുകൾ സായി സുപ്രഭാതം ഗായത്രി മന്ത്രം സായി ഗായത്രി ലിംഗാഷ്ടകം ശാന്തി മന്ത്രം അഷ്ടോത്തരം സത്യസായി സഹസ്രനാമാവലി ആരതി സ്തോത്രം ഗണേശ ഭജനകൾ ഗുരു ഭജനകൾ ദേവി ഭജനകൾ ശിവഭജനകൾ ശ്രീരാമ ഭജനകൾ ശ്രീകൃഷ്ണ ഭജനകൾ സർവ്വ മത ഭജനകൾ പൊതുഭജനകൾ അയ്യപ്പഭജന മുരുകഭജനകൾ തുടങ്ങി ഒരു സായി ഭക്തർ അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട എല്ലാ ഭജനകളും ഈ പുസ്തകത്തിൽ ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:17, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ദീപസ്തംഭം മഹാശ്ചര്യം. == ആകാശവാണി കൊച്ചി നിലയത്തിന്റെ ഹൈക്കു സ്ക്രിപ്റ്റ് അവതരണം. ചെറിയ സംഭാഷണങ്ങളിലൂടെ സരസമായി ചില ചാട്ടുളികൾ സമൂഹത്തിലേക്ക് നമ്മിലേക്ക് അയയ്ക്കുന്ന പരിപാടി. മൂനേ മൂന് കഥാപാത്രങ്ങൾ മാത്രം. അതിലൊന്ന് ചായക്കടയാണന്നു മാത്രം. രാഖിശ്യം ആണ് ചായക്കട നടത്തുന്നത്. ചായക്കടക്കാരിയുടെ ഭർത്താവ് കഥാപാത്രത്തെയാണ് അരുൺ ബാലകൃഷ്ണൻ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ രചന നിർവഹിച്ചിരിക്കുന്നത് അരുൺ ബാലകൃഷ്ണൻ തന്നെയാണ്. ഇതിന്റെ രചനയും അവതരണവും കാണുമ്പോൾ നടൻ ശ്രീനിവാസനെ ഓർമ്മവരുന്നു നല്ല തിരക്കഥകൾ എഴുതാറുള്ള ശ്രീനിവാസൻ അതിൽ നിന്ന് സ്വയം ഏറ്റെടുക്കുന്ന റോൾ മണ്ടത്തരം ആവോളം കാണിക്കുന്ന കഥാപാത്രത്തെ ആയിരിക്കും. സ്വയം ചെറുതായി മറ്റുള്ളവരെ വലുതാക്കി കാണിക്കാനുള്ള വിശാല മനസ്ക്കത. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 02:30, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == തൽസമയം റിപ്പോർട്ടർ. == മാതൃഭൂമി ന്യൂസ് ചനലിന്റെ ജനപ്രിയ പരിപാടി. ആകാശവാണിയുടെ കൗതുക വാർത്തകളോട് താരതമ്യം ചെയ്യാവുന്ന കാഴ്ചാനുഭവ വാർത്താശകലം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 02:36, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഓടശ്ശേരി കുടുംബ ട്രസ്റ്റ്. == ഓടശ്ശേരി കുടുബട്രസ്റ്റ് രൂപീകരണ യോഗം സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ആണ് ചെട്ടിക്കാട് വെച്ച് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്. മാല്യങ്കര കൊടുങ്ങലൂർ അഞ്ചക്കുളം ചെറായി ചെട്ടിക്കാട് എന്നിവിടങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്ന ഓടശ്ശേരി കുടുംബങ്ങളിൽ പെട്ടവർ ചെട്ടിക്കാട് വെച്ചാണ് ട്രസ്റ്റിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 08:34, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == മട്ടാഞ്ചേരി. == മട്ടാഞ്ചേരി എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ മനസ്സിലേക്ക് എത്തുന്നത് പഴമയുട പ്രൗ ഡി വിളിച്ചോതുന്ന മട്ടാഞ്ചേരി മാർക്കറ്റാണ്. സുഗന്ധ വ്യഞ്ജനകളുടെ പറുദീസ. യൂറോപ്യൻമാരും അറബികളും കച്ചവടത്തിനെത്തിയ മാർക്കറ്റ്. കൊച്ചിയുടെ മണം സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മണം കൂടിയാണന്ന് മട്ടാഞ്ചേരി മാർക്കറ്റ് ഇന്നും ബോദ്ധ്യമാക്കിതന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഒരിക്കൽ മട്ടാഞ്ചേരി എന്ന പേരുള്ള മണ്ണുമാന്തിക്കപ്പൽ കൊച്ചിക്കായലിൽ വെച്ച് മുങ്ങി. ഒരു പാട് വർഷങ്ങളുടെ പ്രയത്നങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് ആ മണ്ണുമാന്തിക്കപ്പൽ കായലിൽ നിന്ന് പൊക്കി എടുക്കാൻ തന്നെ സാധിച്ചത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 09:17, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഗ്രാമം നഗരമാകുന്ന അടയാളങ്ങൾ. == ഗ്രാമത്തിന്റെ നഗരത്തിലേക്കുള്ള വളർച്ച സ്വാഭാവികമാണെങ്കിൽ കൂടി അത് പെട്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നത് വൻകിട ബിസിനസ്കാരാണ് എന്നതാന്ന് വാസ്തവം. വൈപ്പിൻകര ഒരിക്കൽ ചെറായി പാലം വഴി മുസരീസ് നഗരവും ആയി ബന്ധം വെച്ചു. ഗോശ്രീപാലം വഴി പൈതൃക പുരാതന നഗരമായ കൊച്ചിയുമായി കൂട്ടു ചേർന്നു. അഴീക്കോട് പാലം വഴി അയൽജില്ലയുമായി കൈകോർക്കാൻ പോകുന്നു. അപ്പൊപിന്നെ നന്തിലത്ത് ജി മാർട്ട് എങ്ങിനെ ചെറായിൽ ഷോപ്പ് തുറക്കാതിരിക്കും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:05, 17 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == എന്റെ ഗ്രാമം 2026. == ചെറായി വൈപ്പിൻ കരയുടെ വടക്കെ അറ്റത്തുള്ള പള്ളിപ്പുറം ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിലെ ഒരു ഗ്രാമം. ചെറായി എന്ന പേര് വന്നതിന് ഒരു കാരണം പറയപെടുന്നത് ചേറായി എന്ന തറവാട്ടുകാർ ഈ നാട്ടിൽ താമസിച്ചിരുന്നു.ആ പേര് കാലക്രമേണ പറഞ്ഞ് പറഞ്ഞ് ഇങ്ങനെ ആയതാണ്. ചെറായിയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഭാഗം ദേവസ്വം നട ജംങ്ഷൻ ആണ്. എറണാകുളത്തു നിന്ന് വരുന്ന വാഹനങ്ങൾ പറവൂർ ഭാഗത്തേക്ക് തിരിഞ്ഞു പോകുന്നത് ഇവിടെ നിന്നാണ് അതുപോലെ തന്നെ വാഹനങ്ങൾ ഈ ജംങ്ഷനിൽ കൂടി മുനബം കൊടുങ്ങലൂർ ഭാഗത്തേക്കും വാഹനങ്ങൾ കടന്നുപോകുന്നു. ച[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:41, 19 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ചെറായി ഗൗരീശ്വര ക്ഷേത്രം ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ശ്രീ നാരായണ ഗുരുദേവനാണ് പ്രതിഷ്ടകർമ്മം നിർവഹിച്ചത്. ജില്ലയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആനകളെ അണിനിരത്തുന്ന ഉത്സവംഇവിടുത്തെ പ്രത്യേകത തന്നെ. ഇവിടെയാണ് പ്രശസ്തമായ ചെറായി ബീച്ച്.മയ്യാറ്റിൽ സത്യൻ അമച്വർ പരീഷണ നാടകങ്ങളുടെ വൈപ്പിൻകരയുടെ വക്താവായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം. നാടകനടൻ രചയിതാവ് സംവിധായകൻ സംഘാടകർ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ മികവ് പുലർത്തിയിരുന്നു.പഞ്ചായത്ത് സെക്രട്ടറിയായി റിട്ടയർ ചെയ്തു. ദീർഘകാലം പള്ളിപ്പുറം സഹകരണ ബാങ്കിന്റെ പ്രസിഡന്റ് ആയിരുന്നു അന്ന് ബാങ്കിന്റെ പ്രവർത്തന പരിധിയിൽ താമസിക്കുന്ന കലാകാരൻമാരെ സംഘടിപ്പിച്ച് സമന്വയ സാംസ്ക്കാരിക വേദി രൂപീകരിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചു cpm പ്രവർത്തകൻ കൂടിയായ ഇദ്ദേഹം പുരോഗമന കലാ സാഹിത്യസംഘം ഏരിയ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.സഹകരണ രംഗത്തെ കുറിച്ച് ആധികാരികമായ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. TPസോമസുന്ദരൻ പഴയകാല പത്രപ്രവർത്തകൻ. വൈപ്പിൻ കരയിലെ ചെറായി സ്വദേശി. ഓടക്കുഴൽ എന്ന ദ്വൈമാസികയിൽ ആരംഭിച്ച് പിനീടത് പത്രമായി. അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലത്ത് സെൻസർഷിപ്പിന്റെഭാഗമായി പത്രം അടച്ചുപൂട്ടേണ്ടി വന്നു.പിന്നീട് ഏറെ വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം ആ പത്രം മറ്റൊരു പേരിൽ പുറത്തിറങ്ങി. സായാഹ്ന വാർത്തകൾ പുതിയ രൂപവും ഭാവവും വിശ്വസനീയതയും നൽകി ജനമനസ്സിൽ ചേക്കേറിയ സായാഹ്നകൈരളി പത്രം. സായാഹ്നകൈരളിയുടെ ആഴ്ചതോറുമുള്ള സാഹിത്യ പതിപ്പ് പ്രദേശത്തുള്ള വളർന്നു വരുന്ന ഒട്ടനവധി എഴുത്തുകാർക്ക് തുണയായിരുന്നു. എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായിയുടെ ഒട്ടനവധി രചനകൾ സായാഹ്ന കൈരളി മാഗസിനുകളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.പുരുഷൻ ചെറായി അമച്വർ നാടക കലാകാരൻ രചനയും അഭിനയവും സംവിധാനവും ഒക്കെയായി സാംസ്കാരിക വേദികളിൽ സ്ഥിര സാനിദ്ധ്യം ആയിരുന്നു. ക്ലാസ്സിക് പ്രിന്റേഴ്സ് എന്ന സ്ഥാപനം തുടങ്ങി. ഇപ്പോൾ മകൻ നടത്തി കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. == എന്റെ ഗ്രാമം 2026. == എടവനക്കാട്. വൈപ്പിൻകരയിലെ മധ്യഭാഗത്തുള്ളപഞ്ചായത്ത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 07:15, 20 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സാഹിത്യ സാംസ്ക്കാരിക സിനിമാ മേഖലയിലെ ഒത്തിരിയേറെ പ്രതിഭകൾക്ക് ജന്മം നൽകിയ നാട്. ഒരുപാട് വർഷങ്ങളുടെ പഴക്കമുള്ള അണിയിൽ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം ST അബ്രോസ്ചർച്ച് തുടങ്ങിയ ദേവാലയങ്ങൾ ഇവിടെ ഉണ്ട്. അണിയിൽ മാർക്കറ്റ് ഗ്രൗണ്ട്. 30 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് വരെ വൈപ്പിൻ കരയിലെ പൊതുപരിപാടികളായ ഓണക്കളി മത്സരം സൈക്കിൾ സർക്കസ് മാജിക് ഷോ കവിയരങ്ങ് ആർട്ട്സിനിമാ പ്രദർശനം തെരുവുനാടകം രാഷ്ട്രീയ വിശദീകരണ യോഗങ്ങൾ ഒക്കെ നടന്നിരുന്ന സ്ഥലം. കോസ്മോപോളിസ്റ്റിക്കൽ ട്യൂഷൻ സെന്റർ. ഇന്ന് ട്യൂഷൻ വരെ ബിസിനസ് ആയി മാറിക്കഴിഞ്ഞ കാലത്ത് ട്യൂഷൻ സൗജന്യമായി എടുത്തിരുന്ന ഒരു സ്ഥാപനം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ വിശ്വസിക്കാൻ പ്രയാസം കാണും. എടവനക്കാട് വാച്ചാക്കൽ കിഴക്ക് ഭാഗത്ത് അങ്ങിനെ ഒരു ട്യൂഷൻ സെന്റർ ഉണ്ടായിരുന്നു. പഠിക്കാൻ മോശമായ കുട്ടികളോട് സ്ക്കൂൾ അദ്ധ്യാപകർ തന്നെ ഈ ട്യൂഷൻ സെന്റർ സജസ്റ്റ്‌ ചെയ്യാറുണ്ടായിരുന്നു.പ്രത്യേകിച്ച് സാമ്പത്തികമായി താഴ്ന്ന നിലയിൽ ഉള്ള കുട്ടികളോട്. എടവനക്കാട് KPMHSൽ ആറാം ക്ലാസിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ആ ട്യൂഷൻ സെന്ററിൽ ട്യൂഷന് പോകാറുള്ള ഓർമ്മകൾ പറയാറുണ്ട്. സ അണിയിൽ സിസിലിയൻ പ്ലെയിറ്റ് വർക്ക് ഇവിടെ പ്രധാനമായും നിർമ്മിച്ചിരുന്ന് ചെമ്മീൻകെട്ടുകളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വലിയ ചില്ലുപെട്ടി വിളക്കുകളാണ്. ഇത് ഉണ്ടാക്കുന്ന സ്പെഷലിസ്റ്റ് തന്നെയായിരുന്നു. തീരെ പൊക്കം കുറഞ്ഞ ജോർജ് ചേട്ടൻ. മൂന്ന് MK. മൂന്നുപേരും എടവനക്കാട്കാരായ ജന മനസ്സിൽ ഇടം തേടിയ രാഷ്ട്രീയക്കാർ. എം കെ കൃഷ്ണൻ. മുൻ മന്ത്രി. കർഷക തൊഴിലാളി നേതാവ്. നല്ല പ്രാസംഗികൻ സംഘാടകൻ. എം കെ പുരുഷോത്തമൻ ഞാറക്കൽ MLA ആയിരുന്നു MLA സ്ഥാനത്തിരിക്കുമ്പോഴും സാധാരണക്കാരിൽ ഒരാളായി പൊതു ഇടങളിൽ ജീവിച്ച വ്യത്യസ്ഥനായ MLA. എം കെ ശിവരാജൻ എടവനക്കാട് മുൻ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ്. കർഷക തൊഴിലാളി നേതാവ്.മുൻ മന്ത്രി എം കെ കൃഷ്ണന്റെ സഹോദരൻ. ആഷതീയറ്റർ എന്ന ഓലക്കൊട്ടക സിനിമ തീയറ്റർ എടവനക്കാട് ഗ്രാമത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.c ക്ലാസ് തീയറ്റർ എന്ന ഗണത്തിൽ പെടുത്താവുന്ന തീയറ്റർ. തറടിക്കറ്റ് ബഞ്ച് ചാരുബഞ്ച് കസേര കുഷ്യനിട്ട കസേര എന്നീ തരം തിരിവോടെയായിരുന്നു ടിക്കറ്റുകൾ. ഇടവേള സമയത്ത് കപ്പലണ്ടിയും പാട്ടു പുസ്തകവും വിൽപ്പന നടത്താൻ ആളെത്തുമായിരുന്നു. പുതിയ പടത്തിന്റെ നോട്ടീസ് വിതരണം ചെണ്ടമേളത്തിന്റെ അകബടിയോടെ ആയിരുന്നു. സാഹിത്യകാരൻ കൂടിയായ റിട്ട.സുബേദാർമേജർ കെ എസ് സലി. എടവനക്കാട് ഗ്രാമവാസിയാണ്. മമ്മൂട്ടിക്ക് ആപേര് നൽകിയത് ശശിധരനാണ്. മഹാരാജാസ് കോളേജിൽ പഠിക്കുന്ന സമയത്തു്. ശശിധരൻ എടവനക്കാട് സ്വദേശിയാണ്. == മലയാളി മങ്ക. == മലയാളതനിമ വിളിച്ചോതുന്ന കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ ട്രെഡീഷണൽ ഡ്രെസ്സാണ് സെറ്റും സാരിയും ഇത് സാധാരണ മലയാളികളായ സ്ത്രീകൾ ധരിച്ചു കാണുന്നത് ചിങ്ങമാസത്തിലും കേരളപിറവി ദിനത്തിലുമാണ്. കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ മാന്യമായ വസ്ത്രം സാരി തന്നെയാണ്. നമ്മുടെ പുകൾപെറ്റ കവികളെല്ലാം മലയാള തനിമയുള്ള മലയാളി മങ്കയെ കുറിച്ച് ഏറെ പാടി വെച്ചിട്ടുണ്ട്. കേരള സാരി ഉടുത്ത് മുടിയിൽ മുല്ലപൂ ചൂടി കാച്ചെണ്ണയുടെ സുഗന്ധം പരിലസിപ്പിക്കുന്ന മലയാള മങ്ക സൗന്ദര്യത്തിന്റെ പര്യായം തന്നെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 01:00, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) വിശേഷാവസരങ്ങളിൽ മുണ്ടും നേരിയതും സ്ത്രീകൾ ധരിക്കാറുണ്ട്. പുരുഷൻമാർ മുണ്ടും ഷർട്ടും. == ശനിദശ. == കൊച്ചി ആകാശവാണിയുടെ റേഡിയോ കാർട്ടൂൺ പരമ്പര. ശനിയാഴ്ചതോറും രാവിലെ 7.20 ന് ഈ ജനപ്രിയ പരിപാടി കേൾക്കാം. ശബ്ദ കഥാപാത്രങ്ങൾ പ്രീതി ജോസഫ് ശശിധരൻ മാർട്ടിൻ കുര്യാക്കോസ് ഹാസ്യത്തിലൂടെ ജനകീയ സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന രസകരമായ സ്ക്രിപ്റ്റ് ഇതിന് പിൻബലം നൽകുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 02:04, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == കരുത്തല വർത്തമാനങ്ങൾ. == ഏകദേശം 60 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപുവരെ ഗ്രാമങ്ങളിലൊക്കെ പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ വർത്തമാനങ്ങൾ നടന്നു വരുന്നതൊക്കെ ചായക്കടകളിലും ബാർബർ ഷോപ്പുകടകളിലുംഒക്കെയായിരുന്നു. അത്തരം പാരമ്പര്യങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ചെറായി ഗ്രാമത്തിലും നടന്നു വരുന്നുണ്ട്. രാവിലെ നടക്കാൻ ഇറങ്ങുന്നവരുടെ ഇടതാവളമാണ് കരുത്തലയിലുള്ള RK ടീ ഷോപ്പ്. അവരുടെയൊക്കെ കാലി ചായയുടെ അകബടിയോടുള്ള വർത്തമാനങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ സാമൂഹിക വിഷയങ്ങൾ ടച്ച് ചെയ്യാറുണ്ട്. വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ ജീവിത സായം സന്‌ധ്യയിൽ എത്തി നിൽക്കുന്ന പ്രായക്കാർ ചിലർ പതിവായി ഒത്തുകൂടുന്ന ഇടം കരുത്തലയിലെ അന്നപൂർണേശ്വരി ഹോട്ടൽ. അവിടെ കൂടുതലായി നടന്നു വരുന്നത് സമകാലിക രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളും പ്രതിവാദങ്ങളുംഒക്കെയാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 05:19, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ആരും തിരിഞ്ഞു നോക്കാതെ കൊച്ചിയുടെ തീരങ്ങൾ. == ബീച്ചുകളിൽ സാധാരണ കൂടുതലായി എത്താറുള്ളത് മറുനാട്ടുകാരാണ്. അതിൽ കേരളത്തിന് പുറത്തുള്ളവരും വിദേശികളും കാണും. പക്ഷെ അവർക്കൊക്കെ ആ ബീച്ചിലെ കടലിന്റെ സ്വഭാവം തിരകളുടെ പ്രത്യേകത ആഴം കാറ്റിന്റെദിശ സ്വഭാവം ഒക്കെ അറിഞ്ഞു എന്ന് വരില്ല. ഇതൊന്നും അറിയാതെ കടലിലേക്ക് ഇറങ്ങുമ്പോൾ അപകടത്തിൽ പെടാനുള്ള സാധ്യതയും ഉണ്ട്. ഇത്തരം വിഷയങ്ങൾ ഉത്തരവാദിത്വപെട്ടവരുടെ ശ്രദ്ധയിൽ പെടുത്താൻ മാതൃഭൂമി പത്രത്തിന്റെ സചിത്ര പരമ്പര വാർത്തകൾ.. ഈ പരമ്പര വാർത്തകളുടെ അണിയറയിൽ പ്രവർത്തിച്ച സോജൻ വാളൂരാന് പത്ര പ്രവർത്തനത്തിൽ 30 വർഷത്തെ പരിചയ സമ്പത്ത്. പി ജി ലാലന് 45 വർഷത്തെ പരിചയം. വി പി ശ്രീലന് 35 വർഷത്തെ പത്രപ്രവർത്തന പാരമ്പര്യം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 08:20, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == കലിയുഗത്തിന് പ്രവേശനമില്ലാത്ത കാശി. == 2011 ഏപ്രിൽ മാസത്തിൽ സായാഹ്ന കൈരളി പത്രത്തിൽ സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി ഏഴുതിയ കഥ. കൊച്ചി എന്ന മഹാ നഗരത്തിന്റെ കഥാകാരൻ എന്ന് വിശേഷിക്കപെടുന്ന എം എം മേനോൻ എഴുതിയ നോവലാണ് കാശി. വായനയെ ഇഷ്ടപെടുന്ന ആരും ആ നോവൽ പലവട്ടം വായിച്ചു പോകും. ഞാനും വായനയുടെ വസന്തകാലത്തിലൂടെ കടന്നുവന്നു കഴിഞ്ഞിട്ടുള്ളതല്ലേ. കാശി പലവട്ടം വായിച്ചു കഴിഞ്ഞ ആ വായനാനുഭവത്തിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് എഴുതിയ കഥ. സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിയുടെ കഥയിൽ എം എം മേനോൻ രാമു കാര്യാട്ട് ലെൻന്റിംഗ് ലൈബ്രറി മോഹൻ പോഞ്ഞിക്കര റാഫി പി കെ ബാലകൃഷ്ണൻ പ്രൊഫ MK സാനു വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീർ സിലോൺ ബേക്ക് ഹൗസ് കോൺവെന്റ് ജംങ്ക്ഷൻ കൊച്ചി കോർപറേഷന്റെ സൈറൻ ഒക്കെ പരാമർശിക്കപെടുന്നുണ്ട്. അന്നും ഇന്നും വ്യസ്ത്യസ്ത വായനാനുഭവം വായനക്കാർക്ക് നൽകുന്ന നോവലാണ് എം എം മേനോൻ എഴുതിയ നോവൽ കാശി. ഒരിക്കൽ മോഹനേട്ടനുമായി സംസാരിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ എം എം മേനോൻ അതു വഴി വന്നു. മോഹനേട്ടൻ എന്നെ അദ്ദേഹത്തിന് പരിചയപെടുത്തിയത് ഇങ്ങനെയായിരുന്നു. കാശിയെക്കുറിച്ച് കഥ എഴുതിയ ആളാണ്. ആ പത്രത്തിന്റെ ഒരു കോപ്പി വാങ്ങി വായിച്ചിട്ട് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. കാശി എന്ന നോവൽ ഇറങ്ങി ഇത്രയും വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും ആരും തന്നെ ഇതിന്റെ റിവ്യൂ എഴുതിയിട്ടില്ല. ആദ്യമായാണ് ഒരാൾ ഇത്തരത്തിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ ഈ കോപ്പി ഞാനെന്നും സൂക്ഷിക്കും എന്ന് പറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം എന്റെ കൈയ്യിൽ അദ്ദേഹം അമർത്തി ഒന്ന് പിടിച്ചു. അതിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ എല്ലാ സ്നേഹവും അടങ്ങിയിരുന്നു. ഒട്ടനവധി ചെറുകഥകളും എം എം മേനോൻ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. അതിൽ മിക്കതിലും പഴയകാല കൊച്ചിയുടെ ചരിത്രം കോർത്തിണക്കിയിട്ടും ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 06:03, 25 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == വാനര സദ്യ. == ഉത്രാടദിനത്തിൽ ബിഗ് ടി.വി യിലെ സുജയ പാർവ്വതിയിലൂടെ ലഭിച്ച കൗതുകവാർത്ത. 53 വർഷങ്ങളായി ശാസ്താംക്കോട്ട ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉത്രാട സദ്യ വാനരർക്ക് നൽകി വരുന്നു. യുദ്ധമൊക്കെ കഴിഞ്ഞ് ലങ്കയിൽ നിന്ന് ശ്രീരാമൻ വാനര സൈന്യത്തിനൊപ്പം അയോധ്യയിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ ശാസ്താംക്കോട്ടയിൽ ഇറങ്ങിയത്രേ. സൈന്യത്തിലെ ആർക്കിടെക്റ്റ് കൂടിയായ നീലൻ എന്ന വാനരൻ അവിടെ നിൽക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു ആ നീലന്റെ പിൻ തലമുറകളാണ് ഇവിടെ വിഭവ സമൃദ്ധമായി ഒരുക്കുന്ന ഓണസദ്യ കഴിക്കാൻ എത്തുന്നതു്. 100 കണക്കിന് വാനരർ ഈ സദ്യയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ എത്താറുണ്ട് എന്നതാണ് കൗതുകകരം. നാം ഓണമുണ്ണുമ്പോൾ ആ സമൃദ്ധി എല്ലാ ജീവജാലങ്ങൾ ലഭിക്കേണ്ടതുണ്ട്. എന്ന സഹജീവി സ്നേഹ കരുതൽ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 06:27, 25 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പ്രീതി ജോസഫ്. == ശബ്ദം കൊണ്ട് മായാജാലം തീർക്കുന്നവരാണ് ആകാശവാണിയിലെ ശബ്ദ കലാ പ്രവർത്തകരൊക്കെ. അക്ഷരസ്പുടത അവർക്ക് ജീവശ്വാസം. മലയാള ഭാഷയുടെ ശബ്ദ അദ്ധ്യാപകരാണ് ഇവരൊക്കെ. മലയാളത്തിൽ രണ്ടാം റാങ്കോടെ MA യും എം ഫിലുംഒക്കെ നേടിയ ഒരു ശബ്ദ കലാകാരി ആകാശവാണി കൊച്ചിക്ക് സ്വന്തം. കൊച്ചി FMന്റെ ജനപ്രിയ കാർട്ടൂൺ പരമ്പരയായ ശനിദശ മലയാളത്തിന്റെ മഹിമ വിളിച്ചോതുന്ന മഹിതം മലയാളം സാഹിത്യ പരിപാടികൾഒക്കെ കൈകാര്യം ചെയ്തു പോരുന്നത് പ്രീതി ജോസഫാണ്. അനന്തപുരി FM ൽ മൊഴിയഴക് ഞാൻ എന്റെ പ്രിയ ഗാനം തുടങ്ങിയ പരിപാടികൾ അവതരിപ്പിച്ചിരുന്ന അതേ പ്രീതി ജോസഫ്. മാസ്മരിക ശബ്ദത്തിന്റ ഉടമ പത്രപ്രവർത്തകനും എഴുത്തുകാരനും ആയ നെടുങ്കുന്നം ജോസഫ് ആണ് പിതാവ്. ആ പാരമ്പര്യം പ്രീതി ജോസഫും പിൻ തുടരുന്നുണ്ട്. ആനുകാലികങ്ങളിലും നവമാധ്യമ എഴുത്തിലും സജീവമാണ് പ്രീതി ജോസഫ്. ഒരു ഡബ്ബിംഗ് ആർട്ടിസ്റ്റിന് യോജ്യമായ ആരോഹണ അവരോഹണ ശബ്ദവ്യന്യാസ കഴിവ് തന്നെയാണ് ഈ കലാകാരിയുടെ പ്രത്യേകത. രാജീവാണ് ഭർത്താവ്. മക്കൾ അരുൾ ആകാശ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 05:13, 26 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == കുഴുപ്പിള്ളി == വൈപ്പിൻ കരയിലെ ഒരു ഗ്രാമം. ആന്ധ്ര ഗവർണറായിരുന്ന KC എബ്രഹാം മാസ്റ്റർ കുഴുപ്പിള്ളി ഗ്രാമത്തിലെ മനപ്പിള്ളി സ്വദേശിയാണ്. മനപ്പിള്ളി പഴയകാല ബോട്ട് ജെട്ടി കൂടിയാണ്. കാർട്ടൂണിസ്റ്റ്‌ എം എം മോനായി മനപ്പിള്ളിക്കാരനാണ്. സിനിമാ നിർമ്മാതാവ് വേണു കുന്നപ്പിള്ളി കുഴുപ്പിള്ളി ഗ്രാമക്കാരനാണ്. എഴുത്തുകാരൻ പ്രവീൺ അയ്യബിള്ളി റേഡിയോ മാംഗോയിലെ പ്രോഗ്രാം എക്സിക്യൂട്ടീവ് ആയ ബെൻസി അയ്യബിള്ളിയും ഈ ഗ്രാമക്കാരനാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 07:31, 28 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)ഇവിടെയാണ് പ്രസിദ്ധമായ അയ്യ ബിള്ളി ശിവക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മഹാദേവൻ കിഴക്ക് ഭാഗത്തേക്കും ശ്രീപാർവ്വതി പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തേക്കും ദർശനം നൽകുന്നു എന്ന പ്രത്യേകതയുംഈ ക്ഷേത്രത്തിനുണ്ട്. അയ്യബിള്ളി തേവർ എന്നാണ് ക്ഷേത്രമൂർത്തി അറിയപെടുന്നത്. == മുളവുകാട്. == പോഞ്ഞിക്കര പൊന്നാരിമംഗലം ബോൾഗാട്ടി തുടങ്ങിയവ മുളവുകാട് ഗ്രാമത്തിലെ പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളാണ്. എറണാകുളം നഗരത്തിൽ നിന്ന് വിളിപ്പാട് അകലെ ആണങ്കിൽ കൂടി ഗോശ്രീ പാലം വന്നതിന് ശേഷമാണ് നഗരമായി റോഡ് മാർഗ്ഗം ബന്ധപ്പെട്ടത്. പിന്നീട് കണ്ടൈനർ റോഡ് യാഥാർത്ഥ്യമായപ്പോൾ മുളവുകാടിന്റെ വടക്കുഭാഗവും ഹൈവെ യും ആയി കൂടി ചേർന്നു. പഴയകാല നോവലിസ്റ്റ് പോഞ്ഞിക്കര റാഫി ഈ നാട്ടുകാരനാണ്. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ നോവലിലെ ഒരു കഥാപാത്രമാണ് ആദ്യമായി നഗരത്തിലേക്കുള്ള പാലം എന്ന ആശയം നടാടെ പറഞ്ഞു വെച്ചത്. സിനിമതാരങ്ങളായ സലിം ഹസ്സനും ധർമ്മജൻ ബോൾഗാട്ടിയും ഈ നാട്ടുകാർ തന്നെ. പ്രശസ്ത ഗായകൻ M G ശ്രീകുമാർ ഇപ്പോൾ താമസിക്കുന്നത് ബോൾഗാട്ടിയിലാണ്. ലുലു ബോൾഗാട്ടി ഇന്റർനാഷണൽ കൺവെൻഷൻ സെന്ററും മുളവുകാട് ഗ്രാമത്തിൽ തന്നെയാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 14:08, 29 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ പട്ടികജാതിക്കാരി ബിരുതധാരിന്നി ഇന്ത്യയുടെഭരണഘടന നിർമ്മാണ സഭയിലെ അംഗം തുടങ്ങിയ പെരുമയുള്ള ദാക്ഷായണി വേലായുധൻ മുളവുകാട് സ്വദേശിനിയാണ്. ആകാശവാണി കൊച്ചിയെ ജനഹൃദയങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ച തേനൂറും ശബ്ദസാന്നിദ്ധ്യം തെന്നൽ മുളവുകാട് സ്വദേശിനിയാണ് . ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ വനിതാ റഫറി മുളവുകാട്ടുകാരിയാണ്. ബൻഡില ഡിക്കോത്ത് ആണ് ആ വനിതാ റഫറി. നഗരവുമായി അടുത്ത ഗ്രാമവുമായി യാതൊരു ബന്ധമില്ലാത്ത കാലത്തും മുളവുകാട് ദ്വീപിൽ സിനിമാക്കൊട്ടക എന്ന ഓല തീയറ്റർ ഉണ്ടായിരുന്നു. ലിവി ടാക്കീസ്. അവിടെ കണ്ട സിനിമകളുടെ ഓർമ്മകൾ പഴയ തലമുറയിൽപെട്ടവർ അയവിറക്കാറുണ്ട്. തീരദേശ ഗ്രാമങ്ങളിൽ പണ്ട് കാലത്ത് സാർവത്രികമായ കലാരൂപമായിരുന്നു ചവിട്ടുനാടകം. മുളവുകാട്ടും ചവിട്ടുനാടക സംഘങ്ങൾ സജീവമായിരുന്നു.അത്തപ്പൻ ആശാന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ. സുധീർ ആശാന്റെ ഒരു ഓണക്കളി ട്രൂപ്പു കൂടി ഉണ്ടായിരുന്നു. അനുപമ തീയറ്റേഴ്സ് എന്നപേരിൽ. പഴയ തലമുറയിലെ പ്രസിദ്ധ സംഗീത വിദ്വാനായ സാമുവേൽ ഭാഗവതർ മുളവുക്കാട്ടുകാരനാണ്. KPAC ഗ്രേസി മുളവുകാട് സ്വദേശിയാണ്. ഭാഗവതർ സാമുവേൽ ആശാന്റെ മകൾ. ഗ്രേസി KPAC നാടക ട്രൂപ്പിലെ അഭിനേതാവും ഗായികയുംഒക്കെയായിരുന്നു. കടലമ്മ ഉൾപെടെ അനവധി സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുകയും പാട്ടുപാടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. == നായരബലം. == വൈപ്പിൻകരയിലെ ഒരു ഗ്രാമം. സാംസ്ക്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ എന്നും വ്യക്തി മുദ്ര പതിപ്പിച്ച കലാകാരൻമാർ ഈ ഗ്രാമത്തിന് സ്വന്തം. ഇവിടുത്തെ പ്രധാന ക്ഷേത്രമാണ് നായ രബലം ദേവി ക്ഷേത്രം. വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഗ്രൗണ്ടിൽ വട്ടം കൂടിയായിരുന്നു സംസാരിക്കുന്നവരെ എന്നും കാണാറുണ്ട്.ഇത്തരം ആറോ ഏഴോ സംസ്ക്കാരിക വളയ വർത്തമാന ഗ്രൂപ്പുകൾ ഇന്നും സജീവമാണ്. ഒരു വളയത്തിൽ 10 മുതൽ 20 പേർ വരെ കാണും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 00:00, 31 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ജോൺ എബ്രാഹാമിന്റെ അമ്മയറിയാൻ സിനിമ പ്രദർശിപ്പിച്ചത് നായരബലം അബലവെളിയിൽ വെച്ചായിരുന്നു.ഞാനും അന്ന് ആ സിനിമ കാണാൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. സംവിധായകൻ ഉൾപെടെയുള്ള അണിയറ പ്രവർത്തകരെ അന്ന് അവിടെ വെച്ചു കണാൻപറ്റി. അത് മറക്കാനാവാത്ത ഓർമ്മ. ഒരിക്കൽ എഴുത്തുകാരി മാധവിക്കുട്ടി നായരബലത്ത് വന്നിരുന്നു. അന്ന് എഴുത്തുകാരിയോടൊപ്പം 3 മണിക്കൂറോളം ചിലവഴിക്കാൻ സാധിച്ചു. മഹേഷ്മങ്ങാട്ട് ഹനീഷ് പവിത്രൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി തുടങ്ങിയവർ ഒന്നിച്ച് കമലദാസ് ഫോട്ടോ എടുക്കാൻ പോസ് ചെയ്തിരുന്നു. അന്ന് കഥാകാരിക്കൊപ്പം ഭർത്താവ് ദാസും ഉണ്ടായിരുന്നു. == കളക്ഷൻ ഏജന്റ്. == കേരളബാങ്ക് ലോൺ ആന്റ് ഡെപ്പോസിറ്റ് കളക്ടേഴ്സ് യൂണിയൻ. CITU യിൽ അഫിലേറ്റ് ചെയ്ത സംഘടന. സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് NV രാജൻ. സംസ്ഥാന സെക്രടറി TY ജോസ്. കേരളത്തിലെ എല്ലാ ജില്ലകളിലുമുള്ള കേരളബാങ്ക് കളക്ഷൻ ഏജന്റുമാർ ഈ സംഘടനയിൽ അംഗങ്ങളാണ്. വർഷംതോറും ജില്ലാ കൺവെൻഷനുകളും സംസ്ഥാന സമ്മേളനങ്ങളും നടത്തിവരുന്നു. കൺവെൻഷനുകളിലൊക്കെ CPIMന്റെ സമുന്നത നേതാക്കൾ പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. 35 വർഷത്തോളം കളക്ഷൻ ഏജന്റായി ജോലി ചെയ്തവർ വരെ ഇപ്പോൾ ഈ സംഘടനയിൽ ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-46215-38|~2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-46215-38|talk]]) 12:47, 5 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) == പ്രാണ സഖാ ഭഗവാൻ. == 2026 ആഗസ്റ്റ് മാസത്തിൽ ഓണാഘോഷത്തോടനുബന്ധിച്ച് പുട്ടപർത്തിയിലെ പ്രശാന്തിനിലയം കുൽവന്ത് ഹാളിൽ കേരളത്തിന്റെ സായിഭക്തർ അവതരിപ്പിച്ച നാടകം. സത്യസായി ബാല വികാസ് കുട്ടികളായിരുന്നു ഇതിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾ. നാടകത്തിന്റെ പേര് പ്രാണസഖാ ഭഗവാൻ. രചന സാക്ഷാൽക്കാരം സായിശ്രീ സത്യസായി സമിതി കലൂർ. സംഗീതം സായി പ്രസാദ്. ആലാപനം വൈക്കം വിജയലഷ്മി സവിതാ സായി അഭിരാമി. നോർത്ത് പറവൂർ ശ്രീ സത്യസായി സമിതിയിലെ ബാലവികാസ് വിദ്യാർത്ഥികളായ ആദിദേവ് ആദിനാഥ് അക്ഷയ് കുമാർ തുടങ്ങിയവർ നാടകത്തിൽ വേഷമിട്ടു. ആദിദേവ് കുചേലന്റെ ഭാഗവും ആദിനാഥ് ദ്വാരക രാജധാനിയിലെ ഭടന്റെ വേഷവും അക്ഷയ് കുമാർ മഹാബലിയായും അഭിനയിച്ചു. പതിനായിരങ്ങൾ കണ്ട ആ നാടകം റേഡിയോ സായി എന്ന ചാനലിലൂടെ ലോകത്തെമ്പാടും ഉള്ള സായി ഭക്തർ ലൈവായി തന്നെ കണ്ടു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-46215-38|~2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-46215-38|talk]]) 14:01, 5 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) == മൊബൈൽ ഫോൺ സംഘടന. == കേരള സംസ്ഥാന മൊബൈൽ ഫോൺ വ്യാപാര സമിതി എറണാകുളം ഏരിയ കമ്മറ്റി ഭാരവാഹികൾ പ്രസിഡന്റ് ഷെയ്ഖ് അജിത്ത്. സെക്രട്ടറി റിഷാദ് ആർ ട്രഷറർ അൻസാർ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-46215-38|~2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-46215-38|talk]]) 01:50, 16 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) == വ്യാപാരി വ്യവസായി സമിതി ഭാരവാഹികൾ. == കേരള സംസ്ഥാന വ്യാപാരി വ്യവസായി സമിതി എറണാകുളം ഏരിയ കമ്മറ്റി ഭാരവാഹികൾ. പ്രസിഡന്റ് എം കെ സുരേഷ് ബാബു. സെക്രട്ടറി ടി വി സന്തോഷ് ട്രഷറർ പി.എ സിദ്ധിക്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-46215-38|~2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-46215-38|talk]]) 15:36, 17 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) fz9mhidv1s4nw9tt9xnoctsdxt0mzuz മഞ്ചേരി കലാപം 0 669590 4675144 4654194 2026-10-10T20:56:23Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675144 wikitext text/x-wiki ബ്രീട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ കേരളത്തിലെ [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം]] ജില്ലയിലെ മഞ്ചേരിയിൽ<ref>{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2025/08/30/manjeri-war-memorial-tomb.html|title=Manjeri war: The memorial tomb in Manjery Government Boy’s High School demands restroation|access-date=2026-07-27|language=en}}</ref> നടന്ന യുദ്ധമാണ് മഞ്ചേരി യുദ്ധം എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. <ref>{{Cite web|url=https://madhyamamonline.com/opinion/deep-read/manjeris-mappila-outbreak-of-1849-that-went-into-oblivion-1069896|title=Manjeri's Mappila outbreak of 1849 that went into oblivion|access-date=2026-07-27|last=K|first=Nawas|date=2022-09-02|language=en}}</ref>ഈ യുദ്ധത്തിൽ നിരവധി മലയാളികളും ചില ബ്രിട്ടീഷ് ഓഫീസർമാരും കൊല്ലപ്പെട്ടു. ==ചരിത്രം== 1849-ൽ മലബാറിലെ മഞ്ചേരിയിലും പരിസര പ്രദേശങ്ങളിലും വ്യാപകമായി തന്നെ ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണാധികാരികൾക്കെതിരെ യുദ്ധം നടന്നു.  മഞ്ചേരി അത്തൻ കുരിക്കളുടെ നേതൃത്വത്തിലായിരുന്നു ഈ മുന്നേറ്റം. 1849 ഓഗസ്റ്റ് 25-നാണ് ബ്രിട്ടീഷ് വിരുദ്ധ പ്രതിരോധ പ്രസ്ഥാനം ഈ മേഖലയിൽ ആരംഭിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://madhyamamonline.com/opinion/deep-read/manjeris-mappila-outbreak-of-1849-that-went-into-oblivion-1069896|title=Manjeri's Mappila outbreak of 1849 that went into oblivion|access-date=2026-07-27|last=K|first=Nawas|date=2022-09-02|language=en}}</ref> യുദ്ധത്തിൽ 64 സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികളാണ് വീരമൃത്യു വരിച്ചത്. ഇതിനിടയിൽ 1849 ഓഗസ്റ്റ് 28-ന് ബ്രിട്ടീഷ് സൈനികനായ എൻസൈൻ വൈസ് (Ensign Wyse) ഉൾപ്പെടെ അഞ്ച് ബ്രിട്ടീഷ് സൈനികരും കൊല്ലപ്പെട്ടു. കൂടാതെ ഇരുപക്ഷത്തുമായി നിരവധിയാളുകൾക്ക് ഗുരുതരമായി പരിക്കേറ്റു.<ref>{{Cite web|url=https://madhyamamonline.com/opinion/deep-read/manjeris-mappila-outbreak-of-1849-that-went-into-oblivion-1069896|title=Manjeri's Mappila outbreak of 1849 that went into oblivion|access-date=2026-07-27|last=K|first=Nawas|date=2022-09-02|language=en}}</ref> കേരളത്തിലെ ജന്മി സബ്രദായത്തിനെതിരെയും ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണത്തിനുമെതിരെയുമായിരുന്നു ഈ യുദ്ധം നടക്കാനുള്ള അടിസ്ഥാന കാരണമായി വർത്തിച്ചത്.കൂടാതെ മറ്റു ചില സംഭവങ്ങളും ഇതിലേക്ക് വഴിവെച്ചു. അത് ഇപ്രകാരമാണ്. പന്തല്ലൂർ സ്വദേശിയായ തെയ്യുണ്ണി എന്ന വ്യക്തിക്കെതിരെ കെട്ടിച്ചമച്ച ഒരു മോഷണക്കേസ് ഉണ്ടായിരുന്നു. തെളിവുകളുടെ അഭാവത്തിൽ കേസ് തള്ളിയെങ്കിലും ഇതിന്റെ പേരിൽ തെയ്യുണ്ണി പകവീട്ടാൻ ശ്രമിച്ചു. തുടർന്ന്, ഓഗസ്റ്റ് 25-ന് മഞ്ചേരി [[അത്തൻ കുരുക്കൾ|അത്തൻ കുരിക്കളുടെയും]] കുഞ്ഞിക്കോയ തങ്ങളുടെയും നേതൃത്വത്തിലുള്ള 22 അംഗ മാപ്പിള സംഘം തെയ്യുണ്ണിയെ വധിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://madhyamamonline.com/opinion/deep-read/manjeris-mappila-outbreak-of-1849-that-went-into-oblivion-1069896|title=Manjeri's Mappila outbreak of 1849 that went into oblivion|access-date=2026-07-27|last=K|first=Nawas|date=2022-09-02|language=en}}</ref> മഞ്ചേരിയിലും പരിസര പ്രദേശങ്ങളിലും നടന്ന കലാപം അടിച്ചമർത്താൻ ക്യാപ്റ്റൻ വാട്ട്, അസിസ്റ്റന്റ് മജിസ്ട്രേറ്റ് കോലറ്റ്, എൻസൈൻ വൈസ് (Ensign Wyse) <ref>{{Cite web|url=https://dn790002.ca.archive.org/0/items/MoplahRebellion1921/Moplah%20rebellion%2C%201921.pdf|title=THE MOPLAH REBELLION, 1921 by Dlwan Bah.du .. C. Gopalan Nal .. ,|access-date=July 28, 2026}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ മലപ്പുറത്തുനിന്നും കോഴിക്കോട്ടുനിന്നും 43-ാം മദ്രാസ് നെറ്റീവ് ഇൻഫന്ററി റെജിമെന്റ് മഞ്ചേരിയിലെത്തി. ഇതിനിടെ കുന്നത്ത് ക്ഷേത്രത്തിന് സമീപമെത്തിയ ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തിലെ ഒരു സിപായി മഞ്ചേരിയിലെ സമരക്കാർക്ക്  നേരെ വെടിയുതിർത്തു. ഇതോടെ അത്തൻ കുരിക്കളുടെ സംഘത്തിലുണ്ടായിരുന്ന 15 വിപ്ലവകാരികൾ കത്തിയും കുന്തവും തോക്കുകളുമായി തിരിച്ചടിച്ചു. ഈ രൂക്ഷമായ പോരാട്ടത്തിലാണ് ബ്രിട്ടീഷ് ഓഫീസറായ എൻസൈൻ വൈസും 5 സിപായിമാരും കൊല്ലപ്പെട്ടു.  ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യത്തിന് കച്ചേരിപ്പടിയിലേക്ക് പിന്മാറേണ്ടി വന്നു. പോരാട്ടത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട രണ്ട് മാപ്പിള പോരാളികളുടെ മൃതദേഹങ്ങൾ മഞ്ചേരി പള്ളി ഖബർസ്ഥാനിൽ അടക്കം ചെയ്തു. എൻസൈൻ വൈസിനെ മഞ്ചേരി കച്ചേരിപ്പടിയിൽ അടക്കം ചെയ്തു.മഞ്ചേരി ഗവൺമെന്റ് ബോയ്സ് ഹയർസെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ വളപ്പിലാണ് ഈ ശവകൂടീരം.<ref>{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/news/kerala/2025/08/30/manjeri-war-memorial-tomb.html|title=Manjeri war: The memorial tomb in Manjery Government Boy’s High School demands restroation|access-date=2026-07-28|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://malabardays.blogspot.com/2010/03/|title=Malabar Days|access-date=2026-07-28|language=en-GB}}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളചരിത്രം]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം കേരളത്തിൽ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം]] i4pxorabp0tday941590qtyo2vi2kqi വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 4 669636 4675133 4673320 2026-10-10T20:17:55Z Ranjithsiji 22471 /* പങ്കെടുക്കുന്നവർ */ 4675133 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{PU|WP:WLS26}} <div style="width: 99%; color: #333;padding:15px; {{box-shadow|0|0|6px|#143d9f}} {{border-radius|15px}}"> {{ombox | type = notice | image = [[പ്രമാണം:Wiki Loves Schools Logo.svg|100ബിന്ദു]] |imageright = [[പ്രമാണം:Books with Apple Flat Icon Vector.svg|120ബിന്ദു]] |style = font-weight:bold; font-size:1.6em; background:#ecf6e8;border-color:#143d9f;border-width:4px;border-radius:15px;width:96% !important;margin:10px auto !important; |textstyle = text-align: center; | text = വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 <hr/> 27 ജൂലൈ 2026 - 31 ഡിസംബർ 2026 }} {{shortcut|WP:WLS26}} മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ കേരളത്തിലെ സ്കൂളുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഉള്ളടക്കം ചേർക്കുന്നതിനും വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുമായി സംഘടിപ്പിക്കുന്ന ഒരു തിരുത്തൽ യജ്ഞമാണ് '''വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026'''. കേരളത്തിലെ വിദ്യാലയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിശദവും സമഗ്രവുമായ വിവരശേഖരം നിർമ്മിക്കുക. കേരളത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട സ്കൂളുകളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരം വികസിപ്പിക്കുക എന്നിവയാണ് എന്നതാണ് ഈ പരിപാടിയുടെ ലക്ഷ്യം. <div style="display:flex; justify-content: center; align-items: center; "> <div style="text-align:center; display: flex;"> {{Clickable button 2|മെറ്റ താൾ|url=https://w.wiki/FN$a|class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|പങ്കെടുക്കുക |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/പങ്കെടുക്കുന്നവർ}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|പരിശീലിക്കുക |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/പരിശീലനം}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|തുടങ്ങാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/തുടങ്ങാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|ടെംപ്ലേറ്റ് |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/ടെംപ്ലേറ്റ്}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|ലേഖനങ്ങൾ സമർപ്പിക്കുക (Wikistar)|url=https://wikistar.toolforge.org/campaigns/wls26|class=mw-ui-destructive}} </div> ##``~kirangnair </div> <div style="font-size: 36px; color: rgb(68, 68, 68); font-weight: bold; border: 1px solid rgb(136, 136, 136); box-shadow: 2px 1px 4px rgb(136, 136, 136); border-radius: 4px; padding: 10px 40px; margin: 10px 0px; text-align: center"> <p style="margin:0px;padding:0px;"> <span style="font-size:17px;">ലേഖനങ്ങൾ പരിഗണിക്കുന്നതിനായി '''[https://wikistar.toolforge.org/campaigns/wls26/submissions വിക്കിസ്റ്റാർ ടൂളിൽ]''' ലേഖനങ്ങൾ ചേർക്കേണ്ടതാണ്.</span> </p> </div> <div style="display:flex; justify-content: center; align-items: center;"> <div style="display:flex; "> ആകെ <span style="font-size:80px; font-weight:bold;">[[:വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ|{{PAGESINCATEGORY:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ}}]] </span> ലേഖനങ്ങൾ . [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=purge}}<br/>( പുതുക്കുക)]<br/> </div> </div> ==നിയമങ്ങൾ== ഒരു ലേഖനം വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 പരിപാടിയിലേക്ക് പരിഗണിക്കുന്നതിനായി താഴെപ്പറയുന്ന നിബന്ധനകൾ പാലിക്കണം. ഇവ ഒരു നല്ല ലേഖനം ഉണ്ടാവുന്നതിലേക്കുവേണ്ടികൂടിയാണ്. * ലേഖനം 2026 ജൂലൈ 27 നും 2026 ഡിസംബർ 31 നും ഇടയിൽ സൃഷ്ടിച്ചവ ആയിരിക്കണം. * ലേഖനം മിനിമം 300 വാക്കുകൾ അടങ്ങിയതായിരിക്കണം. 3000 ബൈറ്റ്സ് ഡാറ്റ ഉണ്ടായിരിക്കണം. ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങളുടെ ആധിക്യം കുറക്കാനാണിത്. * ലേഖനത്തിന് യാന്ത്രിക പരിഭാഷയേക്കാളും നല്ലരീതിയിൽ വായിക്കാവുന്ന ഭാഷ ഉള്ളതായിരിക്കണം. * [[WP:Notability|ശ്രദ്ധേയത]] നയം പിൻതുടരുന്ന ലേഖനങ്ങളായിരിക്കണം നിർമ്മിക്കേണ്ടത്. * ലേഖനത്തിന് ആവശ്യത്തിന് അവലംബങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കണം. ലേഖനത്തിലെ ആശയക്കുഴപ്പം സൃഷ്ടിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ മറ്റ് അവലംബങ്ങളിൽ പരിശോധിച്ച് ബോധ്യപ്പെടാവുന്നതായിരിക്കണം. *കേരളത്തിലെ വിദ്യാലയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിൽ പെടുന്നതായിരിക്കണം ലേഖനം. * പകർപ്പവകാശ പ്രശ്നങ്ങൾ, കോപ്പിഎഴുത്ത് തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങളിൽനിന്ന് മുക്തമായ ലേഖനങ്ങളായിരിക്കണം. * പട്ടികകൾ, ലിസ്റ്റുകൾ മുതലായവയെ ഈ പരിപാടിയിലേക്ക് പരിഗണിക്കുന്നതല്ല. * ഒരു സംഘാടകൻ എഴുതുന്ന ലേഖനം മറ്റ് സംഘാടകൻ വിലയിരുത്തേണ്ടതാണ്. ==ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കുക== * വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽ സ്കൂളിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ ചേർത്ത് ഈ പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുക്കാവുന്നതാണ്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി [[:commons:Commons:Wiki Loves Schools|ക്യാമ്പയിൻ പേജ് കാണുക]] == സംഘാടനം == *[[User:Vijayanrajapuram|Vijayanrajapuram]] *[[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] ==പദ്ധതിയിൽ പങ്കുചേരുക == *നിങ്ങളുടെ വിക്കിമീഡിയ അക്കൗണ്ട് ഉപയോഗിച്ച് {{Clickable button 2|url=https://wikistar.toolforge.org|Login into Wikistar|class=mw-ui-progressive}} ലോഗിൻ ചെയ്യാൻ ലോഗിൻ ചെയ്യുക. *{{Clickable button 2|url=https://wikistar.toolforge.org/campaigns/kcm26|Join Wiki Loves Schools 2026|class=mw-ui-progressive}} കാമ്പെയ്‌ൻ പേജ് തുറന്ന് Join campaign ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. *നിങ്ങൾ ഒരു ലേഖനം സൃഷ്ടിക്കുമ്പോഴോ മെച്ചപ്പെടുത്തുമ്പോഴോ, കാമ്പെയ്‌നിന്റെ സബ്മിഷൻസ് ടാബിൽ ചെന്ന് ലേഖനം സമർപ്പിക്കുക. ചേർത്ത ബൈറ്റുകൾ, പേജ് പുതുതായി സൃഷ്ടിച്ചതാണോ, അതിന്റെ വലുപ്പം നേരിട്ട് വിക്കിപീഡിയ/വിക്കിഡാറ്റയിൽ നിന്ന് എടുക്കുന്നു - നിങ്ങൾ സ്വയം ഒന്നും കണക്കാക്കേണ്ടതില്ല. *ഈ പേജിലെ പങ്കെടുക്കുന്നവരുടെ പട്ടികയിൽ നിങ്ങളുടെ ഉപയോക്തൃനാമം ചേർത്തുകൊണ്ട് നിങ്ങൾക്ക് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ പോയന്റുകൾ ടൂൾ ഉപയോഗിച്ച് കണക്കാക്കുന്നതാണ്. '''2026''' ഡിസംബർ '''31''', '''11:59''' വരെ എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നിങ്ങൾക്ക് പേര് ചേർക്കാം. നിങ്ങളുടെ പേര് ചേർക്കുന്നതിനായി തൊട്ടുതാഴെകാണുന്ന നീല ബട്ടണിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|ഇപ്പോൾ തന്നെ പേരു ചേർക്കുക! |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/പങ്കെടുക്കുന്നവർ}} |class=mw-ui-progressive}} </div> ==[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്/പങ്കെടുക്കുന്നവർ|പങ്കെടുക്കുന്നവർ]]== {{വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്/പങ്കെടുക്കുന്നവർ|പങ്കെടുക്കുന്നവർ}} ==ലേഖനങ്ങൾ== ===തുടങ്ങിയ ലേഖനങ്ങൾ=== ഈ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[:വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ|തുടങ്ങിയ ലേഖനങ്ങൾ]] കാണുക. ===വികസിപ്പിച്ച ലേഖനങ്ങൾ=== ഈ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ|വികസിപ്പിച്ച ലേഖനങ്ങൾ]] കാണുക. ==ഫലകം== തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളുടെ സംവാദം താളുകളിൽ ചേർക്കാവുന്ന '''<nowiki>{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}}</nowiki>''' എന്ന ഫലകം താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്നു. <code><nowiki>{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}}</nowiki></code> {{imbox |type=notice |textstyle="border: 2px solid #558b2f; background-color: #fdffe7; padding: 10px;" |image=[[File:Wiki Loves Schools Logo.svg|130px]] |text=ഈ ലേഖനം [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്|വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ]] ഭാഗമായി {{#if:{{{expanded|}}}|വികസിപ്പിക്കപ്പെട്ടതാണ്|സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതാണ്}}.}} നിലവിലുള്ള ലേഖനം വികസിപ്പിക്കുകയാണെങ്കിലും ഇതേ ഫലകം തന്നെയാണു ചേർക്കേണ്ടതു്. എന്നാൽ അതിൽ created എന്നതിനു പകരം expanded എന്നായിരിക്കണം പൂരിപ്പിക്കേണ്ടതു്. അതായതു്: <code> <nowiki>{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|expanded=yes}} </nowiki></code> അപ്പോൾ സംവാദത്താളിൽ ഇങ്ങനെ കാണാം: {{imbox |type=notice |textstyle="border: 2px solid #558b2f; background-color: #fdffe7; padding: 10px;" |image=[[File:Wiki Loves Schools Logo.svg|130px]] |text=ഈ ലേഖനം [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്|വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ]] ഭാഗമായി വികസിക്കപ്പെട്ടതാണു്}} ==പ്രായോജകർ== [[File:Wikimedians of Kerala User Group.svg|center|200px|link=:meta:Wikimedians of Kerala]] {{WikiMeetup}} </div> lgpf40jzrbap4my7ng57zspm23qtwnj 4675134 4675133 2026-10-10T20:18:30Z Ranjithsiji 22471 fix error 4675134 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {{PU|WP:WLS26}} <div style="width: 99%; color: #333;padding:15px; {{box-shadow|0|0|6px|#143d9f}} {{border-radius|15px}}"> {{ombox | type = notice | image = [[പ്രമാണം:Wiki Loves Schools Logo.svg|100ബിന്ദു]] |imageright = [[പ്രമാണം:Books with Apple Flat Icon Vector.svg|120ബിന്ദു]] |style = font-weight:bold; font-size:1.6em; background:#ecf6e8;border-color:#143d9f;border-width:4px;border-radius:15px;width:96% !important;margin:10px auto !important; |textstyle = text-align: center; | text = വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 <hr/> 27 ജൂലൈ 2026 - 31 ഡിസംബർ 2026 }} {{shortcut|WP:WLS26}} മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ കേരളത്തിലെ സ്കൂളുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഉള്ളടക്കം ചേർക്കുന്നതിനും വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുമായി സംഘടിപ്പിക്കുന്ന ഒരു തിരുത്തൽ യജ്ഞമാണ് '''വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026'''. കേരളത്തിലെ വിദ്യാലയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിശദവും സമഗ്രവുമായ വിവരശേഖരം നിർമ്മിക്കുക. കേരളത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട സ്കൂളുകളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരം വികസിപ്പിക്കുക എന്നിവയാണ് എന്നതാണ് ഈ പരിപാടിയുടെ ലക്ഷ്യം. <div style="display:flex; justify-content: center; align-items: center; "> <div style="text-align:center; display: flex;"> {{Clickable button 2|മെറ്റ താൾ|url=https://w.wiki/FN$a|class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|പങ്കെടുക്കുക |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/പങ്കെടുക്കുന്നവർ}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|പരിശീലിക്കുക |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/പരിശീലനം}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|തുടങ്ങാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/തുടങ്ങാവുന്ന ലേഖനങ്ങൾ}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|ടെംപ്ലേറ്റ് |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/ടെംപ്ലേറ്റ്}} |class=mw-ui-progressive}} {{Clickable button 2|ലേഖനങ്ങൾ സമർപ്പിക്കുക (Wikistar)|url=https://wikistar.toolforge.org/campaigns/wls26|class=mw-ui-destructive}} </div> </div> <div style="font-size: 36px; color: rgb(68, 68, 68); font-weight: bold; border: 1px solid rgb(136, 136, 136); box-shadow: 2px 1px 4px rgb(136, 136, 136); border-radius: 4px; padding: 10px 40px; margin: 10px 0px; text-align: center"> <p style="margin:0px;padding:0px;"> <span style="font-size:17px;">ലേഖനങ്ങൾ പരിഗണിക്കുന്നതിനായി '''[https://wikistar.toolforge.org/campaigns/wls26/submissions വിക്കിസ്റ്റാർ ടൂളിൽ]''' ലേഖനങ്ങൾ ചേർക്കേണ്ടതാണ്.</span> </p> </div> <div style="display:flex; justify-content: center; align-items: center;"> <div style="display:flex; "> ആകെ <span style="font-size:80px; font-weight:bold;">[[:വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ|{{PAGESINCATEGORY:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ}}]] </span> ലേഖനങ്ങൾ . [{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=purge}}<br/>( പുതുക്കുക)]<br/> </div> </div> ==നിയമങ്ങൾ== ഒരു ലേഖനം വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 പരിപാടിയിലേക്ക് പരിഗണിക്കുന്നതിനായി താഴെപ്പറയുന്ന നിബന്ധനകൾ പാലിക്കണം. ഇവ ഒരു നല്ല ലേഖനം ഉണ്ടാവുന്നതിലേക്കുവേണ്ടികൂടിയാണ്. * ലേഖനം 2026 ജൂലൈ 27 നും 2026 ഡിസംബർ 31 നും ഇടയിൽ സൃഷ്ടിച്ചവ ആയിരിക്കണം. * ലേഖനം മിനിമം 300 വാക്കുകൾ അടങ്ങിയതായിരിക്കണം. 3000 ബൈറ്റ്സ് ഡാറ്റ ഉണ്ടായിരിക്കണം. ഒറ്റവരി ലേഖനങ്ങളുടെ ആധിക്യം കുറക്കാനാണിത്. * ലേഖനത്തിന് യാന്ത്രിക പരിഭാഷയേക്കാളും നല്ലരീതിയിൽ വായിക്കാവുന്ന ഭാഷ ഉള്ളതായിരിക്കണം. * [[WP:Notability|ശ്രദ്ധേയത]] നയം പിൻതുടരുന്ന ലേഖനങ്ങളായിരിക്കണം നിർമ്മിക്കേണ്ടത്. * ലേഖനത്തിന് ആവശ്യത്തിന് അവലംബങ്ങൾ ഉണ്ടായിരിക്കണം. ലേഖനത്തിലെ ആശയക്കുഴപ്പം സൃഷ്ടിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ മറ്റ് അവലംബങ്ങളിൽ പരിശോധിച്ച് ബോധ്യപ്പെടാവുന്നതായിരിക്കണം. *കേരളത്തിലെ വിദ്യാലയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങളിൽ പെടുന്നതായിരിക്കണം ലേഖനം. * പകർപ്പവകാശ പ്രശ്നങ്ങൾ, കോപ്പിഎഴുത്ത് തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങളിൽനിന്ന് മുക്തമായ ലേഖനങ്ങളായിരിക്കണം. * പട്ടികകൾ, ലിസ്റ്റുകൾ മുതലായവയെ ഈ പരിപാടിയിലേക്ക് പരിഗണിക്കുന്നതല്ല. * ഒരു സംഘാടകൻ എഴുതുന്ന ലേഖനം മറ്റ് സംഘാടകൻ വിലയിരുത്തേണ്ടതാണ്. ==ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കുക== * വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽ സ്കൂളിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ ചേർത്ത് ഈ പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുക്കാവുന്നതാണ്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി [[:commons:Commons:Wiki Loves Schools|ക്യാമ്പയിൻ പേജ് കാണുക]] == സംഘാടനം == *[[User:Vijayanrajapuram|Vijayanrajapuram]] *[[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] ==പദ്ധതിയിൽ പങ്കുചേരുക == *നിങ്ങളുടെ വിക്കിമീഡിയ അക്കൗണ്ട് ഉപയോഗിച്ച് {{Clickable button 2|url=https://wikistar.toolforge.org|Login into Wikistar|class=mw-ui-progressive}} ലോഗിൻ ചെയ്യാൻ ലോഗിൻ ചെയ്യുക. *{{Clickable button 2|url=https://wikistar.toolforge.org/campaigns/kcm26|Join Wiki Loves Schools 2026|class=mw-ui-progressive}} കാമ്പെയ്‌ൻ പേജ് തുറന്ന് Join campaign ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. *നിങ്ങൾ ഒരു ലേഖനം സൃഷ്ടിക്കുമ്പോഴോ മെച്ചപ്പെടുത്തുമ്പോഴോ, കാമ്പെയ്‌നിന്റെ സബ്മിഷൻസ് ടാബിൽ ചെന്ന് ലേഖനം സമർപ്പിക്കുക. ചേർത്ത ബൈറ്റുകൾ, പേജ് പുതുതായി സൃഷ്ടിച്ചതാണോ, അതിന്റെ വലുപ്പം നേരിട്ട് വിക്കിപീഡിയ/വിക്കിഡാറ്റയിൽ നിന്ന് എടുക്കുന്നു - നിങ്ങൾ സ്വയം ഒന്നും കണക്കാക്കേണ്ടതില്ല. *ഈ പേജിലെ പങ്കെടുക്കുന്നവരുടെ പട്ടികയിൽ നിങ്ങളുടെ ഉപയോക്തൃനാമം ചേർത്തുകൊണ്ട് നിങ്ങൾക്ക് രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. എന്നാൽ പോയന്റുകൾ ടൂൾ ഉപയോഗിച്ച് കണക്കാക്കുന്നതാണ്. '''2026''' ഡിസംബർ '''31''', '''11:59''' വരെ എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും നിങ്ങൾക്ക് പേര് ചേർക്കാം. നിങ്ങളുടെ പേര് ചേർക്കുന്നതിനായി തൊട്ടുതാഴെകാണുന്ന നീല ബട്ടണിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. <div style="text-align:center;"> <!-- Please edit the "URL" accordingly, especially the "section" number; thanks --> {{Clickable button 2|ഇപ്പോൾ തന്നെ പേരു ചേർക്കുക! |url={{fullurl:{{FULLPAGENAME}}/പങ്കെടുക്കുന്നവർ}} |class=mw-ui-progressive}} </div> ==[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്/പങ്കെടുക്കുന്നവർ|പങ്കെടുക്കുന്നവർ]]== {{വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്/പങ്കെടുക്കുന്നവർ|പങ്കെടുക്കുന്നവർ}} ==ലേഖനങ്ങൾ== ===തുടങ്ങിയ ലേഖനങ്ങൾ=== ഈ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[:വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ|തുടങ്ങിയ ലേഖനങ്ങൾ]] കാണുക. ===വികസിപ്പിച്ച ലേഖനങ്ങൾ=== ഈ തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ|വികസിപ്പിച്ച ലേഖനങ്ങൾ]] കാണുക. ==ഫലകം== തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളുടെ സംവാദം താളുകളിൽ ചേർക്കാവുന്ന '''<nowiki>{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}}</nowiki>''' എന്ന ഫലകം താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്നു. <code><nowiki>{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}}</nowiki></code> {{imbox |type=notice |textstyle="border: 2px solid #558b2f; background-color: #fdffe7; padding: 10px;" |image=[[File:Wiki Loves Schools Logo.svg|130px]] |text=ഈ ലേഖനം [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്|വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ]] ഭാഗമായി {{#if:{{{expanded|}}}|വികസിപ്പിക്കപ്പെട്ടതാണ്|സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതാണ്}}.}} നിലവിലുള്ള ലേഖനം വികസിപ്പിക്കുകയാണെങ്കിലും ഇതേ ഫലകം തന്നെയാണു ചേർക്കേണ്ടതു്. എന്നാൽ അതിൽ created എന്നതിനു പകരം expanded എന്നായിരിക്കണം പൂരിപ്പിക്കേണ്ടതു്. അതായതു്: <code> <nowiki>{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|expanded=yes}} </nowiki></code> അപ്പോൾ സംവാദത്താളിൽ ഇങ്ങനെ കാണാം: {{imbox |type=notice |textstyle="border: 2px solid #558b2f; background-color: #fdffe7; padding: 10px;" |image=[[File:Wiki Loves Schools Logo.svg|130px]] |text=ഈ ലേഖനം [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്|വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ]] ഭാഗമായി വികസിക്കപ്പെട്ടതാണു്}} ==പ്രായോജകർ== [[File:Wikimedians of Kerala User Group.svg|center|200px|link=:meta:Wikimedians of Kerala]] {{WikiMeetup}} </div> o2xcrhoxr0dysdh6bb5ae0z6l0hfxky വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/ടാസ്ക് ഫോഴ്സ് 4 669799 4675070 4674596 2026-10-10T13:19:05Z Netha Hussain 19313 പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ചിന്റെ വിവരങ്ങൾ ചേർത്തു 4675070 wikitext text/x-wiki {{Notice|ഇത് [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണ പദ്ധതിയുടെ]] ടാസ്ക് ഫോഴ്സ് താളാണ്. ചേരുവാനായി [[#പങ്കെടുക്കുന്നവർ|താഴെ ഒപ്പിടൂ]].}} = പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം: ടാസ്ക് ഫോഴ്സ് = ഉള്ളടക്കപരിഭാഷ (CX) ഉപകരണം വഴി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട '''12,000-ത്തിലധികം ലേഖനങ്ങൾ''' മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലുണ്ട് ([[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മുഴുവൻ പട്ടിക|മുഴുവൻ പട്ടിക]]). [[വിക്കിപീഡിയ:യാന്ത്രികവിവർത്തനം|യാന്ത്രികവിവർത്തന നയം]] നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും, ഇവയിൽ പലതും വർഷങ്ങളായി പരിശോധിക്കപ്പെടാതെ കിടക്കുന്നു. നിർമ്മിതബുദ്ധി ഉപയോഗിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ബോട്ടിന്റെ സഹായത്തോടെ ഈ ലേഖനങ്ങളിലെ ഭാഷ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ആലോചനയുണ്ട്. മലയാളം വിക്കിപീഡിയ സമൂഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായം അനുകൂലമായാൽ ഓഗസ്റ്റ് 2026-ഓടുകൂടി ബോട്ട് പ്രവർത്തനക്ഷമമാക്കുന്നതാണ്. ബോട്ടിനെക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ [[ഉപയോക്താവ്:Netha_Hussain/പരിഭാഷ_ശുദ്ധീകരണം|ഇവിടെ കാണാം]]. കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ, പരസ്പരവിരുദ്ധമായ വസ്തുതകൾ, അവലംബമില്ലാത്ത അവകാശവാദങ്ങൾ, മായ്ക്കേണ്ടത്ര മോശം ലേഖനങ്ങൾ: ഇവയൊന്നും ബോട്ട് തൊടില്ല. ഇവ പരിഹരിക്കാനും, ബോട്ടിന്റെ തിരുത്തുകൾ വിലയിരുത്താനും ഉപയോക്താക്കളുടെ ഒരു സ്ഥിരം സംഘം ആവശ്യമാണ്. അതിനുള്ള ഇടമാണ് ഈ താൾ. == ചെയ്യാനുള്ള ജോലികൾ == {| class="wikitable" ! # !! ജോലി !! എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടത് !! നിലവിലെ സ്ഥിതി |- | 1 || '''തിരുത്തുകളുടെ പരിശോധന''' || ബോട്ട്/ഏജന്റ് വരുത്തിയ ഓരോ തിരുത്തിന്റെയും diff നോക്കി അർത്ഥവ്യത്യാസമോ വിവരനഷ്ടമോ ഇല്ലെന്ന് ഉറപ്പാക്കുക. പിശകു കണ്ടാൽ നേരിട്ട് മുൻപ്രാപനം ചെയ്യാം — അതിനെതിരെ തർക്കമുണ്ടാകില്ല. || 2303 ലേഖനങ്ങൾ ([[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|പൈലറ്റ്]], [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/രണ്ടാം ബാച്ച്|രണ്ടാം ബാച്ച്]], [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മൂന്നാം ബാച്ച്|മൂന്നാം ബാച്ച്]], [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/നാലാം ബാച്ച്|നാലാം ബാച്ച്]], [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/അഞ്ചാം ബാച്ച്|അഞ്ചാം ബാച്ച്]], [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/ആറാം ബാച്ച്|ആറാം ബാച്ച്]], [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/ഏഴാം ബാച്ച്|ഏഴാം ബാച്ച്]], [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/എട്ടാം ബാച്ച്|എട്ടാം ബാച്ച്]], [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/ഒൻപതാം ബാച്ച്|ഒൻപതാം ബാച്ച്]], [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/പത്താം ബാച്ച്|പത്താം ബാച്ച്]], [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/പതിനൊന്നാം ബാച്ച്|പതിനൊന്നാം ബാച്ച്]], [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച്|പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച്]]) |- | 2 || '''വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കൽ''' || ഭാഷാതിരുത്തലിനിടെ കണ്ടെത്തി രേഖപ്പെടുത്തിയ, ബോട്ട് മനഃപൂർവ്വം തൊടാത്ത പ്രശ്നങ്ങൾ '''അവലംബസഹിതം''' തിരുത്തുക (കാലഹരണപ്പെട്ട പദവികൾ, മരിച്ചവർ 'ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ' വർഗ്ഗത്തിൽ, ഇൻഫോബോക്സ് പൊരുത്തക്കേടുകൾ തുടങ്ങിയവ). || ഏകദേശം '''101 ലേഖനങ്ങൾ''' ([[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|പൈലറ്റിൽ 41]], [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/രണ്ടാം ബാച്ച്| രണ്ടാം ബാച്ചിൽ 60]], [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മൂന്നാം ബാച്ച്|മൂന്നാം ബാച്ചിൽ 312]], [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/നാലാം ബാച്ച്|നാലാം ബാച്ചിൽ 65]], [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/അഞ്ചാം ബാച്ച്|അഞ്ചാം ബാച്ചിൽ 187]], [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/ആറാം ബാച്ച്|ആറാം ബാച്ചിൽ 73]], [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/ഏഴാം ബാച്ച്|ഏഴാം ബാച്ചിൽ 80]], [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/എട്ടാം ബാച്ച്|എട്ടാം ബാച്ചിൽ 288]], [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/ഒൻപതാം ബാച്ച്|ഒൻപതാം ബാച്ചിൽ 79]], [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/പതിനൊന്നാം ബാച്ച്|പതിനൊന്നാം ബാച്ചിൽ 154]], [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച്|പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ചിൽ 71]], പദ്ധതി പുരോഗമിക്കുന്നതിനനുസരിച്ച് കൂടുതൽ ചേർക്കുന്നതായിരിക്കും) |- | 3 || '''ഗുരുതരമായ പ്രശ്നങ്ങളുള്ള ലേഖനങ്ങൾ''' || ഭാഷാതിരുത്തൽ കൊണ്ടു മാത്രം ശരിയാകാത്തവ — പൂർണ്ണമായി പുനരെഴുതേണ്ടവയോ, [[വിക്കിപീഡിയ:യാന്ത്രികവിവർത്തനം|നയപ്രകാരം]] മായ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കേണ്ടവയോ — തിരിച്ചറിഞ്ഞ് നടപടിയെടുക്കുക. || ബാച്ചുകൾ പുരോഗമിക്കുന്നതിനനുസരിച്ച് ഇവിടെ അറിയിക്കുന്നതായിരിക്കും |- | 4 || '''പഴയ ബാക്‌ലോഗ്''' || [[വിക്കിപീഡിയ:മലയാളത്തിലേക്ക് പരിഭാഷചെയ്യേണ്ട ലേഖനങ്ങൾ|പരിഭാഷചെയ്യേണ്ട ലേഖനങ്ങൾ]] — ക്രമീകരിച്ച പട്ടിക: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/ബാക്‌ലോഗ് പട്ടിക|ബാക്‌ലോഗ് പട്ടിക]] (684-ൽ 502 ലേഖനങ്ങൾ ഇപ്പോഴും നിലവിലുണ്ട്) എന്ന പട്ടികയിൽ 2021 മുതൽ കെട്ടിക്കിടക്കുന്ന ലേഖനങ്ങൾ ഏറ്റെടുത്ത് തീർപ്പാക്കുക (ശുദ്ധീകരിക്കുക അല്ലെങ്കിൽ മായ്ക്കാൻ നിർദ്ദേശിക്കുക). || പട്ടികയിൽ നൂറുകണക്കിന് ഇനങ്ങൾ ഉണ്ട് |- | 5 || '''ബോട്ടിനുള്ള ഫീഡ്ബാക്ക്''' || ആവർത്തിച്ചുവരുന്ന പിശകുകൾ, ബോട്ട് വിട്ടുപോകുന്ന കാര്യങ്ങൾ, മെച്ചപ്പെടുത്തേണ്ട നിർദ്ദേശങ്ങൾ — സംവാദത്താളിൽ അറിയിക്കുക. ഇവ ബോട്ടിന്റെ നിർദേശങ്ങളിൽ (പ്രോംറ്റുകളിൽ) ഉൾപ്പെടുത്തും, എന്നിട്ട് വീണ്ടും പൈലറ്റ് ടെസ്റ്റിങ് നടത്തും. || തുടർച്ചയായി നടക്കും |} '''ഏതെങ്കിലും ഒരു ജോലി മാത്രം ചെയ്താലും മതി.''' ഒരു ദിവസം അഞ്ചു diff നോക്കുന്നതുപോലും വലിയ സഹായമാണ്. == ഒരു ജോലി തീർന്നാൽ എങ്ങനെ അടയാളപ്പെടുത്തും? == ബോട്ട് കണ്ടെത്തി '''തിരുത്താതെ വിട്ട''' വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ ഓരോ ഫലരേഖയിലും പട്ടികയായി നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഓരോ വരിയിലും അവസാനം '''തീർത്തോ?''' എന്ന ഒഴിഞ്ഞ ഒരു കള്ളിയുണ്ട്. # പട്ടികയിൽനിന്ന് ഒരു വരി തിരഞ്ഞെടുക്കുക — കള്ളി ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുന്നവയാണ് ബാക്കിയുള്ളവ. # ലേഖനത്തിൽ പോയി പ്രശ്നം '''അവലംബസഹിതം''' തിരുത്തുക. # മടങ്ങിവന്ന് ആ വരിയുടെ അവസാന കള്ളിയിൽ <code><nowiki>{{done}} ~~~~</nowiki></code> എന്നു ചേർക്കുക. പരിശോധിച്ചിട്ട് അതൊരു പ്രശ്നമല്ലെന്നു കണ്ടെത്തിയാൽ തിരുത്തേണ്ടതില്ല; കാരണം ആ കള്ളിയിൽ ചുരുക്കി കുറിച്ചാൽ മതി (ഉദാ. <code><nowiki>പ്രശ്നമില്ല — ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനമാണ് തെറ്റ് ~~~~</nowiki></code>). തിരുത്തലിന് അവലംബം കഴിയുന്നതും ചേർക്കാൻ ശ്രമിക്കുക; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം ഒത്തുനോക്കാനുള്ള പ്രതി മാത്രമാണ്, അവലംബമല്ല. {| class="wikitable" ! ഫലരേഖ !! ബാക്കിയുള്ള വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ |- | [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്#ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ|പൈലറ്റ് (ആദ്യ 100 ലേഖനങ്ങൾ)]] || 41 ഇനങ്ങൾ |- | [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/രണ്ടാം ബാച്ച്#ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ|രണ്ടാം ബാച്ച് (101-200 ലേഖനങ്ങൾ)]] || 122 ഇനങ്ങൾ (60 ലേഖനങ്ങളിൽ) |- | [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മൂന്നാം ബാച്ച്#ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ|മൂന്നാം ബാച്ച് (201-700 ലേഖനങ്ങൾ)]] || 2517 ഇനങ്ങൾ (312 ലേഖനങ്ങളിൽ) |- | [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/നാലാം ബാച്ച്#ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ|നാലാം ബാച്ച് (701-800 ലേഖനങ്ങൾ)]] || 309 ഇനങ്ങൾ (65 ലേഖനങ്ങളിൽ) |- | [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/അഞ്ചാം ബാച്ച്#ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ|അഞ്ചാം ബാച്ച് (801-1200 ലേഖനങ്ങൾ)]] || 1226 ഇനങ്ങൾ (187 ലേഖനങ്ങളിൽ) |- | [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/ആറാം ബാച്ച്#ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ|ആറാം ബാച്ച് (1201-1300 ലേഖനങ്ങൾ)]] || 336 ഇനങ്ങൾ (73 ലേഖനങ്ങളിൽ) |- | [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/ഏഴാം ബാച്ച്#ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ|ഏഴാം ബാച്ച് (1301-1403 ലേഖനങ്ങൾ)]] || 647 ഇനങ്ങൾ (80 ലേഖനങ്ങളിൽ) |- | [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/എട്ടാം ബാച്ച്#ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ|എട്ടാം ബാച്ച് (1404-1803 ലേഖനങ്ങൾ)]] || 2076 ഇനങ്ങൾ (288 ലേഖനങ്ങളിൽ) |- | [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/ഒൻപതാം ബാച്ച്#ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ|ഒൻപതാം ബാച്ച് (1804-1903 ലേഖനങ്ങൾ)]] || 449 ഇനങ്ങൾ (79 ലേഖനങ്ങളിൽ) |- | [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/പത്താം ബാച്ച്|പത്താം ബാച്ച് (1904-2003 ലേഖനങ്ങൾ)]] || രേഖ ലഭ്യമല്ല |- | [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/പതിനൊന്നാം ബാച്ച്#ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ|പതിനൊന്നാം ബാച്ച് (2004-2203 ലേഖനങ്ങൾ)]] || 1165 ഇനങ്ങൾ (154 ലേഖനങ്ങളിൽ) |- | [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച്#ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ|പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച് (2204-2303 ലേഖനങ്ങൾ)]] || 492 ഇനങ്ങൾ (71 ലേഖനങ്ങളിൽ) |} == പങ്കെടുക്കുന്നവർ == # [[User:Netha Hussain|<font color="navy">നത</font>]] [[User talk:Netha Hussain|<font color="purple">(സംവാദം)</font>]] 16:59, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) — 1, 2 (ആരോഗ്യം, ജീവചരിത്രം എന്നീ വിഷയങ്ങളിൽ താത്പര്യം) # [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 17:14, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) # [[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 17:18, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) # [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 18:54, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #[[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 04:43, 19 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) # <!-- ഇവിടെ ഒപ്പിടുക --> == ബാച്ചുകളുടെ സ്ഥിതി == {| class="wikitable" ! ബാച്ച് !! ലേഖനങ്ങൾ !! തിരുത്തിയത് !! വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ !! സമൂഹപരിശോധന |- | [[ഉപയോക്താവ്:Netha Hussain/TranslateCorrection/പൈലറ്റ്|പൈലറ്റ്]] || 100 || 92 || 41 ലേഖനങ്ങളിൽ || {{doing}} |- | [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/രണ്ടാം ബാച്ച്|രണ്ടാം ബാച്ച്]] || 100 || 76 || 60 ലേഖനങ്ങളിൽ || {{doing}} |- | [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മൂന്നാം ബാച്ച്|മൂന്നാം ബാച്ച്]] || 500 || 175 || 312 ലേഖനങ്ങളിൽ || {{doing}} |- | [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/നാലാം ബാച്ച്|നാലാം ബാച്ച് (AksharaBot പരീക്ഷണ ഓട്ടം)]] || 100 || 52 || 65 ലേഖനങ്ങളിൽ || {{doing}} |- | [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/അഞ്ചാം ബാച്ച്|അഞ്ചാം ബാച്ച് (AksharaBot)]] || 400 || 122 || 187 ലേഖനങ്ങളിൽ || {{doing}} |- | [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/ആറാം ബാച്ച്|ആറാം ബാച്ച് (AksharaBot)]] || 100 || 59 || 73 ലേഖനങ്ങളിൽ || {{doing}} |- | [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/ഏഴാം ബാച്ച്|ഏഴാം ബാച്ച് (AksharaBot)]] || 103 || 53 || 80 ലേഖനങ്ങളിൽ || {{doing}} |- | [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/എട്ടാം ബാച്ച്|എട്ടാം ബാച്ച് (AksharaBot)]] || 400 || 202 || 288 ലേഖനങ്ങളിൽ || {{doing}} |- | [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/ഒൻപതാം ബാച്ച്|ഒൻപതാം ബാച്ച് (AksharaBot)]] || 100 || 57 || 79 ലേഖനങ്ങളിൽ || {{doing}} |- | [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/പത്താം ബാച്ച്|പത്താം ബാച്ച് (AksharaBot)]] || 100 || 29 || രേഖ ലഭ്യമല്ല || {{doing}} |- | [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/പതിനൊന്നാം ബാച്ച്|പതിനൊന്നാം ബാച്ച് (AksharaBot)]] || 200 || 107 || 154 ലേഖനങ്ങളിൽ || {{doing}} |- | [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച്|പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച് (AksharaBot)]] || 100 || 59 || 71 ലേഖനങ്ങളിൽ || {{doing}} |} == ബന്ധപ്പെട്ട താളുകൾ == * [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|പദ്ധതിത്താൾ]] — ലക്ഷ്യങ്ങളും ഘട്ടങ്ങളും * [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/രീതിശാസ്ത്രം|രീതിശാസ്ത്രം]] — ബോട്ടിന്റെ നിയന്ത്രണങ്ങളും പരിശോധനകളും * [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മുഴുവൻ പട്ടിക|CX ലേഖനങ്ങളുടെ മുഴുവൻ പട്ടിക]] * [[വിക്കിപീഡിയ:യാന്ത്രികവിവർത്തനം]] — നയം * [[വിക്കിപീഡിയ:മലയാളത്തിലേക്ക് പരിഭാഷചെയ്യേണ്ട ലേഖനങ്ങൾ]] — പഴയ ബാക്‌ലോഗ് [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]] bmq4l5yg2w2nkwtqub2l99zyicgjnw8 മെയ്യ്മോൾ റോക്കി 0 670156 4675186 4657288 2026-10-11T05:28:14Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675186 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles><templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox football biography | name = Maymol Rocky | image = | fullname = Maymol Nedugadan Rocky | height = | birth_date = {{Birth date and age |df=y|1984|5|19}} | birth_place = [[Angamaly]],<ref name="gsa" /> [[Kerala]], India | currentclub = | clubnumber = | position = Right Back | years1 = 2000–2011 | clubs1 = [[Goa women's football team|Goa]] | clubs2 = | clubs3 = | nationalyears1 = 2003 | nationalteam1 = [[India women's national football team|India]] | nationalcaps1 = | nationalgoals1 = | manageryears1 = 2017 | managerclubs1 = [[India women's national football team|India Women]] (assistant) | manageryears2 = 2017–2021 | managerclubs2 = [[India women's national football team|India Women]] | manageryears3 = 2023 | managerclubs3 = [[India women's national under-20 football team|India U20 (women)]] | manageryears4 = 2023 | managerclubs4 = [[India women's national football team|India Women]] (assistant) }}ഇന്ത്യൻ [[ഫുട്ബോൾ]] മാനേജറും മുൻ ഫുട്ബോൾ കളിക്കാരിയുമാണ് '''മെയ്മോൾ നെടുംകാടൻ റോക്കി''' (ജനനം 19 മെയ് 1984). നിലവിൽ അവർ ഇന്ത്യൻ വനിതാ അണ്ടർ-20 ഫുട്ബോൾ ടീമിന്റെ മുഖ്യ പരിശീലകയാണ്.<ref name="gsa">{{Cite web|url=https://globalsportsarchive.com/people/soccer/maymol-rocky/136741/|title=Maymol Rocky|access-date=19 February 2022|website=Global Sports Archive}}</ref> ഇന്ത്യൻ വനിതാ ദേശീയ ഫുട്ബോൾ ടീമിന്റെ മുഖ്യ പരിശീലകയായി നിയമിതയായ ആദ്യ വനിതാ പരിശീലകയായിരുന്നു അവർ.<ref>{{Cite web|url=https://scroll.in/field/844992/newly-appointed-indian-womens-football-coach-maymol-rocky-wants-more-games-for-her-players|title=Newly appointed Indian women's football coach Maymol Rocky wants more games for her players}}</ref>നാല് വർഷം അവർ ഇന്ത്യൻ വനിതാ ഫുട്ബോൾ ടീമിന്റെ മുഖ്യ പരിശീലകയയിരുന്നു. == ആദ്യകാല ജീവിതം == കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള മെയ്യ്മോൾ ഗോവയിലെ ദാബോലിമിലാണ് വളർന്നത്.<ref>{{Cite news|url=https://www.navhindtimes.in/2016/01/07/sports/maymol-shekhar-melwyn-clear-coaching-courses/|title=Maymol, Shekhar, Melwyn clear coaching courses|work=Navhind Times|access-date=2016-01-07}}</ref> == കരിയർ == മെയ്യ്മോൾ തന്റെ കായിക ജീവിതം ആരംഭിച്ചത് അത് ലെറ്റിക്സിലാണ് . ഫുട്ബോളിനോട് ഒരു സ്നേഹം വളർത്തിയെടുത്ത അവർ 2000-ൽ ദേശീയ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ ഗോവയെ പ്രതിനിധീകരിച്ചു.<ref>{{Cite news|url=https://www.heraldgoa.in/Sports/Goas-Maymol-is-the-Rocky-of-Female-soccer-/117921|title=Goa's Maymol is the Rocky of Female soccer|work=oHeraldo|access-date=2018-11-12|language=en}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> അടുത്ത വർഷം, ഇന്ത്യൻ വനിതാ സീനിയർ ടീമിനായി റൈറ്റ് ബാക്ക് ആയി മെയ്യ്മോൾ അന്താരാഷ്ട്ര അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു.<ref name="dnaindia.com">{{Cite news|url=https://www.dnaindia.com/sports/report-indian-women-s-football-coach-maymol-rocky-breaking-glass-ceiling-one-at-a-time-2522228|title=Indian women's football coach Maymol Rocky: Breaking glass ceiling one at a time|date=2017-08-08|work=dna|access-date=2018-11-12|language=en-US}}</ref> 17 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ചൈനീസ് തായ്‌പേയിൽ നടന്ന 2001-ലെ ഏഷ്യൻ ഫുട്ബോൾ കോൺഫെഡറേഷൻ വനിതാ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പായിരുന്നു അവരുടെ ആദ്യ അന്താരാഷ്ട്ര ടൂർണമെന്റ്. മെയ്മോൾ 2012 വരെ കളി തുടർന്നു. പരിശീലകയായും എ.എഫ്.സി 'എ' കോച്ചിംഗ് സർട്ടിഫിക്കറ്റായും എ.ഐ.എഫ്.എഫ് 'ഡി' ലൈസൻസ് ഇൻസ്ട്രക്ടർ കോഴ്‌സിന്റെ ഇൻസ്ട്രക്ടറായും മെയ്യ്മോൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഇന്ത്യൻ സീനിയർ വനിതാ ദേശീയ ടീമിന്റെ മുഖ്യ പരിശീലകയായി നിയമിക്കപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പ്, അഖിലേന്ത്യാ ഫുട്ബോൾ ഫെഡറേഷൻ 2012 മുതൽ ജൂനിയർ ടീമുകളെ പരിശീലിപ്പിക്കാനുള്ള ചുമതല മെയ്യ്മോളെ ഏൽപ്പിച്ചിരുന്നു, അതിനുശേഷം അവർ അസിസ്റ്റന്റ് കോച്ചായി സീനിയർ റാങ്കുകളിലേക്ക് ബിരുദം നേടി.