വിക്കിപീഡിയ mlwiki https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A7%E0%B4%BE%E0%B4%A8_%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B5%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter മീഡിയ പ്രത്യേകം സംവാദം ഉപയോക്താവ് ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം വിക്കിപീഡിയ വിക്കിപീഡിയ സംവാദം പ്രമാണം പ്രമാണത്തിന്റെ സംവാദം മീഡിയവിക്കി മീഡിയവിക്കി സംവാദം ഫലകം ഫലകത്തിന്റെ സംവാദം സഹായം സഹായത്തിന്റെ സംവാദം വർഗ്ഗം വർഗ്ഗത്തിന്റെ സംവാദം കവാടം കവാടത്തിന്റെ സംവാദം കരട് കരട് സംവാദം TimedText TimedText talk ഘടകം ഘടകത്തിന്റെ സംവാദം Package Package talk Event Event talk 0 5 4675553 4668357 2026-10-12T15:11:21Z ThomasTSM 222309 /* */ correction 4675553 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Sreenarayana Guru}} {{For|ഇതേ പേരിലുള്ള മലയാള ചലച്ചിത്രത്തെക്കുറിച്ചറിയാൻ|‎ശ്രീ നാരായണഗുരു (ചലച്ചിത്രം)}} {{വൃത്തിയാക്കേണ്ടവ}}{{Renaissance of Kerala}} ഭാരതത്തിലെ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള തത്വചിന്തകനും സന്യാസിയും കേരള നവോത്ഥാന ചരിത്രത്തിലെ ഒരു സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവും ആയിരുന്നു '''ശ്രീനാരായണഗുരു''' (1855-1928). [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] നിലനിന്നിരുന്ന സവർണ മേൽക്കോയ്മ, [[തൊട്ടുകൂടായ്മ]], [[തീണ്ടാപ്പാട്|തീണ്ടിക്കൂടായ്മ]] തുടങ്ങിയ സമൂഹ്യതിന്മകൾക്കെതിരെയും അന്ധവിശ്വാസങ്ങൾക്കെതിരെയും പോരാടിയ അദ്ദേഹം [[കേരളം|കേരളീയ]] സമൂഹത്തെയാകെ നവോത്ഥാനത്തിലേയ്ക്ക് നയിക്കുന്നതിൽ പങ്കു വഹിച്ചു.<ref name="cyriac343">{{cite book | title = Religion and Social Conflict in South Asia | last = Smith | first = Bardwell | url = https://books.google.com/books?id=xNAI9F8IBOgC&redir_esc=y | publisher = Brill | year = 1997 | isbn = 978-9004045101 | page = 24-26}}</ref> [[ജാതി വ്യവസ്ഥ|ജാതി വ്യവസ്ഥയെ]] ചോദ്യം ചെയ്ത ഒരു സാമൂഹിക പരിഷ്കർത്താവായിരുന്നു ശ്രീനാരായണ ഗുരു. താഴ്ന്ന ജാതിയിൽപ്പെട്ടവർക്കുൾപ്പെടെ ദൈവാരാധന നടത്തുവാനായി, ശ്രീനാരായണഗുരു കേരളത്തിലും കർണാടകയിലും തമിഴ്നാട്ടിലുമായി ഏതാണ്ട് നാൽപ്പത്തഞ്ചോളം ക്ഷേത്രങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="shodh23">{{cite book | title = Religious Philosophy of Sree Narayana Guru | last = Sujatha | first = Baby | url = https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/19928/9/09_chapter%204.pdf | accessdate = 2020-02-16 | archive-date = 2020-01-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200115013610/https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/19928/9/09_chapter%204.pdf | url-status = bot: unknown }}</ref>രണ്ടുതവണ ശ്രീലങ്ക സന്ദർശിക്കുകയും അവിടെ ക്ഷേത്ര പ്രതിഷ്ഠ നടത്തുകയും ചെയ്തു. തന്റെ സാമൂഹിക പരിഷ്കാരങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനായ് [[പി. പൽപ്പു|ഡോ. പൽപുവിന്റെ]] പ്രേരണയാൽ അദ്ദേഹം 1903ൽ [[ശ്രീ നാരായണ ധർമ പരിപാലന യോഗം]] സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="ശ്രീനാരായണഗുരുദേവ ധർമ്മപരിപാലനയോഗം">{{cite web|url=https://web.archive.org/web/2010*/https://gurudevan.info/index.php/life-of-gurudevan/|title= ശ്രീനാരായണധർമ്മപരിപാലനയോഗം സ്ഥാപനം|website=ഗുരുദേവ വെബ്സൈറ്റ്}}</ref> "''മതമേതായാലും മനുഷ്യൻ നന്നായാൽ മതി"'' എന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആപ്തവാക്യം. 1916-ൽ ജാതിയില്ലാ വിളംബരത്തിലൂടെ താൻ ഒരു ജാതിയുടെയും മതത്തിന്റെയും വക്താവായ ആളല്ലെന്നും താൻ ജാതിയും മതവും ഉപേക്ഷിച്ചു സംവത്സരങ്ങൾ കഴിഞ്ഞുവെന്നും ഗുരു വ്യക്തമാക്കി. 1924 ഇൽ ഗുരു ലോകത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ സർവ്വ മത സമ്മേളനം നടത്തി. ഇന്ത്യയിലെ ഒന്നാമത്തെ സർവ്വ മത സമ്മേളനം ആയിരുന്നു അത്. == പശ്ചാത്തലം == {{main | കേരളത്തിലെ ജാതി സമ്പ്രദായം}} ഏകദേശം ഏട്ടാം നൂറ്റാണ്ടു മുതൽ ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കം വരെ കേരള സമൂഹത്തെ സവർണർ, അവർണർ എന്നീ രണ്ടു വിഭാഗങ്ങളായി വിഭജിച്ചുനിർത്തി. മനുഷ്യരെ എല്ലാവരേയും ഒരുപോലെ അംഗീകരിക്കാത്ത ക്രൂര വ്യവസ്ഥിതിയാണ് ജാതി വ്യവസ്ഥ. ഉച്ചനീചത്വങ്ങളും അതിനോടുബന്ധപ്പെട്ട തീണ്ടൽ, തൊടീൽ മുതലായ അനാചാരങ്ങളും നിലനിന്നു. ജാതിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ബ്രാഹ്മണർ ക്ഷത്രിയർ, നായർ, അമ്പലവാസി, വെള്ളാളർ തുടങ്ങിയവർ സവർണ്ണരെന്നും ഈഴവരും അതിനു താഴെ നായാടി വരെയുള്ളവർ അവർണ്ണരെന്നും തരം തിരിക്കപ്പെട്ടു. കമ്മാളർ അഥവാ വിശ്വകർമജർ, ഗണകർ തുടങ്ങി രണ്ടിലും ചേരാത്തതായും ചിലരുണ്ടായിരുന്നു. ക്ഷേത്രാരാധന, വിദ്യാഭ്യാസം, ഉദ്യോഗം തുടങ്ങിയ മേഖലകൾ അസ്പർശ്യരായി മാറ്റി നിർത്തപ്പെട്ട അയിത്ത ജാതിക്കാർക്ക് നിഷിദ്ധമായിരുന്നു. മാസശമ്പളം വാങ്ങുന്ന ഒരൊറ്റ ഈഴവൻ പോലും അക്കാലത്ത് സർക്കാർ ജോലിയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. [[പി. പൽപ്പു|ഡോ പല്പുവിനെപ്പോലെ]] ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം സിദ്ധിച്ച അവർണ്ണ ജാതിക്കാർ പലരും ശാഠ്യത്തിന്റെ ഇരകളായിത്തീർ‌ന്നു. ഈഴവനായതുകൊണ്ട് മാത്രമായിരുന്നു പൽപ്പുവിന് ട്രാവൻകൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ അഡ്മിഷൻ നിഷേധിച്ചത്. പിന്നീടദ്ദേഹം [[മദ്രാസ് സംസ്ഥാനം|മദ്രാസിൽ]] നിന്ന് മെഡിസിനിൽ ബിരുദമെടുക്കുകയും [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലെ]] [[കേംബ്രിഡ്ജ് സർവകലാശാല|ക്യാംബ്രിഡ്‌ജ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ]] ഉപരിപഠനം നടത്തുകയും ചെയ്തു. നാട്ടിൽ തിരിച്ചെത്തിയ ഡോ. പൽപ്പുവിനെ തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജ്യത്ത് പ്രാക്ടീസ് ചെയ്യാൻ നാട്ടിലെ ജാതി സമ്പ്രദായം അനുവദിച്ചില്ല. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണം നിലനിന്ന [[മൈസൂരു|മൈസൂരിലാണ്]] അദ്ദേഹം പ്രാക്ടീസ് ചെയ്തത്. ജന്മികളായ ബ്രാഹ്മണർ അവർണ്ണ ജാതിക്കാരായ കർഷകർക്ക് ഭൂമി പാട്ടത്തിനു നൽകി വിളവ് കൊള്ളയടിക്കുകയും അടിമകളാക്കി വെയ്ക്കുകയും ചെയ്തുപോന്നു അത്തരമൊരു വ്യവസ്ഥിതി അക്കാലത്ത് ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇതിനെല്ലാം അപ്പുറമായിരുന്നു അവർണ്ണരുടെ മേൽ നടത്തിയിരുന്ന സാമ്പത്തിക ചൂഷണങ്ങൾ. അടിക്കടിയുള്ള യുദ്ധങ്ങൾ കൊണ്ട് ഖജനാവ് ശോഷിച്ചപ്പോൾ പതിനാറിനും നാല്പതിനും ഇടക്കു പ്രായമുള്ള അവർണ്ണരിൽ നിന്നും തലയെണ്ണി നികുതി ചുമത്തി. ഇതിനു തലവരി എന്നാണ് പറഞ്ഞിരുന്നത്. കൂടാതെ വീടുമേയുക, മീൻപിടിക്കുക, എണ്ണയാട്ടുക, കള്ളുചെത്തുക തുടങ്ങിയ എല്ലാ തൊഴിലുകൾക്കും നികുതി ഏർപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്കുള്ള ശിക്ഷാവിധിയിലും സവർണ അവർണ വ്യത്യാസമുണ്ടായിരുന്നു. അവർണ്ണർക്ക് ഏർപ്പെടുത്തിയിരുന്ന ശിക്ഷകൾ അതിക്രൂരമായിരുന്നു. ചെറിയ കുറ്റങ്ങൾക്കുപോലും അവയവങ്ങൾ മുറിച്ചു കളയുന്ന ശിക്ഷയും അക്കാലത്തുണ്ടായിരുന്നു. പൃഷ്ഠത്തിൽ കമ്പിയടിച്ചുകയറ്റി നാട്ടിനിറുത്തി കൊലചെയ്യുന്ന ചിത്രവധമായിരുന്നു അക്കാലത്ത് നടപ്പിലിരുന്ന ഏറ്റവും ക്രൂരമായ ശിക്ഷാവിധി. രണ്ടും മൂന്നും ദിവസം അവർ അങ്ങനെ കിടന്നു അന്ത്യശ്വാസം വലിക്കും. == ജനനം, ബാല്യം == തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം പന്ത്രണ്ട് കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള ഒരു ഗ്രാമപ്രദേശമായ [[ചെമ്പഴന്തി|ചെമ്പഴന്തിയിലെ]] വയൽവാരം വീട്ടിൽ [[കൊല്ലവർഷം]] 1032 [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങം]] 5നാണ് ശ്രീനാരായണഗുരു ജനിച്ചത്. <ref name="m1">{{cite book|first=എം.കെ.|last=സാനു|title=ശ്രീനാരായണഗുരുസ്വാമി|year=2007|publisher=എച്ച് & സി ബുക്സ്|pages=18}}</ref> ക്രിസ്തുവർഷം [[1856]] ഓഗസ്റ്റ് മാസം 20ന്<ref name="m2">{{cite book|title=മഹച്ചരിതമാല - ശ്രീനാരായണഗുരു|year=2005|publisher=D C Books|isbn=8126410663|pages=581}}</ref>, [[ചതയം (നക്ഷത്രം)|ചതയം]] നക്ഷത്രത്തിൽ. വയൽവാരം വീട് വളരെ പഴക്കം ചെന്ന ഒരു തറവാടായിരുന്നു. അക്കാലത്തെ ഈഴവരിൽ മെച്ചപ്പെട്ട ഒരു വീടായിരുന്നു അത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്, കൊച്ചുവിളയിൽ മാടൻ [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃത]] അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നു, [[ജ്യോതിഷം|ജ്യോതിഷത്തിലും]], [[ആയുർ‌വേദം|ആയുർവേദവൈദ്യത്തിലും]], [[പുരാണങ്ങൾ|ഹിന്ദുപുരാണങ്ങളിലും]] അദ്ദേഹത്തിന് അറിവുണ്ടായിരുന്നു. അദ്ധ്യാപകനായിരുന്നതിനാൽ ആശാൻ എന്ന പേർ ചേർത്ത് മാടനാശാൻ എന്നാണദ്ദേഹത്തെ വിളിച്ചിരുന്നത്. കുട്ടിയമ്മ എന്നായിരുന്നു അമ്മയുടെ പേര്. മൂന്നു സഹോദരിമാരുണ്ടായിരുന്നു ഗുരുദേവന്. തേവിയമ്മ, കൊച്ചു, മാത എന്നിവരായിരുന്നു അവർ. നാണു എന്നാണ്‌ കുട്ടിക്കാലത്ത് വിളിച്ചിരുന്നത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അമ്മാവൻ കൃഷ്ണൻ [[വൈദ്യൻ]] അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു [[ആയുർ‌വേദം|ആയുർവേദവൈദ്യനും]] സംസ്കൃതപണ്ഡിതനുമായിരുന്നു. ജനിച്ചത് വയൽവാരം വീട്ടിൽ ആയിരുന്നെങ്കിലും മാതൃകുടുംബം മണയ്ക്കൽ ക്ഷേത്രത്തിനു പടിഞ്ഞാറുള്ള ഇലഞ്ഞിക്കൽ വീടാണ്. ഈ ക്ഷേത്രം [[നായർ|നായന്മാർക്കും]] [[ഈഴവർ|ഈഴവന്മാർക്കും]] അവകാശപ്പെട്ടതായിരുന്നു. നാണുവിന്റെ പതിനഞ്ചാമത്തെ വയസ്സിൽ അമ്മ മരിച്ചു , തന്റെ കൌമാരകാലം അച്ഛനേയും അമ്മാവനേയും സഹായിച്ചും, പഠനത്തിലും, അടുത്തുള്ള മണയ്ക്കൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ ആരാധനയിൽ മുഴുകിയും കഴിഞ്ഞു. ചെറുപ്പത്തിലേ കാർഷികവൃത്തിയിൽ നാണു തൽപ്പരനായിരുന്നു. ചെറുപ്പം മുതലേ അയിത്താചാരങ്ങളോട് പ്രതിപത്തി അദ്ദേഹത്തിനില്ലായിരുന്നു. മറ്റുള്ളവർ ചെയ്യുന്നതെന്തും അതേ പടി അനുകരിക്കാൻ അദ്ദേഹം മടികാണിച്ചു. ഭക്തന്മാർക്ക് വേണ്ടി [[രാമായണം]] വായിക്കുക അദ്ദേഹത്തിന്‌ പ്രിയമുള്ള കാര്യമായിരുന്നു. ഇടക്ക് തിരുവനന്തപുരത്ത് പോകുകയും അവിടെ വച്ച് ഒരു തമിഴ്‌‌വ്യാപാരിയുടെ സഹായത്താൽ തമിഴിലെ പ്രാചീന കൃതികളായ [[തൊൽകാപ്പിയം]], [[മണിമേഖല]], [[തിരുക്കുറൾ]], [[കുണ്ഡലകേശി]], [[തേമ്പാമണി]], [[ചിലപ്പതികാരം]], [[അകനാനൂറ്]], [[തേവാരം (പുസ്തകം)|തേവാരം]] [[തിരുവാചകം]] എന്നിവ വായിക്കുകയുണ്ടായി. ==വിദ്യാഭ്യാസം== [[മണയ്ക്കൽ]] ക്ഷേത്രത്തിനു കിഴക്കു താമസിച്ചിരുന്ന കണ്ണങ്കര ഭവനത്തിലെ ചെമ്പഴന്തിപിള്ള എന്ന ആശാനായിരുന്നു നാണുവിനെ എഴുത്തിനിരുത്തിയത്. [[ഗുരുകല വിദ്യാഭ്യാസം|ഗുരുമുഖത്തു]] നിന്നല്ലാതെ തന്റെ അച്ഛന്റേയും അമ്മാവൻ കൃഷ്ണൻവൈദ്യന്റേയും ശിക്ഷണത്തിൽ വീട്ടിലിരുന്നും അറിവു നേടുന്നുണ്ടായിരുന്നു. [[എട്ടു വീട്ടിൽ പിള്ളമാർ|എട്ടു വീട്ടിൽ മൂത്ത പിള്ളയിൽ]] നിന്ന് നാണു [[സിദ്ധരൂപം]], [[ബാലപ്രബോധനം]], [[അമരകോശം]] എന്നീ പുസ്തകങ്ങളിലും അറിവ് നേടി. കൂടാതെ [[തമിഴ്]], [[സംസ്കൃതം]], [[മലയാളം]] എന്നീ ഭാഷകളിലും പാണ്ഡിത്യം നേടി. പിതാവായ മാടനാശാനിൽ നിന്നും അമ്മാവനായ കൃഷ്ണൻ വൈദ്യനിൽ നിന്നും വൈദ്യവും ജ്യോതിഷവും അദ്ദേഹം സ്വായത്തമാക്കിയിരുന്നു. ബാലപ്രബോധനം, സിദ്ധരൂപം, അമരകോശം തുടങ്ങി പാരമ്പര്യരൂപത്തിലുള്ള പഠനം നാണു സ്വായത്തമാക്കി. മാടനാശാനും അമ്മാവൻ കൃഷ്ണൻ വൈദ്യനും കൂടി ഉപരിപഠനത്തിനായി നാണുവിനെ കായംകുളത്തുള്ള രാമൻപിള്ള ആശാന്റെ അടുക്കൽ കൊണ്ടുചെന്നാക്കി. ഈഴവവിദ്യാർത്ഥികളെ പഠിപ്പിച്ചിരുന്നതിനാൽ അദ്ദേഹത്തിനടുത്ത് സവർണ്ണവിദ്യാർത്ഥികൾ ധാരാളമായി ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അലങ്കാരം, തർക്കം, വേദാന്തം, വ്യാകരണം തുടങ്ങിയ ശാസ്ത്രവിഷയങ്ങളിലേക്ക് അധ്യയനം നീണ്ടപ്പോഴും മറ്റുള്ളവരെ പ്രസ്തുത ശാസ്ത്രഭാഗങ്ങൾ ആശാൻ പഠിപ്പിച്ചിരുന്നത് ശ്രദ്ധിക്കാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടുള്ള നാണുവിനു ആ ഭാഗങ്ങളൊക്കെ എളുപ്പത്തിൽ പഠിച്ചു തീർക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. 22 വയസ്സായപ്പോൾ (1878) നാണുവിനെ തുടർന്നു പഠിക്കുവനായി [[കായംകുളം|കായംകുളത്തുള്ള]] പണ്ഡിതനായ കുമ്മമ്പള്ളിൽ രാമൻപിള്ള ആശാന്റെ അടുത്തേക്ക് അയച്ചു. വെളുത്തേരിൽ കേശവൻ വൈദ്യൻ, പെരുനെല്ലി കൃഷ്ണൻ വൈദ്യൻ, ചട്ടമ്പിയാശാൻ പഴവിളയിൽ മനുവേൽ നസറത്ത്, മങ്ങാട്ട് വരമ്പെൽ ഔസെഫ്, തയ്യിൽ കൊച്ചുനാണുപിള്ള എന്നിവർ അന്നത്തെ സഹപാഠികളായിരുന്നു. [[കായംകുളം|കായംകുളത്തുള്ള]] പ്രസിദ്ധമായ [[വാരണപ്പള്ളിൽ]] എന്ന വീട്ടിലായിരുന്നു നാണു താമസിച്ചിരുന്നത്. [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃതഭാഷ]], [[പദ്യസാഹിത്യം]], [[നാടകം]],[[സാഹിത്യവിമർശനം]], [[തർക്കശാസ്ത്രം]] എന്നീ വിഷയങ്ങളായിരുന്നു അവിടെ അഭ്യസിച്ചിരുന്നത്. രണ്ടു വർഷങ്ങൾ കൊണ്ടു തന്നെ അദ്ദേഹം വിദ്യകൾ എല്ലാം സ്വായത്തമാക്കി തന്റെ ഗ്രാമത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു പോയി. ഗ്രാമത്തിൽ തിരിച്ചെത്തിയ അദ്ദേഹം ചെമ്പഴന്തിയിൽ കുടിപ്പള്ളിക്കൂടം കെട്ടി വിദ്യാർത്ഥികളെ പഠിപ്പിക്കാൻ ആരംഭിച്ചു. അദ്ധ്യാപകവൃത്തി അദ്ദേഹത്തിനു നാണുവാശാൻ എന്ന പേരു നേടിക്കൊടുത്തു. പഠിപ്പിക്കുന്നതിനിടയിലും അദ്ദേഹം തന്റെ സത്യാന്വേഷണ പരീക്ഷണങ്ങൾ തുടർന്നു, സമീപപ്രദേശങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം കാൽനടയായി യാത്രചെയ്തു് പ്രസംഗിച്ചും തൻറെ കവിതകൾ ചൊല്ലിയും ജനങ്ങളിൽ [[തത്വചിന്ത|തത്വചിന്തയും]], സമഭാവനയും വളർത്താനും ശ്രമിച്ചു. ==വിവാഹം== സഹോദരിമാരുടെ നിർബന്ധപ്രകാരം പിതാവിന്റെ ഭാഗിനേയിയുമായി വിവാഹം കഴിക്കേണ്ടി വന്നു. സഹോദരിമാർപോയി നാണുവിനു വേണ്ടി പുടവയും കെട്ടുതാലിയും കൊടുത്ത് വധുവിനെയും കൂട്ടി വീട്ടിലെത്തി . ഭാര്യാഭർത്തൃബന്ധം അദ്ദേഹത്തിന് വഴങ്ങിയിരുന്നില്ല, ഇക്കാരണത്താൽ ആ ബന്ധം താമസിയാതെ ഒഴിഞ്ഞു പോകുകയായിരുന്നു. ==സന്ന്യാസം== 1885-ൽ പിതാവ് മരിച്ചതിനു ശേഷം ഗ്രാമങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം നിത്യ സഞ്ചാരം തുടങ്ങി. കടൽത്തീരത്തും മലകളിലും പോയിരുന്നു ധ്യാനം നടത്തുക പതിവായിരുന്നു. ഇതിനിടയിൽ അദ്ദേഹം തന്റെ സഹപാഠിയായ പെരുനള്ളി കൃഷ്ണൻ വൈദ്യരുടെ വീട്ടിൽ വച്ചു് കുഞ്ഞൻപിള്ളയുമായി പരിചയപ്പെട്ടു. ഇദ്ദേഹമാണ് പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മമിത്രമായി മാറിയ [[ചട്ടമ്പിസ്വാമികൾ]]. കുഞ്ഞൻപിള്ള നാണുവിനെ [[തൈക്കാട് അയ്യാവു്]] എന്ന യോഗിയുമായി പരിചയപ്പെടുത്തി. [[യോഗി]] തൈക്കാട് അയ്യാവിന്റെ കീഴിൽ നാണുവാശാൻ [[ഹഠയോഗം]] മുതലായ വിദ്യകൾ അഭ്യസിച്ചു. പിന്നീട് അദ്ദേഹം ദേശാടനം തുടങ്ങി. മങ്ങാട്ട് വരമ്പെൽ ഔസെഫും ചട്ടമ്പിയാശാൻ പഴവിളയിൽ മനുവേൽ നസറത്തും സഹപാഠികളായതിനാൽ അവരെയും ഗുരു ഹഠയോഗം അഭ്യസിപ്പിച്ചിരുന്നു. [[അഷ്ടമുടിക്കായൽ|അഷ്ടമുടി കായലിന്റെ]] തീരപ്രദേശമായ കണ്ടച്ചിറയിലും മുട്ടത്തുമൂലയിലുമായിരുന്നു രണ്ടു പഠന കളരികൾ. == അരുവിപ്പുറം പ്രതിഷ്ഠ == [[പ്രമാണം:Aruvippuram.jpg|thumb|140px|right|അരുവിപ്പുറം ക്ഷേത്രം]] [[Image:Aruvipuram temple (92969).jpg|thumb|widthpx| അരുവിപ്പുറം ക്ഷേത്രം]] [[Image:Aruvipuram temple (21534).jpg|thumb|widthpx| ]] സത്യാന്വേഷണത്തോടുള്ള തൃഷ്ണയിൽ ലോകമാകെ ചുറ്റിത്തിരിയുന്നതിനിടക്കാണ് ഗുരുദേവൻ അരുവിപ്പുറത്ത് എത്തിച്ചേരുന്നത്. അത് ഒരു വനപ്രദേശം ആയിരുന്നു. എന്നാൽ അവിടെ ഗുരുദേവന്റെ സാന്നിദ്ധ്യം അറിഞ്ഞ് ധാരാളം ആളുകൾ അങ്ങോട്ടേക്ക് എത്തിത്തുടങ്ങി. അവിടെ ഒരു ക്ഷേത്രത്തിനുള്ള ആവശ്യം ഗുരുദേവനും ശിഷ്യൻമാർക്കും വൈകാതെ ബോധ്യമായി. [[1888]] മാർച്ച് മാസത്തിൽ [[ശിവരാത്രി]]നാളിൽ ശ്രീ നാരായണ ഗുരു [[അരുവിപ്പുറം|അരുവിപ്പുറത്ത്]] ഒരു ശിവപ്രതിഷ്ഠ നടത്തി.<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/305|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 683|date = 2011 മാർച്ച് 28|accessdate = 2013 മാർച്ച് 12|language = [[മലയാളം]]}}</ref><ref name=acadamia34>{{cite web | title = Srinarayana Guru | url = https://www.academia.edu/33734137/Sri_Narayana_Guru_-The_light_that_led_Kerala | last = Kumar | first = Anil | publisher = Academia | accessdate = 2020-02-16 | archive-date = 2019-04-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20190402072640/https://www.academia.edu/33734137/Sri_Narayana_Guru_-The_light_that_led_Kerala | url-status = bot: unknown }}</ref> അരുവിപ്പുറത്ത് നെയ്യാറിനുതീരത്തെ ഗുഹയിൽ ഏറെനേരത്തെ ധ്യാനത്തിനുശേഷമാണ് അദ്ദേഹം പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത്. നെയ്യാറിൽ ശങ്കരൻകുഴിയിൽനിന്ന് മുങ്ങിയെടുത്ത വലിയ കല്ലാണ് അദ്ദേഹം ശിവപ്രതിഷ്ഠയ്ക്കായി ഉപയോഗിച്ചത്. <ref>{{Cite web |url=https://www.deshabhimani.com/news/kerala/news-kerala-22-08-2016/584056 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2023-02-26 |archive-date=2022-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220722141218/https://www.deshabhimani.com/news/kerala/news-kerala-22-08-2016/584056 |url-status=dead }}</ref> താഴ്ന്ന ജാതിക്കാർക്ക് ക്ഷേത്രപ്രവേശനം ഇല്ലാതിരുന്ന അക്കാലത്ത് അവർക്ക് വേണ്ടിയാണ് അദ്ദേഹം അത് ചെയ്തത്. സവർണ്ണ മേധാവിത്വത്തിനോടുള്ള ഒരു തുറന്ന വെല്ലുവിളിയായിരുന്നു അരുവിപ്പുറം ശിവപ്രതിഷ്ഠയിലൂടെ ശ്രീനാരായണഗുരുദേവൻ നടത്തിയത്.<ref name=caste33>{{cite book | title = History and Its makers | last = Menon | first =A. Sreedhara | url = https://books.google.com/books?id=wnAjqjhc1VcC&pg=PA205&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false | year = 2011 | publisher = DC Books | page = 201}}</ref>ഈ പ്രതിഷ്ഠയെ എതിർക്കാൻ വന്ന സവർണ്ണരോട് '''നാം നമ്മുടെ ശിവനെയാണ് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത് '''എന്നാണ് ശ്രീനാരായണഗുരു പറഞ്ഞത്.<ref name=ie232>{{cite news | title = Sree Narayana Guru in a new light | url = http://newindianexpress.com/cities/kochi/article167942.ece?service=print | publisher = Indian Express | date = 2010-12-08 | accessdate = 2020-02-16 | archive-date = 2013-11-13 | archive-url = https://web.archive.org/web/20131113133024/http://newindianexpress.com/cities/kochi/article167942.ece?service=print | url-status = bot: unknown }}</ref> പൌരോഹിത്യത്തെ ചട്ടമ്പിസ്വാമി സൈദ്ധാന്തികമായി നേരിട്ടപ്പോൾ അതിന് പ്രായോഗികഭാഷ്യം ചമയ്ക്കുകയായിരുന്നു അരുവിപ്പുറം പ്രതിഷ്ഠയിലൂടെ ശ്രീനാരായണഗുരു. ബ്രാഹ്മണനല്ലാത്ത ഒരാൾ ദൈവപ്രതിഷ്ഠ നടത്തുന്നത് ആദ്യമായിരുന്നു. പൌരോഹിത്യത്തിന്റെ പൊള്ളത്തരം തുറന്നുകാട്ടുകയാണ് അരുവിപ്പുറം പ്രതിഷ്ഠയിലൂടെ ചെയ്തത്. കല്ലിലോ ലോഹങ്ങളിലോ മറ്റാരെങ്കിലും നിർമിച്ച സുന്ദരശിൽപ്പങ്ങളായിരുന്നു ബ്രാഹ്മണപുരോഹിതർ അന്നുവരെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. അതിനുപകരം പ്രകൃതിതന്നെ മിനുക്കിയെടുത്ത കല്ല് പുഴയിൽനിന്ന് മുങ്ങിയെടുത്ത് പ്രതിഷ്ഠിക്കുകവഴി ആരാധനാസങ്കൽപ്പങ്ങളെ അദ്ദേഹം പൊളിച്ചെഴുതി. ശിൽപ്പിയോ പൂജാരിയോ ആവശ്യമില്ലെന്നും ആർക്കും പ്രതിഷ്ഠനടത്താം, ആരാധിക്കാം എന്ന് അദ്ദേഹം ഇതിലൂടെ പ്രഖ്യാപിച്ചു. <ref>{{Cite web |url=https://www.deshabhimani.com/news/kerala/news-kerala-22-08-2016/584056 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2023-02-26 |archive-date=2022-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220722141218/https://www.deshabhimani.com/news/kerala/news-kerala-22-08-2016/584056 |url-status=dead }}</ref> [[ജാതിനിർണ്ണയം]] എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതിയിൽ നിന്നു രണ്ടുവരികൾ ഇവിടെ ആലേഖനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. {{cquote|ജാതിഭേദം മതദ്വേഷം - ഏതുമില്ലാതെ സർവ്വരും <br />സോദരത്വേന വാഴുന്ന - മാതൃകാസ്ഥാനമാണിത് '' <ref>{{cite book |last= കുമാരനാശാൻ |first= മഹാകവി |coauthors= |title= ശ്രീനാരായണഗുരു |publisher= ഇംപ്രിന്റ് ബുക്ക്സ് |year=1915| isbn=81-85546-61-4 }}</ref>}} == ശിവഗിരി == <!-- [[ചിത്രം:shivagiri.jpg|thumb|150px|right|ശിവഗിരി]] --> 1904ൽ അദ്ദേഹം ജീവിതത്തിന്റെ ഒരു പുതിയ ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടന്നു. ദേശാടനം ഉപേക്ഷിച്ച് [[ശിവഗിരി|ശിവഗിരിയിൽ]] അദ്ദേഹം ആശ്രമം സ്ഥാപിച്ചു. പിന്നീട് വർക്കലയിൽ ഒരു സംസ്കൃതവിദ്യാലയം സ്ഥാപിച്ചു, [[തൃശ്ശൂർ]], [[കണ്ണൂർ]], [[അഞ്ചുതെങ്ങ്]], [[തലശ്ശേരി]], [[കോഴിക്കോട്]], [[മംഗലാപുരം]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ [[അമ്പലം|അമ്പലങ്ങൾ]] നിർമ്മിച്ചു. ഒരു ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചു ശിവപാർവതിമാരെ അദ്ദേഹം വർക്കലയിലെ ശിവഗിരിയിൽ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തി. ഈ ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് ആശ്രമത്തിന് ശിവഗിരി എന്ന പേര് ഉണ്ടാകാൻ കാരണം. സാധാരണ ക്ഷേത്രങ്ങളിലേതുപോലെ അഭിഷേകം, നിവേദ്യം തുടങ്ങിയവ ഇവിടെ പതിവില്ല. [[1912]]-ൽ ശിവഗിരിയിൽ വിദ്യാ ഭഗവതിയായ സരസ്വതി ദേവിക്ക് വേണ്ടി ഒരു ശാരദാക്ഷേത്രവും നിർമ്മിച്ചു. 1913-ൽ [[ആലുവ|ആലുവയിൽ]] നാരായണഗുരു ഒരു ആശ്രമം സ്ഥാപിച്ചു. [[ആലുവ അദ്വൈതാശ്രമം|അദ്വൈത ആശ്രമം]] എന്നായിരുന്നു അതിന്റെ പേര്. “ഓം സാഹോദര്യം സർവത്ര” എന്ന തത്ത്വത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമായിരുന്നു അദ്വൈത ആശ്രമം. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഒരു പ്രധാന സംരംഭമാണ് ഈ ആശ്രമം. ദൈവത്തിന്റെ കണ്ണിൽ എല്ലാവരും തുല്യരാണെന്ന് മനുഷ്യരെ ബോധവാന്മാരാക്കുക എന്നതായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം. 1918 - 1923 കാലഘട്ടങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം [[ശ്രീലങ്ക]] സന്ദർശിക്കുകയുണ്ടായി. വിവിധ മതവിശ്വാസങ്ങളെപ്പറ്റി പഠിക്കാൻ ഒരു ബ്രഹ്മവിദ്യാലയം വേണമെന്ന് അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ശ്രീനാരായണഗുരുവിന് അനേകം അനുയായികളും ശിഷ്യന്മാരും ഉണ്ടായിരുന്നു. അവരിൽ ശ്രദ്ധേയനായ ആളാണ് [[നടരാജഗുരു]]. ഇദ്ദേഹമാണ് 1923 - ൽ നാരായണഗുരുവിന്റെ അനുഗ്രഹത്തോടെ [[നീലഗിരി|ശിവഗിരി]] നാരായണ ഗുരുകുലം സ്ഥാപിച്ചത്. == ഗുരു ദർശനങ്ങൾ == {{main | ശ്രീനാരായണഗുരു ദർശനങ്ങൾ}} ജാതി സങ്കല്പത്തെക്കുറിച്ച് വളരെ ശാസ്ത്രീയമായ ഒരു കാഴ്ചപ്പാടാണ്‌ ഗുരുവിനുണ്ടായിരുന്നത്. ജന്മം കൊണ്ട് ജാതി നിശ്ചയിക്കുന്ന രീതി അദ്ദേഹം അംഗീകരിച്ചിരുന്നില്ല. ജാതിലക്ഷണം, ജാതിനിർണ്ണയം എന്നീ കൃതികളിൽ അദ്ദേഹം തന്റെ ജാതി സങ്കൽപം വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. എല്ലാ മതങ്ങളുടേയും സാരം ഒന്നു തന്നെയാണെന്നും അതുകൊണ്ട് മതം പലതല്ല; ഒന്നാണെന്നുമാണ്‌ ഗുരു അനുശാസിച്ചത്. തന്റെ മതദർശനത്തെ "ഏകമതം" എന്നാണ്‌ അദ്ദേഹം വിശേഷിപ്പിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മോപദേശശതകം എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ മതത്തെപ്പറ്റിയുള്ള സുചിന്തിതമായ അഭിപ്രായം അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കുന്നു. <ref name="deshabhimani-ക">{{Cite news|url=http://deshabhimani.com/news-special-vaaraanthapathippu-latest_news-501751.html|title=മനുഷ്യന്റെ ജാതി മനുഷ്യത്വം|publisher=ദേശാഭിമാനി|date=20 സെപ്റ്റംബർ 2015|author=[[എം.കെ. സാനു|പ്രൊഫ. എം കെ സാനു]]|archivedate=2015-09-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150925072305/http://deshabhimani.com/news-special-vaaraanthapathippu-latest_news-501751.html|8=|access-date=2015-09-22|url-status=live}}</ref> അദ്വൈതസിദ്ധാന്തത്തിൽ ആത്മാവാണ്‌ പരമപ്രധാനം. ഈശ്വരന്‌ അവിടെ താത്ത്വികാസ്തിത്വം ഇല്ല. ദൃക് പദാർത്ഥമാണ്‌ ആത്മാവ് അല്ലെങ്കിൽ ബ്രഹ്മം അതിനു ദൃശ്യമല്ല. അതിനാൽ തന്നെ അത് മിഥ്യയുമാണ്‌. എന്നാൽ ഉപാസകരെ ഉദ്ദേശിച്ച് ബ്രഹ്മത്തിൻ നാനാരൂപങ്ങൾ കല്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, അതാണ്‌ ബ്രഹ്മാവ്, വിഷ്ണു, ശിവൻ എന്നീ ത്രയങ്ങളും. എന്നാൽ ഗുരു ഒരു ജാതി ഒരു മതം ഒരു ദൈവം എന്നനുശാസിച്ചത് ഈ ദൈവങ്ങളെ ഉദ്ദേശിച്ചല്ല. മറിച്ച് സാക്ഷാൽ അദ്വിതീയമായ പരബ്രഹ്മം അഥവാ ആത്മാവിനെ തന്നെയാണ്‌ വിവക്ഷിച്ചത്. == സാഹിത്യസംഭാവനകൾ == {{main | ശ്രീനാരായണഗുരു കൃതികൾ}} ശ്രീനാരായണഗുരുവിനെ ഒരു മതപരിഷ്കർത്താവ്, സമുദായോദ്ധാരകൻ, എന്നീ നിലകളിലാണ് കൂടുതൽ പേരും അറിയുന്നത്. ഒരു കവി കൂടിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സന്ദേശത്തിന്റെ നല്ലൊരു ഭാഗവും കാവ്യ രൂപത്തിലുള്ളവയാണ്. [[ദർശനമാല]] തുടങ്ങി [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃതത്തിലും]], [[ആത്മോപദേശശതകം]] തുടങ്ങി [[മലയാളം|മലയാളത്തിലുമായി]] അനേകം കൃതികൾ അദ്ദേഹത്തിന്റേതായിട്ടുണ്ട്. == സ്മാരകങ്ങൾ == * ആദ്യമായി ഭാരതീയ തപാൽ മുദ്രണത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട കേരളീയൻ ശ്രീനാരായണഗുരുവാണ്‌.<ref name="ശ്രീനാരായണഗുരുദേവ ചിത്രം പോസ്റ്റൽ സ്റ്റാംപ്">[http://wiki.answers.com/Q/The_1st_malayalee_person_to_appear_in_the_postal_stamp വിക്കി അൻസ്വേർസ്] ശ്രീനാരായണഗുരുദേവൻ പോസ്റ്റൽ സ്റ്റാംപിലെ ആദ്യ ഭാരതീയൻ</ref><ref name="ശ്രീനാരായണഗുരുദേവ ചിത്രം പോസ്റ്റൽ സ്റ്റാംപിൽ">[http://www.gurudevan.info/photogal/displayimage.php?album=6&pos=5 ശ്രീനാരായണഗുരുദേവ വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304202619/http://www.gurudevan.info/photogal/displayimage.php?album=6&pos=5 |date=2016-03-04 }} ശ്രീനാരായണഗുരുദേവൻ പോസ്റ്റൽ സ്റ്റാംപിൽ</ref> * രൂപാ നാണയത്തിൽ മുദ്രണം ചെയ്യപ്പെട്ട ആദ്യ കേരളീയ വ്യക്തിയും അദ്ദേഹമാണ്‌.<ref name="ശ്രീനാരായണഗുരുദേവ ചിത്രം രൂപാനാണയം">[http://www.gurudevan.info/photogal/displayimage.php?album=6&pos=4 ഗുരുദേവ വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304142729/http://www.gurudevan.info/photogal/displayimage.php?album=6&pos=4 |date=2016-03-04 }} ശ്രീനാരായണഗുരുദേവചിത്രം രൂപാ നാണയത്തിൽ</ref> ==പ്രധാന സംഭവങ്ങൾ== {| class="wikitable sortable mw-collapsible mw-collapsed collapsible collapsed" |+ !width="100"|വർഷം !width="600"|സംഭവങ്ങൾ |- | <center><big>1890</big></center>|| *[[ആലുവ അദ്വൈതാശ്രമം|ആലുവ അദ്വൈതാശ്രമത്തിന്റെ]] പ്രാരംഭപ്രവർത്തനം *മെഴുവേലി ആനന്ദഭൂതേശ്വരം ക്ഷേത്രത്തിലേക്കു പോകുന്ന വഴി കമ്മാള സമുദായക്കാർക്കുവേണ്ടി സിദ്ധേശ്വരം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ സ്ഥാപനം *അഞ്ചുതെങ്ങിലുള്ള ജ്ഞാനേശ്വര ക്ഷേത്ര പ്രതിഷ്ഠ. *പഴനി ക്ഷേത്ര സന്ദർശനം |- | <center><big>1891</big></center>|| *[[ആലുവ അദ്വൈതാശ്രമം]] സംസ്കൃതസ്ക്കൂൾ ഉദ്ഘാടനം *തിരുവണ്ണാമലയിൽ ശ്രീ രമണമഹർഷിയുടെ ക്ഷണം സ്വീകരിച്ച് വിശ്രമം |- | <center><big>1894</big></center>|| *കൊളമ്പ് യാത്ര |- | <center><big>1896</big></center>|| *മദ്യവർജ്ജന സന്ദേശവും ഏകജാതി സന്ദേശവും *കാരമുക്ക് ക്ഷേത്ര പ്രതിഷ്ഠ *ആലുവ - സമസ്ത കേരള സഹോദര സമ്മേളനം |- | <center><big>1897</big></center>|| *കൊല്ലം പെരിനാട് എസ്.എൻ.ഡി.പി വിശേഷാൽ സമ്മേളനം *പ്രഭാപ്രതിഷ്ഠ - [[മുരുക്കുംപുഴ]] ക്ഷേത്രം - സത്യം , ധർമ്മം , ദയ , ശാന്തി എന്നു രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു ഇവിടെ. *മഹാകവി [[രവീന്ദ്രനാഥ ടാഗോർ|രവീന്ദ്രനാഥടാഗോറിന്റെ]] സന്ദർശനം - വർക്കല *ശ്രീകണ്ഠേശ്വരം ക്ഷേത്ര പ്രതിഷ്ഠ -പാണാവള്ളി |- | <center><big>1899</big></center>|| *മഹാകവി [[കുമാരനാശാൻ]] അന്തരിച്ചു *ആലുവ സർവമതസമ്മേളനം - വാദിക്കാനും ജയിക്കാനുമല്ല അറിയാനും അറിയിക്കാനുമാണ് എന്ന സന്ദേശം *വൈക്കം സത്യാഗ്രഹം - ആരംഭം |- | <center><big>1900</big></center>|| *മാതൃകാപാഠശാല ശിലാസ്ഥാപനം - [[ശിവഗിരി]] *[[വൈക്കം സത്യാഗ്രഹം|വൈക്കം സത്യാഗ്രഹാശ്രമ]] സന്ദർശനം *[[മഹാത്മാഗാന്ധി]] ശ്രീനാരായണഗുരുവിനെ സന്ദർശിക്കുന്നു - വർക്കല *[[മഹാത്മാഗാന്ധി|മഹാത്മാ ഗാന്ധിക്ക്]]ആലുവായിൽ സ്വീകരണം |- | <center><big>1901</big></center>|| *ബ്രഹ്മവിദ്യാലയത്തിന്റെ ശിലാസ്ഥാപനം *ദിവാൻ വാട്സിന്റെ ശിവഗിരി സന്ദർശനം *ഗുരുവിന്റെ വിൽപത്രം |- | <center><big>1902</big></center>|| *സത്യവ്രതസ്വാമികളുടെ സമാധി *സിലോൺ സന്ദർശനം *കളവംകോട് കണ്ണാടി പ്രതിഷ്ഠ - [[നീലക്കണ്ണാടിയിൽ]] ഓം ശാന്തി എന്നെഴുതിയിരിക്കുന്നു |- | <center><big>1903</big></center>|| *ശ്രീനാരായണ ധർമ്മ സംഘസ്ഥാപനം *തലശ്ശേരി ജഗന്നാഥക്ഷേത്രത്തിൽ ലോഹപ്രതിമാസ്ഥാപ.നം *വൈക്കം വെച്ചൂർ മഠത്തിൽ വെച്ച് മൂത്രകൃഛ രോഗാരംഭം |- | <center><big>1904</big></center>|| *മരണം (മഹാസമാധി) - 1928 സെപ്റ്റംബർ 20(കന്നി 5) <ref>{{cite book |last= കുമാരനാശാൻ |first= മഹാകവി |coauthors= |title= ശ്രീനാരായണഗുരു |publisher= ഇംപ്രിന്റ് ബുക്ക്സ് |year=1915|isbn=81-85546-61-4 }}</ref> |} ==ക്ഷേത്രപ്രതിഷ്ഠകൾ== [[Image:Sivagiri.jpg|200px|right|thumb|ശ്രീനാരായണഗുരു മഹാസമാധിമന്ദിരം, ശിവഗിരി]] {| class="wikitable sortable mw-collapsible collapsible collapsed" !width="100"|വർഷം !width="300"|ക്ഷേത്രം |- | 1063 || അരുവിപ്പുറം ശിവക്ഷേത്രം |- | 1063 || ചിറയിൻകീഴ്‌ വക്കം വേലായുധൻ കോവിൽ |- |1063 കുംഭം || മണ്ണന്തല ആനന്ദവല്ലീശ്വരക്ഷേത്രം |- |1067 || ആയിരം തെങ്ങ്‌ ശിവക്ഷേത്രം |- |1068 || കുളത്തൂർ കോലത്തുകര ശിവക്ഷേത്രം |- |1068 മീനം || വേളിക്കാട്‌ കാർത്തികേയക്ഷേത്രം |- |1069 || കായിക്കര ഏറത്ത്‌ സുബ്രഹ്മണ്യൻ ക്ഷേത്രം |- |1070 || കരുനാഗപ്പളളി കുന്നിനേഴത്ത്‌ ഭഗവതിക്ഷേത്രം |- |1071 വൃശ്ചികം || മുട്ടയ്‌ക്കാട്‌ കുന്നുംപാറ സുബ്രഹ്മണ്യ ക്ഷേത്രം |- |1078 || മുത്തകുന്നം ശ്രീനാരായണമംഗലം ക്ഷേത്രം |- |1080 || കുമരകം ശ്രീകുമാരമംഗലം സുബ്രഹ്മണ്യ ക്ഷേത്രം |- |1083 കുംഭം || [[തലശ്ശേരി ജഗന്നാഥക്ഷേത്രം]] |- |1084 മീനം || കോട്ടാർ ഗണപതിക്ഷേത്രം |- |1084 മീനം || ഇല്ലിക്കൽ കമ്പിളിങ്ങി അർദ്ധനാരീശ്വര ക്ഷേത്രം |- |1085 മേടം || കോഴിക്കോട്‌ ശ്രീകണേ്‌ഠശ്വരക്ഷേത്രം |- |1085 കുംഭം || മംഗലാപുരം ഗോകർണനാഥക്ഷേത്രം |- |1087 മകരം || ചെറായി ഗൗരീശ്വരക്ഷേത്രം |- |1087 മേടം || [[ശിവഗിരി ശാരദാ മഠം|ശിവഗിരി ശാരദാമഠം]] |- |1088 || അരുമാനൂർ ശ്രീ നയിനാർദേവക്ഷേത്രം |- |1090 മീനം || അഞ്ചുതെങ്ങ്‌ ശ്രീ ജ്ഞാനേശ്വരക്ഷേത്രം |- |1090 || ചെങ്ങന്നൂർ സിദ്ധേശ്വരക്ഷേത്രം |- |1091 കുംഭം || പളളുരുത്തി ശ്രീ ഭവാനീശ്വര മഹാക്ഷേത്രം |- |1091 || കണ്ണൂർ ശ്രീസുന്ദരേശ്വരക്ഷേത്രം |- |1092 || കൂർക്കഞ്ചേരി മഹേശ്വരക്ഷേത്രം |- |1094 കുംഭം || ചിങ്ങംപെരിങ്ങോട്ടുകര സോമശേഖരക്ഷേത്രം |- |1096 ഇടവം || കാരമുക്ക്‌ ശ്രീ ചിദംബര ക്ഷേത്രം(ദീപപ്രതിഷ്‌ഠ) |- |1097 || മുരുക്കുംപുഴ കാളകണ്ഠേശ്വര ക്ഷേത്രം ( സത്യം, ധർമം,ദയ, ശാന്തി എന്നെഴുതിയ പ്രഭ) |- |1098 മിഥുനം || പാണാവളളി ശ്രീകണ്‌ഠേശ്വരക്ഷേത്രം |- |1101 മീനം || പാർളിക്കാട്‌ ബാലസുബ്രഹ്മണ്യക്ഷേത്രം |- |1102 ഇടവം 23. || ഇടപ്പാടി ആനന്ദഷൺമുഖക്ഷേത്രം |- |1102 ഇടവം 31. || കളവം കോട്‌ അർധനാരീശ്വരക്ഷേത്രം ( "ഓം' എന്ന്‌ മത്സ്യത്തിൽ ആലേഖനം ചെയ്ത നീലക്കണ്ണാടി) |- |1102 || വെച്ചല്ലൂർ ഉല്ലല ഓങ്കാരേശ്വര ക്ഷേത്രം- (കണ്ണാടിപ്രതിഷ്‌ഠ) |- |1083 || കോട്ടയം നാഗമ്പടം ശിവക്ഷേത്രം |- |1083 || പാലക്കാട്‌ യാക്കര വിശ്വേശ്വര ക്ഷേത്രം |- |1921ജനുവരി 21|| വൈക്കം ചെമ്മനത്തുകര ശ്രീ നാരായണേശ്വരപുരംസുബ്രഹ്മണ്യ ക്ഷേത്രം (വേൽ പ്രതിഷ്ഠ ) |- |} ==എസ്.എൻ.ഡി.പി== {{main|എസ്.എൻ.ഡി.പി. യോഗം}} അരുവിപ്പുറം ക്ഷേത്രത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ച് അവിടത്തെ ഭക്തജനങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചുകൊണ്ട് മുൻപേ നടന്നുവന്നിരുന്ന വാവൂട്ടുയോഗം 1899-ൽ അരുവിപ്പുറം ക്ഷേത്രയോഗം എന്നപേരിൽ പിന്നീട് പുനഃസംഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. ഇത് പിന്നീട് 1903 ജനുവരി 7-ന് നാരായണഗുരു പ്രസിഡണ്ടും കുമാരനാശാൻ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയുമായി രൂപംകൊണ്ട ശ്രീനാരായണ ധർമപരിപാലന (എസ് എൻ ഡി പി) യോഗമായി മാറി. ഈ സംഘടനയെ മാതൃകാപരമായ ഒരു ജാതിമതാതീത സംഘടനയായി വളർത്തിക്കൊണ്ടുവരികയും സമൂഹത്തെ സർവതോമുഖമായ പുരോഗതിയിലേക്കു നയിക്കുകയും ചെയ്യുകയായിരുന്നു ഗുരുവിന്റെ ലക്ഷ്യം. ആദ്യത്തെ ഏതാനും വർഷങ്ങളിൽ സാമാന്യം ഭേദപ്പെട്ട രീതിയിൽ കാര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടുപോയി. എന്നാൽ യോഗം നേതാക്കളിൽ പലരും അവസരോചിതമായി ഉയർന്നുചിന്തിക്കുകയും പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യാത്തതുമൂലം യോഗവും ഗുരുവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിൽ ക്രമേണ വിടവ് അനുഭവപ്പെട്ടു. തന്റെ ദർശനത്തിന്റെ കാതലായ ഏകജാതിസന്ദേശം താൻ കെട്ടിപ്പടുത്ത സംഘത്തെപ്പോലും ബോധ്യപ്പെടുത്താനാവാത്തതിൽ അദ്ദേഹം ദുഃഖിതനായി. ഒടുവിൽ, 1916 മേയ് 22-ന് നാരായണഗുരു എസ് എൻ ഡി പി യോഗവുമായി തനിക്കുള്ള എല്ലാ ബന്ധങ്ങളും വിച്ഛേദിക്കുന്നതായി കാണിച്ചുകൊണ്ട് ഡോക്ടർ പൽ‌പ്പുവിന് അദ്ദേഹം ഇപ്രകാരം കത്തെഴുതി: {{Cquote|എന്റെ ഡോക്ടർ അവർകൾക്ക്,<br /><br />യോഗത്തിന്റെ നിശ്ചയങ്ങൾ എല്ലാം നാം അറിയാതെ പാസ്സാക്കുന്നതുകൊണ്ടും യോഗത്തിന്റെ ആനുകൂല്യം ഒന്നും നമ്മെ സംബന്ധിച്ച കാര്യത്തിൽ ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ടും യോഗത്തിന്റെ ജാത്യഭിമാനം വർധിച്ചുവരുന്നതുകൊണ്ടും മുൻപേതന്നെ മനസ്സിൽനിന്നും വിട്ടിരുന്നതുപോലെ ഇപ്പോൾ വാക്കിൽനിന്നും പ്രവൃത്തിയിൽനിന്നും യോഗത്തെ വിട്ടിരിക്കുന്നു. ||| എന്ന് നാരായണഗുരു.}} ==ടാഗോറിന്റെ സന്ദർശനം== ശിവഗിരിയിൽ ഗുരുദേവന്റെ വിശ്രമ സ്ഥലമാ യ വൈദിക മഠത്തിൽ 1922 നവംബർ 15 ന് വൈകിട്ട് 4 മണിക്കാണ് രവീന്ദ്രനാഥ ടാഗോർ എത്തിയത്.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=942309&u=tagore|title=ഗുരുദേവൻ-ടാഗോർ സമാഗമ ശതാബ്ദി നിറവിൽ ശിവഗിരി|access-date=2023-10-24|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}</ref> അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ആരംഭിച്ച [[വിശ്വഭാരതി സർവകലാശാല]]യുടെ ധനശേഖരണാർത്ഥം നടത്തിയ ഭാരത പര്യടനത്തിന്റെ ഭാഗമായിട്ടായിരുന്നു കേരള സന്ദർശനം.<ref name=":2" /> തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവിന്റെ ക്ഷണപ്രകാരം തിരുവനന്തപുരത്തെത്തിയ ടാഗോറിനെ ശിവഗിരിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുന്നത് ഡോ. പല്പു ആയിരുന്നു.<ref name=":2" /><ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/literature/features/sivagiri-to-celebrate-centenary-of-rabindranath-tagore-sree-narayana-guru-meeting-1.8043379|title=ടാഗോർ അന്ന് പറഞ്ഞു: ഗുരുവിനേക്കാൾ മികച്ചതോ തുല്യനോ ആയ ഒരു മഹാത്മാവിനെയും ഞാൻ കണ്ടിട്ടില്ല|access-date=2023-10-24|date=2022-11-13|language=ml}}</ref> ടാഗോറിനെ കണ്ട ഗുരു സംഭാഷണം സംസ്‌കൃതത്തിലാകാമെന്ന് ടാഗോറിനോട് പറഞ്ഞപ്പോൾ തനിക്ക് ബംഗാളി കലർന്ന സംസ്‌കൃതമേ അറിയൂവെന്ന് പറഞ്ഞതോടെ ദ്വിഭാഷിയായി കുമാരനാശാൻ വന്നു. ഗുരുവിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടുകൾ ടാഗോർ ചോദിച്ചറിഞ്ഞു. കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് ശേഷം ടാഗോർ സന്ദർശന ഡയറിയിൽ 'ശ്രീനാരായണ ഗുരുവിനേക്കാൾ മികച്ചതോ ഗുരുവിനു തുല്യനോ ആയ ഒരു മഹാത്മാവിനെയും ഞാനിതുവരെ കണ്ടിട്ടില്ല. ചക്രവാളസീമയ്ക്ക് അപ്പുറത്തേക്കു നീണ്ടിരിക്കുന്ന ആ യോഗനയനങ്ങളും ഈശ്വരചൈതന്യം നിറഞ്ഞ് സ്വയം പ്രകാശമാനമായ ദ്യുതിയാൽ പ്രശോഭിക്കുന്ന തിരുമുഖവും ഞാനൊരു കാലത്തും മറക്കുകയില്ല' എന്ന് കുറിച്ചു.<ref name=":1" /> 'ഞാൻ ദൈവത്തെ മനുഷ്യരൂപത്തിൽ കണ്ടു. ആ ചൈതന്യമൂർത്തി ഇന്ത്യയുടെ തെക്കേ അറ്റത്തു വിജയിച്ചരുളുന്ന ശ്രീനാരായണ ഗുരുവല്ലാതെ മറ്റാരുമല്ല' എന്നായിരുന്നു സി.എഫ്.ആൻഡ്രൂസ് കുറിച്ചത്.<ref name=":1" /> ==മഹാത്മാ ഗാന്ധിയുടെ സന്ദർശനം== 1925 മാർച്ച് 12നു [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി]]യും ശ്രീനാരായണ ഗുരുവും ശിവഗിരിയിൽ ഗാന്ധി ആശ്രമം എന്നു പിന്നീട് അറിയപ്പെട്ട, എ.കെ.ഗോവിന്ദദാസിന്റെ കെട്ടിടത്തിൽ വെച്ച് സംഭാഷണം നടത്തി.<ref name=":0" /> എൻ.കുമാരനായിരുന്നു പരിഭാഷകൻ. വൈക്കം സത്യഗ്രഹം, അക്രമരാഹിത്യം, മതം, പിന്നാക്കക്കാരുടെ ഉന്നമനത്തിനുള്ള മാർഗം തുടങ്ങിയവയെപ്പറ്റിയുള്ള ചർച്ചയിൽ ഗാന്ധിജി വർണവ്യവസ്ഥയെ അനുകൂലിച്ചപ്പോൾ ഗുരു, ജാതി വ്യവസ്ഥ ഇല്ലാതാക്കണമെന്ന് വാദിച്ചു. ==ഗാന്ധിജിക്കു വേണ്ടി പ്രാർഥന== 1924 സെപ്റ്റംബർ 27ന് വൈക്കം സത്യഗ്രഹസ്ഥലം സന്ദർശിച്ച ശ്രീനാരായണഗുരു 28 ന് മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ ദീർഘായുസ്സിനു വേണ്ടി പ്രാർഥിച്ചിരുന്നു.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/editorial/2020/09/02/prominent-figures-about-guru.html|title=ഗുരു മൊഴിയും വഴിയും; ഗാന്ധിജിയും ടഗോറും മുതൽ കുമാരനാശാൻ വരെ|access-date=2023-10-24|language=ml}}</ref> ആൾക്കൂട്ടത്തിനിടയിൽ പരസ്യമായി ഗുരു പ്രാർഥിച്ചത് അപൂർവമാണെന്ന് ജീവചരിത്രകാരൻ കോട്ടുകോയിക്കൽ വേലായുധൻ എഴുതുന്നു.<ref name=":0" /> == മരണം== [[ശിവഗിരി|ശിവഗിരിയിൽ]] വച്ചാണ് ശ്രീനാരായണഗുരു സമാധിയായത്<ref name="ശ്രീനാരായണഗുരുദേവ സമാധി">[http://www.sivagiri.org/f-bio.htm ശിവഗിരി വെബ്സൈറ്റ്] ഗുരുദേവ സമാധി</ref>. അജീർണ്ണവും പ്രോസ്റ്റേറ്റ് വീക്കവുമായിരുന്നു ദേഹവിയോഗകാരണം. തന്നെ ചികിത്സിക്കാനെത്തിയ അന്നത്തെ കാലത്തെ മഹാവൈദ്യന്മാരോടും ശിഷ്യന്മാരോടും ഗുരു മുൻകൂട്ടി തന്റെ സമാധി അടുത്തു എന്നും ആശ്രമം നന്നായി നോക്കി നടത്തണം എന്നും നന്മയുള്ളവരായി എല്ലാവരും ജീവിക്കണം എന്നും അദ്ദേഹം എല്ലാവരോടും പറഞ്ഞിരുന്നു.{{തെളിവ്}} 1928 ജനുവരി 18 ന് കോട്ടയത്തു വെച്ച് കൂടിയ എസ്.എൻ.ഡി.പി യോഗത്തിന്റെ വിശേഷാൽ പൊതുയോഗമായിരുന്നു ശ്രീനാരായണഗുരു പങ്കെടുത്ത ഏറ്റവും അവസാനത്തെ പൊതുചടങ്ങ്. 1927-ൽ [[അഷ്ടമുടിക്കായൽ|അഷ്ടമുടിക്കായലിന്റെ]] തീരത്തുള്ള മങ്ങാട്ടുകോടിയിലും കണ്ടച്ചിറയിലും പഴവിള ചട്ടമ്പിയാശാനുമായി ചേർന്ന് പ്രകൃതി ചികിത്സ നടത്തിയിരുന്നു. ദീർഘകാലമായി വാർദ്ധക്യ സഹജമായ രോഗ ബാധിതനായി കിടപ്പിലായിരുന്ന അദ്ദേഹത്തെ പല മഹാവൈദ്യന്മാരും ചികിൽസിച്ചെങ്കിലും രോഗം പൂർണ്ണമായി ഭേദമാക്കാനായില്ല. 1928 സെപ്റ്റംബർ 20-നാണ് (മലയാളവർഷം 1104 കന്നി 5) അദ്ദേഹം ഭക്തരുടെ മുന്നിൽ ധ്യാനത്തോടെ അന്തരിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ 72-ആം ജന്മദിനം കഴിഞ്ഞ് അപ്പോൾ മൂന്നാഴ്ച പിന്നിട്ടിട്ടേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഭൗതികശരീരം ശിവഗിരി മഠവളപ്പിൽ സമാധിയിരുത്തി. ഇന്ന് അവിടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രതിമയോടുകൂടിയ മണ്ഡപമുണ്ട്. നിരവധി ആളുകൾ അവിടെ ദർശനത്തിനെത്തുന്നു. == ഗുരുവിനെ പറ്റി പ്രമുഖർ == {{Cquote|ഭാരതത്തിൽ ഇന്ന് ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന പരമഹംസന്മാരിൽ സ്വാമിയെപ്പോലെ പരിശുദ്ധാത്മാവായി മറ്റൊരാളുമില്ല..||| [[രബീന്ദ്രനാഥ ടാഗോർ]] }} {{Cquote|ശ്രീ നാരായണ ഗുരുവിനെ ഒരു മൂന്നാംകിട ദൈവം എന്നതിലുപരി ഒരു ഒന്നാംകിട മനുഷ്യനായി കാണണം|||[[അയ്യൻകാളി]]}} {{Cquote|ഞാൻ ദൈവത്തെ മനുഷ്യരൂപത്തിൽ കണ്ടു. അത് കേരളത്തിന്റെ തെക്കേ അറ്റത്ത് വാണരുളുന്ന ശ്രീ നാരായണ ഗുരു വല്ലാതെ മറ്റാരുമല്ല.|||[[സി.എഫ്. ആൻഡ്രൂസ്|ദീനബന്ധു സി.എഫ്.ആൻഡ്രൂസ്]]}} {{Cquote|ശ്രീനാരായണഗുരുവിനേക്കാൾ ആത്മീയജ്ഞാനം കൈവന്ന ആരെയും ലോകസഞ്ചാരത്തിനിടയിൽ ദർശിക്കാൻ എനിക്ക് സാധിച്ചിട്ടില്ല ||| [[രവീന്ദ്രനാഥ ടാഗോർ]]}} == അവലംബം == {{reflist|2}} ==പുറം കണ്ണികൾ == {{wikisource|ശ്രീനാരായണഗുരു}} *[http://sreyas.in/narayanaguru ശ്രീനാരായണഗുരു-കൃതികൾ,ജീവചരിത്രം] *[http://sreyas.in/narayanaguru-kumaran-asan-pdf ബ്രഹ്മശ്രീ ശ്രീനാരായണ ഗുരുവിന്റെ ജീവചരിത്ര സംഗ്രഹം-കുമാരൻ ആശാൻ] *[http://www.sivagiri.org/f-bio.htm ശിവഗിരി ചരിത്രം] *[http://www.gurudevan.info/ ശ്രീനാരായണഗുരുദേവൻ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101202134102/http://www.gurudevan.info/ |date=2010-12-02 }} *[http://www.sreenarayanaguru.in/index.php?id=131 ശ്രീനാരായണഗുരു അത്ഭുതങ്ങൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100315200423/http://www.sreenarayanaguru.in/index.php?id=131 |date=2010-03-15 }} *[http://about-sndp.blogspot.in/2009/04/blog-post.html ശ്രീ നാരായണ ഗുരുദേവൻ പ്രതിഷ്‌ഠ നടത്തിയ ക്ഷേത്രങ്ങൾ] [[വർഗ്ഗം:1856-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1928-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 20-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 20-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സാമൂഹിക സാംസ്കാരിക നായകൻ‌മാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ആത്മീയാചാര്യന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സാമൂഹ്യ നവോത്ഥാന നായകർ]] [[വർഗ്ഗം:ശ്രീനാരായണഗുരു| ]] 1slltxvo64m7o2lwwcm1pnuvpjhtbih 0 1032 4675629 4664114 2026-10-12T17:10:09Z ~2026-54900-86 224091 /* വൈശാഖപുണ്യമാസം */ 4675629 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Guruvayur Shri Krishna Temple}} {{Infobox Mandir |image =Gurovayoor.jpg |caption =ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രം കിഴക്കേ നട - 2001-'02 കാലത്തെടുത്ത ചിത്രം |creator = [[ബൃഹസ്പതി]]യും [[വായു]]ദേവനും [[വിശ്വകർമ്മാവ്|വിശ്വകർമ്മാവും]] |proper_name = ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം |date_built = ഏതാണ്ട് അയ്യായിരം വർഷം മുമ്പ് |primary_deity = ചതുർബാഹുവായ [[മഹാവിഷ്ണു]]/[[മഹാവിഷ്ണു|ആദിവിരാടപുരുഷൻ]] (സങ്കൽപം [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ]]) |architecture = പുരാതന കേരള- ദ്രാവിഡ ശൈലിയിൽ |location = [[ഗുരുവായൂർ]], [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] }} [[ദക്ഷിണേന്ത്യ|ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ]] [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]]യിൽ [[ചാവക്കാട് താലൂക്ക്|ചാവക്കാട് താലൂക്കിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പ്രസിദ്ധമായ ഒരു [[ഹിന്ദു|ഹൈന്ദവ]] [[ക്ഷേത്രം|ക്ഷേത്രമാണ്]] '''ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമിക്ഷേത്രം (അഥവാ ഗുരുവായൂർ മഹാവിഷ്ണു ക്ഷേത്രം)'''. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്. ഇന്ത്യയിൽ [[തിരുമല വെങ്കടേശ്വര ക്ഷേത്രം|തിരുമല തിരുപ്പതി വെങ്കടേശ്വരക്ഷേത്രം]], [[പുരി ജഗന്നാഥക്ഷേത്രം]], [[ബദരീനാഥ് ക്ഷേത്രം|ബദരീനാഥ് മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം]] എന്നിവ കഴിഞ്ഞാൽ ഏറ്റവുമധികം തിരക്കുള്ള വൈഷ്ണവദേവാലയവും കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഭക്തർ എത്തിച്ചേരുന്ന ക്ഷേത്രവും ഗുരുവായൂരാണ്. [[തൃശ്ശൂർ]] പട്ടണത്തിൽ നിന്ന്‌ 26 കി.മീ വടക്കുപടിഞ്ഞാറുമാറി [[ഗുരുവായൂർ]] [[പട്ടണം|പട്ടണത്തിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ യഥാർത്ഥപ്രതിഷ്ഠ ചതുർബാഹുവായ [[മഹാവിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണുവാണ്]]. എന്നിരുന്നാലും ഭഗവാന്റെ ഒൻപതാമത്തെ അവതാരമായ [[ശ്രീകൃഷ്ണൻ|ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ]] പേരിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പ്രസിദ്ധി. '''[[ഗുരുവായൂരപ്പൻ]]''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഇവിടെയുള്ള ഭഗവാൻ, കേരളീയ ഹൈന്ദവരുടെ പ്രധാന ആരാധനാമൂർത്തികളിലൊരാളാണ്. പൊതുവേ ഉണ്ണിക്കണ്ണന്റെ രൂപത്തിലാണ് ഭൂരിപക്ഷം ഭക്തരും ഗുരുവായൂരപ്പനെ ആരാധിയ്ക്കുന്നത്. കൃഷ്ണാവതാരസമയത്ത്, മാതാപിതാക്കളായ [[ദേവകി|ദേവകിയ്ക്കും]] [[വസുദേവർ|വസുദേവർക്കും]] കാരാഗൃഹത്തിൽ വച്ചു ദർശനം നൽകിയ മഹാവിഷ്ണുവാണ് ഇവിടെയുള്ളതെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. ഇതാണ് ഗുരുവായൂരപ്പനെ ഉണ്ണിക്കണ്ണന്റെ രൂപത്തിൽ കാണുന്നതിന് ഒരു കാരണം. ആദ്യകാലത്ത്‌ ഇതൊരു ഭഗവതിക്ഷേത്രമായിരുന്നു. പഴയ ഭഗവതിക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠയാണ് ഇന്ന് ക്ഷേത്രമതിലകത്ത് വടക്കുകിഴക്കായി ഇടത്തരികത്ത്‌ കാണപ്പെടുന്ന [[പരാശക്തി]]-[[ദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗാ]]-[[ഭദ്രകാളി]] സങ്കല്പങ്ങളോടുകൂടിയ [[ഭഗവതി]]. '''ഇടത്തരികത്തുകാവിലമ്മ''' എന്ന ഈ ഭഗവതിയാണ് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ സംരക്ഷണമൂർത്തി എന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം ഈ പ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് സവിശേഷപ്രാധാന്യം നൽകുന്നുണ്ട്. ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉപദേവതകളായി [[ഗണപതി]] (രണ്ട് പ്രതിഷ്ഠകൾ- ഒന്ന് അകത്തും മറ്റേത് പുറത്തും), [[സരസ്വതി]] (ചിത്രരൂപം), [[അയ്യപ്പൻ]] (ശാസ്താവ്), [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]], [[ഹനുമാൻ]], [[നാഗദൈവങ്ങൾ|അനന്തൻ തുടങ്ങിയ നാഗദൈവങ്ങൾ]] എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. കൂടാതെ അദൃശ്യസങ്കല്പമായി [[ശിവൻ|ശിവന്റെ]] ആരാധനയും നടക്കുന്നുണ്ട്. [[കുംഭം|കുംഭമാസത്തിൽ]] [[പൂയം (നക്ഷത്രം)|പൂയം]] നക്ഷത്രദിവസം കൊടിയേറി പത്തുദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഉത്സവമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആഘോഷം. കൂടാതെ [[വൃശ്ചികം|വൃശ്ചികമാസത്തിലെ]] വെളുത്തപക്ഷത്തിലെ ഏകാദശി ([[ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി]]), [[ചിങ്ങം|ചിങ്ങമാസത്തിൽ]] [[അഷ്ടമിരോഹിണി]], അതേ മാസത്തിൽ [[ഓണം|തിരുവോണം]], [[മേടം|മേടമാസത്തിൽ]] [[വിഷു]], [[ധനു]] 22-നും [[മകരം|മകരമാസത്തിലെ]] നാലാമത്തെ [[ചൊവ്വാഴ്ച|ചൊവ്വാഴ്ചയോ]] [[വെള്ളിയാഴ്ച|വെള്ളിയാഴ്ചയോ]] ആയും നടക്കുന്ന ഇടത്തരികത്ത് ഭഗവതിയുടെ താലപ്പൊലികൾ, [[കന്നി|കന്നിമാസത്തിലെ]] [[അമാവാസി]] മുതലുള്ള ഒമ്പതുദിവസങ്ങളിലായി ആചരിച്ചുവരുന്ന [[നവരാത്രി]], 27 ദിവസം നീണ്ടു നിൽക്കുന്ന [[വൈശാഖം|വൈശാഖ പുണ്യമാസം]] എന്നിവ അതിവിശേഷമാണ്. [[കേരള സർക്കാർ]] വകയായ ഒരു പ്രത്യേക ദേവസ്വമാണ് ക്ഷേത്രഭരണം നടത്തുന്നത്. ==ഭരണം== [[ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം ആക്ട്]] 1971 മാർച്ച് 9-ന് നിലവിൽ വന്നു. 1978-ൽ പരിഷ്കരിച്ച നിയമമനുസരിച്ചാണ് നിലവിൽ ക്ഷേത്രഭരണം നടത്തുന്നത്. [[കേരള സർക്കാർ]] നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യുന്ന സമിതിയാണ് ക്ഷേത്രഭരണം നടത്തുന്നത്. [[സാമൂതിരി]] രാജാവ്, മല്ലിശ്ശേരി [[നമ്പൂതിരി]], ക്ഷേത്രം വലിയ തന്ത്രി, ക്ഷേത്രം ജീവനക്കാരുടെ ഒരു പ്രതിനിധി, മറ്റ് അഞ്ചുപേർ (ഇതിൽ ഒരാൾ പട്ടികജാതിയിൽ നിന്നായിരിയ്ക്കണം). ചേർന്നതാണ് സമിതി. സർക്കാർ ഡെപ്യുട്ടേഷനിൽ നിയമിയ്ക്കുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥനായ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്ററാണ് സമിതി സെക്രട്ടറി. ഡെപ്യൂട്ടി കളക്ടറുടെ റാങ്കിൽ താഴെയുള്ളയാളാവരുത്, അഡ്മിനിസ്‌ട്രേറ്റർ.<ref name="vns2" /> പാരമ്പര്യമായി പുഴക്കര ചേന്നാസ് നമ്പൂതിരിപ്പാടാണ് '''[[തന്ത്രി]]'''.<ref name=" vns2"/> ആദ്യകാലത്ത് ഗുരുവായൂരിന് സമീപത്തുള്ള [[എളവള്ളി|എളവള്ളിയിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രസിദ്ധ തന്ത്രികുടുംബമായ വടക്കേ പുലിയന്നൂർ മനയ്ക്കുണ്ടായിരുന്ന തന്ത്രാധികാാരം, പിന്നീട് [[കൊച്ചി രാജ്യം|കൊച്ചി രാജാവിന്റെ]] കയ്യിൽനിന്ന് ഗുരുവായൂർ പിടിച്ചടക്കിയ സാമൂതിരി രാജാവ് തന്റെ സദസ്യനായിരുന്ന ചേന്നാസിന് നൽകുകയാണുണ്ടായത്. ഈ കുടുംബത്തിലെ പൂർവ്വികനായിരുന്ന രവിനാരായണൻ നമ്പൂതിരിപ്പാടാണ് കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ പാലിച്ചുപോകുന്ന നിയമങ്ങളടങ്ങിയ പ്രശസ്തമായ '''[[തന്ത്രസമുച്ചയം]]''' എന്ന സംസ്കൃതഗ്രന്ഥത്തിന്റെ കർത്താവ്. ഈ ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ പരീക്ഷണശാലകൾ ഗുരുവായൂരും, സമീപത്തുള്ല് പ്രസിദ്ധ ശിവക്ഷേത്രമായ [[മമ്മിയൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം|മമ്മിയൂർ ക്ഷേത്രവുമായിരുന്നു]] എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഇന്ന് ഇരുക്ഷേത്രങ്ങളിലെയും തന്ത്രാധികാരം ചേന്നാസ് മനയ്ക്കാണ്. പഴയം, മുന്നൂലം, പൊട്ടക്കുഴി, കക്കാട് എന്നീ ഇല്ലക്കാരാണ് '''[[ഓതിയ്ക്കൻ|ഓതിയ്ക്കന്മാർ]]'''. രാവിലെ നിത്യം നടത്തുന്ന നവകാഭിഷേകം, പന്തീരടിപൂജ എന്നിവയും ഉദയാസ്തമനപൂജാസമയത്തെ അധികപ്പൂജകളും ഓതിയ്ക്കന്മാരുടെ ചുമതലകളാണ്. തന്ത്രിയും മേൽശാന്തിയും ഇല്ലാത്ത സമയത്ത് അവരുടെ ചുമതലകൾ ചെയ്യുന്നതും ഓതിയ്ക്കന്മാരാണ്.<ref name=" vns2"/> ഇവർക്ക് മേൽശാന്തിയാകാനും അവകാശമുണ്ട്. മുമ്പ് [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] [[കൂടൽമാണിക്യം ക്ഷേത്രം]], [[തൃപ്പൂണിത്തുറ ശ്രീപൂർണ്ണത്രയീശ ക്ഷേത്രം]] തുടങ്ങി കേരളത്തിലെ പല ക്ഷേത്രങ്ങളിലും നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന പദവിയാണിത്. ഇന്ന് ഈ പദവി നിലനിൽക്കുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ ഗുരുവായൂരും തൃപ്പൂണിത്തുറയും മാത്രമാണ്. '''[[മേൽശാന്തി|മേൽശാന്തിയെ]]''' ഭരണസമിതി ആറുമാസത്തേക്ക് നിയമിയ്ക്കുന്നു. ആ കാലയളവിൽ മേൽശാന്തി അമ്പലപരിസരം വിട്ടുപോകാൻ പാടില്ലാത്തതും (പുറപ്പെടാശാന്തി) കർശനമായി [[ബ്രഹ്മചര്യം]] അനുഷ്ഠിയ്ക്കേണ്ടതുമാണ്. തന്ത്രിയുടേയും ഓതിയ്ക്കന്റേയും കീഴിൽ രണ്ടാഴ്ച ക്ഷേത്രത്തേയും ആചാരങ്ങളേയും പൂജകളേയും പറ്റി പഠിച്ച് [[മൂലമന്ത്രം]] ഗ്രഹിച്ചാണ് ചുമതലയേൽക്കുന്നത്. നിയുക്തമേൽശാന്തി തൽസ്ഥാനമേൽക്കുന്നതുവരെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഭജനമിരിയ്ക്കേണ്ടതാണ്. ക്ഷേത്രാചാങ്ങളും പൂജകളും പഠിയ്ക്കാൻ ഇത് ഉപകരിയ്ക്കുന്നു. ഏപ്രിൽ, ഒക്ടോബർ എന്നീ മാസങ്ങളിലാണ് മേൽശാന്തിമാർ സ്ഥാനമേൽക്കുക. പഴയ കേരളത്തിലെ [[ശുകപുരം]], [[പെരുവനം]] എന്നീ ഗ്രാമങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള നമ്പൂതിരിമാരാണ് മേൽശാന്തിമാരാകുക. ആഭിജാത്യം, അഗ്നിഹോത്രം, ഭട്ടവൃത്തി തുടങ്ങിയവയാണ് ഇവർക്കുള്ള യോഗ്യത. എന്നാൽ, മാറിയ സാഹചര്യത്തിൽ ഈ നിയമം മാറ്റാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. മേൽശാന്തിയെ സഹായിക്കാൻ രണ്ട് '''[[കീഴ്ശാന്തി|കീഴ്ശാന്തിമാർ]]''' ഉണ്ടായിരിക്കും. [[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ]] [[കാരിശ്ശേരി|കാരിശ്ശേരിയിൽ]] നിന്ന് സാമൂതിരി ഗുരുവായൂരിലേയ്ക്ക് കൊണ്ടുവന്ന പതിമൂന്നു നമ്പൂതിരി ഇല്ലങ്ങളിൽ നിന്ന്, ഒരു മാസം രണ്ട് ഇല്ലക്കാർ വീതം ഊഴം വച്ചാണ് കീഴ്ശാന്തി ചെയ്യുന്നത്. മേച്ചേരി, നാകേരി, മഞ്ചിറ, കൊടയ്ക്കാട്, മേലേടം, മൂത്തേടം, ചെറുതയ്യൂർ, കീഴേടം, തേലമ്പറ്റ, വേങ്ങേരി, തിരുവാലൂർ, അക്കാരപ്പള്ളി, മുളമംഗലം എന്നിവയാണ് ആ ഇല്ലങ്ങൾ. ക്ഷേത്രത്തിൽ [[നിവേദ്യം]] പാചകം ചെയ്യുന്നതും [[ചന്ദനം]] അരച്ചുകൊണ്ടുവരുന്നതും [[അഭിഷേകം|അഭിഷേകത്തിനും]] നിവേദ്യത്തിനും മറ്റും ജലം കൊണ്ടുവരുന്നതും [[ശീവേലി|ശീവേലിയ്ക്ക്]] തിടമ്പെഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്നതും ഉപദേവതകൾക്ക് പൂജകൾ നടത്തുന്നതും പ്രസാദം വിതരണം ചെയ്യുന്നതുമെല്ലാം കീഴ്ശാന്തിമാരാണ്. എന്നാൽ മറ്റുക്ഷേത്രങ്ങളിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി മേൽശാന്തിയുടെ അഭാവത്തിൽ ഇവർക്ക് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചുമതലകൾ നിർവ്വഹിക്കാൻ കഴിയില്ല. പകരം, ഓതിയ്ക്കന്മാർക്കാണ് ആ ചുമതലകൾ നൽകുന്നത്. കീഴ്ശാന്തിമാർക്ക് വിഗ്രഹത്തെ സ്പർശിയ്ക്കാനുള്ള അധികാരവും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ==മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠകൾ== === ഗുരുവായൂരപ്പൻ === ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാനപ്രതിഷ്ഠ ശ്രീകൃഷ്ണസങ്കല്പത്തിൽ പൂജിയ്ക്കപ്പെടുന്ന ചതുർബാഹുവും ശംഖചക്ര ഗദാപദ്മധാരിയുമായ മഹാവിഷ്ണുഭഗവാനാണ്. ''ഗുരുവായൂരപ്പൻ'' എന്നാണ് ഈ ഭഗവാനെ ഭക്തർ വിളിച്ചുവരുന്ന പേര്. ''പാതാളാഞ്ജനം''([[ബിസ്മത്ത്]]) എന്ന അത്യപൂർവ്വമായ ശിലയിൽ തീർത്തതാണ് ഇവിടത്തെ അതിമനോഹരമായ വിഗ്രഹം. തന്മൂലം ഏറെ പവിത്രമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം നാലടി ഉയരം കാണും. ശ്രീകൃഷ്ണാവതാരസമയത്ത് വസുദേവർക്കും ദേവകിക്കും കാരാഗൃഹത്തിൽ വച്ച് ദർശനം നൽകിയ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ രൂപമാണ് വിഗ്രഹത്തിനുള്ളതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. ഇതാകാം ഗുരുവായൂരപ്പനെ ഉണ്ണിക്കണ്ണനായി കണ്ടുവരുന്നതിനുള്ള കാരണം. സാധാരണ വിഷ്ണുവിഗ്രഹങ്ങൾ പോലെ നിൽക്കുന്ന രൂപത്തിൽ തന്നെയാണ് ഗുരുവായൂരപ്പന്റെയും വിഗ്രഹം. കിഴക്കോട്ട് ദർശനം നൽകിയാണ് ഗുരുവായൂരപ്പനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. വിഗ്രഹനിർമ്മാണനിയമപ്രകാരം വിഷ്ണുവിഗ്രഹത്തിന് 24 ഭാവങ്ങളുണ്ട്. ഭാവവ്യത്യാസമനുസരിച്ച് [[ശംഖ്]], [[ചക്രം]], [[ഗദ]], [[പദ്മം]] ([[താമര]]) എന്നിവ ധരിച്ച കൈകൾക്കും വ്യത്യാസം കാണാൻ കഴിയും. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ ചക്രം, മുമ്പിലെ വലതുകയ്യിൽ പദ്മം, പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ ശംഖ്, മുമ്പിലെ ഇടതുകയ്യിൽ ഗദ എന്നിവ ധരിച്ച രൂപത്തിലുള്ള വിഗ്രഹത്തിന് നിയമപ്രകാരം ''ജനാർദ്ദനൻ'' എന്നുപറയും. ഗുരുവായൂരിലെ പ്രതിഷ്ഠ ഈ രൂപത്തിലാണ്. === [[ഭദ്രകാളി|ഇടത്തരികത്തുകാവ് ഭഗവതി]] === നിലവിൽ ക്ഷേത്രമതിലകത്താണെങ്കിലും ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിനു പുറത്തായാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠയെ കാണുന്നത്. ഗുരുവായൂരപ്പന് തത്തുല്യമായ പ്രാധാന്യമാണ് ഭഗവതിയ്ക്കുള്ളത്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കാവൽദൈവമാണ് ഉഗ്രമൂർത്തിയായ ഈ ഭഗവതി എന്ന് വിശ്വാസം. ശ്രീകൃഷ്ണാവതാരം നടന്ന സമയത്ത്, നന്ദഗോപരുടെയും യശോദയുടെയും മകളായി അവതരിച്ച കാളിയാണ് ഈ ഭഗവതി. അതിനാൽ ഭഗവാന്റെ സഹോദരിയുടെ സ്ഥാനമാണ് ഭഗവതിക്ക്. കംസന്റെ പിടിയിൽ നിന്ന് വഴുതി മാറിയ ആ പെൺകുഞ്ഞ് ആകാശത്തേക്ക് ഉയർന്ന് അയാൾക്ക് കൃഷ്ണന്റെ ജനനത്തെ പറ്റി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയ ശേഷം അപ്രത്യക്ഷയായി എന്ന്‌ പുരാണങ്ങളിൽ കാണാം. ആദിപരാശക്തിയായ ശ്രീ [[ഭദ്രകാളി|ഭദ്രകാളിയുടെ]] പ്രതിഷ്ഠയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. [[ദുർഗ്ഗ|വനദുർഗ്ഗ]] സങ്കല്പം കൂടിയുള്ളതിനാൽ ശ്രീകോവിലിന് മേൽക്കൂരയില്ല. ഗുരുവായൂരിൽ എത്തുന്ന ഭക്തരുടെ ദുഃഖങ്ങൾ അമ്മ ഇല്ലാതാക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] തുടങ്ങിയ 3 ഭാവങ്ങളിലും ഈ ഭഗവതിയെ സങ്കൽപ്പിക്കുന്നു. പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ദർശനം. അഴൽ എന്ന് പേരുള്ള പ്രത്യേക ചടങ്ങാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. അഴൽ എന്നാൽ ദുഃഖം എന്നാണ് അർത്ഥം. രാത്രി ഭഗവാന്റെ നടയടച്ചശേഷം നടത്തുന്ന ഒരു ചടങ്ങാണിത്. പച്ചരി, വെള്ളരി, ശർക്കര, നാളികേരം തുടങ്ങിയവ തുണിയിൽ ചുറ്റിവച്ച് വാഴത്തണ്ടിൽ കെട്ടിവച്ചശേഷം അതിൽ തീകൊളുത്തി നടത്തുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്. ഭക്തരുടെ അഴലുകൾ (ദുഃഖങ്ങൾ) ഭഗവതി അഗ്നിയിൽ ദഹിപ്പിച്ചു ഇല്ലാതാക്കുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. ഇവിടെ സ്ഥിരം വെളിച്ചപ്പാടുണ്ട്. ധനു, മകരം മാസങ്ങളിലായി ഇവിടെ രണ്ടു താലപ്പൊലികൾ ആഘോഷമായുണ്ട്. ഒന്ന് നാട്ടുകാരുടെ വകയാണ്; മറ്റേത് ദേവസ്വം വകയും. രണ്ടും അതിഗംഭീരമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഭഗവാന്റെ അരികിൽ ഇടത്തുഭാഗത്തായി കുടികൊള്ളുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇടത്തരികത്ത് ഭഗവതി എന്ന്‌ വിളിക്കുന്നത്. ഇവിടത്തെ പരാശക്തി ഭഗവാന് മുൻപേ ഇവിടെ സന്നിധാനം ചെയ്തിരുന്നുവെന്നും മഹാവിഷ്ണുപ്രതിഷ്ഠ നടന്നപ്പോൾ വടക്കുകിഴക്കോട്ട് മാറി സ്വയംഭൂവായി അവതരിച്ചുവെന്നുമാണ് വിശ്വാസം. അതിനാൽ, ഗുരുവായൂരിൽ ആദ്യം ഭഗവതിയെ വന്ദിയ്ക്കണമെന്നാണ് ആചാരം. എന്നാൽ ക്യൂവിൽ നിൽക്കുന്നവർക്ക് ഇത് സാധിയ്ക്കാറില്ല. പണ്ട് ഇവിടെയും ഒരു മതിൽക്കെട്ടുണ്ടായിരുന്നു. ഭക്തർക്ക് കൂടുതൽ സൗകര്യമൊരുക്കാനായി പിൽക്കാലത്ത് അത് പൊളിച്ചു മാറ്റുകയുണ്ടായി. ഭഗവതിനടയ്ക്കു മുന്നിൽ ഒരു പാട്ടമ്പലം പണിതിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെ ധനുമാസത്തിൽ കളമെഴുത്തും പാട്ടും നടത്തി വരുന്നുണ്ട്. ദാരികനെ വധിച്ച ഭദ്രകാളിയെ സ്തുതിയ്ക്കുന്ന രീതിയിലാണ് പാട്ട് നടക്കുന്നത്. ഇടത്തരികത്തു ഭഗവതിയുടെ ഭദ്രകാളീഭാവം ഇതിൽ വ്യക്തമാണ്. താലപ്പൊലി ഉത്സവം കൂടാതെ നവരാത്രിയും വിശേഷമാണ്. == ഉപദേവതമാർ == === ഗണപതി === കേരളത്തിലെ മിക്ക ക്ഷേത്രങ്ങളിലേതും പോലെ ഇവിടെയും വിഘ്നേശ്വരനായ മഹാഗണപതിയുടെ സാന്നിധ്യമുണ്ട്. നാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കുപടിഞ്ഞാറേ മൂലയിലാണ് ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠ. ശിലാനിർമ്മിതമായ വിഗ്രഹത്തിന് ഏകദേശം മൂന്നടി ഉയരം വരും. കിഴക്കോട്ടാണ് ദർശനം. ചതുർബാഹുവായ വിഗ്രഹത്തിന്റെ പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ [[മഴു|മഴുവും]] പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[കയർ|കയറും]] മുന്നിലെ ഇടതുകയ്യിൽ [[മോദകം|മോദകവും]] കാണാം. മുന്നിലെ വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്നു. മുമ്പ് ഇവിടെ പ്രദക്ഷിണം വയ്ക്കാൻ സൗകര്യമുണ്ടായിരുന്നില്ല. തീപ്പിടുത്തത്തിനുശേഷം പുതുക്കി പണിതപ്പോൾ ഇവിടെ പ്രദക്ഷിണത്തിന് സൗകര്യമുണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="vns6"/> എല്ലാ ദിവസവും രാവിലെ ഗണപതിപ്രീതിയ്ക്കായി ഗണപതിഹോമം നടത്താറുണ്ട്. കൂടാതെ കറുകമാല, നാരങ്ങാമാല, ഗണേശസൂക്താർച്ചന തുടങ്ങിയവയും പ്രധാന വഴിപാടുകളാണ്. ==== കാര്യാലയ ഗണപതി ==== കിഴക്കേ നടയിൽ മേൽപ്പത്തൂർ ഓഡിറ്റോറിയത്തിനു പിന്നിൽ പഴയ ദേവസ്വം ഓഫീസിന്റെ (നിലവിൽ ദേവസ്വം മ്യൂസിയം) പരിസരത്തായി മറ്റൊരു ഗണപതിപ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. '''ഓഫീസ് ഗണപതി''' അഥവാ '''കാര്യാലയ ഗണപതി''' എന്നാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ അറിയപ്പെടുന്നത്. വനഗണപതി ഭാവത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. അതിനാൽ, ശ്രീകോവിലിന് മേൽക്കൂരയില്ല. മറ്റുള്ള ഗണപതിവിഗ്രഹങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി തുമ്പിക്കൈ ഇടതുഭാഗത്തേയ്ക്കാണ്.<ref name="vns6"/>നേരത്തെ ഇവിടെയുണ്ടായിരുന്ന ആൽത്തറയിൽ പൂജിയ്ക്കാൻ വച്ചിരുന്ന ഗണപതിയെ പഴയ ദേവസ്വം ഓഫീസിലേക്ക് മാറ്റുകയും പിന്നീട് ഇന്നത്തെ സ്ഥലത്തെത്തിയ്ക്കുകയുമായിരുന്നു. കിഴക്കോട്ടാണ് ഈ ഗണപതിയുടെയും ദർശനം. നാളികേരമുടയ്ക്കലാണ് പ്രധാനവഴിപാട്. കിഴക്കുഭാഗത്തു നിന്നുവരുന്ന ഭൂരിപക്ഷം ഭക്തരും ഇവിടെ തൊഴുതിട്ടു മാത്രമാണ് ഗുരുവായൂരപ്പദർശനത്തിന് ചെല്ലുന്നത്. ഗണപതിയോടൊപ്പം ഇവിടെ ഭദ്രകാളി, നരസിംഹചൈതന്യങ്ങളുമുള്ളതായി വിശ്വസിച്ചു പോരുന്നു. [[വിനായക ചതുർത്ഥി]] ഈ ഗണപതിയ്ക്ക് അതിവിശേഷമാണ്. === അനന്തപദ്മനാഭൻ, ദശാവതാരങ്ങൾ === ക്ഷേത്രശ്രീകോവിലിന് പുറകിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായുള്ള കരിങ്കൽത്തൂണുകളിൽ പത്തെണ്ണത്തിൽ ഭഗവാന്റെ ദശാവതാരങ്ങളുടെ രൂപങ്ങൾ കൊത്തിവച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. [[മത്സ്യം]], [[കൂർമ്മം]], [[വരാഹം]] എന്നിങ്ങനെ ക്രമത്തിൽ പത്ത് അവതാരങ്ങളാണ്. ശ്രീകോവിലിന് തൊട്ടുപുറകിൽ ഇവയുടെ നടുക്കായി അനന്തപദ്മനാഭസ്വാമിയുടെ ഒരു രൂപം കാണാം. [[തിരുവനന്തപുരം ശ്രീപത്മനാഭസ്വാമിക്ഷേത്രം|തിരുവനന്തപുരത്തെ ശ്രീ അനന്തപദ്മനാഭസ്വാമിക്ഷേത്രത്തിലെ]] പ്രതിഷ്ഠയോട് സാമ്യമുള്ള രൂപമാണിത്. ഇവിടെ ഒരു അനന്തശയനചിത്രമായിരുന്നു ആദ്യമുണ്ടായിരുന്നത്. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ പുലാക്കാട്ട് രാമൻ നായർ എന്ന അക്കാലത്തെ പ്രശസ്തനായിരുന്ന ചിത്രകാരനാണ് ഇത് വരച്ചത്. '''ഗുരുവായൂർ ശ്രീവൈകുണ്ഠം''' എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഈ ചിത്രം ഗുരുവായൂരിൽ വരുന്ന ഭക്തരുടെ മുഖ്യ ആകർഷണമായിരുന്നു. ഇതിന്റെ പല കോപ്പികളും ഇന്നും കേരളത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലെ പഴയ വീടുകളിൽ കാണാൻ സാധിയ്ക്കും. 1970-ലുണ്ടായ തീപ്പിടുത്തത്തിൽ ഇത് പൂർണ്ണമായും കത്തിനശിച്ചു. തുടർന്നാണ് ഇന്നത്തെ കരിങ്കൽ ശില്പം നിർമ്മിച്ചത്. [[കന്യാകുമാരി|കന്യാകുമാരിയിലെ]] [[വിവേകാനന്ദ സ്മാരകം]] നിർമ്മിച്ച് പ്രസിദ്ധനായ സ്വാമിനാഥൻ കറുപ്പയ്യാ ആചാരിയുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ് ഈ രൂപം പണികഴിപ്പിയ്ക്കപ്പെട്ടത്. പതിനെട്ടടി നീളം വരുന്ന ഭീമാകാരമായ രൂപമാണ്. രണ്ട് കൈകളേയുള്ളൂ ഇവിടെ മഹാവിഷ്ണുവിന്. പാൽക്കടലിൽ മഹാസർപ്പമായ അനന്തന് മുകളിൽ മഹാലക്ഷ്മീ സമേതനായി പള്ളികൊള്ളുന്ന വിഷ്ണുഭഗവാൻ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ നാഭീകമലത്തിലുള്ള ബ്രഹ്മാവ്, വലതുകൈയ്ക്ക് താഴെയുള്ള ശിവലിംഗം, ഭഗവാനെ കണ്ടുതൊഴുന്ന [[നാരദൻ]], [[പ്രഹ്ലാദൻ]], [[മഹാബലി]], [[വസിഷ്ഠൻ]], [[വ്യാസൻ]], [[കശ്യപൻ]], [[വിഭീഷണൻ]], ഉദ്ധവർ തുടങ്ങിയ ഭക്തോത്തമന്മാർ, ചുവട്ടിൽ ഭഗവാന് കാവലായി നിലകൊള്ളുന്ന ലക്ഷ്മീ-ഭൂമീദേവിമാർ, ദ്വാരപാലകരായ ജയവിജയന്മാർ, ഭഗവദ് വാഹനമായ ഗരുഡൻ, കാവൽക്കാരനായ വിഷ്വക്സേനൻ, സൂര്യചന്ദ്രന്മാർ, ഗരുഡന്റെ ചിറകിൽ കാൽ ചവുട്ടി നില്ക്കുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണൻ, യോഗനരസിംഹമൂർത്തി, ഗണപതി, അയ്യപ്പൻ, പട്ടാഭിഷിക്തരായ ശ്രീരാമസ്വാമിയും സീതാദേവിയും, ഇരുവരെയും വന്ദിയ്ക്കുന്ന ഹനുമാനും, [[ലക്ഷ്മണൻ|ലക്ഷ്മണനും]], ശ്രീദേവി ഭൂദേവിസമേതനായി നിൽക്കുന്ന മഹാവിഷ്ണു - ഇവരെല്ലാം ഈ പ്രതിഷ്ഠയിൽ ആവിഷ്കരിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ദിവസവും ഈ ശില്പത്തിന് വിളക്കുവയ്പുണ്ട്. === ധർമ്മശാസ്താവ് === നാലമ്പലത്തിനു പുറത്ത്, പ്രദക്ഷിണവഴിയിൽ തെക്കുകിഴക്കേ മൂലയിലാണ് ശാസ്താപ്രതിഷ്ഠ. പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ദർശനം. നാലമ്പലത്തിനു പുറത്തുള്ള ഏക ഉപദേവനും ഇതാണ്. മൂന്നടി ഉയരത്തിൽ കരിങ്കല്ലിൽ ഉണ്ടാക്കിയതാണ് പ്രതിഷ്ഠ. വലതുകയ്യിൽ [[അമൃതകലശം]] ധരിച്ച്, ഇടതുകൈ തുടയിൽ കുത്തിവച്ചിരിയ്ക്കുന്ന ധന്വന്തരിഭാവത്തിലുള്ള ശാസ്താവാണ് ഇവിടെ. തന്മൂലം, രോഗശാന്തിയ്ക്ക് ഇവിടെ ഭജിയ്ക്കുന്നു. ശ്രീകോവിലിനു മുന്നിൽ നാളികേരം എറിഞ്ഞുടക്കുന്നതിന് ചെരിച്ചുവച്ച കരിങ്കല്ലും ചെറിയ ദീപസ്തംഭവുമുണ്ട്.<ref name="vns6"/>ഇവിടെ എള്ളുതിരി കത്തിയ്ക്കൽ പ്രധാന വഴിപാടായിരുന്നു. എന്നാൽ 2007-ലെ ദേവപ്രശ്നത്തെത്തുടർന്ന് വഴിപാട് നിർത്തിവച്ചു. ഇപ്പോൾ അത് പുനരാരംഭിയ്ക്കാനുള്ള പദ്ധതികൾ നടന്നുവരുന്നു. മണ്ഡലകാലത്ത് ഈ ശ്രീകോവിലിനുമുമ്പിലാണ് [[ശബരിമല ധർമ്മശാസ്താക്ഷേത്രം|ശബരിമലയിലേയ്ക്ക്]] ദർശനം നടത്തുന്നവർ മാലയിടുന്നതും കെട്ടുനിറയ്ക്കുന്നതും. === സുബ്രഹ്മണ്യൻ ‌=== നാലമ്പലത്തിനകത്ത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂലയിലുള്ള ഒരു കരിങ്കൽത്തൂണിൽ സുബ്രഹ്മണ്യന്റെ രൂപം കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കിഴക്കോട്ടാണ് ദർശനം. ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠയില്ലെങ്കിലും ഭക്തർ ഇവിടെയും വന്ദിയ്ക്കാറുണ്ട്. ഭസ്മം, ചന്ദനം തുടങ്ങിയവ ചാർത്തി നാരങ്ങാമാല ധരിച്ചാണ് ഭഗവാന്റെ ഇരിപ്പ്. ദ്വിബാഹുവായ ബാലസുബ്രഹ്മണ്യനാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. എന്നാൽ [[പഴനി മുരുകൻ ക്ഷേത്രം|പഴനി]]യിലേതുപോലെ ആണ്ടിപ്പണ്ടാരമല്ല. വലതുകൈ കൊണ്ട് ഭക്തരെ അനുഗ്രഹിയ്ക്കുന്ന ഭഗവാൻ ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിവച്ചിരിയ്ക്കുകയാണ്. വലതുചുമലിൽ വേലുമുണ്ട്. 1970-ലുണ്ടായ തീപ്പിടുത്തത്തെത്തുടർന്ന് നവീകരിച്ചശേഷമാണ് ഈ രൂപം കൊത്തിവച്ചത്. === [[ഹനുമാൻ]] === നാലമ്പലത്തിനകത്ത് വടക്കേ നടവാതിലിന് സമീപത്തുള്ള തൂണിലാണ് ചിരഞ്ജീവിയും ശ്രീരാമദാസനുമായ ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ. വീരഹനുമാന്റെ രൂപത്തിലുള്ള വിഗ്രഹമാണിത്. തെക്കോട്ട് ദർശനമായാണ് ഈ പ്രതിഷ്ഠ. ഹനുമാൻ സ്വാമിയുടെ വലതുകയ്യിൽ മരുത്വാമലയും ഇടതുകയ്യിൽ ഗദയും കാണാം. 1970-ലുണ്ടായ തീപ്പിടുത്തതിനുശേഷമാണ് ഈ രൂപം പിറവിയെടുത്തത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തർ നാലമ്പലത്തിനകത്തെ ഈ ഹനുമാനെയും തൊഴുതുപോരുന്നു. വെറ്റിലമാലയും കുങ്കുമവും ചാർത്തിയ രൂപത്തിലാണ് വിഗ്രഹം നിത്യേന കാണപ്പെടുന്നത്. ഈ ഹനുമാനെ സ്തുതിച്ചതുകാരണം അത്ഭുതകാര്യസിദ്ധിയുണ്ടായതായി ചില ഭക്തർ വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. === [[മഹാദേവൻ]] === ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠയില്ലെങ്കിലും പാർവതി സമേതനായ ശിവന്റെ അദൃശ്യസാന്നിദ്ധ്യമുള്ളതായി കാണപ്പെടുന്നു. ബൃഹസ്പതിയും വായുദേവനും കൊണ്ടുവന്ന മഹാവിഷ്ണു വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കാൻ അനുവാദം നൽകിയ ശിവൻ പാർവ്വതീഗണപതിസുബ്രഹ്മണ്യസമേതനായി മമ്മിയൂരിൽ അവതരിച്ചു എന്നാണ് കഥ. തന്മൂലം ഭഗവതിയെ തൊഴുത് വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലെത്തുമ്പോൾ ഭക്തർ മമ്മിയൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ദിശയിലേയ്ക്ക് (വടക്കുപടിഞ്ഞാറ്) നോക്കി ശിവനെ വന്ദിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രനാലമ്പലത്തിനകത്ത് വടക്കുഭാഗത്തെ ഒരു കരിങ്കൽത്തൂണിൽ പാർവ്വതീസമേതനായ ശിവന്റെ രൂപം കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്, പടിഞ്ഞാട്ട് ദർശനമായി. ഭക്തർ ഇവിടെയും വന്ദിയ്ക്കാറുണ്ട്. === [[നാഗദൈവങ്ങൾ]] === ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കേ നടയിൽ ദേവസ്വം വകയുള്ള സത്രത്തിന്റെ വളപ്പിലാണ് നാഗദൈവങ്ങളുടെ സ്ഥാനം. ആൽമരച്ചുവട്ടിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായാണ് നാഗപ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. നാഗരാജാവും വിഷ്ണു ശയനവുമായ അനന്തനും നാഗയക്ഷിയും നാഗചാമുണ്ഡിയുമാണ് പ്രതിഷ്ഠകൾ. നൂറും പാലും നേദിയ്ക്കുന്നതാണ് ഇവിടെ പ്രധാന വഴിപാട്. എല്ലാമാസവും [[ആയില്യം]] നാളിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും [[കന്നി]]മാസത്തിലെ ആയില്യത്തിന് സർപ്പബലിയുമുണ്ടാകും. കേരളത്തിൽ സർപ്പാരാധനയ്ക്ക് പേരുകേട്ട കുടുംബങ്ങളിലൊന്നായ [[ചെർപ്പുളശ്ശേരി]] പാതിരിക്കുന്നത്ത് മനയിലെ നമ്പൂതിരിയ്ക്കാണ് ഇവിടെ സർപ്പബലിയ്ക്ക് അധികാരം. == പേരിനു പിന്നിൽ == കുരവയൂർ എന്നായിരുന്നു ഗുരുവായൂരിന്റെ ആദികാല നാമം{{തെളിവ്}}.14-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ കോകസന്ദേശത്തിൽ കുരുവയൂർ എന്നാണ് പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്നത്. കുരവക്കൂത്ത് എന്ന പുരാതന കലാരൂപം ഇവിടെ അരങ്ങേറിയിരുന്നതായി പ്രശസ്ത ചരിത്രകാരനായിരുന്ന [[വി.വി.കെ. വാലത്ത്]] ഊഹിയ്ക്കുന്നു. കുരവയൂർ എന്ന പേര് ഇങ്ങനെ വന്നതായിരിയ്ക്കാമെന്ന് തന്മൂലം അദ്ദേഹം വാദിയ്ക്കുന്നു. ഇത് ലോപിച്ച് ഗുരുവായൂർ എന്നായി മാറുകയായിരുന്നു. എന്നാൽ പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിലെ കോകസന്ദേശം പോലെയുള്ള ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ തമിഴ് സ്വാധീനം വളരെ വ്യക്തമാണ്. തമിഴ് ഭാഷയിൽ 'ഗ', 'ക' എന്നിവയ്ക്ക് ക (க) എന്ന അക്ഷരം തന്നെയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. അതിനാൽ കുരവയൂർ, ഗുരുവായൂർ ആയി മാറിയതാണെന്ന വാദം നിലനിൽക്കില്ലെന്നും വാദഗതികൾ ഉണ്ട്. മാത്രമല്ല, കേരളത്തിലെ മറ്റു കലാരൂപങ്ങൾക്ക് വ്യക്തമായ ചരിത്രം ലഭ്യമാണെന്നിരിക്കെ, കുരവക്കൂത്ത് എങ്ങനെ വിസ്മരിക്കപ്പെട്ടു എന്നും ചോദ്യമുയരുന്നുണ്ട്. ഈ കലാരൂപത്തെക്കുറിച്ച് മറ്റു പരാമർശങ്ങൾ ലഭ്യമല്ല.&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; {{POV}}<ref>{{cite book |last=വാലത്ത്|first=വി.വി.കെ.|authorlink=വി.വി.കെ. വാലത്ത്|coauthors= |title=കേരളത്തിലെ സ്ഥലനാമചരിത്രങ്ങൾ എറണാകുളം ജില്ല |year=1991|publisher=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|location= തൃശ്ശൂർ|isbn= 81-7690-105-9 }} </ref> മറ്റൊരു വാദമനുസരിച്ച് കുരവൈ എന്ന വാക്കിന് ''സമുദ്രം'' എന്നൊരു അർത്ഥമുണ്ട്. ഇന്നത്തെ ഗുരുവായൂർ ഒരു സമുദ്രതീരപ്പട്ടണമായിരുന്നുവെന്ന് ചില ഊഹങ്ങൾ ചരിത്രകാരന്മാർ പങ്കുവയ്ക്കാറുണ്ട്. പിന്നീട് കടൽ ഏതാനും ദൂരം പടിഞ്ഞാറോട്ട് പിൻവാങ്ങിയ ശേഷമാണത്രേ ഇന്നത്തെ [[ചാവക്കാട്]] പോലെയുള്ള ഭൂവിഭാഗങ്ങളുണ്ടായത്. തന്മൂലം, കുരവൈയുടെ തീരത്തെ പട്ടണം കുരവൈയൂർ എന്നറിയപ്പെടുകയായിരുന്നു എന്ന വാദത്തിനും പ്രസക്തിയുണ്ട്. പ്രമുഖ ചരിത്രകാരനായിരുന്ന [[പുത്തേഴത്ത് രാമൻ മേനോൻ|പുത്തേഴത്ത് രാമൻ മേനോന്റെ]] അഭിപ്രായത്തിൽ [[മേൽപ്പുത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരി|മേൽപ്പുത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരിയാണ്]] 'ഗുരുവായൂർ' എന്ന പേരിന്റെ ഉപജ്ഞാതാവ്. പൊതുവേ സംസ്കൃതപണ്ഡിതന്മാർ സ്ഥലപ്പേരുകൾ സംസ്കൃതീകരിയ്ക്കാറുള്ളതിനാൽ ഈ വാദവും പ്രസക്തമാണ്. == ഐതിഹ്യം == {{Hdeity infobox | Image = | Caption = ഗുരുവായൂരപ്പൻ | Name = ഗുരുവായൂരപ്പൻ | Devanagari = गुरुवायूरप्पन् | Tamil_Transliteration = குருவாயூரப்பன் | Malayalam_Transliteration = ഗുരുവായൂരപ്പൻ | Script_name = [[Malayalam script|മലയാളം]] | Affiliation = [[ദേവൻ]] | Abode = [[ഗുരുവായൂർ]] | Mantra = ഓം നമോ നാരായണായ, ഓം നമോ ഭഗവതേ വാസുദേവായ | Weapon = [[സുദർശനചക്രം]], [[കൗമോദകി|കൗമോദകി (ഗദ)]], [[പാഞ്ചജന്യം|പാഞ്ചജന്യം (ശംഖ്)]] | Mount = [[ഗരുഡൻ]] | Planet = [[ഭൂമി]] }} ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉദ്ഭവത്തിനുകാരണമായ കഥ ഇപ്രകാരമാണ്: [[കുരുവംശം|കുരുവംശത്തിലെ]] പിന്മുറക്കാരനും [[അർജുനൻ|അർജുനന്റെ]] പൗത്രനും [[അഭിമന്യു]]വിന്റെ പുത്രനുമായ [[പരീക്ഷിത്ത്]] മഹാരാജാവ് മുനിശാപത്തെത്തുടർന്ന് ഉഗ്രസർപ്പമായ [[തക്ഷകൻ|തക്ഷകന്റെ]] കടിയേറ്റ് അപമൃത്യു വരിച്ചു. തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രൻ [[ജനമേജയൻ]] തന്റെ പിതാവിന്റെ അന്ത്യത്തിനുകാരണമായ സർപ്പവംശത്തെ മുഴുവൻ ഉന്മൂലനം ചെയ്യുന്നതിനായി '''[[സർപ്പസത്രം]]''' എന്ന ഉഗ്രയാഗം നടത്തി. നിരപരാധികളായ അസംഖ്യം സർപ്പങ്ങൾ യാഗാഗ്നിയിൽ ചത്തൊടുങ്ങി. എന്നാൽ [[അമൃത്]] കുടിച്ചവനായതിനാൽ തക്ഷകൻ മാത്രം ചത്തില്ല. തന്മൂലം ജനമേജയനെ ഉഗ്രമായ സർപ്പശാപം പിടികൂടുകയും അദ്ദേഹം [[കുഷ്ഠം|കുഷ്ഠരോഗബാധിതനാകുകയും]] ചെയ്തു. രോഗശാന്തിക്കായി ധാരാളം വഴികൾ നോക്കിയിട്ടും ഒന്നും ഫലം കണ്ടില്ല. അങ്ങനെ ശരീരം കൊണ്ടും മനസ്സുകൊണ്ടും ഏറെ തളർന്ന ജനമേജയനുമുമ്പിൽ [[ജരൽക്കാരു|ജരൽക്കാരുവിന്റെയും]] പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും രോഗശാന്തിക്കായി ഗുരുവായൂരിലെ മഹാവിഷ്ണുവിനെ ഭജിയ്ക്കണമെന്ന് ഉപദേശിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം ആ പ്രതിഷ്ഠയുടെ മാഹാത്മ്യം ജനമേജയന് വിവരിച്ചുകൊടുത്തു. അതിങ്ങനെ: പണ്ട്, പദ്മകല്പത്തിന്റെ ആദിയിൽ (കല്പം ഹിന്ദുമതത്തിലെ ഒരു കാലയളവാണ്) [[ബ്രഹ്മാവ്]] സൃഷ്ടികർമ്മത്തിലേർപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിയ്ക്കെ മഹാവിഷ്ണു അദ്ദേഹത്തിനുമുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷനായി. തനിയ്ക്കും തന്റെ സൃഷ്ടികൾക്കും കർമ്മബന്ധം കൂടാതെ മുക്തിപ്രഭാവത്തിനുള്ള അവസരമൊരുക്കണമെന്ന് ബ്രഹ്മാവ് അഭ്യർത്ഥിച്ചപ്പോൾ മഹാവിഷ്ണു തന്റേതുതന്നെയായ ഒരു അഞ്ജനവിഗ്രഹം നിർമ്മിച്ച് അദ്ദേഹത്തിനു സമ്മാനിച്ചു. സൃഷ്ടി പിന്നീട് വരാഹകല്പത്തിൽ ബ്രഹ്മാവ് ഈ വിഗ്രഹം സുതപസ്സ് എന്ന രാജാവിന് സമ്മാനിച്ചു. വംശവർദ്ധനയ്ക്കായി ഭഗവാനെപ്പോലൊരു പുത്രനെ വേണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് സുതപസ്സും പത്നി പൃശ്നിയും വളരെവർഷക്കാലമായി മഹാവിഷ്ണുവിനെ ഭജിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. വിഗ്രഹം കിട്ടിയ ശേഷവും അവർ ഭജനം തുടർന്നു. അവരുടെ പ്രാർത്ഥനയിൽ സംപ്രീതനായ ഭഗവാൻ അവർക്കുമുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് താൻ തന്നെ മൂന്നുജന്മങ്ങളിൽ പുത്രനായി അവതരിയ്ക്കുമെന്നും അപ്പോഴെല്ലാം വിഗ്രഹം പൂജിയ്ക്കാനുള്ള ഭാഗ്യം അവർക്കുണ്ടാകുമെന്നും അരുൾ ചെയ്തു. അങ്ങനെ [[സത്യയുഗം|സത്യയുഗത്തിലെ]] ആദ്യജന്മത്തിൽ ഭഗവാൻ സുതപസ്സിന്റെയും പൃശ്നിയുടെയും പുത്രനായി '''പൃശ്നിഗർഭൻ''' എന്ന പേരിൽ അവതരിച്ചു. പൃശ്നിഗർഭൻ [[ബ്രഹ്മചര്യം|ബ്രഹ്മചര്യത്തിന്റെ]] പ്രാധാന്യം ലോകത്തിന് പഠിപ്പിച്ചുകൊടുക്കുകയും ഭക്തനായ [[ധ്രുവൻ|ധ്രുവന്നായി]] പുതിയൊരു സാമ്രാജ്യം നിർമ്മിച്ചുകൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് [[ത്രേതായുഗം|ത്രേതായുഗത്തിൽ]] സുതപസ്സും പ്രശ്നിയും [[കശ്യപൻ|കശ്യപനും]] [[അദിതി|അദിതിയുമായി]] പുനർജനിച്ചപ്പോൾ ഭഗവാൻ [[വാമനൻ|വാമനനായി]] അവതരിച്ചു. പിന്നീട് [[ദ്വാപരയുഗം|ദ്വാപരയുഗത്തിൽ]] അവർ [[വസുദേവർ|വസുദേവരും]] [[ദേവകി|ദേവകിയുമായി]] പുനർജനിച്ചപ്പോൾ ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണനായി അവതരിച്ചു. ഈ ജന്മങ്ങളിലെല്ലാം അവർക്ക് മേല്പറഞ്ഞ വിഗ്രഹം പൂജിയ്ക്കാനുള്ള ഭാഗ്യം സിദ്ധിയ്ക്കുകയും ഭഗവാൻ അവരുടെ പുത്രനായി അവതരിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മാതാപിതാക്കൾ നിത്യപൂജ ചെയ്തിരുന്ന ഈ വിഗ്രഹം അവരുടെ കാലശേഷം ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാൻ [[ദ്വാരക|ദ്വാരകയിലേയ്ക്ക്]] കൊണ്ടുപോയി. അവിടെ അദ്ദേഹം ഒരു ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ച് വിഗ്രഹം അവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചു. എന്നും അദ്ദേഹം ഇവിടെ വന്ന് പൂജ നടത്തുമായിരുന്നു. ഒടുവിൽ ദ്വാപരയുഗത്തിന്റെ അന്ത്യത്തിൽ ഭഗവാൻ സ്വർഗ്ഗാരോഹണത്തിനൊരുങ്ങുമ്പോൾ ഭക്തോത്തമനും ശിഷ്യനുമായ [[ഉദ്ധവർ|ഉദ്ധവരോട്]] ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: {{quote|ഉദ്ധവരേ, ഇന്നേയ്ക്ക് ഏഴാം ദിവസം ദ്വാരക സമുദ്രത്തിനടിയിലാകും. അതിൽ ദ്വാരക മുഴുവൻ നശിച്ചുപോകും. എന്നാൽ, നാലുജന്മങ്ങളിൽ ഞാനും എന്റെ മാതാപിതാക്കളും പൂജിച്ച പരമപവിത്രമായ വിഗ്രഹം മാത്രം അതിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ട് തിരമാലകൾക്കുമുകളിൽ പൊന്തിക്കിടക്കും. ആ വിഗ്രഹം താങ്കൾ ദേവഗുരുവായ [[ബൃഹസ്പതി]]യെ ഏൽപ്പിയ്ക്കണം. തുടർന്ന്, ശിഷ്ടകാലം തപസ്സനുഷ്ഠിയ്ക്കാനായി ബദരീകാശ്രമത്തിലേയ്ക്ക് പോകുക.}} ഭഗവാൻ പറഞ്ഞതുപോലെ ദ്വാരക ഏഴാം ദിവസം സമുദ്രത്തിനടിയിലായി. ഉദ്ധവർ ഇതിനുമുമ്പുതന്നെ ശിഷ്ടകാലം തപസ്സനുഷ്ഠിയ്ക്കുന്നതിനായി ബദരീകാശ്രമത്തിലേയ്ക്ക് പോയിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. പോകുന്നതിനുമുമ്പ് അദ്ദേഹം ബൃഹസ്പതിയോട് ഇക്കാര്യം പറഞ്ഞു. ബൃഹസ്പതി എത്തുമ്പോഴേയ്ക്കും ദ്വാരക പൂർണ്ണമായും കടലടിച്ചുപോയിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. എന്നാൽ അപ്പോൾത്തന്നെ നാലുജന്മങ്ങളിൽ ഭഗവാന്റെ മാതാപിതാക്കൾ പൂജിച്ച ദിവ്യവിഗ്രഹം കടൽവെള്ളത്തിൽ ഒഴുകിനടക്കുന്നത് അദ്ദേഹം കണ്ടു. പക്ഷേ അതെങ്ങനെയെടുക്കും എന്നറിയാതെ കുഴഞ്ഞ ബൃഹസ്പതി ഉടനെത്തന്നെ ശിഷ്യനായ [[വായു|വായുദേവനെ]] വിളിച്ചു. വായുദേവൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് തിരമാലകളിലൂടെ വിഗ്രഹം കരയ്ക്കെത്തിച്ചു. തുടർന്ന് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കാൻ ഉചിതമായ സ്ഥാനം തേടി ആകാശമാർഗ്ഗേണ ഭാരതം മുഴുവൻ യാത്ര ചെയ്തു. ഒടുവിൽ ഭാർഗ്ഗവക്ഷേത്രത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് കടലിനോടടുത്തായി അതിമനോഹരമായ ഒരു താമരപ്പൊയ്ക അവർ കാണാനിടയായി. ചുറ്റും പക്ഷികളുടെ കളകൂജനം. ഹരിതാഭ നിറഞ്ഞ അന്തരീക്ഷം. അതിനിടയിൽ അവർ ആകാശത്തുനിന്ന് ആ അത്ഭുതക്കാഴ്ച കണ്ടു: ലോകമാതാപിതാക്കളായ പാർവ്വതീപരമേശ്വരന്മാർ ആനന്ദതാണ്ഡവനൃത്തമാടുന്നു! ആ കാഴ്ച കണ്ടപ്പോൾതന്നെ അവർ താഴെയിറങ്ങി. ഇരുവരും പാർവ്വതീപരമേശ്വരന്മാരെ വന്ദിച്ചു. ശിവൻ മേൽപ്പറഞ്ഞ സ്ഥലത്തിന്റെ മാഹാത്മ്യം ബൃഹസ്പതിയ്ക്കും വായുദേവനും വിവരിച്ചുകൊടുത്തു: {{quote|നമ്മൾ നിൽക്കുന്ന ഈ സ്ഥലം തന്നെയാണ് പരമപവിത്രമായ ഈ വിഷ്ണുവിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുന്നതിന് ഏറ്റവും ഉചിതമായ സ്ഥാനം. പണ്ട് ഇവിടെയാണ് പുണ്യവാന്മാരായ പ്രചേതസ്സുകൾ തപസ്സനുഷ്ഠിച്ചിരുന്നത്. അവർക്ക് ഞാൻ രുദ്രഗീതം ഉപദേശിച്ചതും ഇവിടെവച്ചാണ്. തുടർന്ന് പതിനായിരം വർഷം അവർ ഇവിടെ തപസ്സിരുന്നു. അവരുടെ മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട മഹാവിഷ്ണു അവർക്ക് സർവ്വശ്രേയസ്സുകളും നൽകി. ബൃഹസ്പതേ, ദേവഗുരുവായ അങ്ങും അങ്ങയുടെ ശിഷ്യനായ വായുദേവനും ചേർന്ന് പ്രതിഷ്ഠ നടത്തുന്ന ഈ സ്ഥലം ഇനി '''ഗുരുവായൂർ''' എന്നറിയപ്പെടും. കലികാലത്ത് ഭക്തർക്ക് അഭയമായി ഈ സങ്കേതം മാറും. ഞാൻ പാർവ്വതീദേവിയോടൊപ്പം അടുത്തുതന്നെ സ്വയംഭൂവായി അവതരിയ്ക്കുകയും ചെയ്യും.}} ഇതു കേൾക്കേണ്ട താമസം ബൃഹസ്പതി ദേവശില്പിയായ [[വിശ്വകർമ്മാവ്|വിശ്വകർമ്മാവിനെ]] വിളിച്ചു. അദ്ദേഹം ഉടനെത്തന്നെ പഞ്ചപ്രാകാരങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു മഹാക്ഷേത്രം പണികഴിപ്പിച്ചു. ബൃഹസ്പതിയും വായുദേവനും താന്ത്രികവിധിപ്രകാരം അവിടെ പ്രതിഷ്ഠ കഴിച്ചു. ഇന്ദ്രാദിദേവകൾ പുഷ്പവൃഷ്ടി ചൊരിഞ്ഞു. [[നാരദൻ|നാരദമഹർഷി]] സ്തുതിഗീതങ്ങൾ പാടി. ഈ മംഗളമുഹൂർത്തത്തിന് സാക്ഷിയാകാൻ നിന്ന പാർവ്വതീപരമേശ്വരന്മാർ അടുത്തുതന്നെയുള്ള [[മമ്മിയൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം|മമ്മിയൂരിൽ]] സ്വയംഭൂവായി അവതരിച്ചു. അങ്ങനെ ഗുരുവും വായുവും ചേർന്ന് വിഷ്ണുപ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയ പുണ്യഭൂമി ഗുരുവായൂരായും അവിടത്തെ ദേവൻ ഗുരുവായൂരപ്പനായും മാറി. വൈകുണ്ഠത്തിലേതുപോലെ ഭഗവാൻ ഇവിടെയും സർവ്വചൈതന്യസമ്പൂർണനായി വാഴുന്നതിനാൽ ഇവിടം ഭൂലോകവൈകുണ്ഠമാകുന്നു.' ഈ കഥ കേട്ടറിഞ്ഞ ജനമേജയൻ ഉടനെത്തന്നെ കുടുംബസമേതം ഗുരുവായൂരിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു. ഒരു വർഷം അദ്ദേഹം അവിടെ ഭജനമിരുന്നു. ഭജനത്തിനിടയിൽ അദ്ദേഹം മമ്മിയൂരിലും ദർശനം നടത്തി. തന്മൂലം ഏറെക്കാലം കഴിയും മുമ്പുതന്നെ അദ്ദേഹം കുഷ്ഠരോഗവിമുക്തി നേടി. പിന്നീട് ഏറെ വർഷക്കാലം അദ്ദേഹം അരോഗദൃഢഗാത്രനായി ജീവിച്ചു. == ചരിത്രം == ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന് 5,000 വർഷം എങ്കിലും പഴക്കം ഉണ്ട് എന്നു വിശ്വസിക്കുന്നു. എന്നാൽ അത് തെളിയിയ്ക്കാൻ പറ്റിയ രേഖകളില്ല. ആദ്യകാലത്ത് ഇത് ഭഗവാൻ നാരായണനെ ആരാധിക്കുന്ന ഒരു ദ്രാവിഡ ക്ഷേത്രമായിരുന്നു. പിന്നീട് ബുദ്ധക്ഷേത്രമായും മാറി. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തെ പ്രതിപാദിയ്ക്കുന്ന ഏറ്റവും പഴയ ചരിത്രകൃതി 14-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ മണിപ്രവാള പുസ്തകമായ ‘കോകസന്ദേശം’ ആണ്. ഇതിൽ ''കുരവൈയൂർ'' എന്ന് പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നു. 16-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ പല കൃതികളിലും ഗുരുവായൂരിനെ കുറിച്ചുള്ള കുറിപ്പുകളും വർണ്ണനയും കാണാം. എങ്കിലും മേൽപ്പത്തൂരിന്റെ [[നാരായണീയം|നാരായണീയമാണ്]] ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തെ പ്രശസ്തമാക്കിയത്. "[[തിരുനാവായ നാവാമുകുന്ദക്ഷേത്രം|തിരുനാവായ]] കഴിഞ്ഞാൽ പ്രാധാന്യം കൊണ്ടു രണ്ടാമതുവരുന്നതു പൊന്നാനി താലൂക്കിൽത്തന്നെയുള്ള ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രമാണ് {{efn|തിരുനാവായ ഇന്ന് [[മലപ്പുറം ജില്ല]]യിൽ [[തിരൂർ താലൂക്ക്|തിരൂർ താലൂക്കിലും]] ഗുരുവായൂർ ഇന്ന് തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ [[ചാവക്കാട് താലൂക്ക്|ചാവക്കാട് താലൂക്കിലുമാണ്]]}}. തളർവാതരോഗശാന്തിക്കു പുകൾപ്പെറ്റതാണ് ഈ ഹൈന്ദവാരാധന കേന്ദ്രം". [[വില്യം ലോഗൻ]] [[മലബാർ മാനുവൽ|മലബാർ മാനുവലിൽ]] ഇങ്ങനെയാണ് ഗുരുവായൂർക്ഷേത്രത്തെ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിയ്ക്കുന്നത്. [[മൈസൂരു|മൈസൂർ]] കടുവ എന്നറിയപ്പെട്ട [[ടിപ്പു സുൽത്താൻ|ടിപ്പു സുൽത്താന്റെ]] പടയോട്ടക്കാലത്ത് കേരളത്തിലെ, വിശിഷ്യാ [[മലബാർ|മലബാറിലെ]] ക്ഷേത്രങ്ങൾ പലതും തകർക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. അവയിൽ പലതിലും ഇന്നും അത്തരം പാടുകൾ കാണാം. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രവും അത്തരത്തിൽ തകർക്കപ്പെടുമോ എന്നൊരു സംശയം നാട്ടുകാരായ ഹിന്ദുക്കൾക്ക് തോന്നി. അവർ ക്ഷേത്രം ഊരാളനായിരുന്ന മല്ലിശ്ശേരി നമ്പൂതിരിയെയും തന്ത്രി, ശാന്തിക്കാർ, കഴകക്കാർ തുടങ്ങിയവരെയും വിവരമറിയിച്ചു. തുടർന്ന്, സുരക്ഷിതമായ ഒരു സ്ഥാനം അന്വേഷിച്ച അവർ കണ്ടെത്തിയത് കേരളത്തിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രമായ [[അമ്പലപ്പുഴ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം|അമ്പലപ്പുഴയാണ്]]. അമ്പലപ്പുഴ അന്ന് [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാംകൂറിന്റെ]] ഭാഗമായിരുന്നു. അതിനാൽ, അന്നത്തെ തിരുവിതാംകൂർ രാജാവായിരുന്ന [[കാർത്തിക തിരുനാൾ രാമവർമ്മ|ധർമ്മരാജയുടെ]] അനുമതി വാങ്ങിയാണ് അമ്പലപ്പുഴയിലേയ്ക്ക് വിഗ്രഹം കൊണ്ടുപോയി. അവിടെ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കേ നടയിലുണ്ടായിരുന്ന പഴയ [[ചെമ്പകശ്ശേരി]] രാജവംശത്തിന്റെ കൊട്ടാരത്തിൽ (ചെമ്പകശ്ശേരി രാജ്യം 1748-ൽ [[അനിഴം തിരുനാൾ മാർത്താണ്ഡവർമ്മ]] പിടിച്ചടക്കി തിരുവിതാംകൂറിൽ ലയിപ്പിച്ചിരുന്നു) പ്രത്യേകം തീർത്ത ശ്രീകോവിലിലാണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. അതിനോടുചേർന്ന് ഒരു [[തിടപ്പള്ളി]]യും അടുത്ത് ഒരു [[കിണർ|കിണറും]] കൂടി പണിയിച്ചു. ഇന്നും അമ്പലപ്പുഴയിൽ ആ ശ്രീകോവിലും തിടപ്പള്ളിയും കിണറുമെല്ലാമുണ്ട്. ഇന്ന് ആ സ്ഥലം, '''അമ്പലപ്പുഴ ഗുരുവായൂർ നട''' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. അമ്പലപ്പുഴയിൽ ഉച്ചപ്പൂജയ്ക്ക് പാൽപ്പായസം എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുമ്പോൾ വടക്കേ നടയിൽ ഒരു കൃഷ്ണപ്പരുന്ത് വട്ടമിട്ടുപറക്കും. ഇത് ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പ്രതീകമായി വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. എന്നാൽ, ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രം തകർക്കാൻ ടിപ്പു സുൽത്താന് കഴിഞ്ഞില്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൈന്യം ഗുരുവായൂരിനടുത്ത് തമ്പടിയ്ക്കുകയും ഗുരുവായൂരിലെ മിയ്ക്ക ക്ഷേത്രങ്ങളും തകർക്കുകയും ചെയ്തെങ്കിലും ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രം തകർക്കാൻ ശ്രമിയ്ക്കുന്നതിനിടയിൽ പെട്ടെന്ന് ഇടിയും മഴയും വരികയും അതോടെ ക്ഷേത്രം തകർക്കാനാകാത്തെ സ്ഥലം വിടുകയും ചെയ്യുകയായിരുന്നത്രേ. പിന്നീട് ടിപ്പുവിനെ തോല്പിച്ച് മലബാർ പിടിച്ചുവാങ്ങിയ [[ബ്രിട്ടീഷ് ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യാ കമ്പനി]], ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഊരായ്മസ്ഥാനം സാമൂതിരിയ്ക്ക് കൊടുത്തു. === ഗുരുവായൂർ സത്യാഗ്രഹം === {{Main|ഗുരുവായൂർ സത്യാഗ്രഹം}} കേരളത്തിലെ മിക്ക ക്ഷേത്രങ്ങളെയും പോലെ ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലും അവർണ്ണ സമുദായക്കാർക്ക് പ്രവേശനമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഈ അനാചാരത്തിനെതിരെ [[മന്നത്ത് പത്മനാഭൻ]] [[കെ. കേളപ്പൻ|കെ. കേളപ്പൻ]], [[എ.