<ref name="dnaindia.com"/> പരിശീലന ഡ്യൂട്ടിയിൽ ഇന്ത്യൻ ടീമുകൾക്കൊപ്പം ഇല്ലാതിരിക്കുമ്പോൾ ഫുട്ബോൾ പരിശീലകയായി സ്പോർട്സ് അതോറിറ്റി ഓഫ് ഗോവയിൽ മെയ്യ്മോൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഇന്ത്യൻ വനിതാ ടീമിന്റെ മുഖ്യ പരിശീലകയെന്ന നിലയിൽ അവരുടെ ആദ്യ നിയമനം 2018 കോട്ടിഫ് ടൂർണമെന്റായിരുന്നു. 2021 ജൂലൈ 19 ന് വ്യക്തിപരമായ കാരണങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി മെയ്യ്മോൾ ഇന്ത്യൻ വനിതാ മുഖ്യ പരിശീലക സ്ഥാനത്ത് നിന്ന് രാജിവച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/goa/foreign-coach-likely-for-womens-team-as-maymol-quits/articleshow/84565989.cms|title=Foreign coach likely for women's team as Maymol quits|access-date=20 July 2021|date=20 July 2021|website=[[The Times Of India]]}}</ref> 2023 ജനുവരിയിൽ അവർ ഇന്ത്യൻ വനിതാ അണ്ടർ-20 ഫുട്ബോൾ ടീമിന്റെ മുഖ്യ പരിശീലകയായി നിയമിതയായി.<ref>{{Cite web|url=https://thebridge.in/football/indian-u20-womens-team-train-chennai-38498|title=Indian U-20 women's team to train in Chennai|date=6 January 2023|website=The Bridge}}</ref> == ബഹുമതികൾ == === മാനേജർ === '''ഇന്ത്യൻ വനിതകൾ''' * സാഫ് വനിതാ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് 2019 * സൌത്ത് ഏഷ്യൻ ഗെയിംസ് സ്വർണം 2019 == അവലംബങ്ങൾ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:1984-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] suy5gyoupkjp77g5kco8grer6iz4a2j വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്/ടെംപ്ലേറ്റ് 4 670726 4675169 4674312 2026-10-11T04:36:16Z Vijayanrajapuram 21314 4675169 wikitext text/x-wiki (താഴെയുള്ള ടെംപ്ലേറ്റ് പകർത്തി ചേർക്കുക) <NOWIKI><!------ ഇവിടെ ആമുഖം ചേർക്കുക ---></NOWIKI> <NOWIKI>{{Infobox school </NOWIKI> <br> <NOWIKI>| name = </NOWIKI> <br> <NOWIKI>| image = </NOWIKI> <br> <NOWIKI> |image_size = 350px </NOWIKI> <br> <NOWIKI>| caption = </NOWIKI> <br> <NOWIKI> |location = </NOWIKI> <br> <NOWIKI>| country = ഇന്ത്യ </NOWIKI> <br> <NOWIKI>|coordinates = {{Coord| | |display=title}}</NOWIKI> <br> <NOWIKI>| other_name = </NOWIKI> <br> <NOWIKI>| type = പൊതുവിദ്യാലയം </NOWIKI> <br> <NOWIKI> |established = <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> </NOWIKI> <br> <NOWIKI>| school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് </NOWIKI> <br> <NOWIKI> |district = </NOWIKI> <br> <NOWIKI> |educational_authority = </NOWIKI> <br> <NOWIKI>| grades = </NOWIKI> <br> <NOWIKI> |medium_of_language = മലയാളം </NOWIKI> <br> <NOWIKI>| website = </NOWIKI> <br> <NOWIKI>| udisce_code = </NOWIKI> <br> <NOWIKI> |Kerala_school_code = </NOWIKI> <br> <NOWIKI> }} </NOWIKI> <br> <NOWIKI> == ചരിത്രം == </NOWIKI> <br> <NOWIKI> == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == </NOWIKI> <br> <NOWIKI> ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== </NOWIKI> <br> <NOWIKI> == ചിത്രശാല == </NOWIKI> <br> <NOWIKI> == പുറംകണ്ണികൾ == </NOWIKI> <br> <NOWIKI> *[https://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] </NOWIKI> <br> <NOWIKI> == അവലംബം == </NOWIKI> <br> <NOWIKI> [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] </NOWIKI> <br> pbiip58ok95npd0t2a0itnmlk5y0gv3 4675171 4675169 2026-10-11T04:43:16Z Vijayanrajapuram 21314 [[Special:Contributions/Vijayanrajapuram|Vijayanrajapuram]] ([[User talk:Vijayanrajapuram|സംവാദം]]) ചെയ്ത നാൾപ്പതിപ്പ് [[Special:Diff/4675169|4675169]] നീക്കം ചെയ്യുന്നു 4675171 wikitext text/x-wiki (താഴെയുള്ള ടെംപ്ലേറ്റ് പകർത്തി ചേർക്കുക) <NOWIKI><!------ ഇവിടെ ആമുഖം ചേർക്കുക ---></NOWIKI> <NOWIKI>{{Infobox school </NOWIKI> <br> <NOWIKI>| name = </NOWIKI> <br> <NOWIKI>| image = </NOWIKI> <br> <NOWIKI> |image_size = 350px </NOWIKI> <br> <NOWIKI>| caption = </NOWIKI> <br> <NOWIKI> |location = </NOWIKI> <br> <NOWIKI>| country = ഇന്ത്യ </NOWIKI> <br> <NOWIKI>|coordinates = {{Coord| | |display=inline,title}} </NOWIKI> <br> <NOWIKI>| other_name = </NOWIKI> <br> <NOWIKI>| type = പൊതുവിദ്യാലയം </NOWIKI> <br> <NOWIKI> |established = <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> </NOWIKI> <br> <NOWIKI>| school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് </NOWIKI> <br> <NOWIKI> |district = </NOWIKI> <br> <NOWIKI> |educational_authority = </NOWIKI> <br> <NOWIKI>| grades = </NOWIKI> <br> <NOWIKI> |medium_of_language = മലയാളം </NOWIKI> <br> <NOWIKI>| website = </NOWIKI> <br> <NOWIKI>| udisce_code = </NOWIKI> <br> <NOWIKI> |Kerala_school_code = </NOWIKI> <br> <NOWIKI> }} </NOWIKI> <br> <NOWIKI> == ചരിത്രം == </NOWIKI> <br> <NOWIKI> == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == </NOWIKI> <br> <NOWIKI> ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== </NOWIKI> <br> <NOWIKI> == ചിത്രശാല == </NOWIKI> <br> <NOWIKI> == പുറംകണ്ണികൾ == </NOWIKI> <br> <NOWIKI> *[https://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] </NOWIKI> <br> <NOWIKI> == അവലംബം == </NOWIKI> <br> <NOWIKI> [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] </NOWIKI> <br> bgot3sn6i31nzk9058nuj38jskd5iqx ഉപയോക്താവ്:Kunjilikattilnisha/Sandbox 2 672145 4675216 4674027 2026-10-11T09:22:17Z Kunjilikattilnisha 223373 /* ചരിത്രം */ 4675216 wikitext text/x-wiki .തൃശൂർ ജില്ലയിലെ ഇരിങ്ങാലക്കുട  ഉപജില്ലയിലെ കാറളം ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിലെ  ഒരു വിദ്യാലയമാണ് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻ്ററി സ്കൂൾ കാറളം.1955-ൽ ആണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്. അപ്പർ പ്രൈമറി , ഹൈസ്കൂൾ, പ്ലസ് ടു, വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി എന്നീ വിഭാഗങ്ങൾ ഈ സ്കൂളിൽ പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്നു<!------ ഇവിടെ ആമുഖം ചേർക്കുക ---> {{Infobox school | name = വി. എച്ച്. എസ്സ്. എസ്സ്. കാറളം | image = | image_size = 350px | caption = | location = കാറളം പി.ഒ | address = തെക്കുമുറി. കാറളം പഞ്ചായത്ത് | city = ഇരിങ്ങാലക്കുട, തൃശൂർ ജില്ല | county = | state = കേരളം | postcode = 680711 | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord| | }} | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = | educational_authority = | school_code = 23049 | Kerala_school_code = | grades = | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32070700201 }} == ചരിത്രം == == കാറളം ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു വിദ്യാലയം വേണമെന്ന സ്വപ്നം ആദ്യം ഉണ്ടായത് കാറളം പ്രദേശത്തെ ആദ്യ സർവകലാശാല ബിരുദ ധാരിയായ വി.ശ്രീധരൻ മാസ്റ്റർക്കായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അപേക്ഷയുടെ ഫലമായി അന്ന് തിരുവിതാംകൂർകൊച്ചി മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന ശ്രി. പട്ടംതാണുപിള്ളയായാണ് വിദ്യാലയത്തിന് അനുമതി നൽകിയത്.ശ്രിധരൻ മാസ്റ്റർ വിദ്യാലയത്തിന്റെ ഭാവി പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി കെ.ടി.കുഞ്ചു നമ്പ്യാരെയും എൻ.കെ.ധർമ്മരാജനെ യും പങ്കാളികളായികണ്ടെത്തി ഇന്ന് സ്കുൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്ഥലം വിദ്യാലയ സ്ഥാപനാർത്ഥം തന്റെ ഓഹരിയായി കുഞ്ചു നമ്പ്യാർ വിട്ടുകൊടുത്തു 1955ൽ ജൂൺ മാസത്തിൽ അപ്പർപ്രൈമറി വിഭാഗം ആരംഭിച്ചു. ആദ്യ അധ്യാപിക കെ.ഭാർഗ്ഗവി ആയിരുന്നു ഓന്നാം ഫോറം ഡിവിഷനും രണ്ടാം ഫോറം രണ്ടു ഡിവിഷനുമായി 3ക്ലാസ്സുകൾ ആരംഭിച്ചു. .അതിനെതുടർന്ന് വി.ശ്രീധരൻ,എൻ.കെ.ധർമ്മ രാജൻ,കെ.പി.കരുണാകരപിഷാരടി എന്നിവരും അധ്യാപകരായിചുമതലയേറ്റു. 1957 അപ്പർപ്രൈമറി വിഭാഗം പൂർത്തിയായതേടെ.കെ.എ.രാജൻ, ശ്രീ.കാറളം ബാലകൃഷ്ണൻ എന്നിവരും അധ്യാപകരായി ചുമതലയേറ്റു. പത്ത് വർഷത്തോളഠ സറ്റാഫ് മാനേജ് മെന്റായി പ്രവർത്തിച്ച ഈ വിദ്യാലയം 1965ൽ പ്രമൂഖ സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രജ്ഞനായ ഡോ.ഗോപാലകൃഷ്ണൻ ഏറ്റെടുത്തു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശ്രമഫലമായി 1966ൽ ഹൈസ്കൂളായി ഈ വിദ്യാലയം ഉയർത്തപ്പെട്ടു. ഇന്ത്യയുടെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ശ്രീ.വി.വി.ഗിരിയാണ് ഹൈസ്കൂൾ വിഭാഗത്തിന്റ ഔപചരിക ഉദ്ഘാടനം നിർവ്വഹിച്ചത്. 1991 ൽ ഹൈസ്കൂളിലെ രജത ജൂബിലി വേളയിലാണ് സ്കൂളിന്റെ സാരഥ്യം പ്രമുഖ സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തകനും വ്യവസായിയുമായ കാട്ടികുളം ഭരതൻ ഏറ്റെടുത്തത്. അദ്ദേഹം വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ഉന്നത വിദ്യാഭാസ സൗകര്യാർത്ഥം സ്കൂളിൽ ഒരു വെക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കന്ററി വിഭാഗവും ആംഭിച്ചു. 2014ൽ സ്കൂളിൽ ഹയർസെക്കന്ററി വിഭാഗവും ആംഭിച്ചു. കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ്, കോമേഴ്സ് കോഴ്സുകൾ ആ​ണ് പ്ലസ് ടു വിഭാഗത്തിലുളളത്. == == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == '''<big>മൂന്ന് ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഹൈസ്കൂളിന് 2 കെട്ടിടങ്ങളിലായി 21 ക്ലാസ് മുറികളും ഹയർ സെക്കണ്ടറിക്ക് ഒരു കെട്ടിടത്തിലായി 12 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. അതിവിശാലമായ ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്.</big>''' '''<big>ഹൈസ്കൂളിനും ഹയർസെക്കണ്ടറിക്കും വെവ്വേറെ കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുകളുണ്ട്. രണ്ട് ലാബുകളിലുമായി ഏകദേശം 35 കമ്പ്യൂട്ടറുകളുണ്ട്. രണ്ട് ലാബുകളിലും ബ്രോഡ്ബാന്റ് ഇന്റർനെറ്റ് സൗകര്യം ലഭ്യമാണ്.'</big>''' == പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ == [[അശോകൻ ചരുവിൽ]] == ചിത്രശാല == == പുറംകണ്ണികൾ == * [[schoolwiki:|സ്കൂൾവിക്കി‍]] == അവലംബം == 8wwjy839x70h8brthhwbu6hsx49j69h 4675217 4675216 2026-10-11T09:23:58Z Kunjilikattilnisha 223373 /* ചരിത്രം */ 4675217 wikitext text/x-wiki .തൃശൂർ ജില്ലയിലെ ഇരിങ്ങാലക്കുട  ഉപജില്ലയിലെ കാറളം ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിലെ  ഒരു വിദ്യാലയമാണ് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻ്ററി സ്കൂൾ കാറളം.1955-ൽ ആണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്. അപ്പർ പ്രൈമറി , ഹൈസ്കൂൾ, പ്ലസ് ടു, വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി എന്നീ വിഭാഗങ്ങൾ ഈ സ്കൂളിൽ പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്നു<!------ ഇവിടെ ആമുഖം ചേർക്കുക ---> {{Infobox school | name = വി. എച്ച്. എസ്സ്. എസ്സ്. കാറളം | image = | image_size = 350px | caption = 1955 | location = കാറളം പി.ഒ | address = തെക്കുമുറി. കാറളം പഞ്ചായത്ത് | city = ഇരിങ്ങാലക്കുട, തൃശൂർ ജില്ല | county = | state = കേരളം | postcode = 680711 | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord| | }} | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref>1955 | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = | educational_authority = | school_code = 23049 | Kerala_school_code = | grades = | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32070700201 }} == ചരിത്രം == == കാറളം ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു വിദ്യാലയം വേണമെന്ന സ്വപ്നം ആദ്യം ഉണ്ടായത് കാറളം പ്രദേശത്തെ ആദ്യ സർവകലാശാല ബിരുദ ധാരിയായ വി.ശ്രീധരൻ മാസ്റ്റർക്കായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അപേക്ഷയുടെ ഫലമായി അന്ന് തിരുവിതാംകൂർകൊച്ചി മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന ശ്രി. പട്ടംതാണുപിള്ളയായാണ് വിദ്യാലയത്തിന് അനുമതി നൽകിയത്.ശ്രിധരൻ മാസ്റ്റർ വിദ്യാലയത്തിന്റെ ഭാവി പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി കെ.ടി.കുഞ്ചു നമ്പ്യാരെയും എൻ.കെ.ധർമ്മരാജനെ യും പങ്കാളികളായികണ്ടെത്തി ഇന്ന് സ്കുൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്ഥലം വിദ്യാലയ സ്ഥാപനാർത്ഥം തന്റെ ഓഹരിയായി കുഞ്ചു നമ്പ്യാർ വിട്ടുകൊടുത്തു 1955ൽ ജൂൺ മാസത്തിൽ അപ്പർപ്രൈമറി വിഭാഗം ആരംഭിച്ചു. ആദ്യ അധ്യാപിക കെ.ഭാർഗ്ഗവി ആയിരുന്നു ഓന്നാം ഫോറം ഡിവിഷനും രണ്ടാം ഫോറം രണ്ടു ഡിവിഷനുമായി 3ക്ലാസ്സുകൾ ആരംഭിച്ചു. .അതിനെതുടർന്ന് വി.ശ്രീധരൻ,എൻ.കെ.ധർമ്മ രാജൻ,കെ.പി.കരുണാകരപിഷാരടി എന്നിവരും അധ്യാപകരായിചുമതലയേറ്റു. 1957 അപ്പർപ്രൈമറി വിഭാഗം പൂർത്തിയായതേടെ.കെ.എ.രാജൻ, ശ്രീ.കാറളം ബാലകൃഷ്ണൻ എന്നിവരും അധ്യാപകരായി ചുമതലയേറ്റു. പത്ത് വർഷത്തോളഠ സറ്റാഫ് മാനേജ് മെന്റായി പ്രവർത്തിച്ച ഈ വിദ്യാലയം 1965ൽ പ്രമൂഖ സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രജ്ഞനായ ഡോ.ഗോപാലകൃഷ്ണൻ ഏറ്റെടുത്തു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശ്രമഫലമായി 1966ൽ ഹൈസ്കൂളായി ഈ വിദ്യാലയം ഉയർത്തപ്പെട്ടു. ഇന്ത്യയുടെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ശ്രീ.വി.വി.ഗിരിയാണ് ഹൈസ്കൂൾ വിഭാഗത്തിന്റ ഔപചരിക ഉദ്ഘാടനം നിർവ്വഹിച്ചത്. 1991 ൽ ഹൈസ്കൂളിലെ രജത ജൂബിലി വേളയിലാണ് സ്കൂളിന്റെ സാരഥ്യം പ്രമുഖ സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തകനും വ്യവസായിയുമായ കാട്ടികുളം ഭരതൻ ഏറ്റെടുത്തത്. അദ്ദേഹം വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ഉന്നത വിദ്യാഭാസ സൗകര്യാർത്ഥം സ്കൂളിൽ ഒരു വെക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കന്ററി വിഭാഗവും ആംഭിച്ചു. 2014ൽ സ്കൂളിൽ ഹയർസെക്കന്ററി വിഭാഗവും ആംഭിച്ചു. കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ്, കോമേഴ്സ് കോഴ്സുകൾ ആ​ണ് പ്ലസ് ടു വിഭാഗത്തിലുളളത്. == == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == '''<big>മൂന്ന് ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഹൈസ്കൂളിന് 2 കെട്ടിടങ്ങളിലായി 21 ക്ലാസ് മുറികളും ഹയർ സെക്കണ്ടറിക്ക് ഒരു കെട്ടിടത്തിലായി 12 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. അതിവിശാലമായ ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്.</big>''' '''<big>ഹൈസ്കൂളിനും ഹയർസെക്കണ്ടറിക്കും വെവ്വേറെ കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുകളുണ്ട്. രണ്ട് ലാബുകളിലുമായി ഏകദേശം 35 കമ്പ്യൂട്ടറുകളുണ്ട്. രണ്ട് ലാബുകളിലും ബ്രോഡ്ബാന്റ് ഇന്റർനെറ്റ് സൗകര്യം ലഭ്യമാണ്.'</big>''' == പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ == [[അശോകൻ ചരുവിൽ]] == ചിത്രശാല == == പുറംകണ്ണികൾ == * [[schoolwiki:|സ്കൂൾവിക്കി‍]] == അവലംബം == b3qdtvsyviml0mjukmjydsx0ewj0672 4675218 4675217 2026-10-11T09:29:59Z Kunjilikattilnisha 223373 4675218 wikitext text/x-wiki .തൃശൂർ ജില്ലയിലെ ഇരിങ്ങാലക്കുട  ഉപജില്ലയിലെ കാറളം ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിലെ  ഒരു വിദ്യാലയമാണ് <big>വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻ്ററി സ്കൂൾ കാറളം</big>.1955-ൽ ആണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്. അപ്പർ പ്രൈമറി , ഹൈസ്കൂൾ, പ്ലസ് ടു, വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി എന്നീ വിഭാഗങ്ങൾ ഈ സ്കൂളിൽ പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്നു<!------ ഇവിടെ ആമുഖം ചേർക്കുക ---> {{Infobox school | name = വി. എച്ച്. എസ്സ്. എസ്സ്. കാറളം | image = | image_size = 350px | caption = 1955 | location = കാറളം പി.ഒ | address = തെക്കുമുറി. കാറളം പഞ്ചായത്ത് | city = ഇരിങ്ങാലക്കുട, തൃശൂർ ജില്ല | county = | state = കേരളം | postcode = 680711 | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord| | }} | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref>1955 | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = | educational_authority = | school_code = 23049 | Kerala_school_code = | grades = | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32070700201 }} == ചരിത്രം == == കാറളം ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു വിദ്യാലയം വേണമെന്ന സ്വപ്നം ആദ്യം ഉണ്ടായത് കാറളം പ്രദേശത്തെ ആദ്യ സർവകലാശാല ബിരുദ ധാരിയായ വി.ശ്രീധരൻ മാസ്റ്റർക്കായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അപേക്ഷയുടെ ഫലമായി അന്ന് തിരുവിതാംകൂർകൊച്ചി മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന ശ്രി. പട്ടംതാണുപിള്ളയായാണ് വിദ്യാലയത്തിന് അനുമതി നൽകിയത്.ശ്രിധരൻ മാസ്റ്റർ വിദ്യാലയത്തിന്റെ ഭാവി പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി കെ.ടി.കുഞ്ചു നമ്പ്യാരെയും എൻ.കെ.ധർമ്മരാജനെ യും പങ്കാളികളായികണ്ടെത്തി ഇന്ന് സ്കുൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്ഥലം വിദ്യാലയ സ്ഥാപനാർത്ഥം തന്റെ ഓഹരിയായി കുഞ്ചു നമ്പ്യാർ വിട്ടുകൊടുത്തു 1955ൽ ജൂൺ മാസത്തിൽ അപ്പർപ്രൈമറി വിഭാഗം ആരംഭിച്ചു. ആദ്യ അധ്യാപിക കെ.ഭാർഗ്ഗവി ആയിരുന്നു ഓന്നാം ഫോറം ഡിവിഷനും രണ്ടാം ഫോറം രണ്ടു ഡിവിഷനുമായി 3ക്ലാസ്സുകൾ ആരംഭിച്ചു. .അതിനെതുടർന്ന് വി.ശ്രീധരൻ,എൻ.കെ.ധർമ്മ രാജൻ,കെ.പി.കരുണാകരപിഷാരടി എന്നിവരും അധ്യാപകരായിചുമതലയേറ്റു. 1957 അപ്പർപ്രൈമറി വിഭാഗം പൂർത്തിയായതേടെ.കെ.എ.രാജൻ, ശ്രീ.കാറളം ബാലകൃഷ്ണൻ എന്നിവരും അധ്യാപകരായി ചുമതലയേറ്റു. പത്ത് വർഷത്തോളഠ സറ്റാഫ് മാനേജ് മെന്റായി പ്രവർത്തിച്ച ഈ വിദ്യാലയം 1965ൽ പ്രമൂഖ സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രജ്ഞനായ ഡോ.ഗോപാലകൃഷ്ണൻ ഏറ്റെടുത്തു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശ്രമഫലമായി 1966ൽ ഹൈസ്കൂളായി ഈ വിദ്യാലയം ഉയർത്തപ്പെട്ടു. ഇന്ത്യയുടെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ശ്രീ.വി.വി.ഗിരിയാണ് ഹൈസ്കൂൾ വിഭാഗത്തിന്റ ഔപചരിക ഉദ്ഘാടനം നിർവ്വഹിച്ചത്. 1991 ൽ ഹൈസ്കൂളിലെ രജത ജൂബിലി വേളയിലാണ് സ്കൂളിന്റെ സാരഥ്യം പ്രമുഖ സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തകനും വ്യവസായിയുമായ കാട്ടികുളം ഭരതൻ ഏറ്റെടുത്തത്. അദ്ദേഹം വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ഉന്നത വിദ്യാഭാസ സൗകര്യാർത്ഥം സ്കൂളിൽ ഒരു വെക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കന്ററി വിഭാഗവും ആംഭിച്ചു. 2014ൽ സ്കൂളിൽ ഹയർസെക്കന്ററി വിഭാഗവും ആംഭിച്ചു. കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ്, കോമേഴ്സ് കോഴ്സുകൾ ആ​ണ് പ്ലസ് ടു വിഭാഗത്തിലുളളത്. == == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == '''<big>മൂന്ന് ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഹൈസ്കൂളിന് 2 കെട്ടിടങ്ങളിലായി 21 ക്ലാസ് മുറികളും ഹയർ സെക്കണ്ടറിക്ക് ഒരു കെട്ടിടത്തിലായി 12 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. അതിവിശാലമായ ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്.</big>''' '''<big>ഹൈസ്കൂളിനും ഹയർസെക്കണ്ടറിക്കും വെവ്വേറെ കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുകളുണ്ട്. രണ്ട് ലാബുകളിലുമായി ഏകദേശം 35 കമ്പ്യൂട്ടറുകളുണ്ട്. രണ്ട് ലാബുകളിലും ബ്രോഡ്ബാന്റ് ഇന്റർനെറ്റ് സൗകര്യം ലഭ്യമാണ്.'</big>''' == പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ == [[അശോകൻ ചരുവിൽ]] == ചിത്രശാല == == പുറംകണ്ണികൾ == * [[schoolwiki:|സ്കൂൾവിക്കി‍]] == അവലംബം == bz4k7ywjkxznw9mybmvd6v0u5ih5vnm 4675219 4675218 2026-10-11T09:30:58Z Kunjilikattilnisha 223373 4675219 wikitext text/x-wiki .തൃശൂർ ജില്ലയിലെ ഇരിങ്ങാലക്കുട  ഉപജില്ലയിലെ കാറളം ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിലെ  ഒരു വിദ്യാലയമാണ് <big>'''വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻ്ററി സ്കൂൾ കാറളം'''</big>.1955-ൽ ആണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്. അപ്പർ പ്രൈമറി , ഹൈസ്കൂൾ, പ്ലസ് ടു, വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി എന്നീ വിഭാഗങ്ങൾ ഈ സ്കൂളിൽ പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്നു<!------ ഇവിടെ ആമുഖം ചേർക്കുക ---> {{Infobox school | name = വി. എച്ച്. എസ്സ്. എസ്സ്. കാറളം | image = | image_size = 350px | caption = 1955 | location = കാറളം പി.ഒ | address = തെക്കുമുറി. കാറളം പഞ്ചായത്ത് | city = ഇരിങ്ങാലക്കുട, തൃശൂർ ജില്ല | county = | state = കേരളം | postcode = 680711 | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord| | }} | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref>1955 | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = | educational_authority = | school_code = 23049 | Kerala_school_code = | grades = | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32070700201 }} == ചരിത്രം == == കാറളം ഗ്രാമത്തിൽ ഒരു വിദ്യാലയം വേണമെന്ന സ്വപ്നം ആദ്യം ഉണ്ടായത് കാറളം പ്രദേശത്തെ ആദ്യ സർവകലാശാല ബിരുദ ധാരിയായ വി.ശ്രീധരൻ മാസ്റ്റർക്കായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അപേക്ഷയുടെ ഫലമായി അന്ന് തിരുവിതാംകൂർകൊച്ചി മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന ശ്രി. പട്ടംതാണുപിള്ളയായാണ് വിദ്യാലയത്തിന് അനുമതി നൽകിയത്.ശ്രിധരൻ മാസ്റ്റർ വിദ്യാലയത്തിന്റെ ഭാവി പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി കെ.ടി.കുഞ്ചു നമ്പ്യാരെയും എൻ.കെ.ധർമ്മരാജനെ യും പങ്കാളികളായികണ്ടെത്തി ഇന്ന് സ്കുൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്ഥലം വിദ്യാലയ സ്ഥാപനാർത്ഥം തന്റെ ഓഹരിയായി കുഞ്ചു നമ്പ്യാർ വിട്ടുകൊടുത്തു 1955ൽ ജൂൺ മാസത്തിൽ അപ്പർപ്രൈമറി വിഭാഗം ആരംഭിച്ചു. ആദ്യ അധ്യാപിക കെ.ഭാർഗ്ഗവി ആയിരുന്നു ഓന്നാം ഫോറം ഡിവിഷനും രണ്ടാം ഫോറം രണ്ടു ഡിവിഷനുമായി 3ക്ലാസ്സുകൾ ആരംഭിച്ചു. .അതിനെതുടർന്ന് വി.ശ്രീധരൻ,എൻ.കെ.ധർമ്മ രാജൻ,കെ.പി.കരുണാകരപിഷാരടി എന്നിവരും അധ്യാപകരായിചുമതലയേറ്റു. 1957 അപ്പർപ്രൈമറി വിഭാഗം പൂർത്തിയായതേടെ.കെ.എ.രാജൻ, ശ്രീ.കാറളം ബാലകൃഷ്ണൻ എന്നിവരും അധ്യാപകരായി ചുമതലയേറ്റു. പത്ത് വർഷത്തോളഠ സറ്റാഫ് മാനേജ് മെന്റായി പ്രവർത്തിച്ച ഈ വിദ്യാലയം 1965ൽ പ്രമൂഖ സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രജ്ഞനായ ഡോ.ഗോപാലകൃഷ്ണൻ ഏറ്റെടുത്തു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശ്രമഫലമായി 1966ൽ ഹൈസ്കൂളായി ഈ വിദ്യാലയം ഉയർത്തപ്പെട്ടു. ഇന്ത്യയുടെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ശ്രീ.വി.വി.ഗിരിയാണ് ഹൈസ്കൂൾ വിഭാഗത്തിന്റ ഔപചരിക ഉദ്ഘാടനം നിർവ്വഹിച്ചത്. 1991 ൽ ഹൈസ്കൂളിലെ രജത ജൂബിലി വേളയിലാണ് സ്കൂളിന്റെ സാരഥ്യം പ്രമുഖ സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തകനും വ്യവസായിയുമായ കാട്ടികുളം ഭരതൻ ഏറ്റെടുത്തത്. അദ്ദേഹം വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ഉന്നത വിദ്യാഭാസ സൗകര്യാർത്ഥം സ്കൂളിൽ ഒരു വെക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കന്ററി വിഭാഗവും ആംഭിച്ചു. 2014ൽ സ്കൂളിൽ ഹയർസെക്കന്ററി വിഭാഗവും ആംഭിച്ചു. കമ്പ്യൂട്ടർ സയൻസ്, കോമേഴ്സ് കോഴ്സുകൾ ആ​ണ് പ്ലസ് ടു വിഭാഗത്തിലുളളത്. == == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == '''<big>മൂന്ന് ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഹൈസ്കൂളിന് 2 കെട്ടിടങ്ങളിലായി 21 ക്ലാസ് മുറികളും ഹയർ സെക്കണ്ടറിക്ക് ഒരു കെട്ടിടത്തിലായി 12 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. അതിവിശാലമായ ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്.</big>''' '''<big>ഹൈസ്കൂളിനും ഹയർസെക്കണ്ടറിക്കും വെവ്വേറെ കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുകളുണ്ട്. രണ്ട് ലാബുകളിലുമായി ഏകദേശം 35 കമ്പ്യൂട്ടറുകളുണ്ട്. രണ്ട് ലാബുകളിലും ബ്രോഡ്ബാന്റ് ഇന്റർനെറ്റ് സൗകര്യം ലഭ്യമാണ്.'</big>''' == പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ == [[അശോകൻ ചരുവിൽ]] == ചിത്രശാല == == പുറംകണ്ണികൾ == * [[schoolwiki:|സ്കൂൾവിക്കി‍]] == അവലംബം == 8vshnpryohh92ra1ehl38cygqcfu97t കെ.കെ. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ 0 672311 4675102 4673782 2026-10-10T18:30:16Z Vinayaraj 25055 4675102 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = കെ. കെ. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ | image = K.K. Gopalakrishnan (1).jpg | caption = [[മൃദംഗശൈലേശ്വരി ക്ഷേത്രം|മൃദംഗശൈലേശ്വരി]] ക്ഷേത്രത്തിൽ | birth_name = കുന്നത്ത് കിഴക്കേവീട്ടിൽ ഗോപാലകൃഷ്ണൻ | birth_date = {{Birth date and age|1967|1|2|df=y}} | birth_place = [[Nedungottoor|നെടുങ്ങോട്ടൂർ]], [[Palakkad district|പാലക്കാട് ജില്ല]], [[Kerala|കേരളം]], [[India|ഇന്ത്യ]] | occupation = എഴുത്തുകാരൻ, കലാ നിരൂപകൻ, ക്യൂറേറ്റർ, ഫോട്ടോഗ്രാഫർ | language = [[Malayalam|മലയാളം]], [[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]] | nationality = [[India|ഇന്ത്യൻ]] | awards = ടാഗോർ ദേശീയ ഫെലോഷിപ്പ്<br />കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി അവാർഡ് }} ഒരു ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാരനും കലാ നിരൂപകനും ഫോട്ടോഗ്രാഫറും ക്യൂറേറ്ററുമാണ് '''കെ. കെ. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ''' (K. K. Gopalakrishnan; ജനനം: 2 ജനുവരി 1967). പ്രധാനമായും [[Kerala|കേരളത്തിലെ]] ശാസ്ത്രീയ ദൃശ്യകലാ രൂപങ്ങളായ [[Kathakali|കഥകളി]], [[Koodiyattam|കൂടിയാട്ടം]], [[Theyyam|തെയ്യം]] എന്നിവയിലെ ആഴത്തിലുള്ള പഠനങ്ങളിലൂടെയും പുസ്തകങ്ങളിലൂടെയുമാണ് അദ്ദേഹം അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref name="hindu-profile">{{cite news |title=Chronicler of the arts |url=https://www.thehindu.com/entertainment/art/chronicler-of-the-arts/article24578190.ece |newspaper=The Hindu |date=2 August 2018 |accessdate=2 September 2024}}</ref> ദക്ഷിണേന്ത്യൻ കലാരൂപങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള നിരവധി പഠനഗ്രന്ഥങ്ങൾ ഇംഗ്ലീഷിലും മലയാളത്തിലും അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. == ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും == 1967 ജനുവരി 2-ന് കേരളത്തിലെ പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ [[Nedungottoor|നെടുങ്ങോട്ടൂരിലാണ്]] അദ്ദേഹം ജനിച്ചത്. സ്കൂൾ, കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം പരമ്പരാഗത ദൃശ്യകലകളിൽ ആകൃഷ്ടനായ അദ്ദേഹം കേരളത്തിന്റെ തനതു കലാരൂപങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഗവേഷണം നടത്താനും അവയെ ആഴത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്താനും തുടങ്ങി. == ഔദ്യോഗിക ജീവിതം == കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള ദക്ഷിണ മേഖലാ സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രത്തിന്റെ ([[South Zone Cultural Centre|SZCC]]) ഡയറക്ടറായി അദ്ദേഹം സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="szcc-dir">{{cite web |title=Director Profile |url=http://szccindia.org/director.html |publisher=South Zone Cultural Centre |accessdate=2 September 2024}}</ref> കൂടാതെ, ഭാരത സർക്കാരിന്റെ സാംസ്കാരിക മന്ത്രാലയം നൽകുന്ന ടാഗോർ ദേശീയ ഫെലോഷിപ്പ് (Tagore National Fellowship for Cultural Research) അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടിയാട്ടം, കഥകളി, തെയ്യം തുടങ്ങിയ കലാരൂപങ്ങളെക്കുറിച്ച് ദേശീയ അന്തർദേശീയ പത്രങ്ങളിലും ആനുകാലികങ്ങളിലും അദ്ദേഹം ലേഖനങ്ങൾ എഴുതിവരുന്നു. ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ്, ദി ഹിന്ദു തുടങ്ങിയ മാധ്യമങ്ങളിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ലേഖനങ്ങളും നിരൂപണങ്ങളും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. അന്യംനിന്നുപോകുന്ന പല അനുഷ്ഠാന കലാരൂപങ്ങളെയും സംരക്ഷിക്കുന്നതിലും ആർക്കൈവ് ചെയ്യുന്നതിലും അദ്ദേഹം പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. == പ്രധാന പുസ്തകങ്ങൾ == * ''കഥകളി ഡാൻസ്-തിയേറ്റർ: എ വിഷ്വൽ നറേറ്റീവ് ഓഫ് സേക്രഡ് ഇന്ത്യൻ മൈം'' (Kathakali Dance-Theatre: A Visual Narrative of Sacred Indian Mime) – 2016-ൽ നിയോഗി ബുക്സ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഈ പുസ്തകം കഥകളിയുടെ ചരിത്രവും അവതരണരീതികളും സമഗ്രമായി പരിശോധിക്കുന്നു.<ref name="kathakali-book">{{cite book |last=Gopalakrishnan |first=K. K. |title=Kathakali Dance-Theatre: A Visual Narrative of Sacred Indian Mime |year=2016 |publisher=Niyogi Books |isbn=978-9385285011}}</ref> * ''കൂടിയാട്ടം: ഇന്ത്യാസ് ഒൺലി ലിവിംഗ് സാൻസ്ക്രിറ്റ് തിയേറ്റർ'' (Koodiyattam: India's Only Living Sanskrit Theatre) * ''തെയ്യം: ഇൻ സെർച്ച് ഓഫ് ട്രാൻസ്'' (Theyyam: In Search of Trance) == പുരസ്കാരങ്ങളും അംഗീകാരങ്ങളും == * സാംസ്കാരിക ഗവേഷണത്തിനുള്ള ടാഗോർ ദേശീയ ഫെലോഷിപ്പ് (Tagore National Fellowship) * കേന്ദ്ര സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെയും വിവിധ സാംസ്കാരിക സംഘടനകളുടെയും ബഹുമതികൾ * ദൃശ്യകലാ സാഹിത്യത്തിനുള്ള വിവിധ പുരസ്കാരങ്ങൾ == അവലംബം == {{Reflist}} == ബാഹ്യ കണ്ണികൾ == * {{Commons category-inline|K. K. Gopalakrishnan}} [[Category:മലയാളം എഴുത്തുകാർ]] [[Category:കഥകളി ഗവേഷകർ]] [[Category:പാലക്കാട് ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ളവർ]] [[Category:1967-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[Category:ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന വ്യക്തികൾ]] 190qv64vk1beqsypwglscm6v4r5vhws ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:9abee7 3 672500 4675174 4674193 2026-10-11T04:54:16Z TheGreatEditor024 211141 /* 11 October 2026 */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4675174 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: 9abee7 | 9abee7 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 13:48, 8 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) == 11 October 2026 == [[ഹെൻറി ബി കഗാൻ]]-ലേക്കുള്ള നിങ്ങളുടെ സംഭാവനകൾക്ക് നന്ദി. മറ്റ് എഡിറ്റർമാരുമായി സഹകരിക്കുന്നതിനും അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങളുടെ കവറേജ് മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുമായി '''[[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപദ്ധതി:അന്താരാഷ്ട്രം|വിക്കിപദ്ധതി:അന്താരാഷ്ട്രം]]'''-ൽ ചേരാൻ നിങ്ങളെ ക്ഷണിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 04:54, 11 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) lhphvchpd2lgu1dpfz4gei8v3sl944p ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kartheek1025 3 672515 4675073 4675027 2026-10-10T13:57:19Z Ranjithsiji 22471 /* ദിൽ എന്ന ലേഖനം */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4675073 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Kartheek1025 | Kartheek1025 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 08:33, 9 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) == അക്ഷയ് അജിത് ലേഖനത്തിലെ എഡിറ്റ് == അക്ഷയ് അജിത് എന്ന ലേഖനം മായ്ക്കാനായി നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുകയാണ്. അതിൽ തീരുമാനമാകുന്നതുവരെ ഫലകം നീക്കരുത്. താങ്കൾക്ക് അവിടെ അഭിപ്രായം പറയാവുന്നതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 10:34, 10 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) == ദിൽ എന്ന ലേഖനം == ദിൽ എന്ന ലേഖനം പുതിയതായി ഉണ്ടാക്കരുത്. അത് [[കരട്:ദിൽ]] എന്നയിടത്ത് ഉണ്ട്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ചേർത്ത് മെച്ചപ്പെടുത്തണം. അതുവരെ പുതിയ ലേഖനമുണ്ടാക്കാതിരിക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 13:57, 10 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) ppe5cht427zw7zl3gosoentrfjikjvn 4675074 4675073 2026-10-10T13:57:53Z Ranjithsiji 22471 /* അക്ഷയ് അജിത് ലേഖനത്തിലെ എഡിറ്റ് */ 4675074 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Kartheek1025 | Kartheek1025 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 08:33, 9 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) == അക്ഷയ് അജിത് ലേഖനത്തിലെ എഡിറ്റ് == [[അക്ഷയ് അജിത്]] എന്ന ലേഖനം മായ്ക്കാനായി നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുകയാണ്. അതിൽ തീരുമാനമാകുന്നതുവരെ ഫലകം നീക്കരുത്. താങ്കൾക്ക് അവിടെ അഭിപ്രായം പറയാവുന്നതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 10:34, 10 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) == ദിൽ എന്ന ലേഖനം == ദിൽ എന്ന ലേഖനം പുതിയതായി ഉണ്ടാക്കരുത്. അത് [[കരട്:ദിൽ]] എന്നയിടത്ത് ഉണ്ട്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ചേർത്ത് മെച്ചപ്പെടുത്തണം. അതുവരെ പുതിയ ലേഖനമുണ്ടാക്കാതിരിക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 13:57, 10 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) 67b0k746bnstf7iu91riuh9wi91jbu8 4675111 4675074 2026-10-10T18:59:22Z Ranjithsiji 22471 /* ദിൽ എന്ന ലേഖനം */ മറുപടി 4675111 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Kartheek1025 | Kartheek1025 | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 08:33, 9 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) == അക്ഷയ് അജിത് ലേഖനത്തിലെ എഡിറ്റ് == [[അക്ഷയ് അജിത്]] എന്ന ലേഖനം മായ്ക്കാനായി നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുകയാണ്. അതിൽ തീരുമാനമാകുന്നതുവരെ ഫലകം നീക്കരുത്. താങ്കൾക്ക് അവിടെ അഭിപ്രായം പറയാവുന്നതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 10:34, 10 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) == ദിൽ എന്ന ലേഖനം == ദിൽ എന്ന ലേഖനം പുതിയതായി ഉണ്ടാക്കരുത്. അത് [[കരട്:ദിൽ]] എന്നയിടത്ത് ഉണ്ട്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ചേർത്ത് മെച്ചപ്പെടുത്തണം. അതുവരെ പുതിയ ലേഖനമുണ്ടാക്കാതിരിക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 13:57, 10 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) :@[[ഉപയോക്താവ്:Kartheek1025|Kartheek1025]] താങ്കളോട് പുതിയ ലേഖനം ദിൽ എന്ന സിനിമയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് തുടങ്ങരുത് എന്ന് പറഞ്ഞിട്ടുള്ളതാണ്. വീണ്ടും ചെയ്യാതിരിക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 18:59, 10 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) 2xgga0pmszmdnoub1lbkr9op7eso7tx വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/പതിനൊന്നാം ബാച്ച് 4 672546 4675071 4674594 2026-10-10T13:19:08Z Netha Hussain 19313 പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ചിന്റെ വിവരങ്ങൾ ചേർത്തു 4675071 wikitext text/x-wiki {{Notice|ഇത് പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണ പദ്ധതിയുടെ പതിനൊന്നാം ബാച്ച് ഫലരേഖയാണ്. മാതൃപദ്ധതി: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]. AI (ക്ലോഡ്) ഏജന്റുകളുടെ സഹായത്തോടെ, ഒരു ഉപയോക്താവിന്റെ മേൽനോട്ടത്തിൽ തയ്യാറാക്കിയത്.}} = പതിനൊന്നാം ബാച്ച്: 200 ലേഖനങ്ങളുടെ പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം = [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|പദ്ധതിരേഖയിലെ]] രീതിശാസ്ത്രം അനുസരിച്ച്, മുൻ ബാച്ചുകളിൽ ഉൾപ്പെടാത്ത അടുത്ത 200 ലേഖനങ്ങളാണ് ഇത്തവണ എടുത്തത് ([[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മുഴുവൻ പട്ടിക|മുഴുവൻ പട്ടികയിലെ]] ക്രമസംഖ്യ 2001–2200; യന്ത്രപരിഭാഷ 91.6%–92.3%). ഇവയിൽ '''ഭാഷയും പരിഭാഷാപ്പിശകുകളും മാത്രമാണ്''' നിർമ്മിതബുദ്ധിയുടെ (Claude Fable 5, Claude Opus 5) സഹായത്തോടെ മെച്ചപ്പെടുത്തിയത്; വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവ തൊട്ടിട്ടില്ല. ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനം ലഭ്യമായിടത്തെല്ലാം അതുമായി ഒത്തുനോക്കിയാണ് തിരുത്തിയത്. ഓരോ തിരുത്തും രണ്ടു പരിശോധനകൾ — കോഡ് നടത്തുന്ന ഘടനാപരിശോധനയും ആശയപരിശോധനയും — കടന്നശേഷമാണ് സേവ് ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. (തയ്യാറാക്കിയത്: 2026 ഒക്ടോബർ.) ഈ ബാച്ചിലെ തിരുത്തുകൾ [[ഉപയോക്താവ്:AksharaBot|AksharaBot]] എന്ന യന്ത്ര അക്കൗണ്ടിൽനിന്നാണ് സേവ് ചെയ്തത്, ബോട്ട് ഫ്ലാഗോടെ. == സംഗ്രഹം == * ആകെ പരിശോധിച്ചത്: '''200 ലേഖനങ്ങൾ''' * ഭാഷ തിരുത്തി സേവ് ചെയ്തത്: '''107''' * ഭാഷ ഇതിനകം മെച്ചമായിരുന്നതിനാൽ തിരുത്തേണ്ടിവരാത്തത്: '''0''' * പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞതിനാൽ സേവ് ചെയ്യാത്തത്: '''48''' (ഇവ ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കേണ്ടതുണ്ട്) * തിരിച്ചുവിടൽ താളുകളും വലുപ്പം കൂടിയ ലേഖനങ്ങളുമായതിനാൽ ഒഴിവാക്കിയത്: '''45''' * ഉപയോക്താക്കൾക്കായി രേഖപ്പെടുത്തിയ വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ: '''1165''' (154 ലേഖനങ്ങളിൽ) വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങളെല്ലാം ഭാഷാപരം മാത്രമാണ്. ഓരോ തിരുത്തിന്റെയും diff നൽകിയിട്ടുണ്ട് — ആർക്കും അതു പരിശോധിക്കാം, തെറ്റു കണ്ടാൽ ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുകയുമാവാം. == എന്തുകൊണ്ട് ചില തിരുത്തുകൾ തടയപ്പെട്ടു? == AI ഭാഷാതിരുത്തൽ നിർദ്ദേശിച്ച 48 ലേഖനങ്ങൾ സേവ് ചെയ്തിട്ടില്ല. രണ്ടു പരിശോധനാ ഘട്ടങ്ങളാണ് അവ തടഞ്ഞത്: * '''ഘടനാപരിശോധന (കോഡ്) — 25 ലേഖനങ്ങൾ.''' സംഖ്യകൾ, കണ്ണികളുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ, ഫലകനാമങ്ങൾ, അവലംബങ്ങൾ, പുറംകണ്ണികൾ എന്നിവ അതേപടി നിലനിൽക്കണമെന്ന് നിർമ്മിതബുദ്ധിയല്ല, കോഡാണ് ഉറപ്പാക്കുന്നത്. ആകെ 659 തവണ സംഖ്യകളിലും 350 തവണ കണ്ണികളുടെ ലക്ഷ്യങ്ങളിലും വ്യത്യാസം കണ്ടെത്തി. * '''ആശയപരിശോധന — 32 ലേഖനങ്ങൾ''' (170 പ്രത്യേക പ്രശ്നങ്ങൾ, ശരാശരി ഒരു ലേഖനത്തിന് 5.3). ഭാഷ മാത്രം മാറ്റിയോ, ആശയം മാറിയോ എന്ന് സ്വതന്ത്രമായ രണ്ടാമതൊരു AI പരിശോധിക്കുന്നു. ഏറ്റവും കൂടുതൽ കണ്ടത്: മൂലലേഖനത്തിലില്ലാത്ത വിവരം ചേർത്തത് (16 ലേഖനങ്ങൾ), ഭാഷയ്ക്കപ്പുറം വസ്തുതാതിരുത്തൽ നടത്തിയത് (19), ഫലകം/ഇൻഫോബോക്സ് ഉള്ളടക്കം മാറ്റിയത് (18), അർത്ഥവ്യത്യാസം (12), വിവരനഷ്ടം (16), പുതിയ മലയാളം തന്നെ തെറ്റായത് (1). ഇവയിൽ നല്ലൊരു പങ്കും AI ''ശരിയായ'' തിരുത്ത് നിർദ്ദേശിച്ചതുകൊണ്ടാണ് തടയപ്പെട്ടത് — ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനവുമായി ഒത്തുനോക്കി വസ്തുത തിരുത്താൻ ശ്രമിച്ചത്. പക്ഷേ ഈ പദ്ധതിയുടെ അധികാരപരിധി '''ഭാഷ മാത്രമാണ്''', അതിനാൽ അത്തരം മാറ്റങ്ങൾ മനുഷ്യാനുമതിയില്ലാതെ സേവ് ചെയ്യുന്നില്ല. ഈ ലേഖനങ്ങൾ 'കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ്' എന്ന് അടയാളപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്; ആർക്കും അവ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്താം. == ലേഖനങ്ങളും തിരുത്തുകളും == {| class="wikitable sortable" ! # !! ലേഖനം !! മൂലലേഖനം !! diff !! സ്ഥിതി !! മാറ്റങ്ങൾ |- | 1 || [[സെലിനിസെറിയസ് കോസ്റ്റാറിസെനെസിസ്]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 2 || [[ലൂർദ്ദ് മാതാവ്]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 3 || [[Arjunan Rajasekaran]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 4 || [[ഏറ്റവും കൂടുതൽ വിറ്റഴിക്കപ്പെട്ട ആൽബങ്ങളുടെ പട്ടിക]] || — || — || വലുപ്പം കൂടുതൽ; ഒഴിവാക്കി || ലേഖനം വളരെ വലുതായതിനാൽ ഈ ബാച്ചിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയില്ല |- | 5 || [[ബഞ്ചോസിയ ജമൈസെൻസിസ്]] || [[:en:Bunchosia jamaicensis|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674442|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'ഒരു ഇനം' എന്നത് 'ഒരിനം' എന്നാക്കി; പേരിനുശേഷമുള്ള അനാവശ്യ സ്പേസ് നീക്കി; 'ജമൈക്കയിൽ തദ്ദേശീയമായി വളരുന്നു' എന്നത് 'ജമൈക്കയിലെ തദ്ദേശീയ സസ്യമാണ്' എന്ന് തിരുത്തി; തലക്കെട്ടിലെ സ്പേസ് ക്രമീകരിച്ചു. |- | 6 || [[ബഞ്ചോസിയ ലീനിയറിഫോളിയ]] || [[:en:Bunchosia linearifolia|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674443|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || കണ്ണിയുടെ പ്രദർശനനാമം 'മാൽപിഗിയേസി' എന്നതിൽ നിന്ന് 'മാൽപ്പീജിയേസീ' എന്ന് ലേഖനശീർഷകത്തോട് ഏകീകരിച്ചു; കട്ടിയക്ഷര പേരിനു ശേഷം പൂർണ്ണവിരാമത്തിനു മുമ്പുള്ള അനാവശ്യ ഇടം നീക്കി; വരിയന്ത്യത്തിലെ അധിക ഇടം നീക്കി; 'അവലംബം' തലക്കെട്ടിന്റെ ഇടയകലം ക്രമപ്പെടുത്തി. |- | 7 || [[ചെറിയ നോഡി ആള]] || [[:en:Lesser noddy|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 8 || [[Medical thermometer]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 9 || [[വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ]] || [[:en:Valarthumrugangal|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674444|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇനീഷ്യലുകളിൽ കുത്തും അകലവും ഏകീകരിച്ചു ('എം ടി' → 'എം.ടി.', 'കെ ജെ യേശുദാസ്' → 'കെ.ജെ. യേശുദാസ്'); അക്ഷരത്തെറ്റും പദവിഭജനവും തിരുത്തി ('ഗാനങ്ങളേഴുതി' → 'ഗാനങ്ങൾ എഴുതിയെന്നതാണ്', 'ചിത്രത്തിന്റെഒരു' → 'ചിത്രത്തിന്റെ ഒരു'); തലക്കെട്ട് 'നടന്മാർ' → 'അഭിനേതാക്കൾ'; പട്ടികയിലെ ശീർഷകങ്ങൾ മലയാളത്തിലാക്കി ('ഇല്ല.' → 'ക്രമനമ്പർ', 'നീളം (m:ss)' → 'ദൈർഘ്യം (മി:സെ)'); അവലംബങ്ങൾക്കും ചിഹ്നങ്ങൾക്കും മുമ്പുള്ള അനാവശ്യ ഇടങ്ങൾ നീക്കി. |- | 10 || [[Syed Mohammad Sharfuddin Quadri]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 11 || [[മുരളി ശ്രീശങ്കർ]] || [[:en:Murali Sreeshankar|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674445|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് വാചകങ്ങൾ മലയാളത്തിലാക്കി; വാക്യഘടന ശരിയാക്കി (അപൂർണ്ണ വാക്യത്തിൽ 'പിന്മാറേണ്ടിവന്നു' ചേർത്തു); 'ലോംഗ് ജംപ്' → 'ലോങ് ജമ്പ്', 'അത്‌ലറ്റിക്' → 'അത്‌ലറ്റിക്സ്'; '2022 ൽ' → '2022-ൽ'; അനാവശ്യ ഇടവേളകളും ചിഹ്നങ്ങളും നീക്കി; വാക്യങ്ങൾ വിഭജിച്ച് ലളിതമാക്കി. |- | 12 || [[സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഒബ്‌സ്റ്റട്രിഷ്യൻസ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റ്സ് ഓഫ് പാകിസ്താൻ]] || [[:en:Society of Obstetricians and Gynaecologists of Pakistan|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674447|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'പാക്കിസ്ഥാൻ' → 'പാകിസ്താൻ' എന്ന് ഏകീകരിച്ചു; 'ഫീഗോ യുടെ' → 'ഫീഗോയുടെ' എന്ന് ചേർത്തെഴുതി; 'ബോഡി' → 'സംഘടന' എന്നാക്കി; നീണ്ട വാക്യങ്ങൾ പിരിച്ചും ക്രിയാരൂപങ്ങൾ (സന്ദർശിച്ചു → സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ) മാറ്റിയും ഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി; അവലംബം വാക്യാന്ത്യത്തിലേക്ക് മാറ്റി; 'പുറം കണ്ണികൾ' → 'പുറംകണ്ണികൾ'. |- | 13 || [[Neelam Kler]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 14 || [[റിച്ചാർഡ് ഫ്രോമെൽ]] || [[:en:Richard Frommel|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674448|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി ('അടുത്ത'→'തുടർന്നുള്ള', 'കരിയർ'→'ഔദ്യോഗികജീവിതം', 'ഡിസോർഡർ'→'തകരാറ്'); ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളമാക്കി ('ഒബ്‌സ്റ്റട്രിക്‌സ് ആൻഡ്'→'പ്രസവചികിത്സ,', 'അസ്ഥിബന്ധങ്ങൾ'→'സ്നായുക്കൾ'); 'ഫ്രോമൽ'→'ഫ്രോമെൽ' എന്ന അക്ഷരവിന്യാസം ഏകീകരിച്ചു; ചിയാരിയുമൊത്തുള്ള വാക്യം പുനഃക്രമീകരിച്ചു; അനാവശ്യ ഇടങ്ങൾ നീക്കി. |- | 15 || [[സ്വാമി ശാന്താനന്ദ സരസ്വതി]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 16 || [[ഈഷ റബ്ബ]] || [[:en:Eesha Rebba|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674449|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'അവൾ' എന്നത് 'അവർ' എന്നാക്കി; 'ജീവിതം സുന്ദരമാണ്' → 'ലൈഫ് ഈസ് ബ്യൂട്ടിഫുൾ', 'ഒട്ട്' → 'ഒറ്റ്', 'പിറ്റ കാതലു' → 'പിട്ട കഥലു' എന്നിങ്ങനെ ചിത്രനാമങ്ങൾ തിരുത്തി; 'കാമിയോ രൂപം' → 'അതിഥി വേഷം' പോലുള്ള പട്ടികശീർഷകങ്ങളും പദങ്ങളും മലയാളീകരിച്ചു; വാക്യഘടന, ചിഹ്നനം, അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അധിക സ്പേസ്, പട്ടിക മാർക്കപ്പ് എന്നിവ തിരുത്തി. |- | 17 || [[Jaiveer Agarwal]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 18 || [[മാരിബ് ഗവർണറേറ്റ്]] || [[:en:Marib Governorate|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674450|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് ലേബലുകൾ മലയാളത്തിലാക്കി; 'യമൻ'→'യെമൻ', 'പ്രധാന്യം'→'പ്രാധാന്യം', 'അടിസ്ഥാത്തിൽ'→'അടിസ്ഥാനത്തിൽ' തുടങ്ങിയ അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി; 'ഹൈനകൾ'→'കഴുതപ്പുലികൾ', 'റാഘവൻ ജില്ല'→'റഘ്‌വാൻ ജില്ല' പോലുള്ള തെറ്റായ പദങ്ങളും ലിപ്യന്തരണങ്ങളും തിരുത്തി; നീണ്ട വാക്യങ്ങൾ വിഭജിച്ചു; അനാവശ്യ സ്പേസുകളും 'റോമനൈസ്ഡ്' നീക്കി; 'റഫറൻസുകൾ'→'അവലംബം'. |- | 19 || [[ഛത്ര മലയിടുക്ക്]] || [[:en:Chatra Gorge|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 20 || [[സലോമി മാസ്വിം]] || [[:en:Salome Maswime|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674451|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പേരിന്റെ ലിപ്യന്തരണം ഏകീകരിച്ചു ('മാസ്വിമേ', 'മസ്‌വിം' → 'മാസ്വിം'); 'അവൾ' എന്നത് 'അവർ' ആക്കി ബഹുമാനസൂചക സർവനാമം ഏകീകരിച്ചു; ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾക്ക് മലയാളം നൽകി ('ക്ലിനിക്ക്' → 'ക്ലിനീഷ്യൻ', 'ഒബ്‌സ്റ്റട്രീഷ്യൻ ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റ്' → 'പ്രസവചികിത്സാ-സ്ത്രീരോഗ വിദഗ്ധ'); വാക്യഘടനയും പദപ്രയോഗവും സ്വാഭാവികമാക്കി ('സിസേറിയൻ വിഭാഗങ്ങൾ' → 'സിസേറിയൻ ശസ്ത്രക്രിയകൾ'); തെറ്റായ സ്ഥാനത്തുള്ള അവലംബം വാക്യാന്ത്യത്തിലേക്ക് മാറ്റി. |- | 21 || [[നദികളിൽ സുന്ദരി യമുന]] || [[:en:Nadhikalil Sundari Yamuna|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674452|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('മുരളധരൻ'→'മുരളീധരൻ', 'പലാളി'→'പാലാഴി', 'പൊട്ടുകയും'→'ഒടിയുകയും'); ചില്ലക്ഷര ശരിയാക്കൽ ('കണ്ണൻ്റെ'→'കണ്ണന്റെ'); വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി; ഇംഗ്ലീഷ് വാക്കുകൾ മലയാളത്തിലാക്കി ('minutes'→'മിനിറ്റ്'); 'അദ്ദേഹത്തിന്റെ'→'അയാളുടെ'; ചിഹ്നനം ക്രമീകരിച്ചു. |- | 22 || [[ബർമിംഗ്ഹാം വിമൻസ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Birmingham Women's Hospital|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674453|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ലിപ്യന്തരണം തിരുത്തി ('ക്യൂൻ'→'ക്വീൻ', 'സ്പാർഖില്ലിലെ'→'സ്പാർക്ക്ഹില്ലിലെ', 'മിഡ്‌ലാൻഡിലെ'→'മിഡ്‌ലാൻഡ്സിലെ'); പദപ്രയോഗം മെച്ചപ്പെടുത്തി ('പ്രസവത്തോടനുബന്ധിച്ചുള്ള പനി'→'പ്രസവാനന്തര പനി', 'സൗകര്യത്തിലേക്കു'→'കെട്ടിടത്തിലേക്ക്'); ആശുപത്രിയുടെ പേര് പൂർണ്ണമാക്കി ('...ഹോസ്പിറ്റൽ ഫോർ വിമൻ'); പുറംകണ്ണിയിലെ ട്രസ്റ്റിന്റെ പേര് ഏകീകരിച്ചു; അവലംബങ്ങൾക്കു മുന്നിലെ അനാവശ്യ സ്പേസുകൾ നീക്കി. |- | 23 || [[പുതുതായി വ്യാവസായികവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട രാജ്യം]] || [[:en:Newly industrialized country|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674454|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി ('പ്രയോഗിക്കുന്ന' → 'ബാധകമാക്കുന്ന', 'പരിഗണിക്കപ്പെട്ടു' → 'വികസിത രാജ്യങ്ങളായി മാറി'); ഉപവാക്യങ്ങളുടെ ക്രമം തിരുത്തി; സമസ്തപദങ്ങൾ ചേർത്തെഴുതി ('ജല ലഭ്യത' → 'ജലലഭ്യത'); 'ഹോങ്കോംഗ്', 'ന്യൂസിലൻഡ്' എന്നിവയുടെ അക്ഷരവിന്യാസം തിരുത്തി; 'ഇന്റർനാഷണൽ മോണിറ്ററി ഫണ്ട്' → 'അന്താരാഷ്ട്ര നാണയനിധി'; '1961 ൽ' → '1961-ൽ'; പട്ടികത്തലക്കെട്ടുകൾ തിരുത്തി. |- | 24 || [[കോണ്ട്രാസെപ്ഷൻ (ജേണൽ)]] || [[:en:Contraception (journal)|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674455|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് വാക്കുകൾ മലയാളത്തിലാക്കി ('Carolyn Westhoff' → 'കരോലിൻ വെസ്റ്റ്ഹോഫ്', 'Online access' → 'ഓൺലൈൻ ലഭ്യത'); 'പ്രത്യുത്പാദന മരുന്നുകൾ' എന്ന തെറ്റായ തർജ്ജമ 'പ്രത്യുത്പാദന വൈദ്യശാസ്ത്രം' എന്നാക്കി; വാക്യഘടനയും ക്രിയാകാലവും തിരുത്തി; വിഭാഗത്തലക്കെട്ടുകൾ 'അവലംബം', 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നാക്കി; ചിഹ്നനവും ഇടവേളകളും ശരിയാക്കി. |- | 25 || [[Institute of Microbial Technology]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 26 || [[പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ട് (സിനിമ)]] || [[:en:Pathonpatham Noottandu|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674456|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളത്തിലാക്കി ('Score' → 'പശ്ചാത്തലസംഗീതം', 'Songs' → 'ഗാനങ്ങൾ'); '2022 പുറത്തിറങ്ങിയ' → '2022-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ'; 'അസിസ്റ്റന്റ്' → 'സഹായി'; 'തണ്ടക്കാരൻ' → 'തണ്ടൽക്കാരൻ'; 'പേഷ്ക്കാർ' → 'പേഷ്കാർ'; അനാവശ്യ ഇടങ്ങളും ചിഹ്നങ്ങളും കണ്ണികളും ക്രമീകരിച്ചു. |- | 27 || [[Alexandra Kosteniuk]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 28 || [[വൽസാദ് ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[:en:Valsad Lok Sabha constituency|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674457|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || സ്ഥലപ്പേരുകളുടെയും വ്യക്തിനാമങ്ങളുടെയും അക്ഷരവിന്യാസം തിരുത്തി (പർഡി→പാർഡി, നവസ്രി→നവസാരി, ജിത്തുഭായ് ചൌധരി→ജിതുഭായ് ചൗധരി, പാട്ടീൽ→പട്ടേൽ); ലോക്സഭ→ലോക്‌സഭാ എന്ന് ഏകീകരിച്ചു; വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി; വിട്ടുപോയ പൂർണ്ണവിരാമങ്ങൾ ചേർത്തു; പട്ടികത്തലക്കെട്ടുകൾ വ്യക്തമാക്കി. |- | 29 || [[അപൂർവ രോഗ ദിനം]] || [[:en:Rare Disease Day|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 30 || [[ആലീസ് എക്ക]] || [[:en:Alice Ekka|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674458|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പേര് ബോൾഡാക്കി തലവാക്യം പുനഃക്രമീകരിച്ചു; തീയതിഘടന 'സെപ്റ്റംബർ 8 ന്' → 'സെപ്റ്റംബർ 8-ന്', '1950 കളിലും' → '1950-കളിലും' എന്നിങ്ങനെ ഹൈഫൻ ചേർത്തു; 'പ്രതിവാര മാസിക' → 'വാരിക', 'പ്രകാശനം' → 'പ്രകാശൻ', 'സമുദായത്തിൽ നിന്നുള്ളയാൾ' → 'സമുദായാംഗം' എന്നിങ്ങനെ പദങ്ങൾ തിരുത്തി; നീണ്ട വാക്യങ്ങൾ വിഭജിച്ചു; അനാവശ്യ ഇടങ്ങൾ നീക്കി; 'അവലംബങ്ങൾ' → 'അവലംബം'. |- | 31 || [[പരശുരാമപ്രതിമ]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 32 || [[ബിദർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] || [[:en:Bidar Institute of Medical Sciences|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 33 || [[Jagdish Narain Sinha]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 34 || [[ശ്രീകൃഷ്ണ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Sri Krishna Medical College and Hospital|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674459|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളത്തിലാക്കി ('Uma Nagar' → 'ഉമാ നഗർ', 'Semi Urban' → 'അർദ്ധനഗരം'); അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('ലളിതേശ്വര്' → 'ലളിതേശ്വർ', 'ബീഹാർ' → 'ബിഹാർ'); വിഭക്തിരൂപം ശരിയാക്കി ('എസ്കെഎംസിഎച്ച് ലെ' → 'എസ്കെഎംസിഎച്ചിലെ'); 'ശേഷി' → 'എണ്ണം'; തലക്കെട്ടുകളും വാക്യഘടനയും മെച്ചപ്പെടുത്തി. |- | 35 || [[ശ്രീ ലാൽ ബഹാദൂർ ശാസ്ത്രി ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || [[:en:Shri Lal Bahadur Shastri Government Medical College|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674460|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകളും പേരുകളുടെ ഏകീകൃതരൂപവും തിരുത്തി ('ബഹദൂർ'→'ബഹാദൂർ', 'നെർചൗക്ക്'→'നേർ ചൗക്ക്', 'ഏരിയ'→'വിസ്തീർണ്ണം'); മുറിഞ്ഞ വാക്യങ്ങൾ പുനഃക്രമീകരിച്ചു ('തുറന്നത്'→'ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്'); ഓഫീസർ പട്ടികയിലെ ക്രമവും അക്കങ്ങൾക്കുശേഷമുള്ള ഇടവും ശരിയാക്കി; അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അനാവശ്യ ഇടം നീക്കി. |- | 36 || [[ടൈറ വുൾഫ്സ്ബർഗ്]] || [[:en:Tyra Wolfsberg|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674461|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പേരിന്റെ ലിപ്യന്തരണം ഏകീകരിച്ചു ('വുൾഫ്സ്ബെർഗ്', 'വൂൾഫ്സ്ബെർഗ്', 'വോൾഫ്സ്ബെർഗ്' → 'വുൾഫ്സ്ബർഗ്'); 'അവളുടെ' → 'അവരുടെ' എന്നാക്കി; പ്രബന്ധത്തലക്കെട്ടിന്റെ തെറ്റായ പരിഭാഷ മാറ്റി മൂല ഇംഗ്ലീഷ് തലക്കെട്ട് നൽകി; 'ആന്റ്' → 'ആൻഡ്', 'ക്രമം, വ്യാഖ്യാനം' → 'ശ്രേണി, അനോട്ടേഷൻ' തുടങ്ങിയ പദങ്ങൾ തിരുത്തി; അധിക കുത്തുകളും ഇരട്ട സ്പേസുകളും നീക്കി; 'റഫറൻസുകൾ' → 'അവലംബം'. |- | 37 || [[തർണക് നദി]] || [[:en:Tarnak River|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674462|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വാക്യഘടന പുനഃക്രമീകരിച്ചു; സ്ഥലനാമങ്ങളുടെ അക്ഷരവിന്യാസം ഏകീകരിച്ചു ('അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ'→'അഫ്ഗാനിസ്താനിലെ', 'തർനാക്'→'തർണക്'); പദപ്രയോഗം തിരുത്തി ('ലോമർ പാസ്'→'ലോമർ ചുരം', 'സംയോജിത ജലം'→'ജലം ഒന്നിച്ച്'); ദൂരവും ദിശയും സംബന്ധിച്ച കുഴഞ്ഞ വിവരണം വ്യക്തമാക്കി; അനാവശ്യ ഇടങ്ങളും ചിഹ്നങ്ങളും നീക്കി; ചിത്രവും ആമുഖവാക്യവും മുകളിലേക്ക് മാറ്റി. |- | 38 || [[പേശി വ്യവസ്ഥ]] || [[:en:Muscular system|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674463|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || സമസ്തപദങ്ങൾ ചേർത്തെഴുതി ('അസ്ഥി പേശി'→'അസ്ഥിപേശി', 'പേശി നാരുകൾ'→'പേശിനാരുകൾ'); പാരിഭാഷിക പദങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തി ('അനിയന്ത്രിതം'→'അനൈച്ഛികം', 'ഭാവം'→'ശരീരനില', 'ശരീരശാസ്ത്രം'→'ശരീരധർമ്മശാസ്ത്രം'); ലിപ്യന്തരണം ഏകീകരിച്ചു ('സ്ട്രൈറ്റഡ്'→'സ്ട്രയേറ്റഡ്', 'ADP'→'എഡിപി'); നീണ്ട വാക്യങ്ങൾ വിഭജിച്ചു; ഉപവിഭാഗ തലക്കെട്ടുകൾ തിരുത്തി. |- | 39 || [[ക്യാബോ ദെൽഗാഡോ പ്രവിശ്യ]] || [[:en:Cabo Delgado Province|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 40 || [[Pawan Raj Goyal]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 41 || [[തുളസിപൂർ സംസ്ഥാനം]] || [[:en:Tulsipur State|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 42 || [[റോസക്കുട്ടി]] || [[:en:Rosa Kutty|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674464|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷമുള്ള വിഭക്തിപ്രത്യയങ്ങൾ ഹൈഫൻ ചേർത്തു ശരിയാക്കി ('1996ലും' → '1996-ലെയും', '1994 ൽ' → '1994-ൽ'); 'അത്ലറ്റ്' → 'അത്‌ലറ്റ്', 'സൌത്ത്' → 'സൗത്ത്' എന്നിങ്ങനെ അക്ഷരവിന്യാസം തിരുത്തി; വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി ('ആയവനയിൽ നിന്നുള്ള' → 'ആയവന സ്വദേശിയായ'); 'അവലംബങ്ങൾ' → 'അവലംബം', 'പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണ്ലികൾ' → 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നിങ്ങനെ തലക്കെട്ടുകൾ തിരുത്തി; പുറംകണ്ണികൾ മലയാളത്തിലാക്കി. |- | 43 || [[വട്ടവട]] || [[:en:Vattavada|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674465|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് ലേബലുകൾ മലയാളത്തിലാക്കി ('Village' → 'ഗ്രാമം'); വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി ('അതിർത്തിയിലായാണ്' → 'അതിർത്തിയിലാണ്'); 'ഉയരത്തിൽ വ്യത്യാസമുണ്ട്' എന്ന തെറ്റായ പരിഭാഷ തിരുത്തി; വിളകളുടെ തെറ്റായ കണ്ണികൾ ശരിയാക്കി; 'പണ്ട് വർഷത്തിലൊരിക്കൽ' → 'പന്ത്രണ്ട് വർഷത്തിലൊരിക്കൽ'; അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അധിക ഇടങ്ങൾ നീക്കി. |- | 44 || [[ഒരു മുഖം പല മുഖം]] || [[:en:Oru Mukham Pala Mukham|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674466|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'താങ്കച്ചി' → 'തങ്കച്ചി', 'ശങ്കര നാരായണൻ' → 'ശങ്കരനാരായണൻ' എന്നിങ്ങനെ അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി; 'പ്ലോട്ട്', 'പരാമർശങ്ങൾ', 'ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ' എന്നിവ 'കഥാസംഗ്രഹം', 'അവലംബം', 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നാക്കി; നീണ്ട വാക്യങ്ങൾ പിരിച്ചെഴുതി; 'ഭാഗ്യം' → 'സ്വത്ത്'; ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് വാക്കുകളും പട്ടികത്തലക്കെട്ടുകളും മലയാളത്തിലാക്കി; 'ചെറിയാൻn' പോലുള്ള അച്ചടിപ്പിശകുകളും വിരാമചിഹ്നങ്ങളും ശരിയാക്കി. |- | 45 || [[അൻകുവാബെ ജില്ല]] || [[:en:Ancuabe District|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674467|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സ് ലേബലുകൾ മലയാളത്തിലാക്കി; സ്ഥലനാമങ്ങളുടെ ലിപ്യന്തരണം തിരുത്തി ('മൊംതെപുഎജ്'→'മോണ്ടെപ്യൂസ്', 'അടിമ'→'സലാവെ'); അസംബന്ധവാക്യങ്ങൾ പുനർരചിച്ചു; പദക്രമം, ക്രിയാകാലം, ചിഹ്നനം ശരിയാക്കി; ഇംഗ്ലീഷ് ഗ്രാമനാമങ്ങൾ മലയാളത്തിലാക്കി; തലക്കെട്ടുകൾ മാറ്റി ('പരാമർശങ്ങൾ'→'അവലംബം'). |- | 46 || [[ജുവൽ മേരി]] || [[:en:Jewel Mary|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674468|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || തലക്കെട്ടിലെ പേര് 'ജൂവൽ മേരി' → 'ജുവൽ മേരി' എന്ന് ഏകീകരിച്ചു; 'ഹോസ്റ്റ്' → 'അവതാരക', 'പങ്കാളി' → 'മത്സരാർത്ഥി', 'റോൾ' → 'പങ്ക്' എന്നിങ്ങനെ മലയാളപദങ്ങളാക്കി; കരിയർ ഖണ്ഡികയിലെ വാക്യഘടനയും ചിഹ്നനവും തിരുത്തി; 'പി.എസ്. ഐ.എ.എസ്.', 'ടി.കെ.' എന്നിങ്ങനെ ചുരുക്കെഴുത്തുകൾ ക്രമീകരിച്ചു; 'ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ' → 'പുറംകണ്ണികൾ'. |- | 47 || [[മമുജു (നഗരം)]] || [[:en:Mamuju (city)|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674469|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ചിഹ്നനം തിരുത്തി ('മമുജു .' → 'മമുജു.', '12വർഷം ' → '12-ാം വർഷം'); നീണ്ട വാക്യങ്ങൾ വിഭജിച്ചു; പദപ്രയോഗം മെച്ചപ്പെടുത്തി ('തൃതീയ വിദ്യാഭ്യാസം' → 'ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസം', 'റേസ്' → 'മത്സരം'); ഇംഗ്ലീഷ് സ്ഥലനാമങ്ങൾ മലയാളത്തിലാക്കി; തലക്കെട്ടുകൾ മാനകീകരിച്ചു ('റഫറൻസുകൾ' → 'അവലംബം', 'ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ' → 'പുറംകണ്ണികൾ'); കണ്ണികൾ ശരിയാക്കി. |- | 48 || [[ஞ்]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 49 || [[പത്രസ്വാതന്ത്ര്യം ഇന്ത്യയിൽ]] || [[:en:Freedom of the press in India|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 50 || [[നോൺസെൻസ് (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Nonsense (film)|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674470|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || തലക്കെട്ടുകൾ മലയാളീകരിച്ചു ('പ്ലോട്ട്' → 'കഥാസംഗ്രഹം', 'കാസ്റ്റ്' → 'അഭിനേതാക്കൾ'); അഭിനേതാക്കളുടെ പട്ടിക മലയാളത്തിലാക്കി; ക്രിയാകാലം ഭൂതത്തിൽനിന്ന് വർത്തമാനത്തിലേക്ക് ഏകീകരിച്ചു; വാക്യഘടനയും അർത്ഥവ്യക്തതയും മെച്ചപ്പെടുത്തി; 'എം സി' → 'എം.സി.', '2018 ലെ' → '2018-ലെ' പോലെ അക്ഷരവിന്യാസവും ചിഹ്നനവും തിരുത്തി; അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അധിക സ്പേസുകൾ നീക്കി. |- | 51 || [[ഡ്യൂപ്ലിക്കേറ്റ് (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Duplicate (2009 film)|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674471|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് മൂല്യങ്ങൾ മലയാളത്തിലാക്കി; നിർമ്മാതാക്കളുടെ പേരുകൾ ഏകീകരിച്ചു ('സജൈ സബാസ്റ്റ്യൻ' → 'സജയ് സെബാസ്റ്റ്യൻ'); അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('പ്രോത്സാഹനക്രരമായ' → 'പ്രോത്സാഹനജനകമായ', 'പ്രണയിയായ' → 'പ്രണയിനിയായ', 'വർധിച്ചു' → 'വർദ്ധിച്ചു'); നീണ്ട വാക്യങ്ങൾ വിഭജിച്ചു; 'ശിവൻ കുട്ടി' എന്നത് 'ശിവൻകുട്ടി' എന്ന് ഏകീകരിച്ചു; തലക്കെട്ടുകൾ മാറ്റി ('പരിസരം' → 'കഥാസംഗ്രഹം', 'ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ' → 'പുറംകണ്ണികൾ'); അഭിനേതാക്കളുടെ പട്ടികയിലെ വാക്യഘടനയും ലിങ്ക് പേരുകളും ശരിയാക്കി; പുറംകണ്ണികളിലെ അനാവശ്യ 'ചെയ്യുക' നീക്കി. |- | 52 || [[ന്യൂ വൃന്ദാവൻ, പടിഞ്ഞാറൻ വെർജീനിയ]] || [[:en:New Vrindaban|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 53 || [[മേക്കർപ്ലെയ്ൻ]] || [[:en:MakerPlane|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 54 || [[ശങ്കർ സ്മാരക ദേശീയ കാർട്ടൂൺ മ്യൂസിയവും ആർട്ട് ഗാലറിയും]] || [[:en:Shankar Memorial National Cartoon Museum and Art Gallery|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674472|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വർഷവുമായുള്ള പ്രത്യയം ഹൈഫൺ ചേർത്ത് തിരുത്തി ('2014 ൽ' → '2014-ൽ'); 'മാതൃ പട്ടണമായ' എന്നത് 'ജന്മനാടായ' എന്നാക്കി; 'സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്' ഒറ്റവാക്കായി 'സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്' എന്നാക്കി; അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പും ഇടയിലുമുള്ള അനാവശ്യ സ്പേസുകൾ നീക്കി. |- | 55 || [[രഘുവംശം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Raghuvamsham (film)|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674473|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സ് ലേബലുകൾ മലയാളത്തിലാക്കി ('Directed by' → 'സംവിധാനം'); ഇനീഷ്യലുകളിൽ കുത്തും സ്പേസും ചേർത്തു ('ടിവി' → 'ടി.വി.', 'പി.സുശീല' → 'പി. സുശീല'); ഗാനരചയിതാവിന്റെ പേര് ഏകീകരിച്ചു ('സുബേർ' → 'സുബൈർ'); പട്ടികത്തലക്കെട്ടുകൾ തിരുത്തി ('ഇല്ല.' → 'നമ്പർ', 'നീളം' → 'ദൈർഘ്യം'); ചിത്രത്തിന്റെ പേര് കട്ടിയക്ഷരത്തിലാക്കി. |- | 56 || [[ഫെർണാണ്ടോ സൊളാനസ്]] || [[:en:Fernando Solanas|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 57 || [[നാച്ചോ ഫെർണാണ്ടസ്]] || [[:en:Nacho (footballer, born 1990)|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674474|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി പുനഃക്രമീകരിച്ചു; തീയതിരൂപം ഏകീകരിച്ചു ('2011 ൽ' → '2011-ൽ'); പദങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തി ('പ്രതിരോധക്കാരൻ' → 'പ്രതിരോധതാരം', 'കാമ്പെയ്ൻ' → 'സീസൺ', 'വേർപാട്' → 'ക്ലബ് വിട്ടത്'); അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('ഇസിഗോ' → 'ഇനിഗോ', 'ലിവര്പൂൾ' → 'ലിവർപൂൽ'); അധിക ഇടങ്ങളും ചിഹ്നനപ്പിഴവുകളും നീക്കി; ഇൻഫോബോക്സിലെ പേരും അടിക്കുറിപ്പും മലയാളത്തിലാക്കി. |- | 58 || [[C/2022 E3 (ZTF)]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 59 || [[ഹനുമാൻ ബേനിവാൾ]] || [[:en:Hanuman Beniwal|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 60 || [[സീസിയം അസറ്റേറ്റ്]] || [[:en:Caesium acetate|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674475|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി ('ഫാറ്റി ആസിഡുകളുള്ള ആരോമാറ്റിക് ആൽഡിഹൈഡുകളുടെ ഘനീഭവിച്ച്' → 'ആരോമാറ്റിക് ആൽഡിഹൈഡുകളും ഫാറ്റി ആസിഡുകളും തമ്മിലുള്ള സാന്ദ്രീകരണത്തിലൂടെ'); പദങ്ങൾ തിരുത്തി ('തന്മാത്രാ സൂത്രവാക്യം' → 'തന്മാത്രാസൂത്രം', 'ഓർഗാനിക് സിന്തസിസ്' → 'കാർബണിക സംശ്ലേഷണം', 'പ്രവർത്തനഫലം' → 'ഉൽപ്പന്നലബ്ധി', 'ഫോർമാറ്റ്' → 'ഫോർമേറ്റ്'); തലക്കെട്ട് 'ഉപയോഗിക്കുന്നു' → 'ഉപയോഗങ്ങൾ' ആക്കി; അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അനാവശ്യ ഇടവും ചിഹ്നനവും ശരിയാക്കി. |- | 61 || [[ഖാലി പേഴ്സ് ഓഫ് ബില്യണയേഴ്സ്]] || [[:en:Khali Purse of Billionaires|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674476|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ആമുഖവാക്യം പുനഃക്രമീകരിച്ചു ('കോമഡി ചിത്രമാണ്' → 'ഹാസ്യചലച്ചിത്രമാണ്'); ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് വാക്കുകൾ മലയാളത്തിലാക്കി; അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('ജ്യോസ്ത്യൻ' → 'ജ്യോത്സ്യൻ', 'നിധിന്റെ' → 'നിധിയുടെ'); 'ഷൂട്ടിംഗ്' → 'ചിത്രീകരണം'; അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അനാവശ്യ ഇടങ്ങളും തീയതികളിലെ പ്രത്യയ ഹൈഫനും ശരിയാക്കി; വിഭാഗത്തലക്കെട്ടുകൾ മാനകീകരിച്ചു. |- | 62 || [[കടമ്പ]] || [[:en:Kadamba (1983 film)|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674477|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ചിത്രനാമത്തിലെ അക്ഷരത്തെറ്റ് തിരുത്തി ('കദമ്പ' → 'കടമ്പ'); പേരുകളിലെ ഇനീഷ്യലുകൾക്ക് കുത്ത് ചേർത്തു ('പി എൻ മേനോൻ' → 'പി.എൻ. മേനോൻ', 'എസ് ജാനകി' → 'എസ്. ജാനകി'); വാക്യഘടനയും പദപ്രയോഗവും മെച്ചപ്പെടുത്തി ('തികഞ്ഞ വരനെ' → 'അനുയോജ്യനായ വരനെ', 'പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടാൻ തുടങ്ങുന്നു' → 'ഉടലെടുക്കുന്നു'); പട്ടികത്തലക്കെട്ട് തിരുത്തി ('ഇല്ല.' → 'ക്ര.നം.'); വിരാമചിഹ്നങ്ങളും സ്പേസിംഗും ശരിയാക്കി. |- | 63 || [[Australian Plant Name Index]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 64 || [[സ്കിയ ഗ്രാഫിക്സ് എൻജിൻ]] || [[:en:Skia Graphics Engine|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674478|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരവിന്യാസവും സന്ധിരൂപങ്ങളും തിരുത്തി ('എഞ്ചിൻ'→'എൻജിൻ', 'സി ++ ൽ'→'സി++-ൽ', '2005 ൽ'→'2005-ൽ'); 'സൗജന്യ'→'സ്വതന്ത്ര'; വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി ('സ്കിയകളുണ്ട്'→'സ്കിയയ്ക്കുണ്ട്', കെയ്‌റോ/പാത്ത്ഫൈൻഡർ താരതമ്യവാക്യം); 'ഇന്റേണലുകൾ'→'ആന്തരികഘടന'; അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അനാവശ്യ ഇടങ്ങളും വരിയവസാന ഇടങ്ങളും നീക്കി; തലക്കെട്ടുകൾ മാനകീകരിച്ചു. |- | 65 || [[പ്രതീക്ഷ (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Pratheeksha|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674479|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് വിവരങ്ങൾ മലയാളത്തിലാക്കി; ചുരുക്കപ്പേരുകളിൽ കുത്തുകൾ ചേർത്തു ('ഒഎൻവി'→'ഒ.എൻ.വി.', 'കെ ജെ യേശുദാസ്'→'കെ.