കെ. ഗോപാലൻ|എ. കെ. ജി.]], [[പി. കൃഷ്ണപിള്ള|പി. കൃഷ്ണപിള്ള]], [[ടി. എസ്. തിരുമുമ്പ്|സുബ്രഹ്മണ്യൻ തിരുമുമ്പ്]] എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടത്തപ്പെട്ട സമരമായിരുന്നു ഗുരുവായൂർ സത്യാഗ്രഹം. എ. കെ. ജി.യായിരുന്നു സത്യഗ്രഹ വോളന്റിയർമാരുടെ നേതാവ്. സമരത്തെ പ്രതിരോധിയ്ക്കാൻ ക്ഷേത്രാധികാരികൾ അമ്പലത്തിന് ചുറ്റും മുള്ളുവേലി കെട്ടുകയും സത്യഗ്രഹികളെ അടിച്ചുകൊല്ലുമെന്ന് യാഥാസ്ഥിതികർ ഭീഷണി മുഴക്കുകയും ചെയ്തു. ഒരു സംഘം വോളന്റിയർമാർ കണ്ണൂരിൽ നിന്ന് കാൽനടയായി ഗുരുവായൂരേക്ക് മാർച്ച് ചെയ്തു.<ref>[http://guruvayurdevaswom.nic.in/gsatyagraha.html ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം]</ref>. കെ. കേളപ്പൻ പന്ത്രണ്ടു് ദിവസം [[നിരാഹാരം]] കിടന്നു. നവംബർ ഏഴിന് സുബ്രഹ്മണ്യൻ തിരുമുമ്പ് അറസ്റ്റിലായി. ജനുവരി നാലിന് എ. കെ. ജി.യെയും അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. [[ഗാന്ധിജി]] ഇടപെട്ടതിന് ശേഷം സത്യഗ്രഹം അവസാനിപ്പിക്കുകയും പിന്നീട് [[പൊന്നാനി]] താലൂക്കിൽ ക്ഷേത്രം അവർണർക്ക് തുറന്നുകൊടുക്കേണ്ട കാര്യത്തിൽ ഹിന്ദുക്കൾക്കിടയിൽ വോട്ടെടുപ്പ് നടത്തുകയും ചെയ്തു. ഭൂരിപക്ഷം പേരും തുറന്നുകൊടുക്കാൻ അഭിപ്രായം പറഞ്ഞു. 1947 ജൂൺ 2-ന് മദിരാശി സർക്കാരിന്റെ ക്ഷേത്രപ്രവേശന ഉടമ്പടിക്ക് ശേഷം ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ എല്ലാ വിഭാഗം ജനങ്ങൾക്കും പ്രവേശനം ലഭിച്ചു. === തീപിടുത്തം === [[1970]] [[നവംബർ 30]]-ന് പുലർച്ചെ ഒരുമണിയോടെ ക്ഷേത്രസമുച്ചയത്തിൽ അതിഭയങ്കരമായ ഒരു തീപിടുത്തം ഉണ്ടായി. പടിഞ്ഞാറേ [[ചുറ്റമ്പലം|ചുറ്റമ്പലത്തിൽ]] നിന്ന് തുടങ്ങിയ തീ അഞ്ചുമണിക്കൂറോളം ആളിക്കത്തി. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പ്രധാനശ്രീകോവിലും പാതാളാഞ്ജനനിർമ്മിതമായ പ്രധാനവിഗ്രഹവും ഗണപതിയുടെയും ശാസ്താവിന്റെയും കോവിലുകളും കൊടിമരവും ബലിക്കല്ലും മാത്രം അത്ഭുതകരമായി തീയിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടു. ഏകാദശിവിളക്കുസമയത്തായിരുന്നു ഈ തീപിടിത്തം നടന്നത്. ഈ ഉത്സവസമയത്ത് [[വിളക്കുമാടം|വിളക്കുമാടത്തിലെ]] എല്ലാ വിളക്കുകളും ജ്വലിപ്പിച്ചിരുന്നു. [[ശീവേലി]] പ്രദക്ഷിണത്തിനു ശേഷം ഉത്സവപരിപാടികൾ കഴിഞ്ഞ് ഗോപുരത്തിന്റെ എല്ലാ നടകളും അടച്ചുകഴിഞ്ഞിട്ടായിരുന്നു ഈ തീപിടിത്തം. പടിഞ്ഞാറേ ചുറ്റമ്പലത്തിനു സമീപം താമസിക്കുന്ന കോമത്ത് നാരായണപണിയ്ക്കർ എന്നയാൾ ക്ഷേത്രത്തിനുള്ളിൽ തീ കണ്ട് മറ്റ് ആൾക്കാരെ വിളിച്ചുകൂട്ടുകയായിരുന്നു. ജാതിമതപ്രായഭേദമന്യേ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ മണ്ണും വെള്ളവും ഉപയോഗിച്ച് തീയണയ്ക്കാൻ പരിശ്രമിച്ചു. [[പൊന്നാനി]], [[തൃശ്ശൂർ]], [[ഫാക്ട്]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ അഗ്നിശമനസേനാംഗങ്ങളും തീയണയ്ക്കാൻ പരിശ്രമിച്ചു (അന്ന് ഗുരുവായൂരിൽ ഫയർ സ്റ്റേഷനുണ്ടായിരുന്നില്ല). രാവിലെ 5.30-ഓടു കൂടി തീ പൂർണ്ണമായും അണഞ്ഞു. അനിയന്ത്രിതമായ തീ കണ്ട് അധികാരികൾ വിലപിടിപ്പുള്ളതെല്ലാം ശ്രീകോവിലിനുള്ളിൽ നിന്നു മാറ്റിയിരുന്നു. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെയും ഗണപതിയുടെയും ശാസ്താവിന്റെയും വിഗ്രഹങ്ങൾ ആദ്യം ചുറ്റമ്പലത്തിലേക്കും പിന്നീട് കൂടുതൽ സുരക്ഷിതമായ ഇടം എന്ന നിലയ്ക്ക് തന്ത്രിയുടെ ഗൃഹത്തിലേക്കും മാറ്റി. ചുറ്റമ്പലവും പടിഞ്ഞാറേ വിളക്കുമാടവും തെക്ക്, വടക്ക് വശങ്ങളും മുഴുവനായി അഗ്നിക്കിരയായി. പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ ശ്രീകോവിലിന് തൊട്ടുപുറകിൽ സ്ഥാപിച്ചിരുന്ന, പുലാക്കാട്ട് രാമൻ നായർ എന്ന ചിത്രകാരൻ വരച്ച അനന്തശയനചിത്രം പൂർണ്ണമായും കത്തിനശിച്ചു. ശ്രീകോവിലിൽ നിന്നും 3 വാര മാത്രം അകലത്തായിരുന്നു ചുറ്റമ്പലമെങ്കിലും ശ്രീകോവിലിൽ മാത്രം തീ സ്പർശിച്ചില്ല. എന്നാൽ, ചുറ്റുമുണ്ടായിരുന്ന ചിത്രങ്ങൾക്ക് പുക തട്ടി കാര്യമായ കേടുപാടുകൾ സംഭവിച്ചു. === പുനരുദ്ധാരണം === കേരള സർക്കാർ തീപ്പിടുത്തത്തെ കുറിച്ച് അന്വേഷിക്കാൻ കമ്മിഷനെ നിയോഗിച്ചു. അന്വേഷണത്തിൽ ക്ഷേത്രഭരണത്തിൽ വളരെയധികം ക്രമകേടുകൾ നടക്കുന്നതായി കണ്ടെത്തി. അതിനുശേഷം കേരളസർക്കാർ ക്ഷേത്ര ഭരണം ഏറ്റെടുക്കാൻ ഉത്തരവു പുറപ്പെടുവിച്ചു. 1977-ൽ ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം നിയമം നിലവിൽ വന്നു. തീപിടിത്തത്തിനു ശേഷം വൻ തോതിലുള്ള പുനരുദ്ധാരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടന്നു. പൊതുജനങ്ങളുടെ‍ നിർലോഭമായ സഹകരണം മൂലം 26,69,000 രൂപ പിരിച്ചെടുക്കാൻ സാധിച്ചു. കേരളത്തിലെ പ്രശസ്തരായ [[ജ്യോത്സ്യർ|ജ്യോത്സ്യന്മാരെ]] സമ്മേളിപ്പിച്ച് ക്ഷേത്രാധികാരികൾ ഭഗവാന്റെ ഇംഗിതം എന്താണെന്ന് ആരാഞ്ഞു. നാലമ്പലത്തിന്റെ വടക്ക്, കിഴക്ക് വാതിലുകൾക്ക് വീതികൂട്ടുവാനുള്ള ആശയം ഒഴിച്ച് ഈ യോഗം തീരുമാനിച്ച മറ്റെല്ലാ നിർദ്ദേശങ്ങളും അംഗീകരിച്ചു. പുനരുദ്ധാരണത്തിനുള്ള തറക്കല്ല് കാഞ്ചി കാമകോടി മഠാതിപതി ജഗദ്ഗുരു [[ജയേന്ദ്ര സരസ്വതി]] സ്വാമികൾ ആണ് സ്ഥാപിച്ചത്. രണ്ട് വാതിൽമാടങ്ങളിലെ പത്ത് ഉരുണ്ട തൂണുകൾ മനോഹരമായി കൊത്തുപണി ചെയ്തു. അവയിൽ തെക്കുഭാഗത്തുള്ള വാതിൽമാടത്തിൽ ഇരുന്നായിരുന്നു 1587-ൽ [[മേൽപ്പത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരി]] [[നാരായണീയം]] എഴുതി പൂർത്തിയാക്കിയത്. തീപ്പിടുത്തത്തിനു ശേഷം വിളക്കുമാടത്തിൽ ആദ്യമായി തിരിതെളിച്ചത് [[1973]] [[ഏപ്രിൽ 14]]-ന് ([[വിഷു]] ദിവസം) ആയിരുന്നു. === മോഷണം === 1985 മാർച്ച് 31-ന് ക്ഷേത്രത്തിൽ അതിഭയങ്കരമായ ഒരു മോഷണം നടക്കുകയുണ്ടായി. ഭഗവാന് ചാർത്തിയിരുന്ന 60 ഗ്രാം തൂക്കം വരുന്ന 24 നീലക്കല്ലുകളും അമൂല്യരത്നങ്ങളുമടങ്ങിയ നാഗപടത്താലി, 45 ഗ്രാം തൂക്കം വരുന്ന മഹാലക്ഷ്മിമാല, 90 ഗ്രാം തൂക്കം വരുന്ന നീലക്കല്ലുമാല എന്നിവയാണ് അന്ന് മോഷണം പോയത്. കേരളചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും കുപ്രസിദ്ധമായ മോഷണങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു ഇത്; ഒപ്പം ഏറ്റവുമധികം ചർച്ചാവിഷയമായതും. ആറുമാസത്തെ കാലാവധിക്കുശേഷം അന്നത്തെ മേൽശാന്തി കക്കാട് ദാമോദരൻ നമ്പൂതിരി സ്ഥാനമൊഴിഞ്ഞ ദിവസമായിരുന്നു മോഷണം. പതിവുരീതിയുടെ ഭാഗമായി സ്ഥാനചിഹ്നമായ താക്കോൽക്കൂട്ടം ശ്രീകോവിലുനുമുന്നിലെ നമസ്കാരമണ്ഡപത്തിൽ സമർപ്പിച്ച് സ്ഥാനമൊഴിയുന്നതിനിടയിലാണ് ദാമോദരൻ നമ്പൂതിരി വിഗ്രഹത്തിൽ മൂന്ന് ആഭരണങ്ങളുടെ കുറവ് കണ്ടെത്തിയത്. തുടർന്ന് പൊട്ടിക്കരഞ്ഞുകൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹം ക്ഷേത്രം വിട്ടത്. പലരും അന്ന് അദ്ദേഹത്തെ ഇക്കാര്യത്തിൽ സംശയിച്ചു. മറ്റുചിലർ പ്രമുഖ കോൺഗ്രസ് നേതാവും പിൽക്കാല [[പൊന്നാനി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പൊന്നാനി]] എം.എൽ.എയും അന്നത്തെ ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം ചെയർമാനുമായിരുന്ന പി.ടി. മോഹനകൃഷ്ണനെയാണ് സംശയിച്ചത്. മോഹനകൃഷ്ണൻ തിരുവാഭരണം മോഷ്ടിച്ച് അന്നത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന [[കെ. കരുണാകരൻ|കെ. കരുണാകരന്]] സമർപ്പിച്ചു എന്നുവരെ ആക്ഷേപങ്ങൾ ഉയർന്നു. 1987-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഈയൊരു വാദം ഉന്നയിച്ചുകൊണ്ടായിരുന്നു അന്നത്തെ പ്രതിപക്ഷനേതാവായിരുന്ന [[ഇ. കെ. നായനാർ|ഇ.കെ. നായനാരുടെ]]യും കൂട്ടരുടെയും പ്രചരണം. '''കള്ളാ കരുണാകരാ, എന്റെ തിരുവാഭരണം തിരിച്ചുതരാതെ നീ എന്നെ കാണാൻ വരരുത്''' എന്ന് ഗുരുവായൂരപ്പൻ കരുണാകരനോട് പറയുന്ന രീതിയിൽ കാർട്ടൂണുകൾ പ്രചരിച്ചു. ''ചെപ്പുകിലുക്കണ കരുണാകരാ നിന്റെ ചെപ്പുതുറന്നൊന്നു കാട്ടൂ നീ'' എന്ന രീതിയിൽ പാരഡി ഗാനങ്ങളും ഇതിനിടയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ഇതിനിടയിൽ അഞ്ചുവട്ടം ക്ഷേത്രം മേൽശാന്തിയായി പ്രവർത്തിച്ച, ക്ഷേത്രം ഓതിയ്ക്കൻ കൂടിയായിരുന്ന ദാമോദരൻ നമ്പൂതിരിയുടെ കയ്യിൽനിന്ന് ദേവസ്വം അയ്യായിരം രൂപ നഷ്ടപരിഹാരം പിരിച്ചെടുത്തു. അദ്ദേഹത്തെയും മക്കളായ ആനന്ദനെയും ദേവദാസനെയും നുണപരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയരാക്കി. ദാമോദരൻ നമ്പൂതിരിയുടെ മകൾ സുധയുടെ വിവാഹവും മുടങ്ങി. ഇല്ലത്ത് പോലീസ് കയറിയിറങ്ങി. മനസ്സമാധാനമെന്നൊന്ന് കുടുംബത്തിൽ ഇല്ലാതായി. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പരമഭക്തനായിരുന്ന കരുണാകരനെയും മോഹനകൃഷ്ണനെയും കളിയാക്കിക്കൊണ്ട് 1987-ൽ അധികാരത്തിലേറിയ ഇടതുപക്ഷസർക്കാർ, പക്ഷേ ഇക്കാര്യത്തിൽ അലംഭാവം കാണിച്ചു. അന്വേഷണം വേണ്ടപോലെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാൻ അവർക്കായില്ല. 1993-ൽ കേസ് അന്വേഷിച്ച [[കുന്നംകുളം]] മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതി ദാമോദരൻ നമ്പൂതിരിയെയും മക്കളെയും നിരപരാധികളെന്നുകണ്ട് വെറുതെവിട്ടു. എന്നാൽ ആ വാർത്ത കേൾക്കാൻ ദാമോദരൻ നമ്പൂതിരിയുണ്ടായിരുന്നില്ല. 1989-ൽ കടുത്ത മനോവേദന മൂലം അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചുപോയിരുന്നു. പിന്നീട് മകൻ ദേവദാസൻ നമ്പൂതിരി 1998-ലും 2002-ലുമായി രണ്ടുവട്ടം മേൽശാന്തിയായി. ദാമോദരൻ നമ്പൂതിരിയുടെ പേരമകനും ആനന്ദൻ നമ്പൂതിരിയുടെ മകനുമായ ഡോ. കിരൺ ആനന്ദ് 2022-ൽ ആദ്യ അപേക്ഷയിൽ തന്നെ മേൽശാന്തിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1985, 1990, 2007 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ ദേവപ്രശ്നം നടത്തി. ആ ദേവപ്രശ്നങ്ങളിലെല്ലാം തിരുവാഭരണങ്ങൾ ക്ഷേത്രക്കിണറ്റിലുണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തി. തുടർന്ന് 1990-ലും 2013-ലും ക്ഷേത്രക്കിണർ വറ്റിച്ച് പരിശോധന നടത്തി. എന്നാൽ അപ്പോഴൊന്നും തിരുവാഭരണങ്ങൾ കിട്ടിയില്ല. 2013 മാർച്ചിൽ നടത്തിയ പരിശോധനയിൽ ക്ഷേത്രക്കിണറ്റിൽനിന്ന് ഏതാനും സാളഗ്രാമങ്ങളും പൂജാപാത്രങ്ങളും മറ്റും ലഭിച്ചു. 2014 ഏപ്രിൽ 25-ന് ക്ഷേത്രക്കിണർ വീണ്ടും വറ്റിച്ച് പരിശോധന നടത്തി. തുടർന്ന് തിരുവാഭരണങ്ങളിലെ നാഗപടത്താലി തിരിച്ചുകിട്ടി. മറ്റുള്ളവ കണ്ടുപിടിയ്ക്കാനുള്ള ശ്രമം നടന്നുവരുന്നു. == ക്ഷേത്ര വാസ്തുവിദ്യ == തനതായ കേരളീയ വാസ്തുവിദ്യാ ശൈലിയിലാണ് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചിരിയ്യ്ക്കുന്നത്. ദേവശില്പിയായ [[വിശ്വകർമ്മാവ്]] ആണ് ഇവിടെ ആദ്യത്തെ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചത് എന്നു വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. [[വിഷു]]ദിവസത്തിൽ സൂര്യന്റെ ആദ്യകിരണങ്ങൾ ഗുരുവായൂരിലെ വിഷ്ണുവിന്റെ കാൽക്കൽ വീഴുന്ന വിധത്തിലാണ് ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത് (കിഴക്കോട്ട് ദർശനം). ഇങ്ങനെ സൂര്യൻ വിഷുദിവസത്തിൽ ആദ്യമായി വിഷ്ണുവിന് വന്ദനം അർപ്പിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിന് കിഴക്കുവശത്തും പടിഞ്ഞാറുവശത്തും ഓരോ കവാടങ്ങളുണ്ട്. ഭഗവദ്ദർശനവശമായ കിഴക്കുവശത്തുള്ളതാണ് പ്രധാനം. തിരക്കില്ലാത്തപ്പോൾ അവിടെനിന്നുനോക്കിയാൽത്തന്നെ ഭഗവദ്വിഗ്രഹം കാണാൻ സാധിക്കും. പണ്ട് കിഴക്കേനടയിലെ മഞ്ജുളാലിൽ നിന്നുനോക്കിയാൽ പോലും വിഗ്രഹം കാണാമായിരുന്നുവത്രേ! ഇരുവശത്തും ഇരുനിലഗോപുരങ്ങൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. കിഴക്കേ നടയിലെ ഗോപുരത്തേക്കാൾ ഉയരം കുറവാണ് പടിഞ്ഞാറേ നടയിലെ ഗോപുരത്തിന്. കിഴക്കേ ഗോപുരത്തിന് 33 അടിയും, പടിഞ്ഞാറേ ഗോപുരത്തിന് 27 അടിയും ഉയരം വരും. [[File:Garuda statue at Guruvayur Sri Krishna Temple.jpg|thumb|മഞ്ജുളാൽത്തറയിലെ ഗരുഡൻ]] [[File:Sathyagraha memorial at Guruvayur.jpg|thumb|എ. കെ. ജി. കവാടം (ഗുരുവായൂർ സ്വകാര്യ ബസ് സ്റ്റാൻഡിനടുത്ത്) ]] ==ശ്രീകോവിൽ== ലക്ഷണമൊത്ത ചതുരാകൃതിയിലുള്ളതാണ് ഇവിടത്തെ ശ്രീകോവിൽ. രണ്ടുനിലകളോടുകൂടിയ ശ്രീകോവിലിന്റെ മേൽക്കൂര ചെമ്പുമേഞ്ഞ് സ്വർണ്ണം പൂശിയതാണ്. 1981 ജനുവരി 14-ന് [[മകരസംക്രാന്തി|മകരസംക്രാന്തിദിവസം]] കെ.ടി.ബി. മേനോൻ എന്ന ഭക്തന്റെ വഴിപാടായാണ് ശ്രീകോവിലിന്റെ മേൽക്കൂര സ്വർണ്ണം പൂശിയത്. വടക്കുഭാഗത്ത് അഭിഷേകജലം ഒഴുകുന്ന ഓവ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അകത്ത് മൂന്നുമുറികളുണ്ട്. അവയിൽ പടിഞ്ഞാറേ അറ്റത്താണ് വിഗ്രഹം പ്രതിഷ്ഠിച്ച ഗർഭഗൃഹം. പാതാളാഞ്ജനശിലയിൽ തീർത്ത മൂലവിഗ്രഹത്തെക്കൂടാതെ സ്വർണ്ണത്തിലും പഞ്ചലോഹത്തിലും തീർത്ത രണ്ട് വിഗ്രഹങ്ങൾ കൂടിയുണ്ട്. ഇവയിൽ സ്വർണ്ണത്തിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹമാണ് നിത്യേന ശീവേലിയ്ക്ക് എഴുന്നള്ളിയ്ക്കാറുള്ളത്. 1975-ൽ പ്രശസ്ത വിഗ്രഹശില്പിയായിരുന്ന [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] വേലപ്പൻ ആചാരിയും പുത്രനായ കുട്ടൻ ആചാരിയും ചേർന്നാണ് ഈ വിഗ്രഹം നിർമ്മിച്ചത്. പഞ്ചലോഹത്തിൽ തീർത്ത വിഗ്രഹം, [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ]] [[മാന്നാർ]] എന്ന സ്ഥലത്തെ ശില്പികൾ പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ നിർമ്മിച്ചതാണ്. അല്പം രൗദ്രഭാവത്തോടുകൂടിയ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ രൂപത്തിലുള്ള ഈ വിഗ്രഹം, ആറാട്ടിനുമാത്രമേ ഇത് എഴുന്നള്ളിയ്ക്കാറുള്ളൂ. വിഗ്രഹത്തിന് പുറകിലായി അതിവിശേഷമായ ഒരു സാളഗ്രാമപ്പടി കൂടിയുണ്ട്. ഇതുവഴി വൈഷ്ണവചൈതന്യം പതിന്മടങ്ങ് വർദ്ധിയ്ക്കുന്നു. ചുവർച്ചിത്രങ്ങൾകൊണ്ടും ദാരുശില്പങ്ങൾകൊണ്ടും അതിമനോഹരമാക്കിയിട്ടുണ്ട് ഇവിടത്തെ ശ്രീകോവിൽ. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ, അന്നത്തെ ദേവസ്വം കാര്യസ്ഥനായിരുന്ന മേലേപ്പുറത്ത് കോന്തിമേനോന്റെ മേൽനോട്ടത്തിൽ, അക്കാലത്തെ പ്രശസ്ത ചുവർച്ചിത്രകാരന്മാരായിരുന്ന പുലാക്കാട്ട് രാമൻ നായരും ശിഷ്യൻ കരുമാമ്പറമ്പത്ത് അച്യുതൻ നായരും ചേർന്നാണ് ഇവിടെ ആദ്യമായി ചുവർച്ചിത്രങ്ങൾ വരച്ചുചേർത്തത്. 1970-ലെ തീപിടുത്തത്തിൽ ഇവയ്ക്ക് കാര്യമായി കേടുപാടുകൾ പറ്റി. നിലവിൽ ശ്രീകോവിൽച്ചുവരുകളിൽ കാണപ്പെടുന്ന ചിത്രങ്ങൾ, 1981-'82 കാലത്ത് വരച്ചുചേർത്തവയാണ്. [[മമ്മിയൂർ കൃഷ്ണൻകുട്ടി നായർ]], [[കെ.കെ വാര്യർ]], [[പട്ടാമ്പി ശേഖരവാര്യർ]], [[എം.കെ. ശ്രീനിവാസൻ]] എന്നീ ചുവർച്ചിത്രകാരന്മാരും ശിഷ്യഗണങ്ങളും ചേർന്നാണ് ഇവ വരച്ചത്. 2025 മാർച്ച് ഒന്നിന് ഈ ചിത്രങ്ങളിൽ പുതിയ ചായങ്ങൾ ചേർക്കുകയും താമരക്കണ്ണനെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തേയ്ക്ക് മാറ്റിവരയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ശ്രീകോവിലിന്റെ വാതിലുകൾ പിച്ചളയിൽതീർത്ത് സ്വർണ്ണം പൂശിയവയാണ്. 101 മണികൾ ഈ വാതിലിലുണ്ട്. ശ്രീകോവിലിലേക്ക് കയറാനായി സോപാനപ്പടികൾ കരിങ്കല്ലിൽ തീർത്തവയാണ്. എന്നാൽ ഇപ്പോൾ അവയും സ്വർണ്ണം പൂശിയിട്ടുണ്ട്. ഇരുവശത്തുനിന്നും കയറാൻ പറ്റുന്ന രീതിയിലുള്ള സോപാനപ്പടികളാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ==നാലമ്പലം== ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങൾ ===വാതിൽമാടങ്ങൾ=== കിഴക്കുവശത്തുകൂടി അങ്കണത്തിലേക്ക് കടക്കുമ്പോൾ ഇരുവശത്തുമുള്ള ഉയർന്ന പീഠങ്ങളാണ് വാതിൽമാടങ്ങൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. അവയിൽ, തെക്കുഭാഗത്തുള്ള വാതിൽമാടത്തിന്റെ കിഴക്കേ തൂണിൽ ചാരിയിരുന്നാണ് മേൽപ്പുത്തൂർ നാരായണീയം രചിച്ചതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. ഇന്ന് ആ സ്ഥലത്ത് അത് എഴുതിക്കാണിയ്ക്കുന്ന ഒരു ഫലകവും സമീപം ഒരു നിലവിളക്കും സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇവിടെ വന്ദിച്ചശേഷമാണ് ഭക്തർ ശ്രീകോവിലിലേയ്ക്ക് പോകുന്നത്. ഇതിന്റെ തെക്കുഭാഗത്തുള്ള പ്രത്യേകം മുറിയിലാണ് കീഴ്ശാന്തിമാർ ചന്ദനം അരയ്ക്കുന്നത്. വടക്കുഭാഗത്തുള്ള വാതിൽമാടം, പണ്ട് പരദേശി ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കുള്ളതായിരുന്നു. ഇന്ന് ഈ സ്ഥലങ്ങൾ പ്രത്യേകപരിപാടികൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. തെക്കേ വാതിൽമാടത്തിലാണ് നിത്യവും രാവിലെയുള്ള ഗണപതിഹോമമടക്കമുള്ള ക്രിയകൾ നടത്തിവരുന്നത്. വടക്കേ വാതിൽമാടത്തിലാണ് നിത്യേനയുള്ള [[ചെണ്ടമേളം|ചെണ്ടമേളവും]] [[അഷ്ടപദി]] ആലാപനവും നടക്കുന്നത്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ അഷ്ടപദി ആലാപനത്തിന് വളരെയധികം പ്രാധാന്യമുണ്ട്. അഷ്ടപദി കേരളത്തിൽ പ്രചരിച്ചുതുടങ്ങിയ കാലം മുതലേ ഗുരുവായൂരിൽ അഷ്ടപദി അർച്ചന നടന്നുവരുന്നുണ്ട്. ചെർപ്പുളശ്ശേരി ഉണ്ണിരാരിച്ചൻ തിരുമുല്പാടും മകൻ [[ജനാർദ്ദനൻ നെടുങ്ങാടി|ജനാർദ്ദനൻ നെടുങ്ങാടിയും]] ഈ രംഗത്തെ പ്രധാന കലാകാരന്മാരായിരുന്നു. അഷ്ടപദിയിൽ ഒരു ഗുരുവായൂർ ശൈലി തന്നെ സൃഷ്ടിച്ചെടുക്കുന്നതിൽ ഇവർ പങ്കുവഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇപ്പോൾ അഷ്ടപദി മൈക്കിലൂടെ കേൾപ്പിച്ചുകൊടുക്കുന്ന പരിപാടിയുണ്ട്. നിത്യേന അഞ്ചുപൂജകൾക്കും ദീപാരാധനയ്ക്കുമെല്ലാം മൈക്കിൽ അഷ്ടപദി കേൾക്കാവുന്നതാണ്. ===നമസ്കാരമണ്ഡപം=== ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിൽ ദീർഘചതുരാകൃതിയിൽ തീർത്ത പീഠമാണ് നമസ്കാരമണ്ഡപം. തന്ത്രിയ്ക്കും ഓതിയ്ക്കന്മാർക്കും ശാന്തിക്കാർക്കും പൂജയ്ക്കുശേഷം നമസ്കരിയ്ക്കാനുള്ള മണ്ഡപം എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് ഇത് നമസ്കാരമണ്ഡപം എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. നാലുകാലുകളോടുകൂടിയ താരതമ്യേന ചെറിയൊരു നമസ്കാരമണ്ഡപമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. ഇതിന്റെ മേൽക്കൂര സ്വർണ്ണം മേഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. അതിനുമുകളിൽ സ്വർണ്ണത്താഴികക്കുടം ശോഭിച്ചുനിൽക്കുന്നു. ഭഗവദ്വാഹനമായ [[ഗരുഡൻ|ഗരുഡന്റെ]] സാന്നിധ്യം ഈ മണ്ഡപത്തിലുണ്ടെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. തന്മൂലം ഭക്തർ ഇവിടെയും വന്ദിയ്ക്കാറുണ്ട്. മൂന്ന് തട്ടുകളോടുകൂടിയ ഒരു കവരവിളക്ക് ഇവിടെ കാണാം. ദീപാരാധനാസമയത്തും മറ്റും ഇത് കത്തിച്ചുവയ്ക്കുന്നു. മേൽശാന്തി നറുക്കെടുപ്പിന്റെ അവസരങ്ങളിൽ ഇവിടെ സൂക്ഷിച്ചിട്ടുള്ള പെട്ടിയിൽനിന്നാണ് പുതിയ മേൽശാന്തിയെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. പഴയ മേൽശാന്തി സ്ഥാനമൊഴിയുമ്പോൾ തന്റെ സ്ഥാനചിഹ്നമായ താക്കോൽക്കൂട്ടം ഇവിടെ നിക്ഷേപിക്കുകയാണ് ചെയ്യുക. തുടർന്ന് ഓതിയ്ക്കൻ ഇത് പുതിയ മേൽശാന്തിയ്ക്ക് കൈമാറുന്നു. ===നാലമ്പലം=== അങ്കണത്തിനു ചുറ്റും മേൽക്കൂരയോടുകൂറ്റിയതാണ് നാലമ്പലം. ഇതിനകത്ത് സ്ഥലം വളരെ കുറവാണ്. എങ്കിലും പ്രദക്ഷിണം നിർബാധം നടത്താം. നാലമ്പലത്തിനൊത്ത നടുക്കായി ശ്രീകോവിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ചുറ്റുമുള്ള അകത്തെ ബലിവട്ടത്തിൽ അങ്ങിങ്ങായി ബലിക്കല്ലുകൾ കാണാം. അഷ്ടദിക്പാലകർ (കിഴക്ക് - [[ഇന്ദ്രൻ]], തെക്കുകിഴക്ക് - [[അഗ്നി]], തെക്ക് - [[യമൻ]], തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[നിര്യതി]], പടിഞ്ഞാറ് - [[വരുണൻ]], വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് - [[വായു]], വടക്ക് - [[കുബേരൻ]], വടക്കുകിഴക്ക് - [[ഈശാനൻ]]), സപ്തമാതൃക്കൾ (തെക്കുഭാഗത്ത് ഒറ്റക്കല്ലിൽ - [[ബ്രാഹ്മി]]/[[ബ്രഹ്മാണി]], [[മാഹേശ്വരി]], [[കൗമാരി]], [[വൈഷ്ണവി]], [[വാരാഹി]], [[ഇന്ദ്രാണി]], [[ചാമുണ്ഡി]] എന്നീ ക്രമത്തിൽ), [[വീരഭദ്രൻ]] (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം കിഴക്കുഭാഗത്ത്), ഗണപതി (സപ്തമാതൃക്കൾക്കൊപ്പം പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത്), ശാസ്താവ് (തെക്കിനും തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), സുബ്രഹ്മണ്യൻ (പടിഞ്ഞാറിനും വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ദുർഗ്ഗ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറിനും വടക്കിനുമിടയിൽ), അനന്തൻ (തെക്കുപടിഞ്ഞാറിനും പടിഞ്ഞാറിനുമിടയിൽ), ബ്രഹ്മാവ് (വടക്കുകിഴക്കിനും കിഴക്കിനുമിടയിൽ), [[നിർമ്മാല്യമൂർത്തി]] (വടക്കിനും വടക്കുകിഴക്കിനുമിടയിൽ ശിവലിംഗരൂപത്തിൽ - ഇവിടെ [[വിഷ്വക്സേനൻ]]) തുടങ്ങിയ ദേവന്റെ കാവൽക്കാരെയാണ് ഈ ബലിക്കല്ലുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. നിത്യശീവേലിക്ക് ഈ കല്ലുകളിലാണ് മേൽശാന്തി ബലിതൂകുന്നത്. കൂടാതെ, വിഷ്ണുക്ഷേത്രമായതിനാൽ വടക്കുവശത്ത് '''ഉത്തരമാതൃക്കൾ''' എന്ന പേരിൽ മറ്റൊരു സങ്കല്പവുമുണ്ട്. ഭാഗീശ്വരി, ക്രിയ, കീർത്തി, ലക്ഷ്മി, സൃഷ്ടി, വിദ്യ, ശാന്തി എന്നീ ഏഴുദേവതകളാണ് ഈ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇവർക്കൊപ്പം ശ്രീധരൻ, അശ്വമുഖൻ എന്നീ രണ്ട് ദേവന്മാരുമുണ്ട്. സപ്തമാതൃക്കളുടെ വൈഷ്ണവഭാവമായാണ് ഇതിനെ കണ്ടുവരുന്നത്. എന്നാൽ, ഇവർക്ക് ബലിക്കല്ലുകൾ നൽകിയിട്ടില്ല. പകരം, സങ്കല്പത്തിൽ ബലിതൂകിപ്പോകുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ബലിക്കല്ലുകൾ ദേവന്റെ/ദേവിയുടെ വികാരഭേദങ്ങളാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം അവയിൽ ചവിട്ടുന്നതും തൊട്ട് തലയിൽ വയ്ക്കുന്നതും നിരോധിച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ===തിടപ്പള്ളി=== ഭഗവാനുള്ള നിവേദ്യം തയ്യാറാക്കുന്ന മുറിയാണ് തിടപ്പള്ളി. പതിവുപോലെ നാലമ്പലത്തിനകത്ത് തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിൽ ശ്രീകോവിലിന് വലതുവശത്താണ് തിടപ്പള്ളി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. രണ്ടുഭാഗങ്ങളാക്കിത്തിരിച്ച തിടപ്പള്ളിയുടെ ഒരുഭാഗത്ത് പായസം പോലുള്ള നിവേദ്യങ്ങളും മറുഭാഗത്ത് [[അപ്പം]] പോലുള്ള നിവേദ്യങ്ങളുമാണ് ഉണ്ടാക്കുന്നത്. സാധാരണ വിഷ്ണുക്ഷേത്രങ്ങളിലെപ്പോലെ പാൽപ്പായസം തന്നെയാണ് ഗുരുവായൂരിലും പ്രധാന നിവേദ്യം. [[അമ്പലപ്പുഴ പാൽപ്പായസം|അമ്പലപ്പുഴയിൽ]] നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി തൂവെള്ള നിറമാണ് ഇവിടെയുള്ള പാൽപ്പായസത്തിന്. നിത്യവും പന്തീരടിയ്ക്കും ഉച്ചപ്പൂജയ്ക്കും അത്താഴപ്പൂജയ്ക്കുമായി മൂന്നുനേരം പാൽപ്പായസനിവേദ്യം പതിവാണ്. കൂടാതെ, നെയ്പ്പായസം, പാലടപ്രഥമൻ, കടുമ്പായസം (ഇരട്ടിപ്പായസം), ത്രിമധുരം, പഴം, പഞ്ചസാര, അപ്പം, അട തുടങ്ങിയവയും പ്രധാനമാണ്. ===പടക്കളം=== ഭഗവാനു നിവേദിച്ച പടച്ചോറ് വിതരണം ചെയ്യുന്നതിവിടെയാണ്. ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് ഒരു പ്രത്യേകമുറിയിലാണ് സ്ഥാനം. ഇവിടെ പ്രത്യേകം കൊട്ടകളിൽ നിറച്ച് പടച്ചോറ് കൂട്ടിവച്ചിരിയ്ക്കുന്നത് കാണാം. ഇലയിൽ വന്നാണ് ഇവ കൊടുക്കുക. ===തുറക്കാ അറ=== പേരു സൂചിപ്പിക്കുന്നതുപോലെത്തന്നെ ഒരിയ്ക്കലും തുറക്കാത്ത ഒരു രഹസ്യ അറയാണ് തുറക്കാ അറ. തിടപ്പള്ളിയ്ക്ക് പടിഞ്ഞാറാണ് ഇത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. നാഗങ്ങളാണ് ഈ നിലവറ കാക്കുന്നതാണെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. ഇതിനകത്ത് ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാന്റെ മയിൽപ്പീലി പോലുള്ള പല അത്ഭുതവസ്തുക്കളുമുള്ളതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഒരിയ്ക്കൽ ഇത് തുറക്കാൻ ചില വിരുതന്മാർ ശ്രമിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ അന്ന് കുറേ അനർത്ഥങ്ങൾ കാണാനിടയായി{{തെളിവ്}}. തുടർന്ന് അത് എന്നെന്നേയ്ക്കുമായി അടച്ചിടുകയായിരുന്നു. ===സരസ്വതി അറ=== ഗണപതിക്ഷേത്രത്തിന്റെ തൊട്ടുമുമ്പിലാണ് സരസ്വതി അറ. നവരാത്രികലത്ത് ഓലകൾ പൂജയ്ക്കുവച്ചിരുന്ന സ്ഥലമാണിത്. തന്മൂലമാണ് ഈ മുറിയ്ക്ക് സരസ്വതി അറ എന്ന പേരുവന്നത്. സ്ഥലക്കുറവുകാരണം ഇപ്പോൾ പൂജവെപ്പ് കൂത്തമ്പലത്തിലേക്ക് മാറ്റി. എങ്കിലും, സരസ്വതീദേവിയുടെ ശക്തമായ സാന്നിദ്ധ്യം ഇന്നും ഈ മുറിയിലുണ്ടെന്നാണ് വിശ്വാസം. അതിനാൽ, ഈ മുറി ഇതുവരെ പൊളിച്ചുമാറ്റിയിട്ടില്ല. ഇപ്പോൾ നിത്യേന സരസ്വതീപൂജ നടക്കുന്ന സ്ഥലമാണിത്. വിദ്യാദേവിയായ സരസ്വതിയുടെ ഒരു ഛായാചിത്രം ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതിനുമുന്നിൽ നിത്യവും വിളക്കുവയ്പുണ്ട്. ഇവിടെ വന്ദിയ്ക്കുന്നത് വിദ്യാഭിവൃദ്ധിയ്ക്ക് ഉത്തമമാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. ===നൃത്തം=== ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുഭാഗത്തുള്ള ഒരു മുറിയാണ് നൃത്തം. ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച് ഭാഗവതോത്തമനായ വില്വമംഗലത്തിന് ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ നൃത്തം ദർശിക്കാനായത് ഇവിടെ വച്ചാണ്. തന്മൂലം നൃത്തം എന്ന പേരുവന്നു. [[കന്നി]], [[കുംഭം]] എന്നീ മാസങ്ങളിലെ [[മകം]] നക്ഷത്രദിവസങ്ങളിൽ ഈ മുറിയിൽവച്ചാണ് [[ശ്രാദ്ധം|ശ്രാദ്ധച്ചടങ്ങുകൾ]] നടത്തുന്നത്. ഗുരുവായൂരപ്പനിൽ സർവ്വവും സമർപ്പിച്ച രണ്ട് ഭക്തരുടെ ശ്രാദ്ധം ഗുരുവായൂരപ്പൻ തന്നെ ഊട്ടുന്നു എന്നതാണ് സങ്കല്പം. ഇവിടെ ഭഗവദ്സ്മരണയിൽ ഒരു നിലവിളക്ക് കൊളുത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. നൃത്തത്തിൽ വന്ദിയ്ക്കുന്നത് ശ്രീകോവിലിൽ കയറി ഭഗവാനെ തൊഴുന്നതിന് തത്തുല്യമായ ഫലം നൽകുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. തന്മൂലം ഇവിടെയും തിരക്കുണ്ടാകാറുണ്ട്. ===മുളയറ=== നാലമ്പലത്തിനകത്ത് വടക്കുകിഴക്കുഭാഗത്താണ് മുളയറ. ഇവിടെയാണ് ഉത്സവക്കാലത്ത് മണ്ണുനിറച്ച് വിവിധ ഇനം വിത്തുകൾ വിതച്ച കുടങ്ങൾ വയ്ക്കുന്നത്. ''മുളയിടൽ'' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ ചടങ്ങോടെയാണ് ഗുരുവായൂരിലെ ഉത്സവത്തിന് തുടക്കം കുറിയ്ക്കുന്നത്. മുളപൂജ നടക്കുന്നതിനാൽ ''മുളയറ'' എന്ന പേരുവന്നു. ഉത്സവക്കാലത്ത് മാത്രമേ ഇവിടെ ദർശനമുണ്ടാകാറുള്ളൂ. അല്ലാത്തപ്പോഴെല്ലാം ഇവിടം അടച്ചിരിയ്ക്കും. ===കോയ്മ അറ=== നാലമ്പലത്തിനകത്ത് വടക്കുഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. പഴയ ഭരണസംവിധാനത്തിൽ പൂജകളുടെ മേൽനോട്ടം വഹിച്ചിരുന്ന കോയ്മകളുടെ മുറി. ഇന്ന് ഇത് വെളിച്ചെണ്ണ വിൽക്കാനുള്ള സ്ഥാനമാണ്. ===മണിക്കിണർ=== ശ്രീകോവിലിന് വടക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കിണറാണിത്. ഈ കിണറ്റിലെ ജലമാണ് അഭിഷേകത്തിനും നിവേദ്യത്തിനും ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത്. ഇവിടെ വരുണസാന്നിദ്ധ്യമുണ്ടെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. തന്മൂലം ശീവേലിസമയത്ത് ഇവിടെയും ബലിതൂകാറുണ്ട്. ഇവിടത്തെ ജലത്തിന് വളരെയധികം പ്രത്യേകതകളുണ്ട്. കൊടിയ വേനലിലും പെരുമഴയിലും മരം കോച്ചുന്ന തണുപ്പിലും ഇവിടത്തെ ജലം തുല്യനിലയിൽത്തന്നെ നിൽക്കുന്നു. പരിസരപ്രദേശങ്ങളിലൊന്നുംതന്നെ ഇത്രയും ശുദ്ധമായ ജലം ലഭിയ്ക്കുന്നില്ല. സാളഗ്രാമാദി വിശിഷ്ടവസ്തുക്കൾ ഇവിടെയുണ്ടെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. 2013-ൽ നടന്ന പരിശോധനയിൽ ഇത് വ്യക്തമായി. 1985-ൽ മോഷണം പോയ തിരുവാഭരണങ്ങൾ 2014-ൽ ലഭിച്ചത് ഈ കിണറ്റിൽനിന്നാണ്. ==നടപ്പുര== ===ബാഹ്യാങ്കണം=== ക്ഷേത്രം നാലമ്പലത്തിനുചുറ്റുമുള്ളതാണ് ബാഹ്യാങ്കണം. ശീവേലി നടക്കുന്നതിവിടെയാണ്. നിലവിൽ നാല് നടകളിലും നടപ്പുരകൾ പണിതിട്ടുണ്ട്. കിഴക്കുഭാഗത്തുള്ള പ്രധാന നടപ്പുര, ആദ്യകാലത്ത് ഓടുമേഞ്ഞതായിരുന്നു. 2001-ൽ വ്യവസായഭീമനായിരുന്ന [[ധീരുഭായ് അംബാനി|ധീരുഭായ് അംബാനിയുടെ]] നേർച്ചയായി ഓടുകൾ മാറ്റുകയും മേൽക്കൂര പൂർണ്ണമായും ചെമ്പുമേയുകയും ചെയ്തു. വടക്കുഭാഗത്തെ നടപ്പുരയും അതിഗംഭീരമായ ഒരു നിർമ്മിതിയാണ്. ഇതിന്റെ കോൺക്രീറ്റ് മേൽക്കൂരയ്ക്ക് പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് ശങ്കരാചാര്യരുടെ വീഴ്ച ഓർമ്മിയ്ക്കുന്നതിന്, ആചാര്യവന്ദനത്തിന് ഒരു ഭാഗം ഒഴിച്ചിട്ടിട്ടുണ്ട്. ഈ ഭാഗത്തുതന്നെയാണ് രാത്രി നടയടച്ചശേഷം [[കൃഷ്ണനാട്ടം]] നടക്കുന്നത്. വിവിധ ദേവീദേവന്മാരുടെയും ഭക്തോത്തമന്മാരുടെയും അതിമനോഹരമായ രൂപങ്ങൾ കൊണ്ട് അലംകൃതമാണ് വടക്കേ നടപ്പുരയിലെ തൂണുകൾ. ഇവ ഗുരുവായൂരിലെ പ്രധാന ആകർഷണങ്ങളിൽ പെടുന്നു. തെക്കും പടിഞ്ഞാറുമുള്ള നടപ്പുരകൾ, 1970-ലെ തീപിടുത്തത്തിനുശേഷം പണികഴിപ്പിച്ചവയാണ്. ഇവ താരതമ്യേന ലളിതമായ നിർമ്മിതികളാണ്. ===ഗോപുരങ്ങൾ=== കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും പ്രവേശന വഴികളിൽ അപൂർവങ്ങളായ ചുമർചിത്രങ്ങളും ദാരുശില്പങ്ങളും കൊണ്ട് അലംകൃതമായ രണ്ടുനില ഗോപുരങ്ങളുണ്ട്. അവയിൽ കിഴക്കേ ഗോപുരത്തിനാണ് ഉയരം കൂടുതൽ - 33 അടി. പടിഞ്ഞാറേ ഗോപുരത്തിന് 27 അടിയേ ഉയരമുള്ളൂ. 1970-ലെ തീപ്പിടുത്തത്തിൽ നശിച്ച ചില ചിത്രങ്ങൾ ഇവിടങ്ങളിൽ പുനർനിർമിച്ചിട്ടുണ്ട്. മറ്റു ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായ ശൈലിയിലും വിഷയത്തിലുമുള്ള ചുമർചിത്രങ്ങളാണിവിടെ. കിഴക്കേ നടയിൽ പ്രവേശനകവാടത്തിന്റെ നേരെ മുകളിലായി രണ്ടു ഗോപുരങ്ങൾക്കും മരംകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച കൂറ്റൻ വാതിലുകളുണ്ട്. അവയിൽ കിഴക്കേ ഗോപുരത്തിൽ ദശാവതാരരൂപങ്ങളും പടിഞ്ഞാറേ ഗോപുരത്തിൽ ശ്രീകൃഷ്ണലീലകളും കൊത്തിവച്ചിരിക്കുന്നു. അകത്തുകടക്കുന്നതിനായി കിഴക്കേ നടയിൽ ക്യൂ സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ക്യൂവിൽ നിൽക്കുന്നവർക്കുമാത്രമേ സാധാരണയായി നാലമ്പലത്തിനകത്തേയ്ക്ക് പ്രവേശനം അനുവദിയ്ക്കാറുള്ളൂ. കിഴക്കേ ഗോപുരത്തിന് വടക്കുവശത്തുള്ള വഴിയിൽ ദേവസ്വം മാനേജറുടെ ക്യാബിനാണ്. ഇങ്ങോട്ട് കടക്കാനായി മതിൽക്കകത്തുതന്നെ കോണിപ്പടികൾ കാണാം. ===വിളക്കുമാടം=== നാലമ്പലത്തിന് ചുറ്റും ചുമരിലുറപ്പിച്ചിട്ടുള്ള മരച്ചള്ളകളിൽ ഉറപ്പിച്ചിട്ടുള്ള 8000 പിച്ചള വിളക്കുകളുള്ളതാണ് വിളക്കുമാടം. സന്ധ്യയ്ക്ക് ദീപാരാധനസമയത്തും മറ്റും ഈ വിളക്കുകൾ തെളിയിയ്ക്കുന്നു. അവയിൽ പടിഞ്ഞാറേ നടയിലുള്ള കാഴ്ച അതിമനോഹരമാണ്. മറ്റുള്ള മൂന്നുനടകളിലും വാതിലുകളുടെയും ശ്രീകോവിലിന്റെയും രൂപത്തിൽ തടസ്സങ്ങളുണ്ടാകുമെങ്കിലും പടിഞ്ഞാറേ നടയിൽ ഇവയില്ല. അതിനാൽ തടസ്സങ്ങളില്ലാതെ ദീപപ്രഭ ആസ്വദിയ്ക്കാവുന്നതാണ്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ ദൃശ്യങ്ങളിലൊന്നാണ് പടിഞ്ഞാറേ വിളക്കുമാടത്തിൽ വിളക്കുകൾ കൊളുത്തിവയ്ക്കുമ്പോൾ നമുക്ക് ലഭിയ്ക്കുന്നത്. [[പൗർണ്ണമി]]ദിവസങ്ങളിൽ ഇവിടെനിന്ന് കൊടിമരത്തിന്റെ മുകളിലെ ഗരുഡനെയും അതിനപ്പുറമുള്ള പൂർണ്ണചന്ദ്രനെയും കാണാനാകുന്ന സ്ഥലം കൂടിയാണിത്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഇരുമ്പുവിളക്കുകൾ 20-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യപാദത്തിൽ പിച്ചളയാക്കുകയായിരുന്നു. 1970-ലെ തീപ്പിടുത്തത്തിൽ പൂർണ്ണമായും കത്തിപ്പോയശേഷം മൂന്നുവർഷമെടുത്താണ് ഇവ പുനർനിർമ്മിച്ചത്. ===നടപ്പുര=== കിഴക്കേഗോപുരം മുതൽ ബലിക്കൽപ്പുരവരെയുള്ള ഭാഗത്ത് മേൽക്കൂരയുള്ള ഭാഗമാണിത്. നടപ്പുരയുടെ വടക്കുഭാഗത്തുള്ള ഉയരംകൂടിയ ഭാഗമാണ് '''ആനപ്പന്തൽ.''' മൂന്ന് ആനകളെ ഒരുസമയം എഴുന്നള്ളിയ്ക്കാനുള്ള സ്ഥലം ഇവിടെയുണ്ട്. നാലമ്പലത്തിനകത്തേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനകവാടത്തിന്റെ നേരെ മുകളിലായി വരുന്ന ഭാഗത്ത്, [[ഹിരണ്യകശിപു|ഹിരണ്യകശിപുവിനെ]] വധിയ്ക്കുന്ന ഉഗ്രമൂർത്തിയായ [[നരസിംഹം|നരസിംഹമൂർത്തിയുടെ]] അതീവചൈതന്യമുള്ള ഒരു എണ്ണച്ഛായാചിത്രം കാണാം. [[രാജാ രവിവർമ്മ|രാജാ രവിവർമ്മയുടെ]] ശിഷ്യപരമ്പരയിൽ പെട്ട എൻ. ശ്രീനിവാസയ്യർ എന്ന ചിത്രകാരൻ വരച്ചുചേർത്ത ഈ ചിത്രം, 1952 സെപ്റ്റംബർ ഒന്നിനാണ് ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചത്. ആറടി ഉയരവും അഞ്ചടി വീതിയുമുള്ള ഈ ഭീമൻ ചിത്രം, ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന ഭക്തരെ പ്രത്യേകമായി ആകർഷിയ്ക്കുന്നതാണ്. ചിത്രം സമർപ്പിച്ച തീയതിയും, ചിത്രകാരന്റെ പേരും യഥാക്രമം ഇതിന് മുകളിലും താഴെയുമായി എഴുതിവച്ചിട്ടുണ്ട്. കാലപ്പഴക്കം മൂലം കേടുവന്ന ഈ ചിത്രം, 2021-ൽ ഗുരുവായൂർ ചുവർച്ചിത്ര ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് പ്രിൻസിപ്പാളായിരുന്ന കെ.യു. കൃഷ്ണകുമാറും ശിഷ്യഗണങ്ങളും ചേർന്ന് പുതുക്കിവരയ്ക്കുകയുണ്ടായി. ഇതിന് അഭിമുഖമായി മറ്റൊരു നരസിംഹചിത്രവും ഇവിടെ കാണാം. ഇത് എ.എൻ.എൻ. നമ്പൂതിരിപ്പാട് എന്ന ചിത്രകാരൻ 2001-ൽ സമർപ്പിച്ചതാണ്. ഈ ചിത്രത്തിന്റെ സ്ഥാനത്ത് മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന നരസിംഹചിത്രം കേടുവന്ന് നശിച്ചുപോയപ്പോഴാണ് ഈ ചിത്രം പകരം വച്ചത്. [[കിളിമാനൂർ ശേഖരവാര്യർ]] എന്ന ചിത്രകാരൻ വരച്ച, അതീവചൈതന്യമുള്ള മറ്റൊരു നരസിംഹചിത്രമായിരുന്നു അത്. ഈ ചിത്രം കൂടാതെ ഭക്തരുടെ വഴിപാടായി സമർപ്പിച്ച വേറെയും ധാരാളം ചിത്രങ്ങൾ ഇവിടെ കാണാം. ക്ഷേത്രത്തിൽ വഴിപാടായി സമർപ്പിച്ച പച്ചക്കറികൾ സൂക്ഷിയ്ക്കുന്നത് നടപ്പുരയുടെ തെക്കുഭാഗത്താണ്. ഇതിനടുത്തുള്ള ഒരു പ്രത്യേകസ്ഥലത്തുവച്ചാണ് നിത്യേന പള്ളിയുണർത്തലിനും അഞ്ചുപൂജകൾക്കും ദീപാരാധനയ്ക്കുമെല്ലാം [[നാദസ്വരം]] വായിയ്ക്കുന്നത്. വടക്കുവശത്ത് ആൾരൂപങ്ങൾ സമർപ്പിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലമുണ്ട്. ===ധ്വജസ്തംഭം (കൊടിമരം)=== കിഴക്കേ ബാഹ്യാങ്കണത്തിൽ നിൽക്കുന്ന ധ്വജസ്തംഭം അഥവാ കൊടിമരം 65 അടി ഉയരമുള്ളതും സ്വർണ്ണം പൊതിഞ്ഞതുമാണ്. 1952 ഫെബ്രുവരി ആറിനാണ് (കൊല്ലവർഷം 1127 മകരം 24, [[മകയിരം]] നക്ഷത്രം) ഈ കൊടിമരം ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. ഭഗവദ്വാഹനമായ ഗരുഡനെ ശിരസ്സിലേറ്റുന്ന ഈ കൊടിമരം, കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ കൊടിമരങ്ങളിലൊന്നാണ്. മുമ്പ് ഇവിടെയുണ്ടായിരുന്ന പഞ്ചലോഹക്കൊടിമരം കാലപ്പഴക്കം കൊണ്ട് ദ്രവിച്ചുപോയപ്പോഴാണ് സ്വർണ്ണക്കൊടിമരം പണിത് പ്രതിഷ്ഠിച്ചത്. [[തേക്ക്|തേക്കുമരത്തിന്റെ]] തടിയിൽ പൊതിഞ്ഞ് സ്വർണ്ണപ്പറകൾ ഇറക്കിവച്ച കൊടിമരമാണിത്. ഇന്നത്തെ എറണാകുളം ജില്ലയിലുള്ള പ്രസിദ്ധ ക്രൈസ്തവ തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രമായ [[മലയാറ്റൂർ|മലയാറ്റൂരിനടുത്തുള്ള]] വനത്തിൽ നിന്നാണ് ഇതിനുള്ള തേക്ക് കണ്ടെടുത്തത്. അവിടെ നിന്ന് [[പെരിയാർ|പെരിയാറിലൂടെയും]], തുടർന്ന് [[കനോലി കനാൽ|കനോലി കനാലിലൂടെയും]] ഗുരുവായൂരിനടുത്തുള്ള [[ചക്കംകണ്ടം|ചക്കംകണ്ടത്തെത്തിച്ച]] തേക്കിൻതടി, പിന്നീട് പടിഞ്ഞാറേ നടയിലെ കുറച്ചുഭാഗം തകർത്തശേഷം ക്ഷേത്രത്തിലെത്തിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. [[തിരുവിതാംകൂർ ഭരണാധികാരികൾ|തിരുവിതാംകൂറിന്റെ അവസാന രാജാവായിരുന്ന]] [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ|ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മയാണ്]] തേക്കിൻതടി വഴിപാടായി സമർപ്പിച്ചത്. [[ഗുരുവായൂർ കേശവൻ|ഗജരാജൻ ഗുരുവായൂർ കേശവനാണ്]] തടി ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് കൊണ്ടുവന്നത്. തുടർന്ന് ക്ഷേത്രം ഊട്ടുപുരയിൽ വച്ച തടി എണ്ണത്തോണിയിൽ കിടത്തുകയും, ഭക്തർ അതിൽ നിത്യവും എണ്ണയൊഴിയ്ക്കുകയും ചെയ്തുപോന്നു. ഇതിലിറക്കാനുള്ള സ്വർണ്ണപ്പറകൾ നിർമ്മിച്ചത് കൊടുങ്ങല്ലൂർ വേലപ്പൻ ആചാരിയും മകൻ കുട്ടൻ ആചാരിയും ചേർന്നാണ്. ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുന്ന ഭക്തജനങ്ങൾക്ക് ദൂരത്തുനിന്നുതന്നെ ദർശനപുണ്യം നൽകുന്ന ഈ കൊടിമരത്തിൽ ഇപ്പോൾ അലങ്കാരവിളക്കുകൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. സന്ധ്യയ്ക്കുശേഷം അവ കത്തിയ്ക്കുന്നു. ===വലിയ മണി=== ബാഹ്യാങ്കണത്തിൽ വടക്കുകിഴക്കേമൂലയിലാണ് ക്ഷേത്രത്തിൽ സമയമറിയിയ്ക്കാൻ മുഴക്കുന്ന വലിയ മണി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ആദ്യകാലത്ത് തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിലായിരുന്നു മണിയുണ്ടായിരുന്നത്. പുതിയ തുലാഭാരക്കൗണ്ടർ പണിയുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി 2007-ൽ അത് ഇപ്പോഴത്തെ സ്ഥാനത്തേയ്ക്ക് മാറ്റുകയായിരുന്നു. ഇപ്പോഴുള്ള മണി പൂർണ്ണമായും ഓടിൽ പണിതതാണ്. ഇവിടെ മുമ്പുണ്ടായിരുന്നത് നൂറുവർഷത്തിലധികം പഴക്കമുള്ള ഒരു മണിയായിരുന്നു. കാലപ്പഴക്കം മൂലം ദ്രവിച്ചുപോയ ഈ മണി, 2019-ൽ മാറ്റുകയും പകരം പുതിയ മണി വച്ചുപിടിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. 2023 ഏപ്രിലിൽ മണിയുടെ ഇരുവശവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന തൂണുകൾ പൂർണമായും സ്വർണ്ണം പൊതിയുകയും ദശാവതാരരൂപങ്ങൾ വച്ചുപിടിപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. ===കൂത്തമ്പലം=== ക്ഷേത്രമതിൽക്കകത്ത് തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിലാണ് കൂത്തമ്പലം. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഇന്ന് നിലനിലനിൽക്കുന്ന ഏറ്റവും പഴയ നിർമ്മിതിയാണ്, 1540-ൽ പണികഴിപ്പിച്ച ഈ കൂത്തമ്പലം. കേരളത്തിൽ സ്വന്തമായി കൂത്തമ്പലമുള്ള അപൂർവം ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണ് ഗുരുവായൂർ. അവയിൽ ഏറ്റവും ചെറിയ കൂത്തമ്പലങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. എങ്കിലും, അതിമനോഹരമായ ശില്പങ്ങൾ കൊണ്ട് അലംകൃതമാണ് ഇവിടെയുള്ള തൂണുകൾ. വിശേഷാവസരങ്ങളിൽ [[ചാക്യാർകൂത്ത്|ചാക്യാർകൂത്തും]] [[കൂടിയാട്ടം|കൂടിയാട്ടവും]] ഇവിടെ നടത്തപ്പെടുന്നു. അവയിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനം, മണ്ഡലകാലത്ത് നടത്തപ്പെടുന്ന [[അംഗുലീയാങ്കം]] കൂത്താണ്. അശോകവനത്തിൽ കഴിയുന്ന [[സീത|സീതാദേവി]]യ്ക്കുമുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന ഹനുമാൻ, ദേവിയ്ക്ക് രാമമുദ്ര ചാർത്തിയ മോതിരം നൽകുന്ന കഥയെ ആസ്പദമാക്കിയാണ് ഈ കൂത്ത് സൃഷ്ടിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. അംഗുലീയാങ്കം കൂത്ത് നടക്കുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പ്രധാനസ്ഥാനമാണ് ഗുരുവായൂരിനുള്ളത്. [[നെല്ലുവായ]] കുട്ടഞ്ചേരി ചാക്യാർ കുടുംബത്തിനാണ് ഇവിടെ കൂത്തിനുള്ള അവകാശം. ഹനുമാന്റെ വേഷം നടത്തുന്ന ചാക്യാർ, തദവസരത്തിൽ ഗുരുവായൂരപ്പനെ മണിയടിച്ചുതൊഴുന്നത് രസകരമായ ഒരു കാര്യമാണ്. കൂത്തമ്പലത്തിലും ഭഗവദ്സാന്നിദ്ധ്യമുള്ളതായി വിശ്വസിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. തന്മൂലം ഗുരുവായൂരിലെ പല വിശേഷച്ചടങ്ങുകളും നടക്കുന്നത് ഇവിടെവച്ചാണ്. നവരാത്രിക്കാലത്തുള്ള പൂജവയ്പ്പ്, ഉത്സവക്കാലത്തെ കലശപൂജ, ഏകാദശിക്കാലത്തെ ദ്വാദശിപ്പണം വയ്ക്കൽ തുടങ്ങിയവ അവയിൽ വിശേഷമാണ്. കൂത്തമ്പലത്തിൽ തൊഴുതാലും ശ്രീകോവിലിൽ തൊഴുതതിന്റെ പൂർണ്ണഫലം ലഭിയ്ക്കുമെന്നാണ് വിശ്വാസം ===ദീപസ്തംഭം=== ക്ഷേത്രത്തിനകത്ത് നാല് ദീപസ്തംഭങ്ങളുണ്ട്. അവയിൽ രണ്ടെണ്ണം അതാത് നടകളിലും രണ്ടെണ്ണം ഇരുവശങ്ങളിലുമായാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിനു മുന്നിലുള്ള കൂറ്റൻ ദീപസ്തംഭത്തിന് 24 അടി ഉയരം ഉണ്ട്. പാദം അടക്കം 13 തട്ടുകളുമുണ്ട്. കൂർമ്മപീഠത്തിൽ നിൽക്കുന്ന ഈ ദീപസ്തംഭത്തിന്റെ മുകളിൽ ഗരുഡരൂപമാണുള്ളത്. 1909 ഓഗസ്റ്റ് 16-ന് (കൊല്ലവർഷം 1085 ചിങ്ങം 1) സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയും [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] പ്രസിഡന്റുമായിരുന്ന [[സി. ശങ്കരൻ നായർ|സർ സി. ശങ്കരൻ നായർ]] വഴിപാടായി സമർപ്പിച്ചതാണ് ഈ ദീപസ്തംഭം. 327 തിരികൾ വയ്ക്കാൻ സൗകര്യമുള്ള ഈ ദീപസ്തംഭത്തെക്കുറിച്ച് ധാരാളം കവിതകളുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. തൃപ്പൂണിത്തുറ പൂർണ്ണത്രയീശക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലുള്ള ദീപസ്തംഭത്തിന്റെ മാതൃകയിലാണ് ഈ ദീപസ്തംഭം പണിതത്. തൃപ്പൂണിത്തുറ ശിന്നൻ പിള്ള എന്ന മൂശാരിയും ശിഷ്യഗണങ്ങളും ചേർന്നാണ് ഇരു ദീപസ്തംഭങ്ങളും പണികഴിപ്പിച്ചത്. 2014-ൽ നടന്ന ചില പരിഷ്കാരങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ഇത് പോളിഷ് ചെയ്ത് വൃത്തിയാക്കിയിരുന്നു. പടിഞ്ഞാറേ ഗോപുരത്തിനുമുന്നിലും ഒരു ദീപസ്തംഭമുണ്ട്. കിഴക്കേ നടയിലെ ദീപസ്തംഭത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് അതേ രൂപമാണെങ്കിലും ഉയരം അല്പം കുറവാണ്. ഇത് സമർപ്പിച്ചത് ഗുരുവായൂരിലെ വ്യവസായപ്രമുഖനായിരുന്ന [[പി.ആർ. നമ്പ്യാർ|പി.ആർ. നമ്പ്യാരാണ്]]. ദീപാരാധനാസമയത്ത് ഇവ കത്തിച്ചുവയ്ക്കുന്നു. ===രുദ്രതീർത്ഥം=== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് ഊട്ടുപുരയ്ക്ക് പുറകിലുള്ള കുളമാണ്. ഇവിടെയാണ് ആറാട്ട് നടക്കാറുള്ളത്. ഗുരുവും വായുവും കൂടി കൊണ്ടുവന്ന വിഗ്രഹം ശിവൻ പ്രതിഷ്ഠയ്ക്കുന്നതിനുമുമ്പ് ആറാട്ടു നടത്തിയത് രുദ്രതീർത്ഥത്തിലാണ്. ഭജനമിരിക്കുന്ന ഭക്തർ, ശാന്തിക്കാർ, കഴകക്കാർ എന്നിവർ കുളിയ്ക്കാറുള്ളത് ഈ കുളത്തിലാണ്. ഇവിടെ [[എണ്ണ]], [[സോപ്പ്]] മുതലയാവ തേച്ചുകുളിക്കുന്നതും [[നീന്തൽ|നീന്തുന്നതും]] നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു. മുമ്പ് ഈ കുളം ഒരു വൻ തടാകമായിരുന്നുവെന്നും അതിൽ നിറയെ താമരകളായിരുന്നുവെന്നും ശിവനും പ്രചേതസ്സുകളും വളരെക്കാലം ഇവിടെ തപസ്സുചെയ്തിരുന്നുവെന്നും ഐതിഹ്യമുണ്ട്. തന്മൂലം വളരെ പവിത്രമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. സാളഗ്രാമം പോലുള്ള വിശിഷ്ട വസ്തുക്കൾ ഇവിടെയുള്ളതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഇത് സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. 1960-കൾക്കുശേഷം ഇവിടെ വൻ തോതിൽ സൗന്ദര്യവത്കരണം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. നിലവിൽ ഉൾക്കുളവും പുറംകുളവുമായി രണ്ട് ഭാഗങ്ങൾ കാണാം. അവയിൽ ഉൾക്കുളത്തിന്റെ ഭാഗത്തേയ്ക്ക് സാധാരണയായി ആരെയും കടത്തിവിടാറില്ല. കുളത്തിന്റെ നടുവിൽ കാളിയമർദ്ദനം നടത്തുന്ന കൃഷ്ണന്റെ ഒരു ശില്പവും കൊത്തിവച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇത് 1975-ൽ പണികഴിപ്പിയ്ക്കപ്പെട്ടതാണ്. === തെക്കേ കുളം === രുദ്രതീർത്ഥം കൂടാതെ ക്ഷേത്രത്തിന് തെക്കുഭാഗത്തായി മറ്റൊരു കുളവും കാണാം. ഇത് താരതമ്യേന ചെറിയ കുളമാണെങ്കിലും ആകർഷകമായ ഒരു നിർമ്മിതിയാണ്. '''പട്ടരുകുളം''' എന്നാണ് ഈ കുളത്തിന് നാട്ടുകാർ പറയുന്ന പേര്. ആദ്യകാലത്ത് ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുണ്ടായിരുന്ന [[അഗ്രഹാരം|അഗ്രഹാരത്തിന്റെ]] വകയായിരുന്ന ഈ കുളം, അഗ്രഹാരം പൊളിച്ചപ്പോൾ ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ രണ്ടാമത്തെ കുളമായി മാറുകയായിരുന്നു. രുദ്രതീർത്ഥം വറ്റിയ്ക്കുകയോ അശുദ്ധമാകുകയോ ചെയ്യുമ്പോൾ ശാന്തിക്കാരും കഴകക്കാരും ഭക്തരും ഉപയോഗിയ്ക്കുന്നത് ഈ കുളമാണ്. 