ജെ. യേശുദാസ്'); പേരുകൾ ഏകീകരിച്ചു ('മോഹൻ ശർമ്മ'→'മോഹൻ ശർമ'); '1979 ലെ'→'1979-ലെ'; അധികമായ ']', കണ്ണിക്കുള്ളിലെ അധികസ്ഥലം എന്നിവ നീക്കി; വിരാമചിഹ്നങ്ങൾക്കു മുൻപുള്ള സ്പേസ് ഒഴിവാക്കി; 'ചെയ്ത്' എന്നതിനു ശേഷം കോമ ചേർത്തു. |- | 66 || [[കൊറലൈൻ അഡാ എംകി]] || [[:en:Coraline Ada Ehmke|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674480|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പദങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർത്തു ("സാങ്കേതിക വിദഗ്ധ"→"സാങ്കേതികവിദഗ്ധ", "വ്യക്തി ജീവിതം"→"വ്യക്തിജീവിതം"); വർഷങ്ങൾക്ക് ഹൈഫൻ ചേർത്തു ("1994 ൽ"→"1994-ൽ"); അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ("പ്രവർത്തനങ്ങളിലുടെ"→"പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ", "കരസ്തമാക്കി"→"കരസ്ഥമാക്കി", "റെയിൽകോൺഫ്"→"റെയിൽസ്കോൺഫ്"); പദപ്രയോഗം മെച്ചപ്പെടുത്തി ("അഭിഭാഷക"→"പ്രചാരക", "കണ്ടുപിടിക്കുന്നതിനു"→"പരിചയപ്പെടുന്നതിനു"); വാക്യങ്ങൾ വിഭജിച്ചു; അധിക സ്ഥലങ്ങൾ നീക്കി. |- | 67 || [[ഹൈമനോറാഫി]] || [[:en:Hymenorrhaphy|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674481|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റ് തിരുത്തി ('എന്നർഥമുള്ള'→'എന്നർത്ഥമുള്ള', 'കന്യാചർമത്തിലെ'→'കന്യാചർമ്മത്തിലെ'); ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളമാക്കി ('ഓപ്പറേഷൻ'→'ശസ്ത്രക്രിയ', 'സെന്ററുകൾ'→'കേന്ദ്രങ്ങൾ', 'ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ'→'പുറംകണ്ണികൾ'); തെറ്റായ വിവർത്തനം ശരിയാക്കി ('പരിശീലനം തുടരുകയാണെങ്കിൽ'→'ഈ ശസ്ത്രക്രിയ തുടരുകയാണെങ്കിൽ'); കണ്ണികളും ഇറ്റാലിക് അടയാളങ്ങളും ക്രമീകരിച്ചു; വാക്യഘടനയും ചിഹ്നനവും മെച്ചപ്പെടുത്തി; അധിക സ്പേസുകളും ശൂന്യമായ ബുള്ളറ്റും നീക്കി |- | 68 || [[ബിലാസ്പൂർ ജില്ല]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 69 || [[Hypodermic needle]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 70 || [[Keiki R. Mehta]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 71 || [[പിൻനിലാവ്]] || [[:en:Pinnilavu|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 72 || [[ഗാന്ധി ദ മാൻ]] || [[:en:Gandhi the Man|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674482|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('യഥാർഥ' → 'യഥാർത്ഥ', 'ജർമൻ' → 'ജർമ്മൻ', 'നീൽഗിരി' → 'നീലഗിരി', 'ഹൌസ്' → 'ഹൗസ്'); പേരിന്റെ ഏകീകൃതരൂപം ('ഗാന്ധി ദി മാൻ' → 'ഗാന്ധി ദ മാൻ', 'ഏകനാഥ്' → 'ഏക്നാഥ്'); വാക്യഘടനയും പദപ്രയോഗവും സ്വാഭാവികമാക്കി ('പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു' → 'വന്നിട്ടുണ്ട്', 'ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വിഷയങ്ങൾ' → 'പ്രതിപാദ്യവിഷയങ്ങൾ'); വർഷത്തിൽ ഹൈഫൻ ചേർത്തു ('1973 ൽ' → '1973-ൽ'); ഉദ്ധരണചിഹ്നങ്ങളും വിരാമചിഹ്നങ്ങളും ഇടയിലെ അനാവശ്യ സ്പേസുകളും ശരിയാക്കി. |- | 73 || [[3ഡി അൾട്രാസൗണ്ട്]] || [[:en:3D ultrasound|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674483|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പദപ്രയോഗം തിരുത്തി ('ചികിൽസ'→'ചികിത്സ', 'നല്കുന്ന'→'നൽകുന്ന', 'സ്പേഷ്യൽ'→'സ്ഥല', 'ആപ്ലിക്കേഷൻ'→'പ്രയോഗങ്ങൾ'); അക്ഷരപ്പിശക് നീക്കി ('എഫ്ഡിഐ'→'എഫ്ഡിഎ', 'ഇൻഡക്സ്'→'ഇൻഡെക്സ്', 'ഗര്ഭപിണ്ഡം'→'ഗർഭപിണ്ഡം'); വാക്യഘടനയും വാക്യക്രമവും മെച്ചപ്പെടുത്തി; കണ്ണി-വിവരണം ശരിയാക്കി; അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അധിക സ്പേസ് ഒഴിവാക്കി; '3D'→'3ഡി', '2 ഡി'→'2ഡി' എന്ന് ഏകീകരിച്ചു. |- | 74 || [[All India Institute of Medical Sciences, Jodhpur]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 75 || [[ചിയുരെ ജില്ല, മൊസാംബിക്]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 76 || [[പരമാർദ്ദി]] || [[:en:Paramardi|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 77 || [[പ്രബന്ധ-ചിന്താമണി]] || [[:en:Prabandha-Chintamani|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 78 || [[ഫ്ലെച്ച് (നോവൽ)]] || [[:en:Fletch (novel)|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 79 || [[എന്നും യെല്ലൊ]] || [[:en:Yennum Yellow|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674484|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെയും ട്രാക്ക് പട്ടികയിലെയും ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളത്തിലാക്കി ('Various Artists'→'വിവിധ കലാകാരന്മാർ', 'Singer'→'ഗായകർ'); അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('യെല്ലൊ'→'യെല്ലോ', 'ഐഡൻ്റിറ്റി'→'ഐഡന്റിറ്റി', 'വിഷ്വലലിസ്റ്റ്'→'വിഷ്വലിസ്റ്റ്', 'രൂപകല്പന'→'രൂപകൽപ്പന'); 'ക്ലബ്'→'ക്ലബ്ബ്' എന്ന് ഏകീകരിച്ചു; പദപ്രയോഗം മെച്ചപ്പെടുത്തി ('അതിന്റെ'→'തങ്ങളുടെ', 'പ്രാഥമിക നിറം'→'മുഖ്യ നിറം'); വാക്യഘടന പുനഃക്രമീകരിച്ചു; അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അധികസ്ഥലം നീക്കി; 'ശബരീഷ്'→'ശബരീഷ് വർമ്മ' എന്ന് പൂർണനാമം നൽകി. |- | 80 || [[ഫ്ലൂറോഅസെറ്റിക് ആസിഡ്]] || [[:en:Fluoroacetic acid|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674485|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || തെറ്റായ പദാനുവാദം തിരുത്തി ('സംയോജിത അടിത്തറ' → 'ഇതിന്റെ സംയോജിത ക്ഷാരം'); സാങ്കേതികപദം ഏകീകരിച്ചു ('ഓർഗാനിക് ഫ്ലൂറിൻ' → 'ഓർഗാനോഫ്ലൂറിൻ'); വിഭക്തിച്ചേർച്ച ശരിയാക്കി ('ആസിഡും' → 'ആസിഡിനും'); സംയുക്തനാമം ഒരേപോലെയാക്കി ('മോണോഫ്ലൂറോഅസെറ്റിക്' → 'ഫ്ലൂറോഅസെറ്റിക്'); 'ഖരമാണ്' → 'ഒരു ഖരവസ്തുവാണ്'; ചിഹ്നസ്ഥാനവും അധിക സ്പേസുകളും നീക്കി. |- | 81 || [[രാധാദേവി ജഗേശ്വരി മെമ്മോറിയൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Radha Devi Jageshwari Memorial Medical College and Hospital|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674486|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളമാക്കി ('Totals' → 'ആകെ', 'MBBS' → 'എം.ബി.ബി.എസ്.'); ഇംഗ്ലീഷ് കലർപ്പ് ഒഴിവാക്കി സ്വാഭാവിക മലയാളമാക്കി ('വാർഷിക ഇൻടേക്ക് കപ്പാസിറ്റി' → 'വാർഷിക പ്രവേശനശേഷി'); 'വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു' → 'നടത്തുന്നു' എന്നു വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി; 'അടിത്തറയിട്ടത്' → 'തറക്കല്ലിട്ടത്' എന്നു പദം ശരിയാക്കി; 'ചെയ്‌തതും' → 'ചെയ്തിട്ടുള്ളതും' എന്നു ക്രിയാരൂപം തിരുത്തി; അനാവശ്യ കോമ, സ്പേസ് എന്നിവ ക്രമീകരിച്ചു. |- | 82 || [[2+2 മന്ത്രിതല സംഭാഷണം]] || [[:en:2+2 Ministerial Dialogue|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 83 || [[സംഗീത ആസാദ്]] || [[:en:Sangeeta Azad|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674487|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || തുടക്കവാക്യം ലേഖനനാമത്തോടെ പുനഃക്രമീകരിച്ചു ('ഒരു ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയക്കാരിയാണ് സംഗീത ആസാദ്' → 'സംഗീത ആസാദ് ഒരു ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകയാണ്'); 'അവർ' എന്ന കർത്താവ് ചേർത്തു; കണ്ണിയിലെ പൈപ്പ് ഉപയോഗം ശരിയാക്കി; ഇരട്ട ഇടവും അവലംബത്തിനു മുൻപുള്ള ഇടവും നീക്കി; ചില്ല്/ചന്ദ്രക്കല ഏകീകരിച്ചു ('ലോക്സഭ' → 'ലോക്‌സഭ'); തലക്കെട്ടുകൾ ചുരുക്കി ('അവലംബങ്ങൾ' → 'അവലംബം', 'പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ' → 'പുറംകണ്ണികൾ'); കണ്ണിവിവരണം മലയാളീകരിച്ചു. |- | 84 || [[മഹാവീര്യർ]] || [[:en:Mahaveeryar|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674488|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || തീയതിരൂപം ശരിയാക്കി ('ജൂലൈ 21' → 'ജൂലൈ 21-ന്'); 'ടൈം ട്രാവൽ' → 'സമയയാത്രാ'; വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി ('നിർമ്മാണം' → 'ചിത്രം നിർമ്മിച്ചത്'); ചുരുക്കെഴുത്തുകളിൽ കുത്തിട്ടു (ബി കെ → ബി.കെ.); തലക്കെട്ടുകൾ നന്നാക്കി ('കഥാപരിസരം' → 'ഇതിവൃത്തം', 'അവലംബങ്ങൾ' → 'അവലംബം'); അവലംബസ്ഥാനവും സ്പേസിങ്ങും ക്രമീകരിച്ചു; ഇംഗ്ലീഷ് പേര് മലയാളത്തിലാക്കി. |- | 85 || [[Love Never Felt So Good]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 86 || [[വള്ളത്തോൾനഗർ തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Vallathol Nagar railway station|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 87 || [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ് ഗവർണർമാരുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of governors of Himachal Pradesh|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674489|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പട്ടികയിലെ ഇംഗ്ലീഷ് ഉള്ളടക്കം മലയാളത്തിലാക്കി ("Name/Took office/Left office" → "പേര്/ചുമതലയേറ്റു/സ്ഥാനമൊഴിഞ്ഞു", "addl. charge" → "അധിക ചുമതല", "Incumbent" → "നിലവിൽ"); ആവർത്തനവും വാക്യഘടനയും നേരെയാക്കി; അക്ഷരത്തെറ്റ് തിരുത്തി ("ഊർമിള" → "ഊർമ്മിള"); ചുരുക്കെഴുത്തുകളും വിരാമചിഹ്നങ്ങളും ക്രമപ്പെടുത്തി ("ICS (റിട്ട. )" → "ഐ.സി.എസ്. (റിട്ട.)"); ശീർഷകങ്ങൾ മാനകമാക്കി ("റഫറൻസുകൾ" → "അവലംബം", "ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ" → "പുറംകണ്ണികൾ"); കണ്ണികൾ ലളിതമാക്കി. |- | 88 || [[ജേണൽ ഓഫ് വിമൻസ് ഹെൽത്ത്]] || [[:en:Journal of Women's Health|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674490|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളമാക്കി ('English'→'ഇംഗ്ലീഷ്', 'Online archive'→'ഓൺലൈൻ ആർക്കൈവ്'); 'പ്രതിമാസ'→'പ്രതിമാസം', '1992-ഇന്ന് വരെ'→'1992–ഇന്നുവരെ' എന്ന് തിരുത്തി; ആമുഖവാക്യം മലയാളരീതിയിൽ പുനഃക്രമീകരിച്ച് 'ദി' ഒഴിവാക്കി; 'മാനേജ്മെന്റ്'→'നിയന്ത്രണം', 'ബയോളജി'→'ജീവശാസ്ത്രം', 'ചീഫ് എഡിറ്റർ'→'മുഖ്യ പത്രാധിപർ' എന്നിങ്ങനെ പദങ്ങൾ മാറ്റി; 'അമൂർത്തീകരണവും സൂചികയും'→'സംഗ്രഹവും സൂചികപ്പെടുത്തലും', 'റഫറൻസുകൾ'→'അവലംബം', 'ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ'→'പുറംകണ്ണികൾ' എന്ന് തലക്കെട്ടുകൾ ശരിയാക്കി; ചിഹ്നങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അധികസ്ഥലം നീക്കി |- | 89 || [[നിസാമിയ ഒബ്സർവേറ്ററി]] || [[:en:Nizamia observatory|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674491|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('ഒബ്സസർവേറ്ററി'→'ഒബ്സർവേറ്ററി'); ചന്ദ്രക്കലാപ്രയോഗം ശരിയാക്കി ('ഖാൻ്റെ'→'ഖാന്റെ'); ലിപ്യന്തരണം ഏകീകരിച്ചു ('പിസൽ'→'ഫിസൽ', 'നൈസാം'→'നിസാം', 'റിഫ്രാക്റ്റർ'→'റിഫ്രാക്ടർ'); പദപ്രയോഗം മെച്ചപ്പെടുത്തി ('ചാന്ദ്ര നിഗൂഢത'→'ചന്ദ്രാച്ഛാദനം'); വാക്യഘടനയും ക്രിയാകാലവും തിരുത്തി; തീയതികളിൽ ഹൈഫൻ ചേർത്തു; തെറ്റായ കണ്ണിവിഭജനം നേരെയാക്കി |- | 90 || [[Harballabh Sangeet Sammelan]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 91 || [[ഫിലിപ്പീൻ ജേഡ് സംസ്കാരം]] || — || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674492|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || തീയതി/കാലസൂചന ഏകീകരിച്ചു ("2000-1500 ബിസി" → "ബിസി 2000-1500", "500 CE" → "എഡി 500"); ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളമാക്കി ("Lingling-o ഡിസൈനുകൾ" → "ലിംഗ്ലിംഗ്-ഓ രൂപകൽപ്പനകൾ", "പ്രോസസ്സ്" → "സംസ്കരിക്കുക", "സൈറ്റ്" → "സ്ഥലം", "നെറ്റ്‌വർക്ക്" → "ശൃംഖല"); തെറ്റായ കണ്ണികൾ ശരിയാക്കി; വാക്യഘടനയും പദക്രമവും നേരെയാക്കി; നീണ്ട വാക്യങ്ങൾ വിഭജിച്ചു; അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ ("ശൃംഗല" → "ശൃംഖല", "പലവൻ" → "പലാവൻ") തിരുത്തി. |- | 92 || [[കൂരൽ]] || [[:en:Tor remadeviae|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 93 || [[നില ഓരില]] || [[:en:Alysicarpus vaginalis|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674493|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി ('ഇത് ആഫ്രിക്കയുടെയും...ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളതാണ്' → 'ഇതിന്റെ ജന്മദേശം'); പദാനുപദ പരിഭാഷ തിരുത്തി ('വാർഷികം' → 'ഏകവർഷി', 'റൂട്ട്-നോട്ട് നെമറ്റോഡ്' → 'വേരുമുഴ നിമാവിര', 'ലഘുലേഖകൾ' → 'പത്രകങ്ങൾ', 'കൃഷിയിടങ്ങൾ' → 'ഇനങ്ങൾ'); തെറ്റായ പരിഭാഷ തിരുത്തി ('പയറുവർഗ്ഗങ്ങൾ' → 'അൽഫാൽഫ', 'പുറംചട്ട' → 'തണൽ', 'പകർച്ചവ്യാധി' → 'ആക്രമണം'); അർദ്ധവിരാമം ഉപയോഗിച്ച് നീണ്ട വാക്യങ്ങൾ വേർതിരിച്ചു; ശീർഷകങ്ങൾ മലയാളീകരിച്ചു ('ഇക്കോളജി' → 'പരിസ്ഥിതി', 'പരാമർശങ്ങൾ' → 'അവലംബം'). |- | 94 || [[മലയാളത്തിലെ കടമെടുത്തപദങ്ങൾ]] || — || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 95 || [[G. S. Sainani]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 96 || [[എ.സി. സുബ്ബ റെഡ്ഡി ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || [[:en:A. C. Subba Reddy Government Medical College|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674494|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ലേഖനത്തിലെ പേര് തലക്കെട്ടിനൊത്ത് ഏകീകരിച്ചു ('എസി സുബ്ബ റെഡ്ഡി സർക്കാർ' → 'എ.സി. സുബ്ബ റെഡ്ഡി ഗവൺമെൻ്റ്'); ചുരുക്കെഴുത്തുകളിൽ കുത്തിട്ടു (ഡിഎസ്ആർ → ഡി.എസ്.ആർ.); തീയതികളിൽ ഹൈഫൻ ചേർത്തു (2014 ൽ → 2014-ൽ); വാക്യഘടന ശരിയാക്കി ('കാമ്പസ് 67.5 acre ഉണ്ട്' → 'കാമ്പസിന് 67.5 acre വിസ്തീർണ്ണമുണ്ട്'); വിവരപ്പെട്ടിയിലെ ചില ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തി; അവലംബത്തിനു മുൻപുള്ള അനാവശ്യ സ്പേസ് നീക്കി. |- | 97 || [[Union List of Artist Names]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 98 || [[Dmitri Ivanovsky]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 99 || [[Ram Kumar Caroli]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 100 || [[സുജുദ്]] || [[:en:Sujud|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 101 || [[നീയോ ഞാനോ]] || [[:en:Neeyo Njaano|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 102 || [[ഫോറം തോംസൺ മാൾ]] || [[:en:Forum Mall Kochi|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674495|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('ആഗസ്റ്റ്' → 'ഓഗസ്റ്റ്', 'എന്റർടൈൻമെന്റ്' → 'എന്റർടെയ്ൻമെന്റ്'); വിഭക്തി ശരിയാക്കി ('കൊച്ചിയിൽ മരടിൽ' → 'കൊച്ചിയിലെ മരടിൽ'); പദങ്ങൾ ചേർത്തെഴുതി ('മാൾ ആണ്' → 'മാളാണ്'); അനാവശ്യ പദം നീക്കി ('ഹോട്ടൽ സ്ഥലവും' → 'ഹോട്ടലും'); സർവനാമം വ്യക്തമാക്കി ('അതിന്റെ' → 'മാളിന്റെ'); അധിക സ്പേസുകൾ നീക്കി; തലക്കെട്ട് 'അവലംബങ്ങൾ' → 'അവലംബം'. |- | 103 || [[Keshavrao Krishnarao Datey]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 104 || [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് പാകിസ്താൻ]] || [[:en:Communist Party of Pakistan|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 105 || [[ദിഫു മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] || [[:en:Diphu Medical College and Hospital|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 106 || [[മഹാലക്ഷ്മി (നടി)]] || [[:en:Mahalakshmi (Kannada actress)|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 107 || [[ചെമ്പൈ മെമ്മോറിയൽ ഗവണ്മെന്റ് മ്യൂസിക് കോളേജ്, ചിറ്റൂർ]] || [[:en:Chembai Memorial Government Music College|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674496|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വർഷത്തിനു ശേഷം ഹൈഫൻ ചേർത്തു (1957 ൽ → 1957-ൽ); വിഭക്തിരൂപം തിരുത്തി (പാലക്കാട് → പാലക്കാട്ടുള്ള, പാലക്കാട്ടുകാരനായ); 'എന്നിവിടങ്ങളിൽ' → 'എന്നിവയിൽ'; യാന്ത്രികപരിഭാഷ ശരിയാക്കി ('സ്വരത്തിൽ' → 'വോക്കലിൽ', 'വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു' → 'നൽകുന്നു'); സന്ധി-പദച്ചേർച്ച (സംഗീതോപകരണങ്ങൾ, പുറംകണ്ണികൾ); 'ഇവിടെ' ചേർത്ത് വാക്യം വ്യക്തമാക്കി. |- | 108 || [[ആസിഡ് ആക്രമണം]] || [[:en:Acid attack|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 109 || [[ജ്യോതിർമഠം]] || [[:en:Joshimath|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 110 || [[നീലത്താമര (1979 ലെ ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Neelathamara (1979 film)|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674497|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി (അബാസ്→അബ്ബാസ്, ഇൻഡ്യ→ഇന്ത്യ, കുഞ്ചിമാളു→കുഞ്ഞിമാളു, അമ്മിനി→അമ്മിണി); യന്ത്രപരിഭാഷാ വാക്യങ്ങൾ പുനഃക്രമീകരിച്ചു; ബഹുമാനപ്രയോഗം ഏകീകരിച്ചു (അവൾ→അവർ); ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളമാക്കി (Sathar→സത്താർ, 5 lakhs→5 ലക്ഷം); കണ്ണികളിലെ പൈപ്പിങ്ങും വേഷപ്പട്ടികയുടെ രൂപവും ശരിയാക്കി; തലക്കെട്ട് 'പരാമർശങ്ങൾ'→'അവലംബം'. |- | 111 || [[വൊളൊഡിമിർ സെലെൻസ്കി]] || [[:en:Volodymyr Zelenskyy|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 112 || [[ഫിസിഡെൻസ് പൊഖ്രെൻസിസ്]] || [[:en:Fissidens pokhrensis|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674498|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പദപ്രയോഗം തിരുത്തി ('മോണോജെനെറിക്' → 'ഏകജനുസ്സ്', 'സെറുലേറ്റ്' → 'ചെറുപല്ലുകളുള്ള'); അക്ഷരത്തെറ്റ് നീക്കി ('ഫിസ്സിഡെൻൻ്റേസിയിലെ' → 'ഫിസിഡെന്റേസിയിലെ', 'മരത്തിൻ്റെ' → 'മരത്തിന്റെ'); വിഭക്തിരൂപം ശരിയാക്കി ('തമിഴ്നാട്ടിലേയും' → 'തമിഴ്നാട്ടിലെയും', 'മാങ്ങാട്ടുപറമ്പ്' → 'മാങ്ങാട്ടുപറമ്പിലെ'); വാക്യഘടനയും ചിഹ്നനവും മെച്ചപ്പെടുത്തി; അധിക സ്ഥലങ്ങൾ ഒഴിവാക്കി. |- | 113 || [[അൽ ഹരിത് ഇബ്നു അവ്ഫ്]] || [[:en:Al-Harith ibn Awf|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674499|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സ് മലയാളത്തിലാക്കി; പദപ്രയോഗം തിരുത്തി ('രക്തദാനം'→'നഷ്ടപരിഹാരം', 'അദ്‌നാനൈറ്റ്'→'അദ്‌നാനീ വംശജർ'); പേരെഴുത്ത് ഏകീകരിച്ചു ('ഹാരിത്'→'ഹാരിത്ത്', 'ഹസ്സൻ'→'ഹസ്സാൻ'); കർത്താവ് വ്യക്തമാക്കി; നീണ്ട വാക്യങ്ങൾ വിഭജിച്ചു; 'ഇസ്ലാമിലേക്ക് പരിവർത്തനം ചെയ്തു'→'ഇസ്ലാം മതം സ്വീകരിച്ചു'; അടിക്കുറിപ്പ് പരിഭാഷപ്പെടുത്തി; ചിഹ്നനവും അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള ഇടവും ശരിയാക്കി. |- | 114 || [[ഇരട്ടയാർ]] || [[:en:Erattayar|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674500|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || സന്ധി/പദച്ചേർച്ച ഏകീകരിച്ചു ('ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്' → 'ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്', 'ഭരണ കേന്ദ്രം' → 'ഭരണകേന്ദ്രം', 'സമീപ പട്ടണങ്ങൾ' → 'സമീപപട്ടണങ്ങൾ'); '2011 ലെ' → '2011-ലെ' എന്ന് ചിഹ്നനം തിരുത്തി; നീണ്ട വാക്യങ്ങൾ വിഭജിച്ച് പദക്രമം ശരിയാക്കി; 'സെന്റ്.' → 'സെന്റ്'; 'നഗരം' → 'പട്ടണം'; 'അവലംബങ്ങൾ' → 'അവലംബം'. |- | 115 || [[കർണ്ണപർവം (ചലച്ചിത്രം)]] || — || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674501|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || തലക്കെട്ടിലെ 'കർണ്ണപർവ്വം' → 'കർണ്ണപർവം' ഏകീകരിച്ചു; 'നന്തൻകോഡ്' → 'നന്തൻകോട്'; '1977 ലെ' → '1977-ലെ'; 'മലയാളം ചിത്രം' → 'മലയാള ചലച്ചിത്രം'; 'മങ്കോമ്പു' → 'മങ്കൊമ്പ്'; അനാവശ്യ പൈപ്പ് കണ്ണികൾ ഒഴിവാക്കി; 'നീളം (m: ss)' → 'ദൈർഘ്യം (മി: സെ)'; 'പുറകണ്ണികൾ' → 'പുറംകണ്ണികൾ'; ഗാനവിഭാഗത്തിലെ വാക്യം പൂർണ്ണവാക്യമാക്കി. |- | 116 || [[Mayilvahanan Natarajan]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 117 || [[Chetan Eknath Chitnis]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 118 || [[തോബാമ]] || [[:en:Thobama|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674502|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് വാക്കുകൾ മലയാളത്തിലാക്കി ('India' → 'ഇന്ത്യ', 'Theatrical release poster' → 'തിയേറ്റർ റിലീസ് പോസ്റ്റർ'); അക്ഷരത്തെറ്റ് തിരുത്തി ('തൊബാമ' → 'തോബാമ', 'ടി.വി അശ്വ്യതി' → 'ടി.വി. അശ്വതി'); തെറ്റായ വിക്കി കണ്ണിയും അധിക ചിഹ്നങ്ങളും നീക്കി; വാക്യഘടന ശരിയാക്കി; തലക്കെട്ടുകൾ തിരുത്തി ('ഉത്പാദനം' → 'നിർമ്മാണം', 'അവലംബങ്ങൾ' → 'അവലംബം'). |- | 119 || [[ദർശന ബാനിക്]] || [[:en:Darshana Banik|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674503|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || യന്ത്രപരിഭാഷാ പിഴവുകൾ തിരുത്തി ('വ്യാപാരി'→'ദർശന ബാനിക്', 'ആറ്'→'സിക്സ്', 'നക്ഷത്രം ജൽഷ'→'സ്റ്റാർ ജൽഷ'); പദപ്രയോഗം മെച്ചപ്പെടുത്തി ('പങ്ക്'→'വേഷം', 'സ്വഭാവം'→'കഥാപാത്രം'); ബാക്കിയുണ്ടായിരുന്ന ഇംഗ്ലീഷ് വാചകങ്ങൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തി; '2015–വർത്തമാന'→'2015–ഇന്നുവരെ'; അക്ഷരത്തെറ്റുകളും അധിക ഇടങ്ങളും തലക്കെട്ടുകളും ഏകീകരിച്ചു. |- | 120 || [[V. G. Jog]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 121 || [[Rathin Datta]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 122 || [[മാർബിൾ (സോഫ്റ്റ്‍വെയർ)]] || [[:en:Marble (software)|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674504|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വ്യാകരണവും വിഭക്തിയും തിരുത്തി ('ഗ്രഹങ്ങൾ എന്നിവയുടെ' → 'ഗ്രഹങ്ങളുടെ'); പദപ്രയോഗം ശരിയാക്കി ('നാൽക്കവല' → 'ഫോർക്ക്', 'സൗജന്യ' → 'സ്വതന്ത്ര'); ലിപ്യന്തരണം ഏകീകരിച്ചു ('മാപ്പിംഗ്' → 'മാപ്പിങ്', 'കെ‌എം‌എൽ' → 'കെഎംഎൽ'); വിഭാഗത്തലക്കെട്ടുകൾ വിക്കി ശൈലിയിലാക്കി ('പരാമർശങ്ങൾ' → 'അവലംബം', 'ബാഹ്യ കണ്ണികൾ' → 'പുറംകണ്ണികൾ'); ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് വാചകങ്ങൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തി; അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അധിക സ്പേസുകൾ നീക്കി. |- | 123 || [[സെൻസറി ടൂറിസം]] || [[:en:Sensory tourism|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674505|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പദപ്രയോഗം ശരിയാക്കി ('മുൻഗണന നൽകുന്ന' → 'വേണ്ടി ഒരുക്കിയിട്ടുള്ള', 'നാവിഗേഷൻ' → 'വഴി കണ്ടെത്തൽ', 'മൾട്ടി-സെൻസറി' → 'ബഹു-ഇന്ദ്രിയപരം'); 'മന ശാസ്ത്രം' → 'മനഃശാസ്ത്രം' എന്ന് അക്ഷരത്തെറ്റും nowiki-യും തിരുത്തി; 'ലച്ചോറിലേക്ക്' പോലുള്ള ടൈപ്പോയും വിട്ടുപോയ സ്പേസും ശരിയാക്കി; വാക്യഘടന ക്രമീകരിച്ചു; ഉദ്ധരണചിഹ്നങ്ങൾ അടച്ചു; അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അധിക സ്പേസ് നീക്കി; തലക്കെട്ട് 'ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ടൂറിസത്തിൽ' → 'ടൂറിസത്തിൽ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ' ആക്കി. |- | 124 || [[ശിക്കാരി ശംഭു (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Shikkari Shambhu|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674506|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി (ചലചിത്രം→ചലച്ചിത്രം, തിയറ്റർ→തിയേറ്റർ); വിശേഷണരൂപം ശരിയാക്കി (മലയാളം→മലയാള); ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളമാക്കി (കോമഡി→ഹാസ്യ, ശബ്ദട്രാക്ക്→ഗാനങ്ങൾ); പേരുകൾ ഏകീകരിച്ചു (ഇടയാന→എടയന, ഹരിചരൺ→ഹരിചരൻ); തീയതിരൂപം (2018 ൽ→2018-ലെ); ചിഹ്നനം, അധികസ്ഥലം, വാക്യഘടന എന്നിവ ശരിയാക്കി. |- | 125 || [[ആലുവ കൊട്ടാരം]] || [[:en:Aluva Palace|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674507|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പദപ്രയോഗം ഏകീകരിച്ചു ('ആലുവ പാലസ്' → 'ആലുവ കൊട്ടാരം'); ക്രിയാകാലം തിരുത്തി ('പ്രവർത്തിച്ചു' → 'പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു'); വിഭക്തി ശരിയാക്കി ('ജില്ലയിൽ' → 'ജില്ലയിലെ'); സമസ്തപദങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർത്തു ('ചരിത്ര രേഖകൾ' → 'ചരിത്രരേഖകൾ', 'ബാലരാമ വർമ്മ' → 'ബാലരാമവർമ്മ'); ഇംഗ്ലീഷ് പദം മലയാളമാക്കി ('ഹോസ്പിറ്റാലിറ്റി സെന്റർ' → 'അതിഥിസത്കാരകേന്ദ്രം'); കണ്ണിയിലെ പദവിഭജനവും അവലംബങ്ങൾക്കു മുൻപുള്ള അധികസ്ഥലവും ശരിയാക്കി. |- | 126 || [[Indira Nath]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 127 || [[പ്രദീപ് കോട്ടയം]] || [[:en:Pradeep Kottayam|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674508|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ക്രിയാകാലം തിരുത്തി ('നടനാണ്' → 'നടനായിരുന്നു'); അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('കണ്ണിനം' → 'കണ്ണിനും', 'ഋത്വിക്' → 'ഋതിക്', 'വിണ്ണൈതാണ്ടി' → 'വിണ്ണൈത്താണ്ടി'); ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളമാക്കി ('ഡയലോഗ്' → 'സംഭാഷണം', 'റോൾ' → 'വേഷം'); അനാവശ്യ വിരാമചിഹ്നങ്ങളും ആവർത്തനങ്ങളും നീക്കി; തലക്കെട്ടുകൾ ശരിയാക്കി ('ചലച്ചിത്രരചന' → 'അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ'); കണ്ണികൾ ലളിതമാക്കി. |- | 128 || [[വാർധ ജില്ല]] || [[:en:Wardha district|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674509|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വാക്യഘടന നേരെയാക്കി ('മഹാരാഷ്ട്രയിലാണ് വാർധ ജില്ല' → 'മഹാരാഷ്ട്രയിലുള്ള ഒരു ജില്ലയാണ് വാർധ ജില്ല'); ബഹുവചനരൂപങ്ങൾ തിരുത്തി (മൗര്യ→മൗര്യർ, ശുന്ഗസ്→ശുംഗർ); 'ആൻഡ്' നീക്കി; അനാവശ്യ ബോൾഡ്, അധിക ഇടം, ചിഹ്നപ്പിശകുകൾ ഒഴിവാക്കി; അക്ഷരത്തെറ്റ് തിരുത്തി (ഹിംഗാങ്‌ഹട്ട്→ഹിംഗൻഘട്ട്); ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളമാക്കി (സീനിയർ പൊളിറ്റീഷ്യൻ→മുതിർന്ന രാഷ്ട്രീയ നേതാവ്, INC→ഐഎൻസി); തലക്കെട്ടുകൾ നിലവാരപ്പെടുത്തി (പരാമർശങ്ങൾ→അവലംബം, ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ→പുറംകണ്ണികൾ) |- | 129 || [[നേഹ ദീക്ഷിത്]] || [[:en:Neha Dixit|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 130 || [[ധ്രുവസംഗമം]] || [[:en:Dhruvasangamam|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674510|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ആമുഖവാക്യത്തിലെ ക്രിയാരൂപങ്ങളും പദക്രമവും നേരെയാക്കി ('സംഗീത സ്കോർ ഈ ചിത്രത്തിനുണ്ട്' → 'സംഗീതസംവിധാനം രവീന്ദ്രന്റേതാണ്'); വിട്ടുപോയ സ്പേസും അധികച്ചിഹ്നങ്ങളും ('എസ് എൽ പുരം]])') തിരുത്തി; പേരുകളുടെ അക്ഷരശുദ്ധി (ശങ്കരൻകുട്ടി, ലംബോദരപ്പണിക്കർ, വത്സല); ഇറ്റാലിക്/കണ്ണി അടയാളങ്ങൾ ശരിയാക്കി; പട്ടികത്തലക്കെട്ടുകൾ ('ഇല്ല.' → 'ക്ര.നം.', 'നീളം (m: ss)' → 'നീളം (മി:സെ)') മലയാളീകരിച്ചു; വിഭാഗത്തലക്കെട്ടുകൾ വിക്കിശൈലിയിലാക്കി ('പരാമർശങ്ങൾ' → 'അവലംബം', 'ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ' → 'പുറംകണ്ണികൾ'); യേശുദാസിന്റെ പ്രദർശനപാഠം ഏകീകരിച്ചു. |- | 131 || [[B. Ramana Rao]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 132 || [[വിദ്യാരംഭം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Vidhyarambham|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674511|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('ഏഴുതച്ചൻ/എഥുതച്ചൻ'→'എഴുത്തച്ഛൻ', 'ശങ്കരടി'→'ശങ്കരാടി', 'പരവൂർ'→'പറവൂർ'); യന്ത്രപരിഭാഷാ വാക്യങ്ങൾ ശരിയാക്കി ('ക്രോധം പോലെ കഠിനമായി'→'കഠിനമായി', 'നിഡസ്'→'കേന്ദ്രബിന്ദു'); ക്രിയാകാലം ഏകീകരിച്ചു; തലക്കെട്ടുകൾ മാറ്റി ('പ്ലോട്ട്'→'കഥാസാരം', 'പരാമർശങ്ങൾ'→'അവലംബം'); ചിഹ്നനവും അകലവും നേരെയാക്കി ('1990 ലെ'→'1990-ലെ'). |- | 133 || [[ദിവ്യ എസ്. അയ്യർ]] || [[:en:Divya S. Iyer|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 134 || [[നിർമ്മൽ പാലാഴി]] || [[:en:Nirmal Palazhi|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 135 || [[Krishna Chandra Chunekar]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 136 || [[മരിയൻ യംഗ്]] || [[:en:Marian Young|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674512|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || സ്ഥാപനനാമങ്ങൾ ശരിയാക്കി ('ഒനോന്റയിലെ ന്യൂയോർക്ക് സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി' → 'ഒനോന്റയിലെ സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ന്യൂയോർക്ക്'); സ്ത്രീലിംഗരൂപം തിരുത്തി ('ജീവശാസ്ത്രജ്ഞനാണ്' → 'ജീവശാസ്ത്രജ്ഞയാണ്', 'അവൾ' → 'അവർ'); വാക്യഘടന ക്രമീകരിച്ചു; ഇംഗ്ലീഷ് ചുരുക്കെഴുത്തുകൾ മലയാളീകരിച്ചു (ECM → ഇസിഎം, NIH → എൻഐഎച്ച്); പദാനുവാദങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തി ('റാഞ്ച്' → 'ബ്രാഞ്ച്', 'ടിഷ്യു' → 'കല'); ശീർഷകം 'റഫറൻസുകൾ' → 'അവലംബം'; അധിക സ്പേസുകൾ നീക്കി. |- | 137 || [[കെ. രാജഗോപാൽ (സംവിധായകൻ)]] || [[:en:K. Rajagopal (director)|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674513|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വാക്യഘടന ശരിയാക്കി ('ഇന്റർനാഷണൽ ക്രിട്ടിക്സ് വീക്ക്, 2016 കാൻസ്' → '2016-ലെ കാൻസ് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിലെ ഇന്റർനാഷണൽ ക്രിട്ടിക്സ് വീക്ക് വിഭാഗം'); കർത്താവിന്റെ സ്ഥാനം നേരെയാക്കി; ലിപ്യന്തരണം തിരുത്തി ('ഫോസ്റ്റ്' → 'ഫൗസ്റ്റ്', 'ദി ഗ്ലയെർ' → 'ദി ഗ്ലെയർ', 'യെല്ലൊ' → 'യെല്ലോ'); പദപ്രയോഗം മെച്ചപ്പെടുത്തി ('സോഷ്യൽ' → 'സാമൂഹിക', 'പ്രകടനം നടത്തി'/'കളിച്ചു' → 'അഭിനയിച്ചു', 'സ്റ്റേജിൽ' → 'വേദിയിൽ'); വർഷങ്ങൾക്ക് '-ലെ' ചേർത്തു; തലക്കെട്ടുകൾ ഏകീകരിച്ചു ('അവലംബങ്ങൾ' → 'അവലംബം'); ചിഹ്നനവും പൈപ്പ്ഡ് കണ്ണിയും ക്രമീകരിച്ചു. |- | 138 || [[ഇന്ദ്രപുരി ബാരേജ് പദ്ധതി]] || [[:en:Indrapuri Barrage|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674514|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || മുറിഞ്ഞ ലീഡ് ശകലം നീക്കി വാക്യം പൂർത്തിയാക്കി; അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ("അതോടനുബധിച്ച്" → "അതോടനുബന്ധിച്ചുള്ള"); വിഭക്തി ശരിയാക്കി ("നദിക്ക്" → "നദിക്കു"); തലക്കെട്ടുകൾ മെച്ചപ്പെടുത്തി ("അണ" → "തടയണ", "ഭാവി പരിപാടികൾ" → "ഭാവി പദ്ധതികൾ"); ചുരുക്കെഴുത്തുകൾ വിപുലീകരിച്ചു ("യുപി" → "ഉത്തർപ്രദേശ്"); ചിഹ്നനവും അവലംബസ്ഥാനവും ക്രമീകരിച്ചു. |- | 139 || [[മഹേഷും മാരുതിയും]] || [[:en:Maheshum Marutiyum|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 140 || [[പ്രിഡേറ്റർ (വേട്ടക്കാരൻ)]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 141 || [[തുഷാർ വെള്ളാപ്പള്ളി]] || — || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674515|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇംഗ്ലീഷ് ഇൻഫോബോക്സ് മൂല്യങ്ങൾ മലയാളമാക്കി (Businessman→വ്യവസായി); ലിങ്ക് ലേബലുകൾ വിഭക്തിയോടെ ശരിയാക്കി; ശീർഷകങ്ങൾ നിലവാരപ്പെടുത്തി (സ്വകാര്യ ജീവിതം→വ്യക്തിജീവിതം, പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ→പുറംകണ്ണികൾ); അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി (തുഷറിനെ→തുഷാറിനെ, വണ്ടിചെക്കു→വണ്ടിച്ചെക്ക്, തൃശൂർ→തൃശ്ശൂർ); പദപ്രയോഗം മെച്ചപ്പെടുത്തി (പുത്രൻ→മകൻ, നിലവിലത്തെ→നിലവിലെ); അധികസ്ഥലവും ഇരട്ടിപ്പും നീക്കി. |- | 142 || [[Sathees Chukkurumbal Raghavan]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 143 || [[പെൽവിക് മസാജ്]] || [[:en:Pelvic massage|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674516|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ക്രിയാകാലം തിരുത്തി ('ചികിത്സയാണ്' → 'ചികിത്സയായിരുന്നു'); ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളമാക്കി ('ഗൈനക്കോളജിക്കൽ' → 'സ്ത്രീരോഗ', 'പത്തോളജിക്കൽ' → 'രോഗപരമായ', 'ഫിസിഷ്യൻ' → 'ഭിഷഗ്വരൻ'); തെറ്റായ വിവർത്തനം തിരുത്തി ('പഠനപരമായി' → 'ശ്രദ്ധാപൂർവം'); നീണ്ട വാക്യങ്ങൾ വിഭജിച്ചു; ചിഹ്നനവും റഫറൻസിനു മുൻപുള്ള സ്പേസും ശരിയാക്കി; വിക്കിലിങ്ക് വിഭക്തി തിരുത്തി; തലക്കെട്ട് 'സാഹിത്യം' → 'ഗ്രന്ഥസൂചി'. |- | 144 || [[വലീമ]] || [[:en:Walima|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674518|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പദരൂപം തിരുത്തി ('വലീ മ'→'വലീമ', 'മുസ്ലീം'→'മുസ്ലിം', 'നിർബന്ധിതമായ'→'നിർബന്ധമായ'); വിരാമചിഹ്നങ്ങൾക്കു ശേഷം സ്ഥലം ചേർത്തു, ഇരട്ടബിന്ദു ഒഴിവാക്കി; അപൂർണ്ണവാക്യം പൂർത്തിയാക്കി അവലംബങ്ങൾ വാക്യാന്ത്യത്തിലേക്കു മാറ്റി; 'എന്താണെന്നതിനെക്കുറിച്ച്'→'ഏതാണ് എന്നതിനെക്കുറിച്ച്', 'തീമുകൾ'→'തീമുകളെ' എന്നിങ്ങനെ വിഭക്തി-ശൈലി മെച്ചപ്പെടുത്തി; 'ഇസ്‌ലാമിക', 'ഈ' എന്ന വ്യക്തതാപദങ്ങൾ ചേർത്തു. |- | 145 || [[വിജയകുമാർ വൈശാഖ്]] || [[:en:Vijaykumar Vyshak|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674519|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || തീയതിരൂപം ഏകീകരിച്ചു (ജനനംഃ 31 ജനുവരി 1997 → ജനനം: 1997 ജനുവരി 31); 'ന്' ചേർത്തെഴുതി (24 ന് → 24ന്); വിഭക്തി തിരുത്തി (പട്ടിദാറിന് → പട്ടിദാറിന്റെ); അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ (ബൌളർ → ബൗളർ, വൈഷക്ക് → വൈശാഖ്, സെഞ്ച്വറി → സെഞ്ചുറി); വാക്യഘടനയും ക്രമവും നേരെയാക്കി; ശീർഷകങ്ങൾ മാനകീകരിച്ചു (പരാമർശങ്ങൾ → അവലംബം, ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ → പുറംകണ്ണികൾ). |- | 146 || [[കടുരി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] || [[:en:Katuri Medical College|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674520|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പദാനുപദ ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളമാക്കി ('Suburban' → 'സബർബൻ'; 'മെഡിക്കൽ സയൻസസ്' → 'വൈദ്യശാസ്ത്രം'); വാക്യഘടന ക്രമീകരിച്ചു; അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ നീക്കി ('l' ഒഴിവാക്കി, 'റസ്‌പിരേറ്ററി' → 'റെസ്പിറേറ്ററി'); കണ്ണികളിലെ തെറ്റായ ലേബലുകൾ തിരുത്തി (ഫിസിയോളജി, ഒബ്സ്റ്റട്രിക്ക്സ് ആൻഡ് ഗൈനക്കോളജി); ചുരുക്കെഴുത്തുകൾ വിപുലീകരിച്ചു; ചിഹ്നനവും സ്പേസിങ്ങും നേരെയാക്കി. |- | 147 || [[സുരേഷ് ഉണ്ണിത്താൻ]] || [[:en:Suresh Unnithan|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674521|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ചിത്രപ്പേരുകൾ തിരുത്തി ('മുഖ'→'മുഖചിത്രം', 'അയാൽ'→'അയാൾ', 'തോവലാപൂക്കൽ'→'തോവാളപ്പൂക്കൾ', 'ish ഷ്യശ്രീംഗൻ'→'ഋഷ്യശൃംഗൻ'); അക്ഷരത്തെറ്റുകളും ഇരട്ടിപ്പും ശരിയാക്കി (ഉർവസി→ഉർവ്വശി, പദ്മരാജൻ→പത്മരാജൻ); 'അസിസ്റ്റന്റ് ഡയറക്ടർ'→'സഹസംവിധായകൻ' പോലെ പദങ്ങൾ മലയാളീകരിച്ചു; വാക്യഘടനയും ക്രിയ ('സംവിധാനം'→'സംവിധാനം ചെയ്തു') പൂർത്തിയാക്കി; ഇറ്റാലിക്/സ്പേസിങ്/ചിഹ്നങ്ങൾ ക്രമീകരിച്ചു; 'പരാമർശങ്ങൾ'→'അവലംബം'. |- | 148 || [[സെമിനാർസ് ഇൻ പെരിനാറ്റോളജി]] || [[:en:Seminars in Perinatology|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674522|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളമാക്കി ('English'→'ഇംഗ്ലീഷ്', 'Bimonthly'→'ദ്വൈമാസം'); കണ്ണികൾക്ക് മലയാളം ലേബൽ നൽകി; 'പിയർ-റിവ്യൂഡ്'→'വിദഗ്ദ്ധ നിരൂപണം ചെയ്യപ്പെട്ട', 'പീഡിയാട്രീഷ്യൻമാർ'→'ശിശുരോഗ വിദഗ്ദ്ധർ' എന്നിങ്ങനെ പദാവലി മെച്ചപ്പെടുത്തി; വാക്യഘടന ക്രമീകരിച്ചു; അനാവശ്യ ഇടങ്ങളും ചിഹ്നപ്പിശകുകളും തിരുത്തി; ശീർഷകങ്ങൾ 'അവലംബം', 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നാക്കി. |- | 149 || [[രോഗകാരി]] || [[:en:Pathogen|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 150 || [[ഏണസ്റ്റ് ലുഡ്വിഗ് ആൽഫ്രഡ് ഹെഗർ]] || [[:en:Ernst Ludwig Alfred Hegar|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674523|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പേര് ഏകീകരിച്ചു (ഹെഗാർ→ഹെഗർ); അനാവശ്യമായ 'അല്ലെങ്കിൽ' നീക്കി 'എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന' എന്നാക്കി; തീയതിരൂപം തിരുത്തി ('6 ന്'→'6-ന്'); പദപ്രയോഗം മെച്ചപ്പെടുത്തി ('നാടൻ വൈദ്യൻ'→'ഗ്രാമീണ ഡോക്ടർ'); ജർമ്മൻ ലിപ്യന്തരണം ശരിയാക്കി ('ഡച്ച്'→'ഡോയിച്ചെ', 'ആൻഡ്'→'ഉൻഡ്'); സംയുക്തപദങ്ങൾ ചേർത്തെഴുതി; തലക്കെട്ടുകൾ നിലവാരപ്പെടുത്തി; നീണ്ട വാക്യം വിഭജിച്ചു. |- | 151 || [[അറ്റാഷേ]] || [[:en:Attaché|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674524|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി (താതപര്യം→താത്പര്യം, പര്സപരം→പരസ്പരം, ഉറിവിടം→ഉറവിടം); ചന്ദ്രക്കല-ചിഹ്നനം ശരിയാക്കി (രാജ്യത്തിൻറെ→രാജ്യത്തിന്റെ); പദം ഏകീകരിച്ചു (അറ്റാഷെ/അറ്റാച്ച്→അറ്റാഷേ); യന്ത്രപരിഭാഷയുടെ വാക്യഘടന പുനഃക്രമീകരിച്ചു; ബഹുവചനം ചേർത്തു (അറ്റാച്ചുകൾ→അറ്റാഷേമാർ); സംസ്ഥാനം→രാഷ്ട്രം; റഫറൻസുകൾ→അവലംബങ്ങൾ. |- | 152 || [[മിമി ടാങ്]] || [[:en:Mimi Tang|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 153 || [[പക (റിവർ ഓഫ് ബ്ലഡ്)]] || [[:en:Paka (River of Blood)|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 154 || [[ജാസ്മീൻ പതേജ]] || [[:en:Jasmeen Patheja|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674525|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ലിപ്യന്തരണം ഏകീകരിച്ചു (ജാസ്‌മിൻ→ജാസ്മീൻ, ഫെല്ലോ→ഫെലോ, നോയിസ്→നോയ്സ്); സർവനാമം ഏകീകരിച്ചു (അവൾ→അവർ); 'എതിരേയുള്ള'→'എതിരെയുള്ള', 'പ്രചരണം'→'പ്രചാരണം'; വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി (ആരംഭിച്ചു→ആരംഭിച്ചത്); പദപ്രയോഗം (കൗൺസിലിംഗ്→നിയമോപദേശം); ലിംഗരൂപം (വിദ്യാർത്ഥിനി); ബോൾഡ്-റഫറൻസ് സ്ഥാനം, '1960കളിൽ', 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നിവ ശരിയാക്കി. |- | 155 || [[ജയ് ഗണേഷ് (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Jai Ganesh (film)|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674526|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെയും പട്ടികയിലെയും ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളത്തിലാക്കി ("Poster"→"പോസ്റ്റർ", "125 minutes"→"125 മിനിറ്റ്"); ചന്ദ്രാക്ഷരപ്രയോഗം തിരുത്തി ("തൻ്റെ"→"തന്റെ"); പദാനുവാദങ്ങൾ ശരിയാക്കി ("പ്ലോട്ട്"→"കഥാസാരം", "ഉൽപ്പാദനം"→"നിർമ്മാണം"); വിഭക്തിരൂപങ്ങളും വാക്യഘടനയും നേരെയാക്കി ("പാർവതി മാരാറിനെ"→"പാർവതി മാരാരെ"); അധികസ്പേസുകളും ഇരട്ട ചിഹ്നങ്ങളും നീക്കി; പേരുകൾ ഏകീകരിച്ചു. |- | 156 || [[മലബാർ ക്യാൻസർ സെന്റർ, തലശ്ശേരി]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 157 || [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1987)]] || [[:en:1987 Kerala Legislative Assembly election|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674527|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ചുരുക്കെഴുത്തുകൾ മലയാളത്തിലാക്കി കുത്തിട്ട് ഏകീകരിച്ചു ("INC(I)"→"ഐ.എൻ.സി.(ഐ)", "സിപിഐ എം"→"സി.പി.ഐ.എം."); പട്ടികത്തലക്കെട്ടുകൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തി ("Constituency Name"→"മണ്ഡലത്തിന്റെ പേര്"); അക്ഷരത്തെറ്റ് തിരുത്തി ("വെത്യാസ"→"വ്യത്യാസ", "തെരഞ്ഞെടുപ്പ്"→"തിരഞ്ഞെടുപ്പ്"); വാക്യഘടനയും ക്രിയാകാലവും ശരിയാക്കി ("തുടരുന്നു"→"തുടർന്നു"); വിരാമചിഹ്നങ്ങളും അധിക സ്പേസുകളും ക്രമീകരിച്ചു. |- | 158 || [[ഗംഗാവലി നദി]] || [[:en:Gangavalli River|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 159 || [[Uğur Şahin]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 160 || [[S]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 161 || [[Sushovan Banerjee]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 162 || [[നിത്യഹരിതനായകൻ]] || [[:en:Nithyaharitha Nayakan|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674528|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പേരുകളിലെ ചുരുക്കെഴുത്തും കുത്തും ശരിയാക്കി ("എ ആർ ബിനുരാജ്" → "എ.ആർ. ബിനുരാജ്"); വാക്യഘടന മലയാളീകരിച്ചു; "അവന്" → "അയാൾക്ക്"; "പ്ലോട്ട്" → "ഇതിവൃത്തം", "പരാമർശങ്ങൾ" → "അവലംബം", "ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ" → "പുറംകണ്ണികൾ"; "കോമഡി" → "ഹാസ്യ"; അധിക സ്പേസ്, കോമ, കണ്ണികൾ എന്നിവ ക്രമീകരിച്ചു. |- | 163 || [[ഗ്ലോബൽ ലൈബ്രറി ഓഫ് വിമൻസ് മെഡിസിൻ]] || [[:en:Global Library of Women's Medicine|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674529|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പദരൂപങ്ങൾ തിരുത്തി ('ഒബ്സ്റ്റട്രിക്ക്‌സ്റ്റുകൾ' → 'ഒബ്‌സ്റ്റട്രീഷ്യൻമാർ', 'മിഡ്‌വൈഫ്‌മാർ' → 'മിഡ്‌വൈഫുമാർ'); അക്ഷരപ്പിശകുകൾ നീക്കി ('വിവർക്കൾ' → 'വിവരങ്ങൾ'); ആവർത്തനം ഒഴിവാക്കി ('ശ്രമവും ശ്രമവും'); വാക്യഘടനയും കോമാപ്രയോഗവും ശരിയാക്കി; പരിഭാഷ മെച്ചപ്പെടുത്തി ('ചീഫ് എഡിറ്റർ' → 'മുഖ്യ പത്രാധിപർ', 'അനിയന്ത്രിതമായ' → 'നിബന്ധനകളില്ലാത്ത'); ഇംഗ്ലീഷ് പേര് ലിപ്യന്തരണം ചെയ്തു; 'പുറം കണ്ണികൾ' → 'പുറംകണ്ണികൾ'. |- | 164 || [[ബക്കാരി കോനെ]] || [[:en:Bakary Koné|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674530|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പേരിന്റെ ലിപ്യന്തരണം ഏകീകരിച്ചു (ബക്കാറി/ബക്കാാറി → ബക്കാരി); അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി (കളീക്കുന്നു → കളിക്കുന്നു, ബുര്കിനാബെ → ബുർക്കിനാബെ, ബർകിനോ ഫാസോ → ബർക്കിനാ ഫാസോ); വാക്യഘടനയും പദക്രമവും നേരെയാക്കി; ചിഹ്നനവും അന്തരവും ശരിയാക്കി; പട്ടികത്തലക്കെട്ടുകളും 'Centre back', 'ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ' എന്നിവ മലയാളീകരിച്ചു (→ സെന്റർ ബാക്ക്, പുറംകണ്ണികൾ). |- | 165 || [[ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അനന്ത്നാഗ്]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 166 || [[ആഴി അലയാഴി]] || [[:en:Aazhi Alayaazhi|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674531|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പൈപ്പ് ലിങ്കുകൾ ലളിതമാക്കി ([[കെ.പി. ഉമ്മർ&#124;കെ പി ഉമ്മർ]] → [[കെ.പി. ഉമ്മർ]]); 'പി. ഭാസ്‌കരൻ' എന്നത് 'പി. ഭാസ്കരൻ' ആയി ഏകീകരിച്ചു; '1978 ലെ' → '1978-ലെ'; പട്ടികത്തലക്കെട്ട് 'ഇല്ല.' → 'നം.'; ഗാനവാക്യം പൂർണ്ണക്രിയയോടെ മാറ്റിയെഴുതി; അനാവശ്യ ഇടങ്ങൾ നീക്കി. |- | 167 || [[ഹൈപ്പർതെക്കോസിസ്]] || [[:en:Hyperthecosis|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674532|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വാക്യഘടന മിനുക്കി ('കാരണം ആകുന്നു' → 'കാരണമാകുന്നു'); പദപ്രയോഗം തിരുത്തി ('ഹൈപ്പർടെട്രിനിസം' → 'ഹൈപ്പർഈസ്ട്രിനിസം', 'സെല്ലുകൾ' → 'കോശങ്ങൾ', 'രോഗകാരികൾ' → 'രോഗോത്പത്തി'); അനാവശ്യ ഇടങ്ങളും ആവർത്തനവും നീക്കി; തലക്കെട്ടുകൾ മലയാളം വിക്കി ശൈലിയിലാക്കി ('റഫറൻസുകൾ' → 'അവലംബം', 'ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ' → 'പുറംകണ്ണികൾ'). |- | 168 || [[ചാനാ കടൻ]] || [[:en:Chana Katan|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674533|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ശീർഷകത്തിലെ ബോൾഡ് ശരിയാക്കി; ആവർത്തനവും പിശകും നീക്കി ('കടൻ കറ്റാൻ'→'കടൻ', 'അവർക്ക്അ'→'അവർക്ക്'); ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളമാക്കി ('ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റ്'→'സ്ത്രീരോഗവിദഗ്ധ', 'മെഡിക്കൽ എത്തിക്‌സ്'→'വൈദ്യശാസ്ത്ര നൈതികത', 'കോളം'→'പത്തി'); സർവനാമം ഏകീകരിച്ചു ('അവൾ'→'അവർ'); 'പ്രതിവാര മാസിക'→'വാരിക'; 'റഫറൻസുകൾ'→'അവലംബം'; പേരും വാക്യഘടനയും നേരെയാക്കി. |- | 169 || [[കലാഭവൻ നവാസ്]] || [[:en:Kalabhavan Navas|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 170 || [[ആൽക്കേയ്‍നുകളുടെ പട്ടിക]] || [[:en:List of straight-chain alkanes|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674534|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വാക്യഘടന ശരിയാക്കി ('ആറ്റങ്ങളുടെ എണ്ണം അനുസരിച്ച്...പട്ടികയാണ് ഇനിപ്പറയുന്നത്' → 'ഇനിപ്പറയുന്നത്...അനുസരിച്ചുള്ള...പട്ടികയാണ്'); പട്ടികത്തലക്കെട്ടുകൾ കൃത്യമാക്കി ('ആറ്റങ്ങൾ' → 'ആറ്റങ്ങളുടെ എണ്ണം', 'നീളമുള്ള ചെയിൻ' → 'നേർശൃംഖലയുടെ പേര്'); അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി (ഹെപ്ററാഡെകെയ്ൻ → ഹെപ്റ്റാഡെകെയ്ൻ, നാനാകോസേയ്ൻ → നൊനാകോസേയ്ൻ, പെക്സാ → ഹെക്സാ); നാമകരണം ഏകീകരിച്ചു (''ഡോഹെക്റ്റേയ്ൻ'' → ''n''-ഡോഹെക്റ്റേയ്ൻ); അധിക ഇടങ്ങൾ നീക്കി. |- | 171 || [[ഉത്രാട രാത്രി]] || [[:en:Uthrada Rathri|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674535|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വിഭാഗശീർഷകങ്ങൾ മലയാളം വിക്കിശൈലിയിലാക്കി (ശബ്‌ദട്രാക്ക്→ഗാനങ്ങൾ, പരാമർശങ്ങൾ→അവലംബം, ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ→പുറംകണ്ണികൾ); തെറ്റായ ഗാനനാമങ്ങൾ തിരുത്തി ("ബ്രഹ്മപാധം വാഹി"→"ഭ്രമണപഥം വഴി"); പേരുകൾ ശരിയാക്കി (കുഞ്ചമ്മ→കുഞ്ഞമ്മ, Sasi→ശശി, ജയ വിജയന്മാർ→ജയവിജയ); വാക്യഘടനയും "1978-ൽ" പോലുള്ള ചിഹ്നനവും നേരെയാക്കി; പട്ടികയിലെ "ഇല്ല."→"നമ്പർ". |- | 172 || [[മെറ്റേണൽ-ഫീറ്റൽ മെഡിസിൻ]] || [[:en:Maternal–fetal medicine|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674536|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പദാനുപദ വിവർത്തനങ്ങൾ സ്വാഭാവിക മലയാളമാക്കി ('മാതൃ റിപ്പോർട്ടുകൾ' → 'അമ്മ നൽകുന്ന വിവരങ്ങൾ'); ലിപ്യന്തരണം ഏകീകരിച്ചു ('ക്രോണിക് വില്ലസ്' → 'കോറിയോണിക് വില്ലസ്', 'അമ്നിയോസെൻ്റിസിസ്' → 'അമ്നിയോസെന്റസിസ്'); ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളമാക്കി ('മെഡിക്കൽ സ്പെഷ്യാലിറ്റി' → 'വൈദ്യശാസ്ത്ര ശാഖ', 'പ്രീനേറ്റൽ ഡയഗ്നോസിസ്' → 'പ്രസവപൂർവ രോഗനിർണയം'); തലക്കെട്ട് തിരുത്തി ('പരിശീലനത്തിന്റെ വ്യാപ്തി' → 'പ്രവർത്തന പരിധി'); അക്ഷരത്തെറ്റുകളും വിഭക്തിപ്രയോഗങ്ങളും ശരിയാക്കി ('ഗര്ഭപിണ്ഡം' → 'ഗർഭപിണ്ഡം', 'വിദഗ്ദൻ' → 'വിദഗ്ധൻ'); ക്രിയാകാലം ഏകീകരിച്ചു ('സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്' → 'സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു'); ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് വാക്കുകൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തി; റഫറൻസുകൾക്കു മുമ്പുള്ള അധികസ്ഥലവും ഇരട്ടസ്ഥലവും നീക്കി; വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്താൻ അർധവിരാമങ്ങൾ ചേർത്തു |- | 173 || [[ജേണൽ ഓഫ് സൈക്കോസോമാറ്റിക് ഒബ്‌സ്റ്റട്രിക്‌സ് & ഗൈനക്കോളജി]] || [[:en:Journal of Psychosomatic Obstetrics & Gynecology|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674537|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പദാനുപദ പരിഭാഷകൾ നേരെയാക്കി ('പിയർ-റിവ്യൂഡ്' → 'വിദഗ്ദ്ധനിരൂപണം നടത്തപ്പെടുന്ന', 'നിലവിലെ ഉള്ളടക്കം' → 'കറന്റ് കോൺടെന്റ്സ്'); ക്രിയാകാലം തിരുത്തി ('പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു' → 'പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത്'); തലക്കെട്ടുകൾ മലയാളം വിക്കി ശൈലിയിലാക്കി ('റഫറൻസുകൾ' → 'അവലംബം', 'ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ' → 'പുറംകണ്ണികൾ'); ചിഹ്നനവും അവലംബസ്ഥാനവും ശരിയാക്കി. |- | 174 || [[ഒക്സാന ഷ്വേറ്റ്സ്]] || [[:en:Oksana Shvets|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674538|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ലീഡ് വാക്യഘടന ശരിയാക്കി ('ഉക്രേനിയൻ നടിയായിരുന്നു ഒക്സാന...' → 'ഒക്സാന ... ഒരു ഉക്രേനിയൻ നടിയായിരുന്നു'); തീയതിയെഴുത്ത് ഏകീകരിച്ചു ('1980 ൽ' → '1980-ൽ'); ക്രിയാരൂപവും കർത്താവും ചേർത്തു; അക്ഷരപ്പിശകുകൾ തിരുത്തി ('ഹൌസ്' → 'ഹൗസ്', 'ഉദ്ദേശ്യനായ' → 'ഇന്റൻഡന്റായ'); വികലമായ സിറിലിക്/'[uk]' അവശിഷ്ടങ്ങൾ നീക്കി; ദീർഘവാക്യങ്ങൾ വിഭജിച്ചു; കുറിപ്പ് മലയാളത്തിലാക്കി. |- | 175 || [[തെക്കൻ ദില്ലി (ലോകസഭാമണ്ഡലം)]] || [[:en:South Delhi Lok Sabha constituency|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674539|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ലേഖന ആരംഭത്തിലെ ഫലകം-ചിത്ര ക്രമം ശരിയാക്കി; പദപ്രയോഗം ഏകീകരിച്ചു ('ഡിലിമിറ്റേഷൻ' → 'പുനർനിർണയം', 'വിധ് സഭാ വിഭാഗങ്ങൾ' → 'നിയമസഭാ മണ്ഡലങ്ങൾ', 'തെരഞ്ഞെടുപ്പ്' → 'തിരഞ്ഞെടുപ്പ്'); തീയതികളിൽ ഹൈഫൻ ചേർത്തു (1966 ലാണ് → 1966-ലാണ്); പട്ടികത്തലക്കെട്ടുകൾ മലയാളത്തിലാക്കി; 'പരാമർശങ്ങൾ' → 'അവലംബം'; വാക്യഘടനയും ചില്ലക്ഷര-ചന്ദ്രക്കല അക്ഷരവിന്യാസവും (ലോക്‌സഭ) തിരുത്തി; അധിക സ്പേസുകൾ നീക്കി. |- | 176 || [[ദന്തഗോപുരം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Danda Gopuram|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674540|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || തലക്കെട്ടിനു ശേഷമുള്ള അനാവശ്യ സ്പേസ് നീക്കി വിരാമചിഹ്നം ചേർത്തു ('ദന്തഗോപുരം''''' .' → '''''ദന്തഗോപുരം'''''.'); വാക്യഘടന ഏകീകരിച്ചു ('സത്യൻ അന്തിക്കാട് ഗാനങ്ങളെഴുതി' → 'ഗാനങ്ങൾ രചിച്ചത് സത്യൻ അന്തിക്കാട് ആണ്', 'ആനന്ദക്കുട്ടൻ ഛായാഗ്രഹണം നിർവ്വഹിച്ചു' → 'ഛായാഗ്രഹണം നിർവ്വഹിച്ചത് ആനന്ദക്കുട്ടൻ ആണ്'). |- | 177 || [[നാട്രോൺ (സോഫ്റ്റ്‍വെയർ)]] || [[:en:Natron (software)|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 178 || [[പടിയൂർ]] || [[:en:Padiyur|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674541|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || തൃശൂർ → തൃശ്ശൂർ എന്ന് അക്ഷരത്തെറ്റ് തിരുത്തി; വിവർത്തനം ചെയ്യാതെ നിന്ന "As of 2001" എന്നത് "2001-ലെ" എന്നാക്കി; "പടിയൂ'''രിലെ" എന്ന തെറ്റായ ബോൾഡ് ഒഴിവാക്കി; ചിഹ്നങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അധിക സ്പേസ് നീക്കി അർദ്ധവിരാമം ചേർത്തു; "ജനസംഖ്യാശാസ്‌ത്രം" എന്നതിലെ ZWNJ നീക്കി; "പരാമർശങ്ങൾ" → "അവലംബം". |- | 179 || [[നാടൻ പെണ്ണും നാട്ടുപ്രമാണിയും]] || — || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 180 || [[ജന്തർ മന്തർ, വാരണാസി]] || [[:en:Jantar Mantar, Varanasi|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 181 || [[മോണ്ട്സെറാത്ത്]] || [[:en:Montserrat|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 182 || [[ദേ ഇങ്ങോട്ട് നോക്കിയേ]] || [[:en:De Ingottu Nokkiye|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 183 || [[വാരിക്കുഴി (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Vaarikuzhi|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674542|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ കണ്ണികൾക്ക് മലയാളം പ്രദർശനപ്പേര് നൽകി (director, country, language); 'കെ സി ജോയ്' → 'കെ.സി. ജോയ്' എന്ന് ചുരുക്കെഴുത്തിൽ കുത്തിട്ടു; '1982 ലെ' → '1982-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ' എന്ന് തിരുത്തി; '[[ശങ്കരാടി&#124;ശങ്കരാടി എന്നിവരാണ്]]' എന്ന തെറ്റായ കണ്ണി പിരിച്ചു; 'ഗാനങ്ങൾ ഇല്ല' → 'ഗാനങ്ങളില്ല'; അനാവശ്യ ഇടവുകൾ നീക്കി, വിരാമചിഹ്നങ്ങൾ ചേർത്തു; ശീർഷകങ്ങൾ വിക്കി രീതിയിലാക്കി ('കാസ്റ്റ്' → 'അഭിനേതാക്കൾ', 'റഫറൻസുകൾ' → 'അവലംബം', 'ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ' → 'പുറംകണ്ണികൾ'). |- | 184 || [[റൗഡി രാമു]] || [[:en:Rowdy Ramu|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674543|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ക്രിയാകാലം ഏകീകരിച്ചു ('അവതരിപ്പിക്കുന്നത്' → 'അവതരിപ്പിച്ചത്'); വാക്യഘടന മിനുക്കി ('ബിച്ചു തിരുമല ഗാനങ്ങൾ എഴുതി' → 'ഗാനങ്ങൾ രചിച്ചത് ബിച്ചു തിരുമലയാണ്'); 'ചിത്രംസംയോജനം' → 'ചിത്രസംയോജനം'; അക്ഷരത്തെറ്റും അന്തരീക്ഷവും തിരുത്തി ('ഡാറ്റബേസ്' → 'ഡാറ്റാബേസ്', 'ശേഖര പിള്ള' → 'ശേഖരപിള്ള'); യേശുദാസിന്റെ പേരെഴുത്ത് ഏകീകരിച്ചു; 'പാട്ടുകാർ' → 'ആലാപനം'; അനാവശ്യ സ്പേസുകളും ചിഹ്നപ്പിശകുകളും നീക്കി. |- | 185 || [[ശരം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Sharam (film)|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674544|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അപൂർണ്ണവാക്യം പൂർത്തിയാക്കി ('നേടിയില്ലെങ്കിലും.' → 'നേടാൻ ഈ ചിത്രത്തിന് കഴിഞ്ഞില്ല.'); ക്രിയാരൂപം ഏകീകരിച്ചു ('ചെയ്ത്' → 'ചെയ്തതും'); '1982 ലെ' → '1982-ലെ'; 'കെ ജെ ജോയ്' → 'കെ.ജെ. ജോയ്'; അനാവശ്യ ഇടങ്ങൾ നീക്കി; ഇറ്റാലിക്കും കണ്ണികളും തിരുത്തി ([[India&#124;ഇന്ത്യ]]). |- | 186 || [[Anand Mahindra]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 187 || [[ശ്രീരഞ്ജനി സന്താനഗോപാലൻ]] || [[:en:Sriranjani Santhanagopalan|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674545|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സ് വിവരങ്ങൾ മലയാളത്തിലാക്കി; വർഷങ്ങളോടൊപ്പം ഹൈഫൻ ചേർത്ത് ഏകീകരിച്ചു ('2024ൽ' → '2024-ൽ'); ലിംഗഭേദം ശരിയാക്കി ('മികച്ച ഗായകൻ' → 'മികച്ച ഗായിക'); പദപ്രയോഗം മെച്ചപ്പെടുത്തി ('അംഗീകരിച്ചു' → 'ആദരിച്ചു', 'പ്രകടനം നടത്തി' → 'സംഗീതപരിപാടി അവതരിപ്പിച്ചു'); വാക്യക്രമവും സ്ഥാനപ്പേരുകളും ('അവലംബം', 'പുറംകണ്ണികൾ') നിലവാരപ്പെടുത്തി. |- | 188 || [[വേൾഡ് ഇമ്മ്യൂണൈസേഷൻ വീക്ക്]] || [[:en:World Immunization Week|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 189 || [[Alma mater]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 190 || [[സെൻട്രൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫിഷറീസ് എഡ്യൂക്കേഷൻ]] || [[:en:Central Institute of Fisheries Education|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 191 || [[ശ്രീനാരായണ ട്രസ്റ്റ്]] || [[:en:Sree Narayana Trust|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674546|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് വാക്യം മലയാളത്തിലാക്കി; ചുരുക്കെഴുത്തുകൾ ക്രമപ്പെടുത്തി (എസ്എൻ→എസ്.എൻ.); സ്ഥലനാമങ്ങളിലെ അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി (ചെമ്പസന്തി→ചെമ്പഴന്തി, ഷോർനൂർ→ഷൊർണൂർ, അലത്തൂർ→ആലത്തൂർ); ചില്ലു/ചന്ദ്രക്കല ശരിയാക്കി (മതത്തിൻറെയോ→മതത്തിന്റെയോ); വാക്യഘടനയും സമുച്ചയവും നേരെയാക്കി; പട്ടികത്തലക്കെട്ടുകൾ തിരുത്തി (സ്ഥാപിച്ചു→സ്ഥാപിതം); nowiki നീക്കി കണ്ണി പുനഃസ്ഥാപിച്ചു; ചിഹ്നനം ഒതുക്കി. |- | 192 || [[പ്രതികൂല വാസ്തുവിദ്യ]] || [[:en:Hostile architecture|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674547|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പദാവലി ഏകീകരിച്ചു (ശത്രു വാസ്തുവിദ്യ → പ്രതികൂല വാസ്തുവിദ്യ); ലിപ്യന്തരണപ്പിശകുകൾ തിരുത്തി ("സ men കര്യങ്ങൾ" → സൗകര്യങ്ങൾ, "ഡ Mi ൺ‌ട own ൺ‌" → ഡൗൺടൗൺ); ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളമാക്കി (ലോയിറ്ററിംഗ് → അലഞ്ഞുതിരിയൽ); അക്ഷരത്തെറ്റ് (റയിൽവേ → റെയിൽവേ, ജന്നൽപ്പാളി → ജനൽപ്പടി); ലിംഗപ്രയോഗം (അവളുടെ → അവരുടെ); വാക്യഘടനയും ചിഹ്നനവും ശരിയാക്കി; തലക്കെട്ട് "പുറംകണ്ണികൾ" ആക്കി. |- | 193 || [[പിപ്പാ ബക്ക]] || [[:en:Pippa Bacca|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 194 || [[സലിം അബ്ദുൾ കരീം]] || [[:en:Salim Abdool Karim|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 195 || [[ഗല്ല ജയദേവ്]] || [[:en:Galla Jayadev|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 196 || [[മോയ്സ് പസിയോർനിക്]] || [[:en:Moysés Paciornik|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674548|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ചന്ദ്രക്കല/കൂട്ടക്ഷര അക്ഷരപ്പിശകുകൾ തിരുത്തി ('ഫിസിഷ്യൻ' → 'ഭിഷഗ്വരൻ', 'മോയ്‌സെസ്' → 'മോയ്സ്', 'പാസിയോർനിക്' → 'പസിയോർനിക്'); ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളമാക്കി; നീണ്ട വാക്യങ്ങൾ വിഭജിച്ചു; 'ജനനം' → 'പ്രസവം' എന്ന് സാങ്കേതികപദം ഏകീകരിച്ചു; 'പ്രീ നേറ്റൽ കെയർ' → 'പ്രസവപൂർവ പരിചരണം'; 'ജ നനവും' പോലുള്ള ഇടവിട്ട അക്ഷരങ്ങളും അധിക സ്പേസുകളും നീക്കി; ശീർഷകം 'പുറംകണ്ണികൾ' ആക്കി. |- | 197 || [[സോൺ റൂജ്]] || [[:en:Zone rouge|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674549|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || യന്ത്രപരിഭാഷാ വാക്യങ്ങൾ പുനഃക്രമീകരിച്ചു; പദപ്പിഴവുകൾ തിരുത്തി ('മാപ്പ്'→'ഭൂപടം', 'ട്രെഞ്ച്'→'കിടങ്ങ്', 'ഓർഡനൻസ്'→'വെടിക്കോപ്പുകൾ'); അർഥഭ്രംശം നീക്കി ('മനുഷ്യവാസത്തിന് യോഗ്യമല്ലാതായി'); ചിഹ്നനവും ചരിവെഴുത്തും അവലംബസ്ഥാനവും ശരിയാക്കി; ഫ്രഞ്ച് പേരുകൾ ലിപ്യന്തരണം ചെയ്തു ('സെക്യൂരിറ്റേ സിവിൽ'); 'പരാമർശങ്ങൾ'→'അവലംബം'. |- | 198 || [[ജോഷ്പാര]] || [[:en:Joshpara|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 199 || [[ഏഷ്യ-പസഫിക് എക്കണോമിക് കോഓപ്പറേഷൻ]] || [[:en:Asia-Pacific Economic Cooperation|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 200 || [[ജീനോം (ജീവശാസ്ത്രം)]] || [[:en:Genome|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674550|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ക്രിയാരൂപം തിരുത്തി ('രേഖപ്പെടുത്തുന്നത്'→'രേഖപ്പെടുത്തിയത്'); പദാവലി ഏകീകരിച്ചു ('സീക്വൻസ്'→'ശ്രേണി', 'പുരാവസ്തു'→'ആർക്കിയ', 'സെക്സ്'→'ലൈംഗിക', 'ഓർഗനെല്ല'→'കോശാംഗ'); വാക്യഘടനയും വിരാമചിഹ്നങ്ങളും നേരെയാക്കി; സമസ്തപദങ്ങൾ ചേർത്തെഴുതി ('ജനിതക വിവരങ്ങൾ'→'ജനിതകവിവരങ്ങൾ'); അനാവശ്യ ZWNJ-യും അധികസ്ഥലവും നീക്കി. |} == ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ == ഭാഷ തിരുത്തുന്നതിനിടെ കണ്ടെത്തിയ, എന്നാൽ AI മനഃപൂർവ്വം തൊടാത്ത പ്രശ്നങ്ങളാണ് താഴെ. ഇവ അവലംബസഹിതം തിരുത്തേണ്ടത് ഉപയോക്താക്കളാണ്: '''ഒരു പ്രശ്നം പരിഹരിച്ചാൽ''' ആ വരിയിലെ അവസാന കള്ളിയിൽ <code><nowiki>{{done}} ~~~~</nowiki></code> എന്നു ചേർക്കുക — അത്രമാത്രം. പരിശോധിച്ചിട്ട് പ്രശ്നമല്ലെന്നു കണ്ടെത്തിയാൽ അതും ആ കള്ളിയിൽ ചുരുക്കി കുറിക്കുക. വിശദവിവരങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്|ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്]]. * [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/പതിനൊന്നാം ബാച്ച്/വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ/1|പ്രശ്നങ്ങൾ 1–300]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/പതിനൊന്നാം ബാച്ച്/വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ/2|പ്രശ്നങ്ങൾ 301–600]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/പതിനൊന്നാം ബാച്ച്/വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ/3|പ്രശ്നങ്ങൾ 601–900]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/പതിനൊന്നാം ബാച്ച്/വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ/4|പ്രശ്നങ്ങൾ 901–1165]] == ഉപയോഗിച്ച നിർമ്മിതബുദ്ധി മോഡലുകൾ == ഈ ബാച്ചിലെ ഭാഷാതിരുത്തലുകൾ ഒന്നിലധികം ക്ലോഡ് മോഡലുകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് തയ്യാറാക്കിയത്: * '''Claude Fable 5''' — 47 ലേഖനങ്ങൾ * '''Claude Opus 5''' — 108 ലേഖനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച മോഡൽ ഏതായാലും തിരുത്തലിന്റെ നിയമങ്ങളും പരിശോധനാ ഘട്ടങ്ങളും ഒന്നുതന്നെയാണ്: ഭാഷ മാത്രം, ഘടനാപരിശോധനയും സ്വതന്ത്ര AI-പരിശോധനയും കടന്നാൽ മാത്രം സേവ്. == ഇതും കാണുക == * [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച്|പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച് ഫലരേഖ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|പദ്ധതിരേഖ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/രീതിശാസ്ത്രം|രീതിശാസ്ത്രവും സാങ്കേതിക വിവരങ്ങളും]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്|ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]] gr1xkcoqgw00idg1eig7nhvooubpmum ഗണ്ടഗാന 0 672763 4675138 4674946 2026-10-10T20:41:58Z TheGreatEditor024 211141 /* ഗാനവരികൾ */ 4675138 wikitext text/x-wiki [[ജോർജ്ജിയ (രാജ്യം)|ജോർജിയ]]യിലെ അഡ്ജാറ പ്രദേശത്തുനിന്നുള്ള ഒരു ജനപ്രിയ നാടൻപാട്ടും പരമ്പരാഗത നൃത്തവുമാണ് '''ഗണ്ടാഗാന''' '''(ജോർജിയൻ:''' '''განდაგანა)'''. ജോർജിയയുടെ സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിൽ ഇതിന് പ്രധാന സ്ഥാനമുണ്ട്. അച്ചറുലി ഗണ്ടാഗാന എന്ന പരമ്പരാഗത നൃത്തരീതിയിലാണ് ഇത് പലപ്പോഴും അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. == വിവരണം == കുടുംബങ്ങളുടെയും സാമൂഹിക ആചാരങ്ങളുടെയും സമ്മർദത്തെത്തുടർന്ന് വേർപിരിയാൻ നിർബന്ധിതരാകുന്ന രണ്ട് പ്രണയിതാക്കളെക്കുറിച്ചാണ് ഈ ഗാനത്തിലെ വരികൾ. അവരുടെ സഫലമാകാത്ത പ്രണയവും വിരഹവേദനയുമാണ് ഇതിലൂടെ ആവിഷ്കരിക്കുന്നത്. ഗാനത്തിന്റെ പല്ലവിയിൽ ആവർത്തിക്കുന്ന "താർനാനാനി നിനാനോ" (Tarnanani ninano) എന്ന ഹൃദയസ്പർശിയായ ശബ്ദശകലം പ്രണയിതാക്കൾ തമ്മിലുള്ള "നിത്യവിടവാങ്ങലിന്റെ" പ്രതിധ്വനിയാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ജോർജിയൻ സ്വരസംഗീതത്തിലെ ബഹുസ്വര ആലാപനരീതിയുടെ (Vocal Polyphony) ഒരു ഉദാഹരണമാണ് ഈ ഗാനം. ഈ സംഗീതപാരമ്പര്യത്തെ [[യുനെസ്കോ]] മാനവികതയുടെ വാചികവും അദൃശ്യവുമായ പൈതൃകത്തിന്റെ മഹത്തായ സൃഷ്ടികളിലൊന്നായി അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. == പതിപ്പുകൾ == വിവിധ കവർ പതിപ്പുകളിലൂടെയും റീമിക്സുകളിലൂടെയും ഗണ്ടാഗാന ആധുനിക കാലത്ത് വലിയ ജനപ്രീതി നേടിയിട്ടുണ്ട്. * '''പരമ്പരാഗത പതിപ്പ്:''' ബസിയാനി എൻസെംബിളും സമാനമായ നാടൻസംഗീത സംഘങ്ങളും ഈ ഗാനത്തിന്റെ ആധികാരികമായ പതിപ്പുകൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ഇതിലൂടെ ഗാനത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത സൗന്ദര്യം പ്രകടമാകുന്നു. * '''കർമാട്ടെ പതിപ്പ്<ref>{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=5F2QrtDShR0|title=Karmate - Gandagana|date=2016-05-09|last=Resul Dindar|access-date=2025-11-20|via=YouTube}}</ref> :''' തുർക്കിക് നാടൻസംഗീത സംഘമായ കർമാട്ടെ പുറത്തിറക്കിയ പ്രശസ്തമായ ഒരു പതിപ്പാണിത്. നയിനോ (Nayino) എന്ന അവരുടെ ആൽബത്തിലാണ് ഈ ഗാനം തുർക്കിഷ് ഗാനമായി പുറത്തിറക്കിയത്. * '''ട്രാപ്പ് റീമിക്സ് (അച്ചറുലി ഗണ്ടാഗാന എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു)''' <ref>{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=n4XHEg2mfSM|title=Georgian Folk - Gandagana (Trap Remix Edit)|date=2022-08-02|last=Georgian Folk|access-date=2025-11-20|via=YouTube}}</ref>: ഓൺലൈനിൽ ഈ ഗാനം ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രശസ്തി നേടിയത് അതിന്റെ ട്രാപ്പ് റീമിക്സ് പതിപ്പുകളിലൂടെയാണ്. ആകർഷകമായ താളം കാരണം ഈ പതിപ്പുകൾ വൈറലാകുകയും വിവിധ ഇന്റർനെറ്റ് വീഡിയോകളിലും നൃത്താവതരണങ്ങളിലും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://georgianjournal.ge/culture/31927-adjarian-gandagana-performed-by-elderly-will-warm-your-heart.html|title=Adjarian “Gandagana” performed by elderly will warm your heart|access-date=2025-11-20|website=GeorgianJournal|language=ka}}</ref> == ഗാനവരികൾ == {| class="wikitable" !ജോർജിയൻ ഭാഷ<ref>{{Citation|title=Karmate – Gandagana|url=https://genius.com/Karmate-gandagana-lyrics|access-date=2025-11-20}}</ref> !ഇംഗ്ലീഷ് വിവർത്തനം<ref>{{Cite web|url=https://lyricstranslate.com/en/gandagana-georgian-trap-gandagana-georgian-trap.html-0|title=Karmate - Gandagana ( Georgian Trap ) (English translation #2)|access-date=2025-11-20|website=lyricstranslate.com|language=en}}</ref> |- |Gogov gogov kiskisa Ak chamodi ʒklis pirsa Ʒkali masvi kokita Gamaǯgeni kocnita Tarnanani ninano Ʒkals napoti Cmaohkonda Alvisi xis camona tvali Dadek napotomiambe Sayvarlis semonatvali Tarnanani ninano Naliaze me ver eval Kibis uku debelio Me ikedan verçamoval Şhenze çuuxutebelio Tarnanani ninano Taroze makvs xuti vaşli Sami şhen şiginaxeo Baxçaşi rom pipinebdi Pancridan diginaxeo |പെണ്ണേ, പെണ്ണേ, കിലുകിലെ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് (ചിരിച്ചുകൊണ്ട്) ഇങ്ങോട്ട് വാ, വെള്ളത്തിന്റെ തീരത്തേക്ക് അവന്റെ കുടം കൊണ്ട് എന്നെ വെള്ളം കുടിപ്പിക്കൂ, ചുംബനങ്ങൾ കൊണ്ട് എന്നെ ഊട്ടൂ. Tarnanani ninano പോപ്ലർ മരത്തിൽ നിന്ന് വെള്ളം തിരിഞ്ഞൊഴുകി, മരച്ചീളിനെ ഒഴുക്കിക്കൊണ്ടുപോയി. അരുവിയേ, ഒന്ന് നിൽക്കൂ; എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവൻ എന്താണ് പറഞ്ഞതെന്ന് എന്നോട് പറയൂ! Tarnanani ninano I can not go to the warehouse; without imposing stairs. I can't get down from there; Without holding you .. Tarnanani ninano I have five apples on the shelf, I kept the three for you You were spinning four in the garden; I saw you through the window |} == അവലംബങ്ങൾ == obnq19b1fcaqknf55is3cz8ipi8ugms 4675139 4675138 2026-10-10T20:42:53Z TheGreatEditor024 211141 /* ഗാനവരികൾ */ 4675139 wikitext text/x-wiki [[ജോർജ്ജിയ (രാജ്യം)|ജോർജിയ]]യിലെ അഡ്ജാറ പ്രദേശത്തുനിന്നുള്ള ഒരു ജനപ്രിയ നാടൻപാട്ടും പരമ്പരാഗത നൃത്തവുമാണ് '''ഗണ്ടാഗാന''' '''(ജോർജിയൻ:''' '''განდაგანა)'''. ജോർജിയയുടെ സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിൽ ഇതിന് പ്രധാന സ്ഥാനമുണ്ട്. അച്ചറുലി ഗണ്ടാഗാന എന്ന പരമ്പരാഗത നൃത്തരീതിയിലാണ് ഇത് പലപ്പോഴും അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. == വിവരണം == കുടുംബങ്ങളുടെയും സാമൂഹിക ആചാരങ്ങളുടെയും സമ്മർദത്തെത്തുടർന്ന് വേർപിരിയാൻ നിർബന്ധിതരാകുന്ന രണ്ട് പ്രണയിതാക്കളെക്കുറിച്ചാണ് ഈ ഗാനത്തിലെ വരികൾ. അവരുടെ സഫലമാകാത്ത പ്രണയവും വിരഹവേദനയുമാണ് ഇതിലൂടെ ആവിഷ്കരിക്കുന്നത്. ഗാനത്തിന്റെ പല്ലവിയിൽ ആവർത്തിക്കുന്ന "താർനാനാനി നിനാനോ" (Tarnanani ninano) എന്ന ഹൃദയസ്പർശിയായ ശബ്ദശകലം പ്രണയിതാക്കൾ തമ്മിലുള്ള "നിത്യവിടവാങ്ങലിന്റെ" പ്രതിധ്വനിയാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ജോർജിയൻ സ്വരസംഗീതത്തിലെ ബഹുസ്വര ആലാപനരീതിയുടെ (Vocal Polyphony) ഒരു ഉദാഹരണമാണ് ഈ ഗാനം. ഈ സംഗീതപാരമ്പര്യത്തെ [[യുനെസ്കോ]] മാനവികതയുടെ വാചികവും അദൃശ്യവുമായ പൈതൃകത്തിന്റെ മഹത്തായ സൃഷ്ടികളിലൊന്നായി അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. == പതിപ്പുകൾ == വിവിധ കവർ പതിപ്പുകളിലൂടെയും റീമിക്സുകളിലൂടെയും ഗണ്ടാഗാന ആധുനിക കാലത്ത് വലിയ ജനപ്രീതി നേടിയിട്ടുണ്ട്. * '''പരമ്പരാഗത പതിപ്പ്:''' ബസിയാനി എൻസെംബിളും സമാനമായ നാടൻസംഗീത സംഘങ്ങളും ഈ ഗാനത്തിന്റെ ആധികാരികമായ പതിപ്പുകൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ഇതിലൂടെ ഗാനത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത സൗന്ദര്യം പ്രകടമാകുന്നു. * '''കർമാട്ടെ പതിപ്പ്<ref>{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=5F2QrtDShR0|title=Karmate - Gandagana|date=2016-05-09|last=Resul Dindar|access-date=2025-11-20|via=YouTube}}</ref> :''' തുർക്കിക് നാടൻസംഗീത സംഘമായ കർമാട്ടെ പുറത്തിറക്കിയ പ്രശസ്തമായ ഒരു പതിപ്പാണിത്. നയിനോ (Nayino) എന്ന അവരുടെ ആൽബത്തിലാണ് ഈ ഗാനം തുർക്കിഷ് ഗാനമായി പുറത്തിറക്കിയത്. * '''ട്രാപ്പ് റീമിക്സ് (അച്ചറുലി ഗണ്ടാഗാന എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു)''' <ref>{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=n4XHEg2mfSM|title=Georgian Folk - Gandagana (Trap Remix Edit)|date=2022-08-02|last=Georgian Folk|access-date=2025-11-20|via=YouTube}}</ref>: ഓൺലൈനിൽ ഈ ഗാനം ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രശസ്തി നേടിയത് അതിന്റെ ട്രാപ്പ് റീമിക്സ് പതിപ്പുകളിലൂടെയാണ്. ആകർഷകമായ താളം കാരണം ഈ പതിപ്പുകൾ വൈറലാകുകയും വിവിധ ഇന്റർനെറ്റ് വീഡിയോകളിലും നൃത്താവതരണങ്ങളിലും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://georgianjournal.ge/culture/31927-adjarian-gandagana-performed-by-elderly-will-warm-your-heart.html|title=Adjarian “Gandagana” performed by elderly will warm your heart|access-date=2025-11-20|website=GeorgianJournal|language=ka}}</ref> == ഗാനവരികൾ == {| class="wikitable" !ജോർജിയൻ ഭാഷ<ref>{{Citation|title=Karmate – Gandagana|url=https://genius.com/Karmate-gandagana-lyrics|access-date=2025-11-20}}</ref> !ഇംഗ്ലീഷ് വിവർത്തനം<ref>{{Cite web|url=https://lyricstranslate.com/en/gandagana-georgian-trap-gandagana-georgian-trap.html-0|title=Karmate - Gandagana ( Georgian Trap ) (English translation #2)|access-date=2025-11-20|website=lyricstranslate.com|language=en}}</ref> |- |Gogov gogov kiskisa Ak chamodi ʒklis pirsa Ʒkali masvi kokita Gamaǯgeni kocnita Tarnanani ninano Ʒkals napoti Cmaohkonda Alvisi xis camona tvali Dadek napotomiambe Sayvarlis semonatvali Tarnanani ninano Naliaze me ver eval Kibis uku debelio Me ikedan verçamoval Şhenze çuuxutebelio Tarnanani ninano Taroze makvs xuti vaşli Sami şhen şiginaxeo Baxçaşi rom pipinebdi Pancridan diginaxeo |പെണ്ണേ, പെണ്ണേ, കിലുകിലെ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് (ചിരിച്ചുകൊണ്ട്) ഇങ്ങോട്ട് വാ, വെള്ളത്തിന്റെ തീരത്തേക്ക് അവന്റെ കുടം കൊണ്ട് എന്നെ വെള്ളം കുടിപ്പിക്കൂ, ചുംബനങ്ങൾ കൊണ്ട് എന്നെ ഊട്ടൂ. Tarnanani ninano പോപ്ലർ മരത്തിൽ നിന്ന് വെള്ളം തിരിഞ്ഞൊഴുകി, മരച്ചീളിനെ ഒഴുക്കിക്കൊണ്ടുപോയി. അരുവിയേ, ഒന്ന് നിൽക്കൂ; എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവൻ എന്താണ് പറഞ്ഞതെന്ന് എന്നോട് പറയൂ! Tarnanani ninano എനിക്ക് ആ സംഭരണശാലയിലേക്ക് പോകാൻ കഴിയില്ല; പടികൾ കയറാതെ. എനിക്ക് അവിടെനിന്ന് താഴെയിറങ്ങാനും കഴിയില്ല; നിന്നെ പിടിക്കാതെ... Tarnanani ninano I have five apples on the shelf, I kept the three for you You were spinning four in the garden; I saw you through the window |} == അവലംബങ്ങൾ == g5pdqwsssua7xevdkklvhe5kii7guyi 4675140 4675139 2026-10-10T20:47:27Z TheGreatEditor024 211141 /* ഗാനവരികൾ */ 4675140 wikitext text/x-wiki [[ജോർജ്ജിയ (രാജ്യം)|ജോർജിയ]]യിലെ അഡ്ജാറ പ്രദേശത്തുനിന്നുള്ള ഒരു ജനപ്രിയ നാടൻപാട്ടും പരമ്പരാഗത നൃത്തവുമാണ് '''ഗണ്ടാഗാന''' '''(ജോർജിയൻ:''' '''განდაგანა)'''. ജോർജിയയുടെ സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിൽ ഇതിന് പ്രധാന സ്ഥാനമുണ്ട്. അച്ചറുലി ഗണ്ടാഗാന എന്ന പരമ്പരാഗത നൃത്തരീതിയിലാണ് ഇത് പലപ്പോഴും അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. == വിവരണം == കുടുംബങ്ങളുടെയും സാമൂഹിക ആചാരങ്ങളുടെയും സമ്മർദത്തെത്തുടർന്ന് വേർപിരിയാൻ നിർബന്ധിതരാകുന്ന രണ്ട് പ്രണയിതാക്കളെക്കുറിച്ചാണ് ഈ ഗാനത്തിലെ വരികൾ. അവരുടെ സഫലമാകാത്ത പ്രണയവും വിരഹവേദനയുമാണ് ഇതിലൂടെ ആവിഷ്കരിക്കുന്നത്. ഗാനത്തിന്റെ പല്ലവിയിൽ ആവർത്തിക്കുന്ന "താർനാനാനി നിനാനോ" (Tarnanani ninano) എന്ന ഹൃദയസ്പർശിയായ ശബ്ദശകലം പ്രണയിതാക്കൾ തമ്മിലുള്ള "നിത്യവിടവാങ്ങലിന്റെ" പ്രതിധ്വനിയാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ജോർജിയൻ സ്വരസംഗീതത്തിലെ ബഹുസ്വര ആലാപനരീതിയുടെ (Vocal Polyphony) ഒരു ഉദാഹരണമാണ് ഈ ഗാനം. ഈ സംഗീതപാരമ്പര്യത്തെ [[യുനെസ്കോ]] മാനവികതയുടെ വാചികവും അദൃശ്യവുമായ പൈതൃകത്തിന്റെ മഹത്തായ സൃഷ്ടികളിലൊന്നായി അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. == പതിപ്പുകൾ == വിവിധ കവർ പതിപ്പുകളിലൂടെയും റീമിക്സുകളിലൂടെയും ഗണ്ടാഗാന ആധുനിക കാലത്ത് വലിയ ജനപ്രീതി നേടിയിട്ടുണ്ട്. * '''പരമ്പരാഗത പതിപ്പ്:''' ബസിയാനി എൻസെംബിളും സമാനമായ നാടൻസംഗീത സംഘങ്ങളും ഈ ഗാനത്തിന്റെ ആധികാരികമായ പതിപ്പുകൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ഇതിലൂടെ ഗാനത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത സൗന്ദര്യം പ്രകടമാകുന്നു. * '''കർമാട്ടെ പതിപ്പ്<ref>{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=5F2QrtDShR0|title=Karmate - Gandagana|date=2016-05-09|last=Resul Dindar|access-date=2025-11-20|via=YouTube}}</ref> :''' തുർക്കിക് നാടൻസംഗീത സംഘമായ കർമാട്ടെ പുറത്തിറക്കിയ പ്രശസ്തമായ ഒരു പതിപ്പാണിത്. നയിനോ (Nayino) എന്ന അവരുടെ ആൽബത്തിലാണ് ഈ ഗാനം തുർക്കിഷ് ഗാനമായി പുറത്തിറക്കിയത്. * '''ട്രാപ്പ് റീമിക്സ് (അച്ചറുലി ഗണ്ടാഗാന എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു)''' <ref>{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=n4XHEg2mfSM|title=Georgian Folk - Gandagana (Trap Remix Edit)|date=2022-08-02|last=Georgian Folk|access-date=2025-11-20|via=YouTube}}</ref>: ഓൺലൈനിൽ ഈ ഗാനം ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രശസ്തി നേടിയത് അതിന്റെ ട്രാപ്പ് റീമിക്സ് പതിപ്പുകളിലൂടെയാണ്. ആകർഷകമായ താളം കാരണം ഈ പതിപ്പുകൾ വൈറലാകുകയും വിവിധ ഇന്റർനെറ്റ് വീഡിയോകളിലും നൃത്താവതരണങ്ങളിലും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://georgianjournal.ge/culture/31927-adjarian-gandagana-performed-by-elderly-will-warm-your-heart.html|title=Adjarian “Gandagana” performed by elderly will warm your heart|access-date=2025-11-20|website=GeorgianJournal|language=ka}}</ref> == ഗാനവരികൾ == {| class="wikitable" !