2011-ൽ വൻ തോതിൽ നവീകരണപ്രവർത്തനങ്ങൾ ഇതിനുചുറ്റും നടക്കുകയുണ്ടായി. മുമ്പ് ഇവിടെയുണ്ടായിരുന്ന കുളപ്പുര പൊളിച്ചുമാറ്റി ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി ഇതിനെ സംരക്ഷിയ്ക്കുകയുണ്ടായി. == ക്ഷേത്രത്തിലെ നിത്യനിദാനം == <!-- [[ചിത്രം:Guruvayur-temple mural.jpg|thumb|250px|ചുവർ ചിത്രങ്ങൾ]] --> മഹാക്ഷേത്രമായ ഗുരുവായൂരിൽ നിത്യേന അഞ്ചുപൂജകളും മൂന്നുശീവേലികളുമുണ്ട്. ===പള്ളിയുണർത്ത്=== ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ശ്രീകോവിൽനട തുറക്കുന്നത് പുലർച്ചെ മൂന്ന് മണിക്കാണ്. ആ സമയത്ത് ഏഴുതവണയുള്ള ശംഖനാദവും തവിലും നാദസ്വരവും കൊണ്ട് ഭഗവാൻ പള്ളിയുണർത്തപ്പെടുന്നു. ഈ സമയം തന്നെ, ക്ഷേത്രത്തിലെ സ്പീക്കറിൽ [[നാരായണീയം]], [[ഹരിനാമകീർത്തനം]], [[ജ്ഞാനപ്പാന]] എന്നിവ മാറിമാറിക്കേൾക്കാൻ സാധിയ്ക്കും. ദക്ഷിണേന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായികയും ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പരമഭക്തയുമായിരുന്ന [[പി. ലീല|പി. ലീലയുടെ]] ശബ്ദത്തിലാണ് ഇവ കേൾക്കാൻ സാധിയ്ക്കുക. 1961 മുതലുള്ള പതിവാണിത്. ===നിർമ്മാല്യദർശനം=== തലേന്നു ചാർത്തിയ അലങ്കാരങ്ങളോടെ വിരാജിക്കുന്ന ഭഗവത് വിഗ്രഹം ദർശിച്ച് ഭക്തജനങ്ങൾ നിർവൃതി നേടുന്നു. ഈ ദർശനത്തിനെ '''നിർമ്മാല്യ ദർശനം''' എന്ന് പറയുന്നു. പുലർച്ചെ 3.00 മുതൽ 3.20 വരെയാണ് നിർമ്മാല്യ ദർശനം.<ref name=" vns2"/> ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ നിർമ്മാല്യദർശനം അതിവിശേഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. തന്മൂലം, ഈ സമയം വൻ തിരക്കാണുണ്ടാകുക. ===എണ്ണയഭിഷേകം=== തലേദിവസത്തെ മാല്യങ്ങൾ മാറ്റിയ ശേഷം<ref name="vns1">ശ്രീ ഗുരുവായൂരപ്പൻ, കുഞ്ഞുകുട്ടൻ ഇളയത് – എച്ച് ആന്റ് സി സ്റ്റോഴ്സ്</ref> ബിംബത്തിൽ [[എള്ളെണ്ണ]] കൊണ്ട് അഭിഷേകം നടത്തുന്നു. ആടിയ ഈ എണ്ണ ഭക്തർക്ക് പ്രസാദമായി നൽകുന്നു.<ref name=" vns1"/> ഗുരുവായൂരപ്പന് ആടിയ എണ്ണ വാതരോഗശമനത്തിന് ഉത്തമമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ===വാകച്ചാർത്തും ശംഖാഭിഷേകവും=== തുടർന്ന് എണ്ണയുടെ അംശം മുഴുവനും തുടച്ചുമാറ്റിയ ശേഷം ബിംബത്തിന്മേൽ നെന്മേനി വാകയുടെ പൊടി തൂകുന്നു. ഇതാണ് പ്രശസ്തമായ വാകച്ചാർത്ത്. വാകച്ചാർത്തിനു ശേഷം ശംഖാഭിഷേകം നടത്തുന്നു. മന്ത്രപൂതമായ തീർത്ഥം ശംഖിൽ നിറച്ച് അഭിഷേകം നടത്തുന്നു. ഇതാണ് '''ശംഖാഭിഷേകം'''. പിന്നീട് സുവർണ്ണ കലശത്തിലെ ജലാഭിഷേകത്തോടെ അഭിഷേകചടങ്ങുകൾ സമാപിയ്ക്കുന്നു.<ref name=" vns2"/> ===മലർനിവേദ്യവും വിഗ്രഹാലങ്കാരവും=== അഭിഷേകത്തിനുശേഷം മലർ നിവേദ്യവും വിഗ്രഹാലങ്കാരവുമാണ്. ഇവയ്ക്ക് നട അടച്ചിരിയ്ക്കും. ഈ സമയത്ത് ദർശനമില്ലെങ്കിലും നാലമ്പലത്തിനകത്ത് നിൽക്കാൻ ഭക്തന് അനുവാദമുണ്ട്.<ref name="vns21">പേജ്15 , സുദർശനം, മംഗളം ഗുരുവായൂർ പ്രത്യേക പതിപ്പ്</ref> കേരളീയ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ അഭിഷേകച്ചടങ്ങുകൾ കഴിഞ്ഞാൽ ആദ്യ നിവേദ്യമായി [[മലർ]] നേദിയ്ക്കാറുണ്ട്. ഗുരുവായൂരിലും ഇത് അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. മലർ കൂടാതെ [[ശർക്കര]], [[കദളിപ്പഴം]] എന്നിവയും ഈ സമയത്തെ നിവേദ്യങ്ങളാണ്. മലർ നിവേദ്യത്തിനുശേഷം വിഗ്രഹത്തിന് ആദ്യ അലങ്കാരം നടക്കുന്നു. ഈ അലങ്കാരത്തിന്റെ സമയത്ത് ഭഗവാന്റെ മുഖത്തുമാത്രമേ അലങ്കാരമുണ്ടാകാറുള്ളൂ. അതിനുശേഷം ചുവന്ന പട്ടുകോണകം ചാർത്തി, വലതുകയ്യിൽ വെണ്ണയും ഇടതുകയ്യിൽ ഓടക്കുഴലും ധരിച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിൽ ഭഗവാനെ അലങ്കരിയ്ക്കുന്നു. ഈ രൂപമാണ് അലങ്കാരം കഴിഞ്ഞ് നടതുറക്കുമ്പോൾ ഭക്തർ ദർശിയ്ക്കുന്നത്. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ അതിപ്രസിദ്ധമായ ഒരു രൂപമാണിത്. ===ഉഷഃപൂജ=== മലർനിവേദ്യത്തെ തുടർന്ന് ഉഷഃപൂജയായി. ഇതിനു അടച്ചുപൂജയുണ്ട്. ധാരാളം ശർക്കര ചേർത്ത നെയ്പ്പായസം, വെണ്ണ, കദളിപ്പഴം, പഞ്ചസാര, വെള്ളനിവേദ്യം എന്നിവയാണ് ഉഷഃപൂജയുടെ നിവേദ്യങ്ങൾ. 4.15 മുതൽ 4.30 വരെയാണ് ഉഷഃപൂജ. ഈ സമയത്ത് ക്ഷേത്രത്തിലെ സോപാനഗായകൻ [[ഇടയ്ക്ക]] കൊട്ടി അഷ്ടപദി പാടുന്നു. ഇതേ സമയം, നാലമ്പലത്തിനുപുറത്ത് കൊടിമരത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് നാദസ്വരവായനയുമുണ്ടാകും.<ref name=" vns1"/> ഉഷഃപൂജയ്ക്കുശേഷം 5.45 വരെ ദർശനസമയമാണ്. ഈ സമയത്ത് കൊടിമരത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്തുതന്നെ ഏതെങ്കിലും ഭക്തന്റെ/ഭക്തയുടെ വഴിപാടായി '''കേളിക്കൈ''' എന്നൊരു ചടങ്ങുണ്ടാകും. [[ചെണ്ട]], [[മദ്ദളം]], [[ഇലത്താളം]] എന്നീ വാദ്യങ്ങൾ ചേർന്നുനടത്തുന്ന സവിശേഷമായ ഒരു വാദ്യപ്രയോഗമാണ് കേളിക്കൈ. കേരളത്തിൽ ഇത് നിത്യേന നടക്കുന്ന ഏക ക്ഷേത്രം ഗുരുവായൂരാകണം. ===എതിരേറ്റുപൂജ/എതൃത്തപൂജ=== ഈ സമയമാകുമ്പോഴേക്കും സൂര്യോദയമാകും. ഈ പൂജയ്ക്കാണ് '''എതിരേറ്റുപൂജ''' എന്ന് പറയുന്നത്. ഉദയസൂര്യന്റെ കിരണങ്ങളെ എതിരേറ്റുനടത്തുന്നു എന്നതാണ് എതിരേറ്റുപൂജ എന്ന പേരിനുപിന്നിലുള്ള അർത്ഥം. എതിരേറ്റുപൂജ ലോപിച്ച് എതൃത്തപൂജയായി മാറി. ഇതിനും അടച്ചുപൂജയുണ്ട്. ത്രിമധുരമാണ് പ്രധാന നിവേദ്യം. ഈ പൂജയുടെ സമയത്ത് തിടപ്പള്ളിയ്ക്കടുത്തുള്ള ഒരു പ്രത്യേകമുറിയിൽ ഗണപതിഹോമം നിർവഹിക്കപ്പെടുന്നു. ഗണപതിഹോമത്തിലെ അഗ്നികുണ്ഡത്തിൽ നിന്നുമെടുത്ത അഗ്നി കൊണ്ടായിരുന്നുവത്രെ പണ്ട് തിടപ്പള്ളിയിൽ തീ പിടിപ്പിച്ചിരുന്നത്. ഈ സമയത്തും അകത്ത് അഷ്ടപദിയും പുറത്ത് നാദസ്വരവായനയുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഈ സമയത്തുതന്നെ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഉപദേവതകൾക്ക് കീഴ്ശാന്തിമാർ പൂജ നടത്തുന്നു. അകത്ത് കന്നിമൂലയിൽ (തെക്കുപടിഞ്ഞാറേമൂല) ഗണപതി, പുറത്ത് തെക്കുഭാഗത്തെ പ്രദക്ഷിണവഴിയിൽ അയ്യപ്പൻ, വടക്കുകിഴക്കുഭാഗത്ത് ഇടത്തരികത്തുകാവിൽ വനദുർഗ്ഗാഭഗവതി എന്നിവരാണ് ഉപദേവതകൾ. ഗണപതിയ്ക്കും അയ്യപ്പന്നും വെള്ളനിവേദ്യമാണ്. കദളിപ്പഴം, പഞ്ചസാര, ത്രിമധുരം എന്നിവ സാമാന്യമായി എല്ലാ ഉപദേവതകൾക്കും നിവേദിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. രാവിലെ 7 മണി വരെയാണിത്.<ref name=" vns2"/> അതിനു ശേഷം 20 മിനിട്ട് നേരം ദർശന സമയമായതിനാൽ പൂജകളില്ല. <ref name=" vns1"/> ===കാലത്തെ ശീവേലി=== തന്റെ ഭൂതഗണങ്ങൾക്ക് നിവേദ്യം നൽകുന്നത് ഭഗവാൻ നേരിൽ കാണുകയാണ് ശീവേലിയുടെ ആന്തരാർത്ഥം. അവർക്ക് നൽകുന്ന ബലിയാണ് ശ്രീബലി-ശീവേലി. ദ്വാരപാലകരും ഭൂതഗണങ്ങളും ഈ സമയത്ത് തങ്ങൾക്കുള്ള നിവേദ്യം സ്വീകരിക്കുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. ജലഗന്ധ പുഷ്പാദികളായി മേൽശാന്തിയും ഹവിസ്സിന്റെ പാലികയിൽ നിവേദ്യവുമായി കീഴ്ശാന്തിയും നടക്കുന്നു. ഭൂതഗണങ്ങളെ പ്രതിനീധീകരിക്കുന്ന ബലിക്കല്ലുകളിന്മേലാണ് ബലിതൂവുക. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നാലമ്പലത്തിനു വെളിയിൽ എത്തുമ്പോൾ ഭഗവാന്റെ തിടമ്പുമായി കീഴ്ശാന്തി ആനപ്പുറത്ത് കയറുന്നു. തിടമ്പു പിടിയ്ക്കുന്ന കീഴ്ശാന്തിയെ '''ശാന്തിയേറ്റ നമ്പൂതിരി''' എന്നാണ് പറയുന്നത്. <ref name=" vns21"/>മുമ്പിൽ 12 കുത്തുവിളക്കുകളും വാദ്യഘോഷങ്ങളുടെയും ഭക്തരുടെ നാമജപങ്ങളുടെയും അകമ്പടിയുമായി ശ്രീബലിയുടെ മേൽനോട്ടം വഹിച്ചുകൊണ്ട് ഭഗവാൻ പ്രദക്ഷിണമായി നീങ്ങുന്നു. മൂന്ന് പ്രദക്ഷിണശേഷം ഉത്സവവിഗ്രഹവുമായി കീഴ്ശാന്തി ശ്രീലകത്തേക്ക് പോകുന്നു. ശീവേലി, പാലഭിഷേകം, നവകാഭിഷേകം, പന്തീരടി പൂജ എന്നിവ 7.15 തൊട്ട് 9.00 വരെയാണ്.<ref name=" vns2"/> ===നവകാഭിഷേകം=== ശീവേലിയ്ക്കുശേഷം വിഗ്രഹത്തിലെ അലങ്കാരം മാറ്റി, രുദ്രതീർത്ഥത്തിൽ നിന്നും എടുക്കുന്ന ജലം കൊണ്ട് അഭിഷേകം നടത്തുന്നു. ഇളനീരും പശുവിൻപാലും പനിനീരും കൊണ്ടും വിഗ്രഹത്തിന്മേൽ അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നുണ്ട്. തുടർന്ന് ഒൻപത് വെള്ളിക്കലശങ്ങളിൽ [[തീർത്ഥജലം]] നിറച്ച് മന്ത്രപൂർവ്വം അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നതിനെയാണ് '''നവകാഭിഷേകം''' എന്ന് പറയുന്നത്. സാധാരണ മഹാക്ഷേത്രങ്ങളിൽ വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ മാത്രം നടത്താറുള്ള ഈ പൂജ നിത്യേന നടക്കുന്ന അപൂർവ്വം ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണ് ഗുരുവായൂർ. ഈ പൂജ നടത്തുന്നത് ഓതിയ്ക്കന്മാരാണ്.<ref name=" vns21"/> ഈ സമയത്ത് നാലമ്പലത്തിനകത്ത് ചെണ്ടയിൽ [[വലംതല]] കൊട്ടുന്നുണ്ടാകും. തുടർന്ന്, ബാലഗോപാലരൂപത്തിൽ കളഭം ചാർത്തുന്നു.<ref name=" vns1"/> ===പന്തീരടിപൂജ=== നിഴലിനു പന്ത്രണ്ട് നീളം ഉണ്ടാകുന്ന സമയമാണ് പന്തീരടി. ഉദ്ദേശം കാലത്ത് 8 മണിക്കും 9 മണിക്കും ഇടയ്ക്കായിരിക്കും ഇത്. ഈ സമയത്ത് നിർവഹിയ്ക്കപ്പെടുന്ന പൂജയായതിനാലാണ് ഇതിനെ '''പന്തീരടിപൂജ''' എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. മേൽശാന്തി ഈ സമയത്ത് വിശ്രമത്തിന് പോകുന്നതുകൊണ്ട് തന്ത്രിയോ ഓതിയ്ക്കനോ ആണ് ഈ പൂജ ചെയ്യുന്നത്. പാൽപ്പായസമാണ് ഈ സമയത്തെ പ്രധാന നിവേദ്യം. ഈ സമയത്തും അകത്ത് അഷ്ടപദിയും പുറത്ത് നാദസ്വരവുമുണ്ടാകും. ഇതുകഴിഞ്ഞാൽ 8.10 മുതൽ 9.10 വരെ ദർശനമുണ്ടായിരിയ്ക്കും. <ref name=" vns21"/> ===ഉച്ചപ്പൂജ=== ഗുരുവായൂരിലെ അഞ്ചൂപൂജകളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പൂജ. ഇത് നടയടച്ചുള്ള പൂജയാണ്. ദേവന്നും ഉപദേവതകൾക്കും നിവേദ്യം അർപ്പിക്കുന്ന പൂജയാണിത്. <ref name=" vns1"/> സധാരണ മേൽശാന്തിയാണ് ഈ പൂജ നടത്തുന്നത്. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന് പുലയുള്ള സമയം, ഉദയാസ്തമനപൂജ, മണ്ഡലകാലം, ഉത്സവം എന്നീ അവസരങ്ങളിൽ ഓതിയ്ക്കന്മാരും കലശം, പുത്തരി നിവേദ്യം എന്നീ ദിവസങ്ങളിൽ തന്ത്രിയും ഈ പൂജ ചെയ്യുന്നു. <ref name=" vns21"/> ഈ സമയത്ത് നാലമ്പലത്തിനകത്ത് ആദ്യം അഷ്ടപദിയും പിന്നീട് ചെണ്ടയും മദ്ദളവും ഒരുമിച്ചുള്ള കൂട്ടിക്കൊട്ടും നടക്കുമ്പോൾ പുറത്ത് പതിവുപോലെ നാദസ്വരവായനയുണ്ടാകും. ഇടിച്ചുപിഴിഞ്ഞപായസമാണ് നിവേദ്യം. ഉച്ചപൂജയ്ക്ക് ശേഷം നട അടയ്ക്കുന്നു. ഉച്ചപൂജസമയത്ത് ദേവപ്രതിനിധി എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിൽ ഒരു ബ്രാഹ്മണനെ ഊട്ടാറുണ്ട്<ref name=" vns1"/>. 12.00 മുതൽ 1.00 വരെയാണ് ഉച്ചപ്പൂജ. നിവേദ്യത്തിന് വെള്ളനിവേദ്യം, നാലുകറികൾ, പാൽപ്പായസം, പഴം, തൈര്, വെണ്ണ, പാൽ, ശർക്കര, നാളികേരം, കദളിപ്പഴം എന്നിവ വെള്ളി, സ്വർണ്ണം പാത്രങ്ങളിലായി ഉണ്ടാവും. ഇതിനു പുറമെ ഭക്തരുടെ വഴിപാടായി പാൽപ്പായസം, ത്രിമധുരം, പാലടപ്രഥമൻ, ശർക്കരപ്പായസം, ഇരട്ടിപ്പായസം (കടുമ്പായസം), വെള്ളനിവേദ്യം എന്നിവ വേറേയും. ഇതിനുശേഷം നടയടച്ച് അലങ്കാരമാണ്. മേൽശാന്തി/ഓതിയ്ക്കൻ മനസ്സിൽ തോന്നുന്ന പോലെ ഓരോ ദിവസവും വേറെ വേറെ രൂപത്തിലും ഭാവത്തിലും ഭഗവാനെ അലങ്കരിയ്ക്കും. ഈ രൂപമാണ് ഉച്ചപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ് നടതുറക്കുമ്പോൾ ഭക്തർ ദർശിയ്ക്കുന്നത്. പിറ്റേന്ന് നിർമ്മാല്യദർശനം വരെ ഇതേ രൂപത്തിൽ ഭഗവാൻ ദർശനം നൽകുന്നുണ്ടാകും. ഉച്ചപ്പൂജ കഴിഞ്ഞാൽ ഒരു മണിയ്ക്ക് നടയടയ്ക്കും. ==== ഉച്ചപ്പൂജ അലങ്കാരവർണ്ണന ==== 2020 സെപ്റ്റംബർ മാസത്തിൽ ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ഉച്ചപ്പൂജ കഴിഞ്ഞുള്ള അലങ്കാരം എല്ലാ വിശദാംശങ്ങളോടും കൂടി വർണ്ണിയ്ക്കുന്ന ഒരു പതിവ് ആരംഭിയ്ക്കുകയുണ്ടായി. ക്ഷേത്രം കീഴ്ശാന്തിയും ദീർഘകാലമായി ഉച്ചപ്പൂജ തൊഴുതുവരുന്ന വ്യക്തിയുമായ തിരുവാലൂർ ശ്രീകുമാരൻ നമ്പൂതിരിയാണ് അലങ്കാരവർണ്ണന നടത്തുന്നത്. [[അർബുദം]] ബാധിച്ച് ചികിത്സയിലായിരുന്ന സുധ എന്ന മുൻ അധ്യാപികയ്ക്ക് കേൾക്കാനായി തുടങ്ങിവച്ച ഈ വർണ്ണന, പിന്നീട് സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിലൂടെ വൻ ജനശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റുകയായിരുന്നു. [[കോവിഡ്-19]] മഹാമാരി മൂലം ക്ഷേത്രത്തിലെത്താൻ സാധിയ്ക്കാതിരുന്ന ഭക്തർ, തങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ച അനുഗ്രഹത്തിന്റെ തെളിവായി ഇതിനെ കാണുന്നു. ആദ്യകാലത്ത് വിവിധ യൂട്യൂബ് ചാനലുകളിൽ ലഭ്യമായിരുന്ന ഈ അലങ്കാരവർണ്ണന, 2021 ഒക്ടോബർ 28-ന് പൂർണ്ണമായും ദേവസ്വം ഏറ്റെടുക്കുകയുണ്ടായി. ===വൈകീട്ടത്തെ ശീവേലി=== വൈകുന്നേരം നാലര മണിയ്ക്ക് നട വീണ്ടും തുറക്കുന്നു (മണ്ഡലകാലത്ത് 3:30-നുതന്നെ തുറക്കും). പിന്നീട് 4.45 വരെ ദർശനം. തുടർന്ന് ഉച്ചശ്ശീവേലിയായി. ദേവന്റെ തിടമ്പ് ആനപ്പുറത്തേറ്റി മൂന്ന് പ്രദക്ഷിണം ഉള്ള ഇതിനെ കാഴ്ചയ്ക്ക് ഹൃദ്യമായതിനാൽ '''കാഴ്ചശീവേലി''' എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. രാവിലത്തെ ശീവേലിയ്ക്കുള്ള എല്ലാ ചടങ്ങുകളും ഇതിനും ആവർത്തിയ്ക്കുന്നു. പിന്നെ ദീപാരാധന വരെ ദർശനമുണ്ട്. നിത്യശ്ശീവേലിയുള്ള മറ്റു ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഉച്ചപ്പൂജ കഴിഞ്ഞ ഉടനെ ശീവേലിയുണ്ടാകും. വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ മാത്രമേ വൈകുന്നേരം കാഴ്ചശ്ശീവേലിയായി അത് നടത്താറുള്ളൂ. എന്നാൽ ഗുരുവായൂരിൽ മാത്രം നിത്യവും ഈ രീതിയിൽ നടത്തുന്നു. ഇതിനുപിന്നിൽ പറയുന്നത് ഉച്ചപ്പൂജ കഴിഞ്ഞാൽ ഭഗവാൻ അമ്പലപ്പുഴയിലായിരിയ്ക്കുമെന്നാണ്. തത്സൂചകമായി അമ്പലപ്പുഴയിൽ ഉച്ചപ്പൂജയ്ക്ക് പാൽപ്പായസം എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുമ്പോൾ ഒരു കൃഷ്ണപ്പരുന്ത് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കേ നടയിൽ വട്ടമിട്ട് പറക്കാറുണ്ട്. ===ദീപാരാധന=== സന്ധ്യയ്ക്ക് സൂര്യാസ്തമയസമയത്ത് നടയടച്ച് ദീപാരാധന നടത്തുന്നു. നാലമ്പലത്തിനുള്ളിലും പുറത്തുമുള്ള ദീപങ്ങളും ദീപസ്തംഭങ്ങളും ഈ സമയത്ത് അടിമുടി ദീപാലംകൃതങ്ങളാകുന്നു. ക്ഷേത്രം മുഴുവൻ സ്വർണ്ണപ്രഭയിൽ കുളിച്ചുനിൽക്കുന്നു. അതിമനോഹരമായ ഒരു കാഴ്ചയാണിത്. ഈ സമയത്ത് നാലമ്പലത്തിനകത്ത് ആദ്യം കൂട്ടിക്കൊട്ടും പിന്നീട് അഷ്ടപദി പാടലുമുണ്ടാകുമ്പോൾ പുറത്ത് നാദസ്വരവായനയുണ്ടാകും. ദീപാരാധനയ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്ന വെള്ളിവിളക്കുകൾ കത്തിച്ചുകൊണ്ട് മേൽശാന്തി നട തുറക്കുന്നു. ദീപത്താലും കർപ്പൂരദീപത്താലും ഭഗവദ്വിഗ്രഹത്തെ ഉഴിഞ്ഞു കൊണ്ട് ദീപാരാധന നടത്തപ്പെടുന്നു. ഓരോ ദിവസത്തെയും സൂര്യാസ്തമയസമയമനുസരിച്ചാണ് ദീപാരാധന നടത്തുന്നത്. അതിനാൽ കൃത്യസമയം പറയാൻ കഴിയില്ല. എന്നാൽ ഒരിയ്ക്കലും അത് വൈകീട്ട് ആറുമണിയ്ക്കുമുമ്പോ ഏഴുമണിയ്ക്കുശേഷമോ ഉണ്ടാകാറില്ല.<ref name="vns2">[http://www.guruvayurdevaswom.org/dpooja.html ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130208145605/http://www.guruvayurdevaswom.org/dpooja.html |date=2013-02-08 }} ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ് വിലാസം</ref> പിന്നെ 7.30 വരെ ദർശനമുണ്ട്. <ref name=" vns21"/> ===അത്താഴപ്പൂജ=== ദീപാരാധനയ്ക്ക് ശേഷം ഒരു മണിക്കൂർ കഴിഞ്ഞ് അത്താഴപ്പൂജ തുടങ്ങുകയായി. ഈ പൂജയ്ക്കുള്ള പ്രധാന നിവേദ്യങ്ങൾ ഉണ്ണിയപ്പം, ഇലയട, വെറ്റില, അടയ്ക്ക, പാൽപ്പായസം എന്നിവയാണ്. 7.30 മുതൽ 7.45 വരെയാണ് അത്താഴപ്പൂജ നിവേദ്യത്തിന്റെ സമയം. തുടർന്ന് 8.15 വരെ അത്താഴപ്പൂജയും<ref name=" vns2"/>. ഈ സമയത്തും നാലമ്പലത്തിനകത്ത് അഷ്ടപദി പാടലും പുറത്ത് നാദസ്വരവായനയുമുണ്ടാകും. അത്താഴപ്പൂജ കഴിഞ്ഞാൽ ഉത്സവവിഗ്രഹവുമായി ‘അത്താഴ ശീവേലി‘ക്ക് തുടക്കംകുറിക്കും. 8.45 മുതൽ 9.00 വരെയാണ് ശീവേലി. <ref name=" vns2"/> അത്താഴപൂജയ്ക്ക് വെള്ളനിവേദ്യം, അവിൽ കുഴച്ചത്, പാൽപ്പായസം എന്നിവയും അടച്ചുപൂജയ്ക്ക് വെറ്റില, അടയ്ക്ക, അട, അപ്പം, കദളിപ്പഴം എന്നിവയും നിവേദിയ്ക്കും. അത്താഴപ്പൂജയ്ക്ക് അടയും അപ്പവും എത്രയുണ്ടെങ്കിലും ശ്രീകോവിലിൽ കൊണ്ടുപോകും എന്ന പ്രത്യേകതയുണ്ട്. <ref name=" vns21"/> ===അത്താഴശ്ശീവേലി=== അത്താഴപ്പൂജ കഴിഞ്ഞാൽ രാത്രിശീവേലി തുടങ്ങുന്നു. ഗുരുവായൂരിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ശീവേലി ഇതാണ്. മറ്റു രണ്ടു ശീവേലികൾക്കുള്ളതുപോലെ ഇതിനും മൂന്ന് പ്രദക്ഷിണം തന്നെയാണ്. വിളക്കെഴുന്നള്ളിപ്പുള്ളപ്പോൾ ഇവ കൂടാതെ വേറെയും രണ്ടുപ്രദക്ഷിണങ്ങളുണ്ടാകും. അവയിൽ ആദ്യം വരുന്ന പ്രദക്ഷിണം ഇടയ്ക്ക കൊട്ടിയുള്ളതാണ്. മൂന്നിലധികം ഇടയ്ക്കകളുടെയും അത്രയും തന്നെ നാദസ്വരങ്ങളുടെയും തീവെട്ടികളുടെയും അകമ്പടിയോടെ ഭഗവാൻ ചക്രവർത്തിയായി എഴുന്നള്ളുന്നു. സാധാരണ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ വിശേഷാൽ ദിവസങ്ങളിൽ മാത്രം നടത്തുന്ന വിളക്കാചാരം ഗുരുവായൂരിൽ മാത്രം നിത്യവും നടത്താറുണ്ട്. ഭഗവാന്റെ ചക്രവർത്തിപ്രഭാവത്തിന്റെ തെളിവായി ഇതിനെ കാണുന്നു. അത്താഴശ്ശീവേലിസമയത്ത് ഇന്ദ്രാദിദേവകൾ ഭഗവാനെ വന്ദിയ്ക്കാൻ ഗുരുവായൂരിലെത്തുന്നു എന്നാണ് വിശ്വാസം. മറ്റിടങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഇവിടെ ദിവസവും മൂന്നു ശീവേലികൾക്കും ആനയെഴുന്നള്ളിപ്പുണ്ടാകും. കുംഭമാസത്തിൽ ഉത്സവം കൊടിയേറ്റദിവസം രാവിലെ മാത്രമാണ് ആനയില്ലാതെ ശീവേലി നടത്തുന്നത്. ===തൃപ്പുകയും ഓലവായനയും=== ശീവേലി കഴിഞ്ഞാൽ '''ഓലവായന''' നടക്കുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലെ അന്നത്തെ വരവുചെലവു കണക്കുകൾ '''പത്തുകാരൻ''' എന്ന സ്ഥാനപ്പേരുള്ള കഴകക്കാരൻ [[വാര്യർ]] ഓലയിൽ എഴുതി, വായിച്ചതിനു ശേഷം തൃപ്പടിമേൽ സമർപ്പിക്കുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്. ഇതിനുശേഷം '''തൃപ്പുക''' എന്ന ചടങ്ങാണ്. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ ശ്രീകോവിലിനകത്ത് സുഗന്ധപൂരിതമായ പുകയുണ്ടാക്കുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്. ഭഗവാനെ ഉറക്കുന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടത്തുന്നത്. ചന്ദനം, അഗരു, ഗുൽഗുലു തുടങ്ങിയ സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ പൊടിച്ചുള്ള വെള്ളിപ്പാത്രത്തിൽ വെച്ചിട്ടുള്ള നവഗന്ധചൂർണ്ണമാണ് തൃപ്പുകയ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. സൗരഭ്യം നിറഞ്ഞ ധൂമം ശ്രീകോവിലിനകത്തേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു. തൃപ്പുക നടത്തുന്നത് അന്നത്തെ ശാന്തിയേറ്റ നമ്പൂതിരിയായിരിയ്ക്കും. 9.30 മുതൽ 10 മണി വരെയാണിത്. തൃപ്പുക കഴിഞ്ഞാൽ ശാന്തിയേറ്റ നമ്പൂതിരി നടയടച്ച് മേൽശാന്തിയുടെ ഉത്തരവാദിതത്തിൽ താഴിട്ടുപൂട്ടുന്നു. അങ്ങനെ ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ ഒരു ദിവസത്തെ പൂജകൾ സമാപിക്കുന്നു. നിർമ്മാല്യം മുതൽ തൃപ്പുക വരെയുള്ള ഈ ചടങ്ങുകൾക്ക് '''12 ദർശനങ്ങൾ''' എന്നു പറയുന്നു. ഈ പന്ത്രണ്ട് ദർശനങ്ങളോടുകൂടിയാവണം ക്ഷേത്രത്തിലെ ഭജനമിരിയ്ക്കൽ. ഓരോ സമയത്തും ഭഗവാൻ ഓരോ സങ്കല്പത്തിലാണ് ആരാധിയ്ക്കപ്പെടുന്നത്. വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ ഇതിന് മാറ്റം വരും, വിശേഷിച്ച് വിഷു, ഉത്സവം, ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി, അഷ്ടമിരോഹിണി, തിരുവോണം തുടങ്ങിയ ദിവസങ്ങളിൽ. ഉദയാസ്തമനപൂജ നടക്കുന്ന ദിവസവും മാറ്റങ്ങൾ വരും. 21 പൂജകൾ നടക്കുന്നതിനാൽ അർദ്ധരാത്രി മാത്രമേ അന്ന് നടയടയ്ക്കൂ. ചുറ്റുവിളക്കുള്ള ദിവസം അത് കഴിഞ്ഞേ തൃപ്പുക നടത്താറുള്ളൂ. സൂര്യചന്ദ്രഗ്രഹണങ്ങളുള്ള ദിവസങ്ങളിലും ഈ ചടങ്ങിനു മാറ്റം വരാറുണ്ട്. ഗ്രഹണത്തിന് അരമണിക്കൂർ മുമ്പ് അടയ്ക്കുന്ന നട, ഗ്രഹണശേഷം വിശേഷാൽ ശുദ്ധിക്രിയകൾ നടത്തിയാണ് തുറക്കാറുള്ളത്. ഭഗവാന്റെ നടയടച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ, ഭഗവതിയ്ക്ക് അഴൽ എന്ന ചടങ്ങ് നടത്തുന്നുണ്ട്. ==വഴിപാടുകൾ== കേരളത്തിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ സ്ഥിരം കണ്ടുവരാറുള്ള മിക്ക വഴിപാടുകളും ഗുരുവായൂരിലുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. സാധാരണ ഗതിയിൽ പാല്പായസം, വെണ്ണ നിവേദ്യം, അഹസ്, നെയ് വിളക്ക്, ഭഗവതിക്ക് അഴൽ തുടങ്ങിയ വഴിപാടുകൾ ആണ് പ്രധാനം. [[പുരുഷസൂക്തം]], [[ഭാഗ്യസൂക്തം]], [[വിഷ്ണുസഹസ്രനാമം]], [[വിഷ്ണു അഷ്ടോത്തരം]], [[സന്താനഗോപാലം]] തുടങ്ങിയ വിവിധ മന്ത്രങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള അർച്ചനകൾ; [[പാൽപായസം]], [[നെയ്പായസം]], [[അപ്പം]], [[അട]], [[വെണ്ണ]], [[അവിൽ]], [[മലർ]] തുടങ്ങിയ നിവേദ്യങ്ങൾ; ലക്ഷ്മീനാരായണപൂജ, സത്യനാരായണപൂജ, വിഷ്ണുപൂജ തുടങ്ങിയ വിവിധതരം പൂജകൾ; [[ഗണപതിഹോമം]], [[മൃത്യുഞ്ജയഹോമം]], [[സുദർശനഹോമം]] തുടങ്ങിയ ഹോമങ്ങൾ; നിത്യേനയുള്ള കളഭച്ചാർത്ത്; [[തുളസി]], [[താമര]] തുടങ്ങിയ പുഷ്പങ്ങൾകൊണ്ടുള്ള മാലകൾ; [[നെയ്വിളക്ക്]], [[എണ്ണവിളക്ക്]] - അങ്ങനെ പോകുന്നു ആ പട്ടിക. എന്നാൽ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകൾ ഉദയാസ്തമനപൂജയും കൃഷ്ണനാട്ടവുമാണ്. ഭഗവതിയ്ക്ക് അഴൽ എന്ന വഴിപാട് പ്രധാനമാണ്. ഭക്തരുടെ ദുഃഖങ്ങൾ ഭഗവതി അഗ്നിയായി ഏറ്റുവാങ്ങുന്നു എന്നാണ് ഈ വഴിപാടിന്റെ അർത്ഥം. ===പ്രത്യേക വഴിപാടുകൾ=== ====ഉദയാസ്തമനപൂജ==== കേരളത്തിലെ മിയ്ക്ക മഹാക്ഷേത്രങ്ങളിലും നിലവിലുള്ള ഒരു വഴിപാടാണിത്. എന്നാൽ ഗുരുവായൂരിലെ ഉദയാസ്തമനപൂജയ്ക്ക് ധാരാളം പ്രത്യേകതകളുണ്ട്. കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉദയാസ്തമനപൂജവഴിപാട് നടത്തുന്നത് ഗുരുവായൂരിലാണ്. അതിനാൽ പല അവസരത്തിലും ബുക്കിങ്ങ് ഇല്ലാതെ വന്നിട്ടുണ്ട്. 5,0000 രൂപയിൽ കുറയാതെ തുക വരും. 21 പൂജകളാണ് ഉദയാസ്തമനപൂജ നടക്കുന്ന ദിവസം ഗുരുവായൂരിലുണ്ടാകാറുള്ളത്. ഇവയെല്ലാം നടത്തുന്നത് ഓതിയ്ക്കന്മാരാണ്. ഉദയാസ്തമനപൂജദിവസം നടയടയ്ക്കുമ്പോൾ രാത്രി ഏകദേശം 12 മണിയാകും. ഒരുപാട് കാലതാമസം വരുന്ന വഴിപാടായതിനാൽ ഇത് നേർന്ന പലരും നടത്തുന്നതിന് മുമ്പേ മരിച്ചുപോകാറുണ്ട്. ഉദയാസ്തമനപൂജയുടെ ചടങ്ങുകൾ ഇപ്രകാരമാണ്: പൂജയുടെ തലേദിവസം വൈകീട്ട് വിശേഷാൽ ഗണപതിപൂജ നടത്തുന്നു. ഏതൊരു ശുഭകർമ്മത്തിന് മുമ്പും ഗണപതിപ്രീതി നടത്തുക എന്നത് പ്രധാനമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത് ഇവിടെയും ബാധകമാണ്. തുടർന്ന് ക്ഷേത്രത്തിലെ പൂജയ്ക്ക് നെല്ലുകുത്തി അരിയുണ്ടാക്കുന്ന കുടുംബത്തിലെ ഏറ്റവും മുതിർന്ന സ്ത്രീയ്ക്ക് യഥാശക്തി ദക്ഷിണ സമർപ്പിയ്ക്കുന്നു. അടുത്ത പൂജയ്ക്കും അവരുണ്ടാകണേ എന്നൊരു പ്രാർത്ഥന മാത്രമാണ് ഈ സമയത്ത് ഭക്തർക്കുണ്ടാകുക. പിറ്റേന്നത്തെ പൂജയ്ക്ക് അരിയളക്കുന്ന ചടങ്ങുണ്ടാകും. അതിന് വഴിപാടുകാരന്റെ/കാരിയുടെ കുടുംബം ഹാജരാകണം. വഴിപാട് നടത്തുന്ന കുടുംബത്തിന് ക്ഷേത്രം തെക്കേ നടയിലെ പാഞ്ചജന്യം റസ്റ്റ് ഹൗസിൽ താമസവും ഭക്ഷണവും ഉറപ്പാക്കുന്നു. പൂജാദിവസം രാവിലെ നിർമ്മാല്യം മുതൽ തൃപ്പുക വരെയുള്ള എല്ലാ ചടങ്ങുകളും പ്രസ്തുത കുടുംബം വകയാണ്. ഇരുപത്തിയൊന്ന് പൂജകൾക്കും കുടുംബക്കാർ ഓരോരുത്തരായി പോയിത്തൊഴുതുവരുന്നു ഈയവസരങ്ങളിൽ വിഐപികൾക്ക് കൊടുക്കുന്ന എല്ലാ പരിഗണനകളും അവർക്കുണ്ടാകും. മറ്റു ഭക്തരെപ്പോലെ വരിനിൽക്കേണ്ട ആവശ്യമില്ല. നാലമ്പലത്തിനകത്തേയ്ക്കുള്ള പ്രവേശനവും അവർക്ക് നേരിട്ട് അനുവദിച്ചുകൊടുക്കും. ഭഗവാന് നേദിച്ച അപ്പം, പായസം, കദളിപ്പഴം, പഞ്ചസാര തുടങ്ങിയവയും മുഖത്ത് ചാർത്തിയ ചന്ദനം, കളഭം മുതലായവയും അഭിഷേകം ചെയ്ത തീർത്ഥജലവും എണ്ണയും പാദങ്ങളിലർച്ചിച്ച പൂക്കളുമെല്ലാം അവർക്കാണ്. ഉച്ചയ്ക്കുള്ള പ്രസാദ ഊട്ടിന്റെയും സന്ധ്യയ്ക്കുള്ള ചുറ്റുവിളക്കിന്റെയും പ്രധാന അവകാശികളും അവർ തന്നെ. ചുരുക്കത്തിൽ അന്നത്തെ ദിവസം മുഴുവൻ ഭക്തരുടെ വകയാകുന്നു. പിറ്റേന്ന് രാവിലെ നടക്കുന്ന ശ്രീഭൂതബലിയോടെ ഉദയാസ്തമനപൂജയുടെ ചടങ്ങുകൾ സമാപിയ്ക്കുന്നു. ഏറെക്കാലമായി നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന വഴിപാടാണെങ്കിലും കർണാടക സംഗീത സമ്രാട്ടായിരുന്ന ചെമ്പൈ വൈദ്യനാഥ ഭാഗവതരാണ് ഉദയാസ്തമനപൂജയ്ക്ക് പ്രചാരമുണ്ടാക്കുന്നതിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട പങ്കുവഹിച്ചത്. തന്റെ സുദീർഘമായ സംഗീതജീവിതത്തിൽ താൻ സമ്പാദിച്ചുകൂട്ടിയതെല്ലാം ഗുരുവായൂരപ്പന് സമർപ്പിച്ച അദ്ദേഹം, തന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ അവസാനത്തെ പതിനെട്ടുവർഷം ആ സമ്പാദ്യം കൊണ്ട് ഉദയാസ്തമനപൂജ നടത്തിപ്പോന്നു. കുറഞ്ഞത് നൂറ് ഉദയാസ്തമനപൂജകളെങ്കിലും അദ്ദേഹം ജീവിതത്തിൽ കഴിച്ചിട്ടുണ്ടാകണമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ====കൃഷ്ണനാട്ടം==== [[പ്രമാണം:Krishnanattam_Guruvayur_3.jpg|thumb|right|കൃഷ്ണനാട്ടം]] {{main|കൃഷ്ണനാട്ടം}} കേരളത്തിന്റെ തനത് കലാരൂപങ്ങളിലൊന്നായ കൃഷ്ണനാട്ടം ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന വഴിപാടുകളിലൊന്നാണ്. കോഴിക്കോട് [[സാമൂതിരി|സാമൂതിരിയായിരുന്ന]] മാനവേദൻ തമ്പുരാൻ രചിച്ച ''[[കൃഷ്ണഗീതി]]'' എന്ന സംസ്കൃതകാവ്യത്തെ ആസ്പദമാക്കിയാണ് കൃഷ്ണനാട്ടം എന്ന കലാരൂപം ഉത്ഭവിച്ചത്. ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ അവതാരം മുതൽ സ്വർഗ്ഗാരോഹണം വരെയുള്ള ലീലകൾ എട്ടു കഥകളായി കൃഷ്ണനാട്ടത്തിൽ അവതരിപ്പിയ്ക്കുന്നു. അവതാരം, കാളിയമർദ്ദനം, രാസക്രീഡ, കംസവധം, സ്വയംവരം, ബാണയുദ്ധം, വിവിദവധം, സ്വർഗ്ഗാരോഹണം എന്നിവയാണ് കളികൾ. സ്വർഗ്ഗാരോഹണം ബുക്ക് ചെയ്യുന്നവർ അവതാരം കൂടി ബുക്ക് ചെയ്യേണ്ടാതാണ്. ഈ വഴിപാട് ചൊവ്വാഴ്ചകളിലും ജൂൺ മുതൽ സെപ്തംബർ വരേയും നടത്താറില്ല. കൃഷ്ണനാട്ടത്തെ മാതൃകയാക്കി [[കൊട്ടാരക്കര തമ്പുരാൻ]] [[രാമനാട്ടം]] എന്ന കലാരൂപം കണ്ടുപിടിച്ചു. ഈ രാമനാട്ടത്തിൽ ചെറിയ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയാണ് ഇന്ന് കേരളത്തിന്റെ മുഖമുദ്രയായ [[കഥകളി]] എന്ന പ്രസിദ്ധ കലാരൂപം ഉദ്ഭവിച്ചത്. [[തിരുവല്ല ശ്രീ വല്ലഭക്ഷേത്രം]], [[നാല്പത്തെണ്ണീശ്വരം മഹാദേവക്ഷേത്രം]], [[മരുത്തോർവട്ടം ധന്വന്തരിക്ഷേത്രം]] എന്നിവയാണ് കഥകളി വഴിപാടായി നടക്കുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങൾ. ഗുരുവായൂരിൽ കഥകളിയേ പാടില്ലെന്നായിരുന്നു പഴയ നിയമം. എന്നാൽ കുംഭമാസത്തിൽ ഉത്സവത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഇന്ന് കഥകളി നടത്താറുണ്ട്. രാത്രി നടയടച്ചശേഷം വടക്കേ നടപ്പുരയിലാണ് കൃഷ്ണനാട്ടം കളി. ഏകദേശം അർദ്ധരാത്രി വരെ ഇത് തുടരും. ==== തുലാഭാരം ==== ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ അതിവിശേഷമായ മറ്റൊരു വഴിപാടാണ് തുലാഭാരം. കേരളത്തിലെ എല്ലാ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും പതിവുള്ള വഴിപാടാണ് ഇതെങ്കിലും ഗുരുവായൂരിൽ ഈ ചടങ്ങിന് കൂടുതൽ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ തുലാഭാരം നടത്തപ്പെടുന്ന ക്ഷേത്രം ഗുരുവായൂരാണ്. ഒരുദിവസം നൂറിനടുത്ത് തുലാഭാരങ്ങൾ ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ടാകാറുണ്ട്. തുലാഭാരത്തിനായി രണ്ട് പ്രത്യേകം കൗണ്ടറുകൾ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കേ ഗോപുരത്തിന്റെ ഇരുവശങ്ങളിലുമായി കാണാം. കദളിപ്പഴം, പഞ്ചസാര, ശർക്കര, അരി, ഗോതമ്പ്, എള്ള്, കയർ തുടങ്ങി സ്വർണവും വെള്ളിയും വരെ നീളുന്നു തുലാഭാരത്തിന് ഉപയോഗിയ്ക്കുന്ന വസ്തുക്കളുടെ നിര. കൂടാതെ നോട്ടുകെട്ടുകൾ കൊണ്ടും താമര കൊണ്ടുമെല്ലാം തുലാഭാരം നേർന്നവരുണ്ട്. വഴിപാടുകാരന്റെ/കാരിയുടെ തൂക്കത്തിന് തത്തുല്യമായ രീതിയിൽ തുലാഭാരദ്രവ്യം വയ്ക്കുന്നതാണ് ഈ വഴിപാടിന്റെ രീതി. ഭഗവാന് തന്നെത്തന്നെ സമർപ്പിയ്ക്കുന്നതിന്റെ പ്രതീകമായി നടത്തുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്. രാവിലെ അഞ്ചുമണി മുതൽ ഉച്ചയ്ക്ക് നടയടയ്ക്കും വരെയും, വൈകീട്ട് അഞ്ചുമണി മുതൽ രാത്രി നടയടയ്ക്കും വരെയും തുലാഭാരം നടന്നുകൊണ്ടിരിയ്ക്കും. അഹിന്ദുക്കൾക്കായി ക്ഷേത്രത്തിന് പുറത്തുവച്ചും തുലാഭാരം നടത്താറുണ്ട്. === അഹസ്സ് (ഒരു ദിവസത്തെ പൂജ) === ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ മറ്റൊരു പ്രധാന വഴിപാടാണ് അഹസ്സ് പൂജ. ഒരു ദിവസം മുഴുവൻ നടത്തുന്ന പൂജയ്ക്കാണ് അഹസ്സ് എന്നുപറയുന്നത്. ഉദയാസ്തമനപൂജ പ്രസിദ്ധി നേടുന്നതിനുമുമ്പ് ഗുരുവായൂരപ്പന് ഏറ്റവും കൂടുതൽ നടത്തിയിരുന്ന വഴിപാടുകളിലൊന്നുകൂടിയാണ് അഹസ്സ് പൂജ. ഉദയാസ്തമനപൂജ പോലെ ഇതും ഭഗവാന് അതിവിശേഷമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇത് മുൻകൂട്ടി ബുക്ക് ചെയ്യേണ്ടതും നേരുന്നവർ പൂജാദിവസം മുഴുവൻ ഗുരുവായൂരിൽ തന്നെ ചെലവഴിയ്ക്കേണ്ടതുമാണ്. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് നിരവധി പ്രസാദങ്ങൾ ഭക്തർക്ക് ലഭിയ്ക്കാറുണ്ട്. വഴിപാട് രസീതിൽ അവയുടെ വിശദവിവരങ്ങളുണ്ടാകും. ഭക്തർ അവ അതാത് കൗണ്ടറുകളിൽ നിന്ന് യഥാസമയം സ്വീകരിയ്ക്കേണ്ടതാണ്. 19-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന പരമഭാഗവതനായിരുന്ന [[കൂടല്ലൂർ കുഞ്ഞിക്കാവ് നമ്പൂതിരി|കൂടല്ലൂർ കുഞ്ഞിക്കാവ് നമ്പൂതിരിയാണ്]] ഗുരുവായൂരപ്പന് ഏറ്റവുമധികം അഹസ്സ് നടത്തിയ വ്യക്തി. കുറഞ്ഞത് നൂറുതവണയെങ്കിലും അദ്ദേഹം ജീവിതകാലത്ത് അഹസ്സ് നടത്തിക്കാണും എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. പിന്നീട് ഉദയാസ്തമനപൂജയ്ക്ക് കൂടുതൽ പ്രസിദ്ധി നടത്തിയപ്പോൾ ഇതിന്റെ പ്രസിദ്ധി മങ്ങിപ്പോയെങ്കിലും ഉദയാസ്തമനപൂജയ്ക്ക് ബുക്കിങ് നിർത്തിയപ്പോൾ വീണ്ടും ജനപ്രീതി കൈവരിച്ചിട്ടുണ്ട് ഈ വഴിപാട്. ==== ഭജനമിരിയ്ക്കൽ ==== ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വഴിപാടാണ് ഭജനമിരിയ്ക്കൽ. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഭജനമിരിയ്ക്കുന്നവർ ഭഗവാന് ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടവരായിത്തീരുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. സർവ്വപാപനാശവും ദുരിതനിവാരണവും മഹാപുണ്യവുമാണ് ഭജനമിരിയ്ക്കുന്നതിന്റെ ഫലപ്രാപ്തിയെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. ഗുരുപവനപുരിയിൽ ഒരു ദിവസം മുതൽ ഒരു വർഷം വരെ ഭജനമിരിയ്ക്കുന്നവരുണ്ട്. പുലർച്ചെ രണ്ടുമണിയ്ക്കാണ് ഭജനം പാർക്കലിന് തുടക്കം. ഈശ്വരധ്യാനത്തോടെ ക്ഷേത്രക്കുളത്തിൽ മുങ്ങിക്കുളിച്ച് നിർമ്മാല്യദർശനം നടത്തി ഭഗവദ് നാമമന്ത്ര കീർത്തനാലാപനങ്ങളോരോന്നും ഉരുവിട്ട് കഴിയുന്നത്ര ക്ഷേത്രപ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത് അവിടെതന്നെ കഴിച്ചുകൂട്ടണം. ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും ലഭിയ്ക്കുന്ന പഴം, പായസം, ചോറ് എന്നിവ മാത്രമേ ഭക്ഷിക്കാവൂ. വൈകുന്നേരം നട തുറക്കുന്നതിനുമുൻപ് ദേഹശുദ്ധി വരുത്തി ക്ഷേത്രദർശനം നടത്തണം. തൃപ്പുക കഴിഞ്ഞ് കൊടിമരച്ചുവട്ടിൽ സർവ്വപാപങ്ങളും ക്ഷമിച്ചുകൊള്ളണമെന്ന് പ്രാർത്ഥിച്ചുകൊണ്ട് ദണ്ഡനമസ്‌കാരം നടത്തണം. ഭജനമിരിയ്ക്കുന്ന ദിവസം കൃഷ്ണനാട്ടം കൂടി കാണുന്നത് മഹാപുണ്യം. നിർമ്മാല്യദർശനം നടത്തിയാൽ സർവ്വപാപങ്ങളും നശിച്ചുപോകുമെന്നും തൃപ്പുക സമയത്ത് ദർശനം നടത്തിയാൽ മോക്ഷപ്രാപ്തി കൈവരുമെന്നും വിശ്വാസമുണ്ട്. ==== അഴൽ ==== അഴൽ എന്ന് പേരുള്ള പ്രത്യേകത കലർന്ന ഒരു ചടങ്ങാണ് ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കാവൽദൈവമായ ഭഗവതിയ്ക്ക് പ്രധാനം. കേരളത്തിൽ ഈ വഴിപാടുള്ള ഏക ക്ഷേത്രം ഗുരുവായൂരാണ്. അഴൽ എന്നാൽ ദുഃഖം എന്നാണ് അർത്ഥം. കടുത്ത ദുഃഖങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനത്തിന് വേണ്ടി നടത്തുന്ന വഴിപാടാണ് ഇത്. രാത്രി ഭഗവാന്റെ നടയടച്ചശേഷം ഇടത്തരികത്ത് ഭഗവതിക്ഷേത്രത്തിൽ നടത്തുന്ന ഒരു ചടങ്ങാണിത്. പച്ചരി, വെള്ളരി, ശർക്കര, നാളികേരം തുടങ്ങിയവ തുണിയിൽ ചുറ്റിവച്ച് വാഴത്തണ്ടിൽ കെട്ടിവച്ചശേഷം അതിൽ തീകൊളുത്തി നടത്തുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്. ഭക്തരുടെ അഴലുകൾ (ദുഃഖങ്ങൾ) ഭഗവതി തീയായി ദഹിപ്പിയ്ക്കുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. അത്യുഗ്രദേവതയായ ഭഗവതിയ്ക്ക് പാചകം ചെയ്ത നിവേദ്യം നൽകാറില്ല. വർഷത്തിലൊരിയ്ക്കൽ, ഗുരുവായൂരപ്പന്നൊപ്പം പൂജ കൊള്ളുമ്പോൾ മാത്രമേ പാചകം ചെയ്ത നിവേദ്യമുള്ളൂ. == വിശേഷ ദിവസങ്ങൾ == === കൊടിയേറ്റുത്സവവും സഹസ്രകലശവും === {{main|ഗുരുവായൂർ ഉത്സവം}} കുംഭമാസത്തിലെ പൂയം നക്ഷത്രദിവസം കൊടിയേറി പത്താം നാളിൽ ആറാട്ടോടുകൂടി സമാപിയ്ക്കുന്ന കൊടിയേറ്റുത്സവമാണ് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. പൂയം നക്ഷത്രം രാത്രി വരുന്ന ദിവസമാണ് കൊടിയേറ്റം. അങ്കുരാദി, ധ്വജാദി, പടഹാദി എന്നിങ്ങനെ മൂന്നുതരത്തിൽ ഉത്സവങ്ങൾ കേരളീയക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പതിവാണ്. ഇവയിൽ ആദ്യത്തേത് മുളയിടലോടെയും രണ്ടാമത്തേത് കൊടിയേറ്റത്തോടെയും മൂന്നാമത്തേത് വാദ്യമേളങ്ങളോടെയും തുടങ്ങുന്നു. ഗുരുവായൂരിലേത് അങ്കുരാദി ഉത്സവമാണ്. ഉത്സവത്തിൽ കൊടിയേറ്റത്തിന് മുന്നോടിയായി മുളയിടലും ശുദ്ധിക്രിയകളും നടക്കുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഗുരുവായൂരിലെ ഉത്സവം അങ്കുരാദിയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. എങ്കിലും ഉത്സവത്തിന്റെ ഔദ്യോഗികമായ ആരംഭം കൊടിയേറ്റത്തോടെയാണ്. ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച് ക്ഷേത്രത്തിൽ വിശേഷാൽ പൂജകളും താന്ത്രികച്ചടങ്ങുകളും കലാപരിപാടികളും പ്രഭാഷണങ്ങളുമെല്ലാമുണ്ടാകും. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിൽ തന്നെ ഉത്സവപ്രതീതിയുണ്ടാകുന്ന ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ, വൻ ഭക്തജനത്തിരക്കാണ് ഈ ദിവസങ്ങളിലുണ്ടാകാറുള്ളത്. ==== സഹസ്രകലശം ==== കൊടിയേറ്റത്തിന് ഒരാഴ്ച മുമ്പാണ് ഉത്സവത്തിന് ആരംഭം കുറിച്ചുകൊണ്ടുള്ള കലശച്ചടങ്ങുകൾ തുടങ്ങുന്നത്. ആദ്യദിവസം ദീപാരാധനയ്ക്കുശേഷം ക്ഷേത്രനാലമ്പലത്തിനകത്തുള്ള വടക്കേ വാതിൽമാടത്തിൽ വച്ച് ആചാര്യവരണം നടത്തുന്നു. ക്ഷേത്രം ഊരാളനായ മല്ലിശ്ശേരി നമ്പൂതിരി, തന്ത്രി പുഴക്കര ചേന്നാസ് നമ്പൂതിരിപ്പാടിന് ഉത്സവത്തിനുള്ള കൊടിക്കൂറയും പവിത്രവും കൈമാറുന്ന ചടങ്ങാണ് ആചാര്യവരണം.<ref name="vns1">ശ്രീ ഗുരുവായൂരപ്പൻ, കുഞ്ഞുകുട്ടൻ ഇളയത് – എച്ച് ആന്റ് സി സ്റ്റോഴ്സ്</ref> ശുദ്ധമായ പട്ടിൽ നിർമ്മിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്ന, ഏഴുനിറങ്ങൾ തുന്നിച്ചേർത്ത കൊടിക്കൂറയുടെ നീളം പത്തേമുക്കാൽ അടിയും വീതി പതിനഞ്ച് ഇഞ്ചുമാണ്; ഇത് കെട്ടാനുള്ള കയറിന്റെ നീളം 165 അടിയും. [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിലെ]] [[വൈപ്പിൻ|വൈപ്പിൻ കരയിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന [[വെളിയത്താംപറമ്പ് മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം|വെളിയത്താംപറമ്പ് മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രത്തിൽ]] നിന്നാണ് ഇത് കൊണ്ടുവരുന്നത്. ഇതിന്റെ ഒരുഭാഗത്ത് ഭഗവദ്വാഹനായ ഗരുഡന്റെയും മറുവശത്ത് ആയുധമായ സുദർശനചക്രത്തിന്റെയും രൂപങ്ങൾ തുന്നിച്ചേർത്തിട്ടുണ്ടാകും. തുടർന്ന് നാലമ്പലത്തിനകത്ത് വടക്കുകിഴക്കുഭാഗത്തുള്ള മുളയറ എന്നറിയപ്പെടുന്ന മുറിയിൽ വച്ച് മുളയിടൽ ചടങ്ങ് നടത്തുന്നു. മുളയിടൽ ചടങ്ങ് നടത്തുന്ന മുറിയായതുകൊണ്ടാണ് ഈ സ്ഥലത്തിന് മുളയറ എന്ന പേരുവന്നതുതന്നെ. മുറി ശുദ്ധിയാക്കി അലങ്കരിച്ചശേഷം അവിടെ പത്മമിട്ട് നവരനെല്ല്, യവം, തിന, വൻപയർ, ഉഴുന്ന്, എള്ള്, തുവര, കടുക്, ചാമ, മുതിര, ചെറുപയർ, അമര എന്നിവയുടെ വിത്തുകൾ നനച്ച് 16 പാലികകളിളാക്കി പൂജിച്ചശേഷം സോമനെ ആവാഹിച്ച് മുളയറയിൽ വയ്ക്കുന്നതാണ് മുളയിടൽ. തുടർന്നുള്ള എല്ലാദിവസവും മുളപൂജയുണ്ടാകും. ആറാട്ടുസമയമാകുമ്പോഴേയ്ക്കും മേല്പറഞ്ഞ ധാന്യങ്ങളുടെ വിത്തുകൾ മുളച്ചുകഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും.<ref name="vns1">ശ്രീ ഗുരുവായൂരപ്പൻ, കുഞ്ഞുകുട്ടൻ ഇളയത് – എച്ച് ആന്റ് സി സ്റ്റോഴ്സ്</ref> കലശത്തിന്റെ രണ്ടാം ദിവസം ദീപാരാധനയ്ക്കുശേഷം പ്രാസാദശുദ്ധി നടത്തുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിലും പരിസരത്തും അറിഞ്ഞോ അറിയാതെയോ എല്ലാ അശുദ്ധികളും നീക്കം ചെയ്യുന്ന സങ്കല്പത്തിലുള്ള ചടങ്ങാണിത്.<ref name=" vns21">ശ്രീ ഗുരുവായൂരപ്പൻ, കുഞ്ഞുകുട്ടൻ ഇളയത് – എച്ച് ആന്റ് സി സ്റ്റോഴ്സ്</ref> ഇതുകൂടാതെ അസ്ത്രകലശപൂജ, വാസ്തുഹോമം, വാസ്തുകലശപൂജ, രക്ഷോഘ്നഹോമം, വാസ്തുബലി, വാസ്തുകലശാഭിഷേകം എന്നിവയും നടത്തപ്പെടുന്നു. മൂന്നാം ദിവസം ബിംബശുദ്ധിയും ചതുഃശുദ്ധിയും ധാരയും പഞ്ചഗവ്യ - പഞ്ചക കലശാഭിഷേകങ്ങളും മഹാകുംഭകലശാധിവാസവും നാലാം ദിവസം മഹാകുംഭകലശാഭിഷേകവും പ്രായശ്ചിത്തഹോമവും അതിനോട് അനുബന്ധിച്ചുള്ള കലശാഭിഷേകവും അഞ്ചാം ദിവസം ശാന്തിഹോമവും അത്ഭുതശാന്തിഹോമവും അവയോടനുബന്ധിച്ചുള്ള കലശാഭിഷേകങ്ങളും ആറാം ദിവസം ന്യായശാന്തി - ചോരശാന്തി ഹോമങ്ങളും അവയോടനുബന്ധിച്ചുള്ള കലശാഭിഷേകങ്ങളും നടത്തുന്നു. ശ്രീകോവിലിനുമുന്നിലെ നമസ്കാരമണ്ഡപത്തിൽ വച്ച് തന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ് മേല്പറഞ്ഞ ഹോമങ്ങളും പൂജകളുമെല്ലാം നടക്കുന്നത്. ഓതിയ്ക്കന്മാർ സഹകാർമ്മികരാകും. ഏഴാം ദിവസം നടത്തുന്ന തത്ത്വകലശാഭിഷേകവും എട്ടാം ദിവസം നടത്തുന്ന ബ്രഹ്മകലശത്തോടുകൂടിയ സഹസ്രകലശാഭിഷേകവും അതിവിശേഷമാണ്. ക്ഷേത്രചൈതന്യവർദ്ധനവിന് നടത്തപ്പെടുന്ന അതിബൃഹത്തായ താന്ത്രികക്രിയകളാണ് രണ്ടും. സാധാരണ മഹാക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പോലും പന്ത്രണ്ടുവർഷം കൂടുമ്പോഴോ നടത്തപ്പെടുന്ന സഹസ്രകലശം 1971 മുതൽ എല്ലാ വർഷവും ഗുരുവായൂർ ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച് നടത്തപ്പെടുന്നുണ്ടെന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ 25 തത്ത്വങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിയ്ക്കുന്ന 25 കലശങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് നടത്തുന്ന അഭിഷേകച്ചടങ്ങാണ് '''തത്ത്വകലശം''' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. തത്ത്വകലശാഭിഷേകത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പ് തത്ത്വഹോമം നടത്തുന്നു. ഇതും ഈ സങ്കല്പത്തിൽ നടത്തുന്നതാണ്. അതിനുശേഷം മരപ്പാണി കൊട്ടി എഴുന്നള്ളിച്ചുകൊണ്ടുവരുന്ന കലശങ്ങൾ തന്ത്രി ഓരോന്നായി അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. ഇതിനുശേഷം സഹസ്രകലശപൂജ. തലേദിവസം കൂത്തമ്പലത്തിൽ പത്മമിട്ട് നിരത്തിവച്ച 975 വെള്ളിക്കുടങ്ങളും 26 സ്വർണ്ണക്കുടങ്ങളും വാദ്യമേളങ്ങളോടെ എഴുന്നള്ളിച്ചുകൊണ്ടുവന്നശേഷമാണ് പൂജ നടത്തുന്നത്. 1001 കുടങ്ങളും പ്രത്യേകമായ രീതിയിൽ നിരത്തിവച്ചശേഷം ഇവയിൽ ഓരോന്നിലും സ്വർണ്ണക്കുടം നടുക്കുവരുന്ന രീതിയിലാണ് പൂജ. തുടർന്ന് രുദ്രതീർത്ഥത്തിലെയും രുദ്രകൂപത്തിലെയും വിശുദ്ധജലം കൊണ്ട് ഇവ നിറച്ചുവയ്ക്കും. പിറ്റേന്ന് രാവിലെ സഹസ്രകലശച്ചടങ്ങുകൾ തുടങ്ങുന്നു. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് നിറച്ചുവച്ച ഓരോ കലശവും ക്രമത്തിൽ തന്ത്രി അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. വിശദമായ താന്ത്രികക്രിയകളാണ് ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് നടത്തപ്പെടുന്നത്. ഏറ്റവും അവസാനം അതിവിശേഷമായ ബ്രഹ്മകലശം അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. ഇതിനുശേഷം ഉച്ചപ്പൂജയും കഴിഞ്ഞ് നടയടയ്ക്കുന്നു. അപ്പോഴേയ്ക്കും രണ്ടുമണി കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും. ഇതോടെ കലശച്ചടങ്ങുകൾ പരിസമാപ്തിയിലെത്തുന്നു. ==== ഉത്സവച്ചടങ്ങുകൾ ==== കൊടിയേറ്റദിവസമായ പൂയം നാളിൽ രാവിലെ ആനയില്ലാതെ ശീവേലി നടത്തുന്നു. ഗുരുവായൂരപ്പന് സ്വന്തമായി ആനയില്ലാതിരുന്ന കാലത്തിന്റെ ഓർമ്മ പുതുക്കുന്ന ചടങ്ങാണ് ആനയില്ലാശീവേലി. അന്ന് ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് മൂന്നുമണിയ്ക്കാണ് പ്രസിദ്ധമായ '''ആനയോട്ടം'''. ഗുരുവായൂരപ്പന് സ്ഥിരമായി ആനകളെ അയച്ചിരുന്ന [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ]] [[തൃക്കണാമതിലകം ശിവക്ഷേത്രം]] ഒരു വർഷത്തിലെ ഉത്സവത്തിന് അയയ്ക്കില്ലെന്ന് പറയുകയും അന്നേദിവസം ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് ആനകൾ കൂട്ടമായി ഗുരുവായൂരിലേയ്ക്ക് ഓടിയെത്തുകയും ചെയ്തതിന്റെ സ്മരണയ്ക്കാണ് ആനയോട്ടം നടത്തുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കേ നടയിലുള്ള മഞ്ജുളാലിൽ നിന്ന് ക്ഷേത്രഗോപുരം വരെയാണ് ആനയോട്ടം നടത്തുന്നത്. ഇതിനായി ചില ആനകളെ പ്രത്യേകമായി തിരഞ്ഞെടുത്തുവച്ചിട്ടുണ്ടാകും. ക്ഷേത്രത്തിലെ നാഴികമണി മൂന്നടിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ ആനയോട്ടം തുടങ്ങും. ആനകളോടൊപ്പം പാപ്പാന്മാരും ഓടും. ഏറ്റവും ആദ്യം ഓടിയെത്തി കൊടിമരത്തിൽ തൊടുന്ന ആനയെയാണ് വിജയിയായി പ്രഖ്യാപിയ്ക്കുക. ഈ ആന പിന്നീട് ഉത്സവം കഴിയും വരെ ക്ഷേത്രത്തിൽ തന്നെ കഴിയും. ഉത്സവത്തിന് തിടമ്പേറ്റാനുള്ള അർഹതയും ഈ ആനയ്ക്കാണ്. സന്ധ്യയ്ക്ക് ദീപാരാധനയ്ക്കുശേഷം രണ്ടാമത്തെ ആചാര്യവരണം നടക്കും. ക്ഷേത്രത്തിൽ വയ്ക്കാനുള്ള ദിക്കുകൊടികളാണ് ഈയവസരത്തിൽ വാങ്ങുന്നത്. ഇതിനുശേഷം സപ്തവർണ്ണക്കൊടി ഭക്തിപുരസ്സരം എഴുന്നള്ളിച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് പൂജിയ്ക്കുകയും വിശദമായ താന്ത്രികക്രിയകൾക്കൊടുവിൽ വാദ്യമേളങ്ങളുടെയും ഭക്തകണ്ഠങ്ങളിൽ നിന്നുയരുന്ന നാരായണനാമജപത്തിന്റെയും അകമ്പടിയോടെ കൊടിക്കയറിൽ കെട്ടി കൊടിമരത്തിൽ കൊടിയേറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു. കൊടിയേറ്റം കഴിഞ്ഞുനടക്കുന്ന വിളക്കിന് '''കൊടിപ്പുറത്ത് വിളക്ക്''' എന്നാണ് പേര്. തുടർന്നുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ രാവിലെ ശ്രീഭൂതബലി, മൂന്നുനേരം കാഴ്ചശീവേലികൾ, സ്വർണ്ണത്തിൽ തീർത്ത പഴുക്കാമണ്ഡപത്തിലുള്ള ദീപാരാധന, തുടങ്ങിയ വിശേഷങ്ങളുണ്ടാകും. ഈ ദിവസങ്ങളിലെ എഴുന്നള്ളത്തുകൾക്ക് കൊടി, തഴ, സൂര്യമറ, മുത്തുക്കുട, പട്ടുക്കുട, കുത്തുവിളക്കുകൾ, വെൺചാമരം, ആലവട്ടം തുടങ്ങിയ വിശേഷാൽ അലങ്കാരങ്ങളുമുണ്ടാകും. അങ്ങനെ ഗുരുവായൂരും കേരളം മുഴുവനും ആഘോഷലഹരിയിലമരും. രണ്ടാം ദിവസം രാവിലെ ശ്രീഭൂതബലിയ്ക്കുശേഷം ക്ഷേത്രത്തിൽ പത്തുദിക്കുകളിലായി ദിക്കുകൊടികൾ സ്ഥാപിയ്ക്കും. ഉത്സവം നടത്തിപ്പിന്റെ ജോലി ഭഗവാൻ പാർഷദന്മാരെ ഏല്പിയ്ക്കുന്നു എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് ദിക്കുകൊടികൾ സ്ഥാപിയ്ക്കുന്നത്. ഭഗവാന്റെ പാർഷദന്മാരായ കുമുദൻ (കിഴക്ക്), കുമുദാക്ഷൻ (തെക്കുകിഴക്ക്), പുണ്ഡരീകൻ (തെക്ക്), വാമനൻ (തെക്കുപടിഞ്ഞാറ്), ശംഖുകർണ്ണൻ (പടിഞ്ഞാറ്), സർവ്വനേത്രൻ (വടക്കുപടിഞ്ഞാറ്), സുമുഖൻ (വടക്ക്), സുപ്രതിഷ്ഠൻ (വടക്കുകിഴക്ക്) എന്നിവരെ അതത് ദിക്കുകളിൽ കുടിയിരുത്തന്നതുകൂടാതെ അയ്യപ്പക്ഷേത്രത്തിനുമുന്നിൽ അയ്യപ്പനെയും തെക്കുഭാഗത്ത് ഭദ്രകാളിയെയും പ്രതിനിധീകരിച്ചും കൊടികൾ നാട്ടുന്നുണ്ട്. പ്രധാന കൊടിയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി സാധാരണ തുണിയിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ് ദിക്കുകൊടികൾ. ഇവയ്ക്ക് 65 ഇഞ്ച് നീളവും 13 ഇഞ്ച് വീതിയുമാണുള്ളത്. കറുപ്പ്, വെളുപ്പ്, ചുവപ്പ് എന്നീ നിറങ്ങളാണ് ഇവയിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ദിക്കുകൊടികളുടെ സ്ഥാപനവും കഴിഞ്ഞാൽ ഗുരുവായൂരിൽ ഉത്സവം പൂർണ്ണതോതിലാകും. [[പഞ്ചാരിമേളം|പഞ്ചാരി]]- [[പാണ്ടിമേളം|പാണ്ടി]] മേളങ്ങളും [[തായമ്പക]]യും നാദസ്വരവും വിശേഷാൽ കാഴ്ചശീവേലികളും മതിലകത്ത് തെക്കുകിഴക്കേമൂലയിലുള്ള കൂത്തമ്പലത്തിൽ നടക്കുന്ന [[ചാക്യാർകൂത്ത്|ചാക്യാർകൂത്തും]] പ്രദക്ഷിണവഴിയിലെ [[പാഠകം|പാഠകവും]] ക്ഷേത്രത്തിന് പുറത്തുള്ള മേല്പുത്തൂർ ഓഡിറ്റോറിയത്തിലെ സംഗീത-നൃത്ത പരിപാടികളും ഈ ദിവസങ്ങളെ മുഖരിതമാക്കും. പ്രഗദ്ഭരായ നിരവധി കലാകാരന്മാരും കലാകാരിമാരും ഈയവസരത്തിൽ ഗുരുവായൂരിലെത്തി പരിപാടികൾ നടത്താറുണ്ട്. ഇവകൂടാതെ, ക്ഷേത്രത്തിൽ ദർശനത്തിനെത്തുന്ന ഭക്തർക്ക് ഉത്സവക്കഞ്ഞിയും പുഴുക്കും വിതരണം ചെയ്യുന്നതും പതിവാണ്. ക്ഷേത്രം ഊട്ടുപുരയിലും പുറത്തുള്ള അന്നലക്ഷ്മി ഹാളിലും ഇതിനായി വൻ ഭക്തജനത്തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. ==== ഉത്സവബലി ==== ഉത്സവത്തിന്റെ എട്ടാം ദിവസമാണ് ഉത്സവത്തിനിടയിലെ പ്രധാന ചടങ്ങുകളിലൊന്നായ ഉത്സവബലി ദർശനം. നിത്യേന ക്ഷേത്രത്തിൽ നടക്കുന്ന ശീവേലിയുടെയും ഉത്സവക്കാലത്ത് മറ്റുദിവസങ്ങളിലുള്ള ശ്രീഭൂതബലിയുടെയും വിശദമായ രൂപമാണ് ഉത്സവബലി. ഈയവസരത്തിൽ സാധാരണയായി ബലിതൂകാത്ത സ്ഥലങ്ങളിലും ബലിതൂകാറുണ്ട്. രാവിലെ പന്തീരടിപൂജ കഴിഞ്ഞാണ് ബലിതൂകൽ നടക്കാറുള്ളത്. ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് തന്ത്രി, ശാന്തിക്കാർ, വാദ്യക്കാർ, കഴകക്കാർ തുടങ്ങിയവർക്ക് ദക്ഷിണ നൽകുന്നത് പതിവാണ്. ഇതിനുശേഷം ബലി തൂകുന്നതിലുള്ള ചോറ്‌ (ഹവിസ്സ്‌) തൂശനിലയിൽ നിരത്തിവയ്ക്കും. തുടർന്ന് ഇത്‌ മൂന്നായി പകുത്ത്‌, ഓരോന്നിലും ഉണക്കലരി, എള്ള്‌, മഞ്ഞൾ എന്നിവയുടെ പൊടിവിതറും. മൂന്നുനിറത്തിലുള്ള ഹവിസ്സ് സത്വരജസ്തമോഗുണങ്ങളുടെ സൂചകങ്ങളാണ്‌. പിന്നീട്‌ ഹവിസ്സ്‌ പൂജ നടത്തുന്നു, അതിന് മരം എന്ന വാദ്യവും ശംഖ്‌, ചേങ്ങില എന്നിവയും ചേർത്തുള്ള മരപ്പാണികൊട്ടി ബലി ദേവതകളെ ഉണർത്തും. ഇവയ്ക്കെല്ലാം ശേഷമാണ് ബലിതൂകുന്നത്. മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളായിട്ടാണ് ബലിതൂകൽ. ആദ്യഘട്ടത്തിൽ ശ്രീകോവിലിലെ ദ്വാരപാലകർ, ദേവവാഹനം (ഇവിടെ ഗരുഡൻ), അഷ്ടദിക്പാലകർ, ബ്രഹ്മാവ്, സപ്തമാതൃക്കൾ, ഗണപതി, വീരഭദ്രൻ, ശാസ്താവ്, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, ദുർഗ്ഗാദേവി, അനന്തൻ, നിർമ്മാല്യധാരി (ഇവിടെ വിഷ്വക്സേനൻ) എന്നിവർക്ക് ഓരോരുത്തർക്കായി ബലിതൂകുന്നു. രണ്ടാമത്തെ ഘട്ടത്തിൽ സപ്തമാതൃക്കൾക്കും ഗണപതിയ്ക്കും വീരഭദ്രന്നും വിശേഷാൽ ബലിതൂകുന്നു. ഈ സമയത്താണ് ഭക്തർക്ക് നാലമ്പലത്തിനകത്ത് പ്രവേശനമനുവദിയ്ക്കുന്നത്. അപ്പോഴത്തെ ദർശനം അതിവിശേഷമാണ്. വളരെ സമയമെടുത്താണ് സപ്തമാതൃക്കളുടെ ബലി നടത്തുന്നത്. ഇതിനുശേഷം നാലമ്പലത്തിന് പുറത്തേയ്ക്ക് എഴുന്നള്ളിച്ച് അവിടെ ബലിതൂകാൻ തുടങ്ങുന്നു. ഈ സമയം ഭഗവാനെ പഴുക്കാമണ്ഡപത്തിൽ എഴുന്നള്ളിച്ചുകൊണ്ടുവന്നിരുത്തുന്നു. ഇതിനുശേഷം പുറത്തുള്ള ഓരോ ബലിക്കല്ലിലും ബലിതൂകാൻ തുടങ്ങുന്നു. എഴുന്നള്ളിപ്പ് വടക്കുഭാഗത്തെത്തുമ്പോൾ അവിടെ ഒരു ബലിക്കല്ലായി വാഴുന്ന ക്ഷേത്രപാലന് പാത്രത്തോടുകൂടി ബലിതൂകുന്ന ചടങ്ങുമുണ്ടാകും. ഇതിനെല്ലാം ശേഷം ക്ഷേത്രത്തിൽ കൊടിമരത്തിന് മുന്നിലുള്ള വലിയ ബലിക്കല്ലിലും ബലിതൂകുന്നതോടെ ഉത്സവബലി സമാപിയ്ക്കുന്നു. അപ്പോഴേയ്ക്കും സമയം രണ്ടുമണി കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും. ഉത്സവബലി നാളിൽ ഗുരുവായൂരിൽ ഒരു ജീവി പോലും പട്ടിണി കിടക്കരുതെന്നാണ് വിശ്വാസം. അതിനാൽ ക്ഷേത്രത്തിൽ വരുന്ന പക്ഷിമൃഗാദികൾക്കുപോലും ഭക്ഷണം കൊടുക്കുന്ന പതിവുണ്ട്. ==== പള്ളിവേട്ട ==== ഒമ്പതാം ദിവസം രാത്രിയിലാണ് ഭഗവാന്റെ മറ്റൊരു വിശേഷമായ പള്ളിവേട്ട. തന്റെ അതിർത്തിയിലുള്ള സകല തിന്മകളെയും ഭഗവാൻ കീഴടക്കുന്നു എന്ന സങ്കല്പത്തിൽ നടത്തുന്ന ചടങ്ങാണ് പള്ളിവേട്ട. പള്ളിവേട്ടയ്ക്ക് മുന്നോടിയായി ഭഗവാൻ നഗരപ്രദക്ഷിണം നടത്തുന്നുണ്ട്. ഭഗവാൻ ഉത്സവത്തിനിടയ്ക്ക് ആദ്യമായി മതിൽക്കെട്ടിന് പുറത്തേയ്ക്ക് എഴുന്നള്ളുന്നത് നഗരപ്രദക്ഷിണത്തിനാണ്. ഉത്സവക്കാലത്ത് എല്ലാ കേരളീയ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും നടന്നുവരുന്ന ചടങ്ങാണ് പള്ളിവേട്ടയെങ്കിലും ഗുരുവായൂരിലെ പള്ളിവേട്ടയ്ക്ക് സവിശേഷതയുണ്ട്. മറ്റുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പുറത്തുള്ള പറമ്പിലോ അതുപോലുള്ള ഏതെങ്കിലും സ്ഥലത്തോ പോയി അവിടെ അലങ്കരിച്ചുവച്ചിരിയ്ക്കുന്ന ഏതെങ്കിലും വന്യമൃഗത്തിന്റെ (പ്രധാനമായും [[പന്നി]]യുടെ) രൂപത്തിൽ അമ്പെയ്യുന്നതാണ് ചടങ്ങെങ്കിൽ ഗുരുവായൂരിൽ ഭക്തർ തന്നെ വന്യമൃഗങ്ങളുടെ വേഷം കെട്ടിവരുന്നതാണ് ചടങ്ങ്. സന്ധ്യയ്ക്ക് പഴുക്കാമണ്ഡപത്തിലെ ദീപാരാധന കഴിഞ്ഞാണ് ഗ്രാമപ്രദക്ഷിണം തുടങ്ങുന്നത്. ദീപാരാധന കഴിഞ്ഞാൽ ഉത്സവത്തിടമ്പ് സ്വർണ്ണക്കോലത്തോട് കെട്ടിവച്ചശേഷം ആനപ്പുറത്ത് കയറ്റുന്നു. പുറത്തേയ്ക്കെഴുന്നള്ളുന്ന ഭഗവാനെ ഭക്തർ നിറപറയും നിലവിളക്കും കാണിച്ച് സ്വീകരിയ്ക്കുന്നു. തുടർന്ന് ആനപ്പുറത്ത് സ്വർണ്ണക്കോലമേന്തി നഗരപ്രദക്ഷിണം തുടങ്ങുന്നു. വാളും പരിചയുമണിഞ്ഞ കൃഷ്ണനാട്ടം കലാകാരന്മാർ വിശേഷാൽ ചുവടുകളോടെ എഴുന്നള്ളത്തിന് അകമ്പടി സേവിയ്ക്കും. ഈ സമയത്ത് പാണ്ടിമേളമാണ് കൊട്ടുന്നത്. ഒപ്പം നാദസ്വരവും ഭക്തരുടെ ഭജനകളും കൂടിയാകുമ്പോൾ നഗരപ്രദക്ഷിണം പൂർണ്ണമാകും. ഗുരുവായൂർ പരിസരം മുഴുവൻ ചുറ്റി, അടുത്തുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിലെയും വീടുകളിലെയും വരവേല്പുകളെല്ലാം കഴിഞ്ഞ് തിരിച്ച് ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുമ്പോഴേയ്ക്കും രാത്രി ഒമ്പതുമണി കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും. ക്ഷേത്രമതിലകത്തുകൂടിയുള്ള പ്രദക്ഷിണം കഴിഞ്ഞ് നഗരപ്രദക്ഷിണം പൂർത്തിയാക്കുന്നതോടുകൂടി പള്ളിവേട്ടയ്ക്കുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ തുടങ്ങും. ക്ഷേത്രത്തിലെ കഴകക്കാരനായ പുതിയേടത്ത് [[പിഷാരടി]] ''പന്നിമാനുഷങ്ങളുണ്ടോ?......'' എന്ന് മൂന്നുപ്രാവശ്യം ഉറക്കെ ചോദിയ്ക്കും. ഉണ്ടെന്ന് അറിയിപ്പ് കിട്ടിക്കഴിഞ്ഞാലുടനെ മൃഗവേഷധാരികളായ ഭക്തരെല്ലാവരും കൂടി ആർപ്പുവിളിച്ചുകൊണ്ട് ക്ഷേത്രത്തിനകത്തേയ്ക്ക് പ്രവേശിയ്ക്കും. തുടർന്ന് ആനപ്പുറത്ത് ഭഗവാൻ എഴുന്നള്ളി അവരെ പിൻതുടരും. ഒമ്പത് പ്രദക്ഷിണമാണ് പള്ളിവേട്ടയ്ക്ക് ഉണ്ടാകാറുള്ളത്. വാദ്യമേളങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെയാണ് പള്ളിവേട്ടയ്ക്ക് പുറത്ത്. അവസാന പ്രദക്ഷിണത്തിൽ ഭഗവദ്പ്രതിനിധിയായ കീഴ്ശാന്തി 'പന്നി'യെ അമ്പെയ്ത് വീഴ്ത്തുന്നു. 'ചത്ത' 'പന്നി'യെ കമ്പിൽ കെട്ടി കൊണ്ടുപോകുന്നതോടെ പള്ളിവേട്ട സമാപിയ്ക്കുന്നു. ഇതിനുശേഷം വാദ്യമേളങ്ങളോടുകൂടി എഴുന്നള്ളുന്ന ഭഗവാനെ നമസ്കാരമണ്ഡപത്തിൽ പ്രത്യേകം തയ്യാറാക്കിയ ശയ്യയിലേയ്ക്ക് എഴുന്നള്ളിച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് കിടത്തുന്നു. ഗ്രാമപ്രദക്ഷിണവും പള്ളിവേട്ടയും കഴിഞ്ഞ് അവശനായ ഭഗവാൻ മണ്ഡപത്തിൽ കിടന്നുറങ്ങുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. ഈ സമയം ക്ഷേത്രപരിസരത്തുള്ള എല്ലാ ബഹളങ്ങളും താത്കാലികമായി അവസാനിയ്ക്കുന്നു. ഭഗവാന്റെ ഉറക്കത്തിന് ഒരുതരത്തിലും ഭംഗമുണ്ടാകരുതെന്നാണ് ഭക്തവിശ്വാസം. ക്ഷേത്രത്തിൽ നിത്യേന അടിയ്ക്കുന്ന നാഴികമണി പോലും ഈ സമയം കെട്ടിവയ്ക്കും. അബദ്ധത്തിൽ പോലും അത് ശബ്ദിയ്ക്കാൻ പാടില്ലത്രേ! ഈ സമയം തന്നെ ക്ഷേത്രം ശാന്തിക്കാർ, പിറ്റേന്ന് ഭഗവാന് കണികാണുന്നതിനുള്ള വസ്തുക്കൾ ഒരുക്കുന്ന തിരക്കിലായിരിയ്ക്കും. ഇക്കൂട്ടത്തിൽ, ക്ഷേത്രത്തിൽ നടയ്ക്കിരുത്തിയ ഒരു [[പശു]]വുമുണ്ടാകും. ==== ആറാട്ട് ==== പിറ്റേന്ന് രാവിലെ ആറുമണിയ്ക്കാണ് ഭഗവാന്റെ പള്ളിയുണർത്തൽ. നടയ്ക്കിരുത്തിയ പശുവിന്റെ കരച്ചിൽ കേട്ടുകൊണ് ഭഗവാൻ പള്ളിയുണരുന്നത്. തുടർന്ന് കണിക്കോപ്പുകൾ കൂടി കണികണ്ട ശേഷം ക്ഷേത്രച്ചടങ്ങുകൾ തുടങ്ങുന്നു. അന്ന് രാത്രിയാണ് ഉത്സവസമാപനമായ ആറാട്ട് നടക്കുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുള്ള രുദ്രതീർത്ഥക്കുളത്തിൽ തന്നെയാണ് ആറാട്ട്. ഉഷഃപൂജയും എതിരേറ്റുപൂജയുമൊഴികെയുള്ള എല്ലാ ചടങ്ങുകളും അന്നേദിവസമുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹമാണ് അന്ന് എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്നത്. ആറാട്ടുദിവസം മാത്രമാണ് പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹം പുറത്തേയ്ക്ക് എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്നത്. ഉച്ചവരെ സാധാരണ പോലുള്ള ചടങ്ങുകൾ നടക്കുന്നു. വൈകീട്ട് ദീപാരാധന കഴിഞ്ഞ് ഭഗവാൻ നഗരപ്രദക്ഷിണത്തിന് ഇറങ്ങുന്നു. തലേന്നത്തെ പ്രദക്ഷിണത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഇത്തവണ ധാരാളം നിശ്ചലദൃശ്യങ്ങളും ഇവയോടൊപ്പം അകമ്പടി സേവിയ്ക്കാറുണ്ട്. പുരാണങ്ങളിലെ വിവിധ സംഭവങ്ങൾ ഇവിടെ നിശ്ചലദൃശ്യങ്ങളായി പുനർജനിയ്ക്കുന്നു. [[പഞ്ചവാദ്യം|പഞ്ചവാദ്യത്തിന്റെ]] അകമ്പടിയോടെയാണ് ആറാട്ടുനാളിലെ നഗരപ്രദക്ഷിണം നടത്തുന്നത്. ഉത്സവക്കാലത്ത് പഞ്ചവാദ്യം ഉപയോഗിയ്ക്കുന്ന ഏക അവസരം ഇതാണ്. ക്ഷേത്രങ്ങളും വീടുകളും മുഴുവൻ കയറിയിറങ്ങി സ്വീകരണം മുഴുവൻ ഏറ്റുവാങ്ങിയശേഷം പ്രദക്ഷിണം രുദ്രതീർത്ഥക്കുളത്തിന്റെ വടക്കേക്കരയിലെ അത്താണിക്കല്ലിനടുത്തെത്തുമ്പോൾ പെട്ടെന്ന് വാദ്യമേളങ്ങൾ നിർത്തും. പണ്ടൊരു ആറാട്ടുനാളിൽ അത്താണിക്കല്ല് നിൽക്കുന്ന ഭാഗത്തുവച്ച് അതിക്രൂരമായി കൊലചെയ്യപ്പെട്ട, തന്റെ വിശ്വസ്തഭക്തനും കഴകക്കാരനുമായിരുന്ന കണ്ടിയൂർ പട്ടത്തെ നമ്പീശന്റെ സ്മരണ ഭഗവാൻ പുതുക്കുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. ഈ സമയം നമ്പീശന്റെ അനന്തരാവകാശികളിൽ ചിലർ അവിടെയെത്തുകയും തങ്ങൾക്ക് സങ്കടമില്ലെന്ന് അറിയിയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതിനുശേഷം പാണ്ടിമേളത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടെ എഴുന്നള്ളിപ്പ് തുടരും. തുടർന്ന് ഭഗവതിക്ഷേത്രത്തിനടുത്തുള്ള വാതിലിലൂടെ വിഗ്രഹം ആറാട്ടുകടവിലെത്തിയ്ക്കുന്നു. ഈ സമയമാകുമ്പോഴേയ്ക്കും നിരവധി ഭക്തർ ആറാട്ടുമുങ്ങാനായി കടവുകളിൽ തടിച്ചുകൂടിയിട്ടുണ്ടാകും. ആറാട്ടുകടവിൽ പ്രത്യേകം ഒരുക്കിവച്ച പീഠത്തിൽ വിഗ്രഹം എഴുന്നള്ളിയ്ക്കുന്ന തന്ത്രി, തുടർന്ന് [[ഗംഗ]], [[യമുന]], [[സരസ്വതി (നദി)|സരസ്വതി]] തുടങ്ങിയ സകല തീർത്ഥങ്ങളെയും രുദ്രതീർത്ഥത്തിലേയ്ക്ക് ആവാഹിയ്ക്കുന്ന ചടങ്ങ് നടത്തുന്നു. തുടർന്ന് തമ്പ്രാൻപടിയ്ക്കൽ കിട്ടയുടെ പിന്മുറക്കാർ കൊണ്ടുവന്ന ഇളനീരും മഞ്ഞൾപ്പൊടിയും കൊണ്ട് വിഗ്രഹത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്തശേഷം വിഗ്രഹവുമായി തന്ത്രിയും ഓതിയ്ക്കന്മാരും മേൽശാന്തിയും കീഴ്ശാന്തിമാരും മൂന്നുവട്ടം മുങ്ങുന്നു. ഭഗവദ്സാന്നിദ്ധ്യം കൊണ്ട് പവിത്രമായ ജലത്തിൽ ഭക്തരും മുങ്ങിനിവർന്ന് പുണ്യം നേടുന്നു. തുടർന്ന് എല്ലാവരും വസ്ത്രം മാറി തിരിച്ചെഴുന്നള്ളുന്നു. തിരിച്ചെഴുന്നള്ളുന്ന ഭഗവാനെ ഭക്തർ നിറപറയും നിലവിളക്കും നൽകി സ്വീകരിയ്ക്കുന്നു. അതിനുശേഷം ഭഗവതിക്ഷേത്രത്തിലെ മണ്ഡപത്തിൽ ഭഗവാന് ഉച്ചപ്പൂജ. വർഷത്തിലൊരിയ്ക്കൽ തന്റെ സഹോദരിയായ ഇടത്തരികത്തുകാവിലമ്മയെ കാണാമെന്ന് ഗുരുവായൂരപ്പൻ വാക്കുകൊടുത്തിട്ടുണ്ടെന്നും അതിന്റെ സ്മരണയ്ക്കാണ് ഭഗവതിക്ഷേത്രത്തിൽ ഭഗവാന് പൂജ നടത്തുന്നതെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. ശ്രീലകത്തിന് പുറത്ത് ഭഗവാന് ഉച്ചപ്പൂജ നടത്തുന്ന ഏക അവസരം ഇതാണ്. അതിനുശേഷം ക്ഷേത്രത്തിനുചുറ്റും പതിനൊന്ന് പ്രാവശ്യം ഓട്ടപ്രദക്ഷിണം. അവസാനം കൊടിമരത്തിൽ നിന്ന് കൊടിയിറക്കുന്നതോടെ ഉത്സവം പരിസമാപ്തിയിലെത്തുന്നു. ==== നിയന്ത്രണങ്ങൾ ==== കലശം തുടങ്ങിക്കഴിഞ്ഞാൽ ആറാട്ട് കഴിയുന്നതുവരെയുള്ള പതിനെട്ടുദിവസം അഞ്ചുവയസ്സിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികൾക്ക് നാലമ്പലത്തിനകത്ത് പ്രവേശനമില്ല. ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ച് വലിയ താന്ത്രികച്ചടങ്ങുകളും കലാപരിപാടികളുമെല്ലാമുണ്ടാകാറുണ്ടെങ്കിലും വെടിക്കെട്ടുണ്ടാകാറില്ല എന്നത് ശ്രദ്ധേയമായ വസ്തുതയാണ്. ഒരു കതിനവെടി പോലും ക്ഷേത്രപരിസരത്തെങ്ങും കാണാനാകില്ല. കുട്ടികളെ ഏറെ സ്നേഹിയ്ക്കുന്ന, സ്വയം കുട്ടിയായ ഗുരുവായൂരപ്പന് അവരെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ഒന്നും ക്ഷേത്രപരിസരത്തുണ്ടാകരുതെന്നാണ് പഴമക്കാരുടെ വിശ്വാസം. എന്നാൽ കൊടിയേറ്റം, കാഴ്ചശീവേലി, ഗ്രാമപ്രദക്ഷിണം, പള്ളിവേട്ട, ആറാട്ട് തുടങ്ങിയ അവസരങ്ങളിൽ ചില്ലറ കരിമരുന്നുപ്രയോഗങ്ങളുണ്ടാകാറുമുണ്ട്. ഇവയാണെങ്കിൽ യാതൊരു കുറവും കൂടാതെയാണ് ഉത്സവത്തിന് നടത്തിപ്പോരുന്നതും. ഉത്സവത്തോടനുബന്ധിച്ചുള്ള കലാപരിപാടികളിൽ [[ശാസ്ത്രീയ സംഗീതം]], [[ശാസ്ത്രീയ നൃത്തം]], [[ഗാനമേള]], കഥകളി, [[തുള്ളൽ]] തുടങ്ങിയവയ്ക്കാണ് പ്രാധാന്യം. സിനിമാറ്റിക് ഡാൻസോ അടിപൊളി ഗാനങ്ങളോ ഉത്സവത്തിന് പാടില്ലെന്ന് വിലക്കുണ്ട്. മേല്പുത്തൂർ ഓഡിറ്റോറിയം കൂടാതെ സത്രം വളപ്പിലെ പൂന്താനം ഓഡിറ്റോറിയത്തിലും കലാപരിപാടികൾ നടന്നുവരുന്നുണ്ട്. [[File:Elephants at punnathoor kotta Guruvayur.jpg|right|thumb|പുന്നത്തൂർകോട്ടയിലെ ആനത്താവളം]] {{main|ഗുരുവായൂർ ആനയോട്ടം}} === ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി === വൃശ്ചികമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷ [[ഏകാദശി]] - അന്നാണ്‌ ഗുരുവായൂരിലെ പ്രതിഷ്ഠാദിനാചരണമായ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി നടത്തുന്നത്. കൂടാതെ, ഭഗവാൻ കുരുക്ഷേത്ര ഭൂമിയിൽ വച്ച്‌ അർജ്ജുനന്‌ ഗീതോപദേശം നടത്തിയ ദിവസം എന്ന സങ്കല്പത്തിൽ ഈ ദിവസം '''ഗീതാദിന'''മായും ആഘോഷിക്കുന്നു.<ref name=" vns1"/> ഏകാദശി ദിനത്തിൽ ഭഗവാനെ ദർശിക്കുവാനും പ്രസാദ ഊട്ടിനുമായി ഗുരുവായൂരിൽ ഭക്തലക്ഷങ്ങളാണ്‌ എത്തുക. ഏകാദശി ദിവസം ഭക്തർക്ക് അരിഭക്ഷണമില്ല; എന്നാൽ ഭഗവാന് സധാരണ പോലെയാണ്.<ref name="vns22"/> വലിയ ആഘോഷ പരിപാടികളാണ്‌ ഗുരുവായൂരിൽ ഒരുക്കുന്നത്‌. ഗോതമ്പുചോറും പായസവും അടങ്ങുന്ന ഏകാദശി പ്രസാദം രാവിലെ മുതൽ വിതരണം അന്നത്തെ പ്രത്യേകതയാണ്. നാമജപഘോഷയാത്രയും രഥഘോഷയാത്രയുമെല്ലാം ഇതിന്റെ ഭാഗമായി നടക്കും. ആയിരക്കണക്കിനു നെയ്‌ വിളക്കാണ്‌ ഇന്നു തെളിയുക. രാത്രി വിളക്കെഴുന്നള്ളിപ്പാണ്‌ മറ്റൊരു ചടങ്ങ്‌. നാലാം പ്രദക്ഷിണത്തിൽ ഭഗവാൻ എഴുന്നള്ളും. ഭഗവാന്റെ സ്വർണ്ണക്കോലം പുന്നത്തൂർ കോട്ടയിലെ പ്രധാന കരിവീരനു സ്വന്തം. പണ്ടുകാലത്ത് ഇത് ഗുരുവായൂർ കേശവന്നവകാശപ്പെട്ടതായിരുന്നു. 1976-ലെ ഏകാദശിദിവസമാണ് (ഡിസംബർ 2) കേശവൻ ചരിഞ്ഞതും എന്നത് മറ്റൊരു അത്ഭുതം. പിറ്റേന്ന് പുലർച്ചയോടെ കൂത്തമ്പലത്തിൽ '''ദ്വാദശിപ്പണസമർപ്പണം''' ആരംഭിയ്ക്കും. അന്ന് രാവിലെ വരെ അത് തുടരും. പിന്നീട് നടയടച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ പിന്നെ വൈകുന്നേരമേ തുറക്കാള്ളൂ. ഈ സമയത്ത് വിവാഹം, ചോറൂൺ, തുലാഭാരം തുടങ്ങിയവ നടത്താറില്ല. ഏകാദശിയ്ക്ക് മുന്നോടിയായി ഒരുമാസം വിളക്കു് ഉണ്ടായിരിക്കും. ഏകാദശിയ്ക്ക് ഉദയാസ്തമനപൂജയും വിളക്കും ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വത്തിന്റേതാണ്. അഷ്ടമിയ്ക്ക് പുളിക്കീഴേ വാരിയകുടുംബവും നവമി നെയ്വിളക്ക് കൊളാടി കുടുംബവും ദശമിയ്ക്ക് [[ഗുരുവായൂരപ്പൻ സങ്കീർത്തന ട്രസ്റ്റ്|ഗുരുവായൂരപ്പൻ സങ്കീർത്തന ട്രസ്റ്റും]] വിളക്ക് നടത്തും.<ref name="vns22"/> ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിദിവസം തന്നെയാണ് ഗീതാദിനം ആഘോഷിക്കുന്നതും. രാവിലെ ഏഴു മണിമുതൽ കൂത്തമ്പലത്തിൽ ഗീതാപാരായണം നടത്താറുണ്ട്‌. ക്ഷേത്രം കീഴ്ശാന്തിയാണ് പാരായണം നടത്തുന്നത്. ==== ദ്വാദശിപ്പണം വെയ്ക്കൽ ==== ഏകാദശി കഴിഞ്ഞ് ദ്വാദശി ദിവസം കൂത്തമ്പലത്തിൽ നടക്കുന്ന ചടങ്ങാണിത്. [[ശുകപുരം]], [[പെരുവനം]], [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] ഗ്രാമങ്ങളിലെ [[അഗ്നിഹോത്രി]]കളായ ബ്രാഹ്മണർക്ക് ഭക്തർ പണക്കിഴികൾ സമർപ്പിയ്ക്കുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്. ഗുരുവായൂരപ്പൻ തന്നെ ഈ ചടങ്ങിലെ ആദ്യത്തെ പണക്കിഴി സമർപ്പിയ്ക്കുന്നതായി വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. അതിനാൽ ആദ്യത്തെ പണക്കിഴി ഭഗവദ്പ്രതിനിധിയായി മേൽശാന്തി തന്നെയാണ് സമർപ്പിയ്ക്കുന്നത്. തുടർന്ന് ഭക്തർ ഓരോരുത്തരായി പണക്കിഴികളുമായി വരിനിൽക്കുകയും തങ്ങളാലാകുന്ന തുക സമർപ്പിയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. രാവിലെ നടയടയ്ക്കുന്നതുവരെ സമർപ്പണം തുടരുന്നു. അന്ന് കാലത്ത് 9.00 ന് നടയടച്ചാൽ 3.30 നെ തുറക്കുകയുള്ളു.<ref name="vns1" /> ==== ചെമ്പൈ സംഗീതോത്സവം ==== സംഗീതസാമ്രാട്ടും ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ പരമഭക്തനുമായിരുന്ന [[ചെമ്പൈ വൈദ്യനാഥ ഭാഗവതർ|ചെമ്പൈ വൈദ്യനാഥ ഭാഗവതരുടെ]] സ്മരണയ്ക്കായി ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം 1974 മുതൽ എല്ലാ വർഷവും നടത്തുന്ന സംഗീതസദസ്സാണ്‌ ഇത്. ഏകാദശിയോട് അനുബന്ധിച്ച് പതിനഞ്ച് ദിവസങ്ങളിലായി ഈ ഉത്സവം നടത്തപ്പെടുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിനു പുറത്ത് മേല്പത്തൂർ ഓഡിറ്റോറിയത്തിൽ പ്രത്യേകം തയ്യാറാക്കിയ സംഗീതമണ്ഡപമാണ്‌ ഇതിന്റെ വേദി. പ്രശസ്ത സംഗീത വിദ്വാന്മാരും സംഗീത വിദ്യാർത്ഥികളും ഇതിൽ പങ്കെടുക്കുന്നു. ഇതിൽ പഞ്ചരത്നകീർത്തനാലാപനമാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനം. ഏകാദശി ദിവസം രാത്രി ശ്രീരാഗത്തിലുള്ള “കരുണ ചെയ്വാനെന്തു താമസം കൃഷ്ണാ” എന്ന സങ്കീർത്തനത്തോടെ സംഗീതോത്സവം സമാപിക്കുന്നു. ==== അക്ഷരശ്ലോക മത്സരം ==== ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിയോടനുബന്ധിച്ചു അക്ഷരശ്ലോക മത്സരം നടത്താറുണ്ട്‌. കേരളത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും ആളുകൾ ഇതിൽ പങ്കെടുക്കാൻ വരാറുണ്ട്. ഒന്നും രണ്ടും മൂന്നും സ്ഥാനങ്ങൾ കരസ്തമാക്കുന്നവർക്ക് സ്വർണപ്പതക്കങ്ങൾ സമ്മാനിക്കും. ===ഇല്ലം നിറ=== കർക്കടകമാസത്തിലെ [[അമാവാസി]] കഴിഞ്ഞുവരുന്ന ആദ്യത്തെ ഞായറാഴ്ചയാണ് ക്ഷേത്രത്തിൽ ഇല്ലം നിറ ആഘോഷിയ്ക്കുന്നത്. പുതുതായി കൊയ്തുകൊണ്ടുവരുന്ന കതിർക്കറ്റകൾ ഭഗവാന് സമർപ്പിയ്ക്കുന്നതാണ് ഈ ചടങ്ങ്. [[അഴീക്കൽ]] മനയം കുടുംബക്കാർക്കാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടത്താൻ അവകാശം. ഈ കുടുംബത്തിലെ കാരണവർ, തങ്ങളുടെ അടുത്തുള്ള പാടത്തുനിന്ന് കൊയ്തുകൊണ്ടുവരുന്ന കതിർക്കറ്റകൾ ക്ഷേത്ര മതിൽക്കെട്ടിനു പുറത്തെത്തിയ്ക്കും. അന്നത്തെ ശാന്തിയേറ്റ നമ്പൂതിരിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ മറ്റ് കീഴ്ശാന്തിമാർ ശംഖനാദവും ചെണ്ടയുമായി അമ്പലം പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത് നമസ്കാരമണ്ഡപത്തിൽ വെയ്ക്കുന്നു. ഇതിനുശേഷം മേൽശാന്തിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ വിശദമായ ഒരു പൂജ. കതിർക്കറ്റകളെ മഹാലക്ഷ്മിയായി സങ്കല്പിച്ചാണ് പൂജ. തുടർന്ന് നെൽക്കതിരുകൾ ശ്രീകോവിലുകളിലും തിടപ്പള്ളിയിലും വയ്ക്കുന്നു. തുടർന്ന് ബാക്കി ഭക്തർക്ക് വിതരണം ചെയ്യുന്നു.<ref name="vns22">പേജ്27, വിശേഷാൽ മഹോൽസവങ്ങൾ - സുദർശനം, മഗളം ഗുരുവായൂർ സപ്ലിമെന്റ് </ref> ===പുത്തരി നിവേദ്യം=== ഇല്ലം നിറയുടെ പിറ്റേദിവസമാണ് തൃപ്പുത്തരി നിവേദ്യം നടത്തുന്നത്. പുതിയതായി കൊയ്ത നെല്ലിനെ അരിയാക്കി, അതുകൊണ്ട് നിവേദ്യങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി, നല്ല മുഹൂർത്തത്തിൽ ഭഗവാന് നിവേദിക്കുന്നതാണിത്. മണിക്കിണറിനരികിൽ ഗണപതിയ്ക്ക് പുതിയ അരി നിവേദിച്ചതിനു ശേഷം അരിഅളക്കലുണ്ടാകും. ആ അരികൊണ്ട് ഇടിച്ചുപിഴിഞ്ഞ പായസമുണ്ടാക്കി ഉച്ചപൂജയ്ക്ക് ഭഗവാന് നിവേദിയ്ക്കും. അന്ന് പതിവു വിഭവങ്ങൾക്ക് പുറമെ അപ്പം, പഴം നുറുക്ക്, ഉപ്പുമാങ്ങ, ഇലക്കറികൾ എന്നിവയുമുണ്ടാകും. അന്നു മാത്രമെ ഉച്ചപൂജയ്ക്ക് അപ്പം നിവേദിക്കുകയുള്ളു.<ref name="vns22"/> === അഷ്ടമിരോഹിണി === ചിങ്ങമാസത്തിൽ കറുത്തപക്ഷത്തിലെ അഷ്ടമിയും [[രോഹിണി]] നക്ഷത്രവും കൂടിയ ദിവസമാണ് ശ്രീകൃഷ്ണാവതാരസുദിനമായ അഷ്ടമിരോഹിണി. ഭഗവാന്റെ ജന്മദിനം വളരെ വിപുലമായി ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം ആഘോഷിക്കുന്നു. ഭഗവാന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട അപ്പം വഴിപാട് ഏകദേശം ഒരു ലക്ഷം രൂപയ്ക്ക് മുകളിൽ ശീട്ടാക്കാറുണ്ട്. ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം നടത്തുന്ന ഭാഗവതസപ്താഹയജ്ഞത്തിലെ ശ്രീകൃഷ്ണാവതാരപാരായണം ഈ ദിവസമാണ്. അന്നത്തെ പ്രസാദ ഊട്ടിന് പിറന്നാൾ സദ്യയാണ് നൽകുന്നത്.<ref name=" vns1"/> ഇപ്പോൾ ദേവസ്വം വക ശോഭായാത്ര, ഉറിയടി മത്സരം തുടങ്ങിയവയും നടന്നുവരുന്നുണ്ട്. കുട്ടികൾ ഉണ്ണിക്കണ്ണന്റെയും രാധയുടെയും വേഷം കെട്ടി നഗരപ്രദക്ഷിണം നടത്തുന്ന കാഴ്ച കണ്ണിന് കൗതുകമുണർത്തുന്നു. അന്നേദിവസം അടുത്തുള്ള നെന്മിനി ബലരാമക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് [[ബലരാമൻ|ബലരാമനും]] ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുന്നു. അനുജനായ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ജന്മദിനത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനാണ് ആദിശേഷാവതാരമായ ബലരാമൻ ക്ഷേത്രത്തിലെത്തുന്നത്. ഇരുവരും ഒന്നിച്ചുള്ള എഴുന്നള്ളത്ത് അന്ന് വിശേഷമാണ്. === മണ്ഡലപൂജ/വിശേഷാൽ കളഭാഭിഷേകം === വൃശ്ചികം ഒന്നിനാണ് മണ്ഡലകാലം ആരംഭിക്കുന്നത്. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ പഞ്ചഗവ്യ അഭിഷേകം ഗുരുവായൂരപ്പനു നടത്തപ്പെടുന്നു. മൂന്നു നേരം കാഴ്ചശീവേലി ഈ ദിവസങ്ങളുടെ പ്രത്യേകതയാണ്. മണ്ഡലകാലത്തിന്റെ അവസാന ദിവസം ഗുരുവായൂരപ്പന് കളഭം ആടുന്നു (അഭിഷേകം നടത്തുന്നു) . ഏകാദശി, നാരായണീയദിനം, മേല്പത്തൂർ പ്രതിമാസ്ഥാപനം ഇവ മണ്ഡലകാലത്തുള്ള വിശേഷദിവസങ്ങളിൽ പെടുന്നു. ശബരിമലയ്ക്കുപോകുന്ന നിരവധി തീർത്ഥാടകർ മണ്ഡലകാലത്ത് ഗുരുവായൂരിലെത്താറുണ്ട്. അവർക്ക് ദേവസ്വം പ്രത്യേക സൗകര്യങ്ങളൊരുക്കാറുണ്ട്. === നാരായണീയദിനവും ശ്രീമന്നാരായണീയ സപ്താഹവും === മേല്പത്തൂർ നാരായണഭട്ടതിരിപ്പാട് നാരായണീയം എഴുതി തീർന്ന ദിവസമായ വൃശ്ചികത്തിലെ 28-ആം ദിവസമാണ് നാരായണീയദിനമായി ആഘോഷിക്കുന്നത്. കടുത്ത വാതരോഗം മൂലം ഭജനമിരുന്ന മേല്പത്തൂരിന് ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ദർശനം കിട്ടിയതും ഈ ദിവസം തന്നെ. തുടർന്ന് വാതരോഗവിമുക്തനായ അദ്ദേഹം 86 വയസ്സുവരെ ജീവിച്ചിരുന്നതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഇത് പ്രമാണിച്ച് ഏഴുദിവസം നാരായണീയ സപ്താഹമുണ്ടാകാറുണ്ട്. നാരായണീയ ദിനത്തിന് ഏഴു ദിവസം മുൻപ് തുടങ്ങി നാരായണീയ ദിനത്തിന്റെ അന്ന് വൈകുന്നേരത്തോടെ അവസാനിക്കുന്നു. ക്ഷേത്രം ആദ്ധ്യാത്മിക ഹാളിലാണ് നാരായണീയ സപ്താഹം നടക്കാറ്. === സ്വർഗ്ഗവാതിൽ ഏകാദശി === ഏകാദശികളിൽ പ്രധാനമാണ് സ്വർഗ്ഗവാതിൽ ഏകാദശി അഥവാ വൈകുണ്ഠ ഏകാദശി. ധനുമാസത്തിലെ വെളുത്തപക്ഷത്തിലെ ഏകാദശി ആണ് സ്വർഗ്ഗവാതിൽ ഏകാദശിയായി ആചരിക്കുന്നത്. വൈഷ്ണവക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒരു നടയിലൂടെ കയറി മറ്റൊരു നടയിലൂടെ പുറത്തുവരികയാണ് അതിന്റെ പ്രധാന അനുഷ്ഠാനം. അന്നത്തെ ഭഗവദ് ഭജനം സ്വർഗ്ഗപ്രാപ്തിയും മോക്ഷവും നേടിത്തരും എന്നാണ് വിശ്വാസം. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ വൈകുണ്ഠ ഏകാദശിദിവസം വിശേഷാൽ പരിപാടികളോടെ ആചരിച്ചുവരാറുണ്ട്. ആയിരക്കണക്കിന് ഭക്തജനങ്ങളാണ് അന്നേദിവസം ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തിച്ചേരാറുള്ളത്. അന്ന് ഭഗവാന് പ്രത്യേകപൂജകളും ചുറ്റുവിളക്കും കാഴ്ചശീവേലിയുമുണ്ടാകാറുണ്ട്. രാവിലെയും ഉച്ചയ്ക്കുമുള്ള ശീവേലികൾക്ക് പഞ്ചാരിമേളത്തിന്റെ അകമ്പടിയാണുണ്ടാകാറുള്ളത്. സമ്പൂർണ്ണമായും നെയ്യുപയോഗിച്ചുനടത്തുന്ന അന്നത്തെ ചുറ്റുവിളക്ക് ഗുരുവായൂരിലെ തമിഴ് ബ്രാഹ്മണസമൂഹം വകയാണ്. രാത്രി നടക്കുന്ന വിളക്കെഴുന്നള്ളിപ്പിന് ഇടയ്ക്കയും നാദസ്വരവും കൊഴുപ്പേകുന്നു. ചില കലാപരിപാടികളും സ്വർഗ്ഗവാതിൽ ഏകാദശിയോടനുബന്ധിച്ചുണ്ടാകാറുണ്ട്. വൃശ്ചികത്തിലെ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിയ്ക്കുള്ളത്ര ശബ്ദകോലാഹലങ്ങളുണ്ടാകാറില്ലെങ്കിലും അതുകഴിഞ്ഞാൽ ഗുരുവായൂരിൽ പ്രധാനമായി ആചരിയ്ക്കുന്നത് ഈ ഏകാദശിയാണ്. ഗുരുവായൂർ ഏകാദശിയ്ക്കുള്ളതുപോലെ അന്നും ഉച്ചയ്ക്ക് ഗോതമ്പുചോറും കാളനും പുഴുക്കും ഗോതമ്പുപായസവും ചേർന്ന വിശേഷാൽ പ്രസാദ ഊട്ടുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇതുകഴിയ്ക്കാനായി നിരവധി ഭക്തർ ഇവിടെ വരാറുമുണ്ട്. എന്നാൽ, ഭഗവാന് അന്നും സാധാരണപോലെയാണ് നിവേദ്യങ്ങൾ. === ഇടത്തരികത്ത് താലപ്പൊലി === ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ മറ്റൊരു മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയായ ഇടത്തരികത്തുകാവ് ഭഗവതിയുടെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആണ്ടുവിശേഷങ്ങളാണ് എല്ലാവർഷവും ധനു 21-ന് നടക്കുന്ന പിള്ളേർ താലപ്പൊലിയും മകരമാസത്തിലെ നാലാമത്തെ ചൊവ്വാഴ്ചയോ വെള്ളിയാഴ്ചയോ ആയി നടക്കുന്ന ദേവസ്വം താലപ്പൊലിയും. ഗുരുവായൂരിന്റെ തട്ടകത്തമ്മയായ ഇടത്തരികത്തുകാവിലമ്മയുടെ തട്ടകത്തുള്ളവർ നടത്തുന്നതുമൂലമാണ് ആദ്യത്തെ താലപ്പൊലിയ്ക്ക് പിള്ളേർ താലപ്പൊലി എന്ന പേരുവന്നത്. രണ്ട് താലപ്പൊലികൾക്കും ചടങ്ങുകൾ ഒരേപോലെയാണ്. ആയിരത്തൊന്ന് നിറപറയൊരുക്കിയാണ് ഇടത്തരികത്തുകാവിലമ്മയുടെ താലപ്പൊലി ആഘോഷിക്കുന്നത്. ഉച്ചയ്ക്ക് നടപന്തലിൽ നിന്ന് കിഴക്കോട്ട് പഞ്ചവാദ്യത്തോടും, തുടർന്ന് മേളത്തോടെ ഭഗവതിയുടെ മടക്കെഴുന്നെള്ളിപ്പും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. എഴുന്നെള്ളിപ്പിനുശേഷം നടക്കുന്ന പറയെടുപ്പിൽ നൂറുകണക്കിന് ഭക്തർ പങ്കെടുക്കുന്നു. ചെമ്പട്ടണിഞ്ഞ് ഭഗവതിയുടെ വാളും ചിലമ്പുമായി കോമരം ഇതിൽ പങ്കെടുക്കുന്നു. നിറപറകൾ വെച്ച് ഭഗവതിയെ വരവേൽക്കാനായി കിഴക്കേനടപ്പുരയിൽ അലങ്കാരങ്ങളും, വിതാനങ്ങളും നേരത്തേ ഒരുക്കാറുണ്ട്. ഇടത്തരികത്ത് ഭഗവതിയുടെ ഉത്സവത്തിൽ പങ്കാളിയാകാൻ, പൂജകൾ നേരത്തെ അവസാനിപ്പിച്ച് ഉച്ചയ്ക്ക് മുൻപ് അടച്ച് ഗുരുവായൂരപ്പനും എഴുന്നള്ളുന്നു. താലപൊലിയോടനുബന്ധിച്ച് ഭഗവതിക്ക് വാകച്ചാർത്ത്, ദീപാലങ്കാരം, പുഷ്പാലങ്കാരം, വിശേഷാൽ പൂജകൾ, ഭദ്രകാളിപ്പാട്ട് എന്നിവയും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. === പൂന്താനദിനം === ഭക്തകവിയായ പൂന്താനം നമ്പൂതിരിയുടെ ജന്മദിനമാണ് പൂന്താനദിനം. കുംഭമാസത്തിലെ അശ്വതി നക്ഷത്രത്തിലാണ് പൂന്താനദിനം ആഘോഷിക്കുന്നത്. ജ്ഞാനപ്പാനയിലെ '''കുംഭമാസത്തിലാകുന്നു നമ്മുടെ ജന്മനക്ഷത്രം അശ്വതിനാളെന്നും''' എന്ന വരികളാണ് മേല്പറഞ്ഞ ആഘോഷത്തിനു കാരണം. ക്ഷേത്രത്തിൽ അന്നേദിവസം വിശേഷാൽ പൂജകളൊന്നുമുണ്ടാകാറില്ലെങ്കിലും ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം ഈ ദിവസത്തോടനുബന്ധിച്ച് ജ്ഞാനപ്പാന പുരസ്കാരം നൽകിവരുന്നുണ്ട്. കലാ-സാംസ്കാരികരംഗങ്ങളിൽ വ്യക്തിമുദ്ര പതിപ്പിച്ച ചില പ്രശസ്തർക്കാണ് ഈ പുരസ്കാരം നൽകുന്നത്. മലപ്പുറം കീഴാറ്റൂരിലെ പൂന്താനം ഇല്ലവളപ്പിലും അന്ന് ആഘോഷങ്ങളുണ്ട്. === കൃഷ്ണഗീതി ദിനം === ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രസിദ്ധ കലാരൂപമായ കൃഷ്ണനാട്ടം അവലംബിക്കുന്ന 'കൃഷ്ണഗീതി' എന്ന കൃതി സാമൂതിരി മാനവേദരാജ എഴുതി ഗുരുവായൂരപ്പന് സമർപ്പിച്ചത് ഒരു തുലാം 30-നാണ്. അതിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്കായി 1985 മുതൽ എല്ലാ വർഷവും തുലാം 30 കൃഷ്ണഗീതിദിനമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. === കുചേലദിനം === ധനുമാസത്തിലെ ആദ്യത്തെ ബുധനാഴ്ച കുചേലദിനമായി ആഘോഷിക്കപെടുന്നു. ദാരിദ്ര്യത്താൽ ഉഴഞ്ഞ കുചേലൻ ഒരു പിടി അവിലുമായി ശ്രീകൃഷ്ണനെ ദ്വാരകയിൽ കാണാൻ വന്നതിന്റെ ഓർമ്മയ്കായാണ് ഈ ദിനം ആഘോഷിക്കുന്നത്. ഈ ദിവസം അനേകായിരം ഭക്തന്മാർ തങ്ങളുടെ ദാരിദ്രനിർമ്മാർജ്ജനത്തിനായി അവിലുമായി ഗുരുവായൂരപ്പനെ ദർശ്ശിക്കാനെത്തുന്നു. === മേടവിഷു === വിഷുദിനത്തിൽ ഭഗവാനെ കണികാണാൻ ആയിരങ്ങൾ എത്തുന്നു. എല്ലാദിവസവും മൂന്നു മണിക്കു തുറക്കുന്ന ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രം വിഷുദിനത്തിൽ രണ്ടരയ്ക്ക് തുറക്കും. അതിനു മുമ്പായി മേൽശാന്തിയും കീഴ്ശാന്തിക്കാരും മറ്റും രുദ്രതീർത്ഥത്തിൽ കുളിച്ച് വന്ന് കണിയ്ക്കുള്ള ഒരുക്കങ്ങൾ തുടങ്ങും. <ref name="vns5">ഗുരു, ഗുരുവായൂർ,പേജ്37, ഏപ്രിൽ2013- ഭക്തപ്രിയ മാസിക.</ref> ശ്രീകോവിലിന്റെ മുഖമണ്ഡപത്തിൽ അഞ്ചു വെള്ളിക്കവരവിളക്കുകൾ കത്തുന്നതിന്റെ തെക്കുവശത്തായിട്ടാണ് കണി ഒരുക്കുന്നത്. സ്വർണ്ണസിംഹാസനത്തിൽ ആനത്തലേക്കെട്ടുവച്ച് അതിന്മേൽ സ്വർണ്ണത്തിടമ്പ് എഴുന്നെള്ളിച്ചു വയ്ക്കുന്നു. അതിനു മുന്നിലായി ഒരു ഉരുളിയിളാണ് കണി ഒരുക്കുന്നത്. ഉരുളിയിൽ അക്ഷതം (ഉണങ്ങല്ലരിയും നെല്ലും) നിരത്തി, അതിനുമുകളിൽ അലക്കിയ മുണ്ട്, ഗ്രന്ഥം, വാൽക്കണ്ണാടി, കണിവെള്ളരി, കണിക്കൊന്ന, ചക്ക, മാങ്ങ, നാളികേരം, ഉടച്ച രണ്ടു മുറി നാളികേരത്തിൽ നെയ് നിറച്ച് തിരിയിട്ട് കത്തിച്ചു വെച്ചത് എന്നിവയാണ് കണിക്കോപ്പുകൾ. കണി സമയത്തിനു മുമ്പ് മേൽശാന്തിയും കൂട്ടരും ശ്രീലകത്ത് പ്രവേശിച്ച് നെയ്വിളക്കുകളെല്ലാം കത്തിച്ചുവെയ്ക്കും. സോപാനത്തും അഞ്ചു തിരിയിട്ട വിളക്ക് കത്തിച്ചുവെച്ചിട്ടുണ്ടാവും. മേൽശാന്തി ആദ്യം ഗുരുവായൂരപ്പനെ കണികാണിച്ച ശേഷം രണ്ടരയ്ക്കു തന്നെ ശ്രീകോവിലിന്റെ നട ഭക്തർക്ക് കണികാണാനായി തുറന്നുകൊടുക്കും. കണ്ണടച്ചും കണ്ണുകെട്ടിയും നിൽക്കുന്ന ഭക്തർ ശ്രീകോവിലിനു മുന്നിലെത്തി കണ്ണുതുറന്ന് കണികണ്ട് കാണിക്കയർപ്പിക്കും. നാലമ്പലത്തിനകത്ത് പ്രദക്ഷിണം വച്ച്, ഗണപതിയെയും സുബ്രഹ്മണ്യനെയും ഹനുമാനെയും വണങ്ങി, ആദ്യമെത്തുന്ന കുറച്ചുപേർക്ക് മേൽശാന്തിയിൽ നിന്ന് കൈനീട്ടം കിട്ടും. നാലമ്പലത്തിനകത്തുനിന്നും പുറത്തുകടന്ന് ഭഗവതിയെയും അയ്യപ്പനെയും ശിവനെയും തൊഴുത് പ്രദക്ഷിണമായി പുറത്തുകടന്നാൽ കണിദർശനം മുഴുവനാകും.<ref name="vns5"/> === [[വൈശാഖം|വൈശാഖപുണ്യമാസം]] === [[മേടം|മേടമാസത്തിലെ]] [[അമാവാസി]] മുതലുള്ള ഒരുമാസക്കാലമാണ് ''വൈശാഖമാസം'' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. രാജ്യമൊട്ടുക്കും ആചരിച്ചുവരുന്ന ചാന്ദ്രകലണ്ടറിലെ രണ്ടാമത്തെ മാസമാണിത്. മഹാവിഷ്ണുഭജനത്തിനും ഭാഗവതപാരായണത്തിനും ഉത്തമമായി ഈ മാസം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നതിനാൽ ''മാധവമാസം'' എന്നും ഈ മാസം അറിയപ്പെടുന്നു. കേരളീയ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഭാഗവതസപ്താഹങ്ങളും മറ്റും നടക്കുന്ന സമയമാണിത്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലും ഈ സമയം അതിവിശേഷമാണ്. ക്ഷേത്രത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഭക്തജനത്തിരക്ക് അനുഭവപ്പെടുന്ന സമയങ്ങളിലൊന്നാണ് വൈശാഖപുണ്യകാലം. സ്കൂൾ അവധിക്കാലം കൂടിയായതിനാൽ തിരക്ക് വളരെ കൂടുതലായിരിയ്ക്കും. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ മുഴുവൻ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഭാഗവതപാരായണമുണ്ടാകും. 29 ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന വൈശാഖമാസക്കാലത്തെ നാല് സപ്താഹങ്ങളാക്കി തിരിച്ചാണ് ഭാഗവതപാരായണം നടക്കുന്നത്. പ്രഗത്ഭരായ നിരവധി ഭാഗവതാചാര്യന്മാർ ഈ ചടങ്ങുകളിൽ പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. ക്ഷേത്രം വക അദ്ധ്യാത്മിക ഹാളിലാണ് സപ്താഹം മുഴുവൻ നടക്കുന്നത്. ==== അക്ഷയതൃതീയ ==== വൈശാഖമാസത്തിലെ വെളുത്തപക്ഷത്തിലെ [[തൃതീയ]] ദിവസമാണ് [[അക്ഷയതൃതീയ]] എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. ഹൈന്ദവവിശ്വാസപ്രകാരം ഏറ്റവും പുണ്യം നിറഞ്ഞ ദിവസങ്ങളിലൊന്നാണിത്. ഈ ദിലസം ചെയ്യുന്ന സത്കർമ്മങ്ങളുടെ ഫലം ക്ഷയിയ്ക്കില്ലെന്നാണ് വിശ്വാസം.'അക്ഷയതൃതീയ' എന്ന പേരുതന്നെ ഈ വിശ്വാസത്തിന് ഉപോദ്ബലകമാണ്. ചതുർയുഗങ്ങളിൽ ആദ്യത്തേതായ സത്യയുഗം (കൃതയുഗം) തുടങ്ങിയത് അക്ഷയതൃതീയനാളിലാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ [[യുധിഷ്ഠിരൻ|യുധിഷ്ഠിരന്ന്]] സൂര്യഭഗവാൻ അക്ഷയപാത്രം നൽകിയ ദിവസമായും [[ഭഗീരഥൻ|ഭഗീരഥന്റെ]] തപസ്സിൽ സംപ്രീതയായി [[ഗംഗാനദി]] ഭൂമിയിലേയ്ക്ക് ഒഴുകിവന്ന ദിവസമായും ഉപനയനത്തോടനുബന്ധിച്ച് ഒരു ദരിദ്ര ബ്രാഹ്മണകുടുംബത്തിൽ ഭിക്ഷ യാചിയ്ക്കാൻ ചെന്ന ശങ്കരാചാര്യർ അവിടത്തെ അന്തർജനത്തിന്റെ നന്മയ്ക്കായി [[കനകധാരാ സ്തോത്രം]] ചൊല്ലിയ ദിവസമായുമെല്ലാം ഈ ദിവസം അറിയപ്പെടുന്നു. സൂര്യചന്ദ്രന്മാർ ജ്യോതിഷപ്രകാരം ഉച്ചത്തിലെത്തുന്ന ഈ ദിവസം തന്നെയാണ് ബലരാമജയന്തിയായും ആചരിച്ചുവരുന്നത്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ അക്ഷയതൃതീയ വൻ പ്രാധാന്യത്തോടെ ആചരിച്ചുവരുന്നു. അക്ഷയതൃതീയയോടനുബന്ധിച്ച് ക്ഷേത്രത്തിൽ രാവിലെ പഞ്ചാരിമേളത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടെ കാഴ്ചശീവേലിയും രാത്രി കഴക്കാരുടെ വക വിശേഷാൽ ചുറ്റുവിളക്കുമുണ്ടാകും. അന്നേദിവസം ക്ഷേത്രത്തിൽ പൂജിച്ച സ്വർണ്ണം, വെള്ളി ലോക്കറ്റുകളുടെ വിതരണമുണ്ടാകും. ഇവ വാങ്ങാൻ ആയിരങ്ങളാണ് ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ടാകാറുള്ളത്. ദേവസ്വം കീഴേടമായ നെന്മിനി ബലരാമക്ഷേത്രത്തിലും ഈ ദിവസം വിശേഷാൽ ചടങ്ങുകളോടെ ആഘോഷിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. ബലരാമജയന്തി എന്ന സങ്കല്പത്തിലാണ് അവിടെയും ആഘോഷം. അഷ്ടമിരോഹിണിനാളിൽ ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ നടക്കുന്ന അതേ ചടങ്ങുകളാണ് അക്ഷയതൃതീയനാളിൽ നെന്മിനി ക്ഷേത്രത്തിലും നടക്കുന്നത്. അന്നത്തെ പ്രസാദ ഊട്ടിന് പിറനാൾ സദ്യയാണ് വിളമ്പുന്നത്. അന്നേദിവസം വൈകീട്ട് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് പഞ്ചവാദ്യത്തോടുകൂടി ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ എഴുന്നള്ളിപ്പുമുണ്ടാകും. ജ്യേഷ്ഠനായ ബലരാമന്റെ പിറന്നാളാഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ഭഗവാൻ എഴുന്നള്ളുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. അന്ന് രാത്രി വരെ വിശേഷാൽ പൂജകൾ ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ടാകും. ==== മറ്റുള്ള വിശേഷങ്ങൾ ==== വൈശാഖമാസത്തിലെ വെളുത്തപക്ഷത്തിലെ ചതുർദ്ദശി നരസിംഹജയന്തിയായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ അന്ന് വിശേഷാൽ പൂജകളൊന്നുമുണ്ടാകാറില്ലെങ്കിലും ഭാഗവതത്തിലെ നരസിംഹാവതാരഭാഗം വായിയ്ക്കുന്നത് വിശേഷമാണ്. വൈശാഖപുണ്യകാലത്തുതന്നെയാണ് ശങ്കരാചാര്യജയന്തിയും [[ബുദ്ധപൂർണ്ണിമ|ബുദ്ധപൂർണ്ണിമയുമെല്ലാം]] വരുന്നത്. ഗുരുവായൂർ കിഴക്കേ നടയിലുള്ള പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിൽ ശങ്കരാചാര്യജയന്തി വിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നു. ഇടവമാസത്തിലെ [[അമാവാസി|അമാവാസിനാളിലാണ്]] വൈശാഖമാസം സമാപിയ്ക്കുന്നത്. ===ശ്രീമദ്ഭാഗവതസപ്താഹം=== ശ്രീമദ് ഭാഗവതം ഏഴു ദിവസകൊണ്ട് പാരായണം ചെയ്തു വിശദീകരിക്കുന്ന യജ്ഞമാണ് ഭാഗവത സപ്താഹം. 1159-ൽ ഊട്ടുപുരയിലാണ് ഗുരുവായൂരിലെ ആദ്യത്തെ സപ്താഹം തുടങ്ങിയത്<ref name=sapthaham1>[http://guruvayurdevaswom.nic.in/Specialfunctions.html ഭാഗവതസപ്താഹം]ഗുരുവായൂർദേവസ്വം വെബ് വിലാസം</ref>. പിന്നീട് എല്ലാ വർഷവും ക്ഷേത്രത്തിൽ സപ്താഹം നടത്തുന്നുണ്ട്. മൂന്ന് അവസരങ്ങളിലാണ് സപ്താഹങ്ങൾ നടത്താറുള്ളത് - വൈശാഖമാസം, അഷ്ടമിരോഹിണി, മണ്ഡലകാലം. ഇവയിൽ വൈശാഖമാസത്തിൽ നാല് സപ്താഹങ്ങളാണുണ്ടാകുക. അവ ഒന്ന് കഴിയുമ്പോൾ മറ്റേത് എന്ന ക്രമത്തിൽ നടത്തിപ്പോരുന്നു. അഷ്ടമിരോഹിണിയോടനുബന്ധിച്ചുള്ള സപ്താഹമാണെങ്കിൽ, അന്നേദിവസം ശ്രീകൃഷ്ണാവതാരം വരുന്ന രീതിയിലാണ് വായിച്ചുപോരുന്നത്. മണ്ഡലകാലത്തിൽ അവസാനത്തെ ഏഴുദിവസമാണ് സപ്താഹമുണ്ടാകുക. കേരളത്തിലെ പ്രശസ്തരായ എല്ലാ ഭാഗവതാചാര്യന്മാരും ഇവയിൽ പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. ===സംക്രമസന്ധ്യ=== എല്ലാ മാസാവസാനവും (സംക്രമ ദിവസം) അത്താഴപ്പൂജക്ക്‌ ശേഷം പ്രഭാഷങ്ങളും സാംസ്കാരിക പരിപാടികളും മേൽപ്പത്തൂർ ഓഡിറ്റോറിയത്തിൽ നടത്താറുണ്ട്‌. ===നവരാത്രി=== ഇടത്തരികത്തുകാവ് ഭഗവതിയുടെ മറ്റൊരു ആണ്ടുവിശേഷമാണ് നവരാത്രി. [[കന്നി|കന്നിമാസത്തിലെ]] വെളുത്തപക്ഷത്തിലെ പ്രഥമ ([[അമാവാസി|അമാവാസിയുടെ]] പിറ്റേദിവസം) മുതലുള്ള ഒമ്പതുദിവസമാണ് നവരാത്രിയായി ആചരിച്ചുവരുന്നത്. രാജ്യമെമ്പാടുമുള്ള എല്ലാ ദേവീസന്നിധികളിലും ഈ ദിവസങ്ങൾ അതിവിശേഷമായി ആചരിച്ചുവരുന്നുണ്ട്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ നവരാത്രിനാളുകളിൽ ഭഗവതിയ്ക്ക് വിശേഷാൽ പൂജകളും വഴിപാടുകളും നടക്കാറുണ്ട്. ഒമ്പതുദിവസങ്ങളിലും വിശേഷാൽ അലങ്കാരം ദേവിയ്ക്കുണ്ടാകും. ഓരോന്നും ഭക്തരുടെ വഴിപാടായാണ് നടത്തിപ്പോരുന്നത്. ദുർഗ്ഗാഷ്ടമിദിവസം സന്ധ്യയ്ക്ക് പൂജവെപ്പ്. ക്ഷേത്രത്തിലെ കൂത്തമ്പലത്തിൽ നെറ്റിപ്പട്ടം, ആലവട്ടം, വെൺചാമരം തുടങ്ങിയവയും ഗുരുവായൂരപ്പന്റെയും സരസ്വതിയുടെയും ഗണപതിയുടെയും ചിത്രങ്ങളും പീഠത്തിൽ ഒരുക്കിവച്ചശേഷം അവയ്ക്കുമുമ്പിൽ പുസ്തകങ്ങളും സംഗീതോപകരണങ്ങളും ആയുധങ്ങളും മറ്റും പൂജയ്ക്കുവയ്ക്കുന്നു. ആദ്യകാലത്ത് ഗണപതിനടയ്ക്കുമുമ്പിലെ സരസ്വതി അറയിലാണ് പൂജവെപ്പ് നടത്തിയിരുന്നത്. പിന്നീട് സ്ഥലപരിമിതി കാരണം കൂത്തമ്പലത്തിലേയ്ക്ക് മാറ്റുകയായിരുന്നു. മഹാനവമിദിവസം മുഴുവൻ അടച്ചുപൂജ. വിജയദശമിദിവസം രാവിലെ പൂജകഴിഞ്ഞ് പുസ്തകങ്ങളും സംഗീതോപകരണങ്ങളും ആയുധങ്ങളും തിരിച്ചുകൊടുക്കുന്നു. അന്നേദിവസം ആയിരക്കണക്കിന് കുരുന്നുകൾ ക്ഷേത്രത്തിൽ ആദ്യാക്ഷരം കുറിയ്ക്കുന്നു. ക്ഷേത്രം കീഴ്ശാന്തിമാരാണ് വിദ്യാരംഭത്തിന് കാർമ്മികത്വം വഹിയ്ക്കുന്നത്. വർഷങ്ങൾ നീണ്ട പരിശീലനത്തിനുശേഷം പുതിയ കൃഷ്ണനാട്ടം കലാകാരന്മാർ അരങ്ങേറ്റം കുറിയ്ക്കുന്നതും അന്നേദിവസം തന്നെയാണ്. === ഉപദേവതകളുടെ കലശം === [[മിഥുനം|മിഥുനമാസത്തിൽ]] ക്ഷേത്രത്തിൽ ശ്രീകോവിലുകളോടുകൂടിയ ഉപദേവതകളായ ഗണപതി, അയ്യപ്പൻ, ഭഗവതി എന്നിവർക്ക് കലശാഭിഷേകം നടത്തുന്നു. കുംഭമാസത്തിലെ ഉത്സവത്തിന് ഉപദേവതകൾക്ക് കലശമില്ലാത്തതിനാൽ അതിന് പകരമാണ് മിഥുനമാസത്തിൽ കലശം. തീപിടുത്തത്തിനുശേഷം 1975-ലാണ് ഈ കലശം തുടങ്ങിയത്. ഉത്സവക്കാലത്തെ കലശത്തോടനുബന്ധിച്ചുള്ള എല്ലാ ചടങ്ങുകളും ഇതിനും നടത്തിവരുന്നുണ്ട്. ആദ്യദിവസങ്ങളിൽ അയ്യപ്പന്നും അടുത്ത ദിവസങ്ങളിൽ ഗണപതിയ്ക്കും അവസാനദിവസങ്ങളിൽ പ്രധാന ഉപദേവതയായ ഭഗവതിയ്ക്കും കലശമാടും. 108 വീതം കലശമാണ് പതിവ്. ==കീഴേടങ്ങൾ== ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രം ഒരുകാലത്ത് കൊടുങ്ങല്ലൂരിനടുത്തുള്ള തൃക്കണാമതിലകം ശിവക്ഷേത്രത്തിന്റെ കീഴേടമായിരുന്നു.<ref name="vns6"/> അതിനാൽ അക്കാലത്ത് എന്തുകാര്യത്തിനും ആ ക്ഷേത്രം തന്നെയായിരുന്നു ആശ്രയം. പിന്നീട് തൃക്കണാമതിലകം നശിപ്പിയ്ക്കപ്പെടുകയും ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രം ലോകപ്രസിദ്ധമാകുകയും ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം രൂപവത്കരിയ്ക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തപ്പോൾ ഗുരുവായൂരിനുചുറ്റും സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഏതാനും ചെറിയ ക്ഷേത്രങ്ങളെ ദേവസ്വത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിനുകീഴിൽ കൊണ്ടുവന്നു. അവയാണ് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കീഴേടങ്ങൾ. ഇപ്പോൾ 12 കീഴേടങ്ങളാണ് ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വത്തിനുള്ളത്. ഇവയിൽ രണ്ടെണ്ണമൊഴികെ (വെർമാണൂർ, പൂന്താനം) ബാക്കിയെല്ലാം ഗുരുവായൂരിനുചുറ്റുമാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.<ref name="vns6"/> ===[[നാരായണംകുളങ്ങര ഭഗവതിക്ഷേത്രം]]=== ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് ഒന്നര കിലോമീറ്റർ വടക്കുമാറി മമ്മിയൂർ ജങ്ഷനിൽ, പൊന്നാനിയ്ക്ക് പോകുന്ന വഴിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ചെറിയൊരു ക്ഷേത്രമാണ് നാരായണംകുളങ്ങര ഭഗവതി ക്ഷേത്രം. ഉഗ്രദേവതയായ ഭദ്രകാളിയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠ. '''ചിരിച്ചുകൊട്ടിക്കാവ്''' എന്നും ഈ ക്ഷേത്രം അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവിടെ നടക്കുന്ന വിചിത്രമായ ഒരു വഴിപാട് കാരണമാണ് ഇതിന് ഈ പേരുവന്നത്. കൈകൊട്ടി പൊട്ടിച്ചിരിയ്ക്കുന്നതാണ് ഈ വഴിപാട്. ഇത് വീട്ടിൽ വച്ചുനടത്താനും സാധിയ്ക്കും എന്നതാണ് പ്രത്യേകത. മേലേക്കാവും കീഴേക്കാവുമായി രണ്ട് ക്ഷേത്രങ്ങൾ ഇവിടെയുണ്ട്. രണ്ടിടത്തും ഭദ്രകാളി തന്നെയാണ് സങ്കല്പം. എന്നാൽ, മേലേക്കാവിൽ ശാന്തഭാവവും കീഴേക്കാവിൽ രൗദ്രഭാവവുമായാണ് സങ്കല്പം. ആദ്യകാലത്ത് മമ്മിയൂരിലെ മൂത്തേടത്ത് ഇല്ലത്തിനായിരുന്നു ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ അവകാശം. പിന്നീട് മൂത്തേടത്ത് ഇല്ലം അന്യം നിന്നുപോകുകയും മമ്മിയൂരിലെ പ്രസിദ്ധ നായർ തറവാടായ വാരിയത്ത് വീട്ടുകാർക്ക് ക്ഷേത്രാവകാശം ലഭിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് അവർക്ക് നടത്തിക്കൊണ്ടുപോകാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാകുകയും അവർ ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വത്തിന് ക്ഷേത്രം വിട്ടുകൊടുക്കുകയും ചെയ്തു. പഴയകാല ചലച്ചിത്രനടിയും തമിഴ്നാട് മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[ജെ. ജയലളിത]] 2001-ൽ ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ദർശനത്തിനെത്തിയിരുന്നു. അന്ന് അവർ ഇവിടെ മേലേക്കാവിൽ 51 പവൻ തൂക്കം വരുന്ന ശൂലം വഴിപാടായി കഴിയ്ക്കുകയുണ്ടായി. ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം മകരപ്പത്താണ്. പേര് സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്നതുപോലെ മകരമാസത്തിലെ പത്താം തീയതി (ഇംഗ്ലീഷ് കലണ്ടറിൽ സാധാരണയായി ജനുവരി 23-24 തീയതികളിൽ) നടത്തപ്പെടുന്നതാണ് ഈ മഹോത്സവം. അന്നു രാത്രി നടക്കുന്ന പാനയും താലപ്പൊലിയുമാണ് ഇതിലെ പ്രധാന ചടങ്ങ്. കൂടാതെ കർക്കടകമാസത്തിൽ ഇല്ലം നിറയും തൃപ്പുത്തരിയും, മേടമാസത്തിൽ വിഷുവേല, വൃശ്ചികമാസത്തിൽ കളമെഴുത്തും പാട്ടും തുടങ്ങിയവയും വിശേഷമാണ്.<ref name="vns6">[http://www.guruvayurdevaswom.org/ ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20021210130541/http://www.guruvayurdevaswom.org/ |date=2002-12-10 }}.</ref> ===[[താമരയൂർ അയ്യപ്പക്ഷേത്രം|താമരയൂർ അയ്യപ്പക്ഷേത്രവും]] [[ശ്രീകണ്ഠപുരം മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രം|ശ്രീകണ്ഠപുരം മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രവും]]=== ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന് രണ്ടര കി.മീറ്റർ വടക്കുമാറി പൊന്നാനി റൂട്ടിൽ [[താമരയൂർ]] ദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന രണ്ട് ക്ഷേത്രങ്ങളാണ് ശ്രീകണ്ഠപുരം മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രവും താമരയൂർ അയ്യപ്പക്ഷേത്രവും.<ref name="vns6"/> പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ഈ ക്ഷേത്രങ്ങൾക്ക് മുന്നിലായി അതിവിശാലമായ ക്ഷേത്രക്കുളവും കാണാം. പ്രദേശത്തുണ്ടായിരുന്ന ഒരു നമ്പൂതിരി കുടുംബത്തിന്റെ വകയായിരുന്ന ഈ രണ്ട് ക്ഷേത്രങ്ങളും 1989-ലാണ് ദേവസ്വം ഏറ്റെടുത്തത്. അഷ്ടമിരോഹിണി, മണ്ഡലവിളക്ക് തുടങ്ങിയവയാണ് രണ്ടിടത്തും പ്രധാന ആഘോഷങ്ങൾ. ===[[അഞ്ഞൂർ അയ്യപ്പൻകാവ് ക്ഷേത്രം]]=== ഗുരുവായൂർ നിന്നു തൃശ്ശൂർക്കുള്ള വഴിയിൽ ഗുരുവായൂരിൽ നിന്നും പതിനാറു കിലോമീറ്റർ അകലെ [[മുണ്ടൂർ, തൃശ്ശൂർ|മുണ്ടൂരിലാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രം. പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ദർശനം. ഉപദേവതകളായി ഗണപതി, ശിവൻ, ഭദ്രകാളി, നാഗദൈവങ്ങൾ എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന് ഏതാണ്ട് നേർരേഖയിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തന്മൂലം, ഗുരുവായൂരപ്പനും അഞ്ഞൂരിലെ അയ്യപ്പനും പരസ്പരാഭിമുഖമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. കുംഭമാസത്തിലെ തിരുവാതിരയ്ക്ക് അയ്യപ്പൻ ഗുരുവായൂരിൽ ആറാട്ടിനു പോയിരുന്നുവെന്നും ടിപ്പുവിന്റെ പടയോട്ടത്തോടെയാണ് ഇത് നിന്നതെന്നും വിശ്വസിക്കുന്നു.<ref name="vns6"/> മണ്ഡലകാലമാണ് പ്രധാനം. ===[[വെർമാണൂർ ശിവക്ഷേത്രം]]=== പാലക്കാട് ജില്ലയിൽ ആലത്തൂർ താലൂക്കിൽ കുനിശ്ശേരിയിലെ പാറക്കുളത്താണ് ഈ ശിവക്ഷേത്രം<ref name="vns6"/>. ഗുരുവായൂരിൽനിന്ന് 70 കിലോമീറ്റർ വടക്കുകിഴക്കുമാറി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനമായി ശിവൻ കുടികൊള്ളുന്ന അപൂർവ്വം ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണിത്. ക്ഷേത്രേശന്റെ രൗദ്രഭാവം കുറയ്ക്കാൻ നടയ്ക്കുമുമ്പിൽ കുളം കുഴിച്ചുവച്ചിരിയ്ക്കുന്നു. ഈ കുളത്തിന്റെ പേരാണ് പാറക്കുളം. ഗുരുവായൂരപ്പന് ആറാട്ടുസമയത്ത് കൊടുക്കുന്ന ചാന്ത് കൊണ്ടുവരുന്നത് ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നാണ്. പണ്ടുകാലത്ത് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലെ കാര്യങ്ങൾക്കുള്ള നെല്ല് കൊണ്ടുവന്നിരുന്നത് ഇവിടെയടുത്തുള്ള പാടങ്ങളിൽ നിന്നാണ്. ഇതാണ് പിൽക്കാലത്ത് ക്ഷേത്രം ക്ഷയിച്ചപ്പോൾ ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം ഏറ്റെടുക്കാനുള്ള കാരണം. ശിവരാത്രിയാണ് പ്രധാന ആഘോഷം. ===[[മാങ്ങാൻചിറ വിഷ്ണുക്ഷേത്രം]]<ref name="vns6"/>=== ഗുരുവായൂർ-പാവറട്ടി-തൃശ്ശൂർ വഴിയിൽ ഗുരുവായൂർ നിന്ന് 9 കി.മീറ്റർ അകലെ പെരുവല്ലൂരിലാണ് ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠയുള്ള ഈ ക്ഷേത്രം.<ref name="vns6"/> ''ചെറുഗുരുവായൂർ'' എന്നൊരു വിശേഷനാമത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ ക്ഷേത്രത്തിനുമുന്നിലും വലിയൊരു ആൽമരവും അതിനു ചുവട്ടിൽ ഗരുഡന്റെയും പൂന്താനത്തിന്റെയും പ്രതിമകളും കാണാം. പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ദർശനം. മേലേടത്തിലേതുപോലെ ചതുർബാഹുവായ വിഷ്ണുവിനെ ശ്രീകൃഷ്ണനാക്കി സങ്കല്പിച്ച് പൂജിയ്ക്കുന്നു. ഉപദേവതകളായി ഗണപതി, അയ്യപ്പൻ, ഭഗവതി എന്നിവരുമുണ്ട്. ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠയായതിനാൽ അഷ്ടമിരോഹിണിയാണ് പ്രധാനം. ===[[കുന്നംകുളം തലക്കോട്ടുകര ശിവക്ഷേത്രം]]=== ഗുരുവായൂരുനിന്ന് എട്ടു കിലോമീറ്റർ വടക്കുകിഴക്കുമാറി, കുന്നംകുളം പട്ടണത്തിൽ തൃശ്ശൂർ റോഡിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. ക്ഷേത്രപരിസരത്തായി അതിമനോഹരമായ ഒരു ശിവപ്രതിമയും മുന്നിൽ നന്ദിയുടെ ഒരു ശില്പവും കാണാം. 2018-ലാണ് ഈ പ്രതിമ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്. ചുറ്റമ്പലത്തിനകത്ത് രണ്ട് ശ്രീകോവിലുകളുണ്ട് ഇവിടെ. തെക്കുഭാഗത്തുള്ളത് സ്വയംഭൂലിംഗമാണ്, മറ്റേതിൽ പ്രതിഷ്ഠാലിംഗവും. ഒരേ മേൽശാന്തി തന്നെ രണ്ടിടത്തും പൂജ ചെയ്യുന്നു.<ref name="vns6"/> കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായാണ് ഇരുപ്രതിഷ്ഠകളും കുടികൊള്ളുന്നത്. ഉപദേവതകളായി ഗണപതിയും ശാസ്താവും ക്ഷേത്രത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്നുണ്ട്. ശിവരാത്രിയാണ് പ്രധാന ആഘോഷം. ഇതിനടുത്ത് ദേവസ്വം ശിവശക്തി എന്നപേരിൽ ഒരു ഓഡിറ്റോറിയം പണിതിട്ടുണ്ട്. ===[[പുന്നത്തൂർ ശിവ-വിഷ്ണു-ഭഗവതി ക്ഷേത്രങ്ങൾ]]=== ഗുരുവായൂർ നിന്ന് മൂന്നര കി.മീറ്റർ അകലെ പുന്നത്തൂരിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രങ്ങൾ. 1975ൽ ദേവസ്വം വാങ്ങിയതാണിത്. സാമൂതിരിയുടെ സാമന്തനായിരുന്ന പുന്നത്തൂർ രാജാവിന്റെ കൊട്ടാരം ഇവിടെയായിരുന്നു. ക്ഷേത്രത്തിൽ ആനകളുടെ എണ്ണം ക്രമാതീതമായി കൂടിയപ്പോൾ ഇന്ന് പാഞ്ചജന്യം, ശ്രീവത്സം റസ്റ്റ് ഹൗസുകൾ നിലകൊള്ളുന്ന സ്ഥലത്ത് (പഴയ കോവിലകപ്പറമ്പിൽ, പണ്ട് അവിടെയാണ് ആനകളെ പാർപ്പിച്ചിരുന്നത്) സ്ഥലക്കുറവ് അനുഭവപ്പെടുകയും തുടർന്ന് ഈ സ്ഥലം സ്വന്തമാക്കി അവിടെ ആനകളെ പാർപ്പിയ്ക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. ഗജരാജൻ ഗുരുവായൂർ കേശവന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ആനകളുടെ ഒരു ഘോഷയാത്രയായിരുന്നു പുതിയ താവളത്തിലേയ്ക്ക്. പുന്നത്തൂർക്കോട്ടയ്ക്കകത്തുതന്നെയാണ് ഈ രണ്ട് ക്ഷേത്രങ്ങളും. 10 ഏക്കർ വിസ്തീർണ്ണത്തിലാണ് ഈ സ്ഥലം. പ്രധന പ്രതിഷ്ഠകൾ ശിവനും വിഷ്ണുവും ഭഗവതിയുമാണ്. ശിവക്ഷേത്രം '''തെക്കേ അമ്പലം''' എന്നും ഭഗവതിക്ഷേത്രം '''പാതിക്കോട്ടുകാവ്''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു.<ref name="vns6"/> തെക്കേ അമ്പലത്തിൽ ശിവനും വിഷ്ണുവും തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടെ കുടിയിരുത്തപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. കിഴക്കോട്ട് ദർശനം. ഗണപതി, അയ്യപ്പൻ, നാഗദൈവങ്ങൾ എന്നിവരാണ് ഉപദേവതകൾ. മതിൽക്കെട്ടിനകത്തുതന്നെയാണ് ഭഗവതിക്ഷേത്രം. ഭഗവതിക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠ ഭദ്രകാളിയാണ്. പടിഞ്ഞാട്ട് ദർശനം. ശിവരാത്രി, അഷ്ടമിരോഹിണി, നവരാത്രി എന്നിവയെല്ലാം ഇവിടെ ആഘോഷിയ്ക്കപ്പെടുന്നു. ===[[നെന്മിനി ബലരാമ-അയ്യപ്പ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]]=== ഗുരുവായൂരിന് നാലു കിലോമീറ്റർ തെക്കുകിഴക്ക് നെന്മിനിയിലാണ് 500 മീറ്റർ അകലത്തിലായുള്ള ഈ ക്ഷേത്രങ്ങളുള്ളത്. ഗുരുവായൂരിലെ പ്രസിദ്ധ ബ്രാഹ്മണകുടുംബമായ നെന്മിനി മനയുടെ വകയായിരുന്നു ഈ രണ്ട് ക്ഷേത്രങ്ങൾ. 1989-ലാണ് ഇവ ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വത്തിന് കൈമാറിയത്.<ref name="vns6"/> കേരളത്തിൽ ശ്രീകൃഷ്ണസഹോദരനായ ബലരാമൻ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയായ അപൂർവം ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നായ നെന്മിനി ക്ഷേത്രം തന്മൂലം നിരവധി ഭക്തരെ ആകർഷിയ്ക്കുന്നു. യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇവിടെയും പ്രതിഷ്ഠ ചതുർബാഹുവായ മഹാവിഷ്ണുവാണ്. ബലരാമസങ്കല്പം കാണിയ്ക്കുന്നത് കൃഷിയുമായുള്ള ബന്ധമാണ്. കിഴക്കോട്ട് ദർശനം നൽകിയാണ് ബലരാമനെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്. ഗണപതി, അയ്യപ്പൻ, ഭഗവതി, നാഗദൈവങ്ങൾ എന്നിവരാണ് ഇവിടെ ഉപദേവതകൾ. അഷ്ടമിരോഹിണിദിവസം മേലേടത്തേയ്ക്ക് ബലരാമന്റെ എഴുന്നള്ളിപ്പുണ്ടാകാറുണ്ട്. അനുജന്റെ പിറന്നാൾ ആഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ജ്യേഷ്ഠൻ എഴുന്നള്ളുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. ബലരാമജയന്തിദിവസമായ അക്ഷയതൃതീയയും ഇവിടെ ഗംഭീരമായി ആഘോഷിയ്ക്കുന്നു. അന്ന് ഗുരുവായൂരപ്പൻ ഇങ്ങോട്ടും എഴുന്നള്ളാറുണ്ട്. ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കുള്ള ഫ്ലാറ്റുകൾ ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് മുന്നിലാണ്. ബലരാമക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് അര കിലോമീറ്റർ തെക്കുമാറി, നെന്മിനി മന നിന്നിരുന്ന പറമ്പിലാണ് അയ്യപ്പക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. നെന്മിനി മനപ്പറമ്പിലെ ക്ഷേത്രമായതിനാൽ ഇത് ഒരു കുടുംബക്ഷേത്രമായിരുന്നെന്ന് വ്യക്തമാക്കാം. സാധാരണയിലും ഉയരത്തിൽ നിൽക്കുന്ന ഒരു പീഠത്തിലാണ് ഇവിടെ ശ്രീകോവിൽ. അയ്യപ്പൻ എന്നാണ് പറയുന്നതെങ്കിലും ഇവിടെ യഥാർത്ഥത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠ പൂർണാപുഷ്കലാസമേതനായ ധർമ്മശാസ്താവാണ്. പടിഞ്ഞാറോട്ട് ദർശനം നൽകുന്ന ശാസ്താവിന് ഉപദേവതകളായി ഗണപതി, ഭദ്രകാളി, നാഗദൈവങ്ങൾ എന്നിവർക്കും പ്രതിഷ്ഠകളുണ്ട്. മണ്ഡലകാലമാണ് ഇവിടെ പ്രധാന ആണ്ടുവിശേഷം. ===[[കാവീട് കാർത്ത്യായനിക്ഷേത്രം]]=== പുരാതനകേരളത്തിലെ [[നൂറ്റെട്ട് ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങൾ|നൂറ്റെട്ട് ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രങ്ങളിൽ]] ഒന്നാണിത്. ഗുരുവായൂരിൽ നിന്നും ആറു കി.മീറ്റർ അകലെ പുന്നത്തൂർ കോട്ടയ്ക്കടുത്താണ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.<ref name="vns6"/> കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായ ഇവിടത്തെ ഭഗവതി ശ്രീകൃഷ്ണസഹോദരിയാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ചതുർബാഹുവായ കാർത്ത്യായനീദേവിയാണ് ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠ. പുറകിലെ വലതുകയ്യിൽ ചക്രവും പുറകിലെ ഇടതുകയ്യിൽ ശംഖും ധരിച്ച ദേവിയുടെ മുന്നിലെ ഇടതുകൈ അരയിൽ കുത്തിനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ്; മുന്നിലെ വലതുകൈ അഭയമുദ്രയോടെയും. കോകസന്ദേശത്തിൽ ''അൻപിൽ കുമ്പിട്ടചലതനയാം പിന്നെ നീ പോകപോനാൽ'' എന്നുതുടങ്ങുന്ന വരികളിൽ പരാമർശിയ്ക്കപ്പെടുന്നത് ഇവിടത്തെ ദേവിയാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഗണപതി, അയ്യപ്പൻ, നാഗദൈവങ്ങൾ എന്നിവരാണ് ഉപദേവതകൾ. മകം തൊഴൽ, നവരാത്രി, തൃക്കാർത്തികവിളക്ക് എന്നിവയാണ് പ്രധാന ആഘോഷങ്ങൾ. ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം വകയുള്ള മൂന്ന് ഗോശാലകളിലൊന്ന് ഈ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്താണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ===[[പൂന്താനം വിഷ്ണുക്ഷേത്രം]]=== മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ [[പെരിന്തൽമണ്ണ]]-[[നിലമ്പൂർ]] വഴിയിൽ ഗുരുവായൂർ നിന്ന് 60 കി.മീറ്റർ അകലെ [[കീഴാറ്റൂർ|കീഴാറ്റൂരിനടുത്ത്]] പൂന്താനം മനയ്ക്ക് സമീപമാണ് ഈ വിഷ്ണുക്ഷേത്രം. വിഷ്ണുവാണ് പ്രതിഷ്ഠയെങ്കിലും ജ്ഞാനപ്പാനയുടെ കർത്താവ് പൂന്താനം നമ്പൂതിരി ആരാധിച്ചിരുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാനാണ് ഏറെ പ്രശസ്തി. പ്രായാധിക്യത്തെത്തുടർന്ന് പൂന്താനത്തിന് ഗുരുവായൂർ ദർശനം അസാധ്യമായപ്പോൾ അദ്ദേഹം മനസ്സിൽ കണ്ടതനുസരിച്ച് പ്രതിഷ്ഠിച്ചതാണ് ഇവിടെയുള്ള ഉണ്ണിക്കണ്ണനെ. പൂന്താനം നമ്പൂതിരിയുടെ പിന്തുടർച്ചക്കാർ 1993-ൽ ഈ ക്ഷേത്രം ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വത്തിന് കൈമാറി.<ref name="vns6"/> പടിഞ്ഞാറ് ദർശനം നൽകുന്ന അപൂർവം വിഷ്ണുക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇത്. മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ ഇടതുവശത്ത്, ഇരുകൈകളിലും വെണ്ണ പിടിച്ചുനിൽക്കുന്ന രൂപത്തിലാണ് ശ്രീകൃഷ്ണപ്രതിഷ്ഠ. ഈ പ്രതിഷ്ഠയെ പൂന്താനം '''വാമപുരാധീശൻ''' എന്നാണ് വിളിച്ചിരുന്നത്. ഉപദേവകളായി ഗണപതിയും നാഗദൈവങ്ങളുമുണ്ട്. അഷ്ടമിരോഹിണി, ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി, വിഷു, പൂന്താനദിനം, നവരാത്രി തുടങ്ങിയവയാണ് പ്രധാന ആഘോഷങ്ങൾ. ==== പൂന്താനം ഇല്ലം ==== പെരിന്തൽമണ്ണ-നിലമ്പൂർ റോഡിന്റെ ഇരുവശങ്ങളിലായാണ് നിലവിൽ പൂന്താനം ഇല്ലവും ക്ഷേത്രവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഇല്ലം വകയായി ആദ്യമേയുണ്ടായിരുന്ന വിഷ്ണുക്ഷേത്രത്തിൽ പൂന്താനം നമ്പൂതിരി കൃഷ്ണനെക്കൂടി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. റോഡിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തുള്ള വഴിയിൽക്കൂടി ഏകദേശം അര കിലോമീറ്റർ നടന്നാലേ ഇല്ലത്തെത്താൻ സാധിയ്ക്കൂ. ചുറ്റും ധാരാളം മരങ്ങൾ നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന ഒരു പറമ്പിലാണ് ഇല്ലം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. നിലവിൽ ഒരു നാലുകെട്ടും സമീപം ഒരു പത്തായപ്പുരയും അതിനടുത്തായി ഒരു സ്റ്റേജുമാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. കേരളീയ നിർമ്മാണശൈലിയുടെ മകുടോദാഹരണമാണ് പൂന്താനം ഇല്ലം. ഇതിന് പുറത്തുള്ള ഒരു പീഠത്തിൽ ശ്രീകൃഷ്ണഭഗവാന്റെ ഒരു വിഗ്രഹം കാണാം. പൂന്താനത്തെ ഉടലോടെ വൈകുണ്ഠത്തിലേയ്ക്ക് കൊണ്ടുപോയത് ഈ പ്രദേശത്തുവച്ചാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. തന്മൂലം, ഈ സ്ഥാനത്തിന് വളരെയധികം പവിത്രത കല്പിച്ചുവരുന്നു. ഇവിടെയുള്ള തേവാരപ്പുരയിൽ [[തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ഭഗവതിയുടെ]] പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. പൂന്താനം ഇല്ലത്തിന്റെ പരദേവതയായിരുന്നു തിരുമാന്ധാംകുന്നിലമ്മ. വാർദ്ധക്യത്തിൽ [[വസൂരി]] വന്ന് തളർന്നുപോയ പൂന്താനം, തിരുമാന്ധാംകുന്നിലമ്മയെ സ്തുതിച്ച് ''[[ഘനസംഘം]]'' എന്ന പ്രസിദ്ധ കാവ്യം രചിച്ച് രോഗമുക്തനായി എന്നൊരു കഥ പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. നിത്യവും ഭഗവതിയ്ക്ക് രണ്ടുപൂജകളുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇവിടെ വിദ്യാരംഭം കുറിയ്ക്കുന്നത് അതിവിശേഷമായി കണക്കാക്കിവരുന്നു. തന്മൂലം വിജയദശമിനാളിൽ ഇവിടെ വൻ തിരക്കാണുണ്ടാകാറുള്ളത്. പൂന്താനദിനത്തോടനുബന്ധിച്ചും ഇവിടെ ധാരാളം പരിപാടികൾ നടക്കാറുണ്ട്. ==മറ്റു സ്ഥാപനങ്ങൾ== പുസ്തക വില്പനശാല, മതപുസ്തകശാല, ക്ഷേത്രകലാ പഠനശാല, ചുമർച്ചിത്രപഠനശാല, മ്യൂസിയം, മെഡിക്കൽ സെന്റർ, മേൽപ്പത്തൂർ സ്മരക ആയുർവേദ ആസ്പത്രി, ശ്രീകൃഷ്ണാ കോളേജ്, ശ്രീകൃഷ്ണാ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ, അമ്പാടി ഹൗസിങ് കോംപ്ലക്സ് എന്നിങ്ങനെ കുറേ സ്ഥാപനങ്ങൾ ദേവസ്വം നടത്തുന്നു. ===പുന്നത്തൂർ ആനക്കോട്ട=== {{main|പുന്നത്തൂർ കോട്ട}} ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ഭക്തർ നടക്കിരുത്തുന്ന ആനകളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനു ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം നടത്തുന്ന കേന്ദ്രമാണ് പുന്നത്തൂർ കോട്ട. ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്നും മൂന്നു കിലോമീറ്റർ വടക്കോട്ട്‌ മാറിയാണ് ഈ ആനതാവളം. 1975-ലാണ് ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം ഈ 10 ഏക്കർ സ്ഥലം വാങ്ങിയത്. ഗുരുവായൂർ കേശവന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഘോഷയാത്രയായി എല്ലാ ആനകളെയും പുന്നത്തൂർ കോട്ടയിലേക്ക് മാറ്റി. ഇവിടെ ഇപ്പോൾ 52 ആനകളെ സംരക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്. കർക്കിടകമാസത്തിൽ ആനകൾക്ക് ഇവിടെ സുഖചികിത്സ നടത്തുന്നു. ===വൃന്ദാവനം എസ്റ്റേറ്റ്=== മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ വേങ്ങാട് ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വത്തിന്റെ 100 ഏക്കറിലാണ് വൃന്ദാവനം എസ്റ്റേറ്റ്. പനക്ക് പുറമേ തെങ്ങ്, കശുവണ്ടി തുടങ്ങിയ മറ്റു കാർഷിക ഉൽപ്പന്നങ്ങളും ഇവിടെ ഉണ്ടാക്കുന്നുണ്ട്. വൃന്ദാവനം എസ്റ്റേറ്റിനടുത്ത് 25 ഏക്കറിൽ ഗോകുലം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് ഭക്തർ സമർപ്പിക്കുന്ന പശുക്കളെ ഗോകുലത്തിലാണ് സംരക്ഷിക്കുന്നത്. ഇവിടെ ആയിരത്തോളം പശുക്കളെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. == സമീപക്ഷേത്രങ്ങൾ == === [[മമ്മിയൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം]] === ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രവുമായി ഏറ്റവുമധികം ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് മമ്മിയൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന് സമീപത്തായി ഏതാണ്ട് ഒരു കിലോമീറ്റർ വടക്കുപടിഞ്ഞാറുമാറി കുന്നംകുളം റോഡിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഐതിഹ്യപ്രകാരം ഗുരുവായൂരപ്പപ്രതിഷ്ഠയ്ക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിച്ച ശിവൻ തൊട്ടടുത്തുള്ള മമ്മിയൂരിൽ പാർവ്വതീസമേതനായി സ്വയംഭൂവായി അവതരിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. ഗുരുവായൂർ തീർത്ഥാടനം പൂർത്തിയാകണമെങ്കിൽ ഗുരുവായൂരിൽ പോകുന്ന എല്ലാ ഭക്തരും ഇവിടെയും ദർശനം നടത്തണം എന്നാണ് ആചാരം. അതിന് കഴിയാത്തവർ ഭഗവതിയെ തൊഴുത് പ്രദക്ഷിണം വയ്ക്കുമ്പോൾ വടക്കുപടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തേയ്ക്ക് നോക്കിത്തൊഴുന്നു. പുരാതന കേരളത്തിലെ [[നൂറ്റെട്ട് ശിവാലയങ്ങൾ|നൂറ്റെട്ട് ശിവാലയങ്ങളിലൊന്നായ]] ഇവിടെ പാർവ്വതീസമേതനും സ്വയംഭൂവുമായ ശിവനാണ് മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠയെങ്കിലും തുല്യപ്രാധാന്യത്തോടെ മഹാവിഷ്ണുവുമുണ്ട്. ഈ മഹാവിഷ്ണു ഗുരുവായൂരപ്പൻ തന്നെയാണ് എന്നാണ് സങ്കല്പം. കൂടാതെ ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, അയ്യപ്പൻ, ഭദ്രകാളി, നാഗദൈവങ്ങൾ, [[ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്]], [[ചെറുരക്ഷസ്സ്]] എന്നീ ഉപദേവതകൾക്കും ഇവിടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ഇതിൽ ആദിപരാശക്തിയായ ഭദ്രകാളി പ്രത്യേക പ്രാധാന്യത്തോടെ ശ്രീകോവിലിൽ കാവിൽ നാഗദൈവങ്ങൾക്ക് സമീപം പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഉഗ്രമൂർത്തിയായ ഈ ഭഗവതിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ ക്ഷേത്രത്തിന് പുറത്താണ്. മൂന്ന് പൂജകളുള്ള ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തന്ത്രാധികാരം ഗുരുവായൂർ തന്ത്രിമാരായ പുഴക്കര ചേന്നാസ് നമ്പൂതിരിമാർക്കു തന്നെയാണ്. [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. === [[ഗുരുവായൂർ പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രം]] === ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രവുമായി അടുത്ത് ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്ന മറ്റൊരു ക്ഷേത്രമാണ് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് ഗുരുവായൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനടുത്തുള്ള പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രം. പാർത്ഥസാരഥിയായ ശ്രീകൃഷ്ണനാണ് ഇവിടെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. ആദിശങ്കരാചാര്യരാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയതെന്ന് വിശ്വസിയ്ക്കുന്നു. ടിപ്പു സുൽത്താന്റെ ആക്രമണത്തിൽ തകർക്കപ്പെട്ട ഈ ക്ഷേത്രം ഒരുപാടുകാലം ആരാലും തിരിഞ്ഞുനോക്കപ്പെടാതെ കിടന്നു. ഒടുവിൽ, ഭാഗവതകുലപതി തിരുനാമാചാര്യൻ [[ആഞ്ഞം മാധവൻ നമ്പൂതിരി]]യാണ് ക്ഷേത്രം പുതുക്കിപ്പണിത് പുനഃപ്രതിഷ്ഠ നടത്തിയത്. ഇന്ന് ക്ഷേത്രം ഒരുപാടുപേരുടെ ശ്രദ്ധയാകർഷിച്ചുവരികയാണ്. തേരിന്റെ ആകൃതിയിലുള്ള ശ്രീകോവിലാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. തേരിന്റെ ചക്രങ്ങളും കുതിരകളുമടക്കം അതേ പടി നിർമ്മിയ്ക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. പാർത്ഥസാരഥിയായ ഭഗവാൻ ഒരു കയ്യിൽ ചമ്മട്ടിയും മറ്റേ കയ്യിൽ ശംഖും ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്. മൂന്നടിയോളം ഉയരം വരുന്ന വിഗ്രഹം കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ഉപദേവതകളായി ഗണപതി, അയ്യപ്പൻ, [[നവഗ്രഹങ്ങൾ]], ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്, ആദിശങ്കരാചാര്യർ എന്നിവർ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. ധനുമാസത്തിൽ രോഹിണിനാളിൽ കൊടികയറി ആറുദിവസമാണ് ക്ഷേത്രോത്സവം. ഗീതാദിനം കൂടിയായ ഗുരുവായൂർ ഏകാദശി നാളിൽ ഉച്ചയ്ക്ക് ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് പഞ്ചവാദ്യത്തിന്റെ അകമ്പടിയോടെ എഴുന്നള്ളിപ്പുണ്ടാകും. വൈകുന്നേരം തിരിച്ച് രഥമെഴുന്നള്ളിപ്പും. അഷ്ടമിരോഹിണി, ശങ്കരജയന്തി തുടങ്ങിയവയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ മറ്റ് പ്രധാന ആഘോഷങ്ങൾ. === [[ഗുരുവായൂർ തിരുവെങ്കടാചലപതിക്ഷേത്രം]] === ഗുരുവായൂരിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന ക്ഷേത്രമാണ് '''കേരള തിരുപ്പതി''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന തിരുവെങ്കടാചലപതിക്ഷേത്രം. ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്ത് ഗുരുവായൂർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനും പാർത്ഥസാരഥിക്ഷേത്രത്തിനും തൊട്ടടുത്താണ് ഈ ക്ഷേത്രം. മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ മറ്റൊരു ഭാവമായ തിരുപ്പതി വെങ്കടേശ്വരനും ഭദ്രകാളിയുമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠകൾ. ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലത്തിന്റെ പേര് 'തിരുവെങ്കടം' (മലയാളത്തിൽ തെറ്റായി 'തിരുവെങ്കിടം' എന്നെഴുതിവരുന്നു) എന്നാണ്. ആ പേര് വരാൻ തന്നെ കാരണം ഈ ക്ഷേത്രമാണ്. ഭാരതീയ വൈഷ്ണവ ഭക്തിപ്രസ്ഥാനത്തിലെ ശുക്രനക്ഷത്രമായ [[രാമാനുജൻ|രാമാനുജാചാര്യർ]] പ്രതിഷ്ഠിച്ചതാണ് ഈ ക്ഷേത്രം എന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. വെങ്കടാചലപതി പ്രതിഷ്ഠ കഴിഞ്ഞാണ് ഭദ്രകാളി പ്രതിഷ്ഠയുണ്ടായത്. ടിപ്പു സുൽത്താന്റെ ആക്രമണത്തിൽ ക്ഷേത്രവും ഇവിടത്തെ മുൻ വിഗ്രഹവും തകർക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. മുൻ വിഗ്രഹം തലയും വലതുകയ്യും നഷ്ടപ്പെട്ട നിലയിൽ വികൃതമായിക്കിടക്കുകയായിരുന്നു. അതിനാൽ, ആരുടെ വിഗ്രഹമാണ് അതെന്നുപോലും ആർക്കും പിടിയുണ്ടായിരുന്നില്ല. അക്കാലത്ത്, ഇതൊരു ഭഗവതിക്ഷേത്രമായി അറിയപ്പെട്ടു. 1974-ൽ നടന്ന ദേവപ്രശ്നത്തിലാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ വെങ്കടാചലപതിസാന്നിദ്ധ്യം കണ്ടുപിടിച്ചത്. തുടർന്ന്, തിരുപ്പതിയിലെ പെരിയ ജീയർ സ്വാമികളുടെ അനുഗ്രഹാശിസ്സുകളോടെ ചതുർബാഹു വെങ്കടാചലപതിവിഗ്രഹം നിർമ്മിച്ച് 1977-ൽ അന്നത്തെ ഗുരുവായൂർ വലിയ തന്ത്രി പുഴക്കര ചേന്നാസ് പരമേശ്വരൻ നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ കാർമ്മികത്വത്തിൽ വെങ്കടാചലപതിപ്രതിഷ്ഠ നടന്നു. ഇന്ന് വെങ്കടാചലപതിയ്ക്കും ഭഗവതിയ്ക്കും തുല്യപ്രാധാന്യമാണ്. വെങ്കടാചലപതി കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായും ഭഗവതി പടിഞ്ഞാട്ട് ദർശനമായും കുടികൊള്ളുന്നു. ഗണപതി, അയ്യപ്പൻ, സരസ്വതി, നാഗദൈവങ്ങൾ, രാമാനുജാചാര്യർ എന്നിവരാണ് ഉപദേവതകൾ. മേടമാസത്തിൽ നടക്കുന്ന ബ്രഹ്മോത്സവമാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ഉത്സവം. കൂടാതെ മകരച്ചൊവ്വ, നവരാത്രി, അയ്യപ്പൻ വിളക്ക് തുടങ്ങിയവയും പ്രധാന ഉത്സവങ്ങളാണ്. === [[ഗുരുവായൂർ ചാമുണ്ഡേശ്വരി ക്ഷേത്രം]] === ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് കിടക്കുന്ന ക്ഷേത്രമാണ് [[ചാമുണ്ഡേശ്വരി]] ക്ഷേത്രം. താരതമ്യേന പഴക്കം കുറഞ്ഞ ക്ഷേത്രമാണിത്. [[മൈസൂരു|മൈസൂരുവിലെ]] ചാമുണ്ഡേശ്വരി ക്ഷേത്രത്തിലെ അതേ പ്രതിഷ്ഠയാണ് ഇവിടെയും. [[ചോറ്റാനിക്കര ഭഗവതിക്ഷേത്രം|ചോറ്റാനിക്കരയിലേതുപോലെ]] ഇവിടെയും മേലേക്കാവും താഴേക്കാവുമുണ്ട്. രണ്ടിടത്തും ചാമുണ്ഡേശ്വരിപ്രതിഷ്ഠ തന്നെയാണ്. മേലേക്കാവിലെ ഭഗവതിയ്ക്ക് പഞ്ചലോഹവിഗ്രഹപ്രതിഷ്ഠയാണെങ്കിൽ താഴേക്കാവിൽ ഒരു കരിങ്കൽപീഠം മാത്രമേയുള്ളൂ. രണ്ട് പ്രതിഷ്ഠകളും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായാണ്. ഉപദേവതകളായി ശിവൻ, ഗണപതി, അയ്യപ്പൻ, ദുർഗ്ഗ, നവഗ്രഹങ്ങൾ, നാഗദൈവങ്ങൾ, [[കരിങ്കാളി]], [[യക്ഷി]]യമ്മ, [[തമ്പുരാൻ]] എന്നിവർ പ്രതിഷ്ഠിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. നവരാത്രിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ഉത്സവം. ഒമ്പതുദിവസവും ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രധാനമാണ്. === [[പെരുന്തട്ട മഹാദേവക്ഷേത്രം]] === ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത് [[പാവറട്ടി]]യിലേയ്ക്ക് പോകുന്ന വഴിയിലാണ് പെരുന്തട്ട മഹാദേവക്ഷേത്രം. നൂറ്റെട്ട് ശിവാലയങ്ങളിൽ പെടുന്ന മറ്റൊരു ദേവാലയമാണിത്. മമ്മിയൂരിലേതുപോലെ ഇവിടെയും പാർവ്വതീസമേതനായ ശിവനാണ് പ്രതിഷ്ഠ. കൂടാതെ ഉപദേവതകളായി ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, അയ്യപ്പൻ, മഹാവിഷ്ണു, നാഗദൈവങ്ങൾ, ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്, ഭദ്രകാളി തുടങ്ങിയവരുമുണ്ട്. ഒരുകാലത്ത് ഭക്തജനങ്ങൾ ധാരാളമുണ്ടായിരുന്ന ഈ ക്ഷേത്രവും ടിപ്പു സുൽത്താന്റെ ആക്രമണത്തിൽ തകർന്നിരുന്നു. തുടർന്ന് ഏറെക്കാലം അനാഥമായിക്കിടന്ന ഈ ക്ഷേത്രം പിന്നീട് ഭക്തജനങ്ങളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പുനർനിർമ്മിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. ഇന്ന് ഗുരുവായൂരിൽ വരുന്ന ഭക്തർ ഇവിടെയും ധാരാളമായി വന്നുപോകുന്നുണ്ട്. ശിവരാത്രിയാണ് ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ആഘോഷം. അടുത്ത കാലത്ത് ശിവരാത്രിയോടനുബന്ധിച്ച് തുടങ്ങിയ അതിരുദ്രമഹായജ്ഞം നിരവധി ഭക്തരെ ആകർഷിയ്ക്കുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ ധനുമാസത്തിൽ തിരുവാതിരയും ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രധാന ദിവസമാണ്. <ref name="r2">[http://kshetralayam.com/temples/kerala/shiva/48-perunthatta-mahadeva-temple]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> === [[ചൊവ്വല്ലൂർ ശിവക്ഷേത്രം]] === ഗുരുവായൂരിൽ നിന്ന് 4 കിലോമീറ്റർ വടക്കുകിഴക്കുമാറി [[കണ്ടാണശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കണ്ടാണശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് ചൊവ്വല്ലൂർ ശിവക്ഷേത്രം. ശിവകുടുംബസാന്നിദ്ധ്യം കൊണ്ട് ധന്യമായ ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠകൾ ശിവനും പാർവ്വതിയുമാണ്. നൂറ്റെട്ട് ശിവാലയങ്ങളിൽ വരുന്ന ഈ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഒരേ ശ്രീകോവിലിൽ പടിഞ്ഞാട്ട് ദർശനമായി ശിവനും കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി പാർവ്വതിയും കുടികൊള്ളുന്നു. കൂടാതെ ഉപദേവതകളായി ഗണപതി, സുബ്രഹ്മണ്യൻ, അയ്യപ്പൻ, [[ദക്ഷിണാമൂർത്തി (ശിവൻ)|ദക്ഷിണാമൂർത്തി]], ഹനുമാൻ, നാഗദൈവങ്ങൾ, ബ്രഹ്മരക്ഷസ്സ്, നവഗ്രഹങ്ങൾ, സിംഹോദരൻ, തിരുവമ്പാടി കൃഷ്ണൻ എന്നിവരും ക്ഷേത്രത്തിലുണ്ട്. ഇവിടെ പ്രധാന ആഘോഷങ്ങൾ ശിവരാത്രിയും തിരുവാതിരയുമാണ്. തിരുവാതിരയോടനുബന്ധിച്ച് പന്ത്രണ്ടുദിവസം പാർവ്വതീദേവിയ്ക്ക് പട്ടും താലിയും ചാർത്തൽ പ്രധാന വഴിപാടാണ്. കന്നിമാസത്തിൽ വിജയദശമി മുതൽ തിരുവാതിര വരെ നീളുന്ന ദശലക്ഷദീപോത്സവവും വളരെ പ്രധാനമാണ്. === [[ഹരികന്യാ ക്ഷേത്രം|അരിയന്നൂർ ഹരികന്യകാ ക്ഷേത്രം]] === ഗുരുവായൂരിൽ നിന്ന് 5 കിലോമീറ്റർ കിഴക്കുമാറി തൃശ്ശൂർ റോഡിൽ കണ്ടാണശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ തന്നെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ദേവീക്ഷേത്രമാണ് ശ്രീഹരികന്യകാക്ഷേത്രം. മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ [[മോഹിനി|മോഹിനീരൂപമാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രത്തിലെ മുഖ്യപ്രതിഷ്ഠ. ഐതിഹ്യപ്രകാരം [[പറയിപെറ്റ പന്തിരുകുലം|പറയിപെറ്റ പന്തിരുകുലത്തിലെ]] [[പെരുന്തച്ചൻ|ഉളിയന്നൂർ പെരുന്തച്ചനാണ്]] ഈ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചത്. ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന അരിയന്നൂർ ഗ്രാമത്തിന്റെ പേര് 'ഹരികന്യകാപുരം' ലോപിച്ചുണ്ടായതാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുവരുന്നു. പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠയായ ശ്രീഹരികന്യകാദേവി കിഴക്കോട്ട് ദർശനമായി വാഴുന്നു. ഉപദേവതകളായി ഗണപതി, ശിവൻ, ശാസ്താവ്, ഭദ്രകാളി, നാഗദൈവങ്ങൾ എന്നിവരും കുടികൊള്ളുന്നു. മീനമാസത്തിലെ [[പൂരം|പൂരമാണ്]] പ്രധാന ഉത്സവം. ഇതിന് പിടിയാനകളേ പാടുള്ളൂ എന്നാണ് ചിട്ട. == ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രവും വിവാഹവും == കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വിവാഹം നടക്കുന്ന ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണ് ഗുരുവായൂർ. വിവാഹങ്ങൾ എത്ര കണ്ടാലും ഗുരുവായൂരപ്പന് മതിയാകില്ലെന്നാണ് ഐതീഹ്യം. പൊതുവേ ലളിതമായ ചടങ്ങുകൾ മാത്രമേ ഗുരുവായൂരിൽ നടക്കുന്ന വിവാഹങ്ങൾക്ക് ഉണ്ടാകാറുള്ളു. ഗുരുവായൂരിൽ വിവാഹം നടത്താൻ മുഹൂർത്തമോ സമയമോ വേണ്ട എന്നാണ് സങ്കല്പം. നട തുറന്നിരിക്കുന്ന ഏതു സമയവും വിവാഹം നടത്താം. നൂറുകണക്കിന് വിവാഹങ്ങളാണ് വിശേഷ മുഹൂർത്തങ്ങളുള്ള ദിനങ്ങളിൽ നടക്കാറ്. ഭഗവാന് പ്രിയപ്പെട്ട തുളസി കൊണ്ടുള്ള മാലയാണ് വിവാഹത്തിന് ചാർത്താൻ ഉപയോഗിക്കാറുള്ളത്. വിവാഹം കഴിഞ്ഞ ഉടനെ ദമ്പതികൾക്ക് നാലമ്പലത്തിനുള്ളിൽ പ്രവേശനമില്ല. അതിനാൽ, വിവാഹത്തിന് മുൻപോ തലേ ദിവസമോ ഭഗവാനെ തൊഴുത് അനുഗ്രഹം തേടിയിട്ടാണ് വധൂവരന്മാർ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ കിഴക്കേ നടയിലുള്ള വിവാഹമണ്ഡപത്തിൽ പ്രവേശിക്കുക. വിവാഹം ക്ഷേത്രത്തിന് പുറത്തുള്ള മണ്ഡപത്തിലാണ് നടക്കാറുള്ളത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ വിവാഹ സമയത്ത് വരന് ഷർട്ട്‌ തുടങ്ങിയ വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിക്കാനും തടസമില്ല. ഭൂലോക വൈകുണ്ഠം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രത്തിൽ വച്ച് വിവാഹം നടത്തിയാൽ മംഗളകരമായ ദാമ്പത്യം ലഭിക്കുമെന്നാണ് വിശ്വാസം. വിവാഹശേഷം വർഷം തോറുമോ മാസം തോറുമോ ഗുരുവായൂർ ദർശനം നടത്തുന്ന ദമ്പതിമാരുമുണ്ട്. ഗുരുവായൂരിലെ കൃഷ്ണനാട്ടം വഴിപാട് വളരെ പ്രസിദ്ധമാണ്. വിവാഹതടസ്സം മാറുന്നതിനും സന്താനസിദ്ധിക്കും ധാരാളം പേർ കൃഷ്ണനാട്ടം വഴിപാട് നടത്താറുണ്ട്. വിവാഹവുമായി ബന്ധപെട്ടു ചിലർ ലക്ഷ്മിനാരായണ പൂജ, മമ്മിയൂർ മഹാദേവ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉമാമഹേശ്വര പൂജ, സ്വയംവര പുഷ്പാഞ്ജലി തുടങ്ങിയവ നടത്താറുണ്ട്. == ചിത്രശാല == <gallery caption="ക്ഷേത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചിത്രങ്ങൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="5"> File:Gurovayoor.jpg|ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രം File:Melpathoor auditorium guruvayur.JPG|മേല്പത്തൂർ ഓഡിറ്റോറിയം File:Guruvayur, Garuda statue.jpg|കിഴക്കേ നടയിലെ ഗരുഡന്റെ പ്രതിമ File:SreeKrishnaTemple,Guruvayur.JPG|തെക്കു കിഴക്കേ ഭാഗത്തു നിന്നുള്ള ദൃശ്യം ചിത്രം:കൊടിമരം,ഗുരുവായൂർക്ഷേത്രം.JPG|കൊടിമരം ചിത്രം:കിഴക്കെ-നടപന്തൽ,ഗുരുവായുർക്ഷേത്രം.JPG|കിഴക്കെ നടപന്തൽ ചിത്രം:Guruvayur Sree Krishna Temple.jpg|ഗുരുവായൂരമ്പലം രാത്രിയിലെ ദീപ്രപ്രഭയിൽ File:Guruvayur temple pond.jpg|ക്ഷേത്രക്കുളം (രുദ്രതീർഥം) File:Guruvayur Kesavan Statue.jpg|ഗുരുവായൂർ കേശവൻ എന്ന ആനയുടെ പ്രതിമ File:Maraprabhu Guruvayur.jpg|മരപ്രഭു </gallery> == പ്രശസ്തരായ ഭക്തന്മാർ == *[[മേൽപ്പത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരിപ്പാട്]] *[[ചെമ്പൈ വൈദ്യനാഥ ഭാഗവതർ]] *[[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി]] *[[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ]]മാർ *[[കുറൂരമ്മ]] *സാമൂതിരി മാനവേദൻ രാജ *കൂടല്ലൂർ കുഞ്ഞിക്കാവ് നമ്പൂതിരി *മഞ്ജുള വാരസ്യാർ *[[ആഞ്ഞം മാധവൻ നമ്പൂതിരി]] *[[ആഞ്ഞം കൃഷ്ണൻ നമ്പൂതിരി]] *[[കാശി അപ്പൻ തമ്പുരാൻ]] *[[ബി. പരമേശ്വരൻ എമ്പ്രാന്തിരി]] *[[കെ. കരുണാകരൻ]] *[[പെപിത സേഠ്]] *[[പി. കുഞ്ഞിരാമൻ നായർ]] *[[കെ.ജെ. യേശുദാസ്]] *[[പി. ജയചന്ദ്രൻ]] == ദർശന സമയം == <nowiki>*</nowiki>അതിരാവിലെ 3 am മുതൽ ഉച്ചക്ക് 1.30 pm വരെ. <nowiki>*</nowiki>വൈകുന്നേരം 4.30 pm മുതൽ രാത്രി 9.30 വരെ. <nowiki>*</nowiki>വിശേഷ ദിവസങ്ങളിൽ ദർശന സമയം വ്യത്യാസപ്പെടാം. == എത്തിച്ചേരാനുള്ള വഴി == * സർക്കാർ, സ്വകാര്യ ബസുകൾ ഉൾപ്പടെ ധാരാളം ബസുകൾ ഗുരുവായൂരിലേക്ക് സർവീസ് നടത്തുന്നുണ്ട്. * തൃശ്ശൂർ നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 25 കി.മി ദൂരം. ഏതാണ്ട് 45 മിനിറ്റ് യാത്ര. തൃശ്ശൂരിൽ നിന്ന് ഗുരുവായൂരിലേക്ക് ധാരാളം ബസ് സർവീസുകൾ ലഭ്യമാണ്. * എറണാകുളത്ത് നിന്നും 83 കി.മി. (NH 66 വഴി). കൊടുങ്ങല്ലൂർ, തൃപ്രയാർ വഴി. ധാരാളം ബസ് സർവീസുകളും ലഭ്യമാണ്. * കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിന്നും 48 കി.മി. (NH 66 വഴി) * കോഴിക്കോട് നിന്നും തിരൂർ വഴി ഗുരുവായൂർ ഏകദേശം 120 കിലോമീറ്റർ. * [[കാടാമ്പുഴ|കാടാമ്പുഴയിൽ]] നിന്നും ഏതാണ്ട് 55 കി. മി. കുന്നംകുളം റോഡ് വഴി. * ട്രെയിൻ മാർഗം നേരിട്ട് ഗുരുവായൂരിൽ എത്തിച്ചേരാൻ സാധിക്കും. * ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ - ഗുരുവായൂർ സ്റ്റേഷൻ * അടുത്തുള്ള മറ്റു പ്രധാന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകൾ - തൃശ്ശൂർ, മറ്റൊന്ന് കുറ്റിപ്പുറം * ചെന്നൈ എഗ്മോർ ഗുരുവായൂർ എക്സ്പ്രസ്സ്‌, തിരുവനന്തപുരം ഗുരുവായൂർ ഇന്റർസിറ്റി, പുനലൂർ ഗുരുവായൂർ എക്സ്പ്രസ്സ്‌, തൃശൂർ ഗുരുവായൂർ പാസഞ്ചർ, എറണാകുളം ഗുരുവായൂർ പാസഞ്ചർ തുടങ്ങിയ ധാരാളം ട്രെയിനുകൾ ഗുരുവായൂരിൽ എത്തിച്ചേരുന്നു. == അവലംബം == {{reflist|2}} == ഇതും കാണുക == * [[ഗുരുവായൂരപ്പൻ]] * [[ഗുരുവായൂർ കേശവൻ]] * [[തൃപ്പൂണിത്തുറ പൂർണ്ണത്രയീശ ക്ഷേത്രം]] * [[പുന്നത്തൂർ കോട്ട]] * [[മമ്മിയൂർ മഹാദേവക്ഷേത്രം]] * [[തിരുവനന്തപുരം ശ്രീപത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം]] == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commonscat|ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രം}} *[http://iskconguruvayur.com ഹരേ കൃഷ്ണ ക്ഷേത്രം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190607074252/http://iskconguruvayur.com/ |date=2019-06-07 }} *[http://www.guruvayurdevaswom.org ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വം - ഔദ്യോഗിക വെബ് വിലാസം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20021210130541/http://www.guruvayurdevaswom.org/ |date=2002-12-10 }} *[http://www.gurupavanapuri.com ഗുരുപവനപുരി.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071223033630/http://gurupavanapuri.com/ |date=2007-12-23 }} *[http://www.guruvayoor.com ഗുരുവായൂർ . കോം] {{Coord|10.5945|76.03905|type:landmark|display=title}} {{Vishnu temples}} {{ഫലകം:Famous Hindu temples in Kerala}} {{Thrissur}} {{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}} [[വിഭാഗം:സ്ഥലനാമപുരാണം]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]][[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മഹാവിഷ്ണുക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഗുരുവായൂർ]] [[വർഗ്ഗം:ആരാധനാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഹൈന്ദവം]] [[വർഗ്ഗം:ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രങ്ങൾ]] lzg0fntp3iefhvll7dawnx9322z85cg 0 3791 4675595 4575235 2026-10-12T16:05:33Z Shajinss 208313 4675595 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kilimanoor}} {{For|ഇതേപേരിലുള്ള ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്|കിളിമാനൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്}} {{കേരളത്തിലെ സ്ഥലങ്ങൾ |സ്ഥലപ്പേർ= കിളിമാനൂർ |അപരനാമം = |ജില്ല/മഹാനഗരം/പട്ടണം/ഗ്രാമം=നഗരം |അക്ഷാംശം = 8.77 |രേഖാംശം = 76.8808 |ജില്ല = തിരുവനന്തപുരം |ഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾ = [[പഴയകുന്നുമ്മേൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കിളിമാനൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] |ഭരണസ്ഥാനങ്ങൾ = |ഭരണനേതൃത്വം = |വിസ്തീർണ്ണം = |ജനസംഖ്യ = 45062 |ജനസാന്ദ്രത = |Pincode/Zipcode = 695601, 695614 |TelephoneCode = 0470 |പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ = [[കിളിമാനൂർ കൊട്ടാരം]]|}} [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ]], ചിറയിൻകീഴ്‌ താലൂക്കിലെ ഒരു പട്ടണമാണ്‌ '''കിളിമാനൂർ'''. [[തിരുവനന്തപുരം]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 36 കി.മീ. വടക്കാണ്‌ സ്ഥാനം. ചരിത്രപരമായി വളരെയധികം പരാമർശങ്ങളുള്ള പട്ടണമാണിത്. [[അങ്കമാലി]] മുതൽ [[തിരുവനന്തപുരം]] വരെ നീളുന്ന എസ്.എച്ച് 1 ([[എം.സി. റോഡ്‌]]) കിളിമാനൂരിലൂടെ കടന്നു പോകുന്നു. [[എം.സി. റോഡ്‌|എം.സി. റോഡിലെ]] [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തിനും]] [[കൊട്ടാരക്കര|കൊട്ടാരക്കരക്കും]] ഇടയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പട്ടണമാണിതു. കിളിമാനൂർ നഗരത്തിനു പടിഞ്ഞാറു മാറിയാണ്‌ [[പുതിയകാവ്‌]]. കിളിമാനൂരിന്റെ പ്രധാന കമ്പോള-വാണിജ്യ മേഖലയാണിവിടം താലൂക്കിലെ എറ്റവും വലിയ മലഞ്ചരക്ക്‌ വ്യാപാര കേന്ദ്രമായ കിളിമാനൂർ ചന്ത പുതിയകാവിലാണ്‌. == പ്രശസ്തരായ വ്യക്തികൾ == *[[രാജാ രവിവർമ്മ]] - പ്രശസ്ത ചിത്രകാരൻ ([[കിളിമാനൂർ കൊട്ടാരം|കിളിമാനൂർ കൊട്ടാരത്തിൽ]] [[1848]]-ൽ ജനിച്ചു). *കരീന്ദ്രൻ തമ്പുരാൻ - രാവണ വിജയം ആട്ടക്കഥ *കിളിമാനൂർ കേശവൻ - ഗുരുദേവ കർണ്ണാമൃതം മഹാകാവ്യം *[[കിളിമാനൂർ രമാകാന്തൻ]] - കവി, ഗാനരചയിതാവ്, വിവർത്തകൻ *[[കിളിമാനൂർ ചന്ദ്രൻ]] - കവി *[[കിളിമാനൂർ മധു]] - കവി *[[സിത്താര]] - ഒരു മലയാളം, തമിഴ്, തെലുങ്ക്, കന്നട ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രിയാണ് *[[എ.ആർ. രാജരാജവർമ്മ]] - ഭാഷാപണ്ഡിതനും കവിയും *[[മടവൂർ വാസുദേവൻ നായർ]] - കഥകളി നടനും, ഗുരുവും. ഇന്ത്യാ ഗവണ്മെൻറിൻറെ പദ്മഭൂഷൻ ജേതാവ് *[[കെ. ഗോദവർമ്മ]] *[[ജി.എസ്. പ്രദീപ്]] ഗ്രാൻഡ്‌ മാസ്റ്റർ * == വിനോദ സഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ == *[[കിളിമാനൂർ കൊട്ടാരം]] *[[രാജാ രവിവർമ്മ ആർട്ട് ഗ്യാലറി|രാജാ രവിവർമ ആർട്ട്‌ ഗ്യാലറി]]<ref>{{Cite web |url=http://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/Raja-Ravi-Varma-Art-Gallery-Opened/2014/11/20/article2531832.ece |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-04-08 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304201928/http://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/Raja-Ravi-Varma-Art-Gallery-Opened/2014/11/20/article2531832.ece |url-status=dead }}</ref> *തമ്പുരാട്ടി പാറ *മീൻമുട്ടി വെള്ളച്ചാട്ടം *കടലുകാണിപ്പാറ == ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തുകൾ == #പഴയകുന്നുമ്മേൽ #പുളിമാത്ത് #കിളിമനൂർ #നഗരൂർ #മടവൂർ #പള്ളിക്കൽ #കരവാരം #നാവായിക്കുളം == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} {{commonscat|Kilimanoor}} {{Thiruvananthapuram-geo-stub|Kilimanoor}} {{തിരുവനന്തപുരം ജില്ല}} [[Category:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]] i5i1xtmk0ohdjm1d86h95xx96a3h662 4675599 4675595 2026-10-12T16:17:03Z Shajinss 208313 /* വിനോദ സഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ */ 4675599 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kilimanoor}} {{For|ഇതേപേരിലുള്ള ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്|കിളിമാനൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്}} {{കേരളത്തിലെ സ്ഥലങ്ങൾ |സ്ഥലപ്പേർ= കിളിമാനൂർ |അപരനാമം = |ജില്ല/മഹാനഗരം/പട്ടണം/ഗ്രാമം=നഗരം |അക്ഷാംശം = 8.77 |രേഖാംശം = 76.8808 |ജില്ല = തിരുവനന്തപുരം |ഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾ = [[പഴയകുന്നുമ്മേൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[കിളിമാനൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] |ഭരണസ്ഥാനങ്ങൾ = |ഭരണനേതൃത്വം = |വിസ്തീർണ്ണം = |ജനസംഖ്യ = 45062 |ജനസാന്ദ്രത = |Pincode/Zipcode = 695601, 695614 |TelephoneCode = 0470 |പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ = [[കിളിമാനൂർ കൊട്ടാരം]]|}} [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ]], ചിറയിൻകീഴ്‌ താലൂക്കിലെ ഒരു പട്ടണമാണ്‌ '''കിളിമാനൂർ'''. [[തിരുവനന്തപുരം]] നഗരത്തിൽ നിന്നും ഏകദേശം 36 കി.മീ. വടക്കാണ്‌ സ്ഥാനം. ചരിത്രപരമായി വളരെയധികം പരാമർശങ്ങളുള്ള പട്ടണമാണിത്. [[അങ്കമാലി]] മുതൽ [[തിരുവനന്തപുരം]] വരെ നീളുന്ന എസ്.എച്ച് 1 ([[എം.സി. റോഡ്‌]]) കിളിമാനൂരിലൂടെ കടന്നു പോകുന്നു. [[എം.സി. റോഡ്‌|എം.