ജോർജിയൻ ഭാഷ<ref>{{Citation|title=Karmate – Gandagana|url=https://genius.com/Karmate-gandagana-lyrics|access-date=2025-11-20}}</ref> !ഇംഗ്ലീഷ് വിവർത്തനം<ref>{{Cite web|url=https://lyricstranslate.com/en/gandagana-georgian-trap-gandagana-georgian-trap.html-0|title=Karmate - Gandagana ( Georgian Trap ) (English translation #2)|access-date=2025-11-20|website=lyricstranslate.com|language=en}}</ref> |- |Gogov gogov kiskisa Ak chamodi ʒklis pirsa Ʒkali masvi kokita Gamaǯgeni kocnita Tarnanani ninano Ʒkals napoti Cmaohkonda Alvisi xis camona tvali Dadek napotomiambe Sayvarlis semonatvali Tarnanani ninano Naliaze me ver eval Kibis uku debelio Me ikedan verçamoval Şhenze çuuxutebelio Tarnanani ninano Taroze makvs xuti vaşli Sami şhen şiginaxeo Baxçaşi rom pipinebdi Pancridan diginaxeo |പെണ്ണേ, പെണ്ണേ, കിലുകിലെ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് (ചിരിച്ചുകൊണ്ട്) ഇങ്ങോട്ട് വാ, വെള്ളത്തിന്റെ തീരത്തേക്ക് അവന്റെ കുടം കൊണ്ട് എന്നെ വെള്ളം കുടിപ്പിക്കൂ, ചുംബനങ്ങൾ കൊണ്ട് എന്നെ ഊട്ടൂ. '''''തർനനാനി നിനാനോ''''' പോപ്ലർ മരത്തിൽ നിന്ന് വെള്ളം തിരിഞ്ഞൊഴുകി, മരച്ചീളിനെ ഒഴുക്കിക്കൊണ്ടുപോയി. അരുവിയേ, ഒന്ന് നിൽക്കൂ; എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവൻ എന്താണ് പറഞ്ഞതെന്ന് എന്നോട് പറയൂ! '''''തർനനാനി നിനാനോ''''' എനിക്ക് ആ സംഭരണശാലയിലേക്ക് പോകാൻ കഴിയില്ല; പടികൾ കയറാതെ. എനിക്ക് അവിടെനിന്ന് താഴെയിറങ്ങാനും കഴിയില്ല; നിന്നെ പിടിക്കാതെ... '''''തർനനാനി നിനാനോ''''' അലമാരയിൽ എനിക്ക് അഞ്ച് ആപ്പിളുകളുണ്ട്, അതിൽ മൂന്നെണ്ണം നിനക്കായി മാറ്റിവെച്ചു. നീ പൂന്തോട്ടത്തിൽ നാല് ആപ്പിളുകളുമായി കറങ്ങിക്കളിക്കുകയായിരുന്നു; ഞാൻ ജനലിലൂടെ നിന്നെ കണ്ടു. |} == അവലംബങ്ങൾ == 53f5yyhidbttoxxax6jg1qc2u3kvyvk 4675141 4675140 2026-10-10T20:48:10Z TheGreatEditor024 211141 /* ഗാനവരികൾ */ 4675141 wikitext text/x-wiki [[ജോർജ്ജിയ (രാജ്യം)|ജോർജിയ]]യിലെ അഡ്ജാറ പ്രദേശത്തുനിന്നുള്ള ഒരു ജനപ്രിയ നാടൻപാട്ടും പരമ്പരാഗത നൃത്തവുമാണ് '''ഗണ്ടാഗാന''' '''(ജോർജിയൻ:''' '''განდაგანა)'''. ജോർജിയയുടെ സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിൽ ഇതിന് പ്രധാന സ്ഥാനമുണ്ട്. അച്ചറുലി ഗണ്ടാഗാന എന്ന പരമ്പരാഗത നൃത്തരീതിയിലാണ് ഇത് പലപ്പോഴും അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. == വിവരണം == കുടുംബങ്ങളുടെയും സാമൂഹിക ആചാരങ്ങളുടെയും സമ്മർദത്തെത്തുടർന്ന് വേർപിരിയാൻ നിർബന്ധിതരാകുന്ന രണ്ട് പ്രണയിതാക്കളെക്കുറിച്ചാണ് ഈ ഗാനത്തിലെ വരികൾ. അവരുടെ സഫലമാകാത്ത പ്രണയവും വിരഹവേദനയുമാണ് ഇതിലൂടെ ആവിഷ്കരിക്കുന്നത്. ഗാനത്തിന്റെ പല്ലവിയിൽ ആവർത്തിക്കുന്ന "താർനാനാനി നിനാനോ" (Tarnanani ninano) എന്ന ഹൃദയസ്പർശിയായ ശബ്ദശകലം പ്രണയിതാക്കൾ തമ്മിലുള്ള "നിത്യവിടവാങ്ങലിന്റെ" പ്രതിധ്വനിയാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ജോർജിയൻ സ്വരസംഗീതത്തിലെ ബഹുസ്വര ആലാപനരീതിയുടെ (Vocal Polyphony) ഒരു ഉദാഹരണമാണ് ഈ ഗാനം. ഈ സംഗീതപാരമ്പര്യത്തെ [[യുനെസ്കോ]] മാനവികതയുടെ വാചികവും അദൃശ്യവുമായ പൈതൃകത്തിന്റെ മഹത്തായ സൃഷ്ടികളിലൊന്നായി അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. == പതിപ്പുകൾ == വിവിധ കവർ പതിപ്പുകളിലൂടെയും റീമിക്സുകളിലൂടെയും ഗണ്ടാഗാന ആധുനിക കാലത്ത് വലിയ ജനപ്രീതി നേടിയിട്ടുണ്ട്. * '''പരമ്പരാഗത പതിപ്പ്:''' ബസിയാനി എൻസെംബിളും സമാനമായ നാടൻസംഗീത സംഘങ്ങളും ഈ ഗാനത്തിന്റെ ആധികാരികമായ പതിപ്പുകൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ഇതിലൂടെ ഗാനത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത സൗന്ദര്യം പ്രകടമാകുന്നു. * '''കർമാട്ടെ പതിപ്പ്<ref>{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=5F2QrtDShR0|title=Karmate - Gandagana|date=2016-05-09|last=Resul Dindar|access-date=2025-11-20|via=YouTube}}</ref> :''' തുർക്കിക് നാടൻസംഗീത സംഘമായ കർമാട്ടെ പുറത്തിറക്കിയ പ്രശസ്തമായ ഒരു പതിപ്പാണിത്. നയിനോ (Nayino) എന്ന അവരുടെ ആൽബത്തിലാണ് ഈ ഗാനം തുർക്കിഷ് ഗാനമായി പുറത്തിറക്കിയത്. * '''ട്രാപ്പ് റീമിക്സ് (അച്ചറുലി ഗണ്ടാഗാന എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു)''' <ref>{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=n4XHEg2mfSM|title=Georgian Folk - Gandagana (Trap Remix Edit)|date=2022-08-02|last=Georgian Folk|access-date=2025-11-20|via=YouTube}}</ref>: ഓൺലൈനിൽ ഈ ഗാനം ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രശസ്തി നേടിയത് അതിന്റെ ട്രാപ്പ് റീമിക്സ് പതിപ്പുകളിലൂടെയാണ്. ആകർഷകമായ താളം കാരണം ഈ പതിപ്പുകൾ വൈറലാകുകയും വിവിധ ഇന്റർനെറ്റ് വീഡിയോകളിലും നൃത്താവതരണങ്ങളിലും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://georgianjournal.ge/culture/31927-adjarian-gandagana-performed-by-elderly-will-warm-your-heart.html|title=Adjarian “Gandagana” performed by elderly will warm your heart|access-date=2025-11-20|website=GeorgianJournal|language=ka}}</ref> == ഗാനവരികൾ == {| class="wikitable" ![[ജോർജിയൻ ഭാഷ]]<ref>{{Citation|title=Karmate – Gandagana|url=https://genius.com/Karmate-gandagana-lyrics|access-date=2025-11-20}}</ref> ![[മലയാളം]] വിവർത്തനം<ref>{{Cite web|url=https://lyricstranslate.com/en/gandagana-georgian-trap-gandagana-georgian-trap.html-0|title=Karmate - Gandagana ( Georgian Trap ) (English translation #2)|access-date=2025-11-20|website=lyricstranslate.com|language=en}}</ref> |- |Gogov gogov kiskisa Ak chamodi ʒklis pirsa Ʒkali masvi kokita Gamaǯgeni kocnita Tarnanani ninano Ʒkals napoti Cmaohkonda Alvisi xis camona tvali Dadek napotomiambe Sayvarlis semonatvali Tarnanani ninano Naliaze me ver eval Kibis uku debelio Me ikedan verçamoval Şhenze çuuxutebelio Tarnanani ninano Taroze makvs xuti vaşli Sami şhen şiginaxeo Baxçaşi rom pipinebdi Pancridan diginaxeo |പെണ്ണേ, പെണ്ണേ, കിലുകിലെ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് (ചിരിച്ചുകൊണ്ട്) ഇങ്ങോട്ട് വാ, വെള്ളത്തിന്റെ തീരത്തേക്ക് അവന്റെ കുടം കൊണ്ട് എന്നെ വെള്ളം കുടിപ്പിക്കൂ, ചുംബനങ്ങൾ കൊണ്ട് എന്നെ ഊട്ടൂ. '''''തർനനാനി നിനാനോ''''' പോപ്ലർ മരത്തിൽ നിന്ന് വെള്ളം തിരിഞ്ഞൊഴുകി, മരച്ചീളിനെ ഒഴുക്കിക്കൊണ്ടുപോയി. അരുവിയേ, ഒന്ന് നിൽക്കൂ; എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവൻ എന്താണ് പറഞ്ഞതെന്ന് എന്നോട് പറയൂ! '''''തർനനാനി നിനാനോ''''' എനിക്ക് ആ സംഭരണശാലയിലേക്ക് പോകാൻ കഴിയില്ല; പടികൾ കയറാതെ. എനിക്ക് അവിടെനിന്ന് താഴെയിറങ്ങാനും കഴിയില്ല; നിന്നെ പിടിക്കാതെ... '''''തർനനാനി നിനാനോ''''' അലമാരയിൽ എനിക്ക് അഞ്ച് ആപ്പിളുകളുണ്ട്, അതിൽ മൂന്നെണ്ണം നിനക്കായി മാറ്റിവെച്ചു. നീ പൂന്തോട്ടത്തിൽ നാല് ആപ്പിളുകളുമായി കറങ്ങിക്കളിക്കുകയായിരുന്നു; ഞാൻ ജനലിലൂടെ നിന്നെ കണ്ടു. |} == അവലംബങ്ങൾ == 42hj2muc5wf7at3ey8hanaq5aqot9gx 2023 0 672776 4675058 2026-10-10T13:17:03Z Vis M 30920 stub 4675058 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|2023}} [[ഗ്രിഗോറിയൻ കാലഗണനാരീതി]] പ്രകാരമുള്ള, [[ഇരുപത്തൊന്നാം നൂറ്റാണ്ട്|ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ]] 23-ാം വർഷവും, മൂന്നാം സഹസ്രാബ്ദത്തിലെ 23-ാം വർഷവും, 2020-കളുടെ ദശകത്തിലെ നാലാം വർഷവുമാണ് ഇത്. {{Year nav|2023}} {{C21 year in topic}} cazzdsrie4wdpjlc4gac5nligni32rc വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച്/1 4 672777 4675065 2026-10-10T13:18:52Z Netha Hussain 19313 പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച് ഫലരേഖ 4675065 wikitext text/x-wiki {{Notice|ഇത് [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച്|പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച് ഫലരേഖയുടെ]] ഒരു ഭാഗമാണ്.}} = പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച് — ലേഖനങ്ങൾ 1–100 = [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച്|പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച് ഫലരേഖയുടെ]] ഭാഗമാണ് ഈ താൾ; 1 മുതൽ 100 വരെയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ ഇവിടെ കാണാം. പദ്ധതിയെക്കുറിച്ച് അറിയാൻ [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|പദ്ധതിരേഖ]] കാണുക. {| class="wikitable sortable" ! # !! ലേഖനം !! മൂലലേഖനം !! diff !! സ്ഥിതി !! മാറ്റങ്ങൾ |- | 1 || [[ഹെൽമിൻതോളജി]] || [[:en:Helminthology|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 2 || [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ, ചണ്ഡീഗഡ്]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 3 || [[ചൂതാട്ടം]] || — || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674982|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പേരുകളുടെ അക്ഷരത്തെറ്റ് തിരുത്തി (അമ്പിലി→അമ്പിളി, പ്രമീല→പ്രമീള); ഇനിഷ്യലുകളിൽ കുത്തും ഇടവും ക്രമീകരിച്ചു (ടിഎംഎൻ→ടി.എം.എൻ, കെ ജെ യേശുദാസ്→കെ.ജെ. യേശുദാസ്); ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളമാക്കി (ഇല്ല.→ക്ര.നം., നീളം (m: ss)→ദൈർഘ്യം (മി: സെ)); ശീർഷകങ്ങൾ മാറ്റി (പരാമർശങ്ങൾ→അവലംബം, ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ→പുറംകണ്ണികൾ); വാക്യഘടനയും ചിഹ്നനവും ശരിയാക്കി. |- | 4 || [[Manike Mage Hithe]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 5 || [[മുള്ളൂർക്കര തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Mullurkara railway station|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674983|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് വാക്കുകൾ മലയാളത്തിലാക്കി ('Southern Railway' → 'ദക്ഷിണ റെയിൽവേ', 'Yes' → 'അതെ'); 'റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ', 'ട്രെയിനുകൾ' എന്നിവ 'തീവണ്ടിനിലയം', 'തീവണ്ടികൾ' എന്നാക്കി; വാക്യഘടന ക്രമപ്പെടുത്തി ('സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്' ചേർത്തു); 'സതേൺ റെയിൽ‌വേ' → 'ദക്ഷിണ റെയിൽവേ'; 'പരാമർശങ്ങൾ' → 'അവലംബം'. |- | 6 || [[Ram Harsh Singh]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 7 || [[ജൈരൊ റോഡ്രിഗസ്]] || [[:en:Jairo Rodrigues|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674984|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പേരുകളുടെ ലിപ്യന്തരണം ഏകീകരിച്ചു ('ജെയ്‌റോ/ജയ്‌റോ' → 'ജൈരൊ', 'നെഫ്റ്റി' → 'നെഫ്ചി', 'പൈകൊട്ടൊ' → 'പെയ്ഷോട്ടോ'); വിഭക്തിരൂപങ്ങളും വാക്യഘടനയും ശരിയാക്കി; തെറ്റായ യന്ത്രവിവർത്തനം തിരുത്തി ('അപ്ലിക്കേഷനുകൾ/ലക്ഷ്യങ്ങൾ' → 'മത്സരങ്ങൾ/ഗോളുകൾ', 'വിചാരണ' → 'ട്രയൽ', 'സ്വന്തം ഗോൾ' → 'സെൽഫ് ഗോൾ'); തലക്കെട്ടുകൾ 'അവലംബം', 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നാക്കി; ചിഹ്നനവും അധിക സ്പെയ്സുകളും ക്രമീകരിച്ചു. |- | 8 || [[3rd Lok Sabha]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 9 || [[വിത്തിൻ സെക്കന്റ്സ്]] || [[:en:Within Seconds|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674985|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'മിനിറ്റുകൾ' → 'മിനിറ്റ്' എന്ന് തിരുത്തി; 'കുറ്റകൃത്യ ചലച്ചിത്രം' → 'ക്രൈം ചലച്ചിത്രം'; 'നീഴൂർ' → 'ഞീഴൂർ' എന്ന അക്ഷരത്തെറ്റ് തിരുത്തി; 'സംഗീത സംവിധാനം' ഒറ്റവാക്കാക്കി; റിലീസ് വാക്യം ലളിതമാക്കി, തീയതികളിൽ ഹൈഫൻ ചേർത്തു; തലക്കെട്ടുകൾ 'അവലംബം', 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നാക്കി. |- | 10 || [[ഉരു (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Uru (2023 film)|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674986|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('പ്രൊഡക്ഷൻസ്' → 'പ്രൊഡക്ഷൻ', 'തീയേറ്റർ' → 'തിയേറ്റർ', 'മനോരമക്ക്' → 'മനോരമയ്ക്ക്'); '97 മിനിറ്റുകൾ' → '97 മിനിറ്റ്' ആക്കി; വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി; ചില്ലക്ഷര-ZWJ ശുദ്ധീകരണം; ട്രാക്ക് ലിസ്റ്റിലെ അധിക ']' നീക്കി; തലക്കെട്ടുകൾ 'അവലംബം', 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നാക്കി. |- | 11 || [[ലാബിയൽ ഫ്യൂഷൻ]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 12 || [[F]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 13 || [[പ്രുനെല്ല ബ്രയൻസ്]] || [[:en:Prunella Briance|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674987|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് വാക്കുകൾ മലയാളത്തിലാക്കി (London → ലണ്ടൻ); വാക്യഘടന മിനുക്കി ('ഗർഭം ധരിച്ചു' → 'ഗർഭിണിയായി', 'ആക്ടിവിസം' → 'പ്രവർത്തനങ്ങൾ'); പദച്ചേർച്ച തിരുത്തി (ആരോഗ്യവാനായ → ആരോഗ്യമുള്ള, ചാപ്‌മാൻ്റെയും → ചാപ്‌മാന്റെയും); ആവർത്തനം നീക്കി; അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അധിക ഇടങ്ങളും ചിഹ്നങ്ങളും ക്രമീകരിച്ചു. |- | 14 || [[ബംഗ്ലാദേശിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രം]] || [[:en:Abortion in Bangladesh|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674988|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ക്രിയാകാലം തിരുത്തി ('വ്യാപകമാണ്' → 'വ്യാപകമായിരുന്നു'); അക്ഷരത്തെറ്റും ഏകീകൃതരൂപവും ('ഗർഭഛിദ്രം' → 'ഗർഭച്ഛിദ്രം', 'മൈഫെപ്രിസ്റ്റോൺ' → 'മിഫെപ്രിസ്റ്റോൺ'); തലക്കെട്ട് തിരുത്തി ('ആർത്തവ ക്രമം' → 'ആർത്തവ നിയന്ത്രണം'); വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി ('ഫിസിഷ്യൻ' → 'ഡോക്ടർ', 'പ്രവേശനമില്ല' → 'സേവനം ലഭ്യമാകുന്നില്ല'); വിരാമചിഹ്നങ്ങൾ ശരിയാക്കി. |- | 15 || [[സെൻട്രൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ കോട്ടൺ റിസർച്ച്]] || [[:en:Central Institute for Cotton Research|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674989|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വിഭക്തിപ്രയോഗം തിരുത്തി ('ഉത്പാദനത്തിന്' → 'ഉത്പാദനത്തിനുള്ള', 'പരുത്തിയിൽ' → 'പരുത്തിയെക്കുറിച്ച്'); ചുരുക്കെഴുത്തുകൾ ഏകീകരിച്ചു ('സിഐആർഎസ്' → 'CICR', 'CICRS'); '1976 ൽ', 'NH9 ൽ' എന്നിവയിൽ ഹൈഫൻ ചേർത്തു; വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി ('സ്ഥാപിച്ചു' → 'സ്ഥാപിച്ചതാണ്'); അധിക സ്ഥലങ്ങളും ഉദ്ധരണിചിഹ്നങ്ങളും ഒഴിവാക്കി. |- | 16 || [[Sanjeev Bagai]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 17 || [[വല്ലാത്ത പഹയൻ]] || [[:en:Vallatha Pahayan|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674990|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('മിനുട്ട്' → 'മിനിറ്റ്', 'സ്ക്കൂൾ' → 'സ്കൂൾ', 'ഹെഡ് മാസ്റ്റർ' → 'ഹെഡ്മാസ്റ്റർ'); പേരുകളിലെ ചുരുക്കെഴുത്തിൽ കുത്തുകൾ ചേർത്തു ('കെ.വി.', 'എസ്.പി.', 'കെ.പി.എ.സി.'); വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി ('വിജയനു കൂട്ടായി' → 'വിജയനോടൊപ്പം പങ്കാളികളായി'); ഇൻഫോബോക്സിലെ അധിക ']' നീക്കി; അനാവശ്യ സ്പേസുകൾ നീക്കി; 'F' മലയാളത്തിലാക്കി; 'റഫറൻസുകൾ' → 'അവലംബം'. |- | 18 || [[ചൗധരി റഹ്മത്ത് അലി]] || [[:en:Choudhry Rahmat Ali|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674991|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകളും അനാവശ്യ സ്‌പെയ്‌സുകളും തിരുത്തി ('ഉയര്ർത്തിയ' → 'ഉയർത്തിയ', 'ആദ്രഹം' → 'ആഗ്രഹം'); വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി; തീയതിക്രമം മലയാളരീതിയിലാക്കി ('16 നവംബർ 1897' → '1897 നവംബർ 16'); പദപ്രയോഗം മെച്ചപ്പെടുത്തി ('റൗണ്ട് ടേബിൾ കോൺഫറൻസ്' → 'വട്ടമേശസമ്മേളനം', 'സമ്പത്തുകൾ' → 'വസ്തുവകകൾ'); ഇംഗ്ലീഷ് കുറിപ്പ് മലയാളത്തിലാക്കി; വിരാമചിഹ്നങ്ങളും അവലംബസ്ഥാനങ്ങളും ക്രമീകരിച്ചു. |- | 19 || [[K. Narayanaswamy Balaji]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 20 || [[തൂവൽസ്പർശം]] || [[:en:Thoovalsparsham|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674992|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകളും വിരാമചിഹ്നങ്ങളും ശരിയാക്കി ('അച്ചൻ' → 'അച്ഛൻ', 'ഉർവശി' → 'ഉർവ്വശി', 'ആനന്ദ പത്മനാഭൻ' → 'അനന്തപത്മനാഭൻ'); വർഷങ്ങൾ '1990 ൽ' → '1990-ൽ' എന്ന് ഏകീകരിച്ചു; ഇംഗ്ലീഷ് തലക്കെട്ടുകൾ മലയാളത്തിലാക്കി ('പ്ലോട്ട്' → 'കഥാസംഗ്രഹം', 'റീമേക്കുകൾ' → 'പുനർനിർമ്മാണങ്ങൾ'); വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി; അധിക കുത്തുകളും ഇടവേളകളും നീക്കി. |- | 21 || [[കെണി (ചലച്ചിത്രം]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 22 || [[മഹാരാജാ അഗ്രസെൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അഗ്രോഹ]] || [[:en:Maharaja Agrasen Medical College, Agroha|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674993|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('പേരാണ'→'പേരാണ്', 'ഫ്രെൻസിക്'→'ഫോറൻസിക്', 'ഇതിഹാസ'→'ഐതിഹാസിക'); ആമുഖവാക്യത്തിലെ ഘടന, അഫിലിയേഷൻ ലിങ്ക് വാചകം ശരിയാക്കി; 'അഡ്മിസ്ട്രേറ്റീവ് ബോഡി'→'ഭരണസമിതി'; ഇനീഷ്യലുകളിൽ കുത്ത് ചേർത്തു; ഇരട്ട പൂർണവിരാമങ്ങളും അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അധിക ഇടങ്ങളും നീക്കി; വാക്യഘടന ലളിതമാക്കി. |- | 23 || [[സിലോൺ പൗരത്വ നിയമം]] || [[:en:Ceylon Citizenship Act|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674995|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി ('ഇഷ്ടമല്ലായിരുന്നു' → 'ഇഷ്ടമായിരുന്നില്ല'); അക്ഷരത്തെറ്റ് തിരുത്തി ('ആതായത്' → 'അതായത്'); പേരിലെ പൊരുത്തക്കേട് ശരിയാക്കി ('കൊട്ടലാവാല' → 'കൊതലാവാല'); വർഷങ്ങൾക്ക് ഹൈഫൻ ചേർത്തു ('1948 ലെ' → '1948-ലെ'); അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അധിക സ്പേസുകളും ഒറ്റപ്പെട്ട 'UNHCR' വരിയും നീക്കി. |- | 24 || [[ഹിന്ദുമതം ഇന്ത്യയിൽ]] || [[:en:Hinduism in India|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674997|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി ('1500ലും ഉം 500 ബിസിയിലുംആയി' → '1500-നും 500 ബിസിക്കും ഇടയിൽ'); വിരാമചിഹ്നങ്ങളും ഹൈഫനും ക്രമീകരിച്ചു ('2011 ലെ' → '2011-ലെ'); പദങ്ങൾ തിരുത്തി ('പരിത്യാഗ' → 'സന്ന്യാസ', 'മാപ്പ്' → 'ഭൂപടം'); സ്ഥലനാമങ്ങളുടെ അക്ഷരവിന്യാസം ഏകീകരിച്ചു (ഒറീസ → ഒഡിഷ, പാകിസ്ഥാൻ → പാകിസ്താൻ); അനാവശ്യ വാക്കുകൾ നീക്കി. |- | 25 || [[Compound eye]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 26 || [[ശോഭ ബ്രൂട്ട]] || [[:en:Shobha Broota|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674998|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വിഭക്തിരൂപങ്ങൾ തിരുത്തി ('സൊസൈറ്റിയിൽ നിന്നുള്ള പുരസ്കാരം' → 'സൊസൈറ്റിയുടെ പുരസ്കാരം'); ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾക്ക് മലയാളം ('seperated' → 'വേർപിരിഞ്ഞു', 'സോളോ എക്സിബിഷൻ' → 'ഏകാംഗ പ്രദർശനം', 'സിത്താറിസ്റ്റ്' → 'സിത്താർ വാദക'); തീയതി-വർഷ രൂപങ്ങൾ ഏകീകരിച്ചു ('1965 ൽ' → '1965-ൽ'); 'കൌൺസിൽ' → 'കൗൺസിൽ'; 'രമേശ്വർ' → 'രാമേശ്വർ'; അപൂർണ്ണ വാക്യം പൂർത്തിയാക്കി; തലക്കെട്ട് കടുപ്പിച്ചു; കൃതിനാമങ്ങൾ ഇറ്റാലിക്കിലാക്കി; അനാവശ്യ കോമയും സ്പെയ്സും നീക്കി. |- | 27 || [[നാഷണൽ ചൈൽഡ്‌ബർത്ത് ട്രസ്റ്റ്]] || [[:en:National Childbirth Trust|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 28 || [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മില്ലറ്റ് റിസർച്ച്]] || [[:en:Indian Institute of Millets Research|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674999|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇംഗ്ലീഷ് ചുരുക്കെഴുത്തുകൾ മലയാളത്തിലാക്കി (ICAR-IIMR → ഐസിഎആർ-ഐഐഎംആർ); സാങ്കേതിക പദങ്ങൾ മൊഴിമാറ്റി (ബ്രീഡിംഗ് → പ്രജനനം, പാത്തോളജി → രോഗശാസ്ത്രം); വിളപ്പേരുകൾ തിരുത്തി (പ്രാവ്-പയർ → തുവര, തിന → മില്ലറ്റുകൾ); 'നിർബന്ധിത വിളകൾ' → 'ചുമതലയിലുള്ള വിളകൾ'; വാക്യഘടനയും വിരാമചിഹ്നങ്ങളും ശരിയാക്കി. |- | 29 || [[Vasily Dokuchaev]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 30 || [[ഇഞ്ച്]] || [[:en:Inch|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 31 || [[വജൈനൽ അൾട്രാസോണോഗ്രഫി]] || [[:en:Vaginal ultrasonography|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675000|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'അൾട്രാസോണോഗ്രാഫി' എന്ന അക്ഷരവിന്യാസം 'അൾട്രാസോണോഗ്രഫി' ആയി ഏകീകരിച്ചു; 'ട്രാൻസ് വജെനൽ' → 'ട്രാൻസ്‌വജൈനൽ'; 'യോനിയിലെ ഭിത്തിയിലൂടെ' → 'യോനീഭിത്തിയിലൂടെ'; 'ടിഷ്യുകളെക്കുറിച്ച്' → 'കലകളെ'; 'പ്രയോഗിക്കുന്ന' → 'ഉപയോഗിക്കുന്ന'; വാക്യഘടന മിനുക്കി; അവലംബത്തിനു മുമ്പുള്ള അധിക ഇടം നീക്കി. |- | 32 || [[ദ്യൗസ്പതി]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 33 || [[അരിപ്പു കോട്ട]] || [[:en:Arippu fort|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675001|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റ് തിരുത്തി ('ഐതിഹ്യമുണഅട്' → 'ഐതിഹ്യമുണ്ട്'); വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി ('നിർമ്മിച്ച് ... കൈമാറിയതാണിത്' → 'നിർമ്മിച്ച ഈ കോട്ട ... കൈമാറി'); ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളമാക്കി ('ഗസ്റ്റ് ഹൌസ്' → 'അതിഥിമന്ദിരം', 'കടൽ ക്യാപ്റ്റൻ' → 'കപ്പിത്താൻ', 'Romanized' → 'റോമൻ ലിപിയിൽ'); 'കണ്ട്യൻ' → 'കാൻഡിയൻ'; അധിക ഇടങ്ങളും ഇരട്ട പൂർണ്ണവിരാമവും നീക്കി; '1679 ൽ' → '1679-ൽ'. |- | 34 || [[പ്രേമ രാമമൂർത്തി]] || [[:en:Prema Ramamurthy|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675002|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('സംഗീതജ്ഞയയാണ്' → 'സംഗീതജ്ഞയാണ്', 'ഫിലിമുകർ' → 'ഡോക്യുമെന്ററികൾ', 'വൈദഗ്ദ്ധ്യം' → 'വൈദഗ്ധ്യം'); ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളീകരിച്ചു ('പ്രകടനങ്ങൾ' → 'കച്ചേരികൾ', 'തീമാറ്റിക് പ്രൊഡക്ഷനുകൾ' → 'വിഷയാധിഷ്ഠിത നിർമ്മിതികൾ', 'ഓൾ ഇന്ത്യ റേഡിയോ' → 'ആകാശവാണി'); വാക്യഘടന മിനുക്കി; തീയതിയിൽ ഹൈഫൻ ചേർത്തു ('2020 ലെ' → '2020-ലെ'); 'മാധുരി സത്യഗുരു' → 'മധുര സദ്ഗുരു' എന്ന് ലിപ്യന്തരണം തിരുത്തി; ഇൻഫോബോക്സിൽ 'ഗായിക' → 'ആലാപനം'. |- | 35 || [[ഹെർമൻ ലോലിൻ]] || [[:en:Hermann Löhlein|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675003|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പദഘടനയും വാക്യഘടനയും മെച്ചപ്പെടുത്തി (ഉദാ: 'ബെർലിൻ നഗരത്തിൽ' → 'ബെർലിനിൽ', 'ഹോഫ്മയർ ന്റെ' → 'ഹോഫ്മയറുടെ'); ആവർത്തനം ഒഴിവാക്കി; 'ജീസെൻ' → 'ഗീസെൻ' എന്ന് അക്ഷരവിന്യാസം ഏകീകരിച്ചു; രചനാശീർഷകങ്ങളുടെ പരിഭാഷ സ്വാഭാവികമാക്കി (ഉദാ: 'പുതിയ അമ്മമാരിലും' → 'പ്രസവിച്ച സ്ത്രീകളിലും', 'അണ്ഡാശയവും' → 'ഓവറിയോട്ടമിയും'). |- | 36 || [[മീന വാർപുഡ്കർ]] || [[:en:Meena Warpudkar|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675004|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് വിവരങ്ങൾ മലയാളത്തിലാക്കി ('Social work' → 'സാമൂഹിക പ്രവർത്തനം'); പേരുകളുടെ അക്ഷരവിന്യാസം ഏകീകരിച്ചു ('വാർ‌പുദ്‌കർ‌' → 'വാർപുഡ്കർ'); വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി ('സുരേഷുമായി വിവാഹം കഴിച്ചു' → 'സുരേഷിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു'); 'എംഎൽഎ' → 'എം.എൽ.എ.'; അനാവശ്യ ഇടങ്ങളും ചിഹ്നങ്ങളും നീക്കി; 'അവലംബങ്ങൾ' → 'അവലംബം'. |- | 37 || [[തിലക്ധാരി സിംഗ്]] || [[:en:Tilakdhari Singh|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675005|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി (നിയസഭ→നിയമസഭാ, ഗിരിദിഹ്/ഗിരിഡി→ഗിരിഡിഹ്, കോഡെർമ→കോഡാർമ); വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി (ഒറ്റയ്ക്ക്→മാത്രം, പോരാടിയ→മത്സരിച്ച, നയിച്ചു→കൈമാറി); ഹൈഫൻ ചേർത്തു (1984-ൽ); തലക്കെട്ടുകൾ അവലംബം, പുറംകണ്ണികൾ എന്നാക്കി; പുറംകണ്ണി വിവരണം മെച്ചപ്പെടുത്തി. |- | 38 || [[വെൺചിറകൻ മൈന]] || [[:en:White-shouldered starling|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675006|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ടാക്സോബോക്സിലെ പേര് മലയാളത്തിലാക്കി; വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി ('തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യ ശൈത്യകാലത്ത്' → 'ശൈത്യകാലം തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയിൽ ചെലവഴിക്കുന്നു'); തെറ്റായ പദങ്ങൾ തിരുത്തി ('നോട്ട്' → 'കൊക്ക്', 'ആൺതുമ്പികൾ' → 'ആൺപക്ഷി', 'ബൈനോമിയൽ നാമം' → 'ദ്വിപദനാമം'); ശാസ്ത്രനാമങ്ങൾ ഇറ്റാലിക്കിലാക്കി; ചിഹ്നനവും അക്ഷരത്തെറ്റുകളും ('ഡൌൺലോഡ്' → 'ഡൗൺലോഡ്') തിരുത്തി. |- | 39 || [[Guruvayur Dorai]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 40 || [[ദി എറ്റേണൽ സിറ്റി]] || [[:en:The Eternal City (1923 film)|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 41 || [[ഈറ്റപ്പൊളപ്പൻ]] || [[:en:Black-browed reed warbler|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675007|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വാക്യഘടന തിരുത്തി ('ഒതുചെരൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു' → 'കൂട്ടത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു', 'സ്വിൻഹോ ... വിവരിച്ചത്' → 'സ്വിൻഹോയാണ് ... വിവരിച്ചത്'); പ്രജനന-ശൈത്യകാല വാക്യം വ്യക്തമാക്കി; 'ഈറ്റപ്പാവങ്ങൾ' → 'ഈറ്റക്കാടുകൾ' എന്ന് പദം തിരുത്തി; അക്ഷരത്തെറ്റ് ('ഈറ്റപൊളപ്പൻ') തിരുത്തി; ആവർത്തിച്ച 'മൂലം' ഒഴിവാക്കി. |- | 42 || [[മേജർ]] || — || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675008|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ചിഹ്നനം തിരുത്തി: ബോൾഡ് അടയാളത്തിനു പുറത്തേക്ക് പൂർണ്ണവിരാമം മാറ്റി ('''മേജർ.''' → '''മേജർ'''.); വിഭക്തിരൂപം തിരുത്തി ('ക്യാപ്റ്റന് മുകളിലും' → 'ക്യാപ്റ്റനു മുകളിലും'). |- | 43 || [[നന്ദിഗാം സുരേഷ്]] || [[:en:Nandigam Suresh|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675009|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പദശുദ്ധി തിരുത്തി ('രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ' → 'രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ', 'അധോമണ്ഡലം' → 'അധോസഭ', 'bi ദ്യോഗിക' → 'ഔദ്യോഗിക'); വാക്യഘടനയും പദക്രമവും മെച്ചപ്പെടുത്തി; ഇരട്ട പൂർണ്ണവിരാമവും അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അധിക സ്പേസും നീക്കി; 'ബാപത്‌ല' എന്നതിലെ അനാവശ്യ ZWNJ നീക്കി; വിഭാഗത്തലക്കെട്ടുകൾ 'അവലംബം', 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നാക്കി മാറ്റി. |- | 44 || [[നൈനിറ്റാൽ-ഉദംസിംഗ നഗർ (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)]] || [[:en:Nainital–Udhamsingh Nagar Lok Sabha constituency|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675010|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || സ്ഥലനാമങ്ങളുടെ ലിപ്യന്തരണം ഏകീകരിച്ചു ('ഉധാം സിംഗ് നഗർ' → 'ഉദംസിംഗ നഗർ', 'നൈനിറ്റാൾ' → 'നൈനിറ്റാൽ'); ഇംഗ്ലീഷിലുണ്ടായിരുന്ന നിയമസഭാ മണ്ഡലങ്ങളുടെയും പാർട്ടികളുടെയും പേരുകൾ മലയാളത്തിലാക്കി; 'ഡിലിമിറ്റേഷൻ' → 'അതിർത്തി പുനർനിർണയം', 'പരാമർശങ്ങൾ' → 'അവലംബം', 'ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ' → 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നിങ്ങനെ പദങ്ങൾ തിരുത്തി; ക്രിയാകാലവും ചിഹ്നനവും ശരിയാക്കി. |- | 45 || [[ആൻ നെഖേൽ കോട്ട]] || [[:en:An-Nekhel Fortress|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675011|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ലേഖനശീർഷകം സ്ഥിരപ്പെടുത്തി ('ഒരു നെഖേലിന്റെ കോട്ട' → 'ആൻ നെഖേൽ കോട്ട'); സ്ഥലപ്പേരുകളുടെ ലിപ്യന്തരണം ഏകീകരിച്ചു ('സിനായി പെനിൻസുല' → 'സീനായ് ഉപദ്വീപ്', 'ഏകാബ' → 'അക്കാബ'); വാക്യഘടനയും ക്രിയാകാലവും തിരുത്തി; അക്ഷരത്തെറ്റുകളും വിക്കിലിങ്ക് വ്യാകരണവും ശരിയാക്കി; 'പരാമർശങ്ങൾ' → 'അവലംബം'. |- | 46 || [[ദിബ്ബ അൽ-ഫുജൈറ]] || [[:en:Dibba Al-Fujairah|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 47 || [[ഇന്റർനാഷണൽ പ്ലാന്റ് പ്രൊട്ടക്ഷൻ കൺവെൻഷൻ]] || [[:en:International Plant Protection Convention|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675012|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി ('സമ്മേളനത്തിന്റെ പ്രഥമശ്രദ്ധ...' → 'കൺവെൻഷന്റെ പ്രഥമ ശ്രദ്ധ സസ്യങ്ങളിലും...'); 'ഓർഗനൈസേഷൻ' → 'സംഘടന', 'ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ' → 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നിങ്ങനെ പദങ്ങൾ മലയാളീകരിച്ചു; 'ഓരോ ഭരണ സമിതി' → 'ഒരു ഭരണസമിതി' പോലുള്ള പിശകുകൾ തിരുത്തി; കണ്ണികളും ചിഹ്നങ്ങളും ശരിയാക്കി. |- | 48 || [[Brahm Shanker Srivastava]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 49 || [[Mohan Kameswaran]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 50 || [[വഹപ് സനാൽ]] || [[:en:Vahap Şanal|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675013|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || തലക്കെട്ടിലെ പേര് 'വഹാപ്' → 'വഹപ്' എന്നു തിരുത്തി; 'രണ്ട് തവണ' → 'രണ്ടു തവണ', 'FIDE മാസ്റ്റർ' → 'ഫിഡെ മാസ്റ്റർ', 'ചെസ്' → 'ചെസ്സ്' ഏകീകരിച്ചു; വർഷ പ്രത്യയങ്ങൾ '2019 ലും' → '2019-ലും' എന്ന് ഹൈഫനോടെ എഴുതി; നീണ്ട വാക്യങ്ങൾ വിഭജിച്ച് 'അദ്ദേഹം' എന്ന കർത്താവ് ചേർത്തു; അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അനാവശ്യ സ്ഥലവും പൂർണ്ണവിരാമവും ക്രമീകരിച്ചു. |- | 51 || [[ആർഎൽവി–ടിഡി]] || [[:en:RLV-TD|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675014|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളത്തിലാക്കി ('ISRO' → 'ഐഎസ്ആർഒ', 'അൺ ക്രൂവ്ഡ്' → 'ആളില്ലാ', 'മാക് നമ്പർ' → 'മാക് സംഖ്യ'); തെറ്റായ വാക്യഘടന പുനഃക്രമീകരിച്ചു (ടിഎസ്ടിഒ ആവർത്തനം, HEX വിക്ഷേപണ വാക്യം); 'ശബ്ദമുള്ള റോക്കറ്റ്' → 'സൗണ്ടിംഗ് റോക്കറ്റ്'; അധിക സ്പേസുകളും ബ്രാക്കറ്റുകളും നീക്കി; ഇൻഫോബോക്സ് വിവരങ്ങൾ മലയാളത്തിലാക്കി. |- | 52 || [[അഭിമന്യു പുരാണിക്]] || [[:en:Abhimanyu Puranik|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675015|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വിസർഗത്തിനു പകരം കോളൻ ഉപയോഗിച്ചു ('മറാത്തിഃ' → 'മറാത്തി:'); വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഹൈഫൻ ചേർത്തു ('2016 ലും' → '2016-ലും'); ചില്ലക്ഷരം തിരുത്തി ('ഫെസ്റ്റിവലിൻ്റെ' → 'ഫെസ്റ്റിവലിന്റെ'); 'ചെസ്' → 'ചെസ്സ്' എന്ന് ഏകീകരിച്ചു; വാക്യഘടനയും പദക്രമവും സ്വാഭാവികമാക്കി; പദവിച്ചുരുക്കങ്ങൾ തിരുത്തി ('ഐ. എം. എം.' → 'ഐ.എം.', 'ജി. എം. എ. എം' → 'ജി.എം.'); 'പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ' → 'പുറംകണ്ണികൾ'; പുറംകണ്ണികളിലെ വാക്കുകൾ വേർതിരിച്ചു. |- | 53 || [[ലിയ ടെസ്റ്റ്]] || [[:en:Lea test|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675016|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ചില്ലക്ഷര/അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('ടെസ്റ്റിൻ്റെ'→'ടെസ്റ്റിന്റെ', 'ഒപ്‌ടോടൈപ്പ്'→'ഒപ്റ്റോടൈപ്പ്', 'പരിചിതായ'→'പരിചിതമായ', 'ഗുണകരനാണ്'→'സഹായകമാണ്'); ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾക്ക് മലയാളം ('വിഷ്വൽ അക്വിറ്റി'→'കാഴ്ചശക്തി'); പേരുകൾ ഏകീകരിച്ചു ('ലീ'→'ലിയ', 'ഹൈവറിൻ'→'ഹൈവാരിനെൻ'); നീണ്ട വാക്യങ്ങൾ വിഭജിച്ചു; വാക്യഘടനയും ചിഹ്നനവും തലക്കെട്ടുകളും ക്രമപ്പെടുത്തി. |- | 54 || [[കിരൺ മാർട്ടിൻ]] || [[:en:Kiran Martin|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675039|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ലിംഗപ്പൊരുത്തം തിരുത്തി ('സാമൂഹിക പ്രവർത്തകൻ'→'പ്രവർത്തക'); 'അവൾ'→'അവർ' ആക്കി; ആമുഖവാക്യം പുനഃക്രമീകരിച്ചു; 'ബിരുദാനന്തര ബിരുദം'→'ബിരുദം'; '1985' ലിങ്കിലെ പിഴവ് തിരുത്തി; ആവർത്തിച്ച 'അതേ വർഷം തന്നെ' നീക്കി; 'Personal blog' മലയാളത്തിലാക്കി; വിരാമചിഹ്നങ്ങളും അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള സ്പേസും ശരിയാക്കി |- | 55 || [[ഇന്ത്യ ക്ലൈമറ്റ് കൊളാബറേറ്റീവ്]] || [[:en:India Climate Collaborative|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 56 || [[തിരുത്തൽവാദി]] || [[:en:Thiruthalvaadi|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675040|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റ് തിരുത്തി ('മനൽ കെയ്‌രു' → 'മണൽ കയിറ്'); പദം മാറ്റി ('ബാച്ചിലർ' → 'അവിവാഹിതൻ', 'പ്ലോട്ട്' → 'കഥാസംഗ്രഹം', 'പരാമർശങ്ങൾ' → 'അവലംബം'); ക്രിയാരൂപം തിരുത്തി ('കഴിക്കാൻ' → 'കഴിപ്പിക്കാൻ'); വാക്യഘടന മാറ്റി; വിരാമചിഹ്നങ്ങളും ഇടയകലവും ശരിയാക്കി ('1992 ൽ' → '1992-ൽ'). |- | 57 || [[Pukhraj Bafna]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 58 || [[ഒറ്റയാൻ (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Ottayan|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675041|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || സ്പേസിങ്ങും ചിഹ്നനവും തിരുത്തി ('എന്നിവരാണ്ചിത്രത്തിലെ' → 'എന്നിവരാണ് ചിത്രത്തിലെ'); 'രമേഷ്' → 'രമേശ്' ഏകീകരിച്ചു; പദപ്രയോഗം മെച്ചപ്പെടുത്തി ('നെഗറ്റീവ്' → 'പ്രതികൂല', 'യജമാനൻ' → 'ഗുരു'); കഥാംശത്തിലെ വാക്യഘടന പുനഃക്രമീകരിച്ചു; അക്ഷരത്തെറ്റും ('ഓഫീസടുടേ') പട്ടികാശീർഷകങ്ങളും ('ഇല്ല.' → 'ക്ര.നം.') തിരുത്തി. |- | 59 || [[Sanjaya Rajaram]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 60 || [[സ്നേഹിക്കാൻ സമയമില്ല]] || [[:en:Snehikkan Samayamilla|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675017|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഭാഷാപരമായ തിരുത്തലുകൾ; വിശദാംശങ്ങൾക്ക് diff കാണുക |- | 61 || [[Uttamchand Khimchand Sheth]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 62 || [[അക്ബർ ചായ]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 63 || [[ഇന്ത്യ ഓഫീസ്]] || [[:en:India Office|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 64 || [[ഹീരാബായ് ടാറ്റ]] || [[:en:Herabai Tata|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675042|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('ഹേരാബായി'→'ഹീരാബായ്', 'ഉണ്താകുകയും'→'ഉണ്ടാകുകയും'); നീണ്ട വാക്യങ്ങൾ പിരിച്ച് ഘടന ശരിയാക്കി; പദപ്രയോഗം മെച്ചപ്പെടുത്തി ('എൻഫ്രാഞ്ചൈസിനായി അപേക്ഷിച്ച'→'വോട്ടവകാശത്തിനായി നിവേദനം നൽകിയ'); ഇംഗ്ലീഷ് കുറിപ്പ് മലയാളത്തിലാക്കി; കണ്ണിയും തലക്കെട്ടും ശരിയാക്കി. |- | 65 || [[അമർ ലെനിൻ]] || [[:en:Amar Lenin|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675043|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പേരുകളുടെ എഴുത്തുരീതി ഏകീകരിച്ചു ('റിത്വിക് ഘടക്' → 'ഋത്വിക് ഘട്ടക്', 'കോമൾ ഗാന്ധർ' → 'കോമൾ ഗാന്ധാർ'); വിസർഗ്ഗത്തിന് പകരം അപൂർണ്ണവിരാമം (:) ചേർത്തു; അക്ഷരത്തെറ്റ് തിരുത്തി ('പ്രദർശിച്ചു' → 'പ്രദർശിപ്പിച്ചു'); വാക്യഘടനയും പദച്ചേർച്ചയും ('പുറംകണ്ണികൾ', '1970-ൽ') മെച്ചപ്പെടുത്തി. |- | 66 || [[ആശിഷ് സിംഗ് പട്ടേൽ]] || [[:en:Ashish Singh Patel|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675044|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വാക്യഘടന തിരുത്തി ('അദ്ദേഹം' ചേർത്ത് 'അനുപ്രിയ പട്ടേലിന്റെ ഭർത്താവുമാണ്' എന്നാക്കി); 'രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ'→'രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ'; അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('നേടീ'→'നേടി', 'ഓരൊന്നുവീതം'→'ഓരോന്നു വീതം', 'തെരഞ്ഞെടുപ്പ്'→'തിരഞ്ഞെടുപ്പ്', 'അപ്നദൾ'→'അപ്നാ ദൾ'); ചിഹ്നനവും സ്പേസിങ്ങും ശരിയാക്കി; 'പരാമർശങ്ങൾ'→'അവലംബം'. |- | 67 || [[കാന്തിലാൽ എച്ച് സഞ്ചേട്ടി]] || [[:en:Kantilal Hastimal Sancheti|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 68 || [[വീക്കുചെണ്ട]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 69 || [[തണൽ]] || [[:en:Thanal (1978 film)|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675045|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പേരുകളിലെ ഇടവും ചുരുക്കെഴുത്തിലെ കുത്തുകളും തിരുത്തി ('രാജീവ്നാഥ്' → 'രാജീവ് നാഥ്', 'എം ജി സോമൻ' → 'എം.ജി. സോമൻ'); വിഭക്തിരൂപം ശരിയാക്കി ('നിർമ്മിച്ച' → 'നിർമ്മിച്ച്'); അപൂർണ്ണവാക്യം പൂർത്തിയാക്കി; പട്ടികയിലെ തലക്കെട്ടുകൾ മാറ്റി ('ഇല്ല.' → 'ക്രമനമ്പർ', 'നീളം' → 'ദൈർഘ്യം'); ചിഹ്നങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അധിക ഇടം നീക്കി. |- | 70 || [[വരുണ ഷെട്ടി]] || [[:en:Varuna Shetty|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675046|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പദപ്രയോഗം സ്വാഭാവികമാക്കി ('ജോലി ചെയ്തു' → 'അഭിനയിച്ചു'); പേരുകളുടെ എഴുത്ത് ഏകീകരിച്ചു ('നീരിൽ/നീരെൽ' → 'നിരേൽ', 'മണൽ നഹാരം' → 'മണൽ നഹരം', 'ഔർ' → 'ഔവർ'); വാക്യങ്ങൾ വിഭജിച്ചു; ചിഹ്നനവും ഇടയകലവും ശരിയാക്കി; ഇംഗ്ലീഷ് തലക്കെട്ടുകൾ മലയാളമാക്കി ('ഫിലിമോഗ്രഫി' → 'ചലച്ചിത്രങ്ങൾ', 'ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ' → 'പുറംകണ്ണികൾ'). |- | 71 || [[സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ആന്റ് സെന്റ് പോൾസ് ചർച്ച്, കോലഞ്ചേരി]] || [[:en:St. Peter and St. Paul's Church, Kolenchery|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675047|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('ഓർത്തഡക്സ്'→'ഓർത്തഡോക്സ്', 'ഉദ്ദേശ്ശിച്ച'→'ഉദ്ദേശിച്ച'); പഴയ രൂപങ്ങൾ മാറ്റി ('സംബന്ധിപ്പാൻ'→'സംബന്ധിക്കാൻ', 'നിറുത്തി'→'നിർത്തി'); സമസ്തപദങ്ങൾ ചേർത്തെഴുതി; സംഖ്യയ്ക്കു ശേഷമുള്ള പ്രത്യയം ഏകീകരിച്ചു ('1933ൽ'→'1933-ൽ'); 'പ്രധാനിയായിരുന്നു'→'പ്രധാനിയായിരുന്ന' എന്ന് വ്യാകരണം ശരിയാക്കി; ഉപശീർഷകം 'ഇതും കാണുക' ആക്കി. |- | 72 || [[എട്ടിമടൈ]] || [[:en:Ettimadai|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675048|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ചിഹ്നങ്ങൾക്ക് മുമ്പുള്ള അധിക സ്പേസ് നീക്കി; 'എട്ടിമട' എന്നത് 'എട്ടിമടൈ' ആക്കി പേര് ഏകീകരിച്ചു; 'ഹൈവേയിൽ' → 'ദേശീയപാതയിൽ'; റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനെക്കുറിച്ചുള്ള നീണ്ട വാക്യം വിഭജിച്ചു; 'സ്ഥാനം' ഭാഗത്തെ ദൂരങ്ങൾ പറയുന്ന വാക്യം ശരിയാക്കി; 'റഫറൻസുകൾ' → 'അവലംബം'. |- | 73 || [[ഓട്ടോക്സിഡേഷൻ]] || [[:en:Autoxidation|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 74 || [[പ്രമീള ഗുരുമൂർത്തി]] || [[:en:Prameela Gurumurthy|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675050|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('ബിരുദാനന്ത'→'ബിരുദാനന്തര', 'കഥകലാക്ഷേപം'→'കഥാകാലക്ഷേപം'); സർവനാമം മാറ്റി ('അവളുടെ'→'അവരുടെ'); അക്കങ്ങൾക്കു ശേഷം ഹൈഫൻ ചേർത്തു ('2022ൽ'→'2022-ൽ'); പദങ്ങൾ മലയാളീകരിച്ചു ('കരിയർ'→'ഔദ്യോഗിക ജീവിതം'); പേരുകൾ ശരിയാക്കി ('തിരുപ്പുകൾ'→'തിരുപ്പുകഴ്'); വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി. |- | 75 || [[പസഫിക് പ്ലേസ് (സിയാറ്റിൽ)]] || [[:en:Pacific Place (Seattle)|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 76 || [[Georgios Papanikolaou]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 77 || [[മങ്കിപോക്സ്]] || [[:en:Mpox|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675051|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് വിവരങ്ങൾ മലയാളത്തിലാക്കി; അക്ഷരത്തെറ്റ് തിരുത്തി ('ദിവസംത്തിനകം' → 'ദിവസത്തിനകം'); പദപ്രയോഗം മെച്ചപ്പെടുത്തി ('ചുണങ്ങ്' → 'തിണർപ്പ്', 'കഠിനമായ' → 'ഗുരുതരമായ', 'പോറലുകൾ' → 'മാന്തൽ'); വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി; അധിക സ്പേസുകൾ നീക്കി. |- | 78 || [[കാനൗജ്]] || [[:en:Kannauj|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675052|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || സ്ഥലനാമം ഏകീകരിച്ചു ('കനൗജ്/കണ്ണൗജ്' → 'കാനൗജ്'); പേരുകൾ തിരുത്തി ('ഗുജ്ജാർ' → 'ഗുർജര-പ്രതിഹാരർ', 'ഛന്ദദേവൻ' → 'ചന്ദ്രദേവൻ', 'ഇട്ടാർ' → 'അത്തർ'); അവ്യക്തവും യന്ത്രപരിഭാഷാ ശൈലിയിലുള്ളതുമായ വാക്യങ്ങളും ചിത്രക്കുറിപ്പുകളും പുനർനിർമ്മിച്ചു; ചിഹ്നനവും അധിക സ്പേസുകളും ശരിയാക്കി. |- | 79 || [[കർമൻ രേഖ]] || [[:en:Kármán line|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675053|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'ലൈൻ' എന്നത് 'രേഖ' എന്ന് ഏകീകരിച്ചു; അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('അസ്ട്രൊനോട്ടിക്സ്'→'ആസ്ട്രോനോട്ടിക്സ്', 'കർമാൻ'→'കർമൻ', 'അർഥം'→'അർത്ഥം'); ക്രിയാകാലം തിരുത്തി ('സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നത്'→'സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്'); അക്ഷരാർത്ഥ വിവർത്തനങ്ങൾ മാറ്റിയെഴുതി ('റെക്കോർഡ് കീപ്പിംഗ് ബോഡി'→'റെക്കോർഡുകൾ സൂക്ഷിക്കുന്ന അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടന'); ഉദ്ധരണികളിലെ വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി; അധിക സ്പേസുകൾ നീക്കി. |- | 80 || [[കൃഷ്ണ കുമാർ (നടൻ)]] || [[:en:Krishna Kumar (actor)|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675054|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('വാർത്താവായകൻ'→'വാർത്താവായനക്കാരൻ', 'മന്ത്രികം'→'മാന്ത്രികം'); ആവർത്തിച്ച 'ദൂ' നീക്കി; തെറ്റായ വിവർത്തനങ്ങൾ മാറ്റി ('ചാൾട്ടൻ'→'തട്ടിപ്പുകാരൻ', 'വേനൽക്കാല കൊട്ടാരം'→'സമ്മർ പാലസ്', 'മൂന്ന്'→'സ്ത്രീ'); പട്ടികാശീർഷകങ്ങൾ ('റോൾ'→'കഥാപാത്രം', 'ചാനൽ') തിരുത്തി; വിരാമചിഹ്നങ്ങളും വാക്യഘടനയും മെച്ചപ്പെടുത്തി. |- | 81 || [[മൈക്രോസോഫ്റ്റ് ക്ലാസ് റൂം]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 82 || [[M. C. Pant]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 83 || [[നാരായം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Naaraayam (film)|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675055|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('എഴുതുകാരൻ'→'എഴുത്തുകാരൻ', 'ദാമോധരൻ'→'ദാമോദരൻ', 'മുസ്ലീം'→'മുസ്ലിം'); പേരുകളുടെ എഴുത്തുരീതി ഏകീകരിച്ചു ('എഫ് വർഗീസ്'→'എൻ.എഫ്. വർഗ്ഗീസ്'); കഥാസാരത്തിലെ വാക്യഘടന പുനഃക്രമീകരിച്ചു; 'അവരുടെ'→'അവളുടെ'; വിരാമചിഹ്നങ്ങളും വിഭാഗത്തലക്കെട്ടുകളും ('ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ'→'പുറംകണ്ണികൾ') തിരുത്തി. |- | 84 || [[രണ്ട് നയാ പൈസ നാണയം]] || [[:en:2 naye paise|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675056|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || തെറ്റായ വിവർത്തനങ്ങൾ തിരുത്തി ('വർഷങ്ങളായി'→'അണകളായി', 'പുതിന'→'മിന്റ്', 'നെയ് പെയ്‌സ്'→'നയാ പൈസ'); ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾക്കു പകരം മലയാളം ചേർത്തു ('ഡിമോണിറ്റൈസ് ചെയ്തു'→'അസാധുവാക്കി'); വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി; തലക്കെട്ടുകളും പട്ടികാശീർഷകങ്ങളും പുതുക്കി; അകലവും ചിഹ്നങ്ങളും ശരിയാക്കി. |- | 85 || [[Narayana Panicker Kochupillai]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 86 || [[പൊകണ പ്രാവ്]] || [[:en:Mountain imperial pigeon|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 87 || [[ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം]] || [[:en:Health care|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675057|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇംഗ്ലീഷ് വാക്കുകൾക്ക് പകരം മലയാളം പദങ്ങൾ ചേർത്തു ('ഫിനാൻസിംഗ്'→'ധനസഹായ', 'ടാർഗെറ്റുചെയ്‌ത'→'ലക്ഷ്യമിടുന്ന', 'ലോജിസ്റ്റിക്കൽ'→'പ്രായോഗിക'); കൃത്യമായ പദങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചു ('തടയൽ'→'പ്രതിരോധം', 'മെച്ചപ്പെടുത്തൽ'→'ലഘൂകരണം'); അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('ത്രിതീയ'→'തൃതീയ', 'വിദഗ്ദ്ധർ'→'വിദഗ്ധർ'); വസൂരി, ICPC, ലോകാരോഗ്യ സംഘടന പറയുന്ന ഘടകങ്ങൾ എന്നീ വാക്യങ്ങൾ വ്യക്തമാകാൻ മാറ്റിയെഴുതി; ഹൈഫൻ ('2013-ലെ', 'സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക') തിരുത്തി. |- | 88 || [[Bipin Rawat]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 89 || [[Dennis Lo]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 90 || [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി മെമ്മോറിയൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ജംഷദ്‌പൂർ]] || — || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675059|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ആമുഖവാക്യം പുനഃക്രമീകരിച്ചു; അക്ഷരരൂപം ഏകീകരിച്ചു ('ജാർഖണ്ഡ്'→'ഝാർഖണ്ഡ്', 'സക്‌ചി'→'സാക്ചി', 'സർവ്വകലാശാല'→'സർവകലാശാല'); സമാസപദങ്ങൾ ചേർത്തെഴുതി ('പുറം കണ്ണികൾ'→'പുറംകണ്ണികൾ'); ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളമാക്കി ('യൂണിവേഴ്സിറ്റി'→'സർവകലാശാല', 'DC'→'ഡിസി'); പദപ്രയോഗം മെച്ചപ്പെടുത്തി ('വേർപിരിഞ്ഞ'→'രൂപീകരിച്ച', 'രാജ്യസഭയിലെ എംപി'→'രാജ്യസഭാംഗം'). |- | 91 || [[ഓർത്തോപീഡിക് സർജറി]] || [[:en:Orthopedic surgery|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675060|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇംഗ്ലീഷ് അടിക്കുറിപ്പും ഇൻഫോബോക്സ് പേരും മലയാളത്തിലാക്കി; ക്രിയാകാലം തിരുത്തി ('ഉപയോഗിക്കുന്നത്' → 'ഉപയോഗിച്ചത്'); അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('പ്രാധാനികൾ' → 'പ്രധാനികൾ', 'ചികിൽസ' → 'ചികിത്സ'); നീണ്ട വാക്യങ്ങൾ വിഭജിച്ചു; പദപ്രയോഗം മെച്ചപ്പെടുത്തി ('കൃത്രിമത്വം' → 'മാനിപ്പുലേഷൻ'); ട്രൈബോളജി കണ്ണി ശരിയായ വാക്കിലേക്ക് മാറ്റി. |- | 92 || [[ക്രുതിവെന്നു മണ്ഡൽ]] || [[:en:Kruthivennu mandal|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 93 || [[മാനഗരം]] || [[:en:Maanagaram|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 94 || [[സഹസ്രധാര]] || — || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675018|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'സഹസ്ത്രധാര' എന്ന അക്ഷരത്തെറ്റ് 'സഹസ്രധാര' എന്ന് തിരുത്തി; നീണ്ട വാക്യങ്ങൾ വിഭജിച്ചു; 'അവിടെ യുള്ള' → 'അവിടെയുള്ള', 'ചിലവഴിക്കാം' → 'ചെലവഴിക്കാം' തുടങ്ങിയ അക്ഷരത്തെറ്റുകളും സന്ധിയും തിരുത്തി; വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി; 'References' എന്ന തലക്കെട്ട് 'അവലംബം' എന്നാക്കി. |- | 95 || [[രാം സ്വരൂപ് ശർമ്മ]] || [[:en:Ram Swaroop Sharma|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675061|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('ജോഗിന്ദർനഗർ'→'ജോഗീന്ദർനഗർ', 'കോൺദ്ഗ്രസ്'→'കോൺഗ്രസ്', 'തെരഞ്ഞെടുപ്പ്'→'തിരഞ്ഞെടുപ്പ്'); 'എച്ച്പി' വിപുലീകരിച്ച് അപൂർണ്ണവാക്യം പൂർത്തിയാക്കി; ക്രിയാരൂപം തിരുത്തി ('നടത്തിയിരുന്നു'→'നടത്തി', 'നടത്താമെന്ന്'→'നടത്തുമെന്ന്'); '2014 ൽ'→'2014-ൽ'; വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി; 'പരാമർശങ്ങൾ'→'അവലംബം'. |- | 96 || [[ഭരണിക്കാവ്]] || [[:en:Bharanikkavu|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 97 || [[ബീഗം സഫർ അലി]] || [[:en:Begum Zaffar Ali|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675062|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് വിവരങ്ങൾ മലയാളത്തിലാക്കി; അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('പദ്മശ്രീ'→'പത്മശ്രീ', 'കാശ്മീരി'→'കശ്മീരി', 'വിമൺ'→'വിമൻസ്'); നീണ്ട വാക്യങ്ങൾ വിഭജിച്ച് വാക്യഘടന ശരിയാക്കി; പദപ്രയോഗം മെച്ചപ്പെടുത്തി ('വീടുവീടാന്തരം പോകുകയും'→'വീടുതോറും കയറിയിറങ്ങുകയും', 'അവാർഡ്'→'പുരസ്കാരം'); തീയതിയെഴുത്ത് ഏകീകരിച്ചു ('1987 ൽ'→'1987-ൽ'). |- | 98 || [[കാൽഡെറ]] || [[:en:Caldera|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 99 || [[കുർദ്ദിഷ് പാചകം]] || [[:en:Kurdish cuisine|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675063|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || യന്ത്രവിവർത്തനശൈലിയിലുള്ള അവ്യക്ത വാക്യങ്ങൾ പുനരെഴുതി; പദങ്ങൾ തിരുത്തി ('ആട്ടിൻകുട്ടിയും ചിക്കനും' → 'ആട്ടിറച്ചിയും കോഴിയിറച്ചിയും', 'മോർട്ടറിൽ' → 'ഉരലിൽ'); ക്രിയാകാലം തിരുത്തി ('തയ്യാറാക്കിയ' → 'തയ്യാറാക്കുന്ന'); വിഭവപ്പേരുകളുടെ ലിപ്യന്തരണം ശരിയാക്കി; വിഭാഗത്തലക്കെട്ടുകൾ മാനകമാക്കി ('പരാമർശങ്ങൾ' → 'അവലംബം'); അകലവും ചിഹ്നനവും ശരിയാക്കി. |- | 100 || [[ചെന്നൈ മാത്തമറ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || [[:en:Chennai Mathematical Institute|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675064|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || തെറ്റായ ചുരുക്കെഴുത്തും പേരുകളും തിരുത്തി ('മാർഷ്യൽ'→'സി‌എം‌ഐ', 'എസ്‌പി‌സി'→'സ്പിക്', 'പ്രഭുവിന്റെ'→'ശ്രീബുദ്ധന്റെ'); 'ഡീംഡ്' എന്നത് 'കൽപിത സർവ്വകലാശാല' ആക്കി; '1989 ൽ'→'1989-ൽ' എന്ന രീതിയിലാക്കി; അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('പുനസംഘടിപ്പിച്ചു'→'പുനഃസംഘടിപ്പിച്ചു'); വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി; അധികമുള്ള സ്പേസുകൾ നീക്കി |} [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]] 1gcj8zcc7golmsbwes656l6q26ovzce വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച്/വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ/1 4 672778 4675066 2026-10-10T13:18:54Z Netha Hussain 19313 പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച് ഫലരേഖ 4675066 wikitext text/x-wiki {{Notice|ഇത് [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച്|പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച് ഫലരേഖയുടെ]] ഉപതാളാണ്.}} = പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച് — ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (1–300) = ഭാഷാതിരുത്തലിനിടെ കണ്ടെത്തിയതും AI മനഃപൂർവ്വം തൊടാത്തതുമായ പ്രശ്നങ്ങളാണ് ഇവ; ഇവ തിരുത്തേണ്ടത് ഉപയോക്താക്കളാണ്. മാതൃതാൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച്|പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച് ഫലരേഖ]]. '''ഒരു പ്രശ്നം പരിഹരിച്ചാൽ''' ആ വരിയിലെ അവസാന കള്ളിയിൽ <code><nowiki>{{done}} ~~~~</nowiki></code> എന്നു ചേർക്കുക. പരിശോധിച്ചിട്ട് അതൊരു പ്രശ്നമല്ലെന്നു കണ്ടാൽ അക്കാര്യവും അവിടെത്തന്നെ ചുരുക്കി കുറിക്കുക. {| class="wikitable sortable" ! # !! ലേഖനം !! പ്രശ്നം !! style="width:11em" | തീർത്തോ? |- | 1 || [[ഹെൽമിൻതോളജി]] || ഓട്ടോ ഫ്രീഡ്രിക്ക് മുള്ളറുടെ പേരിനോട് ചേർത്തിരിക്കുന്നത് ലിൻസ്റ്റോയുടെ 1878-ലെ 'Compendium der Helminthologie' എന്ന അവലംബമാണ്; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ ഇവിടെ മുള്ളറുടെ തന്നെ 1773-ലെ 'Vermivm terrestrium et fluviatilium...' ആണ് ഉദ്ധരിച്ചിരിക്കുന്നത്. മുള്ളറുടെ അവലംബം മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല. || |- | 2 || [[ഹെൽമിൻതോളജി]] || പഴയ പതിപ്പിലെ വികലമായ 'ഓർഡോൾ' എന്ന പേരും ആവർത്തിച്ചുവന്ന ചാൾസ് വാർഡെൽ സ്റ്റൈൽസും ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനമനുസരിച്ച് കാൾ അസ്മുണ്ട് റുഡോൾഫി, ഓട്ടോ ഫ്രീഡ്രിക്ക് ബേൺഹാർഡ് വോൺ ലിൻസ്റ്റോ എന്നിങ്ങനെ തിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്; ഇത് ഉള്ളടക്കത്തിരുത്തലായതിനാൽ ഒരാൾ പരിശോധിച്ച് ഉറപ്പാക്കണം. ലിൻസ്റ്റോ അവലംബത്തിന്റെ സ്ഥാനവും ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനവുമായി ഒത്തുനോക്കണം. || |- | 3 || [[ഹെൽമിൻതോളജി]] || ഡുജാർഡിൻ, ലിൻസ്റ്റോ, ഏണസ്റ്റ് എന്നിവരുടെ കൃതികൾ പുസ്തകങ്ങളായിട്ടും &#123;&#123;Cite journal&#125;&#125; ഫലകമാണ് ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത് (ഇംഗ്ലീഷിൽ ലിൻസ്റ്റോ, ഏണസ്റ്റ് എന്നിവയ്ക്ക് &#123;&#123;cite book&#125;&#125;); ഏണസ്റ്റ്, ലിൻസ്റ്റോ അവലംബങ്ങളിൽ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ള പ്രസാധകവിവരം ഇല്ല. || |- | 4 || [[ഹെൽമിൻതോളജി]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ള &#123;&#123;Short description&#125;&#125;, വർഗ്ഗത്തിലെ 'Helminthology&#124; ' ക്രമീകരണ സൂചിക, അപൂർണ്ണലേഖന ഫലകങ്ങൾ എന്നിവ മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല; പിഴവല്ല, പൂർണ്ണതയ്ക്കായി ശ്രദ്ധിക്കാവുന്നതാണ്. || |- | 5 || [[ചൂതാട്ടം]] || ലേഖനത്തിൽ 1981-ലും 1982-ലും പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ രണ്ടു വർഗ്ഗങ്ങളും ഉണ്ട്; ഇൻഫോബോക്സും ആമുഖവും 1981 ഏപ്രിൽ 9 എന്നു പറയുന്നതിനാൽ 1982 വർഗ്ഗം തെറ്റാകാനിടയുണ്ട്. || |- | 6 || [[ചൂതാട്ടം]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ രാജ്യം, ഭാഷ എന്നീ കളങ്ങൾ മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ലേഖനങ്ങളിലേക്കല്ല, ഇംഗ്ലീഷ് തലക്കെട്ടുകളിലേക്കാണ് ([[India]], [[Malayalam Language&#124;Malayalam]]) കണ്ണി ചേർത്തിരിക്കുന്നത്. || |- | 7 || [[ചൂതാട്ടം]] || "കൂട്ടിരിലിരുന്നു പാട്ടുകൾ പാടും" എന്ന ഗാനശീർഷകം അക്ഷരത്തെറ്റാകാം ("കൂട്ടിലിരുന്നു" ആയിരിക്കാം); malayalasangeetham സ്രോതസ്സുമായി ഒത്തുനോക്കേണ്ടതുണ്ട്. || |- | 8 || [[ചൂതാട്ടം]] || നാലു ഗാനങ്ങളുടെയും ദൈർഘ്യം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. || |- | 9 || [[ചൂതാട്ടം]] || ആമുഖത്തിൽ ഗാനരചയിതാവ് ചുനക്കര രാമൻകുട്ടിയുടെ പേരിന് കണ്ണിയില്ല, മറ്റിടങ്ങളിൽ കണ്ണിയുണ്ട്; വർഗ്ഗത്തിൽ "ചുനക്കര രാമൻ കുട്ടി" എന്ന് ഇടവിട്ട എഴുത്താണ്, ലേഖനത്തിലെ എഴുത്തുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല. || |- | 10 || [[മുള്ളൂർക്കര തീവണ്ടിനിലയം]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ കണ്ണികൾ (Thrissur District, Kerala, India, Indian Railways, Southern Railway Zone (India)) ഇംഗ്ലീഷ് തലക്കെട്ടുകളിലേക്കാണ്; മലയാളം വിക്കിയിൽ ചുവന്ന കണ്ണികളാകാം. മലയാളം ലേഖനങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റണം (പഴയ പതിപ്പിലും ഉണ്ടായിരുന്ന പ്രശ്നം). || |- | 11 || [[മുള്ളൂർക്കര തീവണ്ടിനിലയം]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ 'electrified = അതെ' എന്നതിന് ഉറവിടമില്ല; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ ഈ വിവരം ഇല്ല. || |- | 12 || [[മുള്ളൂർക്കര തീവണ്ടിനിലയം]] || 'എല്ലാ പാസഞ്ചർ തീവണ്ടികളും ഇവിടെ നിർത്തുന്നു' എന്ന പ്രസ്താവനയുടെ അവലംബങ്ങൾ 2013-ലെ നിർജ്ജീവ വെബ്‌സൈറ്റുകളാണ്; വിവരം കാലഹരണപ്പെട്ടതാകാം. || |- | 13 || [[മുള്ളൂർക്കര തീവണ്ടിനിലയം]] || ലേഖനത്തലക്കെട്ട് 'മുള്ളൂർക്കര തീവണ്ടിനിലയം' ആയിരിക്കെ ആമുഖത്തിൽ '[[മുള്ളൂർക്കര റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ]]' എന്ന സ്വയം-കണ്ണി/തിരിച്ചുവിടൽ കണ്ണി ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു (പഴയ പതിപ്പിലും ഉണ്ടായിരുന്നു). || |- | 14 || [[ജൈരൊ റോഡ്രിഗസ്]] || ലേഖനം കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്: ഇൻഫോബോക്സിലും ആമുഖത്തിലും കേരള ബ്ലാസ്റ്റേഴ്സ് ഇപ്പോഴത്തെ ക്ലബ്ബായി കാണിക്കുന്നു; എന്നാൽ ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പ്രകാരം 2019-ൽ അവിടെനിന്ന് പോയശേഷം Fabril Barreiro, União de Santarém, CS Hunedoara, Khanh Hoa, Hoang Anh Gia Lai എന്നിവയ്ക്കായി കളിച്ചു; ഇപ്പോൾ Song Lam Nghe An-ൽ (2026–, ജേഴ്സി നമ്പർ 33). || |- | 15 || [[ജൈരൊ റോഡ്രിഗസ്]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ മത്സരസംഖ്യകൾ ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല: Montedio Yamagata 3 (ഇംഗ്ലീഷിൽ 2), Persela Lamongan 6 (ഇംഗ്ലീഷിൽ 0), Kerala Blasters 2 (ഇംഗ്ലീഷിൽ 4). || |- | 16 || [[ജൈരൊ റോഡ്രിഗസ്]] || കരിയർ സ്ഥിതിവിവരക്കണക്ക് പട്ടിക 2019 ഒക്ടോബർ 20-ൽ നിലച്ചിരിക്കുന്നു; Khanh Hoa 2023 നിര ഇല്ല; ആകെ കണക്കുകൾ (ലീഗ് 91/3, മൊത്തം 108/4) ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലെ കണക്കുകളിൽനിന്ന് (ലീഗ് 105/6, മൊത്തം 123/7) വ്യത്യസ്തമാണ്. || |- | 17 || [[ജൈരൊ റോഡ്രിഗസ്]] || ബഹുമതികൾ വിഭാഗം ഇല്ല: ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലുള്ള CS Hunedoara – Liga III 2021–22 ചേർത്തിട്ടില്ല. || |- | 18 || [[ജൈരൊ റോഡ്രിഗസ്]] || അരങ്ങേറ്റത്തിനു രണ്ടാഴ്ചയ്ക്കുശേഷം Lokomotiv Sofia-യോടുള്ള 3–0 തോൽവിയിൽ സെൽഫ് ഗോൾ വഴങ്ങിയെന്ന പ്രസ്താവന ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ ഇപ്പോഴില്ല; ഇവിടെ അവലംബവുമില്ല. || |- | 19 || [[ജൈരൊ റോഡ്രിഗസ്]] || 'പുറംകണ്ണികൾ' വിഭാഗത്തിൽ യഥാർത്ഥ കണ്ണികളില്ലാത്ത രണ്ട് വെറും 'Jairo Rodrigues' വരികൾ മാത്രമാണുള്ളത് (Soccerway / J.League ഫലകങ്ങൾ ഇല്ല). || |- | 20 || [[ജൈരൊ റോഡ്രിഗസ്]] || ആമുഖത്തിൽ 'ഫുട്ബോളർ' എന്നു മാത്രമേ പറയുന്നുള്ളൂ; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ സ്ഥാനം (സെന്റർ-ബാക്ക്) ഉം ഇപ്പോഴത്തെ ക്ലബ്ബ് (V.League 1 / Song Lam Nghe An) ഉം വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. || |- | 21 || [[ജൈരൊ റോഡ്രിഗസ്]] || ആമുഖത്തിലെ അവലംബം cite ഫലകമില്ലാത്ത വെറും URL (indiansuperleague.com) ആണ്; Goiás/Santos യുവനിര പ്രസ്താവനയ്ക്ക് zerozero.pt അവലംബമുണ്ടെങ്കിലും access-date ശൂന്യമാണ്. || |- | 22 || [[ജൈരൊ റോഡ്രിഗസ്]] || ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിനെ അപേക്ഷിച്ച് മലയാളം വർഗ്ഗങ്ങൾ കുറവാണ് (ഉദാ: Goiânia, പ്രവാസി കളിക്കാർ, Botev Vratsa, Trofense, Neftçi, Montedio Yamagata വർഗ്ഗങ്ങൾ ഇല്ല). || |- | 23 || [[വിത്തിൻ സെക്കന്റ്സ്]] || ദൈർഘ്യം: മലയാളം ലേഖനത്തിൽ 121 മിനിറ്റ്, ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ 123 മിനിറ്റ് (അവലംബം ആവശ്യമെന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്); ഇവയിലൊന്ന് തെറ്റാണ്. || |- | 24 || [[വിത്തിൻ സെക്കന്റ്സ്]] || ₹3 കോടി ബജറ്റിന് അവലംബം Cinefry എന്ന വിശ്വാസയോഗ്യമല്ലാത്ത ബോക്സ് ഓഫീസ് ബ്ലോഗ് മാത്രമാണ്; വിശ്വസനീയ സ്രോതസ്സില്ലാത്തതിനാൽ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം ബജറ്റ് ഒഴിവാക്കിയിരിക്കുന്നു. || |- | 25 || [[വിത്തിൻ സെക്കന്റ്സ്]] || റിലീസ് തീയതിയുടെ അവലംബം പ്രവർത്തിക്കാത്ത Spicyonion കണ്ണിയാണ് (url-status=dead); ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം Film Companion ആണ് അവലംബമായി നൽകുന്നത്. || |- | 26 || [[വിത്തിൻ സെക്കന്റ്സ്]] || ഗാനരചയിതാവിന്റെ കണ്ണി [[Anil Panachooran&#124;അനിൽ പനച്ചൂരാൻ]] ഇംഗ്ലീഷ് താളിന്റെ പേരാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്; മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഇത് ചുവന്ന കണ്ണിയാകും, മലയാളം ലേഖനത്തിന്റെ തലക്കെട്ടിലേക്ക് മാറ്റണം. || |- | 27 || [[വിത്തിൻ സെക്കന്റ്സ്]] || റിലീസ് വാക്യത്തിൽ 'മെയ് 12' എന്നതിനൊപ്പം വർഷം (2023) നൽകിയിട്ടില്ല. || |- | 28 || [[ഉരു (ചലച്ചിത്രം)]] || ഹോം മീഡിയ വിഭാഗത്തിലെ 'ഒ.റ്റി.റ്റി റിലീസ് തീയതി പ്രഖ്യാപിക്കാനിരിക്കുകയാണ്' എന്ന പ്രസ്താവന കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനപ്രകാരം 2023 സെപ്റ്റംബർ 4-ന് ഹൈറിച്ച് ഒ.റ്റി.റ്റിയിൽ സ്ട്രീമിംഗ് ആരംഭിച്ചു. || |- | 29 || [[ഉരു (ചലച്ചിത്രം)]] || അഭിനേതാക്കളുടെ പട്ടികയിൽ രാജേന്ദ്രൻ തായാട്ടിന്റെ കഥാപാത്രം ('അച്യുതൻ') ചേർത്തിട്ടില്ല; ആൽബർട്ട് അലക്സിന്റെ കഥാപാത്രം 'ഭാസ്കരൻ' എന്നും ചേർക്കാം. || |- | 30 || [[ഉരു (ചലച്ചിത്രം)]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ള കഥാസംഗ്രഹം മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല; 'കണ്ണീർകടലിൻ തിരയിൽ' എന്ന ഗാനത്തിന്റെ രചയിതാവ് പ്രഭാ വർമ്മ എന്നത് ഗാനപ്പട്ടികയിൽ ചേർത്തിട്ടില്ല. || |- | 31 || [[പ്രുനെല്ല ബ്രയൻസ്]] || 2016-ലെ അംഗസംഖ്യ '100,000 അംഗങ്ങൾ' എന്നാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ '100,000-ത്തിലധികം അംഗങ്ങൾ' എന്നാണ്. || |- | 32 || [[പ്രുനെല്ല ബ്രയൻസ്]] || അവലംബം ':4' (Feminist Activism and Scotland's NCT) 1970-കളിലെ അംഗസംഖ്യാവാക്യത്തോട് ചേർത്തിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ അത് പിന്തുണയ്ക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ (1980-കളോടെ 240 പ്രാദേശിക-മേഖലാ ശാഖകൾ; ശരീരശാസ്ത്രം, വേദനനിയന്ത്രണം, പങ്കാളിയുടെ പങ്ക് എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ക്ലാസുകൾ) മലയാളം ലേഖനത്തിലില്ല. || |- | 33 || [[പ്രുനെല്ല ബ്രയൻസ്]] || ബ്രയൻസിന്റെ പ്രവർത്തനം 'ബ്രിട്ടനിലെ' മാതൃആരോഗ്യ പരിരക്ഷയെ മാറ്റിമറിച്ചു എന്ന അവകാശവാദത്തിന് ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ &#123;&#123;citation needed&#125;&#125; ടാഗുണ്ട്; ഇവിടെയും അവലംബമില്ല. || |- | 34 || [[പ്രുനെല്ല ബ്രയൻസ്]] || ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലുള്ള വിവാഹപൂർവ നാമം (née Chapman), പിതാവിന്റെ ജീവിതകാലം (1887–1961), മാതാവിന്റെ വിവാഹപൂർവ നാമം (Archbold) എന്നിവ മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഒഴിവാക്കിയിരിക്കുന്നു; 1982-ലെ 'Childbirth with confidence' എന്ന പുസ്തകം, വിന്നിക്കോട്ടിന്റെ അവതാരിക, എൻസിടിയുടെ പിൽക്കാല സ്വാധീനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഖണ്ഡികകൾ എന്നിവയും ഇല്ല. || |- | 35 || [[പ്രുനെല്ല ബ്രയൻസ്]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ &#123;&#123;death-date and age&#125;&#125; (ഹൈഫനോടുകൂടിയ) ഫലകം ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു; ഈ ഫലകം മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഉണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കണം, അല്ലെങ്കിൽ മരണത്തീയതിയും പ്രായവും പ്രദർശിപ്പിക്കപ്പെടില്ല. || |- | 36 || [[ബംഗ്ലാദേശിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രം]] || മിസോപ്രോസ്റ്റോളിന്റെ അളവ് 800 മില്ലിഗ്രാം എന്നു നൽകിയിരിക്കുന്നു; Alam et al. 2013 പഠനത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചത് 800 മൈക്രോഗ്രാം ആണ്. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലും ഇതേ പിഴവുണ്ട്. || |- | 37 || [[ബംഗ്ലാദേശിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രം]] || '2014-ലെ കണക്കുകൾ' എന്ന വാക്യങ്ങൾക്ക് (1,000-ൽ 10, 1,000-ൽ 29) 2012 സെപ്റ്റംബറിലെ Guttmacher ഫാക്ട് ഷീറ്റാണ് അവലംബമായി നൽകിയിരിക്കുന്നത്; തീയതി അവലംബവുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല (ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽനിന്നു വന്ന പിഴവ്). || |- | 38 || [[ബംഗ്ലാദേശിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രം]] || ലേഖനത്തിൽ 'പരിശോധിക്കാത്ത പരിഭാഷകൾ' എന്ന പരിപാലന വർഗ്ഗം മാത്രമേയുള്ളൂ; ഗർഭച്ഛിദ്രം, ബംഗ്ലാദേശ് തുടങ്ങിയ മലയാളം വിഷയവർഗ്ഗങ്ങൾ ചേർത്തിട്ടില്ല. || |- | 39 || [[ബംഗ്ലാദേശിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രം]] || ഹോട്ട്‌ലൈൻ, Guttmacher പത്രക്കുറിപ്പ് അവലംബങ്ങളിൽ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ള URL/പ്രസാധക വിവരങ്ങൾ ഇല്ല; 'un2002', 'danger', 'factsheet', 'Alam', 'Zaidi' അവലംബങ്ങൾ &lt;cite&gt; HTML സഹിതം പലതവണ പൂർണ്ണമായി നിർവചിച്ചിരിക്കുന്നു; ഒറ്റ നിർവചനവും &lt;ref name=.../&gt; പുനരുപയോഗവുമാക്കി വൃത്തിയാക്കണം. || |- | 40 || [[ബംഗ്ലാദേശിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രം]] || ഗർഭച്ഛിദ്രം 'ചരിത്രപരമായി വ്യാപകമായിരുന്നു' എന്ന പ്രസ്താവന 2002-ലെ UN അവലോകനത്തെ ആധാരമാക്കിയുള്ളതാണ്; 2014-ലെ കണക്കുകളും 2026-ലെ വായനക്കാരന് കാലഹരണപ്പെട്ടതാകാം. || |- | 41 || [[സെൻട്രൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ കോട്ടൺ റിസർച്ച്]] || ആമുഖത്തിൽ നാഗ്പൂർ ആസ്ഥാനത്തിനു പുറമെ കോയമ്പത്തൂരിലും സിർസയിലുമാണ് പ്രാദേശിക യൂണിറ്റുകൾ എന്നു പറയുമ്പോൾ, 'കാമ്പസുകൾ' വിഭാഗത്തിൽ നാഗ്പൂരും സിർസയുമാണ് രണ്ടു കാമ്പസുകൾ എന്നു പറയുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനത്തിലും ഇതേ വൈരുദ്ധ്യമുണ്ട്. || |- | 42 || [[സെൻട്രൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ കോട്ടൺ റിസർച്ച്]] || 'ഓൾ ഇന്ത്യ കോർഡിനേറ്റഡ് കോട്ടൺ ഇംപ്രൂവ്‌മെന്റ് പ്രോജക്ട്' (AICCIP) എന്ന കണ്ണി AICCIP ലേഖനത്തിലേക്കല്ല, ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് അഗ്രികൾച്ചറൽ റിസർച്ച് ലേഖനത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്; തെറ്റിദ്ധാരണാജനകമായ കണ്ണി. || |- | 43 || [[സെൻട്രൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ കോട്ടൺ റിസർച്ച്]] || GM പരീക്ഷണങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള nation.lk അവലംബം (2014) സ്ഥാപനത്തിന്റെ സ്ഥാപിതവർഷമോ കാമ്പസ് സ്ഥാനങ്ങളോ വ്യക്തമായി സ്ഥിരീകരിക്കുന്നില്ല; രണ്ടാമത്തെ അവലംബം (cicr.org.in) 2012-ൽ ആർക്കൈവ് ചെയ്ത നിർജ്ജീവ കണ്ണിയാണ്. || |- | 44 || [[സെൻട്രൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ കോട്ടൺ റിസർച്ച്]] || ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനത്തിലുള്ള വിദർഭ പൈലറ്റ് പദ്ധതിയുടെ വിശദാംശങ്ങൾ (ബ്രസീലിയൻ മാതൃക vs Bt പരുത്തി), Bt പരുത്തി സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക പഠനം, 2024-ലെ AI പിങ്ക് ബോൾവേം പദ്ധതി, ഇപ്പോഴത്തെ ഡയറക്ടർ Dr. V. N. Waghmare എന്നിവ മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല; ലേഖനം അപൂർണ്ണവും കാലഹരണപ്പെട്ടതുമാകാം. || |- | 45 || [[സെൻട്രൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ കോട്ടൺ റിസർച്ച്]] || ഗവേഷണസ്ഥാപനങ്ങൾ / ICAR സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്ന വർഗ്ഗങ്ങൾ ഇല്ല; 'ഇന്ത്യയിലെ കൃഷി', 'കാർഷിക ഗവേഷണം' എന്നീ വർഗ്ഗങ്ങൾ മാത്രമേയുള്ളൂ. || |- | 46 || [[വല്ലാത്ത പഹയൻ]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ country പരാമീറ്റർ ആവർത്തിച്ചും തെറ്റായ രൂപത്തിലുമാണ്; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ള റിലീസ് തീയതി (2013 മേയ് 17), അഭിനേതാക്കൾ, സംഗീതം (ബിജിബാൽ), ഛായാഗ്രഹണം (ഉത്പൽ വി. നായനാർ) എന്നീ ഫീൽഡുകൾ ഇല്ല. || |- | 47 || [[വല്ലാത്ത പഹയൻ]] || കഥ കെ.വി. വിജയന്റേതും തിരക്കഥ മണികണ്ഠൻ പട്ടാമ്പി, നിയാസ് ബക്കർ എന്നിവരുടേതുമാണെന്ന് ആമുഖത്തിൽ പറയുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ എഴുത്തുകാരെ പരാമർശിക്കുന്നില്ല, ഈ അവകാശവാദത്തിന് അവലംബവുമില്ല. || |- | 48 || [[വല്ലാത്ത പഹയൻ]] || അഭിനേതാക്കളുടെ പട്ടികയിൽ ശശി കലിംഗയുടെ വേഷം 'സ്വാമി' എന്നാണ്; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ 'തങ്കപ്പൻ ഷാങ്ഹായ്' എന്നാണ്. || |- | 49 || [[വല്ലാത്ത പഹയൻ]] || പട്ടികയിലെ ചില വേഷങ്ങൾക്ക് (മാള അരവിന്ദൻ – ബാലന്റെ അമ്മാവൻ, കോട്ടയം നസീർ – രവി, സാദിഖ് – ബാങ്ക് മാനേജർ) ഇംഗ്ലീഷ് അവലംബത്തിൽ പിന്തുണയില്ല; സാദിഖ് ഇംഗ്ലീഷ് പട്ടികയിൽ ഇല്ല. || |- | 50 || [[വല്ലാത്ത പഹയൻ]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ള ചില അഭിനേതാക്കൾ (ജാഫർ ഇടുക്കി – അഷ്റഫ്, റോസ്ലിൻ – സെയ്താലിയുടെ ഭാര്യ, മണി ഷൊർണൂർ – രമേശൻ, സലിം ഹസ്സൻ) പട്ടികയിൽ ഇല്ല; സ്നേഹ ശ്രീകുമാർ, ഇർഷാദ് എന്നിവരുടെ വേഷം ഒഴിഞ്ഞുകിടക്കുന്നു, ഇംഗ്ലീഷ് പ്രകാരം സ്നേഹയുടെ വേഷം സുഹറയാണ്. || |- | 51 || [[വല്ലാത്ത പഹയൻ]] || ലേഖനം 2013-ലെ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ, ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ എന്നീ വർഗ്ഗങ്ങളിൽ മാത്രമാണ്; മലയാളഭാഷാ ചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ വർഗ്ഗം ഇല്ല. || |- | 52 || [[ചൗധരി റഹ്മത്ത് അലി]] || ജനനവർഷ വർഗ്ഗം '1895-ൽ ജനിച്ചവർ' എന്നാണ്; ലേഖനവും ഇൻഫോബോക്‌സും 1897 എന്ന് നൽകുന്നതിനാൽ '1897-ൽ ജനിച്ചവർ' ആകണം. || |- | 53 || [[ചൗധരി റഹ്മത്ത് അലി]] || കേംബ്രിഡ്ജ്, ഡബ്ലിൻ സർവകലാശാലകളിൽനിന്ന് എം.എ., എൽ.എൽ.ബി. നേടി എന്ന പ്രസ്താവനയ്ക്ക് ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ പിന്തുണയില്ല; അതിൽ കേംബ്രിഡ്ജിൽനിന്ന് ബി.എ. (1933), എം.