സി. റോഡിലെ]] [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തിനും]] [[കൊട്ടാരക്കര|കൊട്ടാരക്കരക്കും]] ഇടയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പട്ടണമാണിതു. കിളിമാനൂർ നഗരത്തിനു പടിഞ്ഞാറു മാറിയാണ്‌ [[പുതിയകാവ്‌]]. കിളിമാനൂരിന്റെ പ്രധാന കമ്പോള-വാണിജ്യ മേഖലയാണിവിടം താലൂക്കിലെ എറ്റവും വലിയ മലഞ്ചരക്ക്‌ വ്യാപാര കേന്ദ്രമായ കിളിമാനൂർ ചന്ത പുതിയകാവിലാണ്‌. == പ്രശസ്തരായ വ്യക്തികൾ == *[[രാജാ രവിവർമ്മ]] - പ്രശസ്ത ചിത്രകാരൻ ([[കിളിമാനൂർ കൊട്ടാരം|കിളിമാനൂർ കൊട്ടാരത്തിൽ]] [[1848]]-ൽ ജനിച്ചു). *കരീന്ദ്രൻ തമ്പുരാൻ - രാവണ വിജയം ആട്ടക്കഥ *കിളിമാനൂർ കേശവൻ - ഗുരുദേവ കർണ്ണാമൃതം മഹാകാവ്യം *[[കിളിമാനൂർ രമാകാന്തൻ]] - കവി, ഗാനരചയിതാവ്, വിവർത്തകൻ *[[കിളിമാനൂർ ചന്ദ്രൻ]] - കവി *[[കിളിമാനൂർ മധു]] - കവി *[[സിത്താര]] - ഒരു മലയാളം, തമിഴ്, തെലുങ്ക്, കന്നട ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രിയാണ് *[[എ.ആർ. രാജരാജവർമ്മ]] - ഭാഷാപണ്ഡിതനും കവിയും *[[മടവൂർ വാസുദേവൻ നായർ]] - കഥകളി നടനും, ഗുരുവും. ഇന്ത്യാ ഗവണ്മെൻറിൻറെ പദ്മഭൂഷൻ ജേതാവ് *[[കെ. ഗോദവർമ്മ]] *[[ജി.എസ്. പ്രദീപ്]] ഗ്രാൻഡ്‌ മാസ്റ്റർ * == വിനോദ സഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ == *[[കിളിമാനൂർ കൊട്ടാരം]] *[[പ്രമാണം:Raja Ravi Varma Cultural Centre kmr.jpg|ലഘുചിത്രം|രാജാ രവിവർമ സാംസ്കാരിക നിലയം]][[രാജാ രവിവർമ്മ ആർട്ട് ഗ്യാലറി|രാജാ രവിവർമ ആർട്ട്‌ ഗ്യാലറി]]<ref>{{Cite web |url=http://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/Raja-Ravi-Varma-Art-Gallery-Opened/2014/11/20/article2531832.ece |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-04-08 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304201928/http://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/Raja-Ravi-Varma-Art-Gallery-Opened/2014/11/20/article2531832.ece |url-status=dead }}</ref> *തമ്പുരാട്ടി പാറ *മീൻമുട്ടി വെള്ളച്ചാട്ടം *കടലുകാണിപ്പാറ == ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തുകൾ == #പഴയകുന്നുമ്മേൽ #പുളിമാത്ത് #കിളിമനൂർ #നഗരൂർ #മടവൂർ #പള്ളിക്കൽ #കരവാരം #നാവായിക്കുളം == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} {{commonscat|Kilimanoor}} {{Thiruvananthapuram-geo-stub|Kilimanoor}} {{തിരുവനന്തപുരം ജില്ല}} [[Category:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]] p7618ao39kzff69qv4j0fcpi8b0c0az 0 4622 4675541 4658143 2026-10-12T14:49:34Z Malikaveedu 16584 4675541 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Kabini River}} {{Rivers of Kerala}} '''കബിനി''' അഥവാ കപില എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന (ചിലപ്പോൾ കബനി എന്നും പറയുന്നു) ഈ നദി [[കാവേരി]] നദിയുടെ പോഷക നദിയാണ്. [[കേരളം]], [[കർണാടകം]] എന്നീ രണ്ട് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ കൂടി ഒഴുകുന്നു. കേരളത്തിൽ കിഴക്കോട്ടൊഴുകുന്ന മൂന്ന് നദികളിൽ ഏറ്റവും വടക്കേയറ്റത്തുള്ളത് കബിനിയാണ്. == സ്ഥിതിവിവരം == * നദിതടപ്രദേശം - 7040 ചതുരശ്ര കി. മീ. * നീളം - 240 കി. മീ. == നദി == [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമ ഘട്ട]] മലനിരകളിൽ ഉത്ഭവിച്ച്, [[വയനാട്|വയനാട്ടിൽ]] [[മാനന്തവാടി പുഴ]]യുടെയും [[പനമരം പുഴ]]യുടേയും സംഗമത്തിൽ വെച്ച് കബിനിയെന്ന് പെരെടുക്കുന്നു. അവിടെ നിന്നും കിഴക്ക് ദിശയിൽ ഒഴുകി കർണാടകത്തിൽ തിരുമകുടൽ നർസിപൂരിൽ കാവേരിയുമായി ചേരുന്നു. നുഗു,ഗുണ്ടൽ, താരക,ഹബ്ബഹള്ള എന്നിവ കബിനിയുടെ [[പോഷക നദികൾ|പോഷക നദികളാണ്]]. [[മൈസൂര്]]‍ ജില്ലയിൽ [[ഹെഗ്ഗദേവനകൊട്ട]]ക്കടുത്ത് [[ബീദരഹള്ളി]]ക്കും [[ബീച്ചനഹള്ളി]]ക്കും ഇടയിൽ പണിഞ്ഞിരുക്കുന്ന [[കബിനി അണകെട്ട്]] [[ജലസേചനം|ജലസേചനത്തിനും]] [[വൈദ്യുതി ഉത്പാദനം|വൈദ്യുതി ഉത്പാദിക്കാനും]] ഉപയോഗിക്കുന്നു. കൂടാതെ [[ബന്ദിപൂർ ദേശീയ ഉദ്യാനം|ബന്ദിപൂർ ദേശീയ ഉദ്യാനവും]] <ref>Bandipur National Park </ref> [[നാഗർഹോളെ ദേശീയ ഉദ്യാനം|നാഗർ‌ഹോളെ ദേശീയ ഉദ്യാനവും]] (രാജിവ് ഗാന്ധി ദേശീയ ഉദ്യാനം)<ref> Nagarhole or Rajiv Gandhi National Park</ref> കബിനി ജലസംഭരണിയോട് ചെർന്ന് കിടക്കുന്നു. വേനൽ കാലങ്ങളിൽ ദാഹ ജലത്തിനായി വലയുന്ന പക്ഷിമൃഗാദികൾക്ക് ഈ ജലസ്രോതസ്സ് ഉപയോഗപ്രദമാവുന്നു. അതിനാൽ വേനൽ കാലങ്ങളിൽ ധാരാളം വിനോദ സാഞ്ചാരികളെ ഇവിടം ആകർഷിക്കുന്നു. ==കബനി ഡാം== മൈസൂർ ജില്ലയിലെ കബിലാ നദിയിലാണ് കബിനി അണക്കെട്ട് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. 696 മീറ്റർ നീളമുള്ള ഈ അണക്കെട്ട് 1974-ൽ നിർമ്മിച്ചതാണ്. താലൂക്ക് ഹെഗ്ഗഡദേവനകോട്ട് ബീച്ചനഹള്ളി ഗ്രാമത്തിനടുത്താണ് ഡാമിന്റെ കൃത്യമായ സ്ഥാനം. അണക്കെട്ടിന്റെ വൃഷ്ടിപ്രദേശം 2,141.90 കി.മീ. ഇത് ഏകദേശം 22 ഗ്രാമങ്ങളുടെയും 14 കുഗ്രാമങ്ങളുടെയും ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നു, കൂടാതെ മൈസൂരുവിലേക്കും ബെംഗളൂരുവിലേയും ഒരു പ്രമുഖ കുടിവെള്ള സ്രോതസ്സാണ്. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനായി തമിഴ്‌നാട്ടിലെ മേട്ടൂർ റിസർവോയറിലേക്ക് കൂടുതൽ ഗണ്യമായ അളവിൽ വെള്ളം പുറന്തള്ളുന്നു. ഈ അണക്കെട്ട് സാഗരെഡോഡകെരെ, അപ്പർ നുഗു ഡാമുകളുടെ സംയോജിത സംവിധാനത്തിലേക്കും വെള്ളം നൽകുന്നു. കബനി അണക്കെട്ടിൽ നിന്ന് മറ്റ് രണ്ട് ചെറിയ അണക്കെട്ടുകളിലേക്ക് മൺസൂൺ മാസങ്ങളിൽ 28.00 ടിഎംസി വെള്ളം ലിഫ്റ്റ് ചെയ്യാനും കൈമാറാനുമുള്ള ക്രമീകരണമുണ്ട്. കാടുകൾ, നദികൾ, തടാകങ്ങൾ, താഴ്‌വരകൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന 55 ഹെക്ടർ വിസ്തൃതിയിലാണ് അണക്കെട്ട് പരന്നുകിടക്കുന്നത്. == വന്യജീവികൾ == കർണാടകയിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങളിലൊന്നാണ് കബിനി വനമേഖല. എളുപ്പത്തിൽ എത്തിച്ചേരാനാകുന്നതും വലിയ തടാകത്തിന് ചുറ്റുമുള്ള പച്ചപ്പാർന്ന പ്രകൃതിദൃശ്യങ്ങളും ആനക്കൂട്ടങ്ങളെയും കടുവകളെയും കാണാനുള്ള അവസരവുമാണ് ഇതിനെ ജനപ്രിയമാക്കുന്നത്. കബിനി വനമേഖല മൈസൂരുവിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 61 കിലോമീറ്ററും ബെംഗളൂരുവിൽ നിന്ന് 205 കിലോമീറ്ററും അകലെയാണ്. ഇത് നാഗർഹോളെ ദേശീയോദ്യാനംയുടെ തെക്കുകിഴക്കൻ ഭാഗത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. വനപ്രദേശങ്ങൾ, കുത്തനെയുള്ള താഴ്‌വരകൾ, ജലാശയങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് ഈ വനമേഖല. ഏകദേശം 55 ഏക്കർ (22 ഹെക്ടർ) വിസ്തൃതിയിലാണ് ഇത് വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നത്. ഒരുകാലത്ത് മൈസൂർ മഹാരാജാവിന്റെ സ്വകാര്യ വേട്ടയാടൽ കേന്ദ്രമായിരുന്ന കബിനി, പിന്നീട് ബ്രിട്ടീഷ് വൈസ്രോയിമാരുടെയും ഇന്ത്യൻ രാജകുടുംബാംഗങ്ങളുടെയും പ്രിയപ്പെട്ട വേട്ടയാടൽ കേന്ദ്രമായി മാറി.<ref>{{cite web |title=KABINI WILDLIFE RESERVE AND KABINI RIVER |url=http://www.kabiniwildlife.com/ |publisher=Kabini Wildlife |access-date=2 March 2024}}</ref> നാഗർഹോളെ ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ ഏകദേശം 120 കടുവകളും, 100-ലധികം പുള്ളിപ്പുലികളും, നാല് ഇനം മാനുകളും, ചെവിയൻ കരടി (Sloth bear), കാട്ടുപോത്ത് (ഇന്ത്യൻ ഗൗർ), ആനകൾ എന്നിവയുമുണ്ടെന്നാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്.<ref>{{cite web |title=Nagarahole Tiger Reserve |url=https://www.nagaraholetigerreserve.com/about-us/ |publisher=Karnataka Forest Department |access-date=2 March 2024 |archive-date=23 November 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221123152826/https://www.nagaraholetigerreserve.com/about-us/ |url-status=dead }}</ref> == ഒഴുക്ക് == കർണാടകയിലെ കബിനി ജലസംഭരണിയുടെ മധ്യഭാഗത്തിന്റെ വിശാല ദൃശ്യം കബിനി നദിയുടെ ഉത്ഭവം കുട്ട്യാടി–മാനന്തവാടി റോഡിനടുത്തുള്ള നിരവിൽപ്പുഴയ്ക്ക് സമീപമുള്ള പക്രംതളം കുന്നുകളിൽ നിന്നാണ്. മക്കിയാട് നദിയും പെരിയ നദിയും യഥാക്രമം കൊറോമിനും വാളാടിനും സമീപത്ത് കബിനിയിൽ ചേരുന്നു. മാനന്തവാടി പട്ടണത്തിലൂടെ ഒഴുകിയെത്തുന്ന കബിനിയിൽ പനമരം നദി പയ്യമ്പള്ളിക്ക് സമീപം ചേരുന്നു. പനമരം നദിയുടെ ഒരു ശാഖ പടിഞ്ഞാറത്തറയ്ക്ക് സമീപമുള്ള ബാണാസുര സാഗർ ജലസംഭരണിയിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. മറ്റൊരു ശാഖ ലക്കിടി കുന്നുകളിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. [[File:Kabini Reservoir Central Sky SE View Pano Karnataka Dec21 D72 21841-842.jpg|thumb|300px|Panoramic view of central Kabini Reservoir, Karnataka]] പനമരം നദിയുമായി സംഗമിച്ചശേഷം ഏകദേശം 2 കിലോമീറ്റർ ഒഴുകിയെത്തുമ്പോൾ കബിനി കുറുവ ദ്വീപ് രൂപപ്പെടുത്തുന്നു. ഏകദേശം 520 ഏക്കർ (2.1 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ) വിസ്തൃതിയുള്ള ഈ ദ്വീപിൽ വൈവിധ്യമാർന്ന സസ്യജന്തുജാലങ്ങളുണ്ട്. തുടർന്ന് ഏകദേശം 20 കിലോമീറ്റർ ഒഴുകിയെത്തുമ്പോൾ കേരളത്തിന്റെയും കർണാടകത്തിന്റെയും അതിർത്തിയിലൂടെ കുറച്ചുദൂരം വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന കബിനി ജലസംഭരണിയിൽ നദി എത്തിച്ചേരുന്നു. കബിനി ജലസംഭരണിക്കും കുറുവ ദ്വീപിനുമിടയിൽ കാളിന്ദി നദി കബിനിയിൽ ചേരുന്നു. [[കാളിന്ദി നദി]]യുടെ ഉത്ഭവം ബ്രഹ്മഗിരി കുന്നുകളിൽ നിന്നാണ്. [[തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രം|തിരുനെല്ലി ക്ഷേത്രത്തിനു]] സമീപമെത്തുമ്പോൾ പാപനാശിനി നദി കാളിന്ദിയിൽ ചേരുന്നു. താരകയും നുഗുവും ഹെഗ്ഗഡദേവന കോട്ടെ താലൂക്കിലെ രണ്ട് ചെറിയ നദികളാണ്. ഇവ രണ്ടും കപില (കബിനി) നദിയിൽ ചേരുന്നു.<ref>{{cite book |last1=Singh |first1=AK |title=Kabini And The Jungle Stories: A Royal Legacy, Myths, Legends & The Truth. |date=2 August 2022 |publisher=Notion Press |isbn=9798887498225 |url=https://books.google.com/books?id=xh-CEAAAQBAJ |access-date=2 March 2024}}</ref> == ഗാലറി == <gallery> ചിത്രം:Kabani River.jpg|കബനിഗിരിയിൽ നിന്നുള്ള കബിനി നദിയുടെ കാഴ്ച്ച File:കബനി നദിയിലുടെ കുറുവ ദ്വീപുകളിലേക്ക്.JPG|കബനി നദിയിലുടെ കുറുവ ദ്വീപുകളിലേക്ക് </gallery> == കുറിപ്പുകൾ == <references/> == സ്രോതസ്സ് == *[http://waterresources.kar.nic.in/river_systems.htm#3.0%20CAUVERY%20RIVER%20SYSTEM%A0%A0%A0%A0%A0%A0 കർണാടക ജലവിഭവ വകുപ്പ്] *[http://www.karnatakavision.com/karnataka-rivers-dams.php കർണാടക വിഷൻ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061026112022/http://www.karnatakavision.com/karnataka-rivers-dams.php |date=2006-10-26 }} {{commons category|Kabini River}} {{ഫലകം:Kaveri River}} {{ഫലകം:Waters of Kerala}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നദികൾ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ നദികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കർണ്ണാടകത്തിലെ നദികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കാവേരിയുടെ പോഷകനദികൾ]] 2aj5znwtb4x0so1syyvnaznfri0sgy1 0 4867 4675486 4671554 2026-10-12T12:30:41Z Malikaveedu 16584 4675486 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Periyar}} {{ToDiasmbig|വാക്ക്=പെരിയാർ}} <!-- താഴെ കാണുന്ന ചില വരികൾ Infobox table template ഇന്റെ യാണ്.--> {{Geobox |നദി <!-- *** Name section *** --> |name = പെരിയാർ |native_name = പെരിയാറ് <!-- *** Image *** ---> | image = Periyar.jpg | image_size = | image_caption = [[മലയാറ്റൂർ|മലയാറ്റൂരിലൂടെ]] ഒഴുകുന്ന പെരിയാർ നദി <!-- *** Map section *** --> |map = Location_of_Peiryar_River_Kerala.png |map_caption = പെരിയാർ നദിയുടെ ഭൂപടം <!-- General section *** --> |country = {{flag|ഇന്ത്യ}} |state = കേരളം |state1 = |city = [[ആലുവ]] |city1 = [[നേര്യമംഗലം]] |city2 = [[കാലടി]] |city3 = [[മലയാറ്റൂർ]] <!-- *** Geography *** --> |length = 244 |length_round = 0 |watershed = 5398 |watershed_round = 0 |width = 0.405 |width_round = 2 |discharge_location = mouth |discharge_average = 295 |discharge1_location = Kalady (1980-2004) |discharge1_average = 223 |discharge1_max = |discharge1_min = |discharge1_note = <ref>{{cite web | title = UNEP GEMS/Water Programme | date = | publisher = | url = http://www.gemstat.org/docs/031018StationProfile.pdf | accessdate = 2014-02-27 | archive-date = 2014-02-27 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140227234403/http://www.gemstat.org/docs/031018StationProfile.pdf | url-status = dead }}</ref><!-- *** Source *** --> |source_name = ശിവഗിരി മലകൾ |source_location = [[കേരളം]] |source_country = [[ഇന്ത്യ]] |source_elevation = 1830 <!-- *** Mouth *** --> |mouth_name = [[ലക്ഷദ്വീപ കടൽ]], [[വേമ്പനാട്ട് കായൽ]] |mouth_location = [[കേരളം]] |mouth_country = [[ഇന്ത്യ]] |mouth_lat_NS = N |mouth_long_EW = E <!-- *** Tributaries *** --> |tributary_left = [[ചെറുതോണി]] |tributary_right = [[മുല്ലയാർ]] |tributary_right1 = [[പെരിഞ്ഞാൻകുട്ടി]] |tributary_right2 = [[മുതിരപ്പുഴ]] |tributary_right3 = [[ഇടമലയാർ]] }} [[File:Periyar river in Monsoon 2025 at Abhayaranyam Kaprikkadu Ecotourism VID 20250618 124639697.webm|thumb|2025 ലെ മഴക്കാലത്ത് പെരിയാർ നദി. കപ്രിക്കാട് അഭയാരണ്യത്തിൽ നിന്നുള്ള ദൃശ്യം]] <!-- Infobox template table അവസാനിച്ചു--> {{Rivers of Kerala}} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ [[നദി]]യാണ് '''പെരിയാർ'''. കേരളത്തിലെ [[കേരളത്തിലെ നദികളുടെ പട്ടിക|44 നദികളിൽ]] ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നത് ഈ നദിയായതിനാലും ഒരുകാലത്തും വറ്റാറില്ലെന്നതിനാലും “കേരളത്തിന്റെ ജീവനാഢി” എന്ന അപരനാമത്താൽ കൂടി പെരിയാർ അറിയപ്പെടുന്നു<ref name=lifeline1>{{cite web|title=എ പോയിസൺഡ് റിവർ മീൻസ് എ ഡയിംഗ് പോപുലേഷൻ|url=http://www.irenees.net/bdf_fiche-analyse-633_fr.html|publisher=ഐറനീസ്|accessdate=18-നവംബർ-2013|quote=പെരിയാർ കേരളത്തിന്റെ ജീവരേഖ - വിഷലിപ്തമായ ജലം എന്നാൽ മരിക്കുന്ന ജനത എന്നർത്ഥം|archive-date=2013-11-18|archive-url=https://archive.today/20131118154356/http://www.irenees.net/bdf_fiche-analyse-633_fr.html|url-status=bot: unknown}}</ref><ref name=lifeline2>{{cite web|title=പെരിയാർ-കേരളത്തിന്റെ ജീവരേഖ|url=http://www.keralatourism.org/periyar/periyar-tiger-reserve.php|publisher=കേരളടൂറിസം|accessdate=18-നവംബർ-2013|archive-date=2013-11-18|archive-url=https://archive.today/20131118155324/http://www.keralatourism.org/periyar/periyar-tiger-reserve.php|url-status=bot: unknown}}</ref> 244 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഈ നദി കേരളത്തിലെ വലിയൊരു ഭാഗം ജനങ്ങളുടെ ഗാർഹികം, [[വൈദ്യുതി]], [[കേരളത്തിലെ വിനോദസഞ്ചാരം|വിനോദസഞ്ചാരം]], [[മത്സ്യബന്ധനം]], [[തീർത്ഥാടനം]], [[ജലസേചനം]], [[മണൽ|മണൽഖനനം]], [[കുടിവെള്ളം]], ഉൾനാടൻ ഗതാഗതം, [[വ്യവസായം|വ്യാവസായങ്ങൾ]] തുടങ്ങിയ ബഹുമുഖങ്ങളായ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ഉപകാരപ്പെടുന്നുണ്ട്.<ref name=srpr11>{{cite web|title=സ്റ്റാറ്റസ് റിപ്പോർട്ട് ഓൺ പെരിയാർ റിവർ|url=http://www.indiawaterportal.org/sites/indiawaterportal.org/files/Joseph%20M.L.pdf|last=എം.ൽ.|first=ജോസഫ്|publisher=ഇന്ത്യാ വാട്ടർ പോർട്ടൽ|accessdate=18-നവംബർ-2013|page=1}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> കേരളത്തിന്റെ വൈദ്യുതോർജ്ജത്തിന്റെ നല്ലൊരു പങ്കും പെരിയാറിൽ നിർമ്മിച്ച വിവിധ [[ജലവൈദ്യുതപദ്ധതി]]കളിൽ നിന്നാണ് ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്.<ref name=eeid1>{{cite web|title=ഇടുക്കി അണക്കെട്ട്|url=http://expert-eyes.org/deepak/idukki.html|publisher=എക്സ്പർട്ട് ഐസ്|accessdate=18-നവംബർ-2013|archive-date=2013-11-18|archive-url=https://archive.today/20131118153313/http://expert-eyes.org/deepak/idukki.html|url-status=bot: unknown}}</ref> പെരിയാർനദിയിൽ ആകെ പതിനാല് [[തടയണ|തടയണകളുണ്ട്]]. അഞ്ച് ജില്ലകളിലായി 41 [[ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തിലൂടെയും]], മൂന്നു [[നഗരസഭ|മുനിസിപ്പാലിറ്റികളിലൂടെയും]], ഒരു കോർപ്പറേഷനിലൂടെയും പെരിയാർ കടന്നുപോകുന്നുണ്ട്.<ref name=distance1>{{cite book|title=റിവർ ഡിസ്പ്യൂട്ട്സ് ഇൻ ഇന്ത്യ - കേരള റിവേഴ്സ് അണ്ടർ സീഗ്|url=http://books.google.com.sa/books?id=hhrRboi5kOcC&pg=PA43&dq=periyar+river&hl=en&sa=X&ei=5D2KUrKnG9DT7AapoICYDg&safe=on&redir_esc=y#v=onepage&q=periyar%20river&f=false|last=എസ്.എൻ|first=സദാശിവൻ|publisher=മിത്തൽ പബ്ലിക്കേഷൻസ്|isbn=978-8170999133|page=42-43}}</ref> ഏതാണ്ട് അമ്പതുലക്ഷത്തോളം ആളുകൾ വിവിധ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി പെരിയാറിലെ ജലത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നുണ്ട്. സംസ്ഥാനത്തെ [[വ്യവസായം|വ്യവസായത്തിന്റെ]] 25 ശതമാനവും പെരിയാറിന്റെ തടങ്ങളിലാണ് കേന്ദ്രീകരിച്ചിട്ടുള്ളത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഈ വ്യവസായങ്ങൾ പുറംതള്ളുന്ന പലതരത്തിലുള്ള രാസ മാലിന്യങ്ങൾ പെരിയാറിനെ കാലങ്ങളായി മലിനമാക്കുന്നു. കൂടാതെ അനധികൃതമായി നടക്കുന്ന മണൽഖനനം പെരിയാറിന് കടുത്ത [[വാസസ്ഥലം|പരിസ്ഥിതി]] പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടാക്കുന്നുണ്ട്. 43000 ടൺ മണൽ പ്രതിദിനം പെരിയാറിൽ നിന്നും ഖനനം ചെയ്യപ്പെടുന്നുണ്ടെന്നാണ് കണക്കുകൾ പറയുന്നത്.<ref name=distance4243>{{cite book|title=റിവർ ഡിസ്പ്യൂട്ട്സ് ഇൻ ഇന്ത്യ - കേരള റിവേഴ്സ് അണ്ടർ സീഗ്|url=http://books.google.com.sa/books?id=hhrRboi5kOcC&pg=PA43&dq=periyar+river&hl=en&sa=X&ei=5D2KUrKnG9DT7AapoICYDg&safe=on&redir_esc=y#v=onepage&q=periyar%20river&f=false|last=എസ്.എൻ|first=സദാശിവൻ|publisher=മിത്തൽ പബ്ലിക്കേഷൻസ്|isbn=978-8170999133|page=43}}</ref> പെരിയാർ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ നദിയും ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജലപ്രവാഹ ശേഷിയുള്ളതുമാണ്.<ref name="shodhganga2">{{cite web|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/171/12/07_chapter2.pdf|title=Study area and methods|pages=7|access-date= 31 October 2012|location=India}}</ref> ഈ മേഖലയിലെ ചുരുക്കം ചില വറ്റാത്ത നദികളിൽ ഒന്നാണിത്. കൂടാതെ നിരവധി പ്രധാന പട്ടണങ്ങൾക്ക് കുടിവെള്ളം നൽകുന്നു.<ref name="idukki">{{cite web |url=http://idukki.nic.in/dam-hist.htm |title=Idukki District Hydroelectric projects |access-date=2007-03-12 }}</ref> [[ഇടുക്കി അണക്കെട്ട്]] വഴി കേരളത്തിന്റെ വൈദ്യുതിയുടെ ഒരു പ്രധാന ഭാഗം ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നതിനാലും വ്യാവസായിക, വാണിജ്യ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഒരു മേഖലയിലൂടെ ഒഴുകുന്നതിനാലും പെരിയാർ കേരളത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് നിർണായകമാണ്. ജലസേചനം, ഗാർഹിക ജല ഉപയോഗം എന്നിവയ്ക്കും ഈ നദി വെള്ളം നൽകുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ സമ്പന്നമായ മത്സ്യബന്ധനത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു.<ref name="experteyes">{{cite web |url=http://expert-eyes.org/deepak/idukki.html |title=Salient Features – Dam|access-date=2007-03-12}}</ref><ref name= "shodhganga3">{{cite web|url= http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/11646/9/09%20ch.2.pdf | title = Growth response of phytoplankton exposed to industrial effluents in River Periyar |publisher= CUSAT|access-date=4 March 2014}}</ref> ഇക്കാരണങ്ങൾ നദിയെ "കേരളത്തിന്റെ ജീവരേഖ" എന്ന് വിളിക്കുന്നു.<ref>{{cite web |url=http://www.kerenvis.nic.in/Database/Periyar_1822.aspx |title=Periyar|publisher= ENVIS Centre: Kerala |access-date=2019-08-16}}</ref>നദീമുഖത്തിന് സമീപമുള്ള കൊച്ചി നഗരം, കടൽവെള്ളം കയറാത്ത ഒരു അപ്‌സ്ട്രീം സ്ഥലമായ [[ആലുവ]]യിൽ നിന്നാണ് ജലവിതരണം നടത്തുന്നത്. കേരളത്തിലെ ഇരുപത്തിയഞ്ച് ശതമാനം വ്യവസായങ്ങളും പെരിയാറിന്റെ തീരത്താണ്. കൊച്ചി തുറമുഖത്തിന് ഏകദേശം 10 കിലോമീറ്റർ (6 മൈൽ) വടക്ക് ഏലൂർ-എടയാർ മേഖലയിലെ (ഉദ്യോഗമണ്ഡലം) 5 കിലോമീറ്റർ (3 മൈൽ) വിസ്തൃതിയിലുള്ള സ്ഥലങ്ങളിലാണ് കൂടുതലും ജനസാന്ദ്രതയുള്ളത്.<ref name= "shodhganga3"/> == പേരിനു പിന്നിൽ == [[തമിഴ്|ദ്രാവിഡ ഭാഷയി]]<nowiki/>ലെ പെരിയ അഥവാ വലിയ നദി (ആറ്‌) ആണ് പെരിയാർ ആയത്. പെരിയാറിന് ആലുവാപ്പുഴ, പൂർണ്ണ, ചൂർണ്ണി എന്നും പര്യായങ്ങൾ ഉണ്ട്.<ref name="valath">{{cite book |last=വാലത്ത്|first=വി.വി.കെ.|authorlink=വി.വി.കെ. വാലത്ത്|coauthors= |title=കേരളത്തിലെ സ്ഥലനാമചരിത്രങ്ങൾ എറണാകുളം ജില്ല |year=1991|publisher=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|location= തൃശ്ശൂർ|isbn= 81-7690-105-9 }}</ref> == ഉത്ഭവസ്ഥാനവും പാതയും == [[File:Periyarriver-bh.jpg|thumb|right|300px|എറണാകുളത്ത് കോതമംഗലത്തിനടുത്തുള്ള ഭൂതത്താൻകെട്ടിലെ പെരിയാർ നദി]] പെരിയാറിന്റെ ആകെ നീളം ഏകദേശം 244 കിലോമീറ്റർ (152 മൈൽ) ഉം വൃഷ്ടിപ്രദേശം 5,398 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (2,084 മൈൽ) ഉം ആണ്, ഇതിൽ 5,284 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (2,040 മൈൽ) കേരളത്തിലും 114 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (44 മൈൽ) തമിഴ്‌നാട്ടിലുമാണ്.<ref name="nias"/> == ഉറവിടങ്ങൾ == പെരിയാറിന്റെ ഉത്ഭവസ്ഥാനം പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ ഉയർന്ന പ്രദേശത്താണ്.<ref name="hinduperiyar">{{cite web|url=http://www.hindu.com/folio/fo0107/01070460.htm|title=Periyar: A confluence of cultures|year=2001|work= The Hindu |access-date= 3 March 2014|location=India}}</ref><ref name="frontlineperiyar">{{cite web|url=http://www.frontline.in/static/html/fl2826/stories/20111230282612200.htm|title=Heightened tensions|year=2011|publisher= Frontline |access-date= 3 March 2014|location=India}}</ref> മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ട് വിഷയത്തിൽ സുപ്രീം കോടതിയിൽ നടന്ന വാദത്തിനിടെ, പെരിയാർ കേരളത്തിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നതെന്നും, പൂർണ്ണമായും കേരളത്തിലൂടെ ഒഴുകി കേരളത്തിൽ കടലിൽ ചേരുന്നുവെന്നും കേരളം വാദിച്ചു.<ref name="NIEmullaperiyar">{{cite web| url = http://newindianexpress.com/nation/Mullaperiyar-Kerala-contests-TNs-rights-over-river/2013/08/14/article1733626.ece | archive-url = https://web.archive.org/web/20130816195613/http://newindianexpress.com/nation/Mullaperiyar-Kerala-contests-TNs-rights-over-river/2013/08/14/article1733626.ece | url-status = dead | archive-date = 16 August 2013 |title=Mullaperiyar: Kerala contests TN's rights over river|year=2013|publisher= The New Indian Express |access-date= 3 March 2014 |location=India}}</ref><ref name="experteyes2">{{cite web |url=http://expert-eyes.org/mullaperiyar/EC_Report/chapters/index.html|title=Report of the Empowered Committee of the Supreme Court on Mullaperiyar Dam|pages=60|access-date=9 November 2013}}</ref> ഇത് തമിഴ്‌നാട് സംസ്ഥാനവും കോടതിയിൽ സമ്മതിച്ചു.[<ref name="Timesmullaperiyar"/><ref name="Janamtvmullaperiyar"/><ref name="MOmullaperiyar">{{cite web|url=http://mymanorama.manoramaonline.com/cgi-bin/eweek.dll/portal/ep/contentView.do?contentType=EDITORIAL&channelId=-1073865028&contentId=14945915&catId=-206121&BV_ID=@@@|title=Final legal arguments submitted by Kerala|year=2013|publisher=manoramaonline.com|access-date=3 March 2014|location=India}}{{Dead link|date=November 2025 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> ഇടുക്കി ജില്ലയുടെ തെക്കുകിഴക്കൻ അതിർത്തിയിലാണ് പെരിയാർ ഉത്ഭവിക്കുന്നത്.<ref name="cgwbidukki">{{cite web |title=GROUND WATER INFORMATION BOOKLET OF IDUKKI DISTRICT, KERALA|url=http://cgwb.gov.in/District_Profile/Kerala/Idukki.pdf|website=cgwb.gov.in|publisher=Central Ground Water Board, Ministry of Water Resources, Government of India| page=2 | accessdate=19 September 2020 |date=December 2013}}</ref> പെരിയാർ കടുവ സംരക്ഷണ കേന്ദ്രത്തിലെ വിദൂര വനങ്ങളിലാണ് നദിയുടെ ഉത്ഭവസ്ഥാനം.<ref name="KerTourismPTR">{{cite web|url= http://www.keralatourism.org/periyar/periyar-tiger-reserve.php|title= Periyar Wildlife Sanctuary/Periyar Tiger Reserve|publisher= keralatourism.org|access-date= 3 March 2014|location= India|archive-date= 18 November 2013|archive-url= https://archive.today/20131118155324/http://www.keralatourism.org/periyar/periyar-tiger-reserve.php|url-status= dead}}</ref><ref name="PTR">{{cite web| url=http://www.periyartigerreserve.org/home.php|title=Periyar Tiger Reserve -> Values of P.T.R. -> Catchment Value|publisher= Periyar Tiger Reserve|access-date= 3 March 2014|location=India}}</ref> പെരിയാർ ടൈഗർ റിസർവിന്റെ തെക്കേ അതിർത്തിയിലുള്ള ഒരു കൊടുമുടിയായ ചൊക്കംപട്ടി മലയിൽ<ref name="shodhganga"/><ref name="KFRI2">{{cite web|url=http://docs.kfri.res.in/KFRI-RR/KFRI-RR150.pdf|title=STUDIES ON THE FLORA OF PERIYAR TIGER RESERV|year=1998|publisher=Kerala Forest Research Institute|pages=8|access-date=3 March 2014|location=India|archive-date=30 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130930040109/http://docs.kfri.res.in/KFRI-RR/KFRI-RR150.pdf|url-status=dead}}</ref><ref name="Botanyproceddings">{{cite web|url= http://www.nsscollegemanjeri.in/Documents/BotanyPROCEEDINGS%20FINAL%2003%20June%202013%20Standard.pdf |title=Proceedings, Western Ghats – Biogeography, Biodiversity and Conservation|year=2013|publisher=DEPARTMENT OF BOTANY, NSS COLLEGE, MANJERI, MALAPPURAM, KERALA |pages=19–24|access-date= 3 March 2014|location=India|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304024845/http://www.nsscollegemanjeri.in/Documents/BotanyPROCEEDINGS%20FINAL%2003%20June%202013%20Standard.pdf|archive-date=4 March 2016}}</ref> നിന്നാണ് ഈ നദി ഉത്ഭവിക്കുന്നത്.<ref name="PeriyarTRnotification">{{cite web |url=http://www.forest.kerala.gov.in/images/notifications/pryrtgrrsrventfcon.pdf |title=Periyar Tiger Reserve Notification|publisher= GOVERNMENT OF KERALA, FORESTS & WILDLIFE(F) DEPARTMENT|access-date=2014-03-03|location=India }}</ref>{{refn|name=length|group=n|There is an alternate claim for a Tamil Nadu origin according to some non-governmental sources, indicating that the Periyar originates in the Sivagiri peaks of Sundaramala, Tamil Nadu.<ref name="indiawaterportal.org PDF">[http://www.indiawaterportal.org/sites/indiawaterportal.org/files/Joseph%20M.L.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200115074559/https://www.indiawaterportal.org/sites/indiawaterportal.org/files/Joseph%20M.L.pdf |date=15 January 2020 }} indiawaterportal.org, Status Report on Periyar River</ref><ref name="irenees.net">[http://www.irenees.net/fr/fiches/analyse/fiche-analyse-633.html] irenees.net</ref><ref name="INFLIBNET">{{cite web |url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/34506/8/08_chapter3.pdf|title=Visual simulation and optimization Model for water release from Vaigai reservoir system|publisher= Anna University|author=Balamurugan R|pages=25|access-date=2016-01-29|location=India}}</ref> However, the [[Supreme Court of India]] in its judgement on the Mullaperiyar issue in 2014, made it clear that the state of Tamil Nadu cannot claim to be a riparian state of the river Periyar.<ref name="SCverdict2014v1">{{cite web|url=https://api.sci.gov.in/jonew/judis/41511.pdf|title=IN THE SUPREME COURT OF INDIA CIVIL ORIGINAL JURISDICTION ORIGINAL SUIT NO. 3 OF 2006 State of Tamil Nadu vs. State of Kerala & Anr.|pages=147–148|access-date=8 September 2020|archive-date=2025-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20250614163254/https://api.sci.gov.in/jonew/judis/41511.pdf|url-status=dead}}</ref>}} == പ്രവാഹം == ആദ്യഭാഗത്ത്, ചൊക്കംപട്ടി കുന്നുകളിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച് വടക്കോട്ട് ഏകദേശം 25 കിലോമീറ്റർ (16 മൈൽ) നീളുന്ന ഇടുങ്ങിയ വടക്കൻ ചരിവുള്ള താഴ്‌വരയിലൂടെയാണ് നദി ഒഴുകുന്നത്. കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും നിന്ന് നിരവധി മൂർച്ചയുള്ള ലാറ്ററൽ വരമ്പുകൾ അതിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു.<ref name="westernghatconservation">{{cite web |url=http://keralapages.org/info/articles/links/0068_sathish_wghats.pdf |title=Long term conservation potential of Natural Forest in the Southern Western Ghats of Kerala |year=1988 |publisher= Department of Environment, Govt. of India |pages=24 |access-date= 7 November 2013 |location=India |archive-url=https://web.archive.org/web/20140302031908/http://keralapages.org/info/articles/links/0068_sathish_wghats.pdf |archive-date=2 March 2014 |url-status=dead}}</ref> ഉത്ഭവസ്ഥാനത്ത് നിന്ന് 48 കിലോമീറ്റർ (30 മൈൽ) ഒഴുകി കിഴക്കേയറ്റത്തുള്ള മൗണ്ട് പീഠഭൂമിയിൽ എത്തുമ്പോൾ, പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകുന്ന ഒരു പ്രധാന പോഷകനദിയായ മുല്ലയാർ മുല്ലക്കുടിയിൽ വച്ച് അതിൽ ചേരുന്നു.<ref name="shodhganga">{{cite web|url=https://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/423/11/11_chapter2.pdf|title=Fishery Management in Periyar Lake |author= Minimol K. C.|year=2000|publisher= Mahatma Gandhi University|pages=10|access-date= 19 September 2020|location=India}}</ref> ഈ യാത്രയിൽ പെരിയാർ ടൈഗർ റിസർവിലൂടെ പെരിയാർ കടന്നുപോകുന്നു. റിസർവിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള അതിരുകൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നു. താഴേക്ക് പോകുമ്പോൾ, കിഴക്ക് പെരിയാർ റിസർവിന്റെ ഭാഗത്തിനും പടിഞ്ഞാറ് സുന്ദരമല ഭാഗത്തിനും[30] ഇടയിലുള്ള അതിർത്തിയുടെ ഒരു ഭാഗം ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു. തുടർന്ന് കിഴക്ക് മൂലവൈഗൈ<ref name="periyar section">{{cite web |url=http://www.forest.kerala.gov.in/images/notifications/pryrsectn.pdf |title=Periyar Section, Periyar Tiger Reserve |access-date=2012-11-05|location=India }}</ref>, താന്നിക്കുടി<ref name="tannikudi section">{{cite web |url=http://www.forest.kerala.gov.in/images/notifications/thannikdysec.pdf |title=Thannikudy Section, Periyar Tiger Reserve |access-date=2012-11-05|location=India }}</ref>ഭാഗങ്ങൾക്കും പടിഞ്ഞാറ് ഉമ്മിക്കുപ്പൻ,<<ref name="ummikuppan section">{{cite web |url=http://www.forest.kerala.gov.in/images/notifications/umikupmsec.pdf |title=Ummikuppan Section, Periyar Tiger Reserve |access-date=2012-11-05|location=India }}</ref> മ്ലാപ്പാറ<ref name="mlappara section">{{cite web |url=http://www.forest.kerala.gov.in/images/notifications/mlaprasec.pdf |title=Mlappara Section, Periyar Tiger Reserve |access-date=2012-11-05|location=India }}</ref> അരുവിയോട<<ref name="aruvioda section">{{cite web |url=http://www.forest.kerala.gov.in/images/notifications/aruvydasec.pdf |title=Aruvioda Section, Periyar Tiger Reserve |access-date=2012-11-05|location=India }}</ref>ഭാഗങ്ങൾക്കും ഇടയിലുള്ള അതിർത്തികൾ പെരിയാർ തടാകത്തിൽ എത്തുന്നതിനുമുമ്പ് നിർവചിക്കുന്നു. പെരിയാർ തേക്കടി തടാകവും ജലസംഭരണിയും, പെരിയാർ ദേശീയോദ്യാനവും സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനായി പെരിയാറിന്റെയും മുല്ലപെരിയാറിന്റെയും സംഗമസ്ഥാനത്താണ് മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ട് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. പെരിയാർ തടത്തിൽ തമിഴ്‌നാടിന്റെ പ്രദേശം മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ട് സൈറ്റിൽ നിന്ന് നദിയുടെ വളരെ താഴെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.<ref name="experteyes3">{{cite web|url=http://expert-eyes.org/mullaperiyar/studyarea.html|title=Dam break analysis, study area|year=2012|publisher= Indian Institute of Technology, Roorkee|pages=17|access-date= 12 September 2012|location=India}}</ref> അന്തർസംസ്ഥാന [[പറമ്പിക്കുളം-ആളിയാർ പ്രോജക്റ്റ്]] (PAP) കരാറിന്റെ ഭാഗമായി തമിഴ്‌നാടിലേക്ക് വഴിതിരിച്ചുവിടുന്ന പോഷകനദിയായ നിരാർ ഈ പ്രദേശത്തെ വറ്റിക്കുന്നു.<ref name="nias">{{cite web|url=http://eprints.nias.res.in/297/1/B4-2010-_Mullaperiyar.pdf|title=The Mullaperiyar Conflict|year=2010|publisher=National Institute of Advanced Studies |pages=7–9|access-date=10 August 2012|location=India}}</ref> പെരിയാർ തേക്കടി തടാകത്തിൽ നിന്നും ജലസംഭരണിയിൽ നിന്നും കുറച്ച് വെള്ളം ഒരു തുരങ്കം വഴി തമിഴ്‌നാട്ടിലേക്ക് കിഴക്കോട്ട് തിരിച്ചുവിടുന്നു. വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദനത്തിനുശേഷം വഴിതിരിച്ചുവിടുന്ന വെള്ളം സുരുളിയാർ നദിയിലേക്ക് (വൈഗ നദിയുടെ ഒരു പോഷകനദി) വിടുന്നു, അതുവഴി നദീതടങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ജല കൈമാറ്റം നടക്കുന്നു. <ref name="nias"/> മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടിന്റെ താഴേക്ക്, പെരിയാർ 35 കിലോമീറ്റർ (22 മൈൽ) വടക്കുപടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകുന്നു, പെരിയാർ കടുവാ സംരക്ഷണ കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുകടന്ന് വണ്ടിപ്പെരിയാർ, ഏലപ്പാറ, അയ്യപ്പൻകോവിൽ എന്നിവയിലൂടെ ഇടുക്കി, ചെറുതോണി, കുളമാവ് അണക്കെട്ടുകൾ രൂപപ്പെടുത്തിയ ഇടുക്കി ജലസംഭരണിയിലേക്ക് കടന്നുപോകുന്നു. കുറവൻ, കുറത്തി കുന്നുകൾ രൂപംകൊണ്ട പ്രശസ്തമായ ഇടുക്കി തോട്ടിലാണ് പെരിയാർ നദിക്ക് കുറുകെ ഇടുക്കി അണക്കെട്ട് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.<ref name="workingplan">{{cite web|url=http://117.239.77.10/~forusr/tckottayam/images/pdf/workingplan/1tract.pdf|title=The tract dealt with|pages=5|access-date=7 November 2013|location=India|archive-date=2015-11-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20151118224008/http://117.239.77.10/~forusr/tckottayam/images/pdf/workingplan/1tract.pdf|url-status=dead}}</ref> ഇടുക്കി ജലസംഭരണിക്ക് താഴെയുള്ള പ്രധാന പെരിയാർ ഇടുക്കി പീഠഭൂമിയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ അറ്റത്തിന് സമാന്തരമായി വടക്കോട്ട് ഒഴുകുന്നു, കിഴക്ക് നിന്ന് പെരിഞ്ചക്കുട്ടിയും വടക്ക് നിന്ന് മുതിരപ്പുഴയും ചേരുന്നു.<ref name="westernghatconservation1">{{cite web|url=http://keralapages.org/info/articles/links/0068_sathish_wghats.pdf|title=Long term conservation potential of Natural Forest in the Southern Western Ghats of Kerala|year=1988|publisher=Department of Environment, Govt. of India|pages=41|access-date=7 November 2013|location=India|archive-date=2 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140302031908/http://keralapages.org/info/articles/links/0068_sathish_wghats.pdf|url-status=dead}}</ref> മുതിരപ്പുഴയുമായി സംഗമിച്ചതിനുശേഷം, നദി വടക്കുപടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകി നേരിയമംഗലത്ത് എറണാകുളം ജില്ലയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു. ഭൂതത്താൻകെട്ട് തടയണയുടെ മുകൾഭാഗത്ത് 1.5 കിലോമീറ്റർ (0.9 മൈൽ) അകലെയുള്ള അതിന്റെ പ്രധാന പോഷകനദിയായ ഇടമലയാർ ഇതിൽ ചേരുന്നു.<ref name="westernghatconservation2">{{cite web|url=http://keralapages.org/info/articles/links/0068_sathish_wghats.pdf|title=Long term conservation potential of Natural Forest in the Southern Western Ghats of Kerala|year=1988|publisher=Department of Environment, Govt. of India|pages=69|access-date=7 November 2013|location=India|archive-date=2 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140302031908/http://keralapages.org/info/articles/links/0068_sathish_wghats.pdf|url-status=dead}}</ref>ഇടമലയാർ നദിയിലെ വെള്ളം സ്വീകരിച്ച ശേഷം, പെരിയാർ എറണാകുളം ജില്ലയുടെ മധ്യഭാഗത്തുകൂടി പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകുന്നു. <ref name="westernghatconservation2"/> ആലുവയിൽ, നദി മാർത്താണ്ഡവർമ്മ, മംഗലപ്പുഴ ശാഖകളായി വിഭജിക്കുന്നു. മംഗലപ്പുഴ ശാഖ ചാലക്കുടി നദിയിൽ ചേരുകയും മുനമ്പത്ത് ലക്ഷദ്വീപ് കടലിൽ പതിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, മാർത്താണ്ഡവർമ്മ ശാഖ തെക്കോട്ട് ഒഴുകുന്നു, വീണ്ടും കുഞ്ഞുണ്ണിക്കര ദ്വീപിനടുത്ത് രണ്ടായി വിഭജിക്കുകയും ഉദ്യോഗമണ്ഡലം പ്രദേശം വഴി കടന്ന് ഒടുവിൽ വരപ്പുഴയിൽ വെച്ച് കൊച്ചി കായൽ സംവിധാനത്തിൽ (വേമ്പനാട് തടാകത്തിന്റെ ഭാഗം) ഒഴുകുകയും ചെയ്യുന്നു. വേമ്പനാട് കായൽ കൊച്ചിയിലും കൊടുങ്ങല്ലൂരിലും വച്ച് ലക്ഷദ്വീപ് കടലുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref name="KSCSTE">{{cite web|url=http://www.indiawaterportal.org/sites/indiawaterportal.org/files/Environmental_monitoring_programme_on_water_quality_in_Kerala_KSCSTE_CWRDM_2009.pdf|title=Environmental Monitoring Programme on Water Quality|year=2010|publisher=Kerala State Council for Science, Technology and Environment|pages=57|access-date=29 August 2012|location=India|archive-date=23 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181223030214/http://www.indiawaterportal.org/sites/indiawaterportal.org/files/Environmental_monitoring_programme_on_water_quality_in_Kerala_KSCSTE_CWRDM_2009.pdf|url-status=dead}}</ref><ref name="shodhreservoir"/> == ചരിത്രം == [[പ്രമാണം:Periyar perumbavoor.JPG|right|thumb|250px|പെരിയാർ - [[പെരുമ്പാവൂർ|പെരുമ്പാവൂരിനടുത്തുനിന്നുള്ള]] ദൃശ്യം]] പെരിയാറിന്റെ ചരിത്രം [[കേരളചരിത്രം|കേരളചരിത്രവുമായി]] വളരെ ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്‌. [[സംഘകാലം|സംഘകാല]] കൃതികളിൽ ചൂർ‌ണി നദിയെന്നും താമ്രപരണിയെന്ന പേരിലും ഈ നദിയെ പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref name="valath"/> [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ]] നിന്നും പാണ്ഡ്യ തലസ്ഥാനമായ [[മദുര|മദുരയിലേക്കു]] പെരിയാർ നദിയോരത്തുകൂടി ചരക്കുകൾക്കും മറ്റുമായി ജലഗതാഗത പാത ഉണ്ടായിരുന്നതായി സംഘകാല കൃതികളിൽ പറയുന്നു. [[പതിറ്റുപത്ത്‌|പതിറ്റുപത്തിൽ]] ചേരതലസ്ഥാനമായ വഞ്ചി പെരിയാറിൻ തീരത്താണ് എന്ന് പറയുന്നുണ്ട്. മുൻകാലങ്ങളിൽ ഈ പ്രസ്താവന ചൂർണ്ണ [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി|തിരുച്ചിറപ്പള്ളിയിലെ]] [[അമരാവതി നദി|അമരാവതി നദിയാണ്]] എന്ന തെറ്റിദ്ധാരണ ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നു. അടുത്തകാലത്ത് നടന്ന ഗവേഷണങ്ങൾ പെരിയാറാണ് ഇത് എന്ന് തെളിയിക്കുന്നുണ്ട്. [[പുറനാനൂറ്|പുറനാനൂറിൽ]] രണ്ടു ചേരരാജാക്കന്മാരെപ്പറ്റി വിവരിക്കുമ്പോളാണ് വഞ്ചി നഗരത്തേയും പൊരുനൈ നദിയേയും പറ്റി വർണ്ണിക്കുന്നത്.<ref name="valath"/> താമ്രപർണ്ണി നദിയുടെ പര്യായമാണ് പൊരുന്തവും പൊരുനൈയും. [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ]] നിന്ന് കിഴക്കോട്ടൊഴുകുന്ന താമ്രപർണ്ണി നദിയുടെ അതേ ഉത്ഭവമാണ് പെരിയാറിനും എന്ന വിശ്വാസമാണ് ഇതിന് കാരണം. ഇവിടെ ഇല്ലിത്തോട്-മുളങ്കുഴി ഭാഗത്ത് മഹാശിലാസ്മാരകങ്ങൾ എന്ന് സംശയിക്കപ്പെടുന്ന ഗുഹകൾ കാണപ്പെടുന്നുണ്ട്. കേരളചരിത്രത്തിൽ [[പ്രാചീന ശിലായുഗം|പ്രാചീനശിലായുഗമില്ല]] എന്ന് വാദിച്ചവർക്ക് മറുപടിയായി ആദ്യമായി അതിന് തെളിവുകൾ ലഭിച്ചത് പെരിയാറിന്റെ തീരത്തുനിന്നാണ്.<ref>യുഗപ്രഭാത് ദിനപത്രം 1971 ഫെബ്രുവരി 16. ദില്ലി</ref> [[തെന്മല|തെന്മലക്കടുത്തുള്ള]] [[ചെന്തുരുണി|ചെന്തുരുണിമലയിൽ]] നിന്നാണ് അവശിഷ്ടങ്ങൾ കണ്ടെടുത്തത്.