എ. (1940), 1943-ൽ ലണ്ടനിലെ മിഡിൽ ടെംപിളിൽനിന്ന് ബാറിലേക്ക് പ്രവേശനം എന്നാണ്. || |- | 54 || [[ചൗധരി റഹ്മത്ത് അലി]] || ബംഗാളിനായി നിർദ്ദേശിച്ച 'ബംഗിസ്ഥാൻ' തെറ്റായി [[ഹൈദരാബാദ് രാജ്യം]] എന്ന ലേഖനത്തിലേക്ക് കണ്ണിചേർത്തിരിക്കുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് കിഴക്കൻ ബംഗാളും ആസാമുമായാണ് ബന്ധിപ്പിക്കുന്നത്. || |- | 55 || [[ചൗധരി റഹ്മത്ത് അലി]] || ഇൻഫോബോക്‌സ് പൂർണ്ണമായും ഇംഗ്ലീഷിലാണ്; ജനനസ്ഥലം Garhshankar എന്ന് മാത്രം നൽകിയിരിക്കുന്നു, ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ ഹോഷിയാർപുർ ജില്ലയിലെ ഗർഹ്‌ശങ്കർ തഹസിലിലെ ബലാചൌർ ഗ്രാമം എന്നാണ്; ചിത്രത്തിന്റെ ഫയൽനാമവും ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലേതിൽനിന്ന് (Choudhry Rahmat Ali.jpg) വ്യത്യസ്തമാണ്. || |- | 56 || [[ചൗധരി റഹ്മത്ത് അലി]] || 'കൃതികൾ' വിഭാഗത്തിൽ ശൂന്യമായ ബുള്ളറ്റ് പോയിന്റുകൾ മാത്രമാണുള്ളത്. || |- | 57 || [[ചൗധരി റഹ്മത്ത് അലി]] || ലഘുലേഖയിലെ ആശയങ്ങൾ 'വിശേഷിച്ചും മുഹമ്മദ് അലി ജിന്ന' തള്ളിക്കളഞ്ഞെന്നും ഏകദേശം ഒരു ദശകത്തോളം നിരസിക്കപ്പെട്ടെന്നും ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പറയുന്നു; മലയാളം ആമുഖത്തിൽ ജിന്നയുടെ പങ്ക് വിട്ടുപോയിരിക്കുന്നു (പുതിയ പതിപ്പിൽ വന്നതല്ല, മുമ്പേയുള്ള വിട്ടുപോക്ക്). || |- | 58 || [[ചൗധരി റഹ്മത്ത് അലി]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലെ 'ആദ്യകാല ജീവിതം', 'വിദ്യാഭ്യാസവും തൊഴിലും' വിഭാഗങ്ങളിലെ വിവരങ്ങൾ (റാഹോൻ മിഡിൽ സ്കൂൾ, ജലന്ധർ, 'കശ്മീർ' പത്രത്തിലെ പത്രപ്രവർത്തനം, 'Blind Imitation of the West' ലേഖനത്തെത്തുടർന്നുള്ള പിരിച്ചുവിടൽ, നവാബ് മുറാദ് ബക്ഷ് ഖാൻ മസാരിയുടെ ഉപദേശകനായ ആറ് വർഷം, 1946-ലെ പാകിസ്താൻ ദേശീയ പ്രസ്ഥാന സ്ഥാപനം, 1947-ലെ 'The Greatest Betrayal') മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല. || |- | 59 || [[തൂവൽസ്പർശം]] || '1996-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ' എന്ന വർഗ്ഗം തെറ്റാണ്; ചിത്രം 1990-ലാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്. || |- | 60 || [[തൂവൽസ്പർശം]] || 'മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ' എന്ന വർഗ്ഗം രണ്ടുതവണ ആവർത്തിക്കുന്നു. || |- | 61 || [[തൂവൽസ്പർശം]] || 1989-ൽ മറാത്തിയിൽ 'ബാലചേ ബാപ് ബ്രഹ്മചാരി' എന്ന പേരിൽ പുനർനിർമ്മിച്ചു എന്ന അവകാശവാദം തെറ്റാണ്; 1990-ലെ ചിത്രം 1989-ൽ പുനർനിർമ്മിക്കാനാവില്ല. ആ മറാത്തി ചിത്രം Three Men and a Baby-യുടെ സ്വതന്ത്ര അനുകരണമാണ്; ഇംഗ്ലീഷ് അവലംബത്തിൽ അത് പറയുന്നില്ല. || |- | 62 || [[തൂവൽസ്പർശം]] || ഇംഗ്ലീഷ് അവലംബത്തിലുള്ള 2007-ലെ ഹിന്ദി പുനർനിർമ്മാണം 'Heyy Babyy' ആമുഖത്തിലും പുനർനിർമ്മാണ പട്ടികയിലും ഇല്ല; 2001-ലെ തമിഴ് പുനർനിർമ്മാണം 'അസതൽ' പട്ടികയിലും വിട്ടുപോയിട്ടുണ്ട്. || |- | 63 || [[തൂവൽസ്പർശം]] || ഇംഗ്ലീഷ് അവലംബം പറയുന്നതുപോലെ Three Men and a Baby / Three Men and a Cradle എന്നിവയിൽനിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട ചിത്രമാണെന്ന് ലേഖനത്തിൽ പറയുന്നില്ല. || |- | 64 || [[തൂവൽസ്പർശം]] || ഇൻഫോബോക്സിലും വർഗ്ഗങ്ങളിലും നിർമ്മാതാവ് തിരുപ്പതി ചെട്ടിയാർ എന്നാണ്; ഇംഗ്ലീഷ് അവലംബത്തിൽ Evershine Productions എന്നാണ്. പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. || |- | 65 || [[തൂവൽസ്പർശം]] || താരനിര 7-ാം വരി: രഞ്ജിനിയുടെ സുജാത ഉണ്ണിത്താന്റെ മകളാണെന്ന് ഇംഗ്ലീഷ് അവലംബം പറയുന്നു; മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഉണ്ണിയുടെ അയൽക്കാരിയെന്നാണ്. || |- | 66 || [[തൂവൽസ്പർശം]] || താരനിര 18-ാം വരി: പറവൂർ ഭരതന്റെ വേഷം ഇവിടെ 'ഡോക്ടർ അഗർവാൾ' എന്നും ഇംഗ്ലീഷ് അവലംബത്തിൽ 'veterinary doctor' എന്നുമാണ്; 16-ാം വരിയിൽ (കലാഭവൻ സൈനുദ്ദീൻ) വേഷം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. || |- | 67 || [[തൂവൽസ്പർശം]] || കഥാസംഗ്രഹത്തിൽ കുഞ്ഞിന്റെ അച്ഛനെ കണ്ടെത്താനുള്ള ശ്രമം പരാജയപ്പെടുന്നുവെന്നും ബ്രാഹ്മണനായ അയൽക്കാരൻ പരാതിപ്പെടുന്നുവെന്നും പറയുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് കഥാസംഗ്രഹം വിശദാംശങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്തമാണ് (ആദ്യം ബോണിയെ സംശയിക്കുന്നു, ശിശുബാലനെ നിയമിക്കുന്നു, മായയുടെ അച്ഛൻ പിതൃത്വം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു, ഒടുവിൽ കിങ്ങിണിയെ തിരികെ നൽകുന്നു). മലയാളം കഥാസംഗ്രഹം പരിസമാപ്തിയിലെത്താതെ അപൂർണ്ണമായി അവസാനിക്കുന്നു. || |- | 68 || [[മഹാരാജാ അഗ്രസെൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അഗ്രോഹ]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ സ്ഥാപിതവർഷം 1994 എന്നുണ്ട്; ഇംഗ്ലീഷ് അവലംബവും ലേഖനവാചകവും 1988 ഏപ്രിൽ 18 എന്നാണ് പറയുന്നത്. || |- | 69 || [[മഹാരാജാ അഗ്രസെൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അഗ്രോഹ]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ തരം 'Govt. Aided' എന്നുണ്ട്; ഇംഗ്ലീഷ് അവലംബത്തിൽ 'Private' എന്നാണ്. || |- | 70 || [[മഹാരാജാ അഗ്രസെൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അഗ്രോഹ]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ മേധാവി Dr. Alka Chhabra എന്നുണ്ട്; ഇംഗ്ലീഷ് അവലംബത്തിൽ ഇപ്പോൾ Dr. Karandeep ഡയറക്ടറായി കാണുന്നു; ഇൻഫോബോക്സ് കാലഹരണപ്പെട്ടതാകാം. || |- | 71 || [[മഹാരാജാ അഗ്രസെൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അഗ്രോഹ]] || മെഡിക്കൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ അംഗീകാരമുണ്ടെന്ന് ലേഖനം പറയുന്നു; MCI 2020-ൽ പിരിച്ചുവിട്ടതാണ്; ഇംഗ്ലീഷ് അവലംബത്തിൽ National Medical Commission അംഗീകാരമെന്നാണ്. || |- | 72 || [[മഹാരാജാ അഗ്രസെൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അഗ്രോഹ]] || പിജി പ്രവേശനം AIPGMEE വഴിയാണെന്ന് പറയുന്നു; ആ പരീക്ഷയ്ക്കു പകരം NEET PG വന്നിട്ടുണ്ട് (ഇംഗ്ലീഷ് അവലംബത്തിൽ NEET PG). || |- | 73 || [[മഹാരാജാ അഗ്രസെൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അഗ്രോഹ]] || അഫിലിയേഷൻ വിക്കിലിങ്ക് Pt. B.D. Sharma PGIMS Rohtak-ലേക്കാണ്; യഥാർത്ഥ അഫിലിയേറ്റിംഗ് സ്ഥാപനം Pandit Bhagwat Dayal Sharma University of Health Sciences ആണ്. || |- | 74 || [[മഹാരാജാ അഗ്രസെൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അഗ്രോഹ]] || അധ്യാപക-അനധ്യാപക കണക്കുകൾ (90+, 168) 2013-ലെ പട്ടികയിൽനിന്നുള്ളതാണ്; ലേഖനം തീയതി സൂചിപ്പിക്കുന്നില്ല; ഇംഗ്ലീഷ് അവലംബത്തിലെ 82 നഴ്സിംഗ് ജീവനക്കാരെ വിട്ടുപോയിട്ടുണ്ട്. || |- | 75 || [[മഹാരാജാ അഗ്രസെൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അഗ്രോഹ]] || ഇംഗ്ലീഷ് അവലംബത്തിൽ 52 MD/MS പിജി സീറ്റുകളും DNB സീറ്റുകളുമുണ്ട്; ലേഖനവും ഇൻഫോബോക്സും 22 പിജി സീറ്റുകൾ എന്നു പറയുന്നത് കാലഹരണപ്പെട്ടതാകാം. || |- | 76 || [[മഹാരാജാ അഗ്രസെൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അഗ്രോഹ]] || 'ഈ സ്ഥാപനത്തിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം വളരെ മത്സരാധിഷ്ഠിതമാണ്' എന്നത് അവലംബമില്ലാത്ത മൂല്യനിർണയ പ്രസ്താവനയാണ്; ഇംഗ്ലീഷ് അവലംബത്തിൽ ഇതില്ല. || |- | 77 || [[സിലോൺ പൗരത്വ നിയമം]] || 1948-ലെ നിയമപ്രകാരം ഏകദേശം 5,000 പേരും 1949-ലെ നിയമപ്രകാരം ഏകദേശം 100,000 പേരും യോഗ്യത നേടിയെന്ന് ലേഖനം പറയുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ 100,000 എന്ന കണക്ക് 5,000-മായി പൊരുത്തപ്പെടാത്തതാകാമെന്ന് 'citation needed' ടാഗ് ഉണ്ട്, മലയാളത്തിൽ ടാഗില്ല. || |- | 78 || [[സിലോൺ പൗരത്വ നിയമം]] || അനന്തരഫലം വിഭാഗത്തിലെ ആവർത്തിക്കുന്ന UNHCR അവലംബത്തിൽ &#123;&#123;Cite web&#125;&#125;-നു ശേഷം തെറ്റായ &lt;cite&gt; HTML ബ്ലോക്കും രണ്ടാമതൊരു Webarchive ടെംപ്ലേറ്റും ഇംഗ്ലീഷ് 'Archived from the original... Retrieved' വാചകവും അവശേഷിക്കുന്നു; ഏഴ് അവലംബങ്ങളിൽ ആവർത്തിക്കുന്ന ഈ പിഴവ് ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലേതുപോലെ ഒറ്റ named reference (&lt;ref name=UNHCR&gt;) ആക്കി ശുദ്ധീകരിക്കണം. || |- | 79 || [[സിലോൺ പൗരത്വ നിയമം]] || UTHR അവലംബം 2012-ലെ ആർക്കൈവ് URL ഉപയോഗിക്കുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം 2002-ലെ ആർക്കൈവും url-status=usurped-ഉം ഉപയോഗിക്കുന്നു. ആർക്കൈവ് പകർപ്പിൽ ഉദ്ധരിച്ച ഉള്ളടക്കം ഉണ്ടോയെന്ന് പരിശോധിക്കണം. || |- | 80 || [[സിലോൺ പൗരത്വ നിയമം]] || രണ്ടാമത്തെ പുറംകണ്ണി srilankalaw.lk-ന്റെ 2025-ലെ Wayback സ്നാപ്‌ഷോട്ടിലേക്കാണ്; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം ഇത് deprecated ആർക്കൈവായി രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. കണ്ണി നിയമം പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നുണ്ടോയെന്ന് പരിശോധിക്കണം. || |- | 81 || [[സിലോൺ പൗരത്വ നിയമം]] || <nowiki>[[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]]</nowiki> എന്ന പരിപാലന വർഗ്ഗം ഇപ്പോഴും ഉണ്ട്; പരിഭാഷ മനുഷ്യൻ പരിശോധിച്ചശേഷം നീക്കണം. || |- | 82 || [[സിലോൺ പൗരത്വ നിയമം]] || പൗരത്വ നിയമം, 1948-ലെ നിയമങ്ങൾ/സിലോൺ, ശ്രീലങ്കൻ പാർലമെന്റ് നിയമങ്ങൾ, ശ്രീലങ്കയിലെ ഇന്ത്യൻ തമിഴർ എന്നിവയ്ക്കുള്ള ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലെ വർഗ്ഗങ്ങൾ ഇല്ല; മലയാളത്തിൽ തത്തുല്യ വർഗ്ഗങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ ചേർക്കുന്നത് പരിഗണിക്കാം. || |- | 83 || [[ഹിന്ദുമതം ഇന്ത്യയിൽ]] || ആമുഖത്തിൽ ഹിന്ദുമതം പ്രബലമായ മൂന്ന് രാജ്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഇന്ത്യ (നേപ്പാൾ, മൗറീഷ്യസ്) എന്നു പറയുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പ്രകാരം രണ്ട് രാജ്യങ്ങൾ (ഇന്ത്യ, നേപ്പാൾ) മാത്രം. മൗറീഷ്യസിൽ ഹിന്ദുക്കൾ ഭൂരിപക്ഷമല്ല, ഏകദേശം 48% മാത്രം. || |- | 84 || [[ഹിന്ദുമതം ഇന്ത്യയിൽ]] || ഇന്ത്യൻ ഹിന്ദുക്കളിൽ ഭൂരിഭാഗവും ശൈവ, വൈഷ്ണവ വിഭാഗങ്ങളിൽ പെട്ടവരെന്നു പറയുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ ശാക്ത വിഭാഗവും ഉൾപ്പെടുന്നു. || |- | 85 || [[ഹിന്ദുമതം ഇന്ത്യയിൽ]] || വിഭജനകാല കുടിയേറ്റ കണക്കുകൾ ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല: ലേഖനത്തിൽ 7.2 ദശലക്ഷം ഹിന്ദുക്കളും സിഖുകാരും ഇന്ത്യയിലേക്കും 7.5 ദശലക്ഷം മുസ്ലീങ്ങൾ പാകിസ്താനിലേക്കും; സ്രോതസ്സിൽ യഥാക്രമം 7.3 ദശലക്ഷവും 7.2 ദശലക്ഷവും. || |- | 86 || [[ഹിന്ദുമതം ഇന്ത്യയിൽ]] || സഹാറൻപൂർ ഭാഗത്ത് 59.49% − 56.74% = 2.75 ശതമാന പോയിന്റ് ആണ്, 2.74 അല്ല. || |- | 87 || [[ഹിന്ദുമതം ഇന്ത്യയിൽ]] || മുർഷിദാബാദ് കണക്കുകളിൽ കോമ ദശാംശം ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു ('55,24%', '66,27%'); 55.24%, 66.27% എന്നാകണം. || |- | 88 || [[ഹിന്ദുമതം ഇന്ത്യയിൽ]] || ഹിന്ദു ന്യൂനപക്ഷ പട്ടികയിലെ കണക്കുകൾ ലേഖനത്തിലെ സംസ്ഥാന പട്ടികയുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല: നാഗാലാൻഡ് 8.74% / 8.75%, മേഘാലയ 11.52% / 11.53%, അരുണാചൽ പ്രദേശ് 29.04% / 30.04%, ജമ്മു കശ്മീർ 28.8% / 28.43% (പട്ടികയിലെ കണക്ക് ലഡാക്ക് ഉൾപ്പെടെയുള്ള അവിഭക്ത ജമ്മു കശ്മീരിന്റേത്). || |- | 89 || [[ഹിന്ദുമതം ഇന്ത്യയിൽ]] || ലേഖനത്തിൽ തന്നെ മണിപ്പൂരിൽ ഹിന്ദുമതം ഏറ്റവും വലിയ മതമെന്നു പറയുമ്പോഴും മണിപ്പൂരിനെ ഹിന്ദു ന്യൂനപക്ഷ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. || |- | 90 || [[ഹിന്ദുമതം ഇന്ത്യയിൽ]] || എണ്ണത്തിലെ പൊരുത്തക്കേട്: 28 സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്ന് 5 അപവാദങ്ങൾ കുറച്ചാൽ 23 കിട്ടും, എന്നാൽ 22 സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഹിന്ദുക്കൾ ഭൂരിപക്ഷമെന്നാണ് ലേഖനം പറയുന്നത് (മണിപ്പൂർ വ്യക്തമാക്കാതെ ബഹുത്വമായി കണക്കാക്കിയതാകാം). || |- | 91 || [[ഹിന്ദുമതം ഇന്ത്യയിൽ]] || കേരള പട്ടികയിൽ 2011-ലെ ഹിന്ദു ശതമാനം 54.9% എന്നും സംസ്ഥാന പട്ടികയിൽ 54.73% എന്നും നൽകിയിരിക്കുന്നു. || |- | 92 || [[ഹിന്ദുമതം ഇന്ത്യയിൽ]] || വടക്കുകിഴക്കൻ എട്ട് സംസ്ഥാനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വാക്യത്തിന് അവലംബമായി 1942-ലെ ഒരു ജേണൽ ലേഖനം (Gheewala, 'Was the Hindu State Pluralistic?') നൽകിയിരിക്കുന്നു; അതിന് 2011-ലെ സെൻസസ് വിവരങ്ങൾ പിന്തുണയ്ക്കാനാവില്ല. || |- | 93 || [[ഹിന്ദുമതം ഇന്ത്യയിൽ]] || നിയമവും രാഷ്ട്രീയവും ഭാഗം കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്: ആമുഖത്തിൽ നിന്ന് 'മതേതര', 'സോഷ്യലിസ്റ്റ്' എന്നിവ നീക്കാനുള്ള ഹർജികൾ 2024 നവംബറിൽ സുപ്രീം കോടതി തള്ളി; എന്നാൽ 2020 ജൂലൈ 28 വരെ അവ തീർപ്പാകാതെ കിടക്കുന്നുവെന്നാണ് ലേഖനം പറയുന്നത്. || |- | 94 || [[ഹിന്ദുമതം ഇന്ത്യയിൽ]] || ചരിത്ര ഭാഗത്തിലെ വൈദിക സംസ്കാരത്തിന്റെ '1500 ബിസിഇ, 500 ബിസിഇ' കാലയളവ് ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലെ ഒരു തെറ്റായ വാക്യത്തിന്റെ പകർപ്പാണ്; ഉദ്ദേശിച്ചത് 'ഏകദേശം ബിസിഇ 1500-നും 500-നും ഇടയിൽ' എന്നാണ്. || |- | 95 || [[ശോഭ ബ്രൂട്ട]] || 'വിദ്യാഭ്യാസം' ഭാഗത്ത് ഡൽഹി കോളേജ് ഓഫ് ആർട്ടിൽ നിന്ന് ചിത്രകലയിൽ 'ബിരുദം' നേടിയെന്ന് പറയുന്നു; എന്നാൽ ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സും ലേഖനത്തിലെ തന്നെ പിന്നീടുള്ള ഖണ്ഡികയും 1964-ലെ ഫൈൻ ആർട്സ് ഡിപ്ലോമ എന്നാണ് പറയുന്നത്. ആന്തരിക വൈരുദ്ധ്യം; 'ഡിപ്ലോമ' ആണ് ശരി. || |- | 96 || [[ശോഭ ബ്രൂട്ട]] || 'പ്രൊഫസർ ബാസ്തിയൻ ബാപ്റ്റിസ്റ്റ്', രാമേശ്വർ ബ്രൂട്ട എന്നിവരുടെ കീഴിൽ പരിശീലനം നേടി എന്ന പരാമർശം ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലില്ല; ഉദ്ധരിച്ച indiaart.com പ്രൊഫൈലുമായി ഒത്തുനോക്കി സ്ഥിരീകരിക്കണം. || |- | 97 || [[ശോഭ ബ്രൂട്ട]] || ലേഖനത്തിന്റെ വലിയ ഭാഗങ്ങൾക്ക് അവലംബമില്ല, ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലും ഇല്ല: ആമുഖത്തിലെ 'ഇൻസ്റ്റലേഷൻ ആർട്ട്' സംഭാവന, 'കലാരീതി (Style)' പട്ടിക മുഴുവൻ, ഗ്രൂപ്പ് പ്രദർശന പട്ടിക (NGMA സ്ഥിരശേഖരം, ഇന്ത്യയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് ഹവാന ബിനാലെ, ത്രിവേണി കലാ സംഗമം), ത്രിവേണി കലാ സംഗമത്തിൽ 30 വർഷത്തിലധികം അധ്യാപനം എന്നിവ. ഇവയ്ക്ക് അവലംബം ചേർക്കുകയോ നീക്കം ചെയ്യുകയോ വേണം. || |- | 98 || [[ശോഭ ബ്രൂട്ട]] || ആമുഖത്തിൽ ആവർത്തനമുണ്ട്: 'ഡൽഹിയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു ഇന്ത്യൻ കലാകാരിയാണ് അവർ' എന്നത് ആദ്യ വാക്യത്തിലെ ആശയം തന്നെ ആവർത്തിക്കുന്നു; പുരസ്കാര പട്ടിക 'പുരസ്കാരങ്ങളും ബഹുമതികളും' വിഭാഗത്തിൽ അതേപടി വീണ്ടും വരുന്നു. || |- | 99 || [[ശോഭ ബ്രൂട്ട]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ 'വേർപിരിഞ്ഞു' എന്ന കുറിപ്പും ലേഖനത്തിലെ 'മുൻ ഭർത്താവ്' എന്ന പ്രയോഗവും സ്രോതസ്സുകളുമായി ഒത്തുനോക്കണം; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ 'separated' (വേർപിരിഞ്ഞു) എന്നാണ്, വിവാഹമോചനം എന്നല്ല. alma_mater-ൽ 'College of Art, Delhi' നൽകിയിരിക്കുന്നത് ശരിയാണ്. || |- | 100 || [[ശോഭ ബ്രൂട്ട]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലെ അവലംബങ്ങൾ കൂടുതൽ പുതിയതാണ് (ആർക്കൈവ് URL-കൾ, ലളിത കലാ അക്കാദമി പുസ്തകത്തിന്റെ 125-ാം പേജ്); മലയാളം അവലംബത്തിൽ ട്രാക്കിംഗ് പാരാമീറ്ററുകളുള്ള പഴയ Google Books URL ആണുള്ളത്, അത് വൃത്തിയാക്കാവുന്നതാണ്. || |- | 101 || [[നാഷണൽ ചൈൽഡ്‌ബർത്ത് ട്രസ്റ്റ്]] || ചരിത്രം: പ്രുനെല്ല ബ്രയൻസ് എൻസിടിയുടെ ആദ്യ പ്രസിഡന്റായെന്ന് ലേഖനം പറയുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പ്രകാരം ഗ്രാന്റ്ലി ഡിക്ക്-റീഡാണ് ആദ്യ പ്രസിഡന്റ്. || |- | 102 || [[നാഷണൽ ചൈൽഡ്‌ബർത്ത് ട്രസ്റ്റ്]] || ചരിത്രം: 'അക്കാലത്ത് സ്ത്രീകൾ ഡോക്ടർമാർ പറയുന്നതുപോലെ ചെയ്യണമെന്ന്...' എന്ന വാക്യം ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലില്ല, അവലംബവുമില്ല. || |- | 103 || [[നാഷണൽ ചൈൽഡ്‌ബർത്ത് ട്രസ്റ്റ്]] || ആമുഖം: 'അഞ്ച് ദശലക്ഷത്തിലധികം' രക്ഷിതാക്കൾ എന്നു പറയുന്നു; ഇംഗ്ലീഷിൽ 'ഏകദേശം അഞ്ച് ദശലക്ഷം' എന്നാണ്. || |- | 104 || [[നാഷണൽ ചൈൽഡ്‌ബർത്ത് ട്രസ്റ്റ്]] || 1980-ലെ കുറിപ്പിൽ ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലുള്ള 'മറ്റ് പിന്തുണാ ഗ്രൂപ്പുകളും' എന്ന ഭാഗം വിട്ടുപോയി. || |- | 105 || [[നാഷണൽ ചൈൽഡ്‌ബർത്ത് ട്രസ്റ്റ്]] || 'എൻസിടിയെക്കുറിച്ച്' വിഭാഗം: 'ബംപ്‌സ് ആൻഡ് ബേബീസ്' ഡ്രോപ്പ്-ഇന്നുകളെയും ചായ-കാപ്പി ഫീസിനെയും കുറിച്ചുള്ള വാക്യം നിലവിലെ ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലില്ല; ഇംഗ്ലീഷിലെ 'ബേബി കഫേ' ഖണ്ഡിക (2017-ൽ 8,000 സ്ത്രീകൾ, 150 പിയർ സപ്പോർട്ടർമാർക്ക് പരിശീലനം) മലയാളത്തിൽ ഇല്ല. || |- | 106 || [[നാഷണൽ ചൈൽഡ്‌ബർത്ത് ട്രസ്റ്റ്]] || കിർസ്റ്റി ആൾസോപ്പിന്റെ ഉദ്ധരണിയിൽ 'എന്റെ അഭിപ്രായത്തിൽ' എന്ന ഭാഗം യഥാർത്ഥ ട്വീറ്റിലില്ല. || |- | 107 || [[നാഷണൽ ചൈൽഡ്‌ബർത്ത് ട്രസ്റ്റ്]] || സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ (327 ശാഖകൾ, 5,000 സന്നദ്ധപ്രവർത്തകർ, 96,000 പങ്കാളികൾ, 5.6 ദശലക്ഷം ഓൺലൈൻ ഉപയോക്താക്കൾ) 2016-17 വാർഷിക റിപ്പോർട്ടിൽ നിന്നുള്ളവയാണ്; കാലഹരണപ്പെട്ടതാകാൻ സാധ്യത. || |- | 108 || [[നാഷണൽ ചൈൽഡ്‌ബർത്ത് ട്രസ്റ്റ്]] || മലയാളം ലേഖനത്തിൽ വർഗ്ഗങ്ങളൊന്നുമില്ല; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ എട്ട് വർഗ്ഗങ്ങളുണ്ട്. ഇംഗ്ലീഷ് വർഗ്ഗങ്ങളിൽ സ്ഥാപിതവർഷം 1955 എന്നും ഇൻഫോബോക്സിലും വാചകത്തിലും 1956 എന്നുമാണ്. || |- | 109 || [[നാഷണൽ ചൈൽഡ്‌ബർത്ത് ട്രസ്റ്റ്]] || ടെലിഗ്രാഫ്, ഗ്ലാസ്‌ഗോ ഈവനിംഗ് ടൈംസ് അവലംബങ്ങളിൽ ഇംഗ്ലീഷിലുള്ള തീയതി/ആക്‌സസ് തീയതി ഇല്ല; 'Now I Don't Feel Alone' അവലംബത്തിന് തലക്കെട്ടില്ല. || |- | 110 || [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മില്ലറ്റ് റിസർച്ച്]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ ഡയറക്ടറുടെ പേര് (ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ്: Dr. C. Tara Satyavathi) ഇല്ല; ഇൻഫോബോക്സിൽ നഗരം ഹൈദരാബാദ് എന്നുണ്ടെങ്കിലും ആമുഖത്തിൽ ഹൈദരാബാദ് പരാമർശിക്കുന്നില്ല. || |- | 111 || [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മില്ലറ്റ് റിസർച്ച്]] || ഗവേഷണമേഖല വിവരിക്കുന്ന വാക്യത്തിൽ 'വിളപരിഷ്കരണം' (improvement) വിട്ടുപോയിട്ടുണ്ട്; സ്ഥാപനചരിത്ര വാക്യത്തിൽ 'സോർഗം അധിഷ്ഠിത കൃഷിരീതികൾ' എന്നതും PIRCOM എന്ന പദ്ധതിപ്പേരും ഇല്ല. ഇവ രണ്ടും തിരുത്തലിനു മുമ്പേ ഉള്ള കുറവുകളാണ്. || |- | 112 || [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മില്ലറ്റ് റിസർച്ച്]] || ലേഖനത്തിന്റെ തലക്കെട്ടിലും ആമുഖത്തിലും 'മില്ലറ്റ് റിസർച്ച്' എന്നാണ്; ഔദ്യോഗിക പേര് 'Indian Institute of Millets Research' (ബഹുവചനം) ആണ്. ഏകീകരണം പരിഗണിക്കാം. || |- | 113 || [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മില്ലറ്റ് റിസർച്ച്]] || currentscience.ac.in അവലംബം പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണിയായി അടയാളപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ ഇത്തരം അടയാളമില്ലാത്തതിനാൽ ആർക്കൈവ് ചെയ്ത യുആർഎൽ ചേർക്കാവുന്നതാണ്. || |- | 114 || [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മില്ലറ്റ് റിസർച്ച്]] || 'ഇതും കാണുക' വിഭാഗത്തിൽ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ള ICRISAT ഇല്ല; 'ഇന്ത്യയിലെ കാർഷിക ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങൾ' എന്നതിനു തുല്യമായ വർഗ്ഗവും ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല. || |- | 115 || [[ഇഞ്ച്]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ symbol2-ൽ സാധാരണ ASCII ഉദ്ധരണചിഹ്നം (") ആണ് ഉള്ളത്; ഇംഗ്ലീഷ് മൂലത്തിൽ ഡബിൾ പ്രൈം (″) ചിഹ്നമാണ്, ഒപ്പമുള്ള യൂണിക്കോഡ് അവലംബവും ഡബിൾ പ്രൈമിനെക്കുറിച്ചാണ്. || |- | 116 || [[ഇഞ്ച്]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ inunits1-ൽ 1/12 അടി മാത്രമേ നൽകിയിട്ടുള്ളൂ; ഇംഗ്ലീഷ് മൂലത്തിൽ 1/36 യാർഡും ഉണ്ട്. units1, units2 ലേബലുകൾ ശൂന്യമായതിനാൽ (&ensp;) അളവുസമ്പ്രദായങ്ങളുടെ ലേബലുകൾ പ്രദർശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നില്ല. || |- | 117 || [[ഇഞ്ച്]] || റോമൻ ഉൻസിയ 'ഒരു തള്ളവിരലിന്റെ വീതി' ആയിരുന്നെന്ന് ആമുഖത്തിൽ പറയുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് മൂലപ്രകാരം uncia-യുടെ അർത്ഥം 'പന്ത്രണ്ടിലൊന്ന്' ആണ്, പെരുവിരൽവീതിയെന്ന നിർവചനം മറ്റു സമ്പ്രദായങ്ങളിലെ സമാന ഏകകങ്ങൾക്കാണ് ബാധകം. രണ്ടു വാദങ്ങൾ കൂട്ടിക്കുഴച്ചിരിക്കുന്നു. || |- | 118 || [[ഇഞ്ച്]] || 'പരിശോധിക്കാത്ത പരിഭാഷകളുള്ള താളുകൾ' എന്ന പരിപാലനവർഗ്ഗം ഇപ്പോഴും ലേഖനത്തിലുണ്ട്; പരിശോധന കഴിഞ്ഞാൽ അത് നീക്കേണ്ടതാണ്. || |- | 119 || [[ഇഞ്ച്]] || ആമുഖവും 'നാമം' എന്ന വിഭാഗവും മാത്രമേ ലേഖനത്തിലുള്ളൂ; ഇംഗ്ലീഷ് മൂലത്തിലെ ഉപയോഗം, സാങ്കേതിക വിശദാംശങ്ങൾ, തുല്യതകൾ, ചരിത്രം എന്നീ വിഭാഗങ്ങൾ ഇല്ല (തെറ്റല്ല, മൂലത്തെ അപേക്ഷിച്ച് അപൂർണ്ണലേഖനമാണ്). || |- | 120 || [[വജൈനൽ അൾട്രാസോണോഗ്രഫി]] || ആർത്തവവിരാമാനന്തര രക്തസ്രാവം വിലയിരുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലെ പ്രസ്താവനകളും (നേർത്ത എൻഡോമെട്രിയൽ പാളിയുള്ളപ്പോൾ എൻഡോമെട്രിയൽ കാൻസറിന് 99% നെഗറ്റീവ് പ്രെഡിക്ടീവ് മൂല്യം; എൻഡോമെട്രിയൽ സാമ്പ്ലിങ് അനിശ്ചിതമായാൽ ട്രയാജിനുള്ള ഉപയോഗം) അവയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ACOG അവലംബവും മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല. || |- | 121 || [[വജൈനൽ അൾട്രാസോണോഗ്രഫി]] || ലേഖനത്തിൽ വർഗ്ഗങ്ങളൊന്നുമില്ല (ഇംഗ്ലീഷിൽ Diagnostic medical imaging, Diagnostic obstetrics and gynaecology, Medical ultrasonography എന്നിവയുണ്ട്). || |- | 122 || [[വജൈനൽ അൾട്രാസോണോഗ്രഫി]] || 'ഇതും കാണുക' വിഭാഗത്തിലെ കണ്ണി മലയാളം ലേഖനത്തിലേക്കല്ല, ഇംഗ്ലീഷ് തലക്കെട്ടായ [[Gynecologic ultrasonography]]-ലേക്കാണ്; ഉള്ളടക്കത്തിലെ ഗൈനക്കോളജിക്കൽ, ഒബ്‌സ്റ്റട്രിക് അൾട്രാസോണോഗ്രഫി പദങ്ങൾക്കും ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലേതുപോലെ കണ്ണികളില്ല. || |- | 123 || [[വജൈനൽ അൾട്രാസോണോഗ്രഫി]] || മുഖ്യചിത്രത്തിന്റെ അടിക്കുറിപ്പിൽ ഉപകരണം ട്രാൻസ്‌വജൈനൽ അൾട്രാസോണോഗ്രഫിക്കുള്ളതാണെന്ന് പറയുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് അടിക്കുറിപ്പിൽ ഇത് വജൈനൽ, അബ്ഡൊമിനൽ അൾട്രാസോണോഗ്രഫി രണ്ടിനുമുള്ള ഉപകരണമാണെന്നാണ്. || |- | 124 || [[വജൈനൽ അൾട്രാസോണോഗ്രഫി]] || ആദ്യ അവലംബത്തിൽ ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലുള്ള journal=Zenodo പരാമീറ്റർ ഇല്ല. || |- | 125 || [[അരിപ്പു കോട്ട]] || നൽകിയ ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് 'Arippu Fort' എന്ന താളിലേക്കുള്ള തിരിച്ചുവിടൽ മാത്രമായതിനാൽ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനവുമായി സംഖ്യകളോ വസ്തുതകളോ ഒത്തുനോക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. || |- | 126 || [[അരിപ്പു കോട്ട]] || പഴയ പാഠത്തിൽ കടൽത്തീരമാണ് 'ഡോറിക്' എന്നറിയപ്പെടുന്നതെന്ന് വായിക്കാമായിരുന്നു; പുതിയ പാഠത്തിൽ വേനൽക്കാല വസതിയാണ് ഡോറിക്. ഇത് ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയുമായും അവലംബ ലേഖനത്തിന്റെ തലക്കെട്ടുമായും ('The Doric at Arippu') യോജിക്കുന്നതിനാൽ തെറ്റായ പരിഭാഷയുടെ തിരുത്താണ്; എങ്കിലും എഡിറ്റർമാർ ഉറപ്പാക്കുന്നത് നല്ലതാണ്. || |- | 127 || [[അരിപ്പു കോട്ട]] || 'കാൻഡിയൻ രാജാവ്' എന്നതിനുള്ള കണ്ണി [[കട്ടൻ രാജവംശം]] അക്ഷരത്തെറ്റുള്ളതോ നിലവിലില്ലാത്തതോ ആയ താളാണെന്ന് തോന്നുന്നു; കാൻഡി രാജ്യം / കാൻഡിയൻ രാജവംശം സംബന്ധിച്ച മലയാളം ലേഖനത്തിലേക്ക് തിരുത്തണം. || |- | 128 || [[അരിപ്പു കോട്ട]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ പേര് മലയാളത്തിലാക്കാതെ ഇംഗ്ലീഷിൽ ('Arippu Fort') തന്നെ നിലനിർത്തിയിരിക്കുന്നു. || |- | 129 || [[അരിപ്പു കോട്ട]] || <nowiki>[[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]]</nowiki> എന്നത് ഫലകങ്ങൾ സ്വയമേവ ചേർക്കുന്ന ട്രാക്കിംഗ് വർഗ്ഗമാണ്; സാധാരണയായി ഇത് നേരിട്ട് ചേർക്കേണ്ടതില്ല. || |- | 130 || [[പ്രേമ രാമമൂർത്തി]] || പുരസ്കാര വിഭാഗത്തിൽ 'തെലങ്കാന സർക്കാരിന്റെ ഉഗാദി പുരസ്കാരം' എന്നുണ്ട്; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനപ്രകാരം തെലങ്കാന സർക്കാരിൽ നിന്ന് ലഭിച്ചത് Lifetime Achievement Award ആണ്, ഉഗാദി പുരസ്കാരം വേറെയാണ്. Lifetime Achievement Award മലയാളത്തിൽ വിട്ടുപോയിട്ടുണ്ട്. || |- | 131 || [[പ്രേമ രാമമൂർത്തി]] || 'മാധുരി സത്യഗുരു സംഗീത സഭ' എന്നത് ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലെ Madurai Sadguru Sangit Sabha അനുസരിച്ച് 'മധുര സദ്ഗുരു സംഗീത സഭ' എന്ന് തിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്; മനുഷ്യ എഡിറ്റർ സ്ഥിരീകരിക്കേണ്ടതാണ്. || |- | 132 || [[പ്രേമ രാമമൂർത്തി]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലെ പല വിവരങ്ങളും മലയാളത്തിൽ ഇല്ല: ബാലമുരളീകൃഷ്ണയുടെ ഏറ്റവും മുതിർന്ന ശിഷ്യ, 60-ലധികം രാജ്യങ്ങളിലെ പരിപാടികൾ, റോക്ക്ഫെല്ലർ ഫൗണ്ടേഷൻ അവാർഡ് (2020), ഭർത്താവ് വെങ്കടരമണ രാമമൂർത്തി/മക്കൾ, ഐസിസിആർ, അപാർത്തീഡിനു ശേഷം ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക സന്ദർശിച്ച ആദ്യ സംഗീതജ്ഞരിലൊരാൾ തുടങ്ങിയവ. || |- | 133 || [[പ്രേമ രാമമൂർത്തി]] || ഹൈദരാബാദിലെ താമസം ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ 2020-ലെ സ്ഥിതിയായാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്; 'ഇപ്പോൾ' എന്ന പ്രയോഗം കാലഹരണപ്പെടാം. || |- | 134 || [[പ്രേമ രാമമൂർത്തി]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ background = 'Singer for dance' ഇംഗ്ലീഷിൽ തന്നെ തുടരുന്നു. || |- | 135 || [[പ്രേമ രാമമൂർത്തി]] || 'നൃത്തസംഗീതത്തിന് നൽകിയ സംഭാവനകൾക്ക്' എന്ന കാരണം ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല; SNA സ്രോതസ്സിലെ Music for Dance വിഭാഗം പരിശോധിച്ച് സ്ഥിരീകരിക്കണം. || |- | 136 || [[ഹെർമൻ ലോലിൻ]] || പഴയ പതിപ്പിൽ 'Ovariotomie' എന്നത് 'അണ്ഡാശയവും' എന്ന് തെറ്റായി പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയിരുന്നു; പുതിയ പതിപ്പിൽ ഇത് ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിനനുസരിച്ച് 'ഓവറിയോട്ടമിയും' എന്ന് തിരുത്തി — ഇത് ഭാഷാതിരുത്തലല്ല, അർത്ഥതിരുത്തലാണ്, എന്നാൽ ശരിയാണ്. || |- | 137 || [[ഹെർമൻ ലോലിൻ]] || ലേഖനത്തിൽ ജനന-മരണ വർഷ വർഗ്ഗങ്ങൾ മാത്രമേയുള്ളൂ; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ ജർമ്മൻ പ്രസവചികിത്സകൻ, ജർമ്മൻ ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റ്, കോബർഗ് സ്വദേശി, ഗീസെൻ സർവകലാശാല അദ്ധ്യാപകൻ എന്നീ വർഗ്ഗങ്ങളും ഉണ്ട്; തത്തുല്യ മലയാളം വർഗ്ഗങ്ങൾ ചേർക്കാവുന്നതാണ്. || |- | 138 || [[ഹെർമൻ ലോലിൻ]] || 'ജീസെൻ', 'ഗീസെൻ' എന്നീ അക്ഷരവിന്യാസ വ്യത്യാസം 'ഗീസെൻ' എന്നാക്കി ഏകീകരിച്ചു; Giessen എന്നതിന്റെ ഉചിതമായ മലയാള ലിപ്യന്തരണം എഡിറ്റർമാർ സ്ഥിരീകരിക്കേണ്ടതാണ്. || |- | 139 || [[മീന വാർപുഡ്കർ]] || ഭർത്താവ് സുരേഷ് വാർപുഡ്കർ നാല് തവണ എം.എൽ.എ. എന്ന് ലേഖനത്തിൽ പറയുന്നു; എന്നാൽ ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ അഞ്ച് തവണ എന്നാണ്. || |- | 140 || [[മീന വാർപുഡ്കർ]] || ഭർത്താവ് 'ഇപ്പോൾ' പത്രി മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു എന്ന പ്രസ്താവനയ്ക്ക് 2019 ഒക്ടോബറിലെ സ്ഥാനാർത്ഥിപ്പട്ടികയാണ് അവലംബം; 2024-ലെ മഹാരാഷ്ട്ര നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലവുമായി ഒത്തുനോക്കി സ്ഥിരീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. || |- | 141 || [[മീന വാർപുഡ്കർ]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ താമസസ്ഥലം ('പർഭാനി, മഹാരാഷ്ട്ര, ഇന്ത്യ') ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിന്റെ ഇൻഫോബോക്സിൽ ഇല്ല; അവലംബവുമില്ല. || |- | 142 || [[മീന വാർപുഡ്കർ]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ കണ്ണികൾ ഇംഗ്ലീഷ് തലക്കെട്ടുള്ള താളുകളിലേക്കാണ് (ഉദാ: [[Parbhani Municipal Corporation]], [[Maharashtra]], [[Suresh Warpudkar]]); ഇവ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ നിലവിലില്ലാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. പഴയ പതിപ്പിലും ഈ പ്രശ്നം ഉണ്ടായിരുന്നു. || |- | 143 || [[തിലക്ധാരി സിംഗ്]] || ഇദ്ദേഹം 2025 ഏപ്രിൽ 21-ന് അന്തരിച്ചതായി ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനവും ThePrint റിപ്പോർട്ടും പറയുന്നു; എന്നാൽ ലേഖനം ഇപ്പോഴും വർത്തമാനകാലത്തിലാണ്, ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ വർഗ്ഗവും &#123;&#123;birth date and age&#125;&#125; ഫലകവും നിലനിൽക്കുന്നു, മരണത്തീയതിയും സ്ഥലവും ശൂന്യമാണ്. മരണത്തീയതി, 2025-ൽ മരിച്ചവർ വർഗ്ഗം, ഭൂതകാലത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റിയെഴുത്ത് എന്നിവ ആവശ്യമാണ്. || |- | 144 || [[തിലക്ധാരി സിംഗ്]] || 'ഇപ്പോൾ വാർദ്ധക്യം കാരണം ... കൈമാറി', 'ധനഞ്ജയ് നിലവിൽ ... പ്രസിഡന്റാണ്' എന്നീ വാക്യങ്ങൾ കാലഹരണപ്പെട്ടവയാണ്; ധനഞ്ജയ് 'അടുത്തിടെ വരെ' ജില്ലാ കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി പ്രസിഡന്റായിരുന്നു എന്നാണ് ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പറയുന്നത്. || |- | 145 || [[തിലക്ധാരി സിംഗ്]] || കോഡാർമയിൽ 12 ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ നടന്നെന്നും തിലക്ധാരി എട്ട് തവണ കോൺഗ്രസ് ടിക്കറ്റിൽ മത്സരിച്ചെന്നും അദ്ദേഹം അവിടത്തെ ആദ്യത്തെയും അവസാനത്തെയും കോൺഗ്രസ് എം.പി. ആണെന്നുമുള്ള അവകാശവാദങ്ങൾ ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലില്ല; മലയാളം ലേഖനത്തിൽ അവയ്ക്ക് അവലംബവുമില്ല. || |- | 146 || [[തിലക്ധാരി സിംഗ്]] || വർഗ്ഗത്തിലെ പൊരുത്തക്കേട്: ഇൻഫോബോക്സിൽ കാലാവധി 1984–1989 (എട്ടാം ലോക്സഭ) എന്നാണെങ്കിലും ലേഖനം ഏഴാം ലോക്സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ (1980–84) എന്ന വർഗ്ഗത്തിലാണ്. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലും 'India MPs 1980–1984' എന്ന വൈരുദ്ധ്യമുള്ള വർഗ്ഗമുണ്ട്; ലോക്സഭാ ബയോപ്രൊഫൈൽ വെച്ച് പരിശോധിക്കണം. || |- | 147 || [[വെൺചിറകൻ മൈന]] || ബുള്ളറ്റ് പട്ടികയിലെ ബാഹ്യകണ്ണി 2006-ലെ ഐ.യു.സി.എൻ. ചുവന്ന പട്ടികയിലെ 'Sturnus sinensis' എന്ന എൻട്രിയിലേക്കാണ് (2007-ൽ ഡൗൺലോഡ് ചെയ്തത്); ഈ URL ഇപ്പോൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ല, സ്പീഷീസ് ഇപ്പോൾ Sturnia sinensis ആയാണ് (2016 വിലയിരുത്തൽ) പട്ടികപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. മാറ്റിവയ്ക്കുകയോ നീക്കം ചെയ്യുകയോ ചെയ്യണം. || |- | 148 || [[വെൺചിറകൻ മൈന]] || പൊതുനാമങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ 'വൈറ്റ്-ഷോൾഡേഡ് സ്റ്റാർലിങ്' ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്; ഇത് ഈ ഇനത്തിന്റെ പ്രധാന ഇംഗ്ലീഷ് പേരാണ്, ബദൽ പേരല്ല. ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ grey-backed myna, Chinese myna, Chinese starling, Mandarin myna എന്നിവ മാത്രമാണുള്ളത്. || |- | 149 || [[വെൺചിറകൻ മൈന]] || 'ആവാസവ്യവസ്ഥയും വിതരണവും' എന്ന വിഭാഗത്തിൽ വിതരണവിവരങ്ങൾ മാത്രമേയുള്ളൂ; ആവാസവ്യവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് ഒന്നും വിവരിച്ചിട്ടില്ല. || |- | 150 || [[വെൺചിറകൻ മൈന]] || ബഫണിന്റെ ഗ്രന്ഥത്തിനൊപ്പമുള്ള François-Nicolas Martinet-ന്റെ കൈകൊണ്ട് നിറം നൽകിയ കൊത്തുപണിയെക്കുറിച്ച് ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ പരാമർശമുണ്ട്; ആ വാക്യവും അതിന്റെ അവലംബവും മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല (നേരത്തേയുള്ള വിട്ടുപോക്ക്). || |- | 151 || [[വെൺചിറകൻ മൈന]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തെ അപേക്ഷിച്ച് വർഗ്ഗങ്ങൾ കുറവാണ് (Sturnia ജനുസ്സ്, 1788-ൽ വിവരിച്ച പക്ഷികൾ, തെക്കൻ ചൈനയിലെ പക്ഷികൾ എന്നിവയ്ക്ക് വർഗ്ഗമില്ല); 'വിയറ്റ്നാമിലെ പക്ഷികൾ' മാത്രം പക്ഷിയുടെ വിതരണപരിധിയെ പൂർണ്ണമായി പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നില്ല. || |- | 152 || [[ദി എറ്റേണൽ സിറ്റി]] || ലേഖനത്തിൽ &#123;&#123;reflist&#125;&#125; ഇല്ല; രണ്ട് അവലംബ വിഭാഗങ്ങളും ശൂന്യമാണ്; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ള സംരക്ഷണ വിഭാഗത്തിന്റെ അവലംബം (thelocal.it) ഇവിടെ ഇല്ല. || |- | 153 || [[ദി എറ്റേണൽ സിറ്റി]] || ലേഖനത്തിന് വർഗ്ഗങ്ങളൊന്നുമില്ല (ഇംഗ്ലീഷിൽ 1923-ലെ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ, നഷ്ടപ്പെട്ട ചലച്ചിത്രങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയുണ്ട്); DEFAULTSORT-ഉം ഇല്ല. || |- | 154 || [[ദി എറ്റേണൽ സിറ്റി]] || ചലച്ചിത്രചരിത്രകാരനെ ‘ചരിത്രകാരനായ ഗിയുലിയാന മസ്കിയോ’ എന്നതിൽനിന്ന് ‘ചരിത്രകാരിയായ ജൂലിയാന മുഷോ’ എന്നാക്കി; Giuliana Muscio സ്ത്രീയായതിനാലും പുതിയ ലിപ്യന്തരണം ഇറ്റാലിയൻ ഉച്ചാരണത്തോട് അടുത്തായതിനാലും ഇത് തിരുത്തലാണ്, എങ്കിലും മലയാളത്തിലെ അംഗീകൃത അക്ഷരവിന്യാസം സ്ഥിരീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. || |- | 155 || [[ദി എറ്റേണൽ സിറ്റി]] || സംവിധായകന്റെ പേരിന്റെ കണ്ണി ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഇപ്പോഴും വ്യത്യസ്തമാണ് (ഇൻഫോബോക്സിൽ [[ജോർജ്ജ് ഫിറ്റ്സ്മൗറിസ്]], ആമുഖത്തിൽ [[ജോർജ്ജ് ഫിറ്റ്സ്മൌറിസ്]]); ബെർട്ട് ലൈറ്റലിന് മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത കണ്ണി ലക്ഷ്യങ്ങളുണ്ട് ([[ബെർട്ട് ലൈറ്റ്ൽ]], [[ബെർട്ട് ലൈറ്റെൽ]], [[ബെർട്ട് ലൈറ്റൽ]]); ഇവയിൽ ഒന്നു മാത്രമേ യഥാർത്ഥ ലേഖനത്തലക്കെട്ടാകൂ, ബാക്കിയുള്ളവ ചുവന്ന കണ്ണികളാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. || |- | 156 || [[ഈറ്റപ്പൊളപ്പൻ]] || ശാസ്ത്രീയനാമം രണ്ടു പതിപ്പിലും തെറ്റായി എഴുതിയിരിക്കുന്നു: 'Acrocephaalus bistrigiceps' എന്നത് 'Acrocephalus bistrigiceps' എന്നാകണം. || |- | 157 || [[ഈറ്റപ്പൊളപ്പൻ]] || വിക്കി ഘടന രണ്ടു പതിപ്പിലും തകരാറിലാണ്: അടയ്ക്കാത്ത '&lt;div&gt;' ടാഗും '==അവലംബം==' തലക്കെട്ടിന് മുമ്പ് അനാവശ്യമായ '&lt;references responsive="1"&gt;' ടാഗും ഉണ്ട്; തലക്കെട്ടിനു കീഴിൽ &#123;&#123;reflist&#125;&#125; ഉള്ളതിനാൽ ഒന്ന് നീക്കം ചെയ്യുകയും div അടയ്ക്കുകയോ ഒഴിവാക്കുകയോ വേണം. || |- | 158 || [[ഈറ്റപ്പൊളപ്പൻ]] || ആവാസവ്യവസ്ഥാനഷ്ടം/സംരക്ഷണം സംബന്ധിച്ച വാക്യത്തിന് അവലംബമില്ല; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം ഇതിന് GMANews.TV ലേഖനം (2008 മേയ് 5) ഉദ്ധരിക്കുന്നു. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ള IUCN നില (LC), speciesbox, taxonbar, വർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവയും മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല. || |- | 159 || [[മേജർ]] || ലേഖനത്തിൽ അവലംബങ്ങളോ സ്രോതസ്സുകളോ ഒന്നും ചേർത്തിട്ടില്ല. || |- | 160 || [[മേജർ]] || multiple image ഫലകത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ ചിത്രസ്ഥാനം (image2/caption2) ശൂന്യമാണ്; ഇത് പ്രദർശനത്തിൽ അഭംഗി ഉണ്ടാക്കാം. ചിത്രം ചേർക്കുകയോ ആ ഭാഗം നീക്കുകയോ ചെയ്യുക. || |- | 161 || [[നന്ദിഗാം സുരേഷ്]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ 'മലിയാദ്രി ശ്രീരാം' പിൻഗാമിയായി നൽകിയിരിക്കുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സനുസരിച്ച് Malyadri Sriram മുൻഗാമിയാണ്, പിൻഗാമി Krishna Prasad Tenneti (2024) ആണ്. മുൻഗാമി ഫീൽഡ് ശൂന്യമാണ്. || |- | 162 || [[നന്ദിഗാം സുരേഷ്]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ termstart=2019 ഉണ്ടെങ്കിലും കാലാവധി അവസാനിച്ച വർഷമില്ല; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ term_end=2024 ആണ് (അദ്ദേഹം ഇപ്പോൾ എം.പി. അല്ല; ആമുഖത്തിലെ വർത്തമാനകാല പ്രയോഗം പുതുക്കേണ്ടി വന്നേക്കാം). || |- | 163 || [[നന്ദിഗാം സുരേഷ്]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ ജനനസ്ഥലം ശൂന്യമാണ്; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ ഗുണ്ടൂർ ജില്ലയിലെ ഉദ്ദണ്ടറായുനിപലേം എന്നു നൽകിയിട്ടുണ്ട്. || |- | 164 || [[നന്ദിഗാം സുരേഷ്]] || ലേഖനത്തിൽ 'Pages with unreviewed translations' എന്ന പരിപാലന വർഗ്ഗവും &#123;&#123;Needs Image&#125;&#125; ഫലകവും ഇപ്പോഴും ഉണ്ട്; പരിശോധനയ്ക്കുശേഷം ഇവ നീക്കാവുന്നതാണ്. || |- | 165 || [[നന്ദിഗാം സുരേഷ്]] || ബി.പി.എൽ. റേഷൻ കാർഡ് ഉടമയും ഏറ്റവും ദരിദ്ര സ്ഥാനാർത്ഥികളിൽ ഒരാളുമാണെന്ന വാക്യം നിലവിലെ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലില്ല (എങ്കിലും ഉദ്ധരിച്ച Times of India അവലംബം ഇതിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു). || |- | 166 || [[നൈനിറ്റാൽ-ഉദംസിംഗ നഗർ (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)]] || 2024-ലെ പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം ലേഖനത്തിലില്ല; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനപ്രകാരം 2024-ൽ അജയ് ഭട്ട് (ബിജെപി) വീണ്ടും വിജയിച്ചതിനാൽ ലോകസഭാംഗങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ 2024 വരി ചേർക്കണം. || |- | 167 || [[നൈനിറ്റാൽ-ഉദംസിംഗ നഗർ (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)]] || 'നിലവിലെ ലോകസഭാംഗം' എന്ന പ്രസ്താവനയ്ക്ക് നൽകിയിരിക്കുന്ന അവലംബം 2019-ലെ ഫലപ്പട്ടികയുടെ ആർക്കൈവ് (നിർജ്ജീവ കണ്ണി) ആണ്; 2024-ലെ ഫലത്തിലേക്ക് അവലംബം പുതുക്കണം. || |- | 168 || [[നൈനിറ്റാൽ-ഉദംസിംഗ നഗർ (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ള 2009, 2014, 2019, 2024 തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ, വോട്ടർമാരുടെ എണ്ണം (20,15,809), ഇൻഫോബോക്സ് എന്നിവ മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല. || |- | 169 || [[നൈനിറ്റാൽ-ഉദംസിംഗ നഗർ (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)]] || 'Kichha (Vidhan Sabha constituency)' എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് തലക്കെട്ടിലേക്കുള്ള കണ്ണി മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ നിലവിലുണ്ടാകാനിടയില്ല (ചുവന്ന കണ്ണി); പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. || |- | 170 || [[ആൻ നെഖേൽ കോട്ട]] || ഷാക്കിബ് അർസ്‌ലാൻ എന്ന പേര് ബന്ധമില്ലാത്ത വ്യക്തിയായ [[പി. മുഹമ്മദ്‌ മൈതീൻ]] എന്ന ലേഖനത്തിലേക്കാണ് കണ്ണിചേർത്തിരിക്കുന്നത്; ലിങ്ക് തെറ്റാണ് (പഴയ പതിപ്പിലും ഉണ്ടായിരുന്നത്). || |- | 171 || [[ആൻ നെഖേൽ കോട്ട]] || ഇംഗ്ലീഷ് മൂലത്തിൽ 'ഒരു സ്രോതസ്സ് പ്രകാരം' തുർക്കി സൈന്യം കോട്ട തകർത്തു എന്നാണുള്ളത്; മലയാളത്തിൽ ഇത് ഉപാധികളില്ലാത്ത വസ്തുതയായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു (പഴയ പതിപ്പിലും ഉണ്ടായിരുന്നത്). || |- | 172 || [[ആൻ നെഖേൽ കോട്ട]] || കെട്ടിടത്തിന് ചുറ്റും 'വാസസ്ഥലങ്ങളൊന്നുമില്ലായിരുന്നു' എന്ന ബർക്ക്‌ഹാർട്ടിന്റെ നിരീക്ഷണം മലയാളത്തിൽ വിട്ടുപോയിരിക്കുന്നു (പഴയ പതിപ്പിലും ഉണ്ടായിരുന്ന വിട്ടുപോക്ക്). || |- | 173 || [[ആൻ നെഖേൽ കോട്ട]] || 1956-ലെ യുദ്ധം എന്ന ഭാഗത്ത് ഇംഗ്ലീഷ് മൂലത്തിലുള്ള Herzog (പേജ് 119), Love (പേജ് 510) എന്നീ അവലംബങ്ങൾ ഒഴിവാക്കിയിരിക്കുന്നു; Dayan അവലംബം മാത്രമേ നിലനിർത്തിയിട്ടുള്ളൂ (പഴയ പതിപ്പിലും ഉണ്ടായിരുന്നത്). || |- | 174 || [[ആൻ നെഖേൽ കോട്ട]] || ഹൈദർ അബ്ദുൽ-ഷാഫിയുടെ നാടുകടത്തലിനെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രസ്താവനയ്ക്ക് ഇംഗ്ലീഷ് മൂലത്തിലുള്ള &#123;&#123;citation needed&#125;&#125; ടാഗ് മലയാളത്തിൽ ഇല്ല (പഴയ പതിപ്പിലും ഉണ്ടായിരുന്നത്). || |- | 175 || [[ആൻ നെഖേൽ കോട്ട]] || whc.unesco.org അവലംബത്തിനുള്ളിൽ അനാവശ്യമായ HTML ടാഗുകളും (&lt;cite&gt;, &lt;span&gt;) &lt;ref&gt;-ന് അകത്തുതന്നെ <nowiki>[[Category:CS1 maint: discouraged parameter]]</nowiki> എന്ന വർഗ്ഗവും കിടക്കുന്നു; ഇവ നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതാണ് (പഴയ പതിപ്പിലും ഉണ്ടായിരുന്നത്). || |- | 176 || [[ആൻ നെഖേൽ കോട്ട]] || ലേഖനത്തിൽ ഇപ്പോഴും <nowiki>[[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]]</nowiki> ഉണ്ട്; ഇംഗ്ലീഷ് മൂലത്തിലുള്ള &#123;&#123;coord&#125;&#125;, &#123;&#123;Castles in Egypt&#125;&#125; എന്നീ ഫലകങ്ങൾ ഇല്ല (പഴയ പതിപ്പിലും ഉണ്ടായിരുന്നത്). || |- | 177 || [[ആൻ നെഖേൽ കോട്ട]] || 1483-ലെ തീർത്ഥാടകരെ മൂലവും ലേഖനവും 'ഫ്രഞ്ചുകാർ' എന്ന് വിളിക്കുന്നു; എന്നാൽ ഫെലിക്സ് ഫാബ്രി ഉൽമിൽ നിന്നുള്ള സ്വിസ്-ജന്മനായ ഡൊമിനിക്കൻ സന്യാസിയായിരുന്നു; ഇവിടെ ഇംഗ്ലീഷ് മൂലം തന്നെ സംശയാസ്പദമാണ്. || |- | 178 || [[ദിബ്ബ അൽ-ഫുജൈറ]] || ജനസംഖ്യ കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്: ലേഖനത്തിൽ 41,017 (2019 ജൂലൈ); ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ ഇപ്പോൾ 2023 ജൂലൈയിലെ കണക്ക് 49,333 ആണ്. || |- | 179 || [[ദിബ്ബ അൽ-ഫുജൈറ]] || തീയതിയിൽ ആന്തരിക വൈരുദ്ധ്യം: ചരിത്രവിഭാഗത്തിൽ ദിബ്ബയിലെ റിദ്ദ യുദ്ധം 633-ൽ എന്നും കോട്ടവിഭാഗത്തിൽ എ.ഡി. 632 എന്നും പറയുന്നു. || |- | 180 || [[ദിബ്ബ അൽ-ഫുജൈറ]] || 'റാഡിസൺ ബ്ലൂ റിസോർട്ട്' എന്ന ഉപവിഭാഗത്തിൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഫെയർമോണ്ട് ഫുജൈറ ബീച്ച് റിസോർട്ടിനെക്കുറിച്ചാണ് പറയുന്നത്; 'ഫെയർമോണ്ട് ഫുജൈറ ബീച്ച് റിസോർട്ട്' തലക്കെട്ട് ശൂന്യമാണ്. ഉള്ളടക്കം തെറ്റായ തലക്കെട്ടിനു കീഴിലാണ്. || |- | 181 || [[ദിബ്ബ അൽ-ഫുജൈറ]] || ഫെയർമോണ്ട് വിവരണത്തിൽ റിസോർട്ട് 'അറേബ്യൻ ഗൾഫിന്' അഭിമുഖമാണെന്ന് പറയുന്നു; ദിബ്ബ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് ഒമാൻ ഉൾക്കടലിന്റെ തീരത്താണ്, അറേബ്യൻ/പേർഷ്യൻ ഗൾഫിലല്ല. || |- | 182 || [[ദിബ്ബ അൽ-ഫുജൈറ]] || 'കാറിൽ 14 മിനിറ്റ് യാത്ര ചെയ്താൽ ഇവിടെയെത്താം' എന്നതിൽ എവിടെനിന്ന് എന്ന് പറയുന്നില്ല; ആരംഭസ്ഥാനമില്ലാതെ ഈ വാക്യം അർത്ഥശൂന്യമാണ്. || |- | 183 || [[ദിബ്ബ അൽ-ഫുജൈറ]] || കോട്ടവിഭാഗത്തിൽ ദിബ്ബ കോട്ടയും (ദിബ്ബ അൽ-ഫുജൈറ, അൽ-ഗുർഫ) ദിബ്ബ അൽ ഹിസ്ൻ കോട്ടയും കൂട്ടിക്കുഴച്ചിരിക്കുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനപ്രകാരം രണ്ടാമത്തേത് ഷാർജയുടെ ഭാഗത്താണ്, ഫുജൈറയിലല്ല. || |- | 184 || [[ദിബ്ബ അൽ-ഫുജൈറ]] || ചരിത്രം, കോട്ട, വിനോദസഞ്ചാരം എന്നീ വിഭാഗങ്ങൾ മുഴുവനും പ്രവർത്തനരഹിതമായ ഒരൊറ്റ യാത്രാ-ലിസ്റ്റിംഗ് സ്രോതസ്സിനെ (emwaze.com) ആശ്രയിച്ചാണ്; ഹോട്ടൽ വിഭാഗങ്ങൾ അവലംബമില്ലാത്ത പരസ്യസ്വഭാവമുള്ള എഴുത്താണ്, ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ ഇവയില്ല. || |- | 185 || [[ദിബ്ബ അൽ-ഫുജൈറ]] || ജനസംഖ്യാ വാക്യത്തിന് അവലംബമില്ല (ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം ഫുജൈറ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ് സെന്ററിന്റെ വർഷമധ്യ കണക്കുകൾ ഉദ്ധരിക്കുന്നു). || |- | 186 || [[ദിബ്ബ അൽ-ഫുജൈറ]] || 'Coordinates on Wikidata', 'Articles containing Arabic-language text' എന്നീ ട്രാക്കിംഗ് വർഗ്ഗങ്ങൾ സാധാരണ വർഗ്ഗങ്ങളായി കൈകൊണ്ട് ചേർത്തിരിക്കുന്നു; ഇവ ഫലകങ്ങൾ സ്വയം ചേർക്കുന്നവയാണ്, നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതാകാം. || |- | 187 || [[ദിബ്ബ അൽ-ഫുജൈറ]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ള സെറ്റിൽമെന്റ് ഇൻഫോബോക്സ് (നിർദ്ദേശാങ്കങ്ങൾ, എമിറേറ്റ്, എമിർ, വെബ്സൈറ്റ്) ഈ ലേഖനത്തിലില്ല. || |- | 188 || [[ഇന്റർനാഷണൽ പ്ലാന്റ് പ്രൊട്ടക്ഷൻ കൺവെൻഷൻ]] || 183 അംഗകക്ഷികൾ എന്ന കണക്ക് (2017 ഓഗസ്റ്റ് വരെ) കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്; ഐപിപിസി ഇപ്പോൾ 185 അംഗകക്ഷികളെ പട്ടികപ്പെടുത്തുന്നു. ഇൻഫോബോക്സിലെ 'parties = 183' എന്നതും പഴയതാണ്. || |- | 189 || [[ഇന്റർനാഷണൽ പ്ലാന്റ് പ്രൊട്ടക്ഷൻ കൺവെൻഷൻ]] || ഇൻഫോബോക്സ് അടിക്കുറിപ്പിൽ 'Logo of the IPPC' എന്നുണ്ടെങ്കിലും ചിത്രം ചേർത്തിട്ടില്ല; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ International_Plant_Protection_Convention_Logo.png ഉപയോഗിക്കുന്നു. || |- | 190 || [[ഇന്റർനാഷണൽ പ്ലാന്റ് പ്രൊട്ടക്ഷൻ കൺവെൻഷൻ]] || ഇൻഫോബോക്സ് (പേര്, തരം, തീയതികൾ, സ്ഥലം, ഭാഷകൾ) പൂർണ്ണമായും ഇംഗ്ലീഷിലാണ്; പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. || |- | 191 || [[ഇന്റർനാഷണൽ പ്ലാന്റ് പ്രൊട്ടക്ഷൻ കൺവെൻഷൻ]] || ഏക അവലംബം തലക്കെട്ടോ ആക്സസ് തീയതിയോ ഇല്ലാത്ത വെറും URL ആണ് (https://www.ippc.int/en/countries/all/list-countries/); ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലെ അവലംബങ്ങൾ (Morin 2020 മുതലായവ) ചേർത്തിട്ടില്ല. || |- | 192 || [[ഇന്റർനാഷണൽ പ്ലാന്റ് പ്രൊട്ടക്ഷൻ കൺവെൻഷൻ]] || ഐപിപിസിയുടെ മാനദണ്ഡനിർണ്ണയ ചുമതല (ISPM-കൾ), പ്രാദേശിക സസ്യസംരക്ഷണ സംഘടനകൾ, ഫൈറ്റോസാനിറ്ററി നടപടികൾക്കുള്ള കമ്മീഷന്റെ സമ്മേളനങ്ങൾ, ePhyto, നിലവിലെ സെക്രട്ടറി (Osama El-Lissy, 2022 ഫെബ്രുവരി 26 മുതൽ) എന്നിവ ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല; സെക്രട്ടേറിയറ്റിന്റെ ഏകോപന ചുമതലയും പരാമർശിച്ചിട്ടില്ല. || |- | 193 || [[വഹപ് സനാൽ]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ പീക്ക് റേറ്റിങ് കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്: മലയാളത്തിൽ 2601 (ഡിസംബർ 2021) എന്നാണ്, ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ 2608 (നവംബർ 2023) എന്നാണ്. || |- | 194 || [[വഹപ് സനാൽ]] || 2022-ലെ സൂപ്പർ ലീഗ് വാക്യം രണ്ടു പതിപ്പിലും അപൂർണ്ണമാണ്: യഥാർത്ഥ സ്കോർ (9/12), ഒന്നാം ബോർഡ് സമ്മാനം എന്നിവ ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലുണ്ടെങ്കിലും ഇവിടെ ഇല്ല; അദ്ദേഹം എന്താണ് സ്കോർ ചെയ്തതെന്ന് വാക്യം പറയുന്നില്ല. || |- | 195 || [[വഹപ് സനാൽ]] || ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ വിവരിക്കുന്ന 2023 ചെസ്സ് ലോകകപ്പ് പ്രകടനം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല (നാലാം റൗണ്ടിലെത്തിയ ആദ്യ ടർക്കിഷ് കളിക്കാരൻ; Nodirbek Abdusattorov, Anton Korobov എന്നിവരെ പുറത്താക്കി, പിന്നീട് ടൈബ്രേക്കിൽ Vasyl Ivanchuk-നോട് തോറ്റു). || |- | 196 || [[വഹപ് സനാൽ]] || '23-ാമത് യൂറോപ്യൻ ചെസ്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ്' എന്നതിലെ വെങ്കല മെഡൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ 2021-ലെ യൂറോപ്യൻ ടീം ചെസ്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിലാണ് നേടിയത് (ഉദ്ധരിച്ച ടർക്കിഷ് സ്രോതസ്സിന്റെ തലക്കെട്ടും ഇംഗ്ലീഷ് ലിങ്കും സൂചിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ); മലയാള പ്രയോഗം വ്യക്തിഗത യൂറോപ്യൻ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പാണെന്ന് തെറ്റിദ്ധരിപ്പിച്ചേക്കാം. || |- | 197 || [[വഹപ് സനാൽ]] || ഇംഗ്ലീഷ് ഇൻഫോബോക്സിലുള്ള ജന്മസ്ഥലം (İzmir, Turkey) മലയാള ഇൻഫോബോക്സിൽ ശൂന്യമാണ്; ഇൻഫോബോക്സ് ചിത്രവും ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ് (Vahap Sanal.jpg vs VahapSanal23a.jpg). || |- | 198 || [[വഹപ് സനാൽ]] || 'അവലംബം' വിഭാഗത്തിൽ &#123;&#123;reflist&#125;&#125; അല്ലെങ്കിൽ &lt;references/&gt; ടാഗ് ഇല്ല (രണ്ടു പതിപ്പിലും മുമ്പേയുള്ള പ്രശ്നം); മീഡിയാവിക്കി സ്വയം പട്ടിക ചേർക്കുമെങ്കിലും ടെംപ്ലേറ്റ് ചേർക്കുന്നതാണ് ഉചിതം. || |- | 199 || [[ആർഎൽവി–ടിഡി]] || ലേഖനം കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്: LEX പരീക്ഷണം ഇനിയും നടക്കാനുള്ളതായി പറയുന്നു; യഥാർത്ഥത്തിൽ LEX-01 (2023 ഏപ്രിൽ 2, ചിത്രദുർഗ), LEX-02 (2024 മാർച്ച്), LEX-03 (2024 ജൂൺ) എന്നിവ വിജയകരമായി പൂർത്തിയായി. ഇൻഫോബോക്സിലെ 'പ്രോട്ടോടൈപ്പുകൾ പരീക്ഷിക്കുന്നു' എന്ന status പുതുക്കണം. || |- | 200 || [[ആർഎൽവി–ടിഡി]] || 'ഒരു രാജ്യവും വിമാന മാതൃകയിലുള്ള ബഹിരാകാശ വാഹനം അയയ്ക്കുന്നില്ല' എന്ന വാദം 2016-ലെ പത്രവാർത്തയിൽ നിന്നുള്ളതും തെറ്റുമാണ്; യുഎസിന്റെ X-37B പതിവായി പറക്കുന്നു, ചൈനയ്ക്കും പുനരുപയോഗ പേടകമുണ്ട്. || |- | 201 || [[ആർഎൽവി–ടിഡി]] || ആന്തരിക വൈരുദ്ധ്യം: ഒരിടത്ത് നാല് പരീക്ഷണപ്പറക്കലുകൾ (HEX, LEX, REX, SPEX) എന്നും ഹൈപ്പർസോണിക് വിഭാഗത്തിൽ 'അഞ്ച് പരീക്ഷണപ്പറക്കലുകളിൽ ആദ്യത്തേത്' എന്നും പറയുന്നു. || |- | 202 || [[ആർഎൽവി–ടിഡി]] || പറക്കൽ ദൈർഘ്യത്തിൽ പൊരുത്തക്കേട്: ആമുഖത്തിൽ 770 സെക്കൻഡ്, ഹൈപ്പർസോണിക് വിഭാഗത്തിൽ 773.6 സെക്കൻഡ്. || |- | 203 || [[ആർഎൽവി–ടിഡി]] || 'ഐഎസ്ആർഒ മേധാവി കെ. ശിവൻ' എന്നത് 2018-ലെ പ്രസ്താവനയാണ്; അദ്ദേഹം ഇപ്പോൾ ചെയർമാനല്ല. 'അന്നത്തെ ഐഎസ്ആർഒ ചെയർമാൻ' എന്ന് വ്യക്തമാക്കണം. || |- | 204 || [[ആർഎൽവി–ടിഡി]] || ചാലക്കരെ (ചിത്രദുർഗ) ബെംഗളൂരുവിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 200 km അകലെയാണ്; 'ബെംഗളൂരുവിനടുത്ത്' എന്നത് കൃത്യമല്ല. || |- | 205 || [[ആർഎൽവി–ടിഡി]] || ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനം (RLV Technology Demonstration Programme) ഒരു redirect മാത്രമായതിനാൽ സംഖ്യകൾ മൂലവുമായി ഒത്തുനോക്കാനായില്ല; ആ പ്രോഗ്രാം ലേഖനവുമായി interwiki ബന്ധം വേണോ എന്ന് പരിശോധിക്കണം. || |- | 206 || [[അഭിമന്യു പുരാണിക്]] || കരിയർ വിഭാഗത്തിൽ ഒരു ഇൻലൈൻ അവലംബവുമില്ല; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ ഓരോ അവകാശവാദത്തിനും (ഐൽ ഓഫ് മാൻ, ഐ.ഐ.എഫ്.എൽ. മുംബൈ ഓപ്പൺ, ബിയെൻ, ലോക ജൂനിയർ, ഏഷ്യൻ സ്റ്റുഡന്റ്സ് ടീം, റിഗ ആർ.ടി.യു. ഓപ്പൺ, ഗ്രാൻഡ് സ്വിസ്, ബംഗ്ലാദേശ് ടീം ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ്, ഐ.എം./ജി.എം. പദവികൾ) അവലംബമുണ്ട്. പഴയതിലും പുതിയതിലും ഇവ ഇല്ല. || |- | 207 || [[അഭിമന്യു പുരാണിക്]] || 'പുറംകണ്ണികൾ' വിഭാഗത്തിൽ Chessgames.com, 365Chess.com എന്നിവ യു.ആർ.എല്ലോ ഫലകമോ ഇല്ലാതെ വെറും എഴുത്തായി മാത്രമാണുള്ളത്; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ &#123;&#123;chessgames player&#124;id=134922&#125;&#125;, &#123;&#123;365Chess.com player&#124;Abhimanyu_Puranik&#125;&#125; എന്നീ ഫലകങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു. || |- | 208 || [[അഭിമന്യു പുരാണിക്]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഉയർന്ന റേറ്റിംഗ് (2652, 2024 നവംബർ), ഉയർന്ന റാങ്കിംഗ് (No. 79, 2024 നവംബർ) എന്നിവ 2026-ൽ കാലഹരണപ്പെട്ടതാകാം; നിലവിലെ ഫിഡെ പ്രൊഫൈലുമായി ഒത്തുനോക്കേണ്ടതുണ്ട്. || |- | 209 || [[അഭിമന്യു പുരാണിക്]] || ഇൻഫോബോക്സ് പരാമീറ്റർ നാമങ്ങൾ (peakrating, peakranking, FideID) ഇംഗ്ലീഷ് ഫലകത്തിലേതിൽ (peak_rating, peak_ranking, FIDE_id) നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്; മലയാളം ചെസ്സ് കളിക്കാരൻ ഇൻഫോബോക്സ് ഫലകത്തിൽ ഇവ ശരിയായ പരാമീറ്ററുകളാണോ, വിവരങ്ങൾ ശരിയായി പ്രദർശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കണം. || |- | 210 || [[ലിയ ടെസ്റ്റ്]] || 'പതിപ്പുകൾ' വിഭാഗത്തിൽ '40 വ്യത്യസ്ത ടെസ്റ്റുകൾ' എന്നുണ്ട്; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ '40-ലധികം' എന്നാണ്. || |- | 211 || [[ലിയ ടെസ്റ്റ്]] || 2006-ലെ പഠനത്തിന്റെ ഖണ്ഡികയിൽ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലെ പ്രധാന കണക്കുകൾ (149 കുട്ടികളിൽ 95.9% കൃത്യമായ വിലയിരുത്തൽ) ഇല്ല; 'വിശ്വാസപൂർവ്വം ഉപയോഗിക്കാം' എന്ന അവസാന വാക്യത്തിന് ഇംഗ്ലീഷിൽ അവലംബം ആവശ്യമെന്ന ടാഗുണ്ട്. || |- | 212 || [[ലിയ ടെസ്റ്റ്]] || 'കൃത്യത' വിഭാഗത്തിലെ 'ലാൻഡോൾട്ട് സിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി കാലിബ്രേറ്റ് ചെയ്ത ഏക പരിശോധനാരീതി' എന്ന അവകാശവാദത്തിനും ലിയ നമ്പർ ടെസ്റ്റിലെ കാലിബ്രേഷൻ അവകാശവാദത്തിനും ഇംഗ്ലീഷിൽ അവലംബം ആവശ്യമെന്ന ടാഗുകളുണ്ട്; മലയാളത്തിൽ അവലംബമില്ലാതെ തുടരുന്നു. || |- | 213 || [[ലിയ ടെസ്റ്റ്]] || 'ചരിത്രം' വിഭാഗം ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിനെ അപേക്ഷിച്ച് വളരെ ചുരുക്കമാണ്; ഫ്ലൂറസീൻ ആൻജിയോഗ്രാഫി, വിൽമർ ഐ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് (1967), ലിയ നമ്പേഴ്സ് ടെസ്റ്റിന്റെ വികസനം തുടങ്ങിയ വിവരങ്ങളും അവലംബവും ഇല്ല. || |- | 214 || [[ലിയ ടെസ്റ്റ്]] || ഗ്രേറ്റിംഗ് ടെസ്റ്റ് വിഭാഗത്തിൽ ഇംഗ്ലീഷിലെ 'large numbers of parallel lines' എന്നതിലെ 'വലിയ എണ്ണം' എന്ന സൂചന മലയാളത്തിൽ ഇല്ല. || |- | 215 || [[ലിയ ടെസ്റ്റ്]] || ആദ്യ അവലംബത്തിലെ 'പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി' ടാഗിന്റെ തീയതി 'ജൂലൈ 2026' ആണ്; അതേ URL-ന് മറ്റൊരു അവലംബത്തിൽ Webarchive (2020-06-10) ലഭ്യമാണ്, അത് ആദ്യ അവലംബത്തിലും ചേർക്കാവുന്നതാണ്. || |- | 216 || [[കിരൺ മാർട്ടിൻ]] || ഹർഷ് വർധനെ ഇപ്പോഴും 'ഇന്ത്യയുടെ ആരോഗ്യമന്ത്രിയായ' എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. അദ്ദേഹം 2021-ൽ ആ സ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞതിനാൽ ഈ വിവരം കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്. || |- | 217 || [[കിരൺ മാർട്ടിൻ]] || 50 ചേരി കോളനികൾ, 4–5 ലക്ഷം ആളുകൾ എന്നീ കണക്കുകൾ 2010–2014 കാലത്തെ സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ളതാണ്. അവ കാലഹരണപ്പെട്ടിരിക്കാം; ഇപ്പോഴത്തെ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ ഈ കണക്കുകൾ ഇല്ല. || |- | 218 || [[കിരൺ മാർട്ടിൻ]] || പുരസ്കാരങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഖണ്ഡികയിൽ പി. ചിദംബരം, ഡൽഹി മുഖ്യമന്ത്രി, ചേരി കമ്മീഷണർ, എൽ.കെ. അദ്വാനി, ഹർഷ് വർധൻ എന്നിവരെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾക്ക് അവലംബമില്ല. || |- | 219 || [[കിരൺ മാർട്ടിൻ]] || ഡോ. അംബേദ്കർ ബസ്തി ദക്ഷിണ ഡൽഹിയിലാണെന്ന് ലേഖനം പറയുന്നു. എന്നാൽ റേഡിയോ ന്യൂസിലൻഡ് ബാഹ്യകണ്ണിയുടെ തലക്കെട്ടിൽ 'പടിഞ്ഞാറൻ ഡൽഹിയിലെ ചേരികൾ' എന്നാണുള്ളത്; ഏതാണ് ശരിയെന്ന് പരിശോധിക്കണം. || |- | 220 || [[കിരൺ മാർട്ടിൻ]] || പത്മ പുരസ്കാരങ്ങൾക്കുള്ള അവലംബം mha.nic.in-ലെ പഴയ PDF ആണ്. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം ഇപ്പോൾ padmaawards.gov.in (Padma Awards Directory) ആണ് അവലംബമായി നൽകുന്നത്. || |- | 221 || [[കിരൺ മാർട്ടിൻ]] || India West, Willow Creek, Australia India Institute തുടങ്ങിയ ചില അവലംബങ്ങൾ മുഴുവനായി ആവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ചിലതിൽ VisualEditor-ൽ നിന്നുള്ള അനാവശ്യ &lt;cite&gt; HTML-ഉം കാണുന്നു. ഇവയെ പേരുള്ള അവലംബങ്ങളായി ലയിപ്പിക്കുകയും HTML നീക്കം ചെയ്യുകയും വേണം. || |- | 222 || [[കിരൺ മാർട്ടിൻ]] || മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ലാത്ത പുതിയ വിവരങ്ങൾ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുണ്ട്: അന്താരാഷ്ട്ര പിന്തുണക്കാർ (യുകെ, ഓസ്ട്രേലിയ, അയർലൻഡ്, യുഎസ്എ എന്നിവിടങ്ങളിലെ Friends of Asha; Irish Aid, AusAid തുടങ്ങിയവ), ജോൺ കീ, ജൂലിയ ഗില്ലാർഡ് തുടങ്ങിയ നേതാക്കളുടെ സന്ദർശനങ്ങൾ, ഹാർവാർഡ്, എംഐടി തുടങ്ങിയ സ്ഥാപനങ്ങളിലെ പ്രഭാഷണങ്ങൾ. എന്നാൽ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ Autobiography, Tone എന്നീ മെയിന്റനൻസ് ടാഗുകൾ ഉള്ളതിനാൽ അത് സ്രോതസ്സായി ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ ശ്രദ്ധ വേണം. || |- | 223 || [[ഇന്ത്യ ക്ലൈമറ്റ് കൊളാബറേറ്റീവ്]] || ടാറ്റ ട്രസ്റ്റ്സിലെ ശ്ലോക നാഥാണ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്ടർ എന്ന വിവരത്തിന് 2020 ജനുവരിയിലെ സ്രോതസ്സാണ് നൽകിയിട്ടുള്ളത്. ഇത് കാലഹരണപ്പെട്ടിരിക്കാം, അതിനാൽ ഐസിസിയുടെ ഇപ്പോഴത്തെ നേതൃത്വം ആരെന്ന് പരിശോധിക്കണം. || |- | 224 || [[ഇന്ത്യ ക്ലൈമറ്റ് കൊളാബറേറ്റീവ്]] || 2018-ൽ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം മൂലമുള്ള മരണങ്ങളിൽ 181 രാജ്യങ്ങളിൽ ഇന്ത്യ അഞ്ചാമതാണെന്ന വാക്യം ഏത് സൂചികയെ ആധാരമാക്കിയാണെന്ന് പറയുന്നില്ല (ജർമൻവാച്ചിന്റെ ഗ്ലോബൽ ക്ലൈമറ്റ് റിസ്ക് ഇൻഡക്സ് ആകാനാണ് സാധ്യത). ആ സൂചിക മരണങ്ങൾ മാത്രമല്ല, കാലാവസ്ഥാ അപകടസാധ്യതയുടെ ആഘാതമാണ് അളക്കുന്നതെന്ന് തോന്നുന്നു. അതിനാൽ വാക്യം സ്രോതസ്സുമായി ഒത്തുനോക്കണം. || |- | 225 || [[ഇന്ത്യ ക്ലൈമറ്റ് കൊളാബറേറ്റീവ്]] || പട്ടികയിലെ എല്ലാ സ്ഥാപനങ്ങളെയും 'അക്കാദമിക്, ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങൾ' എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. എന്നാൽ സ്വദേശ് ഫൗണ്ടേഷൻ, പാരി, ഐഡിആർ, സെൽകോ തുടങ്ങിയവ അക്കാദമിക് സ്ഥാപനങ്ങളോ ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങളോ അല്ല. ഇരു ഭാഷകളിലെയും ലേഖനങ്ങളിൽ ഈ പ്രയോഗം പരിശോധിക്കണം. || |- | 226 || [[ഇന്ത്യ ക്ലൈമറ്റ് കൊളാബറേറ്റീവ്]] || apnnews.com അവലംബത്തിൽ തീയതിയോ വെബ്സൈറ്റിന്റെ പേരോ ആക്സസ് തീയതിയോ ഇല്ല. APN News വിശ്വസനീയമായ സ്രോതസ്സാണോ എന്നും വ്യക്തമല്ല. || |- | 227 || [[ഇന്ത്യ ക്ലൈമറ്റ് കൊളാബറേറ്റീവ്]] || ':0', ':1' എന്നീ അവലംബങ്ങൾ &lt;ref name=":0" /&gt; എന്ന രീതിയിൽ വീണ്ടും ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് പകരം പലതവണ പൂർണ്ണമായി ചേർത്തിരിക്കുന്നു. ഇത് ഉള്ളടക്കത്തിലെ പിശകല്ല, വൃത്തിയാക്കേണ്ട ഒരു കാര്യം മാത്രമാണ്. || |- | 228 || [[ഇന്ത്യ ക്ലൈമറ്റ് കൊളാബറേറ്റീവ്]] || ലേഖനത്തിൽ ഒരു വർഗ്ഗം മാത്രമേയുള്ളൂ (വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ കാലാവസ്ഥ). ഇംഗ്ലീഷ് പതിപ്പിലുള്ളതുപോലെ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാന സംഘടനകൾ, 2020-ൽ സ്ഥാപിതമായവ എന്നീ വർഗ്ഗങ്ങളും ചേർക്കാവുന്നതാണ്. || |- | 229 || [[തിരുത്തൽവാദി]] || ആമുഖത്തിൽ '[[ശിവരഞ്ജിനി (നടി)]]' എന്നും താരനിരയിൽ '[[ശിവരഞ്ജനി (നടി)]]' എന്നുമാണ് കണ്ണി. ഇവ രണ്ടും വ്യത്യസ്ത താളുകളിലേക്കായതിനാൽ ഒന്നെങ്കിലും ചുവപ്പുകണ്ണിയോ തെറ്റായ കണ്ണിയോ ആകാം. || |- | 230 || [[തിരുത്തൽവാദി]] || ആമുഖത്തിൽ '[[കലൂർ ഡെന്നിസ്]]' എന്നും ഇൻഫോബോക്സിൽ '[[കലൂർ ഡെന്നീസ്]]' എന്നും വർഗ്ഗത്തിൽ 'കലൂർ ഡന്നീസ്' എന്നുമാണ്. പേരിന്റെ എഴുത്തും കണ്ണിയും പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല. || |- | 231 || [[തിരുത്തൽവാദി]] || filmibeat.com കണ്ണിയുള്ള അവലംബത്തിൽ പ്രസാധകൻ 'spicyonion.com' എന്നാണ് കൊടുത്തിരിക്കുന്നത്. അത് തെറ്റാണ്, Filmibeat എന്നാകണം. || |- | 232 || [[തിരുത്തൽവാദി]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ 'writer=[[വിസു]]' എന്നുണ്ട്. എന്നാൽ വിസു മൂല തമിഴ് ചിത്രമായ മണൽ കയിറിന്റെ കഥാകൃത്താണ്, തിരക്കഥ കലൂർ ഡെന്നിസിന്റേതാണ്. അതിനാൽ ഈ ഫീൽഡ് 'story' ആക്കുന്നതാകും ശരി. || |- | 233 || [[തിരുത്തൽവാദി]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ റിലീസ് തീയതി 1992 നവംബർ 19 എന്ന് പൂർണ്ണമായി നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ 1992 എന്ന വർഷം മാത്രമേയുള്ളൂ. ഇതിന് അവലംബം വേണം. || |- | 234 || [[തിരുത്തൽവാദി]] || ഇൻഫോബോക്സ് ചിത്രം 'Thiruthalvadi.jpg' ആണ്. ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയ 'Thiruthalvaadi.jpg' ആണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഈ പ്രമാണം നിലവിലുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കണം. || |- | 235 || [[തിരുത്തൽവാദി]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ പ്രധാന അഭിനേതാക്കളായി നൽകിയ ശിവരഞ്ജിനിയും സീനത്തും ഇൻഫോബോക്സിലെ 'starring' ഫീൽഡിൽ ഇല്ല. || |- | 236 || [[തിരുത്തൽവാദി]] || താരനിരയിലെ കഥാപാത്രവിവരങ്ങൾ അപൂർണ്ണമാണ്, ചിലത് ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തവുമാണ്. ഒടുവിൽ ഉണ്ണികൃഷ്ണന്റെ വേഷം 'ചെക്കിങ്' എന്നു മാത്രമേയുള്ളൂ (KSRTC ചെക്കിങ് ഇൻസ്പെക്ടർ എന്നാകണം). ബീന ആന്റണി ടൈപ്പിസ്റ്റ് എന്നാണ്, ഇംഗ്ലീഷിൽ ഓഫീസ് ജീവനക്കാരി എന്നും. മനു വർമ്മയുടെ വേഷം ശൂന്യമാണ്. ശങ്കരാടിയുടെ കഥാപാത്രനാമമായ രാഘവൻ മാസ്റ്റർ ചേർത്തിട്ടില്ല. || |- | 237 || [[തിരുത്തൽവാദി]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ള ടി. പി. മാധവൻ (സുധയുടെ അച്ഛൻ), വി. എം. വിനു (സീരിയൽ സംവിധായകൻ) എന്നിവർ താരനിരയിൽ ഇല്ല. കുഞ്ചന്റെ കണ്ണിയും (Kunchan (actor)) ചേർക്കണം. || |- | 238 || [[തിരുത്തൽവാദി]] || താരനിര, പാട്ടരങ്ങ് എന്നീ ഉപശീർഷകങ്ങൾക്കുള്ളിൽ അവലംബങ്ങൾ ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. ഇത് വിക്കിപീഡിയ ശൈലിക്ക് വിരുദ്ധമാണ്. || |- | 239 || [[തിരുത്തൽവാദി]] || 'ചിത്രം കാണുക' എന്ന ഭാഗം ചിത്രം മുഴുവനായുള്ള ഒരു യൂട്യൂബ് പകർപ്പിലേക്കാണ് കണ്ണി ചേർക്കുന്നത്. ഇത് പകർപ്പവകാശലംഘനമാകാം (WP:ELNEVER). || |- | 240 || [[തിരുത്തൽവാദി]] || ചിത്രത്തിന്റെ പേരിന്റെ അർത്ഥം വിശദീകരിക്കുന്ന ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ് അവലംബം ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുണ്ട്. അത് ഇവിടെ ഉപയോഗിച്ചിട്ടില്ല. || |- | 241 || [[ഒറ്റയാൻ (ചലച്ചിത്രം)]] || താരനിര വിഭാഗത്തിലെ m3db അവലംബം https://www.m3db.com/film/ethirppukal എന്ന, 'എതിർപ്പുകൾ' എന്ന മറ്റൊരു ചിത്രത്തിന്റെ താളിലേക്കാണ് ചൂണ്ടുന്നത്; ഒറ്റയാന്റേതല്ല. || |- | 242 || [[ഒറ്റയാൻ (ചലച്ചിത്രം)]] || ചിത്രം സോഫ്റ്റ്‌കോർ/ബലാത്സംഗ-പ്രതികാര ചിത്രമാണെന്നും രണ്ടാഴ്ചയ്ക്കുശേഷം സെൻസർ ബോർഡ് നിരോധിച്ചെന്നും ബജറ്റ് ₹10 ലക്ഷവും വരുമാനം ₹12 ലക്ഷവുമായിരുന്നെന്നും (ഇന്ത്യ ടുഡേ, 1986) ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുണ്ട്; ഇവയൊന്നും മലയാളം ലേഖനത്തിലില്ല. || |- | 243 || [[ഒറ്റയാൻ (ചലച്ചിത്രം)]] || വിതരണം: മലയാളം വിവരപ്പെട്ടിയിൽ 'വി എസ്, ബെന്നി റിലീസ്' എന്നാണ്; എന്നാൽ ഇംഗ്ലീഷ് വിവരപ്പെട്ടിയിൽ സ്റ്റുഡിയോയും വിതരണക്കാരും റോസ് എന്റർപ്രൈസസ് ആണ്. || |- | 244 || [[ഒറ്റയാൻ (ചലച്ചിത്രം)]] || സിൽക്ക് സ്മിത 'വിജയലക്ഷ്മി' എന്ന പേരിലാണ് ക്രെഡിറ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടതെന്ന് ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം പറയുന്നു; മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇതില്ല. ആമുഖത്തിൽ പേരുണ്ടെങ്കിലും വിവരപ്പെട്ടിയിലെ 'starring' ഫീൽഡിലും സിൽക്ക് സ്മിതയില്ല. || |- | 245 || [[ഒറ്റയാൻ (ചലച്ചിത്രം)]] || സംഗീതസംവിധായകന്റെ പേര് വ്യത്യസ്ത കണ്ണികളോടെ രണ്ടുവിധത്തിൽ എഴുതിയിരിക്കുന്നു: വിവരപ്പെട്ടിയിൽ 'ഗുണ സിംഗ്', ഗാനങ്ങൾ വിഭാഗത്തിലും വർഗ്ഗത്തിലും 'ഗുണസിങ്'. || |- | 246 || [[ഒറ്റയാൻ (ചലച്ചിത്രം)]] || spicyonion.com അവലംബം url-status=dead എന്നാണ് അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്; എന്നാൽ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ അത് usurped എന്നാണ്. || |- | 247 || [[ഇന്ത്യ ഓഫീസ്]] || ചിത്രവിവരണത്തിൽ കെട്ടിടത്തെ 'ഫോറിൻ ആൻഡ് കോമൺവെൽത്ത് ഓഫീസ്' എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലെപ്പോലെ ഇപ്പോഴത്തെ പേര് 'ഫോറിൻ, കോമൺവെൽത്ത് ആൻഡ് ഡെവലപ്മെന്റ് ഓഫീസ്' എന്നാണ്. || |- | 248 || [[ഇന്ത്യ ഓഫീസ്]] || ആമുഖത്തിൽ യെമനെ ആധുനിക രാജ്യമായ [[യെമൻ]]-ലേക്കാണ് കണ്ണിചേർത്തിരിക്കുന്നത്; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പ്രത്യേകമായി പരാമർശിക്കുന്നത് ഏഡൻ കോളനിയെയാണ്. || |- | 249 || [[ഇന്ത്യ ഓഫീസ്]] || 'Kaminsky, 1986.' എന്ന അവലംബം പൂർണ്ണവിവരങ്ങളില്ലാത്ത ചുരുക്കരൂപമാണ്; കാമിൻസ്കിയുടെ പുസ്തകം (The India Office, 1880–1910, Greenwood, ISBN 978-0-313-24909-9) കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് എന്ന ഭാഗത്ത് ഇല്ല. || |- | 250 || [[ഇന്ത്യ ഓഫീസ്]] || കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് എന്ന ഭാഗത്തെ ദത്ത (Library Quarterly 1966) ഇനത്തിന് നൽകിയിരിക്കുന്ന ISBN 978-0-313-24909-9 കാമിൻസ്കിയുടെ പുസ്തകത്തിന്റേതാണ്; ലക്കവും പേജ് നമ്പറുകളും (36#2, പേ. 99–148) ഇല്ല. || |- | 251 || [[ഇന്ത്യ ഓഫീസ്]] || ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലുള്ള സെറ്റൺ & സ്റ്റുവർട്ട് (1926) 'The India Office' എന്ന ഇനം കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് എന്ന ഭാഗത്ത് ഇല്ല. || |- | 252 || [[ഇന്ത്യ ഓഫീസ്]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലെ 'വിവരണവും പ്രവർത്തനങ്ങളും' എന്ന ഭാഗം മുഴുവനായും (കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ, 1919-ലെയും 1935-ലെയും പരിഷ്കാരങ്ങൾ, 1937-ലെ ബർമ്മ ഓഫീസ്, സാൻസിബാർ, പേർഷ്യൻ ഗൾഫ്, അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ, ടിബറ്റ് തുടങ്ങിയ ഉത്തരവാദിത്ത മേഖലകൾ, വൈറ്റ്ഹാളിലെ കെട്ടിടം) മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല. || |- | 253 || [[ഇന്ത്യ ഓഫീസ്]] || 1982-ൽ രേഖകളുടെ ചുമതല ബ്രിട്ടീഷ് ലൈബ്രറി ബോർഡിന് ലഭിച്ചതും, സമീപകാലത്തെ വ്യക്തിഗത ഫയലുകളും ഏതാനും വിഷയ ഫയലുകളും പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ലഭ്യമല്ലാത്തതും റെക്കോർഡുകൾ എന്ന ഭാഗത്ത് പറയുന്നില്ല. || |- | 254 || [[ഇന്ത്യ ഓഫീസ്]] || നാൾവഴിയിലെ 1971-ലെ ഇനം (ബംഗ്ലാദേശിന്റെ രൂപീകരണം) ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ ഇല്ല; 1947-ൽ നിർത്തലാക്കിയ ഇന്ത്യ ഓഫീസുമായി ഇതിന് നേരിട്ട് ബന്ധവുമില്ല. || |- | 255 || [[ഇന്ത്യ ഓഫീസ്]] || ആമുഖത്തിൽ വകുപ്പിനെ 'ബ്രിട്ടീഷ്' എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ച് ബ്രിട്ടീഷ് രാജിലേക്ക് കണ്ണിചേർത്തിരിക്കുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് 'ഇന്ത്യയിലെ കിരീടഭരണം' എന്നതിനെയാണ് ബ്രിട്ടീഷ് രാജിലേക്ക് കണ്ണിചേർക്കുന്നത്, പ്രസിഡൻസികളെയും പ്രവിശ്യകളെയും പരാമർശിക്കുന്നുമുണ്ട്; ഇതിനോട് യോജിപ്പിക്കുന്നത് പരിഗണിക്കാം. || |- | 256 || [[ഇന്ത്യ ഓഫീസ്]] || ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ കണ്ണിചേർത്തിട്ടുള്ള 'ഇന്ത്യയുടെ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി', കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ എന്നിവ ആമുഖത്തിലും ഇതും കാണുക എന്ന ഭാഗത്തും കണ്ണിചേർത്തിട്ടില്ല. || |- | 257 || [[ഇന്ത്യ ഓഫീസ്]] || ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ 2026 ജൂലൈ തീയതിയിലുള്ള നിരവധി &#123;&#123;cn&#125;&#125; ടാഗുകളുണ്ട്; മലയാളം ലേഖനത്തിലെ ഉത്ഭവം, റെക്കോർഡുകൾ എന്നീ ഭാഗങ്ങളും സമാനമായി അവലംബമില്ലാത്തവയാണ്. || |- | 258 || [[ഹീരാബായ് ടാറ്റ]] || അർദേശിറിന്റെ പേരിനു ശേഷം '[Notes 1]' എന്നത് വെറും പാഠമായി കിടക്കുന്നു. ഭർത്താവ് വ്യവസായികളായ ടാറ്റ കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ടയാളാണോ എന്നതിൽ സ്രോതസ്സുകൾ ഭിന്നാഭിപ്രായത്തിലാണെന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലെ കുറിപ്പാണിത്. ഇത് ശരിയായ &lt;ref group="Notes"&gt; ആയി പുനഃസ്ഥാപിക്കണം. || |- | 259 || [[ഹീരാബായ് ടാറ്റ]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഫീൽഡുകൾ ഇപ്പോഴും ഇംഗ്ലീഷിലാണ്. birth_place-ലെ [[Bombay]], [[British Raj]] എന്നിവ [[മുംബൈ&#124;ബോംബെ]], [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] എന്നാക്കണം. occupation, caption, alt എന്നിവ വിവർത്തനം ചെയ്തിട്ടില്ല. || |- | 260 || [[ഹീരാബായ് ടാറ്റ]] || ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലെ ചില വിവരങ്ങൾ മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല: വോട്ടവകാശ പ്രവർത്തകർ വിവരങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച 'സ്ത്രീ ധർമ്മ' ജേണൽ, ഇംഗ്ലണ്ടിലേക്ക് പോകാൻ അർദേശിർ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചത്, നിയമം പൂർണ്ണ വോട്ടവകാശം നൽകിയില്ലെന്ന ആമുഖത്തിലെ പരാമർശം, മകൾ മിഥാന്റെ (Mithan Jamshed Lam) വിക്കികണ്ണി. || |- | 261 || [[ഹീരാബായ് ടാറ്റ]] || പേരിന്റെ എഴുത്തിൽ പൊരുത്തക്കേടുണ്ട്: കണ്ണിയുടെ ലക്ഷ്യം 'സോഫിയ ദിലീപ് സിങ്' ആണ്, എന്നാൽ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന പേര് 'സോഫിയ ദുലീപ് സിംഗ്' ആണ്. മലയാളം വിക്കിയിലെ ലേഖനത്തലക്കെട്ട് പരിശോധിക്കണം. || |- | 262 || [[ഹീരാബായ് ടാറ്റ]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ &#123;&#123;Birth year&#124;1879&#125;&#125; ആണ് ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്, ഇംഗ്ലീഷിൽ &#123;&#123;Birth date text&#124;1879&#125;&#125; ആണ്. ഇത് പ്രശ്നമല്ലെങ്കിലും ഏകരൂപതയ്ക്കായി പരിശോധിക്കണം. || |- | 263 || [[ഹീരാബായ് ടാറ്റ]] || വിമൻസ് ഇന്ത്യൻ അസോസിയേഷന്റെ പ്രസിഡന്റായി ബസന്റ് പ്രവർത്തിച്ചു എന്ന വിവരത്തിന് ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ '&#123;&#123;citation needed&#124;date=February 2022&#125;&#125;' ടാഗുണ്ട്. മലയാളം ലേഖനം ടാഗില്ലാതെ ഇത് പ്രസ്താവിക്കുന്നു. || |- | 264 || [[അമർ ലെനിൻ]] || ഇന്ത്യൻ ഡോക്യുമെന്ററിക്ക് &#123;&#123;Infobox Hollywood cartoon&#125;&#125; എന്ന തെറ്റായ ഫലകമാണ് ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്. പകരം ചലച്ചിത്ര ഇൻഫോബോക്സ് വേണം. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ള സംഗീതം (ജ്യോതിരിന്ദ്ര മൈത്രോ, ബിനോയ് റോയ്), ഛായാഗ്രഹണം (ധ്രുബ കുമാർ ബസു, ശക്തി ബാനർജി), റിലീസ് വർഷം 1970, ബ്ലാക്ക് ആൻഡ് വൈറ്റ്, അഭിനേതാവ് അരുൺ കുമാർ എന്നീ വിവരങ്ങളും ഇൻഫോബോക്സിൽ ഇല്ല. 'A scene from the documentary' എന്ന അടിക്കുറിപ്പ് ഇപ്പോഴും ഇംഗ്ലീഷിലാണ്. അത് ചേർത്തിരിക്കുന്ന പോസ്റ്റർ ചിത്രവുമായി യോജിക്കുന്നുമില്ല. || |- | 265 || [[അമർ ലെനിൻ]] || ഋത്വിക് ഘട്ടക്കാണ് നിർമ്മാണച്ചുമതല വഹിച്ചതെന്ന വാക്യം ഇൻഫോബോക്സിനും അണിയറപ്രവർത്തകരുടെ പട്ടികയ്ക്കും വിരുദ്ധമാണ്. രണ്ടിലും നിർമ്മാതാവ് സുമന ഫിലിംസ് ആണ്. ചിത്രം ഘട്ടക് 'സൃഷ്ടിച്ചു' (created by) എന്നു മാത്രമേ ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പറയുന്നുള്ളൂ. || |- | 266 || [[അമർ ലെനിൻ]] || ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലുള്ള ബംഗാളി പേരും (আমার লেনিন) 'My Lenin' എന്ന ഉപശീർഷകവും ആമുഖത്തിൽ ഇല്ല. || |- | 267 || [[അമർ ലെനിൻ]] || 'National Film Censorship Board of India' എന്നത് ആ സ്ഥാപനത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക പേരല്ല. ഇത് മിക്കവാറും സെൻട്രൽ ബോർഡ് ഓഫ് ഫിലിം സർട്ടിഫിക്കേഷൻ ആണ്. ഈ കണ്ണി നിലവിലില്ലാത്ത ഒരു താളിലേക്കായിരിക്കാം പോകുന്നത്. || |- | 268 || [[അമർ ലെനിൻ]] || വിവാദങ്ങൾ എന്ന ഭാഗത്തെ അവലംബം ഒരു ഗൂഗിൾ ട്രാൻസ്ലേറ്റ് പ്രോക്സി URL (www-thehindu-com.translate.goog) മാത്രമാണ്. ദ ഹിന്ദുവിലെ യഥാർത്ഥ ലേഖനത്തിലേക്ക് നേരിട്ടുള്ള കണ്ണി നൽകണം. തലക്കെട്ടും തീയതിയും ചേർത്ത് &#123;&#123;Cite news&#125;&#125; ഫലകം ഉപയോഗിക്കണം. || |- | 269 || [[അമർ ലെനിൻ]] || ലേഖനത്തിൽ രണ്ട് വർഗ്ഗങ്ങൾ മാത്രമേയുള്ളൂ. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ ഡോക്യുമെന്ററി, ബംഗാളി ഭാഷ, ലെനിൻ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പല വർഗ്ഗങ്ങളുമുണ്ട്. ഇവ മലയാളത്തിലും ചേർക്കാം. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ള &#123;&#123;Ritwik Ghatak&#125;&#125; നാവിഗേഷൻ ഫലകവും ഇതിൽ ഇല്ല. || |- | 270 || [[അമർ ലെനിൻ]] || പുതിയ പതിപ്പിൽ ഏകീകരിച്ച പേരുകൾ എഡിറ്റർമാർ ഒന്നുകൂടി പരിശോധിക്കുന്നത് നന്നായിരിക്കും: ഋത്വിക് (മുമ്പ് റിത്വിക്), ജ്യോതിരിന്ദ്ര, മന്റു ഘോഷ്, റേബ റേ ചൗധരി, കോമൾ ഗാന്ധാർ. ഇവ ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സുമായും പൊതുവെ അംഗീകരിച്ച രൂപങ്ങളുമായും യോജിക്കുന്നതിനാൽ തെറ്റുകളല്ല, തിരുത്തലുകളാണെന്നാണ് കാണുന്നത്. || |- | 271 || [[ആശിഷ് സിംഗ് പട്ടേൽ]] || വിവരം പഴയതാണ്: 2022 മാർച്ച് 25 മുതൽ യോഗി ആദിത്യനാഥ് സർക്കാരിൽ അദ്ദേഹം ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിയാണ് (സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസം, ഉപഭോക്തൃ സംരക്ഷണം, അളവുതൂക്കം). ലേഖനത്തിൽ ലെജിസ്ലേറ്റീവ് കൗൺസിൽ അംഗത്വം മാത്രമേ പറയുന്നുള്ളൂ; ഇൻഫോബോക്സിലും മന്ത്രിസ്ഥാനം ഇല്ല. || |- | 272 || [[ആശിഷ് സിംഗ് പട്ടേൽ]] || ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് അനുസരിച്ച് അദ്ദേഹം അപ്നാ ദൾ (സോനെലാൽ) പാർട്ടിയുടെ 'വർക്കിങ് പ്രസിഡന്റ്' ആണ്, 'പ്രസിഡന്റ്' അല്ല. || |- | 273 || [[ആശിഷ് സിംഗ് പട്ടേൽ]] || അനുപ്രിയ പട്ടേലിനെ ആരോഗ്യ കുടുംബക്ഷേമ സഹമന്ത്രിയായാണ് ലേഖനം പരിചയപ്പെടുത്തുന്നത്. ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ അവർ വാണിജ്യ-വ്യവസായ മന്ത്രാലയത്തിലെ സഹമന്ത്രിയാണ്. അതിനാൽ ഈ വിവരം പഴയതാണ്. || |- | 274 || [[ആശിഷ് സിംഗ് പട്ടേൽ]] || തിരഞ്ഞെടുപ്പിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഖണ്ഡികയിൽ 'മാർച്ച് 23' എന്നേ ഉള്ളൂ; വർഷമില്ല. ഏത് തിരഞ്ഞെടുപ്പാണെന്നോ അദ്ദേഹവുമായി എന്താണ് ബന്ധമെന്നോ വ്യക്തമാക്കുന്നില്ല. 2018 മാർച്ച് 23-ന് നടന്നത് ഉത്തർപ്രദേശിലെ രാജ്യസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പാണ്. 2018 മേയ് 6-ന് കാലാവധി തുടങ്ങിയ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൗൺസിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പിന്നീട് നടന്ന മറ്റൊന്നാണ്. 13 സീറ്റിന്റെ ഫലവും (ബിജെപി 11, എസ്പി 1, ബിഎസ്പി 1) തെറ്റാകാം. 2018-ലെ കൗൺസിൽ ഫലത്തിൽ ഒരു സീറ്റ് അപ്നാ ദളിന് (സോനെലാൽ), അതായത് പട്ടേലിനുതന്നെ, ലഭിച്ചതായാണ് സാധാരണ കാണുന്നത്. ഇത് പരിശോധിച്ച് അവലംബം ചേർക്കണം. || |- | 275 || [[ആശിഷ് സിംഗ് പട്ടേൽ]] || ലേഖനത്തിൽ ഒരു അവലംബവുമില്ല; &#123;&#123;Reflist&#125;&#125; ശൂന്യമാണ്. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം 2018 ഏപ്രിൽ 16-ലെ ഒരു ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ് ലേഖനം ഉദ്ധരിക്കുന്നുണ്ട്. || |- | 276 || [[ആശിഷ് സിംഗ് പട്ടേൽ]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ പേര് 'Ashish Patel' എന്നും ആമുഖത്തിൽ 'ആശിഷ് സിംഗ് പട്ടേൽ' എന്നുമാണ്. ഇൻഫോബോക്സിൽ പഴയ പാരാമീറ്റർ പേരുകളാണ് ('office', 'termstart'). വിദ്യാഭ്യാസ വിവരവും (ബി.ടെക്, ബുന്ദേൽഖണ്ഡ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിങ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി) ഇല്ല. || |- | 277 || [[ആശിഷ് സിംഗ് പട്ടേൽ]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ളതുപോലുള്ള പ്രത്യേക വർഗ്ഗങ്ങൾ ഇല്ല (ഉദാ: അപ്നാ ദൾ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ, ഉത്തർപ്രദേശ് ലെജിസ്ലേറ്റീവ് കൗൺസിൽ അംഗങ്ങൾ). || |- | 278 || [[കാന്തിലാൽ എച്ച് സഞ്ചേട്ടി]] || ലേഖനത്തിൽ ജനനത്തീയതി 1936 ജനുവരി 24 എന്നാണ്. എന്നാൽ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ ഇത് 1936 ജൂലൈ 24 ആണ്. <nowiki>[[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 24-ന് ജനിച്ചവർ]]</nowiki> എന്ന വർഗ്ഗവും തെറ്റാകാം. || |- | 279 || [[കാന്തിലാൽ എച്ച് സഞ്ചേട്ടി]] || ആദ്യകാലജീവിതം എന്ന വിഭാഗം 'എം.എസ്.' എന്ന മുറിഞ്ഞ ഭാഗത്തിൽ അവസാനിക്കുന്നു. ബിരുദങ്ങളുടെ പട്ടിക (M.S. (Ortho), F.R.C.S. (Edinburgh), Ph.D. (Ortho), F.I.C.S., F.A.C.S. (USA)) ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല. || |- | 280 || [[കാന്തിലാൽ എച്ച് സഞ്ചേട്ടി]] || [[പത്മവിഭൂഷൺ&#124;പത്മഭൂഷൺ]] എന്ന കണ്ണി പത്മഭൂഷൺ ലേഖനത്തിലേക്കല്ല, പത്മവിഭൂഷൺ ലേഖനത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്. || |- | 281 || [[കാന്തിലാൽ എച്ച് സഞ്ചേട്ടി]] || പത്മശ്രീ, പത്മഭൂഷൺ, പത്മവിഭൂഷൺ എന്നിവയെ ഒന്നിച്ച് 'ഉന്നത' സിവിലിയൻ ബഹുമതികൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നത് കൃത്യമല്ല. ഏറ്റവും ഉയർന്ന ബഹുമതി ഭാരതരത്നയാണ്. പത്മശ്രീ നാലാം സ്ഥാനത്താണ്. || |- | 282 || [[കാന്തിലാൽ എച്ച് സഞ്ചേട്ടി]] || രണ്ട് വെബ് അവലംബങ്ങൾക്കും യഥാർത്ഥ തലക്കെട്ടിന് പകരം 'ആർക്കൈവ് പകർപ്പ്' എന്ന താൽക്കാലിക തലക്കെട്ടാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. || |- | 283 || [[കാന്തിലാൽ എച്ച് സഞ്ചേട്ടി]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ ഹാർവാർഡ് മെഡിക്കൽ സ്കൂളിലേക്കും റോയൽ കോളേജ് ഓഫ് സർജൻസിലേക്കും കണ്ണികളുണ്ട്. മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഈ കണ്ണികൾ ഇല്ല. || |- | 284 || [[കാന്തിലാൽ എച്ച് സഞ്ചേട്ടി]] || വ്യക്തിയെ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരുടെ വർഗ്ഗത്തിലാണ് ചേർത്തിരിക്കുന്നത് (1936-ൽ ജനനം, ഇപ്പോൾ ഏകദേശം 90 വയസ്സ്). ഇത് ഇപ്പോഴും ശരിയാണോ എന്ന് എഡിറ്റർമാർ പരിശോധിക്കണം. || |- | 285 || [[കാന്തിലാൽ എച്ച് സഞ്ചേട്ടി]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ &#123;&#123;BLP sources&#125;&#125; ഫലകമുണ്ട്. ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന വ്യക്തിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ ജീവചരിത്രത്തിന് ആവശ്യത്തിന് അവലംബങ്ങൾ ഇല്ല. || |- | 286 || [[തണൽ]] || ഇന്ത്യൻ കഥാചിത്രത്തിന് ചേരാത്ത &#123;&#123;Infobox Hollywood cartoon&#125;&#125; ആണ് വിവരപ്പെട്ടിയിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്. പകരം &#123;&#123;Infobox film&#125;&#125; വേണം. ഇക്കാരണത്താൽ റിലീസ് തീയതി (ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനപ്രകാരം 1978 ഡിസംബർ 24), രചയിതാക്കൾ, അഭിനേതാക്കൾ, സംഗീതം, ഛായാഗ്രഹണം, ചിത്രസംയോജനം എന്നീ വിവരങ്ങൾ വിവരപ്പെട്ടിയിൽ ഇല്ല. || |- | 287 || [[തണൽ]] || റെൻഡർ ചെയ്ത പേജിൽനിന്ന് പകർത്തിയതെന്നു തോന്നുന്ന പരിപാലന വർഗ്ഗങ്ങളും (<nowiki>[[Category:Articles with short description]]</nowiki>, <nowiki>[[Category:Short description is different from Wikidata]]</nowiki>) അനാവശ്യമായ &lt;templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"&gt; ടാഗും ലേഖനത്തിലുണ്ട്. ഇവ നീക്കം ചെയ്യണം. || |- | 288 || [[തണൽ]] || വിവരപ്പെട്ടിയിൽ രാജ്യത്തിന് [[ഇന്ത്യ]] എന്നതിനു പകരം ഇംഗ്ലീഷിലുള്ള [[India]] എന്ന കണ്ണിയാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. ഭാഷയുടെ കണ്ണിയും ([[Malayalam Language&#124;Malayalam]]) ഇംഗ്ലീഷിലാണ്. || |- | 289 || [[തണൽ]] || 'താരനിര' എന്ന തലക്കെട്ടിലെ m3db അവലംബത്തിൽ &#124;publisher= എന്ന ഘടകം രണ്ടു തവണ വരുന്നുണ്ട്. തലക്കെട്ടിനുള്ളിൽ അവലംബം ചേർക്കുന്നതും ശരിയായ രീതിയല്ല. || |- | 290 || [[തണൽ]] || 'രവികിരൺ ചിതസംയോജനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ' എന്ന വർഗ്ഗം ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സുമായി യോജിക്കുന്നില്ല. അവിടെ ചിത്രസംയോജനത്തിന് 'Ravi' എന്നു മാത്രമേ നൽകിയിട്ടുള്ളൂ. ഈ കടപ്പാട് പരിശോധിക്കണം. || |- | 291 || [[തണൽ]] || അഭിനേതാക്കളുടെ പട്ടികയിലെ [[ഊർമ്മിള]] എന്ന കണ്ണി വിവക്ഷാപേജിലേക്കോ മറ്റൊരു നടിയിലേക്കോ പോകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ Urmila-യ്ക്ക് കണ്ണി നൽകിയിട്ടില്ല. || |- | 292 || [[തണൽ]] || ആദ്യ ഗാനത്തിന്റെ പേര് ഇവിടെ 'നീലിമേ രാഗസിന്ദൂരം' എന്നാണ്. ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ 'Neelime Raagasindoora' എന്നാണ്. ശരിയായ രൂപം ഏതെന്ന് പരിശോധിക്കണം. || |- | 293 || [[തണൽ]] || malayalasangeetham.info അവലംബം url-status=dead എന്നാണ് അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം ഇതേ സ്രോതസ്സിന്റെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന https വിലാസമാണ് നൽകുന്നത്. spicyonion.com കണ്ണി ഇംഗ്ലീഷിൽ 'usurped' എന്നും ഇവിടെ 'dead' എന്നുമാണ് അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. || |- | 294 || [[വരുണ ഷെട്ടി]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ സജീവകാലം '2014-15' എന്നാണ്; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ '2012' എന്നാണ്. || |- | 295 || [[വരുണ ഷെട്ടി]] || ചലച്ചിത്രപ്പട്ടികയിൽ 'സാൻഡ് സിറ്റി' (2015, മലയാളം, കഥാപാത്രം നിഷ) വേറൊരു ചിത്രമായി ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. ഇത് മിക്കവാറും 'മണൽ നഹര'ത്തിന്റെ ആവർത്തനമാണ്. പേര് അതിന്റെ പരിഭാഷയാണ്, വർഷവും കഥാപാത്രവും ഒന്നുതന്നെ. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ തമിഴ് ചിത്രമായ 'മണൽ നഹരം' മാത്രമേയുള്ളൂ. ആമുഖം അതിനെ ദ്വിഭാഷാ ചിത്രമെന്നു വിളിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് അങ്ങനെ പറയുന്നില്ല. || |- | 296 || [[വരുണ ഷെട്ടി]] || മലയാളം, തമിഴ് ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു എന്നാണ് ആമുഖം പറയുന്നത്. ലേഖനത്തിൽത്തന്നെ പരാമർശിക്കുന്ന തുളു അരങ്ങേറ്റചിത്രം 'നിരേൽ' അതിൽ വിട്ടുപോയി. || |- | 297 || [[വരുണ ഷെട്ടി]] || 'നിരേൽ' എന്ന ചിത്രത്തിലെ കഥാപാത്രം (ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനപ്രകാരം രശ്മി) പട്ടികയിൽ ഇല്ല. || |- | 298 || [[വരുണ ഷെട്ടി]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ ചിത്രക്കുറിപ്പ് ഇപ്പോഴും ഇംഗ്ലീഷിലാണ് ('Varuna Shetty at Manal Naharam audio launch'). അതിൽ ഇംഗ്ലീഷ് തലക്കെട്ടിലേക്ക് കണ്ണിയും ഉണ്ട്. 'awards =' കഴിഞ്ഞ് ഒരു അധിക '&#124;' ചിഹ്നവുമുണ്ട്. || |- | 299 || [[വരുണ ഷെട്ടി]] || '<nowiki>[[Category:Articles with hCards]]</nowiki>' ഇംഗ്ലീഷിലുള്ള, ഇപ്പോൾ ഉപയോഗത്തിലില്ലാത്ത ഒരു പരിപാലന വർഗ്ഗമാണ്. അത് ലേഖനത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കത്തിനിടയിലാണ് കിടക്കുന്നത്. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ള തുളു ചലച്ചിത്രനടിമാർ, മംഗലാപുരം സ്വദേശികൾ എന്നീ വർഗ്ഗങ്ങൾ മലയാളത്തിൽ ചേർത്തിട്ടില്ല. || |- | 300 || [[വരുണ ഷെട്ടി]] || ദ നാഷണൽ (thenational.ae) അവലംബം പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണിയാണ്. ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലും ഇത് അടയാളപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. റെഡിഫ് അവലംബത്തിന് ആർക്കൈവ് പതിപ്പില്ല. || |} [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]] oksphfw5g28e40yjd36d9x8udabn23o വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച്/വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ/2 4 672779 4675067 2026-10-10T13:18:56Z Netha Hussain 19313 പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച് ഫലരേഖ 4675067 wikitext text/x-wiki {{Notice|ഇത് [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച്|പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച് ഫലരേഖയുടെ]] ഉപതാളാണ്.}} = പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച് — ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ (301–492) = ഭാഷാതിരുത്തലിനിടെ കണ്ടെത്തിയതും AI മനഃപൂർവ്വം തൊടാത്തതുമായ പ്രശ്നങ്ങളാണ് ഇവ; ഇവ തിരുത്തേണ്ടത് ഉപയോക്താക്കളാണ്. മാതൃതാൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച്|പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച് ഫലരേഖ]]. '''ഒരു പ്രശ്നം പരിഹരിച്ചാൽ''' ആ വരിയിലെ അവസാന കള്ളിയിൽ <code><nowiki>{{done}} ~~~~</nowiki></code> എന്നു ചേർക്കുക. പരിശോധിച്ചിട്ട് അതൊരു പ്രശ്നമല്ലെന്നു കണ്ടാൽ അക്കാര്യവും അവിടെത്തന്നെ ചുരുക്കി കുറിക്കുക. {| class="wikitable sortable" ! # !! ലേഖനം !! പ്രശ്നം !! style="width:11em" | തീർത്തോ? |- | 301 || [[വരുണ ഷെട്ടി]] || ചിത്രക്കുറിപ്പിന്റെ ഭാഗം പൂരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഇൻഫോബോക്സിൽ ചിത്രമില്ല. || |- | 302 || [[സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ആന്റ് സെന്റ് പോൾസ് ചർച്ച്, കോലഞ്ചേരി]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ നിർമ്മാണകാലം '9-ആം നൂറ്റാണ്ട് CE (കൊ. വ. 7-ആം നൂറ്റാണ്ട്)' എന്നു നൽകിയിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഇവ പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല: കൊല്ലവർഷം ഏഴാം നൂറ്റാണ്ട് ഏകദേശം 1425–1525 CE ആണ്, 9-ആം നൂറ്റാണ്ട് CE അല്ല. ലേഖനത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കത്തിൽ കൊല്ലവർഷം മാത്രമേ നൽകിയിട്ടുള്ളൂ. || |- | 303 || [[സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ആന്റ് സെന്റ് പോൾസ് ചർച്ച്, കോലഞ്ചേരി]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ സ്ഥലവിവരത്തിൽ മൂവാറ്റുപുഴ എന്നു കാണുന്നു. എന്നാൽ കോലഞ്ചേരി സാധാരണയായി എറണാകുളം ജില്ലയിലെ കുന്നത്തുനാട് താലൂക്കിലാണ് ഉൾപ്പെടുത്താറുള്ളത്. ഇത് പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. || |- | 304 || [[സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ആന്റ് സെന്റ് പോൾസ് ചർച്ച്, കോലഞ്ചേരി]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ 'province = കേരളം' എന്നു നൽകിയിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ കേരളം ഒരു സംസ്ഥാനമാണ്, പ്രവിശ്യയല്ല. || |- | 305 || [[സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ആന്റ് സെന്റ് പോൾസ് ചർച്ച്, കോലഞ്ചേരി]] || ലേഖനത്തിൽ ഒരു അവലംബവുമില്ല. എ.ഡി. 345-ൽ ക്നായി തോമായോടൊപ്പമുള്ള വരവ്, കൂമുള്ളിൻകാട്ടിൽ പൊൻനാണ്യം വിതറിയ കഥ, കോഴഞ്ചേരി → കോലഞ്ചേരി എന്ന പേരുമാറ്റം എന്നിവ സ്രോതസ്സില്ലാത്ത ഐതിഹ്യമായാണ് അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. || |- | 306 || [[സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ആന്റ് സെന്റ് പോൾസ് ചർച്ച്, കോലഞ്ചേരി]] || ഈ വിഷയത്തിൽ പ്രത്യേക ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനമില്ല. ഇംഗ്ലീഷ് തലക്കെട്ട് 'Kandanad West Orthodox Diocese' എന്ന ലേഖനത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു. അതിനാൽ വിവരങ്ങൾ ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സുമായി ഒത്തുനോക്കാനാവില്ല. || |- | 307 || [[സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ആന്റ് സെന്റ് പോൾസ് ചർച്ച്, കോലഞ്ചേരി]] || ആധുനിക ചരിത്രത്തിലെ പ്രധാന സംഭവങ്ങൾ ലേഖനത്തിൽ വിട്ടുപോയിരിക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, ഈ പള്ളിയെച്ചൊല്ലിയുള്ള ഓർത്തഡോക്സ്–യാക്കോബായ തർക്കവും അതിനെത്തുടർന്നുള്ള 2017-ലെ സുപ്രീം കോടതി വിധിയും (കെ.എസ്. വർഗീസ് കേസ്) പരാമർശിച്ചിട്ടില്ല. || |- | 308 || [[എട്ടിമടൈ]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ പിൻകോഡ് 641105 എന്നാണ്. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ ഇത് 641112 ആണ് (India TV അവലംബമായി നൽകിയിട്ടുണ്ട്). || |- | 309 || [[എട്ടിമടൈ]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ subdivision_type4 = Metro, subdivision_name4 = Coimbatore എന്നാണ്. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ താലൂക്ക് മധുക്കരൈ (Madukkarai) എന്നാണ്. മലയാളം ലേഖനത്തിൽ താലൂക്കിനെക്കുറിച്ച് ഒന്നും പറയുന്നില്ല. || |- | 310 || [[എട്ടിമടൈ]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ native_name_lang = ma എന്നാണ്. 'ma' മലയാളത്തിന്റെ കോഡ് ('ml') അല്ല, തമിഴിന്റെ കോഡും ('ta') അല്ല. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ 'ta' ആണ് ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്. || |- | 311 || [[എട്ടിമടൈ]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ settlement_type = suburb എന്നാണ്. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം എട്ടിമടൈയെ പഞ്ചായത്ത് പട്ടണമായാണ് (Panchayat town) കണക്കാക്കുന്നത്. ടൗൺ പഞ്ചായത്തിനെക്കുറിച്ച് പരാമർശമുണ്ടെങ്കിലും ലേഖനത്തിൽ സ്ഥലത്തെ പ്രാന്തപ്രദേശം എന്ന് മാത്രമേ വിളിക്കുന്നുള്ളൂ. || |- | 312 || [[എട്ടിമടൈ]] || ദൂരങ്ങൾ തമ്മിൽ പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല: ആമുഖത്തിൽ ഗാന്ധിപുരത്തു (നഗരഹൃദയം) നിന്ന് 20 കി.മീ. എന്നും 'സ്ഥാനം' ഭാഗത്ത് കോയമ്പത്തൂർ നഗരമധ്യത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 21 കി.മീ. എന്നും പറയുന്നു. || |- | 313 || [[എട്ടിമടൈ]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ള പല വിവരങ്ങളും മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല: 2011 സെൻസസ് കണക്കുകൾ (ജനസംഖ്യ 9,352, 2,564 വീടുകൾ, സാക്ഷരത 78.8%, പട്ടികജാതി 28.8% / പട്ടികവർഗം 7.2%, മതാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള കണക്ക്), കിണത്തുക്കടവ് നിയമസഭാ മണ്ഡലം, പൊള്ളാച്ചി ലോക്സഭാ മണ്ഡലം, എട്ടിമടൈ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷന്റെ പേര്, ദക്ഷിണ റെയിൽവേ മേഖല. പേജിൽ ഇതിനകം &#123;&#123;Expand language&#125;&#125; ഫലകമുണ്ട്. || |- | 314 || [[എട്ടിമടൈ]] || ലേഖനത്തിൽ ഹ്രസ്വവിവരണം ഇല്ലെങ്കിലും <nowiki>[[Category:Articles with short description]]</nowiki>, <nowiki>[[Category:Short description is different from Wikidata]]</nowiki> എന്നീ ഇംഗ്ലീഷ് പരിപാലന വർഗ്ഗങ്ങൾ കൈകൊണ്ട് ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. ഇവ നീക്കം ചെയ്യുകയോ മലയാളത്തിലാക്കുകയോ വേണം. || |- | 315 || [[എട്ടിമടൈ]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ രാജ്യത്തിന് &#123;&#123;flag&#124;India&#125;&#125; ഉപയോഗിക്കുന്നു, ചിത്രവുമില്ല. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ Ettimadai-Amrita.jpg എന്ന ചിത്രമുണ്ട്. || |- | 316 || [[എട്ടിമടൈ]] || ആമുഖത്തിൽ സ്ഥലത്തെ അതിവേഗം വളരുന്ന പ്രാന്തപ്രദേശം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നതിന് അവലംബമില്ല. 'സ്ഥാനം' ഭാഗത്തെ ദൂരങ്ങൾക്കും (21/34/40 കി.മീ.) അവലംബമില്ല. || |- | 317 || [[ഓട്ടോക്സിഡേഷൻ]] || ആമുഖത്തിൽ ഓട്ടോക്സിഡേഷനെ 'ഓക്സിജന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ സംഭവിക്കുന്ന ഏതൊരു ഓക്സീകരണവും' എന്നാണ് നിർവചിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലെ നിർവചനം ഇതിലും ഇടുങ്ങിയതാണ്: തീജ്വാലയോ വൈദ്യുതസ്ഫുലിംഗമോ ഇല്ലാതെ സാധാരണ താപനിലയിൽ ഓക്സിജൻ മൂലമുണ്ടാകുന്ന ഓക്സീകരണം. || |- | 318 || [[ഓട്ടോക്സിഡേഷൻ]] || ലേഖനം ഇംഗ്ലീഷ് പതിപ്പിനെക്കാൾ വളരെ ചെറുതാണ്. ബോളണ്ട്-ജീ / അടിസ്ഥാന ഓട്ടോക്സിഡേഷൻ സ്കീം, രാസസമവാക്യങ്ങൾ, എണ്ണകളും പോളിമറുകളും, ഭക്ഷണം (റാൻസിഡിറ്റി, വൈൻ, ബ്രൗണിങ്), വ്യവസായം (ക്യൂമീൻ പ്രക്രിയ, സൈക്ലോഹെക്സേൻ, p-സൈലീൻ, ഈഥൈൽബെൻസീൻ, ബാഷ്കിറോവ് പ്രക്രിയ) എന്നീ വിഭാഗങ്ങൾ ഇതിലില്ല. || |- | 319 || [[ഓട്ടോക്സിഡേഷൻ]] || പരിസ്ഥിതിയിലെ ഇനിഷിയേറ്ററുകളായി ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം ഓസോണിനെയും NO2-നെയും പേരെടുത്തു പറയുന്നുണ്ട്. മലയാളം ലേഖനം 'പുകമഞ്ഞ്' എന്നു മാത്രമേ പറയുന്നുള്ളൂ. || |- | 320 || [[ഓട്ടോക്സിഡേഷൻ]] || Yin/Porter 2005 അവലംബത്തിൽ രണ്ട് രചയിതാക്കളുടെയും പേരുകൾ ഒരൊറ്റ &#124;last= ഫീൽഡിലാണ്. ലക്കം, പേജുകൾ, DOI എന്നിവയുമില്ല. || |- | 321 || [[ഓട്ടോക്സിഡേഷൻ]] || Ingold 1961 അവലംബത്തിൽ ഇംഗ്ലീഷ് പതിപ്പിലുള്ള issue=6 ചേർത്തിട്ടില്ല. || |- | 322 || [[ഓട്ടോക്സിഡേഷൻ]] || ലേഖനത്തിൽ &#123;&#123;Needs Image&#125;&#125; ടാഗ് ഉണ്ട്. എന്നാൽ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലെ ചിത്രം (Polymer auto-oxidation.png) ഇവിടെയും ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. || |- | 323 || [[ഓട്ടോക്സിഡേഷൻ]] || <nowiki>[[വർഗ്ഗം:ഓക്സിജൻ]]</nowiki> എന്ന ഒരു വർഗ്ഗം മാത്രമേയുള്ളൂ. രാസപ്രവർത്തനങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ റിഡോക്സ് എന്ന വർഗ്ഗമായിരിക്കും കൂടുതൽ യോജിക്കുക. || |- | 324 || [[ഓട്ടോക്സിഡേഷൻ]] || പ്രതിഭാസങ്ങളുടെ പട്ടികയിലെ 'വാർദ്ധക്യം' എന്ന വാക്ക് അവ്യക്തമാണ്. അത് ജീവശാസ്ത്രപരമായ വാർദ്ധക്യമാകാം, വസ്തുക്കൾ പഴകുന്നതുമാകാം. സ്രോതസ്സ് ഉദ്ദേശിച്ചത് ഏതെന്ന് ഒരാൾ പരിശോധിക്കണം. || |- | 325 || [[പ്രമീള ഗുരുമൂർത്തി]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ അച്ഛന്റെയും അമ്മയുടെയും പേരുകളും (S. Cunjithapatham, Amutham) ചില സംഗീതകലാകാര ഫീൽഡുകളും (solo singer, Vocals) ഇപ്പോഴും ഇംഗ്ലീഷിലാണ്; അവ മലയാളത്തിലേക്ക് ലിപ്യന്തരണം ചെയ്തിട്ടില്ല. || |- | 326 || [[പ്രമീള ഗുരുമൂർത്തി]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ ലിങ്ക് ചെയ്തിട്ടുള്ള പല ഗുരുക്കന്മാർക്കും വ്യക്തികൾക്കും സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും (മുസിരി സുബ്രഹ്മണ്യ അയ്യർ, മുദികോണ്ടൻ വെങ്കടരാമ അയ്യർ, ബി. രാജം അയ്യർ, ടി. എം. ത്യാഗരാജൻ, വെൽസ് സർവകലാശാല, ക്വീൻ മേരീസ് കോളേജ്, തമിഴ്നാട് മ്യൂസിക് ആൻഡ് ഫൈൻ ആർട്സ് സർവകലാശാല, തേവാരം, തിരുപ്പുകഴ്, പെരിയസാമി തൂരൻ, ആമുഖത്തിലെ സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം മുതലായവ) മലയാള ലേഖനത്തിൽ ലിങ്കില്ല. ഇവയിൽ മലയാള ലേഖനം നിലവിലുള്ളവയ്ക്ക് ലിങ്ക് ചേർക്കാം; കിരാന ഘരാന ലിങ്കിന്റെ ലക്ഷ്യതാളും പരിശോധിക്കണം. || |- | 327 || [[പ്രമീള ഗുരുമൂർത്തി]] || തമിഴ്നാട് മ്യൂസിക് ആൻഡ് ഫൈൻ ആർട്സ് സർവകലാശാലയുടെ വൈസ് ചാൻസലറായുള്ള (2018-ൽ നിയമനം) കാലാവധി എന്നു തുടങ്ങി, എന്ന് അവസാനിച്ചു എന്ന് ലേഖനത്തിൽ പറയുന്നില്ല. അവർ ഇപ്പോഴും ആ പദവിയിലുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിച്ച് തീയതികൾ ചേർക്കണം. || |- | 328 || [[പ്രമീള ഗുരുമൂർത്തി]] || ഹരികഥാ ഗുരുവിന്റെ പേര് ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ 'Embar Vijayaraghavachariariar' എന്നാണ്; ഇത് 'Vijayaraghavachariar' എന്നതിന്റെ അക്ഷരത്തെറ്റാകാനാണ് സാധ്യത. ഉദ്ധരിച്ച സ്രോതസ്സുമായി ഒത്തുനോക്കി ശരിയായ പേര് ഉറപ്പാക്കണം. || |- | 329 || [[പസഫിക് പ്ലേസ് (സിയാറ്റിൽ)]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ മാനേജരും ഉടമയും (മാഡിസൺ മാർക്വെറ്റ്) കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനമനുസരിച്ച് 2024 ജനുവരിയിൽ നടത്തിപ്പ് Avison Young ഏറ്റെടുത്തു. 2024 മേയിൽ മാളും ഗാരേജും 88.25 മില്യൺ ഡോളറിന് BH Properties-ന് വിറ്റു. || |- | 330 || [[പസഫിക് പ്ലേസ് (സിയാറ്റിൽ)]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലെ ചരിത്രത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും ഇതിലില്ല. സ്ഥലത്തിന്റെ മുൻകാല ചരിത്രം (ഇലക്ട്രിക് ബിൽഡിംഗ്, ഇന്റർഅർബൻ ടെർമിനൽ, ഫ്രെഡറിക് & നെൽസൺ ഗാരേജ്), 1993-ലെ നിർദ്ദേശം, 40 സ്റ്റോറുകളും 1,200 പാർക്കിംഗ് സ്ഥലങ്ങളുമായുള്ള ഉദ്ഘാടനം, നിക്ഷേപകർ (ജെഫ് ബ്രോട്ട്മാൻ, ജോൺ മക്കോ, ഹോവാർഡ് ഷുൾട്സ്, കെന്നി ജി), 2016-ൽ 87 മില്യൺ ഡോളറിന് ഗാരേജ് വാങ്ങിയത്, 2017–2020 നവീകരണം, കോവിഡ്-19 കാലത്തെ പുനരാരംഭം, 2021-ലെ ഇൻഡി, കലാ വാടകക്കാർ, 2024-ലെ വിൽപ്പന എന്നിവയെല്ലാം വിട്ടുപോയിട്ടുണ്ട്. || |- | 331 || [[പസഫിക് പ്ലേസ് (സിയാറ്റിൽ)]] || സ്റ്റോറുകളുടെ പട്ടികയും (ബാൺസ് ആൻഡ് നോബിൾ, എടി ആൻഡ് ടി, ഗെയിംസ്റ്റോപ്പ്) ക്രിസ്മസ് കാലത്തെ കൃത്രിമ മഞ്ഞുവീഴ്ചാ പ്രദർശനവും വർത്തമാനകാലത്തിലാണ് എഴുതിയിരിക്കുന്നത്. 2020-നു ശേഷം മാളിൽ ഒട്ടേറെ കടകൾ ഒഴിഞ്ഞുകിടന്നതായി വ്യാപകമായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടതിനാൽ ഈ വിവരങ്ങൾ കാലഹരണപ്പെട്ടിരിക്കാനാണ് സാധ്യത. അവ പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. || |- | 332 || [[പസഫിക് പ്ലേസ് (സിയാറ്റിൽ)]] || ലേഖനത്തിൽ ഉള്ളടക്കവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വർഗ്ഗങ്ങളൊന്നുമില്ല. ആകെയുള്ളത് <nowiki>[[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]]</nowiki> എന്ന പരിപാലന വർഗ്ഗം മാത്രമാണ്. സാധാരണ ഫലകങ്ങൾ സ്വയം ചേർക്കുന്ന ഈ വർഗ്ഗം നേരിട്ട് എഴുതിച്ചേർക്കേണ്ടതല്ല. || |- | 333 || [[പസഫിക് പ്ലേസ് (സിയാറ്റിൽ)]] || വായ്പ നൽകിയ ഏജൻസിയുടെ ദൗത്യം താഴ്ന്ന വരുമാനക്കാർക്ക് ഭവനസൗകര്യം ഒരുക്കലാണെന്ന് ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പറയുന്നു. ആ പശ്ചാത്തലം ഇവിടെ ഇല്ലാത്തതിനാൽ ഖണ്ഡികയുടെ പ്രധാന വാദം ദുർബലമാകുന്നു. || |- | 334 || [[പസഫിക് പ്ലേസ് (സിയാറ്റിൽ)]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ അടിക്കുറിപ്പ്, 'Underground parking garage' തുടങ്ങിയ ചില ഫീൽഡുകൾ ഇപ്പോഴും വിവർത്തനം ചെയ്യാത്ത ഇംഗ്ലീഷിലാണ്. || |- | 335 || [[മങ്കിപോക്സ്]] || ലേഖനം ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിനെ അപേക്ഷിച്ച് വളരെ പഴയതാണ്; രോഗത്തിന്റെ പേര് ഔദ്യോഗികമായി 'Mpox' എന്നാക്കി മാറ്റിയതും അതിന്റെ കാരണവും ലേഖനത്തിൽ പരാമർശിക്കുന്നില്ല. || |- | 336 || [[മങ്കിപോക്സ്]] || ഇൻഫോബോക്സിലും ആമുഖത്തിലും ഇൻകുബേഷൻ കാലയളവ് 5–21 ദിവസം എന്നാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്; നിലവിലെ ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ ഇത് 3–17 ദിവസമാണ്. || |- | 337 || [[മങ്കിപോക്സ്]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ 'തരങ്ങൾ' ഇപ്പോഴും മധ്യ ആഫ്രിക്കൻ (കോംഗോ ബേസിൻ) / പശ്ചിമാഫ്രിക്കൻ എന്നാണ്; നിലവിലെ വർഗ്ഗീകരണം ക്ലാഡ് I, ക്ലാഡ് II എന്നിവയും Ia, Ib, IIa, IIb എന്നീ ഉപക്ലാഡുകളുമാണ്. || |- | 338 || [[മങ്കിപോക്സ്]] || പശ്ചിമാഫ്രിക്കൻ തരം മധ്യ ആഫ്രിക്കൻ (കോംഗോ ബേസിൻ) തരത്തേക്കാൾ ഗുരുതരമാണെന്ന ആമുഖത്തിലെ പ്രസ്താവന തിരിച്ചാണെന്ന് തോന്നുന്നു; പൊതുവെ ക്ലാഡ് I (കോംഗോ ബേസിൻ) ആണ് കൂടുതൽ ഗുരുതരം. ഇതേ ലേഖനത്തിലെ ഇൻഫോബോക്സിൽ കോംഗോ ബേസിന് 10.6% വരെയും പശ്ചിമാഫ്രിക്കന് 3.6% വരെയും മരണനിരക്ക് നൽകിയിരിക്കുന്നത് ഈ വാക്യത്തിന് വിരുദ്ധമാണ്. || |- | 339 || [[മങ്കിപോക്സ്]] || 2022-ലെ രോഗവ്യാപന വിഭാഗത്തിൽ ഏകദേശം 20 രാജ്യങ്ങളിൽ രോഗം സ്ഥിരീകരിച്ചു എന്നു പറയുന്നത് 2022-ന്റെ തുടക്കത്തിലെ കണക്കാണ്; 2022–2023 വ്യാപനം 100-ലധികം രാജ്യങ്ങളിൽ എത്തി. 2022 ജൂലൈയിലെ PHEIC പ്രഖ്യാപനവും 2023 മേയിൽ അത് അവസാനിച്ചതും ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല. || |- | 340 || [[മങ്കിപോക്സ്]] || 2023-ൽ DRC-യിൽ കണ്ടെത്തിയ ക്ലാഡ് Ib വ്യാപനം, അത് പല ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങളിലേക്കും പടർന്നത്, 2024 ഓഗസ്റ്റിൽ WHO പ്രഖ്യാപിച്ച PHEIC എന്നിവയെക്കുറിച്ച് പരാമർശമില്ല. || |- | 341 || [[മങ്കിപോക്സ്]] || റിസർവോയറിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഭാഗങ്ങളിൽ ('പ്രത്യേക റിസർവോയർ കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല', 'ആഫ്രിക്കൻ എലിവർഗ്ഗജീവികളാണ് വാഹകർ എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു'), ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് ഉദ്ധരിക്കുന്ന 2026-ലെ Nature റിപ്പോർട്ട് അണ്ണാന്മാരെ സാധ്യതയുള്ള സ്വാഭാവിക റിസർവോയറായി കണ്ടെത്തിയത് പ്രതിഫലിക്കുന്നില്ല. || |- | 342 || [[മങ്കിപോക്സ്]] || 'അറിയപ്പെടുന്ന ചികിത്സയില്ല' എന്ന പ്രസ്താവനയും 2017 മുതൽ വളരെ കുറച്ച് മരണങ്ങളേ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളൂ എന്ന പ്രസ്താവനയും 2017–2022 കാലത്തെ സ്രോതസ്സുകളെ ആശ്രയിക്കുന്നു; ഫലപ്രാപ്തി തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും ടെക്കോവിരിമാറ്റ് ഇപ്പോൾ ഒരു ചികിത്സാ മാർഗ്ഗമായി പട്ടികപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. || |- | 343 || [[മങ്കിപോക്സ്]] || താൾ ഇപ്പോഴും 'Pages with unreviewed translations' എന്ന വർഗ്ഗത്തിലാണ്; പല അവലംബങ്ങളും സ്ഥലം മാറിയ /poxvirus/monkeypox/ എന്നതിനു കീഴിലുള്ള പഴയ CDC URL-കളാണ്. ഇവ പരിശോധിക്കേണ്ടി വന്നേക്കാം. || |- | 344 || [[കാനൗജ്]] || ആമുഖത്തിൽ Times of India ലേഖനത്തിലേക്ക് ('Why Gurjara is not Gujjar') ശരിയായ &lt;ref&gt; നൽകുന്നതിന് പകരം ContentTranslation/Parsoid-ൽ നിന്നുള്ള തകരാറുള്ള &lt;sup ... data-mw=...&gt; HTML ഇപ്പോഴുമുണ്ട്. ഇത് '[2]' എന്ന അനാവശ്യ വാചകമായി കാണുന്നു; ശരിയായ അവലംബം ചേർക്കണം. || |- | 345 || [[കാനൗജ്]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ demographics1_info1 '[[Hindi language&#124;Hindi, Urdu]]' എന്നാണ്: കണ്ണി ഹിന്ദിയിലേക്കാണെങ്കിലും ലേബൽ 'Hindi, Urdu' എന്നാണ്. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ ഹിന്ദി ഔദ്യോഗിക ഭാഷയും കനൗജി പ്രാദേശിക ഭാഷയുമാണ്; ഉറുദു ഇല്ല. ജനസംഖ്യാ വിവരങ്ങളും പ്രാദേശിക ഭാഷാ (കനൗജി) ഫീൽഡുകളും ഇൻഫോബോക്സിൽ ഇല്ല. || |- | 346 || [[കാനൗജ്]] || ലോക്സഭാ എം.പി. (അഖിലേഷ് യാദവ്, എസ്.പി.), നിവാസിനാമം (Kannauji), ചിത്രക്കുറിപ്പ് (അന്നപൂർണ്ണ ക്ഷേത്രം) തുടങ്ങി ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ള പല വിവരങ്ങളും ഇൻഫോബോക്സിൽ ഇല്ല. || |- | 347 || [[കാനൗജ്]] || യുദ്ധങ്ങൾക്കുശേഷം ഗുർജര-പ്രതിഹാരർ 'ഉജ്ജയിനി'യുടെ നിയന്ത്രണം നിലനിർത്തി എന്ന് 'കാനൗജ് ത്രികോണം' വിഭാഗം പറയുന്നു. ത്രികക്ഷി പോരാട്ടം കാനൗജിനെ ചൊല്ലിയായിരുന്നതിനാൽ ഇത് പരിഭാഷാപ്പിശകാകാം; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സുമായി ഒത്തുനോക്കണം. || |- | 348 || [[കാനൗജ്]] || മിഹിരഭോജന്റെ കാലത്ത് (ഏകദേശം 9-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ) മാത്രമാണ് 'മഹോദയ' എന്ന പേര് ഉപയോഗിച്ചതെന്ന ധാരണയാണ് ആമുഖം നൽകുന്നത്. എന്നാൽ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനമനുസരിച്ച് രാമായണത്തിലെ നഗരത്തിന്റെ ആദ്യപേരാണ് മഹോദയ (കുശനാഭ രാജാവ് സ്ഥാപിച്ചത്); ഗുർജര-പ്രതിഹാര ലിഖിതങ്ങളിലും ഈ പേര് തുടർന്നു. ഈ ഭാഗം അപൂർണ്ണമോ തെറ്റിദ്ധാരണാജനകമോ ആണ്. || |- | 349 || [[കാനൗജ്]] || ഉപീന്ദർ സിംഗിന്റെ അവലംബത്തിൽ page=575 എന്നാണെങ്കിലും URL-ൽ pg=PA381 ആണ്; ഇവ പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല. || |- | 350 || [[കാനൗജ്]] || ശാണ്ഡില്യൻ ഭരദ്വാജന്റെ ഗുരുവായിരുന്നു എന്ന അവകാശവാദവും കന്യാകുബ്ജ ബ്രാഹ്മണരെക്കുറിച്ചുള്ള 'മൂന്ന് പ്രമുഖ കുടുംബങ്ങൾ' എന്ന പ്രസ്താവനയും അവ്യക്തമായാണ് എഴുതിയിരിക്കുന്നത്; ഉദ്ധരിച്ച സ്രോതസ്സ് ഇവയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നുണ്ടാകില്ല. || |- | 351 || [[കാനൗജ്]] || ലേഖനത്തിൽ ആവർത്തനമുണ്ട്: ഗോവിന്ദചന്ദ്രന്റെ കാലത്തെ 'അഭൂതപൂർവമായ പ്രതാപവും' 'സാമ്രാജ്യത്വ കാനൗജിന്റെ മഹത്വം' അവസാനിച്ചതും രണ്ടുതവണ വീതം പരാമർശിക്കുന്നു. ആദ്യ പരാമർശം അതിന്റെ കാരണമായി ഡൽഹി സുൽത്താനത്തിനെയും രണ്ടാമത്തേത് ഇൽത്തുമിഷിനെയും കാണിക്കുന്നു. || |- | 352 || [[കാനൗജ്]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലെ ചരിത്രവിവരങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഇതിലില്ല: വൈദിക കാലത്ത് പാഞ്ചാലത്തിന്റെ തലസ്ഥാനം, PGW/NBPW പുരാവസ്തു തെളിവുകൾ, ഗുപ്തരുടെ ജന്മദേശം, ടോളമി, ഫാഹിയാൻ/ഹുയാൻ സാങ്, കാനൗജ് പെർഫ്യൂമിന്റെ ഭൗമസൂചികാ (GI) പദവി എന്നിവ. || |- | 353 || [[കാനൗജ്]] || ജനസംഖ്യാ കണക്ക് 2011-ലെ സെൻസസിൽ നിന്നുള്ളതാണ്; പുതിയ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാണോ എന്ന് പരിശോധിക്കണം. || |- | 354 || [[കാനൗജ്]] || ലേഖനം ഇപ്പോഴും <nowiki>[[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]]</nowiki> എന്ന വർഗ്ഗത്തിലാണ്. പരിശോധനയ്ക്കുശേഷം അത് നീക്കം ചെയ്യണോ എന്ന് ഒരു എഡിറ്റർ തീരുമാനിക്കണം. || |- | 355 || [[കർമൻ രേഖ]] || എയർഗ്ലോ മൂലമുള്ള ഓറഞ്ച് രേഖ കർമൻ രേഖയെക്കാൾ അൽപ്പം ഉയരത്തിലാണെന്ന് (140–170 കി.മീ.) ചിത്രവിവരണത്തിൽ പറയുന്നു; എന്നാൽ എയർഗ്ലോ ഏകദേശം കർമൻ രേഖയുടെ ഉയരത്തിൽത്തന്നെയാണെന്നാണ് ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം പറയുന്നത്. || |- | 356 || [[കർമൻ രേഖ]] || വോൺ കർമൻ കണക്കുകൂട്ടൽ നടത്തിയത് 1957-ൽ എന്ന് ലേഖനം പറയുന്നു; എന്നാൽ മറ്റെല്ലായിടത്തും (ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലും) അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രബന്ധത്തിന്റെ വർഷം 1956 ആണ്. 1957 എന്ന അവകാശവാദത്തിന് അവലംബമില്ല. || |- | 357 || [[കർമൻ രേഖ]] || വോൺ കർമൻ കണക്കാക്കിയ 83.8 കി.മീ. എന്ന സൈദ്ധാന്തിക ഉയരപരിധി ആമുഖത്തിൽ ഇല്ല. ഈ രേഖ സാർവ്വത്രികമായല്ല, വ്യാപകമായി മാത്രമാണ് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതെന്നും അതിന് വ്യക്തമായ ഭൗതിക പ്രാധാന്യമില്ലെന്നും ആമുഖം പറയുന്നില്ല. രണ്ടാമത്തെ കാര്യം പിന്നീട് ഭാഗികമായി പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്. || |- | 358 || [[കർമൻ രേഖ]] || X-15 പൈലറ്റുമാർക്ക് ബഹിരാകാശയാത്രിക ബാഡ്ജുകൾ 2005-ൽ മുൻകാലപ്രാബല്യത്തോടെയാണ് നൽകിയതെന്ന കാര്യം X-15 വാക്യത്തിൽ വിട്ടുപോയിരിക്കുന്നു. || |- | 359 || [[കർമൻ രേഖ]] || ബ്രാൻസൺ/ബെസോസ് തർക്കത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഭാഗം 2021 ജൂലൈയിലെ യാത്രകളെ വർത്തമാനകാലത്തിൽ വിവരിക്കുന്നു. ഈ വിവരം കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ് (VSS Unity 2024-ൽ സേവനത്തിൽനിന്ന് പിൻവലിച്ചു). || |- | 360 || [[കർമൻ രേഖ]] || 50 മൈൽ അതിർത്തി 'അമേരിക്കൻ സർക്കാർ നിശ്ചയിച്ചത്' എന്ന് ലേഖനം പറയുന്നു. യഥാർത്ഥത്തിൽ അത് യുഎസ് സൈന്യത്തിന്റെയും എഫ്എഎയുടെയും ബഹിരാകാശയാത്രിക ബാഡ്ജിനുള്ള മാനദണ്ഡമാണ്, ഔദ്യോഗികമായ ഒരു യുഎസ് സർക്കാർ അതിർത്തിയല്ല. യുഎസ് സർക്കാർ അതിർത്തി നിർവചിക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കുന്നു എന്ന് ലേഖനം മറ്റൊരിടത്ത് പറയുന്നുമുണ്ട്. || |- | 361 || [[കർമൻ രേഖ]] || എഫ്എഎ ഈ രേഖയെ ബഹിരാകാശ അതിർത്തിയായി 'അംഗീകരിക്കുന്നു' എന്ന് ലേഖനം പറയുന്നു. എന്നാൽ 100 കി.മീ. ആവശ്യമാണെന്ന് 'പലരും കരുതുന്നു' എന്ന് മാത്രമാണ് എഫ്എഎയുടെ ഉദ്ധരണിയിലുള്ളത്; ഇത് അതിശയോക്തിയാണ്. || |- | 362 || [[കർമൻ രേഖ]] || 'AGH' എന്ന പേരുള്ള അവലംബം പൂർണ്ണ ഉള്ളടക്കത്തോടെ രണ്ടുതവണ നിർവചിച്ചിരിക്കുന്നു. '&#123;&#123;Rp&#124;78,9&#125;&#125;' എന്ന പേജ് പരിധി 78–79 എന്നാകണം. || |- | 363 || [[കർമൻ രേഖ]] || AFMAN 11-402 അവലംബത്തിന്റെ ആർക്കൈവ് തീയതി ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ് (2022-04-23, അവിടെ 2021-05-28). ഇത് ചെറിയ പ്രശ്നമാണ്. || |- | 364 || [[കൃഷ്ണ കുമാർ (നടൻ)]] || 2026 ഏപ്രിൽ മുതൽ അദ്ദേഹം നാഷണൽ ഫിലിം ഡെവലപ്‌മെന്റ് കോർപ്പറേഷന്റെ ചെയർമാനും ഡയറക്ടറുമാണെന്ന വിവരം ലേഖനത്തിലില്ല (ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനപ്രകാരം). || |- | 365 || [[കൃഷ്ണ കുമാർ (നടൻ)]] || കൊല്ലം ലോക്സഭാമണ്ഡലത്തിലെ ബി.ജെ.പി. സ്ഥാനാർത്ഥിയാണെന്ന ആമുഖത്തിലെ പരാമർശം കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്. 2024-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കഴിഞ്ഞു, എൻ. കെ. പ്രേമചന്ദ്രനാണ് വിജയിച്ചത്. കൊല്ലത്ത് ബി.ജെ.പി.യുടെ വോട്ട് ഏകദേശം 63,000 വർദ്ധിപ്പിച്ചതായി ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം പറയുന്നു. 'ഇപ്പോൾ' ദേശീയ കൗൺസിൽ അംഗമാണെന്ന പരാമർശവും വീണ്ടും പരിശോധിക്കണം. || |- | 366 || [[കൃഷ്ണ കുമാർ (നടൻ)]] || ബി.ജെ.പി. അംഗമായിട്ടും ഇൻഫോബോക്സിലെ 'party' ഫീൽഡ് ശൂന്യമാണ്. || |- | 367 || [[കൃഷ്ണ കുമാർ (നടൻ)]] || 1982 മുതലുള്ള ആർ.എസ്.എസ്. ബന്ധവും 1997-ലെ 'ഗൃഹപ്രവേശം' ടിവി പരമ്പരയും ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുണ്ടെങ്കിലും ഇവിടെയില്ല. || |- | 368 || [[കൃഷ്ണ കുമാർ (നടൻ)]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ള ചില വേഷങ്ങൾ ഇവിടെയില്ല: 'വസന്തിയും ലക്ഷ്മിയും പിന്നെ ഞാനും' എന്ന ചിത്രത്തിലെ വിനോദ്, 'കെയർഫുൾ' എന്ന ചിത്രത്തിലെ സുദീപ്, 'പരോൾ' എന്ന ചിത്രത്തിലെ സന്ദീപ് രാജ്. 'മുഗമൂടി'യുടെ 'Uncredited' കുറിപ്പും 'ഷെഫീക്കിന്റെ സന്തോഷം' എന്ന ചിത്രത്തിനുള്ള അവലംബവും ഇല്ല. 'മയൂരനൃത്തം' എന്ന ചിത്രത്തിലെ 'നടൻ' എന്ന വേഷത്തിനും 'സത്യം' എന്ന ചിത്രത്തിലെ '(പോലീസ്)' എന്നതിനും അവലംബമില്ല. || |- | 369 || [[കൃഷ്ണ കുമാർ (നടൻ)]] || തമിഴ് ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക കാലക്രമത്തിലല്ല: 2012-ലെ ചിത്രങ്ങൾ 2011-ലേതിനു മുമ്പാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്. || |- | 370 || [[കൃഷ്ണ കുമാർ (നടൻ)]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലില്ലാത്ത, അവലംബമില്ലാത്ത വിവരങ്ങൾ: 1968 ജൂൺ 12 എന്ന ജനനത്തീയതി (ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന വ്യക്തിയുടെ ജീവചരിത്രം എന്ന നിലയിൽ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത്), രണ്ട് ആൺമക്കളിൽ ഇളയവനാണെന്നത്. || |- | 371 || [[കൃഷ്ണ കുമാർ (നടൻ)]] || കാലക്രമത്തിലെ പൊരുത്തക്കേട്: 'സ്ത്രീ' (1998–2000) പരമ്പരയുടെ വിജയമാണ് കരിയറിന് തുടക്കമിട്ടതെന്ന് പറയുന്നു, എന്നാൽ സിനിമയിലെ അരങ്ങേറ്റം 1994-ലായിരുന്നു. || |- | 372 || [[കൃഷ്ണ കുമാർ (നടൻ)]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ മക്കളുടെ പേരുകൾ മലയാളത്തിലല്ല, ഇംഗ്ലീഷിലാണ്. ഇഷാനി കൃഷ്ണയ്ക്ക് ഇൻഫോബോക്സിൽ കണ്ണിയുണ്ടെങ്കിലും ലേഖനത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കത്തിൽ ഇല്ല. || |- | 373 || [[നാരായം (ചലച്ചിത്രം)]] || 41-ാമത് ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരങ്ങളിൽ മറ്റു സാമൂഹികപ്രശ്നങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള മികച്ച ചിത്രത്തിനുള്ള ദേശീയ പുരസ്കാരം ഈ ചിത്രം നേടിയെന്ന് ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലുണ്ട്. ഈ വിവരം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല. || |- | 374 || [[നാരായം (ചലച്ചിത്രം)]] || അഭിനേതാക്കളുടെ പട്ടിക ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സുമായി യോജിക്കുന്നില്ല. ശാന്താദേവിയെ ഗായത്രിയുടെ മാതാവായാണ് ലേഖനം കാണിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പ്രകാരം അവർ അവതരിപ്പിക്കുന്നത് ആമിന ഉമ്മ എന്ന മുസ്ലിം കഥാപാത്രത്തെയാണ്. ഒരു നമ്പൂതിരി യുവതിയുടെ അമ്മയ്ക്ക് ഈ പേര് വരാൻ സാധ്യതയില്ല. || |- | 375 || [[നാരായം (ചലച്ചിത്രം)]] || ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലുള്ള ചില കഥാപാത്രനാമങ്ങൾ ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല: ജഗദീഷ് (കുഞ്ഞാലി), കുതിരവട്ടം പപ്പു (വാര്യർ), മാമുക്കോയ (മൂസ). ഇവർക്ക് ലേഖനത്തിൽ റോൾ വിവരണം മാത്രമേയുള്ളൂ, അവയ്ക്ക് സ്രോതസ്സും ഇല്ല. || |- | 376 || [[നാരായം (ചലച്ചിത്രം)]] || ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലുള്ള ചില അഭിനേതാക്കൾ ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല: നീന കുറുപ്പ് (ഹാജിയാരുടെ മകൾ), കുണ്ടറ ജോണി (ഡി.ഇ.ഒ.), വിജയൻ പെരിങ്ങോട്, രാജൻ പാടൂർ (രാമകൃഷ്ണൻ). ലേഖനത്തിലെ 'അബൂബക്കർ' (ശേഖരന്റെ വീട്ടിലെ ജോലിക്കാരൻ), കൽപ്പന 'മുസ്ലിം പെൺകുട്ടി' എന്ന വിവരണം എന്നിവ ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ ഇല്ല. || |- | 377 || [[നാരായം (ചലച്ചിത്രം)]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ള ചില വർഗ്ഗങ്ങൾ മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല: 1993-ലെ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ, പുരസ്കാരത്തിന്റെ വർഗ്ഗം, ശശി ശങ്കർ സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ. || |- | 378 || [[നാരായം (ചലച്ചിത്രം)]] || spicyonion.com അവലംബം വെറും URL ആയാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്, അത് പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണിയായി അടയാളപ്പെടുത്തിയിട്ടുമുണ്ട്. ഇതിന്റെ ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് ലഭ്യമാണ് (web.archive.org/web/20141027162319/http://spicyonion.com/title/narayam-malayalam-movie/). അവലംബം ശരിയാക്കാൻ അത് ഉപയോഗിക്കാം. || |- | 379 || [[നാരായം (ചലച്ചിത്രം)]] || ആമുഖത്തിൽ സംവിധായകന്റെ പേര് കണ്ണിയില്ലാതെ സാധാരണ എഴുത്തായാണുള്ളത്. ഇൻഫോബോക്സിൽ മാത്രമേ [[ശശി ശങ്കർ]] എന്ന കണ്ണിയുള്ളൂ. || |- | 380 || [[രണ്ട് നയാ പൈസ നാണയം]] || നാണയനിർമ്മാണ വിഭാഗത്തിൽ 1957 മുതൽ 1963 വരെ എന്നാണ് പറയുന്നത്. എന്നാൽ ആകെ നിർമ്മിച്ച നാണയങ്ങളുടെ വിഭാഗത്തിലും വകഭേദങ്ങളുടെ പട്ടികയിലും 1957 മുതൽ 1964 വരെ എന്നാണ്. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലും ഇതേ പൊരുത്തക്കേടുണ്ട്. || |- | 381 || [[രണ്ട് നയാ പൈസ നാണയം]] || ലേഖനത്തിൽ അവലംബങ്ങളൊന്നുമില്ല. &#123;&#123;Reflist&#125;&#125; ഉണ്ടെങ്കിലും &lt;ref&gt; ടാഗുകളില്ല. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം ഉദ്ധരിക്കുന്ന numista.com, RBI, colnect.com എന്നീ സ്രോതസ്സുകൾ ഇവിടെയും ചേർക്കണം. || |- | 382 || [[രണ്ട് നയാ പൈസ നാണയം]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ മിന്റ് അടയാളം '♦' ആണ്. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ ഇത് '⧫' ആണ്. || |- | 383 || [[രണ്ട് നയാ പൈസ നാണയം]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ 'Circulation=[[Demonetized]]' എന്ന കണ്ണി ഇംഗ്ലീഷിലെ '[[Legal tender#Demonetization&#124;Demonetized]]' എന്നതിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്. ഇത് ചുവപ്പുകണ്ണിയോ തിരിച്ചുവിടലോ ആകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. || |- | 384 || [[രണ്ട് നയാ പൈസ നാണയം]] || ആമുഖത്തിലും ചരിത്ര വിഭാഗത്തിലും ഇംഗ്ലീഷ് പേര് 'naya paise' എന്നാണ് എഴുതിയിരിക്കുന്നത്. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം 'Two naye paise', 'Naya Paisa' എന്നീ രൂപങ്ങളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. || |- | 385 || [[രണ്ട് നയാ പൈസ നാണയം]] || 'ഇതും കാണുക' വിഭാഗത്തിലെ 'ഇന്ത്യൻ പൈസ' എന്നതിന് വിക്കികണ്ണി നൽകിയിട്ടില്ല. || |- | 386 || [[രണ്ട് നയാ പൈസ നാണയം]] || അണ, പൈസ, പൈ എന്നിങ്ങനെ വ്യത്യസ്ത കണ്ണികളെല്ലാം [[പൈസ]] എന്ന ലേഖനത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്. ഒരിടത്ത് അണയുടെ കണ്ണിയും [[പൈസ]] വഴിയാണ്. ഓരോ കണ്ണിയും ശരിയായ ലേഖനത്തിലേക്ക് മാറ്റണം. || |- | 387 || [[രണ്ട് നയാ പൈസ നാണയം]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലെ 'Indian Coinage Act' എന്ന വിക്കികണ്ണി മലയാളം പാഠത്തിൽ ഇല്ല. || |- | 388 || [[രണ്ട് നയാ പൈസ നാണയം]] || ലേഖനത്തിൽ ഇപ്പോഴും <nowiki>[[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]]</nowiki> എന്ന ടാഗുണ്ട്. വർഗ്ഗങ്ങൾ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലേതിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ് ('Historical currencies of India' ഇല്ല). &#123;&#123;Indian currency&#125;&#125;, &#123;&#123;Authority control&#125;&#125; എന്നീ നാവിഗേഷൻ ഫലകങ്ങളും ചേർത്തിട്ടില്ല. || |- | 389 || [[പൊകണ പ്രാവ്]] || വർഗ്ഗീകരണം കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്: 2021-ൽ IOC പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ പക്ഷികളെ Malabar imperial pigeon (Ducula cuprea) എന്ന പ്രത്യേക സ്പീഷീസായി വേർതിരിച്ചു; ഇൻഫോബോക്സ് ചിത്രക്കുറിപ്പും ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ പ്രജനനകാലവും (ജനുവരി–മേയ്) ഇപ്പോൾ D. cuprea-യെക്കുറിച്ചുള്ളതാണ്; ഈ വിഭജനം പരാമർശിക്കുന്ന വർഗ്ഗീകരണ വിഭാഗം ലേഖനത്തിലില്ല. || |- | 390 || [[പൊകണ പ്രാവ്]] || IUCN അവലംബം പഴയതാണ് (id 22691780, 2012-ലെ വിലയിരുത്തൽ, പതിപ്പ് 2013.2); ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം 2016-ലെ T22727856A94963684 ആണ് ഉദ്ധരിക്കുന്നത്. || |- | 391 || [[പൊകണ പ്രാവ്]] || തല, കഴുത്ത്, അടിവശം എന്നിവ 'പച്ച കലർന്ന ചാരനിറം' എന്ന് ലേഖനം പറയുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ വീഞ്ഞിന്റെ നിറം കലർന്ന ചാരനിറം (vinous-grey) എന്നാണ്. || |- | 392 || [[പൊകണ പ്രാവ്]] || കഴുത്ത് വെള്ളയാണെന്ന പ്രസ്താവന കഴുത്ത് ചാരനിറമാണെന്ന തൊട്ടുമുമ്പത്തെ വാക്യത്തിന് വിരുദ്ധമാണ്; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സനുസരിച്ച് തൊണ്ട മാത്രമാണ് വെള്ള. || |- | 393 || [[പൊകണ പ്രാവ്]] || ചിറകിന്റെ അടിവശം കറുത്ത വരകളുള്ള ചാരനിറമാണെന്ന് ലേഖനം പറയുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സനുസരിച്ച് ചിറകിന്റെ അടിവശം സ്ലേറ്റ്-ചാരനിറവും വാൽ ചാരനിറപ്പട്ടയോടുകൂടിയ കറുപ്പുകലർന്നതുമാണ്. || |- | 394 || [[പൊകണ പ്രാവ്]] || 'ഈ വർഗ്ഗത്തിൽപ്പെട്ട ഏറ്റവും വലിയ പക്ഷി' എന്നത് അവ്യക്തമാണ്; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സനുസരിച്ച് ഇത് അതിന്റെ വിതരണമേഖലയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രാവാണ്. || |- | 395 || [[പൊകണ പ്രാവ്]] || 'വലിയ മലകൾക്കു കുറുകെ' പറക്കുമ്പോൾ കൂട്ടം ചേരുന്നു എന്ന് ലേഖനം പറയുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ മലകളിൽ മുകളിലേക്കോ താഴേക്കോ പറക്കുമ്പോൾ എന്നാണ്. || |- | 396 || [[പൊകണ പ്രാവ്]] || കൂട് 5–8 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള മരങ്ങളിലാണെന്ന് ലേഖനം പറയുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സനുസരിച്ച് താരതമ്യേന ചെറിയ മരത്തിൽ നിലത്തുനിന്ന് ഏകദേശം 5–8 മീറ്റർ ഉയരത്തിലാണ് കൂട്. || |- | 397 || [[പൊകണ പ്രാവ്]] || രണ്ടു മുട്ടകളിടും എന്ന് ലേഖനം പറയുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സനുസരിച്ച് സാധാരണ ഒരു മുട്ടയും അപൂർവമായി രണ്ടുമാണ്. || |- | 398 || [[പൊകണ പ്രാവ്]] || വിതരണപ്പട്ടികയിൽ ബംഗ്ലാദേശ് ഇല്ല; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് അവലംബസഹിതം അത് ഉൾപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. || |- | 399 || [[പൊകണ പ്രാവ്]] || ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലുള്ള ആഹാരം (അത്തിപ്പഴം, ജാതിക്ക), ആവാസവ്യവസ്ഥ, ഉയരപരിധി, വനങ്ങളുടെ തരം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ ലേഖനത്തിലില്ല. || |- | 400 || [[പൊകണ പ്രാവ്]] || ലേഖനത്തിൽ വർഗ്ഗങ്ങൾ, Commons/Wikispecies ഫലകങ്ങൾ, Taxonbar എന്നിവയില്ല. || |- | 401 || [[ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം]] || ലേഖനത്തിന്റെ തുടക്കത്തിലെ ചിത്രം ഫിസിഷ്യൻ സാന്ദ്രത കാണിക്കുന്ന 2010-ലെ ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയുടെ ഭൂപടമാണ്; അതിലെ &#123;&#123;Update after&#124;2022&#124;4&#124;19&#125;&#125; ടാഗിന്റെ കാലാവധി കഴിഞ്ഞു. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം 2017–2023 കാലത്തെ പുതിയ ലോകാരോഗ്യ സംഘടനാ ഡാറ്റയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. || |- | 402 || [[ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം]] || 2011-ലെ ആരോഗ്യച്ചെലവ് കണക്കുകൾ കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ് (OECD ജിഡിപിയുടെ 9.3%, US$3,322, ഓരോ രാജ്യത്തെയും കണക്കുകൾ, ആയുർദൈർഘ്യം, അമേരിക്കയുടെ 26-ാം സ്ഥാനം). സ്വിറ്റ്സർലൻഡിന്റെ കണക്ക് '(11. %, 5,634)' എന്ന് മുറിഞ്ഞുപോയതിനാൽ ശതമാനത്തിൽ ഒരു അക്കം കാണുന്നില്ല. || |- | 403 || [[ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം]] || OECD രാജ്യങ്ങളിൽ ആരോഗ്യ പരിപാലനത്തിന് ചെലവിടുന്ന ഓരോ 1000 ഡോളറിനും ആയുർദൈർഘ്യം 0.4 വർഷം കുറയുന്നു എന്ന വാദത്തിന് അവലംബം ഒരു വാണിജ്യ RPA ബ്ലോഗ് (NuAIg) മാത്രമാണ്; വാദം സംശയാസ്പദവും അവലംബം ദുർബലവുമാണ്. || |- | 404 || [[ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം]] || ജാക്സൺ മെമ്മോറിയൽ ഹോസ്പിറ്റൽ (1,547 കിടക്കകൾ) 'അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ആശുപത്രി' ആണെന്ന ചിത്രവിവരണം തെറ്റോ കാലഹരണപ്പെട്ടതോ ആകാനാണ് സാധ്യത. അവലംബമായി നൽകിയ Becker's 2021 പട്ടികയിൽത്തന്നെ ജാക്സണിനേക്കാൾ വലിയ പല ആശുപത്രികളുമുണ്ട്. || |- | 405 || [[ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം]] || ഡോക്ടറെ സമീപിക്കുന്നതിന്റെ കാരണങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച കണക്കുകൾ '2013-ലെ നാഷണൽ ഹെൽത്ത് ഇന്റർവ്യൂ സർവേ'യുടേതാണെന്നാണ് പറയുന്നത്. എന്നാൽ അവലംബം 2013 ജനുവരിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച, ഒരു നിശ്ചിത അമേരിക്കൻ ജനവിഭാഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള Mayo Clinic Proceedings പഠനമാണ്. ഈ കണക്കുകളുടെ ഉറവിടം പരിശോധിക്കണം. || |- | 406 || [[ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം]] || പല അവലംബങ്ങളും തലക്കെട്ടോ URL-ഓ തീയതിയോ ഇല്ലാതെ മുറിഞ്ഞ നിലയിലാണ് (ഉദാ: '&lt;ref&gt;World Health Organization.&lt;/ref&gt;', 'United States Department of Labor.', 'Thomas-MacLean R et al.', 'Emory University.', 'Johns Hopkins Medicine.', 'Alberta Physician Link.', 'World Health Organization, 2003.'). ഇവ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ നിന്ന് പുനഃസ്ഥാപിക്കണം. || |- | 407 || [[ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം]] || 'Cookie' എന്ന ref name പുനരുപയോഗിക്കുന്നതിന് (&lt;ref name="Cookie" /&gt;) പകരം ഉള്ളടക്കത്തോടുകൂടി പലതവണ നിർവചിച്ചിരിക്കുന്നു. || |- | 408 || [[ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം]] || ആമുഖത്തിലെ തൊഴിൽമേഖലകളുടെ പട്ടികയിൽ ഇംഗ്ലീഷ് ഉറവിടത്തിൽ ഇല്ലാത്ത സെക്സ് തെറാപ്പിയും മെഡിക്കൽ സോഷ്യൽ വർക്കും ഉണ്ട്. ഈ പദത്തിൽ എന്തെല്ലാം ഉൾപ്പെടുന്നു എന്ന് പറയുന്ന വാക്യത്തിൽ മാനസികാരോഗ്യ പരിപാലനവും പൊതുജനാരോഗ്യവും വിട്ടുപോയിരിക്കുന്നു. പൊതുമേഖല/സ്വകാര്യമേഖല എന്ന വേർതിരിവ് തർക്കവിഷയമാണെന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഉറവിടത്തിലെ പരാമർശവും ആ വാക്യത്തിൽ ഒഴിവാക്കിയിരിക്കുന്നു. || |- | 409 || [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി മെമ്മോറിയൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ജംഷദ്‌പൂർ]] || മിസാ ഭാരതിയെ രാജ്യസഭാംഗമായാണ് കൊടുത്തിരിക്കുന്നത്. 2024-ൽ അവർ പാടലീപുത്രയിൽ നിന്ന് ലോക്സഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതിനാൽ ഈ വിവരം കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്. || |- | 410 || [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി മെമ്മോറിയൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ജംഷദ്‌പൂർ]] || ഝാർഖണ്ഡിൽ ആറ് സർക്കാർ മെഡിക്കൽ കോളേജുകളേ ഉള്ളൂ എന്ന കണക്ക് പഴയതാകാനാണ് സാധ്യത. ദുംക, ഹസാരിബാഗ്, പലാമു തുടങ്ങിയ ഇടങ്ങളിൽ ഇപ്പോൾ കൂടുതൽ സർക്കാർ മെഡിക്കൽ കോളേജുകളുണ്ട്. || |- | 411 || [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി മെമ്മോറിയൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ജംഷദ്‌പൂർ]] || ആറ് കോളേജുകളിൽ പ്രാധാന്യത്തിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്താണ് എന്ന അവകാശവാദത്തിന് അവലംബമില്ല. || |- | 412 || [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി മെമ്മോറിയൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ജംഷദ്‌പൂർ]] || കോളേജിന് മെഡിക്കൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ അംഗീകാരമുണ്ടെന്നാണ് പറയുന്നത്. എന്നാൽ 2020-ൽ എംസിഐക്ക് പകരം നാഷണൽ മെഡിക്കൽ കമ്മീഷൻ നിലവിൽ വന്നു. ആകെയുള്ള അവലംബം 2014-ലെ ഒരു എംസിഐ പേജാണ്. || |- | 413 || [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി മെമ്മോറിയൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ജംഷദ്‌പൂർ]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഡീൻ/പ്രിൻസിപ്പൽ 'Dr.(Prof) K.N Singh' എന്ന വിവരം പഴയതാകാം. ഇതിന് അവലംബവുമില്ല. || |- | 414 || [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി മെമ്മോറിയൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ജംഷദ്‌പൂർ]] || കോഴ്സുകളുടെ പട്ടിക (എംഡി ഫാർമക്കോളജി, എംഡി ഫിസിയോളജി, എംഎസ് അനാട്ടമി, മൂന്ന് ഡിപ്ലോമകൾ എന്നിവ മാത്രം) വളരെ പഴയതാകാനാണ് സാധ്യത. ഇപ്പോൾ കോളേജിൽ ഇതിലും ഏറെ ബിരുദാനന്തര കോഴ്സുകളുണ്ട്. || |- | 415 || [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി മെമ്മോറിയൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ജംഷദ്‌പൂർ]] || ഡിപ്ലോമ ഇൻ ചൈൽഡ് ഹെൽത്തിന്റെ സാധാരണ ചുരുക്കെഴുത്ത് DC അല്ല, DCH ആണ്. ഡിഎംആർഡിയുടെ പൂർണരൂപവും നൽകിയിട്ടില്ല. || |- | 416 || [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി മെമ്മോറിയൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ജംഷദ്‌പൂർ]] || 'റാഞ്ചിയിലെ [[റാഞ്ചി]] സർവകലാശാല' എന്നതിലെ കണ്ണി റാഞ്ചി സർവകലാശാലയിലേക്കല്ല, റാഞ്ചി നഗരത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്. || |- | 417 || [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി മെമ്മോറിയൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ജംഷദ്‌പൂർ]] || 'അനാട്ടമിയിൽ' എന്നത് [[ശരീരശാസ്ത്രം]] എന്ന താളിലേക്കാണ് കണ്ണി ചേർത്തിരിക്കുന്നത്. ആ താൾ ഫിസിയോളജിയെക്കുറിച്ചല്ല, അനാട്ടമിയെക്കുറിച്ചുതന്നെയാണോ എന്ന് പരിശോധിക്കണം. || |- | 418 || [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി മെമ്മോറിയൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ജംഷദ്‌പൂർ]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ വെബ്സൈറ്റും (https://mgmmedicalcollege.org/) പുറംകണ്ണിയിലെ വിലാസവും (http://www.mgmmedicalcollege.org/) തമ്മിൽ പൊരുത്തമില്ല. സൈറ്റ് ഇപ്പോഴും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കണം. || |- | 419 || [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി മെമ്മോറിയൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ജംഷദ്‌പൂർ]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ തരം, നഗരം, സംസ്ഥാനം, രാജ്യം എന്നീ മൂല്യങ്ങൾ മലയാളത്തിലല്ല. അവ [[Educational]], [[research]], [[institution]] പോലുള്ള ഇംഗ്ലീഷ് കണ്ണികളാണ്. || |- | 420 || [[ഓർത്തോപീഡിക് സർജറി]] || ശസ്ത്രക്രിയകളുടെ പട്ടികയിൽ 'ട്രോക്കന്ററിക് ഒടിവ് നന്നാക്കൽ' രണ്ടുതവണ വരുന്നു (ഇനം 9-ഉം 25-ഉം). ABOS ഡാറ്റയുമായോ ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനവുമായോ ഒത്തുനോക്കണം. || |- | 421 || [[ഓർത്തോപീഡിക് സർജറി]] || ജോൺസും ടബ്ബിയും സ്ഥാപിച്ചത് 'ബ്രിട്ടീഷ് ഓർത്തോപീഡിക് അസോസിയേഷൻ' ആണ് എന്നാണ് ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പറയുന്നത്. ലേഖനത്തിൽ 'ബ്രിട്ടീഷ് ഓർത്തോപീഡിക് സൊസൈറ്റി' എന്നാണുള്ളത്. || |- | 422 || [[ഓർത്തോപീഡിക് സർജറി]] || തോമസിന് 'ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ' ഓർത്തോപീഡിക്സിൽ താൽപ്പര്യമുണ്ടായി എന്ന് ലേഖനം പറയുന്നു. എന്നാൽ സ്വന്തം ചികിത്സാലയം സ്ഥാപിച്ച ശേഷമാണ് താൽപ്പര്യമുണ്ടായതെന്നാണ് നിലവിലെ ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ. || |- | 423 || [[ഓർത്തോപീഡിക് സർജറി]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ 'citation needed' എന്ന് അടയാളപ്പെടുത്തിയ പല അവകാശവാദങ്ങൾക്കും ഇവിടെ &#123;&#123;cn&#125;&#125; ടാഗില്ല. ഉദാഹരണം: വെനെലിന്റെ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്, കുന്റ്ഷെറും ട്രാക്ഷനും, ചാൺലിയുടെ രൂപകൽപ്പനകൾ, തോമസിന്റെ ഉപകരണങ്ങൾ, തുടയെല്ല് ഒടിവ് മരണനിരക്ക് 87%-ൽ നിന്ന് 8% ആയത്. || |- | 424 || [[ഓർത്തോപീഡിക് സർജറി]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലെ ചില ഉള്ളടക്കം ഇവിടെയില്ല. ഉദാഹരണം: 1887-ലെ ഹോസ്പിറ്റൽ ഫോർ സ്പെഷ്യൽ സർജറി റെസിഡൻസി പ്രോഗ്രാം, എക്സെറ്റർ ഹിപ് സിസ്റ്റം, 1974-ലെ ടോട്ടൽ കോണ്ടിലാർ നീ, അക്ഷരവിന്യാസ വ്യത്യാസങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഭാഗം. || |- | 425 || [[ഓർത്തോപീഡിക് സർജറി]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ അസാധാരണമോ പഴയതോ ആയ പരാമീറ്ററുകളാണ് ഉള്ളത്: 'Infobox interventions', 'px=1000000000000000'. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം 'Infobox medical intervention' ആണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. || |- | 426 || [[ഓർത്തോപീഡിക് സർജറി]] || AAOS ഒപിയോയിഡ് അവലംബം പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണിയായി അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. howellmedical.com അവലംബത്തിൽ url-status=dead ആണ്. || |- | 427 || [[ഓർത്തോപീഡിക് സർജറി]] || ഇലിസറോവ് ഭാഗത്ത് 'റഷ്യൻ സൈനികർ' എന്നാണുള്ളത്. 1950-കളിലെ സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ എന്ന സന്ദർഭത്തിൽ 'സോവിയറ്റ് സൈനികർ' എന്നതാകാം കൂടുതൽ കൃത്യം. സ്രോതസ്സുമായി ഒത്തുനോക്കണം. || |- | 428 || [[ഓർത്തോപീഡിക് സർജറി]] || ഒപിയോയിഡുകളെക്കുറിച്ചുള്ള വാക്യത്തിന് 2015-ലെ AAOS പ്രസ്താവനയാണ് അവലംബം. പിൽക്കാലത്തെ കുറിപ്പടി പ്രവണതകൾ പരിഗണിക്കുമ്പോൾ ഇത് കാലഹരണപ്പെട്ടതാകാം. || |- | 429 || [[ക്രുതിവെന്നു മണ്ഡൽ]] || ആമുഖത്തിൽ കൃഷ്ണ ജില്ലയിൽ 50 മണ്ഡലങ്ങളുണ്ടെന്ന് പറയുന്നു; 2022-ലെ ജില്ലാ പുനഃസംഘടനയ്ക്കു ശേഷം ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പ്രകാരം 25 മണ്ഡലങ്ങളാണുള്ളത്. 50 എന്ന സംഖ്യ കാലഹരണപ്പെട്ടതാണ്. || |- | 430 || [[ക്രുതിവെന്നു മണ്ഡൽ]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ 'name' ('Kruthivennu') ഉം ചിത്രവിവരണവും ('Mandal map of Krishna district showing Kruthivennu mandal (in Rose Colour)') ഇംഗ്ലീഷിലാണ്; ഇവ മലയാളത്തിലാക്കണം. ഔദ്യോഗിക ഭാഷ (തെലുങ്ക്) എന്ന വിവരം (demographics1_info1) ഇൻഫോബോക്സിൽ ഇല്ല. || |- | 431 || [[ക്രുതിവെന്നു മണ്ഡൽ]] || പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ്ഗ കണ്ണികൾ രണ്ടും 'പട്ടികജാതി ( എസ് സി ), പട്ടികവർഗ്ഗ ( എസ്ടി ) വിഭാഗങ്ങൾ' എന്ന ഒരേ സംയുക്ത ലേഖനത്തിലേക്കാണ് ചൂണ്ടുന്നത്; ബ്രാക്കറ്റുകളിലെ അസാധാരണ സ്പേസിങ് കാരണം ആ തലക്കെട്ടിൽ ലേഖനം നിലവിലുണ്ടാകണമെന്നില്ല. || |- | 432 || [[ക്രുതിവെന്നു മണ്ഡൽ]] || 'ഇതും കാണുക' വിഭാഗത്തിലെ 'ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ മണ്ഡലങ്ങളുടെ പട്ടിക' കണ്ണിയില്ലാത്ത സാധാരണ വാചകമായി കിടക്കുന്നു. || |- | 433 || [[ക്രുതിവെന്നു മണ്ഡൽ]] || '<nowiki>[[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]]</nowiki>' സാധാരണയായി സ്വയമേവ ചേർക്കപ്പെടുന്ന പരിപാലന വർഗ്ഗമാണ്, കൈകൊണ്ട് ചേർക്കേണ്ടതല്ല. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ള ഇൻഫോബോക്സ് മാപ്‌ഫ്രെയിമും 'Krishna district' നാവ്‌ബോക്സും മലയാളം ലേഖനത്തിൽ ഇല്ല. || |- | 434 || [[ക്രുതിവെന്നു മണ്ഡൽ]] || indiagrowing.com അവലംബം ഇവിടെ url-status=dead എന്നാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്; ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ ഇത് 'usurped' ആണ്. നിലവിലെ കണ്ണി ബന്ധമില്ലാത്ത ഉള്ളടക്കത്തിലേക്കായിരിക്കാം നയിക്കുന്നത്. || |- | 435 || [[സഹസ്രധാര]] || <nowiki>[[വർഗ്ഗം:ഹിമാചൽ പ്രദേശിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]]</nowiki> എന്ന വർഗ്ഗം തെറ്റാണ്; സഹസ്രധാര ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ ഡെറാഡൂണിനടുത്താണ്, ഹിമാചൽ പ്രദേശിലല്ല. || |- | 436 || [[സഹസ്രധാര]] || ഡെറാഡൂണിൽ നിന്നുള്ള ദൂരം പൊരുത്തക്കേടോടെ നൽകിയിരിക്കുന്നു: ആമുഖത്തിൽ ഏകദേശം 16 കി.മീ., സ്ഥാനം എന്ന ഭാഗത്ത് 15 കി.മീ. || |- | 437 || [[സഹസ്രധാര]] || വിഷയം ഒരു വെള്ളച്ചാട്ടം/നീരുറവയാണെങ്കിലും ലേഖനം ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ എന്ന വർഗ്ഗത്തിലാണ്; ശിവക്ഷേത്രം സമീപത്തുള്ളതായി മാത്രമേ പരാമർശിക്കുന്നുള്ളൂ. || |- | 438 || [[സഹസ്രധാര]] || സമീപത്തെ ശിവക്ഷേത്രത്തിലെ സവിശേഷമായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പ്രതിമയെക്കുറിച്ചുള്ള അവകാശവാദത്തിനും പോളിയോ ബാധിച്ച കുട്ടികളെ അവിടെ കുളിപ്പിക്കുന്നു എന്ന അവകാശവാദത്തിനും ടൂറിസം പ്രചാരണ സൈറ്റുകൾക്കപ്പുറം അവലംബമില്ല. || |- | 439 || [[സഹസ്രധാര]] || രണ്ട് അവലംബങ്ങളും വാണിജ്യ ടൂറിസം സൈറ്റുകളിലേക്കുള്ള (dehraduntourism.co.in, euttaranchal.com) വെറും URL-കളാണ്; ദുർബലമായ സ്രോതസ്സുകളാണിവ. 'ഈ സ്ഥലം മുഴുവൻ ഒരു അത്ഭുതമാണ്' പോലുള്ള ഭാഗങ്ങൾ പ്രചാരണ ഭാഷയായി തോന്നുന്നു. || |- | 440 || [[സഹസ്രധാര]] || ഡെറാഡൂണിനെ ഹിൽ സ്റ്റേഷൻ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു ('ഒരു ഹിൽ സ്റ്റേഷൻ ആയതിനാൽ'); ഡെറാഡൂൺ ഒരു താഴ്‌വര നഗരമാണ്, സഹസ്രധാര മലയടിവാരത്തിലാണ്. ഈ വിശേഷണം കൃത്യമല്ല. || |- | 441 || [[രാം സ്വരൂപ് ശർമ്മ]] || 2021 മാർച്ച് 17-ന് ന്യൂഡൽഹിയിൽ അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു (തൂങ്ങിമരണം; ആത്മഹത്യ). എന്നാൽ ലേഖനത്തിൽ മരണം പരാമർശിക്കുന്നില്ല. 'ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ' വർഗ്ഗം ഇപ്പോഴും ഉണ്ട്. ഇൻഫോബോക്സിൽ &#123;&#123;Birth date and age&#125;&#125; ആണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. death_date, death_place എന്നിവ ശൂന്യമാണ്. || |- | 442 || [[രാം സ്വരൂപ് ശർമ്മ]] || ആമുഖത്തിൽ മരണവിവരമില്ല. മരണത്തെക്കുറിച്ച് പ്രത്യേക വിഭാഗവുമില്ല. || |- | 443 || [[രാം സ്വരൂപ് ശർമ്മ]] || ജനനവർഷ വർഗ്ഗങ്ങൾ പരസ്പരം വിരുദ്ധമാണ്. '1959-ൽ ജനിച്ചവർ', '1958-ൽ ജനിച്ചവർ' എന്നീ രണ്ട് വർഗ്ഗങ്ങളും ഉണ്ട്. ലേഖനത്തിലെ ജനനത്തീയതി 1958 ആണ്. || |- | 444 || [[രാം സ്വരൂപ് ശർമ്മ]] || കണ്ണിയുടെ ലേബൽ '2019-ലെ പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ' എന്നാണ്. എന്നാൽ കണ്ണി പോകുന്നത് 2014-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ലേഖനത്തിലേക്കാണ്. നൽകിയിരിക്കുന്ന അവലംബം (2014 മാർച്ച്) 2014-ലെ സ്ഥാനാർത്ഥിത്വത്തെക്കുറിച്ചാണ്. അതിനാൽ ലേബൽ 2014 എന്ന് ആയിരിക്കണം. || |- | 445 || [[രാം സ്വരൂപ് ശർമ്മ]] || 2019-ൽ അദ്ദേഹം മണ്ഡിയിൽനിന്ന് വീണ്ടും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട കാര്യം ലേഖനത്തിൽ പറയുന്നില്ല. || |- | 446 || [[രാം സ്വരൂപ് ശർമ്മ]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ termstart '1 September 2014' എന്നാണ്. ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പ്രകാരം ഇത് 2014 മേയ് 16 ആണ്. termend 2021 മാർച്ച് 17 എന്ന് നൽകണം. || |- | 447 || [[രാം സ്വരൂപ് ശർമ്മ]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ predecessor, successor എന്നിവ ശൂന്യമാണ്. ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പ്രകാരം രണ്ടിടത്തും പ്രതിഭാ സിംഗ് ആണ്. || |- | 448 || [[രാം സ്വരൂപ് ശർമ്മ]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ കണ്ണികളുടെ വാക്യഘടന തെറ്റാണ്. '[മണ്ഡി ജില്ല&#124;മണ്ഡി]]' എന്നതിൽ തുടക്കത്തിലെ ഒരു ബ്രാക്കറ്റ് കുറവാണ്. '[[മണ്ഡി (ലോകസഭാ മണ്ഡലം))&#124;മണ്ഡി ]]' എന്നതിൽ ഒരു അധിക വലയം ഉണ്ട്. ഇൻഫോബോക്സിൽ ഇംഗ്ലീഷ് കണ്ണികളും കലർന്നിട്ടുണ്ട്. || |- | 449 || [[രാം സ്വരൂപ് ശർമ്മ]] || '2021-ൽ മരിച്ചവർ' പോലുള്ള മരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വർഗ്ഗങ്ങൾ ചേർത്തിട്ടില്ല. || |- | 450 || [[ബീഗം സഫർ അലി]] || ഈ സമാഹാരത്തിൽ അവരുടെ സ്മരണയ്ക്കായുള്ള ഒരു കവിതയുണ്ടെന്ന് ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ പറയുന്നുണ്ട്. ലേഖനത്തിൽ ഇത് വിട്ടുപോയതിനാൽ 'ദി വെയിൽഡ് സ്യൂട്ട്' എന്ന പുസ്തകത്തിന് അവരുമായുള്ള ബന്ധം വ്യക്തമാകുന്നില്ല. പുസ്തകത്തിന്റെ ശരിയായ പേര് 'The Veiled Suite: The Collected Poems' ആണ്. മലയാളത്തിലെ 'ദി കളക്റ്റഡ് പോം' എന്ന പേര് ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലെ ഏകവചന 'Poem' എന്ന തെറ്റ് അതേപടി പകർത്തിയതാണ്. || |- | 451 || [[ബീഗം സഫർ അലി]] || മുഹമ്മദലി ജിന്നയും ഫാത്തിമ ജിന്നയും പിന്നീട് വിരുന്നുകൾക്കായി കുടുംബത്തെ സന്ദർശിച്ചിരുന്നു എന്ന് ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ പറയുന്നുണ്ട്. ജിന്നയുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയെക്കുറിച്ചുള്ള ഭാഗത്ത് ഈ വിവരം ഇല്ല. || |- | 452 || [[ബീഗം സഫർ അലി]] || ആഘ അഷ്‌റഫ് അലിയെ വർത്തമാനകാലത്തിൽ ('...വിദഗ്ദ്ധനാണ്') ആണ് വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. അദ്ദേഹം ഏകദേശം 2019-ൽ അന്തരിച്ചതായി കരുതപ്പെടുന്നതിനാൽ ഈ പ്രയോഗം കാലഹരണപ്പെട്ടതാകാം. പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. || |- | 453 || [[ബീഗം സഫർ അലി]] || പത്മ പുരസ്കാര അവലംബം webcitation.org ആർക്കൈവ് (2014 നവംബർ 15) ആണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ web.archive.org ആർക്കൈവ് (2015 ഒക്ടോബർ 15) ആണുള്ളത്. webcitation.org ഇപ്പോൾ ഏറെക്കുറെ പ്രവർത്തനരഹിതമായതിനാൽ ആർക്കൈവ് കണ്ണി പുതുക്കുന്നതാണ് നല്ലത്. || |- | 454 || [[ബീഗം സഫർ അലി]] || ഇൻഫോബോക്സിലെ പല ഫീൽഡുകളും ഇപ്പോഴും ഇംഗ്ലീഷിലാണ്, അല്ലെങ്കിൽ മലയാളം ലേഖനങ്ങളിലേക്ക് കണ്ണി ചേർത്തിട്ടില്ല: ജീവിതപങ്കാളി, മക്കൾ, മാതാപിതാക്കൾ, ബന്ധുക്കൾ എന്നിവരുടെ പേരുകൾ. [[Agha Shaukat Ali]], [[Syed Ahmed Aga]] തുടങ്ങിയ ഇംഗ്ലീഷ് കണ്ണികളും അങ്ങനെതന്നെയാണ്. || |- | 455 || [[ബീഗം സഫർ അലി]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിന്റെ ഉള്ളടക്കത്തിൽ ആഘ ഷൗക്കത്ത് അലിക്ക് വിക്കികണ്ണിയുണ്ട്. മലയാളം ലേഖനത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിലേക്ക് കണ്ണിയില്ല. || |- | 456 || [[ബീഗം സഫർ അലി]] || 'kashmirlife.net', '› History' എന്നീ പേരുള്ള അവലംബങ്ങൾ ആദ്യതവണയ്ക്കുശേഷം ചുരുക്കരൂപം ഉപയോഗിക്കാതെ രണ്ടുതവണ പൂർണ്ണമായി എഴുതിയിരിക്കുന്നു. ഇത് ദോഷകരമല്ലെങ്കിലും അനാവശ്യമാണ്. 'kashmirlife.net' അവലംബം തലക്കെട്ടോ തീയതിയോ ഇല്ലാത്ത വെറും URL മാത്രമാണ്. || |- | 457 || [[ബീഗം സഫർ അലി]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം കൂടുതൽ വർഗ്ഗങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നുണ്ട് (ഉദാ: ഇന്ത്യൻ വനിതാ അവകാശ പ്രവർത്തകർ, ജമ്മു കശ്മീരിൽനിന്നുള്ള പ്രവർത്തകർ/വിദ്യാഭ്യാസ വിചക്ഷണർ, 20-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇന്ത്യൻ വിദ്യാഭ്യാസ വിചക്ഷണർ). മലയാളത്തിലെ വർഗ്ഗങ്ങൾ വിപുലീകരിക്കാവുന്നതാണ്. || |- | 458 || [[കാൽഡെറ]] || കാലഹരണപ്പെട്ട വിവരം: 1900 മുതൽ ഏഴ് കാൽഡെറ രൂപീകരണ തകർച്ചകൾ മാത്രമേ ഉണ്ടായിട്ടുള്ളൂവെന്നും ഏറ്റവും ഒടുവിലത്തേത് 2014-ൽ ബൗർദർബുങ്കയിലാണെന്നും ആമുഖത്തിൽ പറയുന്നു. എന്നാൽ ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പ്രകാരം 1911-നും 2022-നും ഇടയിൽ ഒൻപത് തകർച്ചകൾ ഉണ്ടായി; ഏറ്റവും ഒടുവിലത്തേവ കിലവെയ (2018), ഹുംഗ ടോംഗ–ഹുംഗ ഹാപായ് (2022) എന്നിവയാണ്. || |- | 459 || [[കാൽഡെറ]] || പദോൽപ്പത്തി വിഭാഗത്തിൽ &#123;&#123;refn&#124;group=note&#125;&#125; അടിക്കുറിപ്പിനു പകരം '[കുറിപ്പ് 1]' എന്ന വെറും വാചകമാണുള്ളത്. അതിനാൽ &#123;&#123;Reflist&#124;group=note&#125;&#125; ശൂന്യമായാണ് കാണിക്കുന്നത്. വോൺ ബുഹിന്റെ പുസ്തകം 1825-ലാണ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതെന്ന് ആ കുറിപ്പിൽ വേണം. സമീപകാല കൃതികളിൽ 'cauldron' എന്നാൽ ആഴത്തിൽ അപരദനം സംഭവിച്ച കാൽഡെറയാണെന്ന ഇംഗ്ലീഷ് വാക്യവും ഈ വിഭാഗത്തിൽ വിട്ടുപോയിട്ടുണ്ട്. || |- | 460 || [[കാൽഡെറ]] || ഇടിഞ്ഞുതാഴുന്ന വിസ്തീർണ്ണം 'നൂറുകണക്കിനോ ആയിരക്കണക്കിനോ' ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ ആകാമെന്ന് കാൽഡെറ രൂപീകരണ വിഭാഗത്തിൽ പറയുന്നു. ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ 'നൂറുകണക്കിന്' എന്നു മാത്രമേയുള്ളൂ. || |- | 461 || [[കാൽഡെറ]] || ധാതുവൽക്കരണ വിഭാഗത്തിലെ ലോഹപ്പട്ടികയിൽ 'ജലം' ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ജലം ലോഹമല്ല; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലും അതില്ല (ഈയം, വെള്ളി, സ്വർണ്ണം, മെർക്കുറി, ലിഥിയം, യുറേനിയം എന്നിവ മാത്രം). || |- | 462 || [[കാൽഡെറ]] || [[സിലിക്ക&#124;കാൽഡെറയിൽ]] എന്ന വിക്കികണ്ണി 'കാൽഡെറ' എന്ന വാക്കിനെ തെറ്റായി സിലിക്ക ലേഖനത്തിലേക്ക് ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. || |- | 463 || [[കാൽഡെറ]] || അന്യഗ്രഹ കാൽഡെറകൾ വിഭാഗത്തിൽ ശുക്രൻ (68), അയോ (40, മോഡ് 6, ത്വഷ്ടാർ 290), ചൊവ്വ (48), ഭൂമി (1.6–80) എന്നിവയുടെ വ്യാസങ്ങൾക്ക് ഏകകം ഇല്ല. ഇവ കിലോമീറ്ററിലാണ് വേണ്ടത്; Convert ഫലകങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്തപ്പോൾ പഴയ പതിപ്പിൽത്തന്നെ ഏകകങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെട്ടു. || |- | 464 || [[കാൽഡെറ]] || ശുക്രനിലെ കണക്കുകൾ 1000 മടങ്ങ് തെറ്റാണ്: '150–400 മീറ്റർ', '2–4 മീറ്റർ', '60 മീറ്റർ' എന്നിവ കിലോമീറ്ററിൽ വേണം. ഒപ്പമുള്ള അടി-പരിവർത്തനങ്ങൾ (492,125–1,312,335 അടി, 6,561–13,123 അടി, 200,000 അടി) ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു. || |- | 465 || [[കാൽഡെറ]] || പിറ്റൺ ഡി ലാ ഫോർനൈസിന്റെ &#123;&#123;Cite web&#125;&#125; അവലംബത്തിൽ archive-url, archive-date എന്നീ പരാമീറ്ററുകൾ ശൂന്യമാണ്. ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയ ഇതിന് &#123;&#123;Cite gvp&#125;&#125; ആണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. || |- | 466 || [[കാൽഡെറ]] || 'ഇതും കാണുക' വിഭാഗത്തിൽ &#123;&#123;Annotated link&#125;&#125; ഫലകം ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തലക്കെട്ടുകൾ (Complex volcano, Somma volcano തുടങ്ങിയവ) ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇവ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ നിലവിലില്ലാത്തവയാകാം. || |- | 467 || [[കാൽഡെറ]] || അഗ്നിപർവ്വത കാൽഡെറകളുടെ പട്ടികയിലെ മിക്ക ഇനങ്ങളും ഇപ്പോഴും വിവർത്തനം ചെയ്യാത്ത ഇംഗ്ലീഷ് വാചകങ്ങളാണ്. || |- | 468 || [[കാൽഡെറ]] || സ്ഫോടനാത്മക വിസ്ഫോടനങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഉപവിഭാഗവും സ്ഫോടനാത്മകമല്ലാത്ത കാൽഡെറകൾ എന്ന ഉപവിഭാഗവും 'കാൽഡെറകളിലെ ധാതുവൽക്കരണം' വിഭാഗത്തിനു കീഴിലാണ്. ഈ ക്രമീകരണം ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിന്റെ ഘടനയുമായി യോജിക്കുന്നില്ല; ഇവ 'കാൽഡെറ രൂപീകരണം' വിഭാഗത്തിനു കീഴിൽ വരേണ്ടതാകാം. || |- | 469 || [[കുർദ്ദിഷ് പാചകം]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിലുള്ളതിനെക്കാൾ വളരെ കുറച്ച് ഉള്ളടക്കമേ ഈ ലേഖനത്തിലുള്ളൂ. പാലുൽപ്പന്നങ്ങൾ, ചീസുകൾ (Lorik, Jajî), അരി വിഭവങ്ങൾ, റൊട്ടി, നിറച്ച പച്ചക്കറികൾ, മാംസവിഭവങ്ങൾ, മധുരപലഹാരങ്ങൾ, പാനീയങ്ങൾ, ബന്ധപ്പെട്ട പാചകരീതികൾ, ഗ്രന്ഥസൂചി എന്നിവയ്ക്ക് വിഭാഗങ്ങളില്ല. || |- | 470 || [[കുർദ്ദിഷ് പാചകം]] || ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ ഇല്ലാത്തതും അവലംബമില്ലാത്തതുമായ ധാരാളം ഉള്ളടക്കം ഈ ലേഖനത്തിലുണ്ട്: പ്രഭാതഭക്ഷണരീതികൾ, കുർദിഷ് തേനിന്റെ വിവരണം, പിസ്റ്റേഷ്യ കുർദിക വിത്തുകൾ, പിരാൻഷഹറിലെയും മഹാബാദിലെയും കർദുപിലാവ്, നവ്രോസ്, ഈദ് ഭാഗങ്ങൾ എന്നിവ. സാധാരണയായി തുർക്കി വിഭവമായി കണക്കാക്കുന്ന മെനെമെൻ 'കുർദിഷ് സവിശേഷ വിഭവം' ആയാണ് അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിനുതന്നെ 'Original research' ഫലകമുണ്ട്. || |- | 471 || [[കുർദ്ദിഷ് പാചകം]] || സമാനമായ പാചകരീതിയുള്ള അയൽനാടുകളായി ആമുഖത്തിൽ ഇറാൻ, തുർക്കി, ഇറാഖ്, സിറിയ, അർമേനിയ എന്നിവയാണ് പറയുന്നത്. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ ഗ്രീസും ഉൾപ്പെടുന്നുണ്ട്. പടിഞ്ഞാറൻ ഏഷ്യൻ പാചകരീതിയിൽ കുർദിഷ് ഭക്ഷണം സാധാരണമാണെന്ന വാദത്തിന് അവലംബമില്ല. || |- | 472 || [[കുർദ്ദിഷ് പാചകം]] || കൊഫ്തയെ മാംസം നിറച്ച ഉരുളകളായി വിവരിച്ചിരിക്കുന്നത് കൃത്യമല്ല. കൊഫ്ത സാധാരണയായി ഇറച്ചിയുരുളയാണ്; ഉള്ളിൽ നിറയ്ക്കുന്ന വിഭവം കുബ്ബ/കിബ്ബെ ആണ്. || |- | 473 || [[കുർദ്ദിഷ് പാചകം]] || Saradistribution അവലംബം 'Google.com' പ്രസാധകനായി ചേർത്ത പ്രവർത്തനരഹിതമായ ഗൂഗിൾ കാഷെ URL ആണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനം https://www.saradistribution.com/sharistani.htm നേരിട്ടാണ് ഉദ്ധരിക്കുന്നത്. cuisinemiddleast.com അവലംബം ഇംഗ്ലീഷ് ലേഖനത്തിൽ dead എന്ന് അടയാളപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഇവിടെ url-status=dead ചേർത്തിട്ടില്ല. || |- | 474 || [[കുർദ്ദിഷ് പാചകം]] || <nowiki>[[വർഗ്ഗം:കുർദിഷ് ജനത]]</nowiki> മാത്രമാണ് ഈ ലേഖനത്തിലെ വർഗ്ഗം. കുർദിഷ് പാചകരീതി, മധ്യപൂർവേഷ്യൻ പാചകരീതി തുടങ്ങിയ പാചകവർഗ്ഗമാണ് കൂടുതൽ അനുയോജ്യം. || |- | 475 || [[കുർദ്ദിഷ് പാചകം]] || ലേഖനത്തിന്റെ തലക്കെട്ടിൽ 'കുർദ്ദിഷ്' എന്നും ഉള്ളടക്കത്തിലെ കടുപ്പിച്ച പദത്തിൽ 'കുർദിഷ്' എന്നുമാണ് എഴുതിയിരിക്കുന്നത്. അക്ഷരവിന്യാസം ഏകീകരിക്കണം. || |- | 476 || [[കുർദ്ദിഷ് പാചകം]] || 'ഇതും കാണുക' ഭാഗത്തെ കുർദിഷ് കാപ്പി വിക്കികണ്ണിയല്ല, വെറും എഴുത്താണ്. || |- | 477 || [[ചെന്നൈ മാത്തമറ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || ഇൻഫോബോക്സിൽ ഡയറക്ടർ രാജീവ കരന്ദികർ എന്നും ഡീൻ മാധവൻ മുകുന്ദ് എന്നുമാണ് നൽകിയിരിക്കുന്നത്; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പ്രകാരം 2021 മുതൽ മാധവൻ മുകുന്ദാണ് ഡയറക്ടർ, കെ. വി. സുബ്രഹ്മണ്യമാണ് ഡീൻ. || |- | 478 || [[ചെന്നൈ മാത്തമറ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || ഡയറക്ടർ വിഭാഗം കരന്ദികറിലും 2020-ലെ ശേഷാദ്രിയുടെ മരണത്തിലും അവസാനിക്കുന്നു; 2021-ൽ മാധവൻ മുകുന്ദ് ഡയറക്ടറായതിനെക്കുറിച്ച് പരാമർശമില്ല. || |- | 479 || [[ചെന്നൈ മാത്തമറ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || സി‌എം‌ഐ ബിരുദാനന്തര ബിരുദ പ്രോഗ്രാമുകൾ മാത്രമേ നടത്തുന്നുള്ളൂ എന്ന് ആമുഖം സൂചിപ്പിക്കുന്നു; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് പ്രകാരം ബിരുദ, ബിരുദാനന്തര ബിരുദ പ്രോഗ്രാമുകൾ രണ്ടുമുണ്ട്. || |- | 480 || [[ചെന്നൈ മാത്തമറ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || ആമുഖത്തിലെ 'പ്രമുഖ' എന്ന വിശേഷണം പ്രചാരണസ്വഭാവമുള്ളതും നിഷ്പക്ഷമല്ലാത്തതുമാണ്; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിൽ ഇത്തരമൊരു വാക്കില്ല. || |- | 481 || [[ചെന്നൈ മാത്തമറ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || ഗ്രേ വാട്ടർ സംവിധാനം രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത സുൽത്താൻ അഹമ്മദ് ഇസ്മായിലിന്റെ പേരിന് കണ്ണി നൽകിയിട്ടില്ല (ചെറിയ പ്രശ്നം). || |- | 482 || [[ചെന്നൈ മാത്തമറ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || പുതിയ കെട്ടിടത്തിന്റെ (ഓഡിറ്റോറിയം, അതിഥിമുറികൾ തുടങ്ങിയവ) നിർമ്മാണം 'നടന്നുവരുന്നു' എന്ന വിവരം 2010-ലെ സ്രോതസ്സിൽ നിന്നുള്ളതാണ്; ഇത് കാലഹരണപ്പെട്ടതാകാം. || |- | 483 || [[ചെന്നൈ മാത്തമറ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || ഇൻഫോസിസ് ഫൗണ്ടേഷൻ 'അടുത്തിടെ' സംഭാവന നൽകി എന്ന പ്രയോഗം കാലാപേക്ഷികവും കാലഹരണപ്പെട്ടതുമാണ്; ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സ് 30 കോടി രൂപയുടെ വാഗ്ദാനം പരാമർശിക്കുന്നു. || |- | 484 || [[ചെന്നൈ മാത്തമറ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || വിദ്യാർത്ഥികളുടെ എണ്ണവും (100–125) അധ്യാപകരുടെ എണ്ണവും (40–50) പഴയ സ്രോതസ്സിൽ നിന്നുള്ളതാണ്; ഇവ കാലഹരണപ്പെട്ടതാകാം. || |- | 485 || [[ചെന്നൈ മാത്തമറ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || മാധവൻ മുകുന്ദും നാരായൺ കുമാറും ഇന്ത്യൻ ഐ‌ഒ‌ഐ ടീമിനെ നയിക്കുന്നുവെന്നും മാധവൻ മുകുന്ദ് ദേശീയ കോഓർഡിനേറ്ററാണെന്നുമുള്ള വിവരങ്ങൾ, അദ്ദേഹം ഇപ്പോൾ ഡയറക്ടറായതിനാൽ, കാലഹരണപ്പെട്ടതാകാം. || |- | 486 || [[ചെന്നൈ മാത്തമറ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || അപ്ലൈഡ് മാത്തമാറ്റിക്സ് എം.എസ്‌സി. 2009-ൽ ആരംഭിച്ചതും 2018-ൽ ഡാറ്റ സയൻസ് എം.എസ്‌സി. അതിന് പകരമായതും സംബന്ധിച്ച വിവരത്തിന് മലയാളം ലേഖനം വിശ്വസനീയമല്ലാത്ത ഒരു ബ്ലോഗിന്റെ (orangeballon.com) വെറും ലിങ്കാണ് അവലംബമായി നൽകുന്നത്. || |- | 487 || [[ചെന്നൈ മാത്തമറ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || പല അവലംബങ്ങളും പ്രവർത്തിക്കാത്തവയോ വെറും URL-കളോ ആണ് (cmi.ac.in teaching/index.php, people/academic.php, people/, infosys.com); ഡയറക്ടർ അവലംബം ആർക്കൈവ് ചെയ്ത പതിപ്പാണ്. || |- | 488 || [[ചെന്നൈ മാത്തമറ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || കാമ്പസിന്റെ വിസ്തീർണ്ണം ഉള്ളടക്കത്തിൽ 'അഞ്ച് ഏക്കർ' എന്നും ഇൻഫോബോക്സിൽ 5.4 ഏക്കർ എന്നുമാണ്; ഇംഗ്ലീഷ് പതിപ്പിലും ഉള്ള ചെറിയ പൊരുത്തക്കേടാണിത്. || |- | 489 || [[ചെന്നൈ മാത്തമറ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || ശേഷാദ്രി ഡയറക്ടർ എമെരിറ്റസ് ആയത് 2011 ജനുവരി 1 മുതലാണെന്ന തീയതി ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലില്ല; ഇതിന് അവലംബം ആവശ്യമാണ്. || |- | 490 || [[ചെന്നൈ മാത്തമറ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || ആധുനിക ഗവേഷണ സ്ഥാപനത്തിന് 'ഭാരതീയ ഗണിതം' എന്ന വർഗ്ഗം അനുയോജ്യമല്ലെന്ന് തോന്നുന്നു. || |- | 491 || [[ചെന്നൈ മാത്തമറ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || താൾ ഇപ്പോഴും 'Pages with unreviewed translations' വർഗ്ഗത്തിലാണ്. || |- | 492 || [[ചെന്നൈ മാത്തമറ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || ഡീൻ, സമ്മർ ഫെലോഷിപ്പ് തുടങ്ങിയ വിശദാംശങ്ങളും ഇംഗ്ലീഷ് സ്രോതസ്സിലെ പ്ലേസ്‌മെന്റ്, ക്രിക്കറ്റ് ഗ്രൗണ്ട് വിഭാഗങ്ങളും ലേഖനത്തിലില്ല; ഇത് ഉള്ളടക്കത്തിലെ കുറവാണ്, പിശകല്ല. || |} [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]] 09v6iufev7jmgb8upw9ghybdc8pahbg വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച് 4 672780 4675068 2026-10-10T13:18:57Z Netha Hussain 19313 പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം — പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച് ഫലരേഖ 4675068 wikitext text/x-wiki {{Notice|ഇത് പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണ പദ്ധതിയുടെ പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച് ഫലരേഖയാണ്. മാതൃപദ്ധതി: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം]]. AI (ക്ലോഡ്) ഏജന്റുകളുടെ സഹായത്തോടെ, ഒരു ഉപയോക്താവിന്റെ മേൽനോട്ടത്തിൽ തയ്യാറാക്കിയത്.}} = പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച്: 100 ലേഖനങ്ങളുടെ പരിഭാഷാ ശുദ്ധീകരണം = [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|പദ്ധതിരേഖയിലെ]] രീതിശാസ്ത്രം അനുസരിച്ച്, മുൻ ബാച്ചുകളിൽ ഉൾപ്പെടാത്ത അടുത്ത 100 ലേഖനങ്ങളാണ് ഇത്തവണ എടുത്തത് ([[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/മുഴുവൻ പട്ടിക|മുഴുവൻ പട്ടികയിലെ]] ക്രമസംഖ്യ 2201–2300; യന്ത്രപരിഭാഷ 91.2%–91.6%). ഇവയിൽ '''ഭാഷയും പരിഭാഷാപ്പിശകുകളും മാത്രമാണ്''' നിർമ്മിതബുദ്ധിയുടെ (Claude Fable 5, Claude Opus 5.5) സഹായത്തോടെ മെച്ചപ്പെടുത്തിയത്; വസ്തുതകൾ, സംഖ്യകൾ, അവലംബങ്ങൾ, ഫലകങ്ങൾ, കണ്ണികൾ, വർഗ്ഗങ്ങൾ എന്നിവ തൊട്ടിട്ടില്ല. ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനം ലഭ്യമായിടത്തെല്ലാം അതുമായി ഒത്തുനോക്കിയാണ് തിരുത്തിയത്. ഓരോ തിരുത്തും രണ്ടു പരിശോധനകൾ — കോഡ് നടത്തുന്ന ഘടനാപരിശോധനയും ആശയപരിശോധനയും — കടന്നശേഷമാണ് സേവ് ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. (തയ്യാറാക്കിയത്: 2026 ഒക്ടോബർ.) ഈ ബാച്ചിലെ തിരുത്തുകൾ [[ഉപയോക്താവ്:AksharaBot|AksharaBot]] എന്ന യന്ത്ര അക്കൗണ്ടിൽനിന്നാണ് സേവ് ചെയ്തത്, ബോട്ട് ഫ്ലാഗോടെ. == സംഗ്രഹം == * ആകെ പരിശോധിച്ചത്: '''100 ലേഖനങ്ങൾ''' * ഭാഷ തിരുത്തി സേവ് ചെയ്തത്: '''59''' * ഭാഷ ഇതിനകം മെച്ചമായിരുന്നതിനാൽ തിരുത്തേണ്ടിവരാത്തത്: '''0''' * പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞതിനാൽ സേവ് ചെയ്യാത്തത്: '''15''' (ഇവ ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കേണ്ടതുണ്ട്) * തിരിച്ചുവിടൽ താളുകളും വലുപ്പം കൂടിയ ലേഖനങ്ങളുമായതിനാൽ ഒഴിവാക്കിയത്: '''26''' * ഉപയോക്താക്കൾക്കായി രേഖപ്പെടുത്തിയ വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ: '''492''' (71 ലേഖനങ്ങളിൽ) വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങളെല്ലാം ഭാഷാപരം മാത്രമാണ്. ഓരോ തിരുത്തിന്റെയും diff നൽകിയിട്ടുണ്ട് — ആർക്കും അതു പരിശോധിക്കാം, തെറ്റു കണ്ടാൽ ഒറ്റ ക്ലിക്കിൽ മുൻപ്രാപനം ചെയ്യുകയുമാവാം. == എന്തുകൊണ്ട് ചില തിരുത്തുകൾ തടയപ്പെട്ടു? == AI ഭാഷാതിരുത്തൽ നിർദ്ദേശിച്ച 15 ലേഖനങ്ങൾ സേവ് ചെയ്തിട്ടില്ല. രണ്ടു പരിശോധനാ ഘട്ടങ്ങളാണ് അവ തടഞ്ഞത്: * '''ഘടനാപരിശോധന (കോഡ്) — 2 ലേഖനങ്ങൾ.''' സംഖ്യകൾ, കണ്ണികളുടെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ, ഫലകനാമങ്ങൾ, അവലംബങ്ങൾ, പുറംകണ്ണികൾ എന്നിവ അതേപടി നിലനിൽക്കണമെന്ന് നിർമ്മിതബുദ്ധിയല്ല, കോഡാണ് ഉറപ്പാക്കുന്നത്. ആകെ 5 തവണ സംഖ്യകളിലും 0 തവണ കണ്ണികളുടെ ലക്ഷ്യങ്ങളിലും വ്യത്യാസം കണ്ടെത്തി. * '''ആശയപരിശോധന — 13 ലേഖനങ്ങൾ''' (54 പ്രത്യേക പ്രശ്നങ്ങൾ, ശരാശരി ഒരു ലേഖനത്തിന് 4.2). ഭാഷ മാത്രം മാറ്റിയോ, ആശയം മാറിയോ എന്ന് സ്വതന്ത്രമായ രണ്ടാമതൊരു AI പരിശോധിക്കുന്നു. ഏറ്റവും കൂടുതൽ കണ്ടത്: മൂലലേഖനത്തിലില്ലാത്ത വിവരം ചേർത്തത് (4 ലേഖനങ്ങൾ), ഭാഷയ്ക്കപ്പുറം വസ്തുതാതിരുത്തൽ നടത്തിയത് (8), ഫലകം/ഇൻഫോബോക്സ് ഉള്ളടക്കം മാറ്റിയത് (0), അർത്ഥവ്യത്യാസം (4), വിവരനഷ്ടം (5), പുതിയ മലയാളം തന്നെ തെറ്റായത് (0). ഇവയിൽ നല്ലൊരു പങ്കും AI ''ശരിയായ'' തിരുത്ത് നിർദ്ദേശിച്ചതുകൊണ്ടാണ് തടയപ്പെട്ടത് — ഇംഗ്ലീഷ് മൂലലേഖനവുമായി ഒത്തുനോക്കി വസ്തുത തിരുത്താൻ ശ്രമിച്ചത്. പക്ഷേ ഈ പദ്ധതിയുടെ അധികാരപരിധി '''ഭാഷ മാത്രമാണ്''', അതിനാൽ അത്തരം മാറ്റങ്ങൾ മനുഷ്യാനുമതിയില്ലാതെ സേവ് ചെയ്യുന്നില്ല. ഈ ലേഖനങ്ങൾ 'കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ്' എന്ന് അടയാളപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്; ആർക്കും അവ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്താം. == ലേഖനങ്ങളും തിരുത്തുകളും == {| class="wikitable sortable" ! # !! ലേഖനം !! മൂലലേഖനം !! diff !! സ്ഥിതി !! മാറ്റങ്ങൾ |- | 1 || [[ഹെൽമിൻതോളജി]] || [[:en:Helminthology|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 2 || [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ, ചണ്ഡീഗഡ്]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 3 || [[ചൂതാട്ടം]] || — || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674982|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പേരുകളുടെ അക്ഷരത്തെറ്റ് തിരുത്തി (അമ്പിലി→അമ്പിളി, പ്രമീല→പ്രമീള); ഇനിഷ്യലുകളിൽ കുത്തും ഇടവും ക്രമീകരിച്ചു (ടിഎംഎൻ→ടി.എം.എൻ, കെ ജെ യേശുദാസ്→കെ.ജെ. യേശുദാസ്); ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളമാക്കി (ഇല്ല.→ക്ര.നം., നീളം (m: ss)→ദൈർഘ്യം (മി: സെ)); ശീർഷകങ്ങൾ മാറ്റി (പരാമർശങ്ങൾ→അവലംബം, ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ→പുറംകണ്ണികൾ); വാക്യഘടനയും ചിഹ്നനവും ശരിയാക്കി. |- | 4 || [[Manike Mage Hithe]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 5 || [[മുള്ളൂർക്കര തീവണ്ടിനിലയം]] || [[:en:Mullurkara railway station|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674983|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് വാക്കുകൾ മലയാളത്തിലാക്കി ('Southern Railway' → 'ദക്ഷിണ റെയിൽവേ', 'Yes' → 'അതെ'); 'റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ', 'ട്രെയിനുകൾ' എന്നിവ 'തീവണ്ടിനിലയം', 'തീവണ്ടികൾ' എന്നാക്കി; വാക്യഘടന ക്രമപ്പെടുത്തി ('സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്' ചേർത്തു); 'സതേൺ റെയിൽ‌വേ' → 'ദക്ഷിണ റെയിൽവേ'; 'പരാമർശങ്ങൾ' → 'അവലംബം'. |- | 6 || [[Ram Harsh Singh]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 7 || [[ജൈരൊ റോഡ്രിഗസ്]] || [[:en:Jairo Rodrigues|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674984|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പേരുകളുടെ ലിപ്യന്തരണം ഏകീകരിച്ചു ('ജെയ്‌റോ/ജയ്‌റോ' → 'ജൈരൊ', 'നെഫ്റ്റി' → 'നെഫ്ചി', 'പൈകൊട്ടൊ' → 'പെയ്ഷോട്ടോ'); വിഭക്തിരൂപങ്ങളും വാക്യഘടനയും ശരിയാക്കി; തെറ്റായ യന്ത്രവിവർത്തനം തിരുത്തി ('അപ്ലിക്കേഷനുകൾ/ലക്ഷ്യങ്ങൾ' → 'മത്സരങ്ങൾ/ഗോളുകൾ', 'വിചാരണ' → 'ട്രയൽ', 'സ്വന്തം ഗോൾ' → 'സെൽഫ് ഗോൾ'); തലക്കെട്ടുകൾ 'അവലംബം', 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നാക്കി; ചിഹ്നനവും അധിക സ്പെയ്സുകളും ക്രമീകരിച്ചു. |- | 8 || [[3rd Lok Sabha]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 9 || [[വിത്തിൻ സെക്കന്റ്സ്]] || [[:en:Within Seconds|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674985|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'മിനിറ്റുകൾ' → 'മിനിറ്റ്' എന്ന് തിരുത്തി; 'കുറ്റകൃത്യ ചലച്ചിത്രം' → 'ക്രൈം ചലച്ചിത്രം'; 'നീഴൂർ' → 'ഞീഴൂർ' എന്ന അക്ഷരത്തെറ്റ് തിരുത്തി; 'സംഗീത സംവിധാനം' ഒറ്റവാക്കാക്കി; റിലീസ് വാക്യം ലളിതമാക്കി, തീയതികളിൽ ഹൈഫൻ ചേർത്തു; തലക്കെട്ടുകൾ 'അവലംബം', 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നാക്കി. |- | 10 || [[ഉരു (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Uru (2023 film)|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674986|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('പ്രൊഡക്ഷൻസ്' → 'പ്രൊഡക്ഷൻ', 'തീയേറ്റർ' → 'തിയേറ്റർ', 'മനോരമക്ക്' → 'മനോരമയ്ക്ക്'); '97 മിനിറ്റുകൾ' → '97 മിനിറ്റ്' ആക്കി; വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി; ചില്ലക്ഷര-ZWJ ശുദ്ധീകരണം; ട്രാക്ക് ലിസ്റ്റിലെ അധിക ']' നീക്കി; തലക്കെട്ടുകൾ 'അവലംബം', 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നാക്കി. |- | 11 || [[ലാബിയൽ ഫ്യൂഷൻ]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 12 || [[F]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 13 || [[പ്രുനെല്ല ബ്രയൻസ്]] || [[:en:Prunella Briance|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674987|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് വാക്കുകൾ മലയാളത്തിലാക്കി (London → ലണ്ടൻ); വാക്യഘടന മിനുക്കി ('ഗർഭം ധരിച്ചു' → 'ഗർഭിണിയായി', 'ആക്ടിവിസം' → 'പ്രവർത്തനങ്ങൾ'); പദച്ചേർച്ച തിരുത്തി (ആരോഗ്യവാനായ → ആരോഗ്യമുള്ള, ചാപ്‌മാൻ്റെയും → ചാപ്‌മാന്റെയും); ആവർത്തനം നീക്കി; അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അധിക ഇടങ്ങളും ചിഹ്നങ്ങളും ക്രമീകരിച്ചു. |- | 14 || [[ബംഗ്ലാദേശിൽ ഗർഭച്ഛിദ്രം]] || [[:en:Abortion in Bangladesh|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674988|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ക്രിയാകാലം തിരുത്തി ('വ്യാപകമാണ്' → 'വ്യാപകമായിരുന്നു'); അക്ഷരത്തെറ്റും ഏകീകൃതരൂപവും ('ഗർഭഛിദ്രം' → 'ഗർഭച്ഛിദ്രം', 'മൈഫെപ്രിസ്റ്റോൺ' → 'മിഫെപ്രിസ്റ്റോൺ'); തലക്കെട്ട് തിരുത്തി ('ആർത്തവ ക്രമം' → 'ആർത്തവ നിയന്ത്രണം'); വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി ('ഫിസിഷ്യൻ' → 'ഡോക്ടർ', 'പ്രവേശനമില്ല' → 'സേവനം ലഭ്യമാകുന്നില്ല'); വിരാമചിഹ്നങ്ങൾ ശരിയാക്കി. |- | 15 || [[സെൻട്രൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ കോട്ടൺ റിസർച്ച്]] || [[:en:Central Institute for Cotton Research|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674989|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വിഭക്തിപ്രയോഗം തിരുത്തി ('ഉത്പാദനത്തിന്' → 'ഉത്പാദനത്തിനുള്ള', 'പരുത്തിയിൽ' → 'പരുത്തിയെക്കുറിച്ച്'); ചുരുക്കെഴുത്തുകൾ ഏകീകരിച്ചു ('സിഐആർഎസ്' → 'CICR', 'CICRS'); '1976 ൽ', 'NH9 ൽ' എന്നിവയിൽ ഹൈഫൻ ചേർത്തു; വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി ('സ്ഥാപിച്ചു' → 'സ്ഥാപിച്ചതാണ്'); അധിക സ്ഥലങ്ങളും ഉദ്ധരണിചിഹ്നങ്ങളും ഒഴിവാക്കി. |- | 16 || [[Sanjeev Bagai]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 17 || [[വല്ലാത്ത പഹയൻ]] || [[:en:Vallatha Pahayan|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674990|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('മിനുട്ട്' → 'മിനിറ്റ്', 'സ്ക്കൂൾ' → 'സ്കൂൾ', 'ഹെഡ് മാസ്റ്റർ' → 'ഹെഡ്മാസ്റ്റർ'); പേരുകളിലെ ചുരുക്കെഴുത്തിൽ കുത്തുകൾ ചേർത്തു ('കെ.വി.', 'എസ്.പി.', 'കെ.പി.എ.സി.'); വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി ('വിജയനു കൂട്ടായി' → 'വിജയനോടൊപ്പം പങ്കാളികളായി'); ഇൻഫോബോക്സിലെ അധിക ']' നീക്കി; അനാവശ്യ സ്പേസുകൾ നീക്കി; 'F' മലയാളത്തിലാക്കി; 'റഫറൻസുകൾ' → 'അവലംബം'. |- | 18 || [[ചൗധരി റഹ്മത്ത് അലി]] || [[:en:Choudhry Rahmat Ali|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674991|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകളും അനാവശ്യ സ്‌പെയ്‌സുകളും തിരുത്തി ('ഉയര്ർത്തിയ' → 'ഉയർത്തിയ', 'ആദ്രഹം' → 'ആഗ്രഹം'); വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി; തീയതിക്രമം മലയാളരീതിയിലാക്കി ('16 നവംബർ 1897' → '1897 നവംബർ 16'); പദപ്രയോഗം മെച്ചപ്പെടുത്തി ('റൗണ്ട് ടേബിൾ കോൺഫറൻസ്' → 'വട്ടമേശസമ്മേളനം', 'സമ്പത്തുകൾ' → 'വസ്തുവകകൾ'); ഇംഗ്ലീഷ് കുറിപ്പ് മലയാളത്തിലാക്കി; വിരാമചിഹ്നങ്ങളും അവലംബസ്ഥാനങ്ങളും ക്രമീകരിച്ചു. |- | 19 || [[K. Narayanaswamy Balaji]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 20 || [[തൂവൽസ്പർശം]] || [[:en:Thoovalsparsham|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674992|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകളും വിരാമചിഹ്നങ്ങളും ശരിയാക്കി ('അച്ചൻ' → 'അച്ഛൻ', 'ഉർവശി' → 'ഉർവ്വശി', 'ആനന്ദ പത്മനാഭൻ' → 'അനന്തപത്മനാഭൻ'); വർഷങ്ങൾ '1990 ൽ' → '1990-ൽ' എന്ന് ഏകീകരിച്ചു; ഇംഗ്ലീഷ് തലക്കെട്ടുകൾ മലയാളത്തിലാക്കി ('പ്ലോട്ട്' → 'കഥാസംഗ്രഹം', 'റീമേക്കുകൾ' → 'പുനർനിർമ്മാണങ്ങൾ'); വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി; അധിക കുത്തുകളും ഇടവേളകളും നീക്കി. |- | 21 || [[കെണി (ചലച്ചിത്രം]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 22 || [[മഹാരാജാ അഗ്രസെൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അഗ്രോഹ]] || [[:en:Maharaja Agrasen Medical College, Agroha|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674993|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('പേരാണ'→'പേരാണ്', 'ഫ്രെൻസിക്'→'ഫോറൻസിക്', 'ഇതിഹാസ'→'ഐതിഹാസിക'); ആമുഖവാക്യത്തിലെ ഘടന, അഫിലിയേഷൻ ലിങ്ക് വാചകം ശരിയാക്കി; 'അഡ്മിസ്ട്രേറ്റീവ് ബോഡി'→'ഭരണസമിതി'; ഇനീഷ്യലുകളിൽ കുത്ത് ചേർത്തു; ഇരട്ട പൂർണവിരാമങ്ങളും അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അധിക ഇടങ്ങളും നീക്കി; വാക്യഘടന ലളിതമാക്കി. |- | 23 || [[സിലോൺ പൗരത്വ നിയമം]] || [[:en:Ceylon Citizenship Act|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674995|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി ('ഇഷ്ടമല്ലായിരുന്നു' → 'ഇഷ്ടമായിരുന്നില്ല'); അക്ഷരത്തെറ്റ് തിരുത്തി ('ആതായത്' → 'അതായത്'); പേരിലെ പൊരുത്തക്കേട് ശരിയാക്കി ('കൊട്ടലാവാല' → 'കൊതലാവാല'); വർഷങ്ങൾക്ക് ഹൈഫൻ ചേർത്തു ('1948 ലെ' → '1948-ലെ'); അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അധിക സ്പേസുകളും ഒറ്റപ്പെട്ട 'UNHCR' വരിയും നീക്കി. |- | 24 || [[ഹിന്ദുമതം ഇന്ത്യയിൽ]] || [[:en:Hinduism in India|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674997|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി ('1500ലും ഉം 500 ബിസിയിലുംആയി' → '1500-നും 500 ബിസിക്കും ഇടയിൽ'); വിരാമചിഹ്നങ്ങളും ഹൈഫനും ക്രമീകരിച്ചു ('2011 ലെ' → '2011-ലെ'); പദങ്ങൾ തിരുത്തി ('പരിത്യാഗ' → 'സന്ന്യാസ', 'മാപ്പ്' → 'ഭൂപടം'); സ്ഥലനാമങ്ങളുടെ അക്ഷരവിന്യാസം ഏകീകരിച്ചു (ഒറീസ → ഒഡിഷ, പാകിസ്ഥാൻ → പാകിസ്താൻ); അനാവശ്യ വാക്കുകൾ നീക്കി. |- | 25 || [[Compound eye]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 26 || [[ശോഭ ബ്രൂട്ട]] || [[:en:Shobha Broota|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674998|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വിഭക്തിരൂപങ്ങൾ തിരുത്തി ('സൊസൈറ്റിയിൽ നിന്നുള്ള പുരസ്കാരം' → 'സൊസൈറ്റിയുടെ പുരസ്കാരം'); ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾക്ക് മലയാളം ('seperated' → 'വേർപിരിഞ്ഞു', 'സോളോ എക്സിബിഷൻ' → 'ഏകാംഗ പ്രദർശനം', 'സിത്താറിസ്റ്റ്' → 'സിത്താർ വാദക'); തീയതി-വർഷ രൂപങ്ങൾ ഏകീകരിച്ചു ('1965 ൽ' → '1965-ൽ'); 'കൌൺസിൽ' → 'കൗൺസിൽ'; 'രമേശ്വർ' → 'രാമേശ്വർ'; അപൂർണ്ണ വാക്യം പൂർത്തിയാക്കി; തലക്കെട്ട് കടുപ്പിച്ചു; കൃതിനാമങ്ങൾ ഇറ്റാലിക്കിലാക്കി; അനാവശ്യ കോമയും സ്പെയ്സും നീക്കി. |- | 27 || [[നാഷണൽ ചൈൽഡ്‌ബർത്ത് ട്രസ്റ്റ്]] || [[:en:National Childbirth Trust|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 28 || [[ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മില്ലറ്റ് റിസർച്ച്]] || [[:en:Indian Institute of Millets Research|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4674999|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇംഗ്ലീഷ് ചുരുക്കെഴുത്തുകൾ മലയാളത്തിലാക്കി (ICAR-IIMR → ഐസിഎആർ-ഐഐഎംആർ); സാങ്കേതിക പദങ്ങൾ മൊഴിമാറ്റി (ബ്രീഡിംഗ് → പ്രജനനം, പാത്തോളജി → രോഗശാസ്ത്രം); വിളപ്പേരുകൾ തിരുത്തി (പ്രാവ്-പയർ → തുവര, തിന → മില്ലറ്റുകൾ); 'നിർബന്ധിത വിളകൾ' → 'ചുമതലയിലുള്ള വിളകൾ'; വാക്യഘടനയും വിരാമചിഹ്നങ്ങളും ശരിയാക്കി. |- | 29 || [[Vasily Dokuchaev]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 30 || [[ഇഞ്ച്]] || [[:en:Inch|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 31 || [[വജൈനൽ അൾട്രാസോണോഗ്രഫി]] || [[:en:Vaginal ultrasonography|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675000|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'അൾട്രാസോണോഗ്രാഫി' എന്ന അക്ഷരവിന്യാസം 'അൾട്രാസോണോഗ്രഫി' ആയി ഏകീകരിച്ചു; 'ട്രാൻസ് വജെനൽ' → 'ട്രാൻസ്‌വജൈനൽ'; 'യോനിയിലെ ഭിത്തിയിലൂടെ' → 'യോനീഭിത്തിയിലൂടെ'; 'ടിഷ്യുകളെക്കുറിച്ച്' → 'കലകളെ'; 'പ്രയോഗിക്കുന്ന' → 'ഉപയോഗിക്കുന്ന'; വാക്യഘടന മിനുക്കി; അവലംബത്തിനു മുമ്പുള്ള അധിക ഇടം നീക്കി. |- | 32 || [[ദ്യൗസ്പതി]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 33 || [[അരിപ്പു കോട്ട]] || [[:en:Arippu fort|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675001|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റ് തിരുത്തി ('ഐതിഹ്യമുണഅട്' → 'ഐതിഹ്യമുണ്ട്'); വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി ('നിർമ്മിച്ച് ... കൈമാറിയതാണിത്' → 'നിർമ്മിച്ച ഈ കോട്ട ... കൈമാറി'); ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളമാക്കി ('ഗസ്റ്റ് ഹൌസ്' → 'അതിഥിമന്ദിരം', 'കടൽ ക്യാപ്റ്റൻ' → 'കപ്പിത്താൻ', 'Romanized' → 'റോമൻ ലിപിയിൽ'); 'കണ്ട്യൻ' → 'കാൻഡിയൻ'; അധിക ഇടങ്ങളും ഇരട്ട പൂർണ്ണവിരാമവും നീക്കി; '1679 ൽ' → '1679-ൽ'. |- | 34 || [[പ്രേമ രാമമൂർത്തി]] || [[:en:Prema Ramamurthy|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675002|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('സംഗീതജ്ഞയയാണ്' → 'സംഗീതജ്ഞയാണ്', 'ഫിലിമുകർ' → 'ഡോക്യുമെന്ററികൾ', 'വൈദഗ്ദ്ധ്യം' → 'വൈദഗ്ധ്യം'); ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളീകരിച്ചു ('പ്രകടനങ്ങൾ' → 'കച്ചേരികൾ', 'തീമാറ്റിക് പ്രൊഡക്ഷനുകൾ' → 'വിഷയാധിഷ്ഠിത നിർമ്മിതികൾ', 'ഓൾ ഇന്ത്യ റേഡിയോ' → 'ആകാശവാണി'); വാക്യഘടന മിനുക്കി; തീയതിയിൽ ഹൈഫൻ ചേർത്തു ('2020 ലെ' → '2020-ലെ'); 'മാധുരി സത്യഗുരു' → 'മധുര സദ്ഗുരു' എന്ന് ലിപ്യന്തരണം തിരുത്തി; ഇൻഫോബോക്സിൽ 'ഗായിക' → 'ആലാപനം'. |- | 35 || [[ഹെർമൻ ലോലിൻ]] || [[:en:Hermann Löhlein|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675003|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പദഘടനയും വാക്യഘടനയും മെച്ചപ്പെടുത്തി (ഉദാ: 'ബെർലിൻ നഗരത്തിൽ' → 'ബെർലിനിൽ', 'ഹോഫ്മയർ ന്റെ' → 'ഹോഫ്മയറുടെ'); ആവർത്തനം ഒഴിവാക്കി; 'ജീസെൻ' → 'ഗീസെൻ' എന്ന് അക്ഷരവിന്യാസം ഏകീകരിച്ചു; രചനാശീർഷകങ്ങളുടെ പരിഭാഷ സ്വാഭാവികമാക്കി (ഉദാ: 'പുതിയ അമ്മമാരിലും' → 'പ്രസവിച്ച സ്ത്രീകളിലും', 'അണ്ഡാശയവും' → 'ഓവറിയോട്ടമിയും'). |- | 36 || [[മീന വാർപുഡ്കർ]] || [[:en:Meena Warpudkar|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675004|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് വിവരങ്ങൾ മലയാളത്തിലാക്കി ('Social work' → 'സാമൂഹിക പ്രവർത്തനം'); പേരുകളുടെ അക്ഷരവിന്യാസം ഏകീകരിച്ചു ('വാർ‌പുദ്‌കർ‌' → 'വാർപുഡ്കർ'); വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി ('സുരേഷുമായി വിവാഹം കഴിച്ചു' → 'സുരേഷിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു'); 'എംഎൽഎ' → 'എം.എൽ.എ.'; അനാവശ്യ ഇടങ്ങളും ചിഹ്നങ്ങളും നീക്കി; 'അവലംബങ്ങൾ' → 'അവലംബം'. |- | 37 || [[തിലക്ധാരി സിംഗ്]] || [[:en:Tilakdhari Singh|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675005|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി (നിയസഭ→നിയമസഭാ, ഗിരിദിഹ്/ഗിരിഡി→ഗിരിഡിഹ്, കോഡെർമ→കോഡാർമ); വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി (ഒറ്റയ്ക്ക്→മാത്രം, പോരാടിയ→മത്സരിച്ച, നയിച്ചു→കൈമാറി); ഹൈഫൻ ചേർത്തു (1984-ൽ); തലക്കെട്ടുകൾ അവലംബം, പുറംകണ്ണികൾ എന്നാക്കി; പുറംകണ്ണി വിവരണം മെച്ചപ്പെടുത്തി. |- | 38 || [[വെൺചിറകൻ മൈന]] || [[:en:White-shouldered starling|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675006|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ടാക്സോബോക്സിലെ പേര് മലയാളത്തിലാക്കി; വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി ('തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യ ശൈത്യകാലത്ത്' → 'ശൈത്യകാലം തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയിൽ ചെലവഴിക്കുന്നു'); തെറ്റായ പദങ്ങൾ തിരുത്തി ('നോട്ട്' → 'കൊക്ക്', 'ആൺതുമ്പികൾ' → 'ആൺപക്ഷി', 'ബൈനോമിയൽ നാമം' → 'ദ്വിപദനാമം'); ശാസ്ത്രനാമങ്ങൾ ഇറ്റാലിക്കിലാക്കി; ചിഹ്നനവും അക്ഷരത്തെറ്റുകളും ('ഡൌൺലോഡ്' → 'ഡൗൺലോഡ്') തിരുത്തി. |- | 39 || [[Guruvayur Dorai]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 40 || [[ദി എറ്റേണൽ സിറ്റി]] || [[:en:The Eternal City (1923 film)|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 41 || [[ഈറ്റപ്പൊളപ്പൻ]] || [[:en:Black-browed reed warbler|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675007|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വാക്യഘടന തിരുത്തി ('ഒതുചെരൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു' → 'കൂട്ടത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു', 'സ്വിൻഹോ ... വിവരിച്ചത്' → 'സ്വിൻഹോയാണ് ... വിവരിച്ചത്'); പ്രജനന-ശൈത്യകാല വാക്യം വ്യക്തമാക്കി; 'ഈറ്റപ്പാവങ്ങൾ' → 'ഈറ്റക്കാടുകൾ' എന്ന് പദം തിരുത്തി; അക്ഷരത്തെറ്റ് ('ഈറ്റപൊളപ്പൻ') തിരുത്തി; ആവർത്തിച്ച 'മൂലം' ഒഴിവാക്കി. |- | 42 || [[മേജർ]] || — || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675008|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ചിഹ്നനം തിരുത്തി: ബോൾഡ് അടയാളത്തിനു പുറത്തേക്ക് പൂർണ്ണവിരാമം മാറ്റി ('''മേജർ.''' → '''മേജർ'''.); വിഭക്തിരൂപം തിരുത്തി ('ക്യാപ്റ്റന് മുകളിലും' → 'ക്യാപ്റ്റനു മുകളിലും'). |- | 43 || [[നന്ദിഗാം സുരേഷ്]] || [[:en:Nandigam Suresh|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675009|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പദശുദ്ധി തിരുത്തി ('രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ' → 'രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ', 'അധോമണ്ഡലം' → 'അധോസഭ', 'bi ദ്യോഗിക' → 'ഔദ്യോഗിക'); വാക്യഘടനയും പദക്രമവും മെച്ചപ്പെടുത്തി; ഇരട്ട പൂർണ്ണവിരാമവും അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അധിക സ്പേസും നീക്കി; 'ബാപത്‌ല' എന്നതിലെ അനാവശ്യ ZWNJ നീക്കി; വിഭാഗത്തലക്കെട്ടുകൾ 'അവലംബം', 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നാക്കി മാറ്റി. |- | 44 || [[നൈനിറ്റാൽ-ഉദംസിംഗ നഗർ (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)]] || [[:en:Nainital–Udhamsingh Nagar Lok Sabha constituency|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675010|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || സ്ഥലനാമങ്ങളുടെ ലിപ്യന്തരണം ഏകീകരിച്ചു ('ഉധാം സിംഗ് നഗർ' → 'ഉദംസിംഗ നഗർ', 'നൈനിറ്റാൾ' → 'നൈനിറ്റാൽ'); ഇംഗ്ലീഷിലുണ്ടായിരുന്ന നിയമസഭാ മണ്ഡലങ്ങളുടെയും പാർട്ടികളുടെയും പേരുകൾ മലയാളത്തിലാക്കി; 'ഡിലിമിറ്റേഷൻ' → 'അതിർത്തി പുനർനിർണയം', 'പരാമർശങ്ങൾ' → 'അവലംബം', 'ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ' → 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നിങ്ങനെ പദങ്ങൾ തിരുത്തി; ക്രിയാകാലവും ചിഹ്നനവും ശരിയാക്കി. |- | 45 || [[ആൻ നെഖേൽ കോട്ട]] || [[:en:An-Nekhel Fortress|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675011|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ലേഖനശീർഷകം സ്ഥിരപ്പെടുത്തി ('ഒരു നെഖേലിന്റെ കോട്ട' → 'ആൻ നെഖേൽ കോട്ട'); സ്ഥലപ്പേരുകളുടെ ലിപ്യന്തരണം ഏകീകരിച്ചു ('സിനായി പെനിൻസുല' → 'സീനായ് ഉപദ്വീപ്', 'ഏകാബ' → 'അക്കാബ'); വാക്യഘടനയും ക്രിയാകാലവും തിരുത്തി; അക്ഷരത്തെറ്റുകളും വിക്കിലിങ്ക് വ്യാകരണവും ശരിയാക്കി; 'പരാമർശങ്ങൾ' → 'അവലംബം'. |- | 46 || [[ദിബ്ബ അൽ-ഫുജൈറ]] || [[:en:Dibba Al-Fujairah|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 47 || [[ഇന്റർനാഷണൽ പ്ലാന്റ് പ്രൊട്ടക്ഷൻ കൺവെൻഷൻ]] || [[:en:International Plant Protection Convention|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675012|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി ('സമ്മേളനത്തിന്റെ പ്രഥമശ്രദ്ധ...' → 'കൺവെൻഷന്റെ പ്രഥമ ശ്രദ്ധ സസ്യങ്ങളിലും...'); 'ഓർഗനൈസേഷൻ' → 'സംഘടന', 'ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ' → 'പുറംകണ്ണികൾ' എന്നിങ്ങനെ പദങ്ങൾ മലയാളീകരിച്ചു; 'ഓരോ ഭരണ സമിതി' → 'ഒരു ഭരണസമിതി' പോലുള്ള പിശകുകൾ തിരുത്തി; കണ്ണികളും ചിഹ്നങ്ങളും ശരിയാക്കി. |- | 48 || [[Brahm Shanker Srivastava]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 49 || [[Mohan Kameswaran]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 50 || [[വഹപ് സനാൽ]] || [[:en:Vahap Şanal|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675013|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || തലക്കെട്ടിലെ പേര് 'വഹാപ്' → 'വഹപ്' എന്നു തിരുത്തി; 'രണ്ട് തവണ' → 'രണ്ടു തവണ', 'FIDE മാസ്റ്റർ' → 'ഫിഡെ മാസ്റ്റർ', 'ചെസ്' → 'ചെസ്സ്' ഏകീകരിച്ചു; വർഷ പ്രത്യയങ്ങൾ '2019 ലും' → '2019-ലും' എന്ന് ഹൈഫനോടെ എഴുതി; നീണ്ട വാക്യങ്ങൾ വിഭജിച്ച് 'അദ്ദേഹം' എന്ന കർത്താവ് ചേർത്തു; അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അനാവശ്യ സ്ഥലവും പൂർണ്ണവിരാമവും ക്രമീകരിച്ചു. |- | 51 || [[ആർഎൽവി–ടിഡി]] || [[:en:RLV-TD|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675014|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളത്തിലാക്കി ('ISRO' → 'ഐഎസ്ആർഒ', 'അൺ ക്രൂവ്ഡ്' → 'ആളില്ലാ', 'മാക് നമ്പർ' → 'മാക് സംഖ്യ'); തെറ്റായ വാക്യഘടന പുനഃക്രമീകരിച്ചു (ടിഎസ്ടിഒ ആവർത്തനം, HEX വിക്ഷേപണ വാക്യം); 'ശബ്ദമുള്ള റോക്കറ്റ്' → 'സൗണ്ടിംഗ് റോക്കറ്റ്'; അധിക സ്പേസുകളും ബ്രാക്കറ്റുകളും നീക്കി; ഇൻഫോബോക്സ് വിവരങ്ങൾ മലയാളത്തിലാക്കി. |- | 52 || [[അഭിമന്യു പുരാണിക്]] || [[:en:Abhimanyu Puranik|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675015|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വിസർഗത്തിനു പകരം കോളൻ ഉപയോഗിച്ചു ('മറാത്തിഃ' → 'മറാത്തി:'); വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഹൈഫൻ ചേർത്തു ('2016 ലും' → '2016-ലും'); ചില്ലക്ഷരം തിരുത്തി ('ഫെസ്റ്റിവലിൻ്റെ' → 'ഫെസ്റ്റിവലിന്റെ'); 'ചെസ്' → 'ചെസ്സ്' എന്ന് ഏകീകരിച്ചു; വാക്യഘടനയും പദക്രമവും സ്വാഭാവികമാക്കി; പദവിച്ചുരുക്കങ്ങൾ തിരുത്തി ('ഐ. എം. എം.' → 'ഐ.എം.', 'ജി. എം. എ. എം' → 'ജി.എം.'); 'പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ' → 'പുറംകണ്ണികൾ'; പുറംകണ്ണികളിലെ വാക്കുകൾ വേർതിരിച്ചു. |- | 53 || [[ലിയ ടെസ്റ്റ്]] || [[:en:Lea test|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675016|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ചില്ലക്ഷര/അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('ടെസ്റ്റിൻ്റെ'→'ടെസ്റ്റിന്റെ', 'ഒപ്‌ടോടൈപ്പ്'→'ഒപ്റ്റോടൈപ്പ്', 'പരിചിതായ'→'പരിചിതമായ', 'ഗുണകരനാണ്'→'സഹായകമാണ്'); ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾക്ക് മലയാളം ('വിഷ്വൽ അക്വിറ്റി'→'കാഴ്ചശക്തി'); പേരുകൾ ഏകീകരിച്ചു ('ലീ'→'ലിയ', 'ഹൈവറിൻ'→'ഹൈവാരിനെൻ'); നീണ്ട വാക്യങ്ങൾ വിഭജിച്ചു; വാക്യഘടനയും ചിഹ്നനവും തലക്കെട്ടുകളും ക്രമപ്പെടുത്തി. |- | 54 || [[കിരൺ മാർട്ടിൻ]] || [[:en:Kiran Martin|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675039|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ലിംഗപ്പൊരുത്തം തിരുത്തി ('സാമൂഹിക പ്രവർത്തകൻ'→'പ്രവർത്തക'); 'അവൾ'→'അവർ' ആക്കി; ആമുഖവാക്യം പുനഃക്രമീകരിച്ചു; 'ബിരുദാനന്തര ബിരുദം'→'ബിരുദം'; '1985' ലിങ്കിലെ പിഴവ് തിരുത്തി; ആവർത്തിച്ച 'അതേ വർഷം തന്നെ' നീക്കി; 'Personal blog' മലയാളത്തിലാക്കി; വിരാമചിഹ്നങ്ങളും അവലംബങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള സ്പേസും ശരിയാക്കി |- | 55 || [[ഇന്ത്യ ക്ലൈമറ്റ് കൊളാബറേറ്റീവ്]] || [[:en:India Climate Collaborative|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 56 || [[തിരുത്തൽവാദി]] || [[:en:Thiruthalvaadi|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675040|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റ് തിരുത്തി ('മനൽ കെയ്‌രു' → 'മണൽ കയിറ്'); പദം മാറ്റി ('ബാച്ചിലർ' → 'അവിവാഹിതൻ', 'പ്ലോട്ട്' → 'കഥാസംഗ്രഹം', 'പരാമർശങ്ങൾ' → 'അവലംബം'); ക്രിയാരൂപം തിരുത്തി ('കഴിക്കാൻ' → 'കഴിപ്പിക്കാൻ'); വാക്യഘടന മാറ്റി; വിരാമചിഹ്നങ്ങളും ഇടയകലവും ശരിയാക്കി ('1992 ൽ' → '1992-ൽ'). |- | 57 || [[Pukhraj Bafna]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 58 || [[ഒറ്റയാൻ (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Ottayan|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675041|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || സ്പേസിങ്ങും ചിഹ്നനവും തിരുത്തി ('എന്നിവരാണ്ചിത്രത്തിലെ' → 'എന്നിവരാണ് ചിത്രത്തിലെ'); 'രമേഷ്' → 'രമേശ്' ഏകീകരിച്ചു; പദപ്രയോഗം മെച്ചപ്പെടുത്തി ('നെഗറ്റീവ്' → 'പ്രതികൂല', 'യജമാനൻ' → 'ഗുരു'); കഥാംശത്തിലെ വാക്യഘടന പുനഃക്രമീകരിച്ചു; അക്ഷരത്തെറ്റും ('ഓഫീസടുടേ') പട്ടികാശീർഷകങ്ങളും ('ഇല്ല.' → 'ക്ര.നം.') തിരുത്തി. |- | 59 || [[Sanjaya Rajaram]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 60 || [[സ്നേഹിക്കാൻ സമയമില്ല]] || [[:en:Snehikkan Samayamilla|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675017|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഭാഷാപരമായ തിരുത്തലുകൾ; വിശദാംശങ്ങൾക്ക് diff കാണുക |- | 61 || [[Uttamchand Khimchand Sheth]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 62 || [[അക്ബർ ചായ]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 63 || [[ഇന്ത്യ ഓഫീസ്]] || [[:en:India Office|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 64 || [[ഹീരാബായ് ടാറ്റ]] || [[:en:Herabai Tata|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675042|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('ഹേരാബായി'→'ഹീരാബായ്', 'ഉണ്താകുകയും'→'ഉണ്ടാകുകയും'); നീണ്ട വാക്യങ്ങൾ പിരിച്ച് ഘടന ശരിയാക്കി; പദപ്രയോഗം മെച്ചപ്പെടുത്തി ('എൻഫ്രാഞ്ചൈസിനായി അപേക്ഷിച്ച'→'വോട്ടവകാശത്തിനായി നിവേദനം നൽകിയ'); ഇംഗ്ലീഷ് കുറിപ്പ് മലയാളത്തിലാക്കി; കണ്ണിയും തലക്കെട്ടും ശരിയാക്കി. |- | 65 || [[അമർ ലെനിൻ]] || [[:en:Amar Lenin|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675043|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പേരുകളുടെ എഴുത്തുരീതി ഏകീകരിച്ചു ('റിത്വിക് ഘടക്' → 'ഋത്വിക് ഘട്ടക്', 'കോമൾ ഗാന്ധർ' → 'കോമൾ ഗാന്ധാർ'); വിസർഗ്ഗത്തിന് പകരം അപൂർണ്ണവിരാമം (:) ചേർത്തു; അക്ഷരത്തെറ്റ് തിരുത്തി ('പ്രദർശിച്ചു' → 'പ്രദർശിപ്പിച്ചു'); വാക്യഘടനയും പദച്ചേർച്ചയും ('പുറംകണ്ണികൾ', '1970-ൽ') മെച്ചപ്പെടുത്തി. |- | 66 || [[ആശിഷ് സിംഗ് പട്ടേൽ]] || [[:en:Ashish Singh Patel|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675044|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || വാക്യഘടന തിരുത്തി ('അദ്ദേഹം' ചേർത്ത് 'അനുപ്രിയ പട്ടേലിന്റെ ഭർത്താവുമാണ്' എന്നാക്കി); 'രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ'→'രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ'; അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('നേടീ'→'നേടി', 'ഓരൊന്നുവീതം'→'ഓരോന്നു വീതം', 'തെരഞ്ഞെടുപ്പ്'→'തിരഞ്ഞെടുപ്പ്', 'അപ്നദൾ'→'അപ്നാ ദൾ'); ചിഹ്നനവും സ്പേസിങ്ങും ശരിയാക്കി; 'പരാമർശങ്ങൾ'→'അവലംബം'. |- | 67 || [[കാന്തിലാൽ എച്ച് സഞ്ചേട്ടി]] || [[:en:Kantilal Hastimal Sancheti|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 68 || [[വീക്കുചെണ്ട]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 69 || [[തണൽ]] || [[:en:Thanal (1978 film)|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675045|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പേരുകളിലെ ഇടവും ചുരുക്കെഴുത്തിലെ കുത്തുകളും തിരുത്തി ('രാജീവ്നാഥ്' → 'രാജീവ് നാഥ്', 'എം ജി സോമൻ' → 'എം.ജി. സോമൻ'); വിഭക്തിരൂപം ശരിയാക്കി ('നിർമ്മിച്ച' → 'നിർമ്മിച്ച്'); അപൂർണ്ണവാക്യം പൂർത്തിയാക്കി; പട്ടികയിലെ തലക്കെട്ടുകൾ മാറ്റി ('ഇല്ല.' → 'ക്രമനമ്പർ', 'നീളം' → 'ദൈർഘ്യം'); ചിഹ്നങ്ങൾക്കു മുമ്പുള്ള അധിക ഇടം നീക്കി. |- | 70 || [[വരുണ ഷെട്ടി]] || [[:en:Varuna Shetty|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675046|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || പദപ്രയോഗം സ്വാഭാവികമാക്കി ('ജോലി ചെയ്തു' → 'അഭിനയിച്ചു'); പേരുകളുടെ എഴുത്ത് ഏകീകരിച്ചു ('നീരിൽ/നീരെൽ' → 'നിരേൽ', 'മണൽ നഹാരം' → 'മണൽ നഹരം', 'ഔർ' → 'ഔവർ'); വാക്യങ്ങൾ വിഭജിച്ചു; ചിഹ്നനവും ഇടയകലവും ശരിയാക്കി; ഇംഗ്ലീഷ് തലക്കെട്ടുകൾ മലയാളമാക്കി ('ഫിലിമോഗ്രഫി' → 'ചലച്ചിത്രങ്ങൾ', 'ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ' → 'പുറംകണ്ണികൾ'). |- | 71 || [[സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ആന്റ് സെന്റ് പോൾസ് ചർച്ച്, കോലഞ്ചേരി]] || [[:en:St. Peter and St. Paul's Church, Kolenchery|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675047|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('ഓർത്തഡക്സ്'→'ഓർത്തഡോക്സ്', 'ഉദ്ദേശ്ശിച്ച'→'ഉദ്ദേശിച്ച'); പഴയ രൂപങ്ങൾ മാറ്റി ('സംബന്ധിപ്പാൻ'→'സംബന്ധിക്കാൻ', 'നിറുത്തി'→'നിർത്തി'); സമസ്തപദങ്ങൾ ചേർത്തെഴുതി; സംഖ്യയ്ക്കു ശേഷമുള്ള പ്രത്യയം ഏകീകരിച്ചു ('1933ൽ'→'1933-ൽ'); 'പ്രധാനിയായിരുന്നു'→'പ്രധാനിയായിരുന്ന' എന്ന് വ്യാകരണം ശരിയാക്കി; ഉപശീർഷകം 'ഇതും കാണുക' ആക്കി. |- | 72 || [[എട്ടിമടൈ]] || [[:en:Ettimadai|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675048|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ചിഹ്നങ്ങൾക്ക് മുമ്പുള്ള അധിക സ്പേസ് നീക്കി; 'എട്ടിമട' എന്നത് 'എട്ടിമടൈ' ആക്കി പേര് ഏകീകരിച്ചു; 'ഹൈവേയിൽ' → 'ദേശീയപാതയിൽ'; റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനെക്കുറിച്ചുള്ള നീണ്ട വാക്യം വിഭജിച്ചു; 'സ്ഥാനം' ഭാഗത്തെ ദൂരങ്ങൾ പറയുന്ന വാക്യം ശരിയാക്കി; 'റഫറൻസുകൾ' → 'അവലംബം'. |- | 73 || [[ഓട്ടോക്സിഡേഷൻ]] || [[:en:Autoxidation|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 74 || [[പ്രമീള ഗുരുമൂർത്തി]] || [[:en:Prameela Gurumurthy|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675050|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('ബിരുദാനന്ത'→'ബിരുദാനന്തര', 'കഥകലാക്ഷേപം'→'കഥാകാലക്ഷേപം'); സർവനാമം മാറ്റി ('അവളുടെ'→'അവരുടെ'); അക്കങ്ങൾക്കു ശേഷം ഹൈഫൻ ചേർത്തു ('2022ൽ'→'2022-ൽ'); പദങ്ങൾ മലയാളീകരിച്ചു ('കരിയർ'→'ഔദ്യോഗിക ജീവിതം'); പേരുകൾ ശരിയാക്കി ('തിരുപ്പുകൾ'→'തിരുപ്പുകഴ്'); വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി. |- | 75 || [[പസഫിക് പ്ലേസ് (സിയാറ്റിൽ)]] || [[:en:Pacific Place (Seattle)|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 76 || [[Georgios Papanikolaou]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 77 || [[മങ്കിപോക്സ്]] || [[:en:Mpox|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675051|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് വിവരങ്ങൾ മലയാളത്തിലാക്കി; അക്ഷരത്തെറ്റ് തിരുത്തി ('ദിവസംത്തിനകം' → 'ദിവസത്തിനകം'); പദപ്രയോഗം മെച്ചപ്പെടുത്തി ('ചുണങ്ങ്' → 'തിണർപ്പ്', 'കഠിനമായ' → 'ഗുരുതരമായ', 'പോറലുകൾ' → 'മാന്തൽ'); വാക്യഘടന സ്വാഭാവികമാക്കി; അധിക സ്പേസുകൾ നീക്കി. |- | 78 || [[കാനൗജ്]] || [[:en:Kannauj|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675052|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || സ്ഥലനാമം ഏകീകരിച്ചു ('കനൗജ്/കണ്ണൗജ്' → 'കാനൗജ്'); പേരുകൾ തിരുത്തി ('ഗുജ്ജാർ' → 'ഗുർജര-പ്രതിഹാരർ', 'ഛന്ദദേവൻ' → 'ചന്ദ്രദേവൻ', 'ഇട്ടാർ' → 'അത്തർ'); അവ്യക്തവും യന്ത്രപരിഭാഷാ ശൈലിയിലുള്ളതുമായ വാക്യങ്ങളും ചിത്രക്കുറിപ്പുകളും പുനർനിർമ്മിച്ചു; ചിഹ്നനവും അധിക സ്പേസുകളും ശരിയാക്കി. |- | 79 || [[കർമൻ രേഖ]] || [[:en:Kármán line|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675053|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'ലൈൻ' എന്നത് 'രേഖ' എന്ന് ഏകീകരിച്ചു; അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('അസ്ട്രൊനോട്ടിക്സ്'→'ആസ്ട്രോനോട്ടിക്സ്', 'കർമാൻ'→'കർമൻ', 'അർഥം'→'അർത്ഥം'); ക്രിയാകാലം തിരുത്തി ('സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നത്'→'സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്'); അക്ഷരാർത്ഥ വിവർത്തനങ്ങൾ മാറ്റിയെഴുതി ('റെക്കോർഡ് കീപ്പിംഗ് ബോഡി'→'റെക്കോർഡുകൾ സൂക്ഷിക്കുന്ന അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടന'); ഉദ്ധരണികളിലെ വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി; അധിക സ്പേസുകൾ നീക്കി. |- | 80 || [[കൃഷ്ണ കുമാർ (നടൻ)]] || [[:en:Krishna Kumar (actor)|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675054|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('വാർത്താവായകൻ'→'വാർത്താവായനക്കാരൻ', 'മന്ത്രികം'→'മാന്ത്രികം'); ആവർത്തിച്ച 'ദൂ' നീക്കി; തെറ്റായ വിവർത്തനങ്ങൾ മാറ്റി ('ചാൾട്ടൻ'→'തട്ടിപ്പുകാരൻ', 'വേനൽക്കാല കൊട്ടാരം'→'സമ്മർ പാലസ്', 'മൂന്ന്'→'സ്ത്രീ'); പട്ടികാശീർഷകങ്ങൾ ('റോൾ'→'കഥാപാത്രം', 'ചാനൽ') തിരുത്തി; വിരാമചിഹ്നങ്ങളും വാക്യഘടനയും മെച്ചപ്പെടുത്തി. |- | 81 || [[മൈക്രോസോഫ്റ്റ് ക്ലാസ് റൂം]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 82 || [[M. C. Pant]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 83 || [[നാരായം (ചലച്ചിത്രം)]] || [[:en:Naaraayam (film)|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675055|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('എഴുതുകാരൻ'→'എഴുത്തുകാരൻ', 'ദാമോധരൻ'→'ദാമോദരൻ', 'മുസ്ലീം'→'മുസ്ലിം'); പേരുകളുടെ എഴുത്തുരീതി ഏകീകരിച്ചു ('എഫ് വർഗീസ്'→'എൻ.എഫ്. വർഗ്ഗീസ്'); കഥാസാരത്തിലെ വാക്യഘടന പുനഃക്രമീകരിച്ചു; 'അവരുടെ'→'അവളുടെ'; വിരാമചിഹ്നങ്ങളും വിഭാഗത്തലക്കെട്ടുകളും ('ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ'→'പുറംകണ്ണികൾ') തിരുത്തി. |- | 84 || [[രണ്ട് നയാ പൈസ നാണയം]] || [[:en:2 naye paise|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675056|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || തെറ്റായ വിവർത്തനങ്ങൾ തിരുത്തി ('വർഷങ്ങളായി'→'അണകളായി', 'പുതിന'→'മിന്റ്', 'നെയ് പെയ്‌സ്'→'നയാ പൈസ'); ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾക്കു പകരം മലയാളം ചേർത്തു ('ഡിമോണിറ്റൈസ് ചെയ്തു'→'അസാധുവാക്കി'); വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി; തലക്കെട്ടുകളും പട്ടികാശീർഷകങ്ങളും പുതുക്കി; അകലവും ചിഹ്നങ്ങളും ശരിയാക്കി. |- | 85 || [[Narayana Panicker Kochupillai]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 86 || [[പൊകണ പ്രാവ്]] || [[:en:Mountain imperial pigeon|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 87 || [[ആരോഗ്യ സംരക്ഷണം]] || [[:en:Health care|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675057|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇംഗ്ലീഷ് വാക്കുകൾക്ക് പകരം മലയാളം പദങ്ങൾ ചേർത്തു ('ഫിനാൻസിംഗ്'→'ധനസഹായ', 'ടാർഗെറ്റുചെയ്‌ത'→'ലക്ഷ്യമിടുന്ന', 'ലോജിസ്റ്റിക്കൽ'→'പ്രായോഗിക'); കൃത്യമായ പദങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചു ('തടയൽ'→'പ്രതിരോധം', 'മെച്ചപ്പെടുത്തൽ'→'ലഘൂകരണം'); അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('ത്രിതീയ'→'തൃതീയ', 'വിദഗ്ദ്ധർ'→'വിദഗ്ധർ'); വസൂരി, ICPC, ലോകാരോഗ്യ സംഘടന പറയുന്ന ഘടകങ്ങൾ എന്നീ വാക്യങ്ങൾ വ്യക്തമാകാൻ മാറ്റിയെഴുതി; ഹൈഫൻ ('2013-ലെ', 'സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക') തിരുത്തി. |- | 88 || [[Bipin Rawat]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 89 || [[Dennis Lo]] || — || — || തിരിച്ചുവിടൽ താൾ || തിരിച്ചുവിടൽ താളായതിനാൽ തിരുത്താൻ ഉള്ളടക്കമില്ല |- | 90 || [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി മെമ്മോറിയൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ജംഷദ്‌പൂർ]] || — || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675059|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ആമുഖവാക്യം പുനഃക്രമീകരിച്ചു; അക്ഷരരൂപം ഏകീകരിച്ചു ('ജാർഖണ്ഡ്'→'ഝാർഖണ്ഡ്', 'സക്‌ചി'→'സാക്ചി', 'സർവ്വകലാശാല'→'സർവകലാശാല'); സമാസപദങ്ങൾ ചേർത്തെഴുതി ('പുറം കണ്ണികൾ'→'പുറംകണ്ണികൾ'); ഇംഗ്ലീഷ് പദങ്ങൾ മലയാളമാക്കി ('യൂണിവേഴ്സിറ്റി'→'സർവകലാശാല', 'DC'→'ഡിസി'); പദപ്രയോഗം മെച്ചപ്പെടുത്തി ('വേർപിരിഞ്ഞ'→'രൂപീകരിച്ച', 'രാജ്യസഭയിലെ എംപി'→'രാജ്യസഭാംഗം'). |- | 91 || [[ഓർത്തോപീഡിക് സർജറി]] || [[:en:Orthopedic surgery|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675060|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇംഗ്ലീഷ് അടിക്കുറിപ്പും ഇൻഫോബോക്സ് പേരും മലയാളത്തിലാക്കി; ക്രിയാകാലം തിരുത്തി ('ഉപയോഗിക്കുന്നത്' → 'ഉപയോഗിച്ചത്'); അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('പ്രാധാനികൾ' → 'പ്രധാനികൾ', 'ചികിൽസ' → 'ചികിത്സ'); നീണ്ട വാക്യങ്ങൾ വിഭജിച്ചു; പദപ്രയോഗം മെച്ചപ്പെടുത്തി ('കൃത്രിമത്വം' → 'മാനിപ്പുലേഷൻ'); ട്രൈബോളജി കണ്ണി ശരിയായ വാക്കിലേക്ക് മാറ്റി. |- | 92 || [[ക്രുതിവെന്നു മണ്ഡൽ]] || [[:en:Kruthivennu mandal|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 93 || [[മാനഗരം]] || [[:en:Maanagaram|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 94 || [[സഹസ്രധാര]] || — || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675018|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || 'സഹസ്ത്രധാര' എന്ന അക്ഷരത്തെറ്റ് 'സഹസ്രധാര' എന്ന് തിരുത്തി; നീണ്ട വാക്യങ്ങൾ വിഭജിച്ചു; 'അവിടെ യുള്ള' → 'അവിടെയുള്ള', 'ചിലവഴിക്കാം' → 'ചെലവഴിക്കാം' തുടങ്ങിയ അക്ഷരത്തെറ്റുകളും സന്ധിയും തിരുത്തി; വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി; 'References' എന്ന തലക്കെട്ട് 'അവലംബം' എന്നാക്കി. |- | 95 || [[രാം സ്വരൂപ് ശർമ്മ]] || [[:en:Ram Swaroop Sharma|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675061|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('ജോഗിന്ദർനഗർ'→'ജോഗീന്ദർനഗർ', 'കോൺദ്ഗ്രസ്'→'കോൺഗ്രസ്', 'തെരഞ്ഞെടുപ്പ്'→'തിരഞ്ഞെടുപ്പ്'); 'എച്ച്പി' വിപുലീകരിച്ച് അപൂർണ്ണവാക്യം പൂർത്തിയാക്കി; ക്രിയാരൂപം തിരുത്തി ('നടത്തിയിരുന്നു'→'നടത്തി', 'നടത്താമെന്ന്'→'നടത്തുമെന്ന്'); '2014 ൽ'→'2014-ൽ'; വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി; 'പരാമർശങ്ങൾ'→'അവലംബം'. |- | 96 || [[ഭരണിക്കാവ്]] || [[:en:Bharanikkavu|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 97 || [[ബീഗം സഫർ അലി]] || [[:en:Begum Zaffar Ali|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675062|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || ഇൻഫോബോക്സിലെ ഇംഗ്ലീഷ് വിവരങ്ങൾ മലയാളത്തിലാക്കി; അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('പദ്മശ്രീ'→'പത്മശ്രീ', 'കാശ്മീരി'→'കശ്മീരി', 'വിമൺ'→'വിമൻസ്'); നീണ്ട വാക്യങ്ങൾ വിഭജിച്ച് വാക്യഘടന ശരിയാക്കി; പദപ്രയോഗം മെച്ചപ്പെടുത്തി ('വീടുവീടാന്തരം പോകുകയും'→'വീടുതോറും കയറിയിറങ്ങുകയും', 'അവാർഡ്'→'പുരസ്കാരം'); തീയതിയെഴുത്ത് ഏകീകരിച്ചു ('1987 ൽ'→'1987-ൽ'). |- | 98 || [[കാൽഡെറ]] || [[:en:Caldera|en]] || — || കൂടുതൽ തിരുത്തൽ ആവശ്യമാണ് || നിർദ്ദേശിച്ച തിരുത്ത് പരിശോധനയിൽ തടഞ്ഞു; ഇത് ഒരാൾ നേരിട്ടു നോക്കി തിരുത്തേണ്ടതുണ്ട് |- | 99 || [[കുർദ്ദിഷ് പാചകം]] || [[:en:Kurdish cuisine|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675063|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || യന്ത്രവിവർത്തനശൈലിയിലുള്ള അവ്യക്ത വാക്യങ്ങൾ പുനരെഴുതി; പദങ്ങൾ തിരുത്തി ('ആട്ടിൻകുട്ടിയും ചിക്കനും' → 'ആട്ടിറച്ചിയും കോഴിയിറച്ചിയും', 'മോർട്ടറിൽ' → 'ഉരലിൽ'); ക്രിയാകാലം തിരുത്തി ('തയ്യാറാക്കിയ' → 'തയ്യാറാക്കുന്ന'); വിഭവപ്പേരുകളുടെ ലിപ്യന്തരണം ശരിയാക്കി; വിഭാഗത്തലക്കെട്ടുകൾ മാനകമാക്കി ('പരാമർശങ്ങൾ' → 'അവലംബം'); അകലവും ചിഹ്നനവും ശരിയാക്കി. |- | 100 || [[ചെന്നൈ മാത്തമറ്റിക്കൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്]] || [[:en:Chennai Mathematical Institute|en]] || [[പ്രത്യേകം:Diff/4675064|diff]] || ✓ സേവ് ചെയ്തു || തെറ്റായ ചുരുക്കെഴുത്തും പേരുകളും തിരുത്തി ('മാർഷ്യൽ'→'സി‌എം‌ഐ', 'എസ്‌പി‌സി'→'സ്പിക്', 'പ്രഭുവിന്റെ'→'ശ്രീബുദ്ധന്റെ'); 'ഡീംഡ്' എന്നത് 'കൽപിത സർവ്വകലാശാല' ആക്കി; '1989 ൽ'→'1989-ൽ' എന്ന രീതിയിലാക്കി; അക്ഷരത്തെറ്റുകൾ തിരുത്തി ('പുനസംഘടിപ്പിച്ചു'→'പുനഃസംഘടിപ്പിച്ചു'); വാക്യഘടന മെച്ചപ്പെടുത്തി; അധികമുള്ള സ്പേസുകൾ നീക്കി |} == ഉപയോക്താക്കൾ പരിശോധിക്കേണ്ട വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ == ഭാഷ തിരുത്തുന്നതിനിടെ കണ്ടെത്തിയ, എന്നാൽ AI മനഃപൂർവ്വം തൊടാത്ത പ്രശ്നങ്ങളാണ് താഴെ. ഇവ അവലംബസഹിതം തിരുത്തേണ്ടത് ഉപയോക്താക്കളാണ്: '''ഒരു പ്രശ്നം പരിഹരിച്ചാൽ''' ആ വരിയിലെ അവസാന കള്ളിയിൽ <code><nowiki>{{done}} ~~~~</nowiki></code> എന്നു ചേർക്കുക — അത്രമാത്രം. പരിശോധിച്ചിട്ട് പ്രശ്നമല്ലെന്നു കണ്ടെത്തിയാൽ അതും ആ കള്ളിയിൽ ചുരുക്കി കുറിക്കുക. വിശദവിവരങ്ങൾ: [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്|ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്]]. * [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച്/വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ/1|പ്രശ്നങ്ങൾ 1–300]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/പന്ത്രണ്ടാം ബാച്ച്/വസ്തുതാപ്രശ്നങ്ങൾ/2|പ്രശ്നങ്ങൾ 301–492]] == ഉപയോഗിച്ച നിർമ്മിതബുദ്ധി മോഡലുകൾ == ഈ ബാച്ചിലെ ഭാഷാതിരുത്തലുകൾ ഒന്നിലധികം ക്ലോഡ് മോഡലുകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് തയ്യാറാക്കിയത്: * '''Claude Fable 5''' — 43 ലേഖനങ്ങൾ * '''Claude Opus 5.5''' — 31 ലേഖനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച മോഡൽ ഏതായാലും തിരുത്തലിന്റെ നിയമങ്ങളും പരിശോധനാ ഘട്ടങ്ങളും ഒന്നുതന്നെയാണ്: ഭാഷ മാത്രം, ഘടനാപരിശോധനയും സ്വതന്ത്ര AI-പരിശോധനയും കടന്നാൽ മാത്രം സേവ്. == ഇതും കാണുക == * [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം|പദ്ധതിരേഖ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/രീതിശാസ്ത്രം|രീതിശാസ്ത്രവും സാങ്കേതിക വിവരങ്ങളും]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പരിഭാഷ ശുദ്ധീകരണം/ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്|ടാസ്ക് ഫോഴ്സ്]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതികൾ]] p6n8740oeruwwuel1aap62swyfo9pvz 2027 0 672781 4675072 2026-10-10T13:26:23Z Vis M 30920 '{{prettyurl|2027}} {{Year nav|2027}} '''2027''' വരാനിരിക്കുന്ന ഒരു വർഷമാണ്. [[ഗ്രിഗോറിയൻ കാലഗണനാരീതി]] പ്രകാരമുള്ള, [[ഇരുപത്തൊന്നാം നൂറ്റാണ്ട്|ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ]] 27-ാം വർഷവും, മ...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4675072 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|2027}} {{Year nav|2027}} '''2027''' വരാനിരിക്കുന്ന ഒരു വർഷമാണ്. [[ഗ്രിഗോറിയൻ കാലഗണനാരീതി]] പ്രകാരമുള്ള, [[ഇരുപത്തൊന്നാം നൂറ്റാണ്ട്|ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ]] 27-ാം വർഷവും, മൂന്നാം സഹസ്രാബ്ദത്തിലെ 27-ാം വർഷവും, 2020-കളുടെ ദശകത്തിലെ എട്ടാം വർഷവുമാണ് ഇത്. ==വരാനിക്കുന്ന പ്രധാന സംഭവങ്ങൾ== * [[2027 ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ്]] * [[ആർട്ടെമിസ്]] പ്രോഗ്രാമിന്റെ മൂന്നാമത്തെ ദൗത്യമായ [[ആർട്ടെമിസ് III]], കെന്നഡി ബഹിരാകാശ കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് നാല് ബഹിരാകാശയാത്രികരോടൊപ്പം വിക്ഷേപിക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ടിരിക്കുന്നു. ar7vecvm7fdbhovld60srtu3b7p9ut9 പ്രമാണം:41256-S.P.M.U.P.S.NJAKKANAL-KOLLAM.jpg 6 672782 4675076 2026-10-10T14:13:07Z എൽ.രഞ്ജിനി കൃഷ്ണൻ 223822 A picture of S.P.M. U.P.School Njakkanal. 4675076 wikitext text/x-wiki == ചുരുക്കം == A picture of S.P.M. U.P.School Njakkanal. == അനുമതി == {{PD-user}} dl0jg4cbooj4rwqk5wwgmk9xs6606cj ആനന്ദൻ കെ.ആർ. 0 672783 4675083 2026-10-10T15:11:29Z Ashik Jose 63611 പുതിയ ലേഖനം സൃഷ്ടിച്ചു 4675083 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ഡോ. ആനന്ദൻ കെ.ആർ. | birth_place = [[നെല്ലായി]], [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]] | occupation = മനോരോഗവിദഗ്ധൻ, എഴുത്തുകാരൻ, അധ്യാപകൻ | language = മലയാളം | genre = നോവൽ, ബാലസാഹിത്യം, മാനസികാരോഗ്യ രചനകൾ | notableworks = ''അനന്തുവിന്റെ സ്വപ്നങ്ങൾ'', ''രാധാപർവം'' | awards = അഷിത സ്മാരക പുരസ്കാരം (2023, 2025), എസ്.കെ. പൊറ്റെക്കാട്ട് സ്മാരക പുരസ്കാരം (2023), ഒ.വി. വിജയൻ പുരസ്കാരം – പ്രത്യേക ജൂറി അവാർഡ് (2026) }} '''ഡോ. ആനന്ദൻ കെ.ആർ.''' (ആനന്ദൻ രാഘവൻ) ഒരു [[മലയാളം|മലയാള]] എഴുത്തുകാരനും മെഡിക്കൽ കോളേജ് അധ്യാപകനുമാണ്. അഷിത സ്മാരക പുരസ്കാരം (2023, 2025), എസ്.കെ. പൊറ്റെക്കാട്ട് സ്മാരക സാഹിത്യ പുരസ്കാരം (2023), ഒ.വി. വിജയൻ പുരസ്കാരം (2026) എന്നിവ നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="madhyamam2023" /><ref name="athma2023" /><ref name="kaumudi2025" /><ref name="kaumudi2026" /> == ജീവിതരേഖ == [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]]യിലെ [[നെല്ലായി]]യിൽ ജനിച്ചു. 21 വർഷം [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ]] അധ്യാപകനായിരുന്നു. നിലവിൽ [[പെരിന്തൽമണ്ണ]]യിലെ എം.ഇ.എസ്. മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ അധ്യാപകനാണ്.<ref name="greenbooks">{{Cite web |url=https://greenbooksindia.com/dr-aanandan-k-r |title=Dr Aanandan KR |publisher=ഗ്രീൻ ബുക്സ് |access-date=2026-10-08 |language=ml}}</ref> ''മനസ്സിന്റെ ജീവശാസ്ത്രം'' (2009), ''ചുവന്ന സൗധങ്ങൾ'' (2016), ''മനഃസമാധാനം നേടാം'' (2016) തുടങ്ങിയ മാനസികാരോഗ്യ സംബന്ധിയായ ജനപ്രിയ രചനകളിലൂടെയാണ് എഴുത്തുജീവിതം ആരംഭിച്ചത്.<ref name="greenbooks" /> പിന്നീട് നോവലുകളിലേക്കും ബാലസാഹിത്യത്തിലേക്കും തിരിഞ്ഞു. ഒന്നാം ക്ലാസ് മുതൽ പത്താം ക്ലാസ് വരെയുള്ള ഒരു വിദ്യാർത്ഥിയുടെ ഓർമ്മകളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന ''അനന്തുവിന്റെ സ്വപ്നങ്ങൾ'', ''രാധാപർവം'', ''ചെമന്ന ചെറകറ്റ പക്ഷി'', ''സാംബൻ'' എന്നിവയാണ് നോവലുകൾ.<ref name="greenbooks" /><ref name="athma2023" /><ref name="kaumudi2025" /><ref name="kaumudi2026" /> [[മുളങ്കുന്നത്തുകാവ്]] കേന്ദ്രമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ആരോഗ്യഗ്രാമം എന്ന സന്നദ്ധസംഘടനയുടെ പ്രസിഡന്റാണ്. 2001-ൽ ചാരിറ്റബിൾ സൊസൈറ്റീസ് ആക്ട് പ്രകാരം രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത ഈ സംഘടനയുടെ ഡയറക്ടർ എഴുത്തുകാരി [[സാറാ ജോസഫ്|സാറാ ജോസഫാണ്]]. ആരോഗ്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം എന്നീ മേഖലകളിൽ സംഘടന പ്രവർത്തിക്കുന്നു. 2007 ജൂലൈ 30-ന് ആരംഭിച്ച 'ആരോഗ്യ കൗൺസലിങ് സെന്ററിന്' ആനന്ദൻ നേതൃത്വം നൽകുന്നു.<ref name="mhv">{{Cite web |url=https://mulankunnathukavuhealthyvillage.com/ |title=Mulankunnathukavu Healthy Village |publisher=മുളങ്കുന്നത്തുകാവ് ഹെൽത്തി വില്ലേജ് |access-date=2026-10-08 |language=en}}</ref><ref name="mhv-acc">{{Cite web |url=https://mulankunnathukavuhealthyvillage.com/about-us-contents/health-/arogya-counselling-centre.html |title=Arogya Counselling Centre |publisher=മുളങ്കുന്നത്തുകാവ് ഹെൽത്തി വില്ലേജ് |access-date=2026-10-08 |language=en}}</ref><ref name="greenbooks" /> == കൃതികൾ == === നോവലുകൾ === * ''അനന്തുവിന്റെ സ്വപ്നങ്ങൾ'' * ''രാധാപർവം'' * ''ചെമന്ന ചെറകറ്റ പക്ഷി'' * ''സാംബൻ'' === മറ്റു കൃതികൾ === * ''മനസ്സിന്റെ ജീവശാസ്ത്രം'' * ''ചുവന്ന സൗധങ്ങൾ'' * ''ടെൻഷൻ അകറ്റാം, മനഃസമാധാനം നേടാം'' * ''ദുഃഖമകറ്റാൻ'' * ''മനസ്സും ഫോക്‌ലോറും'' == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * അഷിത സ്മാരക പുരസ്കാരം – ബാലസാഹിത്യം (2023) – ''അനന്തുവിന്റെ സ്വപ്നങ്ങൾ''<ref name="madhyamam2023">{{Cite news |url=https://www.madhyamam.com/culture/literature/ashitha-memorial-literature-award-to-subhash-chandran-1139653 |title=അഷിത സ്മാരക പുരസ്കാരം സുഭാഷ് ചന്ദ്രന് |work=മാധ്യമം |date=2023-03-16 |access-date=2026-10-08 |language=ml}}</ref> * എസ്.കെ. പൊറ്റെക്കാട്ട് സ്മാരക സാഹിത്യ പുരസ്കാരം – നോവൽ (2023) – ''രാധാപർവം''<ref name="athma2023">{{Cite news |url=https://athmaonline.in/sk-potekkad-literary-awards-announced/ |title=എസ്‌കെ പൊറ്റെക്കാട് സാഹിത്യ പുരസ്‌കാരങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു |work=ആത്മ ഓൺലൈൻ |date=2023-08-07 |access-date=2026-10-08 |language=ml}}</ref><ref name="kaumudi2023">{{Cite news |url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1123836 |title=എസ്.കെ.പൊറ്റെക്കാട് പുരസ്കാരങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചു |work=കേരള കൗമുദി |date=2023 |access-date=2026-10-08 |language=ml}}</ref> * അഷിത സ്മാരക പുരസ്കാരം – നോവൽ (2025) – ''ചെമന്ന ചെറകറ്റ പക്ഷി''<ref name="kaumudi2025">{{Cite news |url=https://keralakaumudi.com/local/thrissur/local-news-thrissur-1499329 |title=എം.മുകുന്ദന് അഷിതാ സ്മാരക പുരസ്കാരം |work=കേരള കൗമുദി |date=2025-03-16 |access-date=2026-10-08 |language=ml}}</ref><ref name="deshabhimani2025">{{Cite news |url=https://www.deshabhimani.com/News/kerala/m-mukundan-83045 |title=അഷിത സ്മാരക പുരസ്കാരം എം മുകുന്ദന് സമ്മാനിച്ചു |work=ദേശാഭിമാനി |date= |access-date=2026-10-08 |language=ml}}</ref><ref name="madhyamam2025">{{Cite news |url=https://www.madhyamam.com/culture/literature/ashita-memorial-awards-presented-1394409 |title=എഴുത്തുകാർ ഇൻസ്റ്റഗ്രാം വിട്ട് സമൂഹത്തിനിടയിലേക്ക് തിരികെ വരണം -എം. മുകുന്ദൻ |work=മാധ്യമം |date=2025-03-29 |access-date=2026-10-08 |language=ml}}</ref> * ഒ.വി. വിജയൻ പുരസ്കാരം – പ്രത്യേക ജൂറി അവാർഡ് (2026) – ''സാംബൻ''<ref name="kaumudi2026">{{Cite news |url=https://keralakaumudi.com/kerala/general/babu-kuzhimattam-1735710 |title=ഒ.വി.വിജയൻ പുരസ്കാരം ബാബു കുഴിമറ്റത്തിന് |work=കേരള കൗമുദി |date=2026-04-23 |access-date=2026-10-08 |language=ml}}</ref> == അവലംബം == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:ആനന്ദൻ കെ.ആർ.}} [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള കഥാകൃത്തുക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള ബാലസാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] 3v9w56yq19a9ytakm2i3pn5cfwwwokh ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sreeharikdkl 3 672784 4675086 2026-10-10T15:49:45Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4675086 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Sreeharikdkl | Sreeharikdkl | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 15:49, 10 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) bmbt995ixakbslxh8y0t38e0m59a8yw ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Regioncalifornia 3 672785 4675091 2026-10-10T17:01:39Z Mfield 212183 Mfield എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Regioncalifornia]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Candyfornia]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: "[[Special:CentralAuth/Regioncalifornia|Regioncalifornia]]" എന്ന ഉപയോക്താവിനെ "[[Special:CentralAuth/Candyfornia|Candyfornia]]" എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്. 4675091 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Candyfornia]] axrlkeiiz719qoyr6zqecbqurpha0uv ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Abraham Silverstein 3 672786 4675100 2026-10-10T18:21:59Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4675100 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Abraham Silverstein | Abraham Silverstein | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 18:21, 10 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) pgvechkd7ljq94g9uhbynj8ai2b34yg മലയാള മനോരമ ദിനപ്പത്രം 0 672787 4675104 2026-10-10T18:37:53Z TheWikiholic 77980 TheWikiholic എന്ന ഉപയോക്താവ് [[മലയാള മനോരമ ദിനപ്പത്രം]] എന്ന താൾ [[മലയാള മനോരമ]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4675104 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[മലയാള മനോരമ]] scrd33vssqaxcm10u19wn7pi89xwrpw സംവാദം:മലയാള മനോരമ ദിനപ്പത്രം 1 672788 4675106 2026-10-10T18:37:54Z TheWikiholic 77980 TheWikiholic എന്ന ഉപയോക്താവ് [[സംവാദം:മലയാള മനോരമ ദിനപ്പത്രം]] എന്ന താൾ [[സംവാദം:മലയാള മനോരമ]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു 4675106 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[സംവാദം:മലയാള മനോരമ]] h8hkjyuimwgz61fymt2wrar2uxxgoch ആർ.വി.എസ്.എം.എച്ച്.എസ്.എസ്. പ്രയാർ 0 672790 4675113 2026-10-10T19:14:30Z Ayshamarjana 131632 '{{Infobox school | name = ആർ.വി.എസ്.എം.എച്ച്.എസ്.എസ്. പ്രയാർ | image = | image_size = | caption = ആർ.വി.എസ്.എം.എച്ച്.എസ്.എസ്. പ്രയാർ | location = [[പ്രയാർ]] | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | ot...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4675113 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ആർ.വി.എസ്.എം.എച്ച്.എസ്.എസ്. പ്രയാർ | image = | image_size = | caption = ആർ.വി.എസ്.എം.എച്ച്.എസ്.എസ്. പ്രയാർ | location = [[പ്രയാർ]] | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (എയ്ഡഡ്) | established = {{Start date|1917|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = ആലപ്പുഴ | educational_authority = കായംകുളം ഉപജില്ല | grades = Yes No of books: 8000 | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32110600305 | Kerala_school_code = 36056 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ]] [[കാർത്തികപ്പള്ളി താലൂക്ക്|കാർത്തികപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ]] [[ദേവികുളങ്ങര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ദേവികുളങ്ങര പഞ്ചായത്തിൽ]] [[പ്രയാർ]] എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് '''ആർ.വി.എസ്.എം.എച്ച്.എസ്.എസ്. പ്രയാർ'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/36056|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-10}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=October 10, 2026}}</ref> [[കായംകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കായംകുളം നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] ആലപ്പുഴ ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1917 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. ആലപ്പുഴ ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 23 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 95 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്. ==ചരിത്രം== പുതുപ്പള്ളിയിലും പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിലും ഉള്ളവർക്ക് ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസം നേടുന്നതിന് വിദ്യാലയം ഇല്ലാത്തതിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ട് മനസിലാക്കി പുതുപ്പള്ളിയിലെ വല്ലാറ്റൂർ പി. കെ. ഗോപാലപിള്ള , മഞ്ഞാടെ .എൻ.ശങ്കരക്കുറുപ്പ് , അമ്പിഴേത്ത് എൻ. കേശവക്കുുറുപ്പ് എന്നിവരുടെ നേതൃത്തിൽ 1917 ൽ തുടക്കം കുറിച്ചതാണ് ഈ സ്കൂൾ. ശ്രീമൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ മഹാരാജാവിന്റെ ഷഷ്ഠ്യബ്ദപൂർത്തിസ്മാരകമായിട്ടാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്.ദിവാൻ എം. കൃഷ്ണൻ നായർ ആണ് സ്കൂൾ തുടങ്ങാൻ അനുവാദം തന്നത്.തുടക്കത്തിൽ ഇംഗ്ലീഷ് സ്കൂളായിരുന്നു.1949ൽ ഹൈസ്കൂളായി ഉയ൪ത്തി. പിന്നീട് 2000ൽ ഹയർസെക്കണ്ടറിസ്ക്കൂളായി മാറി. ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== 8000 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും ശാസ്ത്രലാബും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 47 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 3 ഏക്കർ 59 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/36056|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-10}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://schoolwiki.in/36056 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കായംകുളം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] 1247bcd4ekfx0d4iq0ky8rz44uzsx6c 4675114 4675113 2026-10-10T19:17:15Z Ayshamarjana 131632 4675114 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ആർ.വി.എസ്.എം.എച്ച്.എസ്.എസ്. പ്രയാർ | image = | image_size = | caption = ആർ.വി.എസ്.എം.എച്ച്.എസ്.എസ്. പ്രയാർ | location = [[പ്രയാർ]] | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (എയ്ഡഡ്) | established = {{Start date|1917|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = ആലപ്പുഴ | educational_authority = കായംകുളം ഉപജില്ല | grades = Yes No of books: 8000 | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32110600305 | Kerala_school_code = 36056 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ]] [[കാർത്തികപ്പള്ളി താലൂക്ക്|കാർത്തികപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ]] [[ദേവികുളങ്ങര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ദേവികുളങ്ങര പഞ്ചായത്തിൽ]] [[പ്രയാർ]] എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് '''ആർ.വി.എസ്.എം.എച്ച്.എസ്.എസ്. പ്രയാർ'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/36056|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-10}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=October 10, 2026}}</ref> [[കായംകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കായംകുളം നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] [[ആലപ്പുഴ ലോകസഭ മണ്ഡലം|ആലപ്പുഴ ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ്]] ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1917 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. ആലപ്പുഴ ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 23 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം|കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ]] നിന്നും 95 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്. ==ചരിത്രം== പുതുപ്പള്ളിയിലും പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിലും ഉള്ളവർക്ക് ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസം നേടുന്നതിന് വിദ്യാലയം ഇല്ലാത്തതിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ട് മനസിലാക്കി പുതുപ്പള്ളിയിലെ വല്ലാറ്റൂർ പി. കെ. ഗോപാലപിള്ള , മഞ്ഞാടെ .എൻ.ശങ്കരക്കുറുപ്പ് , അമ്പിഴേത്ത് എൻ. കേശവക്കുുറുപ്പ് എന്നിവരുടെ നേതൃത്തിൽ 1917 ൽ തുടക്കം കുറിച്ചതാണ് ഈ സ്കൂൾ. [[മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ|ശ്രീമൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ മഹാരാജാവിന്റെ]] ഷഷ്ഠ്യബ്ദപൂർത്തിസ്മാരകമായിട്ടാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്.ദിവാൻ എം. കൃഷ്ണൻ നായർ ആണ് സ്കൂൾ തുടങ്ങാൻ അനുവാദം തന്നത്.തുടക്കത്തിൽ ഇംഗ്ലീഷ് സ്കൂളായിരുന്നു.1949ൽ ഹൈസ്കൂളായി ഉയ൪ത്തി. പിന്നീട് 2000ൽ ഹയർസെക്കണ്ടറിസ്ക്കൂളായി മാറി. ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== 8000 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും ശാസ്ത്രലാബും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 47 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 3 ഏക്കർ 59 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/36056|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-10}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://schoolwiki.in/36056 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കായംകുളം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] 5dewsp96pyzc07q0i4jrv6al9yck9sp 4675115 4675114 2026-10-10T19:18:02Z Ayshamarjana 131632 4675115 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ആർ.വി.എസ്.എം.എച്ച്.എസ്.എസ്. പ്രയാർ | image = | image_size = | caption = ആർ.വി.എസ്.എം.എച്ച്.എസ്.എസ്. പ്രയാർ | location = [[പ്രയാർ]] | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (എയ്ഡഡ്) | established = {{Start date|1917|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = ആലപ്പുഴ | educational_authority = കായംകുളം ഉപജില്ല | grades = | medium_of_language = ഇംഗ്ലീഷ് / മലയാളം | website = | udisce_code = 32110600305 | Kerala_school_code = 36056 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ]] [[കാർത്തികപ്പള്ളി താലൂക്ക്|കാർത്തികപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ]] [[ദേവികുളങ്ങര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ദേവികുളങ്ങര പഞ്ചായത്തിൽ]] [[പ്രയാർ]] എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് '''ആർ.വി.എസ്.എം.എച്ച്.എസ്.എസ്. പ്രയാർ'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/36056|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-10}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=October 10, 2026}}</ref> [[കായംകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കായംകുളം നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] [[ആലപ്പുഴ ലോകസഭ മണ്ഡലം|ആലപ്പുഴ ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ്]] ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1917 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. ആലപ്പുഴ ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 23 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം|കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ]] നിന്നും 95 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്. ==ചരിത്രം== പുതുപ്പള്ളിയിലും പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിലും ഉള്ളവർക്ക് ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസം നേടുന്നതിന് വിദ്യാലയം ഇല്ലാത്തതിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ട് മനസിലാക്കി പുതുപ്പള്ളിയിലെ വല്ലാറ്റൂർ പി. കെ. ഗോപാലപിള്ള , മഞ്ഞാടെ .എൻ.ശങ്കരക്കുറുപ്പ് , അമ്പിഴേത്ത് എൻ. കേശവക്കുുറുപ്പ് എന്നിവരുടെ നേതൃത്തിൽ 1917 ൽ തുടക്കം കുറിച്ചതാണ് ഈ സ്കൂൾ. [[മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ|ശ്രീമൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ മഹാരാജാവിന്റെ]] ഷഷ്ഠ്യബ്ദപൂർത്തിസ്മാരകമായിട്ടാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്.ദിവാൻ എം. കൃഷ്ണൻ നായർ ആണ് സ്കൂൾ തുടങ്ങാൻ അനുവാദം തന്നത്.തുടക്കത്തിൽ ഇംഗ്ലീഷ് സ്കൂളായിരുന്നു.1949ൽ ഹൈസ്കൂളായി ഉയ൪ത്തി. പിന്നീട് 2000ൽ ഹയർസെക്കണ്ടറിസ്ക്കൂളായി മാറി. ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== 8000 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും ശാസ്ത്രലാബും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 47 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 3 ഏക്കർ 59 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/36056|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-10}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://schoolwiki.in/36056 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കായംകുളം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] auks96th2d7rq1ltkiyufkx9v71dcvm അകവൂർ എച്ച്.എസ്. ശ്രീമൂലനഗരം 0 672791 4675118 2026-10-10T19:31:44Z Ranjithsiji 22471 ലേഖനം നന്നാക്കാനുള്ള ചെറുതിരുത്തലുകൾ 4675118 wikitext text/x-wiki {{PU|Akavoor H.S. Sreemoolanagaram}} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] [[അങ്കമാലി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|അങ്കമാലി ബ്ലോക്കിൽ]] കാഞ്ഞൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് '''അകവൂർ എച്ച്.എസ്. ശ്രീമൂലനഗരം'''. കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള വിദ്യാലയമാണിത്. 1947 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. [[ശ്രീമൂലനഗരം]] എന്ന സ്ഥലത്താണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. [[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] [[ചാലക്കുടി ലോക്സഭാമണ്ഡലം|ചാലക്കുടി ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ്]] ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ [[ചൊവ്വര തീവണ്ടിനിലയം|ചൊവ്വര]] ആണ്. അടുത്തുള്ള പ്രധാന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ [[അങ്കമാലി തീവണ്ടി നിലയം|അങ്കമാലി]] ആണ്. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം [[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] ആണ്. ignkbqiw8zxs1vcjnv9lakjjuqtzi6v 4675119 4675118 2026-10-10T19:32:08Z Ranjithsiji 22471 ചരിത്രം ചേർത്തു 4675119 wikitext text/x-wiki {{PU|Akavoor H.S. Sreemoolanagaram}} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] [[അങ്കമാലി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|അങ്കമാലി ബ്ലോക്കിൽ]] കാഞ്ഞൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് '''അകവൂർ എച്ച്.എസ്. ശ്രീമൂലനഗരം'''. കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള വിദ്യാലയമാണിത്. 1947 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. [[ശ്രീമൂലനഗരം]] എന്ന സ്ഥലത്താണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. [[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] [[ചാലക്കുടി ലോക്സഭാമണ്ഡലം|ചാലക്കുടി ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ്]] ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ [[ചൊവ്വര തീവണ്ടിനിലയം|ചൊവ്വര]] ആണ്. അടുത്തുള്ള പ്രധാന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ [[അങ്കമാലി തീവണ്ടി നിലയം|അങ്കമാലി]] ആണ്. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം [[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] ആണ്. == ചരിത്രം == അകവൂർ കൃഷ്ണൻ നമ്പൂതിരിപ്പാടിനാലാണ് 1946 ൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്. തുടക്കത്തിൽ സംസ്കൃതം യു.പി സ്കൂളായിരുന്ന ഈ വിദ്യാലയം പിന്നീട് 1948 ൽ ഹൈസ്കൂളാക്കി ഉയർത്തി. തിരുവൈരാണിക്കുളത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ചരിത്ര- ഐതിഹ്യ പ്രാധാന്യമുള്ള അകവൂർ മനയായിരുന്നു ഈ വിദ്യാലയം നടത്തിക്കൊണ്ടു വന്നത്. 1985 മുതൽ ഈ വിദ്യാലയം ചൊവ്വര കേന്ദ്രമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഗ്രാമസേവാസമിതി ഏറ്റെടുത്തു. പിന്നീട് ഗ്രാമസേവാസമിതിയാണ് വിദ്യാലയം നടത്തുന്നത്. 4tvelqmtkt22sbz0iqav2lia3k8ol5s 4675120 4675119 2026-10-10T19:33:16Z Ranjithsiji 22471 /* ചരിത്രം */ 4675120 wikitext text/x-wiki {{PU|Akavoor H.S. Sreemoolanagaram}} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] [[അങ്കമാലി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|അങ്കമാലി ബ്ലോക്കിൽ]] കാഞ്ഞൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് '''അകവൂർ എച്ച്.എസ്. ശ്രീമൂലനഗരം'''. കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള വിദ്യാലയമാണിത്. 1947 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. [[ശ്രീമൂലനഗരം]] എന്ന സ്ഥലത്താണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. [[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] [[ചാലക്കുടി ലോക്സഭാമണ്ഡലം|ചാലക്കുടി ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ്]] ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ [[ചൊവ്വര തീവണ്ടിനിലയം|ചൊവ്വര]] ആണ്. അടുത്തുള്ള പ്രധാന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ [[അങ്കമാലി തീവണ്ടി നിലയം|അങ്കമാലി]] ആണ്. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം [[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] ആണ്. == ചരിത്രം == 1946ൽ അകവൂർ മനയിലെ അകവൂർ കൃഷ്ണൻ നമ്പൂതിരിപ്പാടാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിച്ചത്. തുടക്കത്തിൽ സംസ്കൃതം യു.പി സ്കൂളായിരുന്ന ഈ വിദ്യാലയം പിന്നീട് 1948 ൽ ഹൈസ്കൂളാക്കി ഉയർത്തി. തിരുവൈരാണിക്കുളത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന അകവൂർ മനയായിരുന്നു ഈ വിദ്യാലയം നടത്തിക്കൊണ്ടു വന്നത്. 1985ൽ ഈ വിദ്യാലയം ചൊവ്വര കേന്ദ്രമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഗ്രാമസേവാസമിതി ഏറ്റെടുത്തു. പിന്നീട് ഗ്രാമസേവാസമിതിയാണ് വിദ്യാലയം നടത്തുന്നത്. 2p8h0t6q5ctd8xpgwtujk42aqbg7wu2 4675121 4675120 2026-10-10T19:34:19Z Ranjithsiji 22471 ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ 4675121 wikitext text/x-wiki {{PU|Akavoor H.S. Sreemoolanagaram}} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] [[അങ്കമാലി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|അങ്കമാലി ബ്ലോക്കിൽ]] കാഞ്ഞൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് '''അകവൂർ എച്ച്.എസ്. ശ്രീമൂലനഗരം'''. കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള വിദ്യാലയമാണിത്. 1947 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. [[ശ്രീമൂലനഗരം]] എന്ന സ്ഥലത്താണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. [[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] [[ചാലക്കുടി ലോക്സഭാമണ്ഡലം|ചാലക്കുടി ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ്]] ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ [[ചൊവ്വര തീവണ്ടിനിലയം|ചൊവ്വര]] ആണ്. അടുത്തുള്ള പ്രധാന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ [[അങ്കമാലി തീവണ്ടി നിലയം|അങ്കമാലി]] ആണ്. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം [[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] ആണ്. == ചരിത്രം == 1946ൽ അകവൂർ മനയിലെ അകവൂർ കൃഷ്ണൻ നമ്പൂതിരിപ്പാടാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിച്ചത്. തുടക്കത്തിൽ സംസ്കൃതം യു.പി സ്കൂളായിരുന്ന ഈ വിദ്യാലയം പിന്നീട് 1948 ൽ ഹൈസ്കൂളാക്കി ഉയർത്തി. തിരുവൈരാണിക്കുളത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന അകവൂർ മനയായിരുന്നു ഈ വിദ്യാലയം നടത്തിക്കൊണ്ടു വന്നത്. 1985ൽ ഈ വിദ്യാലയം ചൊവ്വര കേന്ദ്രമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഗ്രാമസേവാസമിതി ഏറ്റെടുത്തു. പിന്നീട് ഗ്രാമസേവാസമിതിയാണ് വിദ്യാലയം നടത്തുന്നത്. == ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ == അയ്യായിരത്തിലേറെ പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും ശാസ്ത്രലാബും മൾട്ടിമീഡിയ മുറിയും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 27 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. ഇതിൽ 11 എണ്ണം സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് മുറികളാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/25040|title=Sametham - Kerala School Data Bank.|website=sametham.kite.kerala.gov.in}}</ref> scipxakoftfntjkm6ktcyot0i729034 4675122 4675121 2026-10-10T19:36:45Z Ranjithsiji 22471 വിവരം ചേർത്തു. 4675122 wikitext text/x-wiki {{PU|Akavoor H.S. Sreemoolanagaram}} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] [[അങ്കമാലി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|അങ്കമാലി ബ്ലോക്കിൽ]] കാഞ്ഞൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് '''അകവൂർ എച്ച്.എസ്. ശ്രീമൂലനഗരം'''. കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള വിദ്യാലയമാണിത്. 1947 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. [[ശ്രീമൂലനഗരം]] എന്ന സ്ഥലത്താണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. [[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] [[ചാലക്കുടി ലോക്സഭാമണ്ഡലം|ചാലക്കുടി ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ്]] ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ [[ചൊവ്വര തീവണ്ടിനിലയം|ചൊവ്വര]] ആണ്. അടുത്തുള്ള പ്രധാന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ [[അങ്കമാലി തീവണ്ടി നിലയം|അങ്കമാലി]] ആണ്. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം [[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] ആണ്. == ചരിത്രം == 1946ൽ അകവൂർ മനയിലെ അകവൂർ കൃഷ്ണൻ നമ്പൂതിരിപ്പാടാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിച്ചത്. തുടക്കത്തിൽ സംസ്കൃതം യു.പി സ്കൂളായിരുന്ന ഈ വിദ്യാലയം പിന്നീട് 1948 ൽ ഹൈസ്കൂളാക്കി ഉയർത്തി. തിരുവൈരാണിക്കുളത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന അകവൂർ മനയായിരുന്നു ഈ വിദ്യാലയം നടത്തിക്കൊണ്ടു വന്നത്. 1985ൽ ഈ വിദ്യാലയം ചൊവ്വര കേന്ദ്രമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഗ്രാമസേവാസമിതി ഏറ്റെടുത്തു. പിന്നീട് ഗ്രാമസേവാസമിതിയാണ് വിദ്യാലയം നടത്തുന്നത്. == ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ == അയ്യായിരത്തിലേറെ പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും ശാസ്ത്രലാബും മൾട്ടിമീഡിയ മുറിയും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 27 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. ഇതിൽ 11 എണ്ണം സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് മുറികളാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/25040|title=Sametham - Kerala School Data Bank.|website=sametham.kite.kerala.gov.in}}</ref> ==ശ്രദ്ധേയമായ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ== * ശ്രീ ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ - നാടക സിനിമാ രംഗത്ത് വ്യക്തിമൂദ്ര പതിപ്പിച്ച ഒരു കലാകാരൻ . * ശ്രീ ശ്രീമൂലനഗരം മോഹൻ -  കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി മുൻ സെക്രട്ടറി . * ശ്രീ ശ്രീമൂലനഗരം പൊന്നൻ - നാടക രചയിതാവ് * ശ്രീ എടനാട് രാജൻ നമ്പ്യാർ - അന്താരാഷ്ട്രപ്രശസ്തി നേടിയ ചാക്യാർകൂത്ത് കലാകാരൻ * ശ്രീ കലാമണ്ഡലം നാരായണൻ നമ്പ്യാർ - മിഴാവ് വാദ്യത്തിൽ അന്താരാഷ്ട്ര പ്രശസ്തി നേടിയ കലാകാരൻ t9hp8mgto92olwdcbbh62yk0s51e8eq 4675123 4675122 2026-10-10T19:37:12Z Ranjithsiji 22471 ലേഖനം നന്നാക്കാനുള്ള ചെറുതിരുത്തലുകൾ 4675123 wikitext text/x-wiki {{PU|Akavoor H.S. Sreemoolanagaram}} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] [[അങ്കമാലി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|അങ്കമാലി ബ്ലോക്കിൽ]] കാഞ്ഞൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് '''അകവൂർ എച്ച്.എസ്. ശ്രീമൂലനഗരം'''. കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള വിദ്യാലയമാണിത്. 1947 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. [[ശ്രീമൂലനഗരം]] എന്ന സ്ഥലത്താണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. [[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] [[ചാലക്കുടി ലോക്സഭാമണ്ഡലം|ചാലക്കുടി ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ്]] ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ [[ചൊവ്വര തീവണ്ടിനിലയം|ചൊവ്വര]] ആണ്. അടുത്തുള്ള പ്രധാന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ [[അങ്കമാലി തീവണ്ടി നിലയം|അങ്കമാലി]] ആണ്. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം [[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] ആണ്. == ചരിത്രം == 1946ൽ അകവൂർ മനയിലെ അകവൂർ കൃഷ്ണൻ നമ്പൂതിരിപ്പാടാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിച്ചത്. തുടക്കത്തിൽ സംസ്കൃതം യു.പി സ്കൂളായിരുന്ന ഈ വിദ്യാലയം പിന്നീട് 1948 ൽ ഹൈസ്കൂളാക്കി ഉയർത്തി. തിരുവൈരാണിക്കുളത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന അകവൂർ മനയായിരുന്നു ഈ വിദ്യാലയം നടത്തിക്കൊണ്ടു വന്നത്. 1985ൽ ഈ വിദ്യാലയം ചൊവ്വര കേന്ദ്രമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഗ്രാമസേവാസമിതി ഏറ്റെടുത്തു. പിന്നീട് ഗ്രാമസേവാസമിതിയാണ് വിദ്യാലയം നടത്തുന്നത്. == ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ == അയ്യായിരത്തിലേറെ പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും ശാസ്ത്രലാബും മൾട്ടിമീഡിയ മുറിയും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 27 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. ഇതിൽ 11 എണ്ണം സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് മുറികളാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/25040|title=Sametham - Kerala School Data Bank.|website=sametham.kite.kerala.gov.in}}</ref> ==ശ്രദ്ധേയമായ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ== * ശ്രീ ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ - നാടക സിനിമാ രംഗത്ത് വ്യക്തിമൂദ്ര പതിപ്പിച്ച ഒരു കലാകാരൻ . * ശ്രീ ശ്രീമൂലനഗരം മോഹൻ -  കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി മുൻ സെക്രട്ടറി . * ശ്രീ ശ്രീമൂലനഗരം പൊന്നൻ - നാടക രചയിതാവ് * ശ്രീ എടനാട് രാജൻ നമ്പ്യാർ - അന്താരാഷ്ട്രപ്രശസ്തി നേടിയ ചാക്യാർകൂത്ത് കലാകാരൻ * ശ്രീ കലാമണ്ഡലം നാരായണൻ നമ്പ്യാർ - മിഴാവ് വാദ്യത്തിൽ അന്താരാഷ്ട്ര പ്രശസ്തി നേടിയ കലാകാരൻ == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/25040 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:ആലുവ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയുടെ കീഴിലുള്ള വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] n9qowxa1838nlyz1pbaac9xo28lw6oy 4675124 4675123 2026-10-10T19:38:53Z Ranjithsiji 22471 add infobox 4675124 wikitext text/x-wiki {{PU|Akavoor H.S. Sreemoolanagaram}} {{Infobox school | name = അകവൂർ എച്ച്.എസ്. ശ്രീമൂലനഗരം | image = | image_size = | alt = | caption = അകവൂർ എച്ച്.എസ്. ശ്രീമൂലനഗരം | logo = | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{Coord|10.136514|76.407671|display=title}} | type = പൊതുവിദ്യാലയം (എയ്ഡഡ്) | established = {{Start date|1947|df=yes}} | location = ശ്രീമൂലനഗരം | grades = 5 മുതൽ 10 വരെ | gender = ആൺകുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | city = [[ശ്രീമൂലനഗരം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | district = [[എറണാകുളം ജില്ല]] | educational_authority = ആലുവ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | headteacher = ദീപാ സുകുമാർ | postcode = 683580 | website = https://schoolwiki.in/25040 | udisce_code = 32080102301 | Kerala_school_code = 25040 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] [[അങ്കമാലി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|അങ്കമാലി ബ്ലോക്കിൽ]] കാഞ്ഞൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് '''അകവൂർ എച്ച്.എസ്. ശ്രീമൂലനഗരം'''. കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള വിദ്യാലയമാണിത്. 1947 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. [[ശ്രീമൂലനഗരം]] എന്ന സ്ഥലത്താണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. [[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] [[ചാലക്കുടി ലോക്സഭാമണ്ഡലം|ചാലക്കുടി ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ്]] ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ [[ചൊവ്വര തീവണ്ടിനിലയം|ചൊവ്വര]] ആണ്. അടുത്തുള്ള പ്രധാന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ [[അങ്കമാലി തീവണ്ടി നിലയം|അങ്കമാലി]] ആണ്. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം [[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] ആണ്. == ചരിത്രം == 1946ൽ അകവൂർ മനയിലെ അകവൂർ കൃഷ്ണൻ നമ്പൂതിരിപ്പാടാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിച്ചത്. തുടക്കത്തിൽ സംസ്കൃതം യു.പി സ്കൂളായിരുന്ന ഈ വിദ്യാലയം പിന്നീട് 1948 ൽ ഹൈസ്കൂളാക്കി ഉയർത്തി. തിരുവൈരാണിക്കുളത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന അകവൂർ മനയായിരുന്നു ഈ വിദ്യാലയം നടത്തിക്കൊണ്ടു വന്നത്. 1985ൽ ഈ വിദ്യാലയം ചൊവ്വര കേന്ദ്രമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഗ്രാമസേവാസമിതി ഏറ്റെടുത്തു. പിന്നീട് ഗ്രാമസേവാസമിതിയാണ് വിദ്യാലയം നടത്തുന്നത്. == ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ == അയ്യായിരത്തിലേറെ പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും ശാസ്ത്രലാബും മൾട്ടിമീഡിയ മുറിയും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 27 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. ഇതിൽ 11 എണ്ണം സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് മുറികളാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/25040|title=Sametham - Kerala School Data Bank.|website=sametham.kite.kerala.gov.in}}</ref> ==ശ്രദ്ധേയമായ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ== * ശ്രീ ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ - നാടക സിനിമാ രംഗത്ത് വ്യക്തിമൂദ്ര പതിപ്പിച്ച ഒരു കലാകാരൻ . * ശ്രീ ശ്രീമൂലനഗരം മോഹൻ -  കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി മുൻ സെക്രട്ടറി . * ശ്രീ ശ്രീമൂലനഗരം പൊന്നൻ - നാടക രചയിതാവ് * ശ്രീ എടനാട് രാജൻ നമ്പ്യാർ - അന്താരാഷ്ട്രപ്രശസ്തി നേടിയ ചാക്യാർകൂത്ത് കലാകാരൻ * ശ്രീ കലാമണ്ഡലം നാരായണൻ നമ്പ്യാർ - മിഴാവ് വാദ്യത്തിൽ അന്താരാഷ്ട്ര പ്രശസ്തി നേടിയ കലാകാരൻ == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/25040 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:ആലുവ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയുടെ കീഴിലുള്ള വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] bod8prrhwasy31ntusytz7cc04kwesi 4675130 4675124 2026-10-10T20:14:44Z Ranjithsiji 22471 fix link 4675130 wikitext text/x-wiki {{PU|Akavoor H.S. Sreemoolanagaram}} {{Infobox school | name = അകവൂർ എച്ച്.എസ്. ശ്രീമൂലനഗരം | image = | image_size = | alt = | caption = അകവൂർ എച്ച്.എസ്. ശ്രീമൂലനഗരം | logo = | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{Coord|10.136514|76.407671|display=title}} | type = പൊതുവിദ്യാലയം (എയ്ഡഡ്) | established = {{Start date|1947|df=yes}} | location = ശ്രീമൂലനഗരം | grades = 5 മുതൽ 10 വരെ | gender = ആൺകുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | city = [[ശ്രീമൂലനഗരം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | district = [[എറണാകുളം ജില്ല]] | educational_authority = ആലുവ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | postcode = 683580 | website = https://schoolwiki.in/25040 | udisce_code = 32080102301 | Kerala_school_code = 25040 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] [[അങ്കമാലി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|അങ്കമാലി ബ്ലോക്കിൽ]] കാഞ്ഞൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് '''അകവൂർ എച്ച്.എസ്. ശ്രീമൂലനഗരം'''. കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള വിദ്യാലയമാണിത്. 1947 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. [[ശ്രീമൂലനഗരം]] എന്ന സ്ഥലത്താണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. [[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] [[ചാലക്കുടി ലോക്സഭാമണ്ഡലം|ചാലക്കുടി ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ്]] ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ [[ചൊവ്വര തീവണ്ടിനിലയം|ചൊവ്വര]] ആണ്. അടുത്തുള്ള പ്രധാന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ [[അങ്കമാലി തീവണ്ടി നിലയം|അങ്കമാലി]] ആണ്. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം [[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] ആണ്. == ചരിത്രം == 1946ൽ അകവൂർ മനയിലെ അകവൂർ കൃഷ്ണൻ നമ്പൂതിരിപ്പാടാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിച്ചത്. തുടക്കത്തിൽ സംസ്കൃതം യു.പി സ്കൂളായിരുന്ന ഈ വിദ്യാലയം പിന്നീട് 1948 ൽ ഹൈസ്കൂളാക്കി ഉയർത്തി. തിരുവൈരാണിക്കുളത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന അകവൂർ മനയായിരുന്നു ഈ വിദ്യാലയം നടത്തിക്കൊണ്ടു വന്നത്. 1985ൽ ഈ വിദ്യാലയം ചൊവ്വര കേന്ദ്രമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഗ്രാമസേവാസമിതി ഏറ്റെടുത്തു. പിന്നീട് ഗ്രാമസേവാസമിതിയാണ് വിദ്യാലയം നടത്തുന്നത്. == ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ == അയ്യായിരത്തിലേറെ പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും ശാസ്ത്രലാബും മൾട്ടിമീഡിയ മുറിയും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 27 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. ഇതിൽ 11 എണ്ണം സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് മുറികളാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/25040|title=Sametham - Kerala School Data Bank.|website=sametham.kite.kerala.gov.in}}</ref> ==ശ്രദ്ധേയമായ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ== * ശ്രീ ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ - നാടക സിനിമാ രംഗത്ത് വ്യക്തിമൂദ്ര പതിപ്പിച്ച ഒരു കലാകാരൻ . * ശ്രീ ശ്രീമൂലനഗരം മോഹൻ -  കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി മുൻ സെക്രട്ടറി . * ശ്രീ ശ്രീമൂലനഗരം പൊന്നൻ - നാടക രചയിതാവ് * ശ്രീ എടനാട് രാജൻ നമ്പ്യാർ - അന്താരാഷ്ട്രപ്രശസ്തി നേടിയ ചാക്യാർകൂത്ത് കലാകാരൻ * ശ്രീ കലാമണ്ഡലം നാരായണൻ നമ്പ്യാർ - മിഴാവ് വാദ്യത്തിൽ അന്താരാഷ്ട്ര പ്രശസ്തി നേടിയ കലാകാരൻ == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/25040 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:ആലുവ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയുടെ കീഴിലുള്ള വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] roizgk0rr46la610k0asok83d3yzsz0 4675183 4675130 2026-10-11T05:13:47Z Vijayanrajapuram 21314 4675183 wikitext text/x-wiki {{PU|Akavoor H.S. Sreemoolanagaram}} {{Infobox school | name = അകവൂർ എച്ച്.എസ്. ശ്രീമൂലനഗരം | image = | image_size = | alt = | caption = അകവൂർ എച്ച്.എസ്. ശ്രീമൂലനഗരം | logo = | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{Coord|10.136514|76.407671|display=title}} | type = പൊതുവിദ്യാലയം (എയ്ഡഡ്) | established = {{Start date|1947|df=yes}} | location = ശ്രീമൂലനഗരം | grades = 5 മുതൽ 10 വരെ | gender = ആൺകുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | city = [[ശ്രീമൂലനഗരം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | district = [[എറണാകുളം ജില്ല]] | educational_authority = ആലുവ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | postcode = 683580 | website = https://schoolwiki.in/25040 | udisce_code = 32080102301 | Kerala_school_code = 25040 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] [[അങ്കമാലി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|അങ്കമാലി ബ്ലോക്കിൽ]] കാഞ്ഞൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് പരിധിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് '''അകവൂർ എച്ച്.എസ്. ശ്രീമൂലനഗരം'''. കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള വിദ്യാലയമാണിത്. 1947 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. [[ശ്രീമൂലനഗരം]] എന്ന സ്ഥലത്താണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. [[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] [[ചാലക്കുടി ലോക്സഭാമണ്ഡലം|ചാലക്കുടി ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ്]] ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ [[ചൊവ്വര തീവണ്ടിനിലയം|ചൊവ്വര]] ആണ്. അടുത്തുള്ള പ്രധാന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ [[അങ്കമാലി തീവണ്ടി നിലയം|അങ്കമാലി]] ആണ്. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം [[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] ആണ്. == ചരിത്രം == 1946ൽ അകവൂർ മനയിലെ അകവൂർ കൃഷ്ണൻ നമ്പൂതിരിപ്പാടാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിച്ചത്. തുടക്കത്തിൽ സംസ്കൃതം യു.പി സ്കൂളായിരുന്ന ഈ വിദ്യാലയം പിന്നീട് 1948 ൽ ഹൈസ്കൂളാക്കി ഉയർത്തി. തിരുവൈരാണിക്കുളത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന അകവൂർ മനയായിരുന്നു ഈ വിദ്യാലയം നടത്തിക്കൊണ്ടു വന്നത്. 1985ൽ ഈ വിദ്യാലയം ചൊവ്വര കേന്ദ്രമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഗ്രാമസേവാസമിതി ഏറ്റെടുത്തു. പിന്നീട് ഗ്രാമസേവാസമിതിയാണ് വിദ്യാലയം നടത്തുന്നത്. == ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ == അയ്യായിരത്തിലേറെ പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും ശാസ്ത്രലാബും മൾട്ടിമീഡിയ മുറിയും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 27 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. ഇതിൽ 11 എണ്ണം സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് മുറികളാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/25040|title=Sametham - Kerala School Data Bank.|website=sametham.kite.kerala.gov.in}}</ref> ==ശ്രദ്ധേയമായ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ== * ശ്രീ ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ - നാടക സിനിമാ രംഗത്ത് വ്യക്തിമൂദ്ര പതിപ്പിച്ച ഒരു കലാകാരൻ . * ശ്രീ ശ്രീമൂലനഗരം മോഹൻ -  കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി മുൻ സെക്രട്ടറി . * ശ്രീ ശ്രീമൂലനഗരം പൊന്നൻ - നാടക രചയിതാവ് * ശ്രീ എടനാട് രാജൻ നമ്പ്യാർ - അന്താരാഷ്ട്രപ്രശസ്തി നേടിയ ചാക്യാർകൂത്ത് കലാകാരൻ * ശ്രീ കലാമണ്ഡലം നാരായണൻ നമ്പ്യാർ - മിഴാവ് വാദ്യത്തിൽ അന്താരാഷ്ട്ര പ്രശസ്തി നേടിയ കലാകാരൻ == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/25040 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:ആലുവ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയുടെ കീഴിലുള്ള വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] tqnhlumohd7p6kdgx56pz6yijdtu0as 4675184 4675183 2026-10-11T05:14:31Z Vijayanrajapuram 21314 4675184 wikitext text/x-wiki {{PU|Akavoor H.S. Sreemoolanagaram}} {{Infobox school | name = അകവൂർ എച്ച്.എസ്. ശ്രീമൂലനഗരം | image = | image_size = | alt = | caption = അകവൂർ എച്ച്.എസ്. ശ്രീമൂലനഗരം | logo = | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{Coord|10.136514|76.407671|display=title}} | type = പൊതുവിദ്യാലയം (എയ്ഡഡ്) | established = {{Start date|1947|df=yes}} | location = ശ്രീമൂലനഗരം | grades = 5 മുതൽ 10 വരെ | gender = ആൺകുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | city = [[ശ്രീമൂലനഗരം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | district = [[എറണാകുളം ജില്ല]] | educational_authority = ആലുവ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | postcode = 683580 | website = https://schoolwiki.in/25040 | udisce_code = 32080102301 | Kerala_school_code = 25040 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] [[അങ്കമാലി ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|അങ്കമാലി ബ്ലോക്കിൽ]] കാഞ്ഞൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് പരിധിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് '''അകവൂർ എച്ച്.എസ്. ശ്രീമൂലനഗരം'''. കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിന് കീഴിലുള്ള വിദ്യാലയമാണിത്. 1947 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. [[ശ്രീമൂലനഗരം]] എന്ന സ്ഥലത്താണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. [[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] [[ചാലക്കുടി ലോക്സഭാമണ്ഡലം|ചാലക്കുടി ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ്]] ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ [[ചൊവ്വര തീവണ്ടിനിലയം|ചൊവ്വര]] ആണ്. അടുത്തുള്ള പ്രധാന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ [[അങ്കമാലി തീവണ്ടി നിലയം|അങ്കമാലി]] ആണ്. ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം [[കൊച്ചി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]] ആണ്. == ചരിത്രം == 1946ൽ അകവൂർ മനയിലെ അകവൂർ കൃഷ്ണൻ നമ്പൂതിരിപ്പാടാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിച്ചത്. തുടക്കത്തിൽ സംസ്കൃതം യു.പി സ്കൂളായിരുന്ന ഈ വിദ്യാലയം പിന്നീട് 1948 ൽ ഹൈസ്കൂളാക്കി ഉയർത്തി. തിരുവൈരാണിക്കുളത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന അകവൂർ മനയായിരുന്നു ഈ വിദ്യാലയം നടത്തിക്കൊണ്ടു വന്നത്. 1985ൽ ഈ വിദ്യാലയം ചൊവ്വര കേന്ദ്രമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഗ്രാമസേവാസമിതി ഏറ്റെടുത്തു. പിന്നീട് ഗ്രാമസേവാസമിതിയാണ് വിദ്യാലയം നടത്തുന്നത്. == ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ == അയ്യായിരത്തിലേറെ പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും ശാസ്ത്രലാബും മൾട്ടിമീഡിയ മുറിയും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 27 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. ഇതിൽ 11 എണ്ണം സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് മുറികളാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/25040|title=Sametham - Kerala School Data Bank.|website=sametham.kite.kerala.gov.in}}</ref> ==ശ്രദ്ധേയമായ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ== * ശ്രീ ശ്രീമൂലനഗരം വിജയൻ - നാടക സിനിമാ രംഗത്ത് വ്യക്തിമൂദ്ര പതിപ്പിച്ച ഒരു കലാകാരൻ . * ശ്രീ ശ്രീമൂലനഗരം മോഹൻ -  കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി മുൻ സെക്രട്ടറി . * ശ്രീ ശ്രീമൂലനഗരം പൊന്നൻ - നാടക രചയിതാവ് * ശ്രീ എടനാട് രാജൻ നമ്പ്യാർ - അന്താരാഷ്ട്രപ്രശസ്തി നേടിയ ചാക്യാർകൂത്ത് കലാകാരൻ * ശ്രീ കലാമണ്ഡലം നാരായണൻ നമ്പ്യാർ - മിഴാവ് വാദ്യത്തിൽ അന്താരാഷ്ട്ര പ്രശസ്തി നേടിയ കലാകാരൻ == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/25040 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:ആലുവ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയുടെ കീഴിലുള്ള വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] 1po4t8cfjgsvq8a3nrztk3hmk6ieaeu വിശുദ്ധ മർക്കോസ് 0 672792 4675126 2026-10-10T19:51:45Z Manojk 9257 [[മർക്കോസ്]] എന്ന താളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു 4675126 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടൽ [[മർക്കോസ്]] osbiblo7dt8jrjrkfpufb64hzh21dyf സംവാദം:അകവൂർ എച്ച്.എസ്. ശ്രീമൂലനഗരം 1 672793 4675132 2026-10-10T20:17:01Z Ranjithsiji 22471 ടെംപ്ലേറ്റ് ചേർത്തു. 4675132 wikitext text/x-wiki {{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}} 6rgy6n0nylruxvh4lf699e8b3ckt3u6 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kunhimong 3 672794 4675136 2026-10-10T20:34:34Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4675136 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Kunhimong | Kunhimong | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 20:34, 10 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) 6nwh6ftce85jqe2llckur54knazk2t7 ഉപയോക്താവ്:9abee7/ഹെൻറി ബി കഗൻ 2 672795 4675145 2026-10-10T21:59:20Z 9abee7 223904 "[[:en:Special:Redirect/revision/1379589753|Henri B. Kagan]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4675145 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = Henri B. Kagan | image = Henri Kagan.jpg | birth_name = Henri Boris Kagan | birth_date = {{birth date and age|df=y|1930|12|15}} | birth_place = [[Boulogne-Billancourt]], [[French Third Republic|France]] | death_date = | death_place = | fields = [[Asymmetric catalysis]] | workplaces = [[Université Paris-Saclay]] | awards = {{ubl |[[Wolf Prize in Chemistry]] (2001) |[[The Ryoji Noyori Prize|Ryoji Noyori Prize]] (2002) |[[Nobel Prize in Chemistry]] (2026)}} }} <nowiki> [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:രസതന്ത്രത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാന ജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് പാരീസ് അദ്ധ്യാപകർ]] [[വർഗ്ഗം:1930-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:Articles with hCards]]</nowiki> k8wiubl6zy5btckq4obur5t37hsdl1a ഹെൻറി ബി കഗാൻ 0 672796 4675147 2026-10-10T22:22:02Z 9abee7 223904 "[[:en:Special:Redirect/revision/1379589753|Henri B. Kagan]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4675147 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox scientist | name = Henri B. Kagan | image = Henri Kagan.jpg | birth_name = Henri Boris Kagan | birth_date = {{birth date and age|df=y|1930|12|15}} | birth_place = [[Boulogne-Billancourt]], [[French Third Republic|France]] | death_date = | death_place = | fields = [[Asymmetric catalysis]] | workplaces = [[Université Paris-Saclay]] | awards = {{ubl |[[Wolf Prize in Chemistry]] (2001) |[[The Ryoji Noyori Prize|Ryoji Noyori Prize]] (2002) |[[Nobel Prize in Chemistry]] (2026)}} }} '''ഹെൻറി ബോറിസ് കാഗൻ''' (ജനനം: 1930 ഡിസംബർ 15) ഒരു ഫ്രഞ്ച് രസതന്ത്രജ്ഞനാണ്. അദ്ദേഹം നിലവിൽ ഫ്രാൻസിലെ [[പാരീസ്-സാക്ലേ സർവകലാശാല|പാരീസ്-സാക്ലേ സർവകലാശാലയിൽ]] [[എമെറിറ്റസ് പ്രൊഫസർ|എമെറിറ്റസ് പ്രൊഫസറായി]] സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു. [[അസിമെട്രിക് കാറ്റലിസിസ്]] എന്ന മേഖലയിലെ ഒരു പ്രഥമപ്രവർത്തകനായി അദ്ദേഹം വ്യാപകമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ടെത്തലുകൾ ഔഷധ നിർമ്മാണ മേഖലയിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=XPUZAAAAIAAJ&q=%22Kagan,+henri%22+1930 |title=Who's who in Western Europe |publisher=International Biographical Centre |year=1981 |isbn=978-0-900332-61-6}}</ref> "അസമമായ ജൈവസംശ്ലേഷണത്തിൽ നോൺ-ലീനിയർ ഇഫക്റ്റുകളും ഓട്ടോകാറ്റാലിസിസും കണ്ടെത്തിയതിന്" 2026 ൽ കെൻസോ സോയി [[രസതന്ത്രത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം]] അദ്ദേഹത്തിന് സംയുക്തമായി ലഭിച്ചു.<ref name="Nobel">{{Cite web|url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2026/press-release/|title=Nobel Prize in Chemistry 2026|access-date=7 October 2026|website=NobelPrize.org|publisher=[[Nobel Foundation]]|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20261007095246/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2026/press-release/|archive-date=7 October 2026}}</ref> [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:രസതന്ത്രത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാന ജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് പാരീസ് അദ്ധ്യാപകർ]] [[വർഗ്ഗം:1930-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:Articles with hCards]] 6rk9gbh7uqwct3y4r0toxpxdv0wacwp 4675149 4675147 2026-10-10T22:49:13Z 9abee7 223904 translationa 4675149 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox scientist | name = ഹെൻറി ബി കാഗൻ | image = Henri Kagan.jpg | birth_name = ഹെൻറി ബോറിസ് കാഗൻ | birth_date = {{birth date and age|df=y|1930|12|15}} | birth_place = ബൂലോൺ-ബിയാൻകൂൾ, [[ഫ്രാൻസ്]] | death_date = | death_place = | fields = [[അസിമെട്രിക് കാറ്റലിസിസ്]] | workplaces = [[പാരീസ്-സാക്ലേ സർവകലാശാല]] | awards = {{ubl |[[Wolf Prize in Chemistry]] (2001) |[[The Ryoji Noyori Prize|Ryoji Noyori Prize]] (2002) |[[Nobel Prize in Chemistry]] (2026)}} }} '''ഹെൻറി ബോറിസ് കാഗൻ''' (ജനനം: 1930 ഡിസംബർ 15) ഒരു ഫ്രഞ്ച് രസതന്ത്രജ്ഞനാണ്. അദ്ദേഹം നിലവിൽ ഫ്രാൻസിലെ [[പാരീസ്-സാക്ലേ സർവകലാശാല|പാരീസ്-സാക്ലേ സർവകലാശാലയിൽ]] [[എമെറിറ്റസ് പ്രൊഫസർ|എമെറിറ്റസ് പ്രൊഫസറായി]] സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു. [[അസിമെട്രിക് കാറ്റലിസിസ്]] എന്ന മേഖലയിലെ ഒരു പ്രഥമപ്രവർത്തകനായി അദ്ദേഹം വ്യാപകമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ടെത്തലുകൾ ഔഷധ നിർമ്മാണ മേഖലയിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=XPUZAAAAIAAJ&q=%22Kagan,+henri%22+1930 |title=Who's who in Western Europe |publisher=International Biographical Centre |year=1981 |isbn=978-0-900332-61-6}}</ref> "അസമമായ ജൈവസംശ്ലേഷണത്തിലെ നോൺ-ലീനിയർ ഇഫക്റ്റുകളും ഓട്ടോകാറ്റലിസിസും" കണ്ടെത്തിയതിന്, 2026-ൽ [[കെൻസോ സോയി|കെൻസോ സോയിക്കൊപ്പം]] അദ്ദേഹത്തിന് [[രസതന്ത്രത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം]] സംയുക്തമായി ലഭിച്ചു.<ref name="Nobel">{{Cite web|url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2026/press-release/|title=Nobel Prize in Chemistry 2026|access-date=7 October 2026|website=NobelPrize.org|publisher=[[Nobel Foundation]]|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20261007095246/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2026/press-release/|archive-date=7 October 2026}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:രസതന്ത്രത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാന ജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് പാരീസ് അദ്ധ്യാപകർ]] [[വർഗ്ഗം:1930-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:Articles with hCards]] de6wgkoo86hfs53k5y40uf9idaxfqn7 4675150 4675149 2026-10-10T22:53:15Z 9abee7 223904 അക്ഷരപിശക് തിരുത്തി 4675150 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles>{{Infobox scientist | name = ഹെൻറി ബി കഗാൻ | image = Henri Kagan.jpg | birth_name = ഹെൻറി ബോറിസ് കഗാൻ | birth_date = {{birth date and age|df=y|1930|12|15}} | birth_place = ബൂലോൺ-ബിയാൻകൂൾ, [[ഫ്രാൻസ്]] | death_date = | death_place = | fields = [[അസിമെട്രിക് കാറ്റലിസിസ്]] | workplaces = [[പാരീസ്-സാക്ലേ സർവകലാശാല]] | awards = {{ubl |[[Wolf Prize in Chemistry]] (2001) |[[The Ryoji Noyori Prize|Ryoji Noyori Prize]] (2002) |[[Nobel Prize in Chemistry]] (2026)}} }} '''ഹെൻറി ബോറിസ് കഗാൻ''' (ജനനം: 1930 ഡിസംബർ 15) ഒരു ഫ്രഞ്ച് രസതന്ത്രജ്ഞനാണ്. അദ്ദേഹം നിലവിൽ ഫ്രാൻസിലെ [[പാരീസ്-സാക്ലേ സർവകലാശാല|പാരീസ്-സാക്ലേ സർവകലാശാലയിൽ]] [[എമെറിറ്റസ് പ്രൊഫസർ|എമെറിറ്റസ് പ്രൊഫസറായി]] സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു. [[അസിമെട്രിക് കാറ്റലിസിസ്]] എന്ന മേഖലയിലെ ഒരു പ്രഥമപ്രവർത്തകനായി അദ്ദേഹം വ്യാപകമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ കണ്ടെത്തലുകൾ ഔഷധ നിർമ്മാണ മേഖലയിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=XPUZAAAAIAAJ&q=%22Kagan,+henri%22+1930 |title=Who's who in Western Europe |publisher=International Biographical Centre |year=1981 |isbn=978-0-900332-61-6}}</ref> "അസമമായ ജൈവസംശ്ലേഷണത്തിലെ നോൺ-ലീനിയർ ഇഫക്റ്റുകളും ഓട്ടോകാറ്റലിസിസും" കണ്ടെത്തിയതിന്, 2026-ൽ [[കെൻസോ സോയി|കെൻസോ സോയിക്കൊപ്പം]] അദ്ദേഹത്തിന് [[രസതന്ത്രത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം]] സംയുക്തമായി ലഭിച്ചു.<ref name="Nobel">{{Cite web|url=https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2026/press-release/|title=Nobel Prize in Chemistry 2026|access-date=7 October 2026|website=NobelPrize.org|publisher=[[Nobel Foundation]]|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20261007095246/https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2026/press-release/|archive-date=7 October 2026}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:രസതന്ത്രത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാന ജേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് പാരീസ് അദ്ധ്യാപകർ]] [[വർഗ്ഗം:1930-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:Articles with hCards]] 0mtkeg3qfaxe8cgkuir5qo8jaqvlhx9 കാരക്കാട് സുബ്രഹ്മണ്യക്ഷേത്രം 0 672797 4675157 2026-10-11T02:09:05Z ~2026-54614-22 224030 'പാലക്കാട്‌ ഷൊർണ്ണൂരിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന അതിപുരാതന മുരുകക്ഷേത്രം.' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4675157 wikitext text/x-wiki പാലക്കാട്‌ ഷൊർണ്ണൂരിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന അതിപുരാതന മുരുകക്ഷേത്രം. brl0q88lgt9q3385h0u3a5jwio0ct8f ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Harikumar Bhanu 3 672798 4675160 2026-10-11T03:23:21Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4675160 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Harikumar Bhanu | Harikumar Bhanu | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 03:23, 11 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) rowio27mf4arur040ogrxue7422cbki ഉപയോക്താവ്:Harikumar Bhanu 2 672799 4675161 2026-10-11T03:31:07Z Harikumar Bhanu 224033 /* */ 4675161 wikitext text/x-wiki {{Draft article}} '''ഹരികുമാർ ഇളയിടത്ത്''' മലയാള ഭാഷയിലെ ഒരു എഴുത്തുകാരനും ചരിത്ര-സാംസ്കാരിക ഗവേഷകനും പ്രഭാഷകനുമാണ്. കേരളത്തിന്റെ തനത് അനുഷ്ഠാന കലാരൂപമായ കുത്തിയോട്ടത്തെക്കുറിച്ചും അതിന്റെ പാട്ടുകളെക്കുറിച്ചും ഗവേഷണാത്മക പഠനങ്ങൾ നടത്തിയിട്ടുള്ള അദ്ദേഹം, കൊല്ലം ജില്ലയിലെ കണ്ണനല്ലൂർ സ്വദേശിയാണ്. == ജീവിതരേഖ == ഹരികുമാർ ഇളയിടത്ത് കൊല്ലം ജില്ലയിലെ കണ്ണനല്ലൂരിനടുത്ത് നെടുമ്പനയിൽ താമസിക്കുന്നു. 1973 ഏപ്രിൽ 27-ന് മാവേലിക്കരയിൽ ജനിച്ചു. എഴുത്തുകാരൻ, ചരിത്ര ഗവേഷകൻ, പ്രഭാഷകൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ബോധി ബുക്സ് എന്ന പ്രസാധന സ്ഥാപനത്തിലൂടെ പ്രസാധകനായും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. == സാഹിത്യ-ഗവേഷണ സംഭാവനകൾ == കേരളത്തിന്റെ തനത് അനുഷ്ഠാന കലയായ കുത്തിയോട്ടത്തെക്കുറിച്ച് ഗവേഷണാത്മക പഠനങ്ങൾ നടത്തിയിട്ടുള്ള ഹരികുമാർ ഇളയിടത്തിന്റെ ''കുത്തിയോട്ടപ്പാട്ടുകൾ ഒരു പഠനം'' എന്ന കൃതി കുത്തിയോട്ടം എന്ന പദത്തിന് യുക്തിപരമായ നിർവചനം നൽകുന്നതിനൊപ്പം പാട്ടുകളുടെ ഘടന, പഴക്കം, ചരിത്രബന്ധം, വൃത്തഭംഗി, താളം, വായ്ത്താരി തുടങ്ങിയ വിവിധ ഘടകങ്ങളെ ഗവേഷണപരമായി വിശകലനം ചെയ്യുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രധാന കൃതികളിൽ ''കുത്തിയോട്ടം അനുഷ്ഠാനത്തിനൊരു പദകോശം'', ''ശുംഭവധം കുത്തിയോട്ടപ്പാട്ട് വ്യാഖ്യാനം'', ''ഓടനാടിന്റെ പൂരോത്സവം'', ''നവോത്ഥാന ചരിത്രത്തിലെ അറിയപ്പെടാത്ത ഏടുകൾ'' എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവായ ആറാട്ടുപുഴ വേലായുധ പണിക്കരെക്കുറിച്ചുള്ള ചരിത്ര ഗവേഷണങ്ങളിലും അദ്ദേഹം സജീവമായി പങ്കാളിയായിട്ടുണ്ട്. പണിക്കരുടെ കൊലപാതകത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചരിത്രരേഖകൾ പരിശോധിച്ച്, കായംകുളം കോവിഡ് മുട്ടത്തിനടുത്തുവച്ചാണ് ശത്രുക്കൾ അദ്ദേഹത്തെ ആക്രമിച്ചതെന്നും, കടൽക്കൊള്ളക്കാരായ ജനകന്മാരാണ് അതിനു പിന്നിലെന്നും, കുട്ടനാട്ടിൽനിന്നും കൊല്ലം ജില്ലയിലെ കടയ്ക്കൽ പ്രദേശത്തുനിന്നും ശേഖരിച്ച നാടൻപാട്ടുകളിലെ സൂചനകളിലൂടെ അദ്ദേഹം സമർത്ഥിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആനുകാലികങ്ങളിലും വിവിധ വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * '''2026''': ആത്മായനങ്ങളുടെ ഖസാക്ക് പുരസ്കാരം — ''കുത്തിയോട്ടപ്പാട്ടുകൾ ഒരു പഠനം'' എന്ന കൃതിക്ക്. == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist}} <ref>{{cite news|title=അടുത്ത ബെല്ലിന് നാടകം ആരംഭിക്കും|work=ജനയുഗം|date=2025 ഏപ്രിൽ 6|language=ml|type=പുസ്തകാസ്വാദനം}}</ref> <ref>{{cite news|title=പാളംതെറ്റിയ ഉദ്ദേശ്യശുദ്ധി|work=മാതൃഭൂമി|date=2025 ഫെബ്രുവരി 5|language=ml}}</ref> <ref>{{cite news|title=ആത്മായനങ്ങളുടെ ഖസാക്ക് പുരസ്കാരം ഹരികുമാർ ഇളയിടത്തിന്|work=ജനം ടി.വി.|date=2026 ഫെബ്രുവരി 27|language=ml}}</ref> <ref>{{cite news|title=Hindu forum casts doubt on Vinayan’s new movie ‘Pathombatham Noottandu’|work=The New Indian Express|date=19 September 2022|language=en}}</ref> pfs3c89vtgffkt8kf8unmby2p9i2e0d Akavoor H.S. Sreemoolanagaram 0 672800 4675170 2026-10-11T04:40:35Z Vijayanrajapuram 21314 [[അകവൂർ എച്ച്.എസ്. ശ്രീമൂലനഗരം]] എന്ന താളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു 4675170 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[അകവൂർ എച്ച്.എസ്. ശ്രീമൂലനഗരം]] 2nwxbqqltnrrdsmoxkl4k7r0iwuu214 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shastrikal 3 672802 4675192 2026-10-11T06:14:20Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4675192 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Shastrikal | Shastrikal | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 06:14, 11 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) 2do2tsls4jfme3ee0h4gj0v6dwryv6v പ്രീതി അസ്രാനി 0 672803 4675198 2026-10-11T06:50:03Z Atheenasiji 184939 "[[:en:Special:Redirect/revision/1370353146|Preethi Asrani]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4675198 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Preethi Asrani | image = | birth_date = | occupation = Actress | years_active = 2013–present }} [[തെലുഗു ചലച്ചിത്രം|തെലുങ്ക്]], [[തമിഴ്]] സിനിമകളിലും ടെലിവിഷൻ വ്യവസായത്തിലും അഭിനയിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ നടിയാണ് '''പ്രീതി അസ്രാനി'''.<ref name="F">{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/social-star-preity-asrani-says-she-is-lucky-to-work-with-rana-daggubati-so-early-in-her-career-4265691.html|title=Social star Preity Asrani says she is lucky to work with Rana Daggubati so early in her career|date=19 December 2017|website=[[Firstpost]]}}</ref> [[സൺ ടി.വി.|സൺ ടിവി]] തമിഴ് [[സോപ്പ് ഓപ്പറ]] മിന്നലെയിൽ അവർ പ്രധാന വേഷം ചെയ്തു. ''പ്രഷർ കുക്കർ'' (2020) എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ പ്രധാന നടിയായി അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ച അവർ നിരൂപക പ്രശംസ നേടിയ ''അയോത്തി'' (2023) എന്ന ചിത്രത്തിലും അഭിനയിച്ചു. [[വർഗ്ഗം:2000-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തെലുഗു ചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:Articles with hCards]] 5rtlxhgdlwkla32zquwakl5jht70mv0 4675199 4675198 2026-10-11T06:50:16Z Atheenasiji 184939 "[[:en:Special:Redirect/revision/1370353146|Preethi Asrani]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4675199 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Preethi Asrani | image = | birth_date = | occupation = Actress | years_active = 2013–present }} [[തെലുഗു ചലച്ചിത്രം|തെലുങ്ക്]], [[തമിഴ്]] സിനിമകളിലും ടെലിവിഷൻ വ്യവസായത്തിലും അഭിനയിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ നടിയാണ് '''പ്രീതി അസ്രാനി'''.<ref name="F">{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/social-star-preity-asrani-says-she-is-lucky-to-work-with-rana-daggubati-so-early-in-her-career-4265691.html|title=Social star Preity Asrani says she is lucky to work with Rana Daggubati so early in her career|date=19 December 2017|website=[[Firstpost]]}}</ref> [[സൺ ടി.വി.|സൺ ടിവി]] തമിഴ് [[സോപ്പ് ഓപ്പറ]] മിന്നലെയിൽ അവർ പ്രധാന വേഷം ചെയ്തു. ''പ്രഷർ കുക്കർ'' (2020) എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ പ്രധാന നടിയായി അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ച അവർ നിരൂപക പ്രശംസ നേടിയ ''അയോത്തി'' (2023) എന്ന ചിത്രത്തിലും അഭിനയിച്ചു. == ആദ്യകാല ജീവിതം == [[വർഗ്ഗം:2000-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തെലുഗു ചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:Articles with hCards]] 22i40g3fsr3fng7bam5yuysh50cse3v 4675200 4675199 2026-10-11T06:53:28Z Atheenasiji 184939 "[[:en:Special:Redirect/revision/1370353146|Preethi Asrani]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4675200 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Preethi Asrani | image = | birth_date = | occupation = Actress | years_active = 2013–present }} [[തെലുഗു ചലച്ചിത്രം|തെലുങ്ക്]], [[തമിഴ്]] സിനിമകളിലും ടെലിവിഷൻ വ്യവസായത്തിലും അഭിനയിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ നടിയാണ് '''പ്രീതി അസ്രാനി'''.<ref name="F">{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/social-star-preity-asrani-says-she-is-lucky-to-work-with-rana-daggubati-so-early-in-her-career-4265691.html|title=Social star Preity Asrani says she is lucky to work with Rana Daggubati so early in her career|date=19 December 2017|website=[[Firstpost]]}}</ref> [[സൺ ടി.വി.|സൺ ടിവി]] തമിഴ് [[സോപ്പ് ഓപ്പറ]] മിന്നലെയിൽ അവർ പ്രധാന വേഷം ചെയ്തു. ''പ്രഷർ കുക്കർ'' (2020) എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ പ്രധാന നടിയായി അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ച അവർ നിരൂപക പ്രശംസ നേടിയ ''അയോത്തി'' (2023) എന്ന ചിത്രത്തിലും അഭിനയിച്ചു. == ആദ്യകാല ജീവിതം == ഗുജറാത്തിൽ നിന്നുള്ള സിന്ധി സ്വദേശിയാണ് പ്രീതി അസ്രാനി.<ref>{{cite news|date=11 May 2024|title=Exclusive! My Love For Tamil Helped Me Learn It, Ayothi Actress Preethi Asrani|url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/tamil/exclusive-my-love-for-tamil-helped-me-learn-it-ayothi-actress-preethi-asrani-article-110041583|work=[[Times Now]]|language=en}}</ref> സിനിമയിൽ ഒരു കരിയർ നേടുന്നതിനായി അവർ ഹൈദരാബാദിലേക്ക് മാറി. 2020 ൽ അവർ ഹൈദരാബാദിലെ സെന്റ് ആൻസ് കോളേജ് ഫോർ വിമനിൽ ചേർന്നു. അവരുടെ സഹോദരി അഞ്ജു അസ്രാനിയും ഒരു നടിയാണ്. അവർ ഒരു ബഹുഭാഷാ വിദഗ്ദ്ധയും ഹിന്ദി, ഇംഗ്ലീഷ്, തെലുങ്ക്, തമിഴ് ഭാഷകളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരുമാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://telanganatoday.com/st-anns-girl-preethi-asrani-dreams-big-on-silver-screen|title=St Ann’s girl Preethi Asrani dreams big on silver screen|last=Pecheti|first=Prakash|website=Telangana Today|archive-url=https://web.archive.org/web/20200614155632/https://telanganatoday.com/st-anns-girl-preethi-asrani-dreams-big-on-silver-screen|archive-date=14 June 2020}}</ref><ref>{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=h8d97zou8Z0|title=Single -ஆ இருக்குறது தான் கெத்து 😎 Preethi Asrani Open Talk {{!}} {{!}} 'Kiss' Tamil Movie|date=18 November 2025|time=11:21}}</ref> [[വർഗ്ഗം:2000-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തെലുഗു ചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:Articles with hCards]] 6hemesay454xqus12p7fvb1b7u2f90o 4675201 4675200 2026-10-11T06:53:45Z Atheenasiji 184939 "[[:en:Special:Redirect/revision/1370353146|Preethi Asrani]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4675201 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Preethi Asrani | image = | birth_date = | occupation = Actress | years_active = 2013–present }} [[തെലുഗു ചലച്ചിത്രം|തെലുങ്ക്]], [[തമിഴ്]] സിനിമകളിലും ടെലിവിഷൻ വ്യവസായത്തിലും അഭിനയിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ നടിയാണ് '''പ്രീതി അസ്രാനി'''.<ref name="F">{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/entertainment/social-star-preity-asrani-says-she-is-lucky-to-work-with-rana-daggubati-so-early-in-her-career-4265691.html|title=Social star Preity Asrani says she is lucky to work with Rana Daggubati so early in her career|date=19 December 2017|website=[[Firstpost]]}}</ref> [[സൺ ടി.വി.|സൺ ടിവി]] തമിഴ് [[സോപ്പ് ഓപ്പറ]] മിന്നലെയിൽ അവർ പ്രധാന വേഷം ചെയ്തു. ''പ്രഷർ കുക്കർ'' (2020) എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ പ്രധാന നടിയായി അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ച അവർ നിരൂപക പ്രശംസ നേടിയ ''അയോത്തി'' (2023) എന്ന ചിത്രത്തിലും അഭിനയിച്ചു. == ആദ്യകാല ജീവിതം == ഗുജറാത്തിൽ നിന്നുള്ള സിന്ധി സ്വദേശിയാണ് പ്രീതി അസ്രാനി.<ref>{{cite news|date=11 May 2024|title=Exclusive! My Love For Tamil Helped Me Learn It, Ayothi Actress Preethi Asrani|url=https://www.timesnownews.com/entertainment-news/tamil/exclusive-my-love-for-tamil-helped-me-learn-it-ayothi-actress-preethi-asrani-article-110041583|work=[[Times Now]]|language=en}}</ref> സിനിമയിൽ ഒരു കരിയർ നേടുന്നതിനായി അവർ ഹൈദരാബാദിലേക്ക് മാറി. 2020 ൽ അവർ ഹൈദരാബാദിലെ സെന്റ് ആൻസ് കോളേജ് ഫോർ വിമനിൽ ചേർന്നു. അവരുടെ സഹോദരി അഞ്ജു അസ്രാനിയും ഒരു നടിയാണ്. അവർ ഒരു ബഹുഭാഷാ വിദഗ്ദ്ധയും ഹിന്ദി, ഇംഗ്ലീഷ്, തെലുങ്ക്, തമിഴ് ഭാഷകളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരുമാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://telanganatoday.com/st-anns-girl-preethi-asrani-dreams-big-on-silver-screen|title=St Ann’s girl Preethi Asrani dreams big on silver screen|last=Pecheti|first=Prakash|website=Telangana Today|archive-url=https://web.archive.org/web/20200614155632/https://telanganatoday.com/st-anns-girl-preethi-asrani-dreams-big-on-silver-screen|archive-date=14 June 2020}}</ref><ref>{{Cite AV media|url=https://www.youtube.com/watch?v=h8d97zou8Z0|title=Single -ஆ இருக்குறது தான் கெத்து 😎 Preethi Asrani Open Talk {{!}} {{!}} 'Kiss' Tamil Movie|date=18 November 2025|time=11:21}}</ref> == കരിയർ == [[വർഗ്ഗം:2000-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തെലുഗു ചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:Articles with hCards]] 5vv28vwxyl2toib3a1pb3bh98flqa9e ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akkokakko 3 672804 4675205 2026-10-11T08:06:28Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4675205 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Akkokakko | Akkokakko | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 08:06, 11 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) fhn5nm04g4bw0v2ojpy64ofyu37f57i ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manoj J Palakudy 3 672805 4675220 2026-10-11T10:23:22Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4675220 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Manoj J Palakudy | Manoj J Palakudy | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 10:23, 11 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) m8n2oq0zax2v32kkjqplnm46dds5yg4 കിം ഉൻഗു 0 672806 4675223 2026-10-11T10:49:37Z TheGreatEditor024 211141 Translated from [[en:Kim Ŭngu]] 4675223 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = കിം ഉൻഗു | image = | caption = | native_name = 김응우 | native_name_lang = ko | birth_date = {{Birth date|1848|06|17}} | birth_place = [[മാങ്യോങ്‌ദെ]], ജോസോൺ | death_date = {{Death date and age|1878|10|04|1848|06|17}} | death_place = ജോസോൺ | spouse = ലേഡി യി പൊയ്ക് ([[ഉത്തര കൊറിയ]]) | children = [[കിം പോഹ്യോൻ]] | mother = നാ ഹൈയോൺ-ജിക് | father = കിം സോങ്-റിയോങ് | relatives = കിം മിൻസു (മുത്തച്ഛൻ)<ref>Teo: The Story of Feng Shui and Myeongdang of the Yuk-gwan Dosa by Son Seok-woo</ref> | module = {{Infobox Korean name/auto|hangul=%김응우|hanja=金膺禹|child=yes}} }} '''കിം ഉൻഗു''' (കൊറിയൻ: 김응우; 1848 ജൂൺ 17 – 1878 ഒക്ടോബർ 4) [[മാങ്യോങ്‌ദെ|മാങ്യോങ്‌ദെയിലെ]] ഒരു കർഷകനായിരുന്നു. ഉത്തരകൊറിയയുടെ സ്ഥാപകനും “ശാശ്വത പ്രസിഡന്റുമായ” [[കിം ഇൽ സങ്|കിം ഇൽ സങി]]<nowiki/>ന്റെ മുതുമുത്തച്ഛനും [[ഉത്തര കൊറിയ|ഉത്തരകൊറിയയിലെ]] കിം കുടുംബത്തിന്റെ പൂർവികനുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം.<ref>{{Cite book |last1=Hoare |first1=J. E. |url=https://books.google.com/books?id=cWtPEAAAQBAJ |title=North Korea in the 21st Century: An Interpretative Guide |last2=Pares |first2=Susan |date=2021-11-15 |publisher=BRILL |isbn=978-90-04-21379-1 |pages=35 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Lim |first=Jae-Cheon |url=https://books.google.com/books?id=ag16AgAAQBAJ |title=Kim Jong Il's Leadership of North Korea |date=2008-11-24 |publisher=Routledge |isbn=978-1-134-01712-6 |pages=44 |language=en}}</ref> ഉത്തരകൊറിയയിൽ അദ്ദേഹം ഒരു ദേശീയ നായകനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഉത്തരകൊറിയൻ ഭരണകൂടത്തിന്റെ പ്രചാരണ സംവിധാനത്തിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹത്തെ ദേശീയ നായകനായി ഉയർത്തിക്കാട്ടിയത്. == ജീവിതം == 1848 ജൂൺ 17-ന് ജോസോൺ രാജ്യത്തിലെ മാങ്യോങ്‌ദെ എന്ന ജനവാസകേന്ദ്രത്തിലാണ് അദ്ദേഹം ജനിച്ചത്. ഈ പ്രദേശം ഇപ്പോൾ പ്യോങ്‌യാങ്ങിന്റെ ഭാഗമാണ്. കിം സോങ്‌റിയോങ് (김송령, 金成瑛; 1810–1899) ആയിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്. മാതാപിതാക്കളുടെ മൂത്ത മകനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. അദ്ദേഹത്തിന് മൂന്ന് സഹോദരന്മാരുണ്ടായിരുന്നു: കിം ഉയ്‌ഗുക് (김의국; 1854–1947), കിം ജോങ്‌സു (김종수; 1855–1943), കിം ഇൻസോക്ക് (김인석; 1863–1952). അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യയുടെ ആദ്യനാമം അജ്ഞാതമാണ്. എന്നാൽ റി എന്ന കുടുംബപ്പേരുള്ള ഒരു സ്ത്രീയെയാണ് അദ്ദേഹം വിവാഹം കഴിച്ചതെന്ന് ഉറപ്പാണ്. ഈ ദമ്പതികൾക്ക് ജനിച്ച ഏക മകനാണ് [[കിം പോഹ്യോൻ]]. ഔദ്യോഗിക ഉത്തരകൊറിയൻ വിവരണങ്ങൾ പ്രകാരം, ''എസ്.എസ്. ജനറൽ ഷെർമൻ'' എന്ന കപ്പലിനെ ആക്രമിക്കാൻ കിം സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരുടെ ഒരു സംഘത്തെ നയിച്ചു. വിറക് ഉപയോഗിച്ച് കപ്പലിന് തീകൊളുത്തി മുക്കിയെന്നാണ് ഈ വിവരണത്തിൽ പറയുന്നത്. തുടർന്ന് അമേരിക്ക ''ഷെനാൻഡോ'' (''Shenandoah'') എന്ന രണ്ടാമത്തെ കപ്പലിനെ അയച്ചതായും കിം അതും നശിപ്പിച്ചതായും ഈ കഥയിൽ അവകാശപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://kfausa.org/ardent-patriot-kim-ung-u/|title=Ardent Patriot Kim Ung U|access-date=2025-06-22|last=|date=2014-06-22|website=KFAUSA.org|language=en-US}}</ref> എന്നാൽ, ഈ സംഭവത്തിൽ കിം യഥാർത്ഥത്തിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നു എന്നതിന് ചരിത്രപരമായ തെളിവുകളൊന്നുമില്ല.<ref>{{Cite web|url=https://news.usni.org/2017/12/15/kim_jong_un_flags_usna|title=Korean Battle Flags with Links to Kim Jong Un Found at Naval Academy|access-date=2025-06-22|date=2017-12-15|website=USNI News|language=en-US}}</ref> [[കിം ഇൽ സങ്]], കിം വംശം, പൈക്തു പർവത രക്തപരമ്പര എന്നിവയുടെ ആദിപുരുഷനും ആദ്യകാലത്തെ പ്രമുഖ പൂർവികനുമായി കിം ഉൻഗുവിനെ കണക്കാക്കുന്നു. പൈക്തു പർവത രക്തപരമ്പരയെ പവിത്രമായ പാരമ്പര്യ വംശപരമ്പരയായാണ് അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. കൊറിയയുടെ പുരാണപരമായ ഉത്ഭവവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ പാരമ്പര്യത്തിന് [[ചൈന]]–[[ഉത്തരകൊറിയ]] അതിർത്തിയുമായും ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ ബന്ധങ്ങളുണ്ട്. ''ജനറൽ ഷെർമൻ'' കപ്പലിനെതിരായ ആക്രമണത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയ വ്യക്തിയായും ഉത്തരകൊറിയയിലെ ദേശീയ നായകനായും കിം ഉൻഗു ഇന്നും അനുസ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. ഉത്തരകൊറിയൻ ഭരണകൂടത്തിന്റെ പ്രചാരണ സംവിധാനത്തിലും അദ്ദേഹം ഒരു പ്രധാന വ്യക്തിത്വമാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.youngpioneertours.com/kim-ung-u-paektu-bloodline/|title=Who was Kim Ung-u? - Mount Paektu Bloodline 2025|access-date=2025-06-22|last=Johnson|first=Gareth|date=2023-11-13|website=Young Pioneer Tours|language=en}}</ref> == അവലംബം == csgy8x6as3ft0igatfdzwwn3jvxe6tg