<ref>മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം 1987 മെയ് 18</ref> ക്രി.വ. 1341 ലെ പെരിയാർ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ ആദ്യപ്രതിഷ്ഠ നിലനിന്നിരുന്ന ക്ഷേത്രം നശിച്ചു പോവുകയും പകരം വടക്ക് വശത്തുള്ള ഉയർന്ന കരയിൽ പുതിയ ക്ഷേത്രം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. പെരിയാറിന്റെ തീരത്താണ് പ്രാചീനകാലത്തെ ഐതിഹാസികമായ [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂർ (മുസിരിസ് )]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. <!-- [[ചിത്രം:Periyar perumbavoor.JPG|thumb|250px|പെരിയാർ പെരുമ്പാവൂരുനിന്നുള്ള ദൃശ്യം]] --> [[ശ്രീശങ്കരാചാര്യർ|ആദിശങ്കരന്റെ]] ജന്മം കൊണ്ട് പ്രസിദ്ധമായ [[കാലടി]] പെരിയാറിന്റെ തീരത്താണ്‌. അദ്ദേഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഐതിഹ്യത്തിലെ [[മുതല|മുതലക്കടവ്]] ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. ശങ്കരാചാര്യരുടെ അമ്മ ആര്യാംബയുടെ സ്മാരകവും പെരിയാർ തീരത്താണ്‌. പെരിയാറ്റിലെ ജലത്തിന്‌ ഔഷധഗുണം ഉണ്ടെന്നു കരുതുന്ന നിരവധി ആദിവാസി വിഭാഗങ്ങളുടെ വിവാഹച്ചടങ്ങുകൾക്ക് പെരിയാറ്റിലെ ജലം അത്യാവശ്യമാണ്‌. പെരിയാറ്റിന്റെ അരികിലുള്ള നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങളുടേയും പള്ളികളുടേയും ചടങ്ങുകളും പെരിയാറ്റിലെ ജലത്തെ ആശ്രയിച്ചാണ്‌ നടന്നുവരുന്നത്. [[തിരുവിതാംകൂർ]],[[പെരുമ്പടപ്പ് സ്വരൂപം|കൊച്ചി]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ രാജാക്കന്മാർ തങ്ങൾക്ക് കുളിച്ചു താമസിക്കുവാനായി പെരിയാറിന്റെ തീരത്ത് പ്രത്യേകം സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കിയിരുന്നു. അവയിൽ [[ആലുവ പാലസ്]], [[അന്ത്രപ്പേർ കെട്ടിടം]], [[കോഡർ മാളിക]], [[ചൊവ്വര കൊട്ടാരം]] തുടങ്ങിയവ ഇന്നും അവശേഷിക്കുന്നുണ്ട്. പോർട്ടുഗീസുകാരും ഡച്ചുകാരും ഈ രീതി പിന്തുടർന്നിരുന്നു.<ref name="valath"/> [[തോമാശ്ലീഹ]] [[മലയാറ്റൂർ]] എത്തിയത് പെരിയാറിന്റെ കൈവഴികളിലൂടെയായിരുന്നു എന്നു വിശ്വസിക്കുന്നവരും ഉണ്ട്. മലയാറ്റൂർ ഇന്ന് അന്തർദ്ദേശീയ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമായിക്കഴിഞ്ഞു. കേരളത്തിൽ സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങൾക്കായി [[പോർച്ചുഗൽ|പോർട്ടുഗീസുകാരും]] [[ഹോളണ്ട്|ഡച്ചുകാരും]] [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലീഷുകാരും]] മറ്റും കേരളത്തിൽ എത്തിയപ്പോൾ [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കിയിലെ]] കാടുകളിൽ നിന്ന് സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ മലയിറക്കി കൊണ്ടുവന്നിരുന്നത് പെരിയാറ്റിലൂടെയായിരുന്നു. [[മലയാറ്റൂർ]]-[[നീലീശ്വരം]] ഭാഗത്ത് [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ബ്രിട്ടീഷുകാർ]] അവരുടെ തടിഡിപ്പോകൾ സ്ഥാപിച്ചിരുന്നു. [[ടിപ്പു സുൽത്താൻ|ടിപ്പു സുൽത്താന്റെ]] കാലത്ത് [[തിരുവിതാംകൂർ]] ആക്രമിക്കാനെത്തിയ പടയാളികൾ പെരിയാറ്റിലെ മലവെള്ളപ്പാച്ചിൽ കണ്ട് ഭയന്ന് പിന്മാറി എന്നും ചരിത്രം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ക്രി.വ.[[1341]] പെരിയാറിൽ ഉണ്ടായ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ അഴി അടയുകയും പിന്നീട് [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിലെ]] [[അഴിമുഖം]] തുറക്കുകയും ചെയ്തു. അതോടെ [[തോട്ടുമുഖം|തോട്ടുമുഖത്ത്]] വെച്ച് പെരിയാർ രണ്ടായി പിരിഞ്ഞു. ഒരു കൈവഴി പഴയതുപോലെ [[ദേശം]], [[മംഗലപ്പുഴ]] വഴി [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ കായൽ|കൊടുങ്ങല്ലൂർ കായലിൽ]] ചേരുന്നു. പുതിയതായി ഉണ്ടായ കൈവഴി [[ആലുവ|ആലുവയെ]] രണ്ടായി മുറിച്ച് തെക്കോട്ട് ഒഴുകി കഞ്ഞുണ്ണിക്കരയിൽ വെച്ച് പിന്നെയും രണ്ടായി പിരിഞ്ഞ് ഒരു കൈവഴി വരാപ്പുഴയിലേക്കും മറ്റേത് കൊച്ചി കായലിലേക്കും ചേർന്നു തുടങ്ങി. ഈ മാറ്റത്താൽ [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂരിനെ]] തുറമുഖയോഗ്യമാക്കിയിരുന്ന അഴി അടഞ്ഞ് തുറമുഖം ഉപയോഗശൂന്യമായി. ചേരൻ‌മാരുടെ പ്രധാന നഗരിയും പുരാതന കേരളത്തിലെ പ്രധാന തുറമുഖവുമായിരുന്ന കൊടുങ്ങല്ലൂരിന്റെ പതനവും [[കൊച്ചി]]യുടെ ഉയർച്ചയും ഈ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ മാറ്റങ്ങൾ കാരണമായിരുന്നു.<ref name="valath"/> == സ്ഥിതിവിവരങ്ങൾ == [[ചിത്രം:Kottapuramriver.jpg|thumb|250px|പെരിയാറിന്റെ ഒരു ശാഖക്ക് കുറുകേ [[കോട്ടപ്പുറം|കൊടുങ്ങല്ലൂരിലുള്ള]] പാലം- വലതു വശത്ത് [[വലിയ പണിക്കൻ തുരുത്ത്|വലിയ പണിക്കൻതുരുത്തും]] പാലത്തിനു പിന്നിലായി ദൂരെ [[ഗോതുരുത്ത്|ഗോതുരുത്തും]] കാണാം]] {{Maplink|frame=yes|plain=yes|frame-width=500|frame-height=500|zoom=8|frame-lat=9.8|frame-long=76.9647|frame-align=center |type=point |id=Q4901990 |title=ഭൂതത്താൻകെട്ട്|marker=dam|marker-size=small|marker-color=0050d0 |type2=shape |id2=Q1656950 | title2=ഇടുക്കി അണക്കെട്ട്|marker2=dam|marker-size2=small|marker-color2=0050d0 |type4=point |id4=Q5092629 |title4=ചെറുതോണി അണക്കെട്ട്|marker4=dam|marker-size4=small|marker-color4=0050d0 |type3=shape |id3=Q2634049 |stroke-width3=2|title3=Periyar |stroke-color3=#0000FF |type5=line |id5=Q2634049 |stroke-width5=2|title5=Periyar |stroke-color5=#0000FF }} === നദി ഉത്ഭവിക്കുന്ന മലകൾ === {| class="wikitable" |- | [[വള്ളിമല]] | [[കോമല]] | [[കണ്ണൻദേവൻ മല]] | [[പൊൻമുടി]] |- | [[ചൊക്കൻപെട്ടിമല]] | [[കാളിമല]] | [[കണ്ണിമല]] | [[ആനമല]] |- | [[പാച്ചിമല]] | [[സുന്ദരമല]] | [[നല്ലതണ്ണിമല]] | [[നാഗമല]] |} ===പ്രധാന പോഷകനദികൾ=== {| class="wikitable" |- | [[ആനമലയാർ]] | [[ചെറുതോണിയാർ]] | [[ചിറ്റാർ]] | [[ഇടമലയാർ]] | [[കാഞ്ചിയാർ]] | [[കരിന്തിരിയാർ]] | [[കിളിവള്ളിത്തോട്]] | [[കട്ടപ്പനയാർ]] |- | [[മുല്ലയാർ]] | [[മേലാശ്ശേരിയാർ]] | [[മുതിരപ്പുഴ]] | [[പാലാർ]] | [[പെരിഞ്ചൻകുട്ടിയാർ]] | [[ഇരട്ടയാർ]] | [[തുവളയാർ]] | [[പൂയംകുട്ടിയാർ]] |- | [[പെരുംതുറയാർ]] | [[പന്നിയാർ]] | [[തൊട്ടിയാർ]] | [[ആനക്കുളം പുഴ]] | [[മണലിയാർ]] | | | |} === പെരിയാറ്റിലെ തുരുത്തുകൾ === [[ചിത്രം:Kodungallur kottapuram bridge.jpg|500px|thumb|പെരിയാറിനു കുറുകെയുള്ള [[കോട്ടപ്പുറം]] പാലം നടുവിൽ [[വലിയ പണിക്കൻ തുരുത്ത്|വലിയ പണിക്കൻ തുരുത്തും]] കാണാം]] {| class="wikitable" |- | [[ബകപുരം]] | [[കാഞ്ഞൂർ തുരുത്ത്]] | [[പരുന്തുറാഞ്ചിത്തുരുത്ത്]] | [[ആലുവ തുരുത്ത്]] | [[ഉളിയന്നൂർ തുരുത്ത്]] |- | [[അബു തുരുത്ത്]] | [[ഇടമുള തുരുത്ത്]] | [[ഗോതുരുത്ത്]] | [[പഴമ്പിള്ളി തുരുത്ത്]] | [[ചെറിയ പണിക്കൻ തുരുത്ത്]] |- | | [[വലിയ പണിക്കൻ തുരുത്ത്]] | [[കണ്ടൻ തുരുത്ത്]] | [[കുന്നത്തുകടവ് തുരുത്ത്]] | | ചെറിയതേയ്ക്കാനം |} == ഉത്ഭവവും ഗതിയും == പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ മൂന്ന് വ്യത്യസ്തങ്ങളായ ഭൂവിഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നാണ് പെരിയാർ ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. === ഒന്നാമത്തെ ഉത്ഭവസ്ഥാനം=== കേരള- തമിഴ്നാട് അതിർത്തിപ്രദേശങ്ങളിലെ ശിവഗിരി ഭാഗത്തുള്ള ചൊക്കാം‌പെട്ടി മല, പാച്ചിമല, കാളിമല, സുന്ദരമല, നാഗമല, കോമല, വള്ളിമല എന്നീ ഏഴ് മലകളിൽനിന്നുള്ള ജലം ഇവിടെ പെരിയാറ്റിന്റെ ഉത്ഭവത്തിനു കാരണമാകുന്നുണ്ട്. സുന്ദരമലകളിൽ നിന്നുത്ഭവിക്കുന്ന അരുവി(ഏകദേശം1830 മീ.) ഏകദേശം 50 കി.മീ കഴിയുമ്പോൾ കോട്ടമലയിൽ നിന്നുത്ഭവിച്ചൊഴുകിയെത്തുന്ന മുല്ലയാറുമായി മുല്ലക്കുടിയിൽ വെച്ച് ഒത്തു ചേരുന്നു.<ref name=mullakudy1>{{cite web|title=പെരിയാറിന്റെ കേരളത്തിലെ യാത്ര|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/423/11/11_chapter2.pdf|publisher=ശോധ്ഗംഗ (പഠനങ്ങളുടെ ശേഖരം)|accessdate=19-നവംബർ-2013}}</ref> ഇതിനടുത്താണ് പെരിയാറിൽ ആദ്യമായി അണ കെട്ടിയിരിക്കുന്നത്([[മുല്ലപ്പെരിയാർ]]). [[1895]] ൽ ബ്രിട്ടീഷുകാരാണ്‌ ഇത് നിർമ്മിച്ചത്. ഈ അണക്കെട്ടുകൊണ്ടുണ്ടായതാണ് പെരിയാർ ജലസംഭരണി. ഈ ജലസംഭരണിയോടു ചേർന്നാണ് തേക്കടിയിലെ [[പെരിയാർ കടുവ സംരക്ഷിത പ്രദേശം|പെരിയാർ വന്യ ജീവി സങ്കേതം]].<ref name=ptr1>{{cite web|title=പെരിയാർ വന്യജീവി സങ്കേതം|url=http://www.periyartigerreserve.org/home.php|publisher=പെരിയാർവന്യജീവി സങ്കേതം (ഔദ്യോഗിക വെബ് വിലാസം)|accessdate=19-നവംബർ-2013|archive-date=2013-11-19|archive-url=https://archive.today/20131119034922/http://www.periyartigerreserve.org/home.php|url-status=bot: unknown}}</ref> ഇവിടെ നിന്നും പടിഞ്ഞാറോട്ടൊഴുകുന്ന നദി [[വണ്ടിപ്പെരിയാർ|വണ്ടിപ്പെരിയാറിലെത്തുന്നു]]. [[വണ്ടിപ്പെരിയാർ]] കഴിഞ്ഞാൽ പെരുംതുറയാറും കട്ടപ്പനയാറും പെരിയാറിൽ ചേരുന്നു. === ഇടുക്കി ജലസംഭരണി === [[ചിത്രം:Idukki dam.JPG|250px|thumb|ഇടുക്കി അണക്കെട്ടും ജലസംഭരണിയും]] പിന്നീട് നദിയുടെ പ്രയാണം [[ഇടുക്കി അണക്കെട്ട്]] തടയുന്നു.കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജലവൈദ്യുതപദ്ധതി ഇവിടെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.<ref name=idukkidam1>{{cite web|title=ഇടുക്കി അണക്കെട്ട്|url=http://idukki.nic.in/dam-hist.htm|publisher=ഇടുക്കി ജില്ലാ ഭരണകൂടം|accessdate=19-നവംബർ-2013|archive-date=2013-11-19|archive-url=https://archive.today/20131119035501/http://idukki.nic.in/dam-hist.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> കുറവൻ, കുറത്തി മലകൾക്കിടയിലൂടെ ഒഴുകിയിരുന്ന നദിയെയാണ്‌ ഇടുക്കിയിൽ ആർച്ച് ഡാം കെട്ടി തടഞ്ഞ് [[മൂലമറ്റം|മൂലമറ്റത്തെ]] പവർഹൗസിലേക്ക് തിരിച്ചുവിട്ടിരിക്കുന്നത്. 400 മീറ്ററിലധികം വീതിയോടെ ഒഴുകിയിരുന്ന പുഴയുടെ ഈ ശാഖ അണക്കെട്ട് വന്നതോടെ 10 മീറ്ററിനടുത്ത് വീതിയുള്ള ഒരു ചെറിയ അരുവിയായി മാറിയിട്ടുണ്ട്. സംഭരണിയുടെ ശേഷി പരമാവധി വർദ്ധിപ്പിക്കാനായി നിർമ്മിച്ച,ചെറുതോണിയിലും കുളമാവിലുമുള്ള, മറ്റു രണ്ട് അണക്കെട്ടുകൾ കൂടി ചേർന്നാണ് ഇടുക്കി ജലസംഭരണി രൂപം കൊള്ളുന്നത്. കുളമാവിൽ നിന്ന് ഇടുക്കി ജലസംഭരണിയിലെ ജലം മൂലമറ്റത്ത് കൊണ്ടുവന്ന് വൈദ്യുതോത്പാദനത്തിനുശേഷം [[മൂവാറ്റുപുഴയാർ|മൂവാറ്റുപുഴയാറിലേക്ക്]] ഒഴുക്കിക്കളയുന്നതിനാൽ പെരിയാറിലെ ജലം ഗണ്യമായ തോതിൽ നഷ്ടപ്പെടുന്നു. ഇടുക്കി അണക്കെട്ടിൽ ജലനിരപ്പു കൂടി വരുന്ന കാരണം കൊണ്ട് ഷട്ടറുകൾ തുറക്കേണ്ടി വന്നാൽ പെരിയാറിന്റെ തീരപ്രദേശങ്ങൾ അപകടത്തിലാകും. === ഇടുക്കി ജലസംഭരണിക്കുശേഷം === ഇടുക്കി ജലസംഭരണിക്കുശേഷം അതീവമായി ശോഷിച്ചൊഴുകുന്ന പെരിയാറിന്റെ ശക്തി വീണ്ടും വർദ്ധിക്കുന്നത് തടിയംപാട് എന്ന സ്ഥലത്തുവച്ചാണ്‌ മണിയറൻകുടി പുഴ,പാൽകുളം മേട്, കൊക്കരകുളം പുഴ എന്നിവ കൂടിച്ചേരുന്നതു തടിയംപാട് എന്ന പ്രദേശത്താണ് . [[ഇരട്ടയാർ]], [[കല്ലാർ]], [[ചിന്നാർ]], [[തൊവാള|തുവളയാർ]] തുടങ്ങിയ പോഷകനദികളും അനവധി അരുവികളും ചേർന്നൊഴുകുന്ന പെരിഞ്ചൻ കുട്ടിയാർ നദിയിൽ ചേരുന്നത് പനംകുട്ടിയിൽ ചേരുന്നതോടെയാണിത് സംഭവിക്കുന്നത്. ഈ ഭാഗം നദിക്കിരുവശവും ചെങ്കുത്തായ മലമ്പ്രദേശങ്ങളാണ്‌. താഴൊട്ടൊഴുകുന്ന നദി [[പൂനംകുട്ടി|പനംകുട്ടി]] യിൽ നേര്യമംഗലം വിദ്യുച്ഛ്ക്തികേന്ദ്രത്തിനു താഴെ എത്തുന്നു. === രണ്ടാമത്തെ ഉത്ഭവസ്ഥാനം === പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ [[മൂന്നാർ]], [[പൊന്മുടി]] ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നാണ്‌ പെരിയാറിന്റെ രണ്ടാമത്തെ ഉത്ഭവസ്ഥാനം. മൂന്നാറിലെ [[കണ്ണൻ ദേവൻ മലകൾ|കണ്ണൻ ദേവൻ മല]]കളിൽ നിന്നൊഴുകുന്ന പെരിയാറിന്റെ ഈ ശാഖയിൽ കുണ്ടള അണക്കെട്ടും അതിനു ശേഷം മാട്ടുപ്പെട്ടി അണക്കെട്ടും നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref name=dip1>{{cite web|title=പെരിയാറിലെ അണക്കെട്ടുകൾ|url=http://idukki.nic.in/electricity.htm|publisher=ഇടുക്കി ജില്ലാ ഭരണകൂടം|accessdate=19-നവംബർ-2013|archive-date=2013-11-19|archive-url=https://archive.today/20131119040212/http://idukki.nic.in/electricity.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> ഈ അണക്കെട്ടുകളിൽ നിന്ന് കവിഞ്ഞൊഴുകുന്ന ജലം [[കണ്ണിമല]], [[നല്ലതണ്ണി]] എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നും വരുന്ന ചെറിയ അരുവികളുമായി ചേരുന്നു. ഇതിനുശേഷം [[പള്ളിവാസൽ]] ജലവൈദ്യുതി ഉത്പാദനകേന്ദ്രത്തിലേക്ക് തടയണ നിർമ്മിച്ച് ജലം എത്തിക്കുന്നു. പിന്നീട് പെരിയാറ്റിൽ വന്നുചേരുന്ന മറ്റൊരു കൈവഴി [[ആനയിറങ്കൽ]] എന്ന പ്രദേശത്തുനിന്നു വരുന്ന നദിയാണ്‌. ചേർന്നൊഴുകുന്ന നദി പിന്നീട് [[പൊൻമുടി]] അണക്കെട്ടിലെത്തുന്നു.വൈദ്യുതി ഉത്പാദനത്തിനുശേഷം പൊന്മുടിയിൽ നിന്ന് നദി ശെങ്കുളത്ത് എത്തുന്നു. അവിടെ നിന്നും വെള്ളത്തൂവൽ പ്രദേശത്തേക്ക് ഒഴുകുന്നു. ഈ ഭാഗത്ത് നദിക്ക് മുതിരപ്പുഴയാർ എന്നാണ്‌ പേര്‌. നദി പിന്നീട് കല്ലാർകുട്ടി അണക്കെട്ടിൽ വന്നു ചേരുന്നു. നേരിയമംഗലത്തുനിന്നും വരുന്ന ജലം കല്ലാർകുട്ടിയിൽ നിന്ന് കവിഞ്ഞൊഴുകുന്ന ജലവുമായി ചേർന്ന് പനംകുട്ടിയിൽ ഒന്നുചേരുന്നു. ഇവിടെ വച്ച് പെരിയാറിന്റെ രണ്ട് ഉത്ഭവസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നും ഒഴുകുന്ന കൈവഴികൾ ഒന്നുചേരുന്നു. ഇവിടെ വെച്ച് വീണ്ടും ലോവർ പെരിയാറിലേക്ക് ജലം വിനിയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. === മൂന്നാമത്തെ ഉത്ഭവസ്ഥാനം === <!-- [[ചിത്രം:Kalady bridge.jpg|thumb|250px| കാലടിയിലെ ശ്രീശങ്കരാചാര്യർ പാലം. ഇതിനടിയിലൂടെ പെരിയാർ എം.സി., റോഡിനെ മുറിച്ചു കടക്കുന്നു]] --> [[File:Bhoothathankettu_-_ഭൂതത്താൻ‌കെട്ട്-2.JPG|thumb|250px|ഭൂതത്താൻകെട്ടിലെ കവാടം]] [[File:Bhoothathankettu_-_ഭൂതത്താൻ‌കെട്ട്-3.JPG|thumb|250px|ഭൂതത്താൻകെട്ട് അണക്കെട്ട്]] പെരിയാറിന്റെ മൂന്നാം ഉത്ഭവം ദേവികുളം താലൂക്കിലെ ആനമലയിൽ നിന്നാണ്‌. പാച്ചിയാർ, ആനക്കുളം പുഴ, കരിന്തിരിയാർ, മേലാശ്ശേരിപ്പുഴ, മണിമലയാർ, കല്ലാർ എന്നീ ചെറുനദികൾ ചേർന്നാണ്‌ പൂയ്യംകുട്ടിയാറ് ഉണ്ടാകുന്നത്. ആനമലയാറും മറ്റു നിരവധി അരുവികളും ചേർന്ന് ഇടമലയാറും രൂപപ്പെടുന്നു. ഇടമലയാറിലെ ജലവും അണകെട്ടി വൈദ്യുതി ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. അതിനുശേഷം താഴേക്കൊഴുകുന്ന ഇടമലയാറ് [[കൂട്ടിക്കൽ|കൂട്ടിക്കലിൽ]] വച്ച് പൂയം‌കുട്ടി നദിയുമായി ചേർന്ന് [[കുട്ടമ്പുഴ]] എന്ന പേരിൽ പെരിയാർവാലി ഇറിഗേഷൻ പ്രൊജക്റ്റ് സംഭരണിയിലെത്തുന്നു.<ref name=pwip1>{{cite web|title=പെരിയാർ വാലി ഇറിഗേഷൻ പ്രൊജക്ട്|url=http://www.irrigation.kerala.gov.in/pjt_%26_pgm/Periyar.php|publisher=ജലസേചന വകുപ്പ് (കേരള സർക്കാർ)|accessdate=19-നവംബർ-2013|archive-date=2013-11-19|archive-url=https://archive.today/20131119041639/http://www.irrigation.kerala.gov.in/pjt_&_pgm/Periyar.php|url-status=bot: unknown}}</ref> ഈ സംഭരണിയുടെ കരയിലാണ്‌ പ്രസിദ്ധമായ [[തട്ടേക്കാട് പക്ഷിസങ്കേതം]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. പെരിയാർ വാലി പ്രദേശത്ത് വച്ച് പെരിയാറിന്റെ മൂന്നു ശാഖകളും സംഗമിക്കുന്നു. [[ചിത്രം:Periyarriver-bh.jpg|thumb|250px|പെരിയാറിലെ ഭൂതത്താംകെട്ട് ജലസംഭരണി]] ഇവിടെ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന പെരിയാറിനെ ചെങ്കുത്തായ പ്രദേശങ്ങൾക്കു പകരം സമതല പ്രദേശങ്ങളാണ്‌ സ്വീകരിക്കുന്നത്. ഇവിടെ ഏതാനും ചെറിയ തുരുത്തുകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. മുളങ്കുഴിപ്രദേശത്ത് എത്തുന്ന പെരിയാറിന്റെ ഒരു കരയിൽ നിബിഡമായ തേക്കിൻകാടുകളാണ്‌. ചെറിയ ഉരുളൻ കല്ലുകൾ നിറഞ്ഞ പ്രദേശത്ത് ചെറിയ വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളും ഉണ്ട്. ഇവിടെ നിന്ന് [[കാടപ്പാറ]], [[ഇല്ലിത്തോട്]] എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ താണ്ടി [[മലയാറ്റൂർ]] എത്തുന്നു. കേരളത്തിലെ ഏക ആനമെരുക്കൽ കേന്ദ്രമായ [[കോടനാട്]] മലയാറ്റൂരിന്റെ എതിർകരയിലാണ്‌ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഇവിടെ നിന്നും പടിഞ്ഞാറേക്കൊഴുകുന്ന നദി കാലടിയിലെത്തുന്നു. കാലടിയിൽ വച്ച് ശ്രീശങ്കരാചാര്യർ പാലത്തിനടിയിലൂടെ മെയിൻ സെണ്ട്രൽ റോഡിനെ കുറുകെ കടക്കുന്ന നദി കാഞ്ഞൂർ എന്ന തുരുത്ത് സൃഷ്ടിക്കുന്നു. താഴേക്കൊഴുകുന്ന നദി ദക്ഷിണകാശി എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[ചേലാമറ്റം|ചേലാമറ്റത്ത്]] എത്തുന്നു. ഇവിടെ നിന്ന് നദി കിഴക്കോട്ടാണ്‌ ഒഴുകുന്നത്. പെരുമ്പാവൂരിലേക്കൊഴുകുന്ന നദി മുടിക്കൽ എന്ന പ്രദേശത്തെത്തിയശേഷം വീണ്ടും പടിഞ്ഞാറേക്കൊഴുകുന്നു. ഇവിടെ ഇരുകരകളിലുമായി വാഴക്കുളം, കീഴ്മാട്, തിരു‌വൈരാണിക്കുളം എന്നീ സ്ഥലങ്ങൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വീണ്ടും പടിഞ്ഞാറേക്കൊഴുകുന്ന നദി തോട്ടും‌മുഖം ഭാഗത്ത് വച്ച് പരുന്തുറാഞ്ചി തുരുത്തിന്‌ രൂപം നൽകുന്നു. ഇതിലെ ഒരു കൈവഴി [[ചൊവ്വര|ചൊവ്വരക്കടുത്ത്]] വച്ച് ആലുവാ തുരുത്തും സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഇത് മംഗലപ്പുഴയിൽ ചേരുന്നു. ആലുവാക്കടുത്തെത്തുന്ന പ്രധാന നദി, റെയിൽ പാലത്തിനടുത്തു്‌, ശിവരാത്രി മണപ്പുറത്ത് വച്ച് രണ്ടായി പിരിയുന്നു. കൊച്ചി നഗരത്തിലേയും ആലുവയിലേയും ശുദ്ധജലവിതരണത്തിനായുള്ള പമ്പിങ്ങ് സ്റ്റേഷൻ ഇവിടെയാണ്‌. വലത്തോട്ട് പോകുന്ന ശാഖയെ മംഗലപ്പുഴശാഖ എന്നും ഇടത്തോട്ട് പോകുന്നതിനെ [[മാർത്താണ്ഡവർമ്മ]] ശാഖ എന്നും വിളിക്കുന്നു. === ആലുവാക്കുശേഷം === *പെരിയാറിന്റെ [[മംഗലപ്പുഴ]] ശാഖ പടിഞ്ഞാറേക്കൊഴുകി [[മംഗലപ്പുഴ]] സെമിനാരിക്കരികിലൂടെ [[മംഗലപ്പുഴ]] പാലവും കടന്ന് [[എളന്തിക്കര]]<nowiki/>യിൽ വച്ച് [[ചാലക്കുടി പുഴ|ചാലക്കുടിപ്പുഴയുമായി]] സംഗമിക്കുന്നു. നദിക്കരയിൽ ഉള്ള സ്ഥലങ്ങൾ [[ചെങ്ങമനാട്]], അടുവാശ്ശേരി, [[കരുമാല്ലൂർ]], കുന്നുകര, [[ആലങ്ങാട്]], തടിക്കടവ്, മാഞ്ഞാലി എന്നിങ്ങനെയാണ്‌. എളന്തിക്കരയിൽ നിന്നും പടിഞ്ഞാറേക്കൊഴുകുന്ന നദി [[പുത്തൻവേലിക്കര]] യിൽ വച്ച് വീണ്ടും ശാഖകൾക്ക് ജന്മം നൽകുന്നു. പ്രധാനശാഖ വീണ്ടും പടിഞ്ഞാറേക്കൊഴുകുകയും [[തൃശ്ശൂർ|തൃശൂരിലെ]] കരുവന്നൂർ നദിയുമായി ചേർന്ന് [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ|കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെത്തി]] മുനമ്പത്ത് വച്ച് [[അറബിക്കടൽ|അറബിക്കടലിൽ]] പതിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഗോതുരുത്ത്, ചെറിയ, വലിയ പണിക്കൻ തുരുത്തുകൾ,പഴമ്പിള്ളിതുരുത്ത് എന്നീ ചെറിയ ദ്വീപുകൾ സൃഷ്ടിച്ചശേഷമാണ്‌ പെരിയാർ അറബിക്കടലിൽ പതിക്കുന്നത്. പുത്തൻവേലിക്കരയിൽ പിരിഞ്ഞ മറ്റു ശാഖകൾ [[വടക്കേക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |വടക്കേക്കര]], [[ഏഴിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് | ഏഴിക്കര]], [[ചിറ്റാട്ടുകര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് |ചിറ്റാട്ടുകര]], [[മാല്യങ്കര]] എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകി [[ചെറായി]] യിൽ വച്ച് വേമ്പനാട്ടു കായലിൽ സന്ധിക്കുന്നു. [[ചിത്രം:Marthandavarma bridge aluva.jpg|thumb|250px|ആലുവയിൽ പെരിയാറിനു കുറുകേയുള്ള പാലങ്ങൾ. വലത്ത് വശത്തുള്ളതാണ്‌ [[മാർത്താണ്ഡവർമ്മ]] പാലം]] *മാർത്താണ്ഡവർമ്മ ശാഖ പാലത്തിനടിയിലൂടെ പ്രവഹിച്ച് ഉളിയന്നൂർ ദ്വീപ് സൃഷ്ടിച്ച് കയന്റിക്കരയിൽ വച്ച് കൂടിച്ചേരുന്നു. ഇതിനു ശേഷം വീണ്ടും രണ്ടായി പിരിയുന്ന മർത്താണ്ഡവർമ്മപ്പെരിയാറിന്റെ പ്രധാനശാഖ [[പാതാളം (എറണാകുളം)|പാതാളത്ത്]] എത്തുന്നു. ഉദ്യോഗമണ്ഡലിനടുത്തുകൂടെ ഒഴുകി വരാപ്പുഴയിൽ ചേരുന്നു. രണ്ടാമത്തെ ശാഖ അബുതുരുത്ത്, എടമുള തുരുത്ത് എന്നിവയുണ്ടാക്കിയശേഷം മുട്ടർപുഴ എന്ന പേരിൽ കളമശ്ശേരിയിലൂടെ മഞ്ഞുമ്മൽ വഴി ഒഴുകുന്നു. [[എല്ലൂർ|ഏലൂരിൽ]] വച്ച് ഇത് വരാപ്പുഴയിൽ എത്തുന്ന മറ്റേ ശാഖയുമായി ചേരുന്നു. ഇവിടെ നിന്ന് പലശാഖകളായി പിരിഞ്ഞ് കടമക്കുടി, മുളവുകാട്, [[കോതാട്]], എന്നീ ദ്വീപുകൾ പിന്നിട്ട് കൊച്ചി നഗരാതിർത്തിയിൽ ചിറ്റൂർ വച്ച് വേമ്പനാട്ട് കായലിൽ പതിക്കുന്നു. ഏലൂർ മുതൽ വേമ്പനാട്ടുകായൽ വരെ നദിക്ക് കായലിന്റെ സ്വഭാവമാണുള്ളത്. [[ചിത്രം:Periyar branches.jpg|thumb|250px|പെരിയാർ [[മാർത്താണ്ഡവർമ്മ]] പാലത്തിനു താഴെ രണ്ടായി പിരിഞ്ഞ് ഉളിയന്നൂർ ദ്വീപ് ഉണ്ടാക്കുന്നു. നേരെ കാണുന്നത് [[ഉളിയന്നൂർ]] ആണ്‌ ]] [[ചിത്രം:ആലുവാപ്പുഴ.JPG|thumb|250px|പെരിയാർ, ആലുവാ മണപ്പുറത്തു നിന്നുള്ള ദൃശ്യം ]] == പെരിയാറിന്റെ ഉപയോഗങ്ങൾ == കേരളത്തിൽ 44 നദികളിലും വച്ച് ഏറ്റവും കൂടുതൽ പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നത് പെരിയാറ്റിനെയാണ്. ഗാർഹികം, വൈദ്യുതി, മത്സ്യബന്ധനം, തീർത്ഥാടനം, ജലസേചനം, മണൽഖനനം, കുടിവെള്ളം, ഉൾനാടൻ ഗതാഗതം, വ്യാവസായീകം, വിനോദസഞ്ചാരം എന്നിങ്ങനെ ബഹുമുഖങ്ങളായ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ആശ്വാസമേകുന്നു. പെരിയാർ തീരത്ത് ഒരു കോർപ്പറേഷനും 4 മുനിസിപ്പാലിറ്റികളും 42 പഞ്ചായത്തുകളും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. എല്ലാ ഭരണകേന്ദ്രങ്ങളും പെരിയാറിന്റെ ജലസമ്പത്തിനെ ഗണ്യമായ തോതിൽ ആശ്രയിക്കുന്നുണ്ട്. === ഊർജ്ജോത്പാദനം === കേരള സംസ്ഥാനത്തെ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളുടെ മൊത്തം ശേഷിയുടെ മുഖ്യപങ്കും പെരിയാറിലെ ജലത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാക്കുന്നത്. 9 ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾക്കായി 13 അണക്കെട്ടുകൾ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു. ==== ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ ==== {| class="wikitable" |- ! ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി ! പൂർത്തിയാക്കിയ വർഷം ! സ്ഥാപ്തശേഷി മെഗാവാട്ട് ! ഉത്പാദനം മെഗാവാട്ട് |- | [[പള്ളിവാസൽ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി]] | 1946 | 37.5 | 32.5 |- | [[ശെങ്കുളം ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി]] | 1957 | 48.0 | 20.8 |- |[[പന്നിയാർ ജലവൈദ്യുതപദ്ധതി|പന്നിയാർ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി]] | 1963 | 30.0 | 17.0 |- |[[നേര്യമംഗലം ജലവൈദ്യുതപദ്ധതി|നേര്യമംഗലം ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി]] | 1961 | 45.0 | 27.0 |- | [[ഇടുക്കി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി]] | 1976 | 780.0 | 273.70 |- | *[[ഇടമലയാർ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി]] | 1985 | 75.0 | 36.5 |- | [[കുണ്ടല ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി]] | | | |- | [[മാട്ടുപെട്ടി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി]] | | | |- | [[ചെറുതോണി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി]] | | | |} === ജലസേചനം === [[ചിത്രം:Periyar lift irrigation kadungallur.jpg|thumb|250px| കടുങ്ങല്ലൂരിലെ ലിഫ്റ്റ് ഇറിഗേഷൻ പമ്പിങ്ങ് സ്റ്റേഷൻ]] പെരിയാർ തീരത്തുള്ള തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനപ്രദേശത്തെ കൃഷി ആവശ്യങ്ങൾക്കും പെരിയാറ്റിൽ നിന്നാണ്‌ ജലം ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നത്. ജലസേചനത്തിനായി പെരിയാറ്റിൽ നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ള ഏറ്റവും വലിയ പദ്ധതിയാണ്‌ [[ഭൂതത്താൻകെട്ട്]] പ്രദേശത്ത് നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ള പെരിയാർ വാലി ഇറിഗേഷൻ പ്രൊജക്റ്റ്. പി.വി.ഐ.പി. ജലസംഭരണിക്ക് 210 മീറ്ററോളം നീളവും 11 മീറ്റർ ഉയരവുമുണ്ട്. ഇതിന്റെ വൃഷ്ടിപ്രദേശം ഏകദേശം 3048 ച.കി.മീ. ആണ്‌. ഈ പദ്ധതികൊണ്ട് 32800 ഹെക്റ്റർ പ്രദേശത്ത് മുണ്ടകൻ കൃഷിക്കും അത്രതന്നെ വിരിപ്പു കൃഷിക്കും 20000 ഹെക്റ്റർ സ്ഥലത്തെ പുഞ്ചകൃഷിക്കും ജലസേചനം നടത്താനാണ്‌ ഉദ്ദേശിച്ചിട്ടുള്ളതെങ്കിലും ഇതിന്റെ പകുതി പോലും നടന്നിട്ടില്ല എന്നാണ്‌ രേഖകൾ. ആവശ്യത്തിന്‌ ജലം ലഭിക്കാത്തതും കനാൽ ശൃംഖല പൂർത്തിയാകാത്തതുമാണ്‌ കാരണങ്ങളായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നത്. കനാലുകൾ പൂർത്തിയായ ആലുവ, കാക്കനാട് പ്രദേശങ്ങളിൽ 2005 വരെ ജലം എത്തിയിരുന്നില്ല. മറ്റു പ്രദേശങ്ങളായ കുന്നത്തുനാട്, കോതമംഗലം, കണയന്നൂർ, കടുങ്ങല്ലൂർ താലൂക്കുകൾ പെരിയാറിലെ ജലം ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. (കടുങ്ങല്ലൂർ താലൂക്കിലേക്ക് ജലം കൊണ്ടുപോകുന്ന ലിഫ്റ്റ് ഇറിഗേഷൻ പമ്പ് ഹൗസും കനാലും ചിത്രത്തിൽ കാണാം) ഇത് ഈ മേഖലയിലെ കുടിവെള്ളക്ഷാമം ഗണ്യമായി പരിഹരിക്കുന്നുണ്ട്. അമ്പലമുകൾ വ്യവസായ മേഖലയ്ക്ക് ആവശ്യമായ ജലം പെരിയാർ വാലി പ്രൊജക്റ്റിൽ നിന്നാണ്‌ എത്തുന്നത്. 17.7 ദശലക്ഷം ഘന മീറ്റർ ജലമാണ്‌ ഇതിനായി പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്നത്. ==== കാലടി മൈനർ ഇറിഗേഷൻ പദ്ധതിയിലെ ചില വിവരങ്ങൾ ==== [[ചിത്രം:Periyar starting.jpg|thumb|250px| മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടിൽ നിന്നും ബഹിർഗമിക്കുന്ന പെരിയാർ]] {| class="wikitable" |- ! പദ്ധതികൾ ! മോട്ടോർ<br />കു.ശക്തി ! എണ്ണം ! ഉയർന്ന കു.ശ. <br />ഉള്ളത് ! എണ്ണം |- | [[കാലടി]] | 40 | 1 | 90 | 1 |- | [[വാഴക്കുളം]] | 45 | 4 | 100 | 3 |- | [[ചൊവ്വര]] | 50 | 1 | 110 | 2 |- | [[ആലുവ]] | 60 | 2 | 120 | 3 |- | [[മുപ്പത്തടം]] | 75 | 9 | 135 | 1 |- | [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] | 80 | 6 | 161 | 1 |} === വ്യവസായങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:ഏറണാകുളം ജില്ലയിലെ കോതമംഗലത്തിനടുത്തുള്ള ഭുതത്താൻ കെട്ട് ഡാം.jpg|ലഘുചിത്രം|ഭൂതത്താൻ കെട്ട് അണക്കെട്ട് ]] പെരിയാറുമായി നേരിട്ടോ അല്ലാതെയോ ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്ന 250ഓളം വ്യവസായശാലകൾ അതിന്റെ തീരത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. സുലഭമായ ശുദ്ധജലത്തിനന്റെ ലഭ്യതയും വൈദ്യുതി നേരിട്ട് ഗ്രിഡിൽ നിന്ന് ലഭിക്കാനുള്ള സാഹചര്യങ്ങളും ഉള്ളതിനാല് [[തിരുവിതാംകൂർ]] ദിവാനായിരുന്ന സർ [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ]] മേൽ നോട്ടത്തിൽ തന്നെ വ്യവസായശാലകൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. വ്യവസായശാലകൾക്ക് വേണ്ട അസംസ്കൃതവസ്തുക്കൾ [[കൊച്ചി]] തുറമുഖത്തു നിന്ന് പെരിയാറ്റിലൂടെ എളുപ്പം എത്തിക്കാൻ സാധിക്കും എന്നതും ഉത്പാദനത്തിനുശേഷം ഉണ്ടാകുന്ന മലിനജലം നേരിട്ട് പുഴയിലേക്ക് ഒഴുക്കിക്കളയാൻ സൗകര്യമുള്ളതും കൊണ്ടാണ്‌ ആദ്യകാലങ്ങളിൽ [[ഉദ്യോഗമണ്ഡൽ]] ഭാഗത്ത് വ്യവസായങ്ങൾ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ തുടങ്ങിയത്. എന്നാൽ ഇന്ന് ഈ സ്ഥിതിക്ക് മാറ്റം വന്നിട്ടുണ്ട്. മലിന ജലം പെരിയാറ്റിലേക്ക് ഒഴുക്കുന്നതിന്‌ മുൻപ് ശുദ്ധീകരണം നടത്തേണ്ടതായുണ്ട്. [[1943]]-ലാണ്‌ ആദ്യമായി വ്യവസായമേഖലയിൽ വ്യവസായശാല തുടങ്ങുന്നത്. ഇന്ത്യൻ അലൂമിനിയം കമ്പനിയായിരുന്നു അത്. പിന്നീട് ട്രാവങ്കൂർ കെമിക്കൽസ് മാനുഫാക്ചറിങ്ങ് കമ്പനി, [[എഫ്.എ.സി.ടി.]], [[ട്രാവങ്കൂർ റയോൺസ്]], [[ഇന്ത്യൻ റെയർ എർത്ത്]], [[എച്ച്.ഏ.എൽ]]., [[ബിനാനി സിങ്ക്]], പെരിയാർ കെമിക്കൽസ്, യുണൈറ്റഡ് കാറ്റലിസ്റ്റ് എന്നീ വൻ വ്യവസായസം‌രംഭങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടകാലത്ത് വ്യവസായശാലകൾക്കാവശ്യമായ എല്ലാ അസംസ്കൃത വസ്തുക്കളും പെരിയാറ്റിലൂടെയാണ്‌ കൊണ്ടുവന്നിരുന്നത്. [[എഫ്.എ.സി.ടി.]] ക്കു വേണ്ട പ്രൊഡൂസർ ഗ്യാസിനുള്ള വിറകും പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് എത്തിച്ചിരുന്നത് പെരിയാർ വഴിയായിരുന്നു. എന്നാൽ വിവിധകാരണങ്ങളാലും അണക്കെട്ടുകളാലും പെരിയാറ്റിലെ നീരൊഴുക്കു കുറയുകയും വ്യവസായത്തിന്റെ അവശിഷ്ടമായ മലിനജലം കലരുന്നതിനാലും ഒരു കാലത്ത് സംശുദ്ധമായ പെരിയാറ്റിലെ ജലം ഇന്ന് കൂടുതൽ മലിനീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പെരിയാറ്റിൽ നിന്ന് പ്രതിദിനം 180 ദശലക്ഷം ലിറ്റർ ജലം ഈ വ്യവസായ ശാലകൾ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട് എന്ന് കണക്കാക്കുന്നു. === മത്സ്യബന്ധനം === പെരിയാറ്റിൽ വിവിധയിനം മത്സ്യങ്ങൾ സുലഭമായുണ്ടായിരുന്നു. 36 ഇനം മത്സ്യങ്ങൾ ഇവിടെ സമൃദ്ധമായിരുന്നതഅയി രേഖകൾ ഉണ്ട്. പൂളാൻ, ബ്രാൽ, വട്ടോൻ, കൂരി, വാള, കരിമീൻ, മീഴി, കറൂപ്പ്, പരൽ, കോലാൻ, ആരൽ എന്നിവ അവയിൽ ചിലതുമാത്രം. പെരിയാറ്റിന്റെ മംഗലപ്പുഴ ശാഖയിൽ കടലുമായി ചേരുന്ന ഭാഗങ്ങളിൽ നിരവധി [[ചീനവല|ചീനവലകൾ]] സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. കൂടാതെ വഞ്ചിയും വലയും ഉപയോഗിച്ചുള്ള മത്സ്യബന്ധനവും ഉണ്ട്. മാള, കൃഷ്ണൻ കോട്ട ഭാഗങ്ങളിൽ പെരിയാറ്റിലെ വെള്ളം ചിറകളിൽ കെട്ടി നിർത്തി (ചെമ്മീൻ കെട്ട്) ചെമ്മീൻ വളർത്തുകേന്ദ്രങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അനേകം കുടുംബങ്ങൾ പെരിയാറ്റിലെ മത്സ്യബന്ധനത്തെ ആശ്രയിച്ചാണ്‌ ജീവിക്കുന്നത്. ചിലയിനം മത്സ്യങ്ങൾ പ്രജനനത്തിനായി പെരിയാറ്റിലെ ശുദ്ധജലത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നുണ്ട്; എന്നാൽ രൂക്ഷമായ മലിനീകരണം നിമിത്തം അവയുടെ നിലനില്പിനു തന്നെ ഭീഷണിയുണ്ട്. കൃഷിയിടങ്ങളിൽ നിന്ന് ചോരുന്ന കീടനാശിനിമൂലവും മത്സ്യസമ്പത്തിനു ഗണ്യമായ കുറവ് വരുത്തിയിരിക്കുന്നു. === മണൽഖനനം === ഉദ്ദേശം 55000 ടൺ മണൽ പ്രതിദിനം പെരിയാറ്റിലെ വിവിധ കടവുകളിൽ നിന്ന് വാരുന്നതായി കണക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. നിർമ്മാണപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കാവശ്യമായ മണലിനു വേണ്ടി പെരിയാറിനെ നിർലോഭം ഉപയോഗിച്ചു വരുന്നു. മണൽ ഖനനവുമായി നേരിട്ടും അല്ലാതെയും പ്രവർത്തിക്കുന്ന വൻ ശൃംഖല തന്നെ പെരിയാറിനോട് ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. മണൽവാരൽ തൊഴിലാളികൾ, മണൽ ലോറി ജീവനക്കാർ, കയറ്റിറക്കു തൊഴിലാളികൾ, നിർമ്മാണ മേഖലയിൽ പ്രവത്തിക്കുന്നവർ എന്നിവർക്ക് പെരിയാറ്റിലെ മണലുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് തൊഴിൽ ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. റിവർ മാനേജ്മെൻറ് ഫണ്ടെന്ന പേരിൽ മണൽ വാരലിൽ നിന്ന് കോടിക്കണക്കിനു രൂപ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. പെരിയാറിൽ നിന്നുള്ള അനധികൃത മണൽ ഖനനം ഒരു പ്രധാന പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നമാണ്. പെരിയാറിൽ നിന്ന് ഖനനം ചെയ്യപ്പെടുന്ന മണലിൻ്റെ അളവ് നദിയുടെ പാരിസ്ഥിതിക വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് കോട്ടംതട്ടാതെ ഖനനം ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന യഥാർത്ഥ അളവിൻ്റെ 30 ഇരട്ടിയെങ്കിലും ഉണ്ടെന്ന് പഠനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.<ref name="SandminingHindu">{{cite web|url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/cms-office-okayed-ghats-for-sand-mining-against-cess-advice/article5205106.ece|title=CM's office okayed ghats for sand mining against CESS advice|access-date=6 October 2013|year=2013|work=The Hindu|location=India}}</ref> പെരിയാർ നദീതടത്തിൽ, ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ പീഠഭൂമി മേഖലയിൽ കര മണൽ ഖനനവും വ്യാപകമാണ്. ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മണൽ ഖനനം നദീതട പരിസ്ഥിതിക്ക് ഗുരുതരമായ പാരിസ്ഥിതിക ആഘാതങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.<ref name="SandminingShodh">{{cite web|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/8987/13/13_chapter%209.pdf|title=Environmental impact of sand mining: a case study in the river catchments of Vembanad lake, Southwest India|year=2008|publisher=Cochin University of Science and Technology|location=India|pages=202–203|author=Sreebha S}}</ref> [[ചിത്രം:താന്തോണിപ്പുഴ.JPG|thumb|250px|പെരിയാറിന്റെ കൈവഴി കരുമാല്ലൂർ പഞ്ചായത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്നു. താന്തോണിപ്പുഴ ]] === ജലഗതാഗതം === വളരെ ചെലവു കുറഞ്ഞതും മെച്ചപ്പെട്ടതുമായ ഗതാഗതമായ ജലഗതാഗതത്തിനു വളരെ യോജിച്ചതാണ് പെരിയാറും പോഷക നദികളും,. തോടുകൾ അനവധി അപ്രത്യക്ഷമായെങ്കിലും ഇന്നും ജലഗതാഗതം സുസാധ്യമാണ്. ഓഞ്ഞിത്തോട്, ചെങ്ങൽത്തോട്, തോലൻ കുത്തിയതോട്, പ്ലാങ്കുടിത്തോട്, മാന്തോട്, പൂപ്പാനിത്തോട് തുടങ്ങിയവ നികത്തലും കയ്യേറ്റവും മൂലം നികന്നുപോയിരിക്കുന്നു. തട്ടേക്കാട്, ഏലൂർ, മാളവന എന്നിവിടങ്ങളിൽ ജലഗതാഗതത്തെ ആശ്രയിച്ചുള്ള ജനജീവിതമാണ് നിലവിലുള്ളത്. === വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങൾ === വിനോദസഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്ന വിവിധ കേന്ദ്രങ്ങൾ പെരിയാർ തീരത്തുണ്ട്. വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉള്ളതും പെരിയാർ തീരത്താണ്. '''പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങൾ''' [[ചിത്രം:Periyar.jpg|thumb|250px|തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമായ [[മലയാറ്റൂർ]] മലയുടെ (ഇടത്) അടിവാരത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്ന പെരിയാർ- താൽകാലികമായി കെട്ടിയ പാലം കാണാം-കോടനാട് നിന്നുള്ള ദൃശ്യം]] # [[തേക്കടി]] # [[മൂന്നാർ]] # [[പീരുമേട്]] # [[ഇടുക്കി]] # [[ഭൂതത്താൻകെട്ട്]] # [[മലയാറ്റൂർ]] # [[കാലടി]] # [[തട്ടേക്കാട്]] # [[കോടനാട്]] # [[ആലുവ മണപ്പുറം]] # [[തിരുവൈരാണിക്കുളം]] # [[കോട്ടയിൽ കോവിലകം]] # [[ഉളിയന്നൂർ]] # [[ചേലാമറ്റം]] '''വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങൾ''' # [[ഇരവികുളം നാഷണൽ പാർക്ക്]] # [[പെരിയാർ ടൈഗർ റിസർവ്]] # [[ഇടുക്കി വന്യമൃഗ സംരക്ഷണ കേന്ദ്രം]] # [[ചിന്നാർ വന്യമൃഗ സം‌രക്ഷണ കേന്ദ്രം]] # [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി നാഷണൽ പാർക്ക്]] # [[തട്ടേക്കാട് പക്ഷി സങ്കേതം]] === ജലസംഭരണികൾ === കേരളത്തിലെ പെരിയാർ തടത്തിലെ പ്രധാന ജലസംഭരണികൾ ഭൂതത്താൻകെട്ട്,<ref name="periyarirrigation">{{cite web|url=http://www.irrigation.kerala.gov.in/pjt_%26_pgm/Periyar.php|title=Periyar Valley Irrigation Project|publisher=Department of Irrigation, Government of Kerala|access-date=6 November 2013|location=India|archive-date=19 November 2013|archive-url=https://archive.today/20131119041639/http://www.irrigation.kerala.gov.in/pjt_&_pgm/Periyar.php|url-status=dead}}</ref> ഇടമലയാർ, ലോവർ പെരിയാർ, മാട്ടുപ്പെട്ടി, ആനയിറങ്കൽ, കുണ്ടള, പൊന്മുടി, കല്ലാർകുട്ടി, ഇടുക്കി (ഇടുക്കി, ചെറുതോണി, കുളമാവ് എന്നീ മൂന്ന് അണക്കെട്ടുകളുടെ നിർമ്മാണത്താൽ രൂപപ്പെട്ടതാണ്),<ref name="KFRI">{{cite web|url=http://docs.kfri.res.in/KFRI-RR/KFRI-RR172.pdf|title=PATTERNS AND PROCESSES OF FISH ASSEMBLAGES IN PERIYAR LAKE VALLEY SYSTEM OF SOUTHERN WESTERN GHATS|year=1999|publisher=Kerala Forest Research Institute|pages=7|access-date=6 November 2013|location=India|archive-date=10 November 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131110150332/http://docs.kfri.res.in/KFRI-RR/KFRI-RR172.pdf|url-status=dead}}</ref>മുല്ലപ്പെരിയാർ<ref name="shodhreservoir">{{cite web|url= http://shodhganga.inflibnet.ac.in/bitstream/10603/2121/10/10_chapter%201.pdf |title=Hydrogeological and Hydrochemical studies of the Periyar Basin, Central Kerala| year=2011|publisher=Cochin University of Science and Technology|pages=7|access-date=6 November 2013|location=India}}</ref> പെരിയാർ തടത്തിൽ തമിഴ്‌നാട്ടിൽ വീഴുന്ന അണക്കെട്ടുകൾ അപ്പർ നീരാർ വിയർ, ലോവർ നിരാർ ഡാം എന്നിവയാണ്. പെരിയാറിൻ്റെ കൈവഴിയായ നീരാറിൽ നിന്ന് തൊട്ടടുത്ത ഷോളയാർ തടത്തിലേക്ക് വെള്ളം തിരിച്ചുവിടാൻ ഈ അണക്കെട്ടുകൾ സഹായിക്കുന്നു.<ref name="indwrispap"/><ref name="indwrispap2">{{cite web|url=http://india-wris.nrsc.gov.in/wrpinfo/index.php?title=Lower_Nirar_D00884|title=Lower Nirar D00884|publisher=Water Resource Information System of India|access-date=10 November 2013|location=India|archive-date=2015-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20150227010039/http://india-wris.nrsc.gov.in/wrpinfo/index.php?title=Lower_Nirar_D00884|url-status=dead}}</ref> === ജലസേചനം === എറണാകുളം ജില്ലയിലെ പെരിയാർ വാലി ജലസേചന പദ്ധതി, പെരിയാർ നദിയുടെ മുതിരപ്പുഴ പോഷകനദിയിൽ പൂർത്തിയായ ഹൈഡൽ പദ്ധതിയിൽ നിന്നുള്ള ടെയിൽ റേസ് ഡിസ്ചാർജ്, കേരള സംസ്ഥാന വൈദ്യുതി ബോർഡ് ഹൈഡൽ പദ്ധതി പ്രകാരം ഇടമലയാർ പോഷകനദിക്ക് കുറുകെ നിർമ്മിച്ച എണ്ണക്കൽ അണക്കെട്ടിൽ നിന്നുള്ള നിയന്ത്രിത ജലപ്രവാഹം, പെരിയാർ നദിയുടെ അനിയന്ത്രിതമായ വൃഷ്ടിപ്രദേശത്ത് നിന്നുള്ള വിശ്വസനീയമായ ഒഴുക്ക് എന്നിവ കനാൽ സംവിധാനത്തിന്റെയും നിയന്ത്രണ ഉപകരണങ്ങളുടെയും ശൃംഖലയിലൂടെ പെരിയാർ നദിയുടെ ഇടതുകരയിൽ കിടക്കുന്ന 32,800 ഹെക്ടർ (81,000 ഏക്കർ) ഭൂമിയിൽ ജലസേചനം നടത്തുന്നതിന് ഉപയോഗപ്പെടുത്താൻ വിഭാവനം ചെയ്യുന്നു. ഭൂതത്താൻകെട്ടിലെ പെരിയാർ തടയണയും കനാലുകളുടെ ശൃംഖലയും 3,048 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (1,177 മൈൽ) വിസ്തൃതിയുള്ളതാണ് ഈ പദ്ധതി. <ref name="periyarirrigation"/> പെരിയാറിന്റെ ഇടതുകരയിലെ ജലസേചനത്തിനു പുറമേ, നദിയുടെ താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ ലവണാംശം കയറുന്നത് തടയുന്നതിനും പെരിയാർ നദിയിലെ നിരവധി ലിഫ്റ്റ് ഇറിഗേഷൻ പദ്ധതികളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനും നദിയിലൂടെ കുറഞ്ഞ അളവിൽ വെള്ളം വിതരണം ചെയ്യാനും ഈ പദ്ധതി പ്രാപ്തമാക്കുന്നു. കുടിവെള്ളത്തിനും വ്യാവസായിക ആവശ്യങ്ങൾക്കുമുള്ള വെള്ളം ഭൂതത്താൻകെട്ട് തടയണയിലെ സംഭരണ ​​ജലത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം നിറവേറ്റുന്നു. === അന്തർ-തടനീർ കൈമാറ്റം === ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ജല കൈമാറ്റം നടന്ന ആദ്യകാല സംഭവങ്ങളിലൊന്നാണ് മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ട്. ഒരു വശത്ത് ജലത്തിന്റെ ആവശ്യകത നിറവേറ്റുന്നുണ്ടെങ്കിലും, നദിയുടെ താഴെയുള്ള ഭാഗങ്ങളിൽ ജലത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരം മോശമാകാൻ ഇത് കാരണമായി. ഫ്‌ളഷ് ചെയ്യുന്നതിന് ആവശ്യമായ അളവിൽ വെള്ളം ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാൽ പെരിയാറിന്റെ താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ ലവണാംശം കലരുന്നതും മലിനീകരണം വ്യാപിക്കുന്നതും മൂലമുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾ ഉയർന്നുവന്നു. ഇടുക്കി പദ്ധതി കാരണം പെരിയാറിൽ നിന്ന് മൂവാറ്റുപുഴ നദിയിലേക്കുള്ള മറ്റൊരു അന്തർ-തട കൈമാറ്റം പെരിയാർ നദിയിലെ താഴ്ന്ന ഭാഗത്തെ ഒഴുക്കിനെ കൂടുതൽ പ്രതികൂലമായി ബാധിച്ചു.<ref name="interlinking rivers">{{cite web|url= http://hindu.com/2002/12/11/stories/2002121103970500.htm |archive-url= https://web.archive.org/web/20050130223411/http://www.hindu.com/2002/12/11/stories/2002121103970500.htm |url-status= dead |archive-date= 30 January 2005 |title=Inter-linking rivers – the Kerala experience|year=2002|access-date=6 September 2012|work= [[The Hindu]] |location=India}}</ref> ഭാരതപ്പുഴ, ചാലക്കുടിപ്പുഴ, പെരിയാർ നദീതടങ്ങളിലെ അന്തർ സംസ്ഥാന നദികളിലെ ജലം ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നതിനും പങ്കിടുന്നതിനുമായി പറമ്പിക്കുളം ആളിയാർ പദ്ധതി (PAP) കരാർ വിഭാവനം ചെയ്തു. പെരിയാറിന്റെ പോഷകനദികളായ നിരാർ, ആനമലയാർ എന്നിവ ഈ കരാറിന് കീഴിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="papperiyar">{{cite web|url= http://www.thehindu.com/news/national/kerala/revise-water-release-chart-of-pap-experts/article4223058.ece |title=Revise water release chart of PAP: experts|year=2012|work=The Hindu|access-date=21 December 2012|location=India}}</ref>PAP കരാറിന്റെ ഭാഗമായി ഈ നദികളിൽ നിന്നുള്ള വെള്ളം തൊട്ടടുത്തുള്ള ഷോളയാർ നദീതടത്തിലേക്ക് മാറ്റുന്നു.<ref name="indwrispap">{{cite web|url=http://india-wris.nrsc.gov.in/wrpinfo/index.php?title=Parambikulam_Aliyar_(Irrigation)_JI02563|title=Parambikulam Aliyar (Irrigation) JI02563|publisher=Water Resource Information System of India|access-date=6 November 2013|location=India|archive-date=2013-11-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20131110161040/http://india-wris.nrsc.gov.in/wrpinfo/index.php?title=Parambikulam_Aliyar_(Irrigation)_JI02563|url-status=dead}}</ref> പെരിയാറിന്റെ നദീതടത്തിലെ എല്ലാ വഴിതിരിച്ചുവിടലുകളും കാരണം, അതിന്റെ ശരാശരി ഒഴുക്കിന്റെ 22 ശതമാനം നഷ്ടപ്പെട്ടു.<ref name="interlinking rivers 2">{{cite web|url= http://www.indiatogether.org/2003/oct/env-nolink.htm |title=Interlinking? No, thanks |year=2003|publisher=India Together|access-date=16 September 2012|location=India}}</ref> {{wide image|Bhoothathankettu Panorama.JPG|1400px|Periyar Barrage, Bhoothathankettu }} == പാരിസ്ഥിതിക പ്രാധാന്യം == മുല്ലപ്പെരിയാർ ജലസംഭരണിക്ക് തെക്ക്, പെരിയാർ നദിയുടെ ഉത്ഭവസ്ഥാനത്ത്, പെരിയാർ കടുവ സംരക്ഷണ കേന്ദ്രത്തിനുള്ളിൽ ഏകദേശം 350 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (140 മൈൽ) വിസ്തൃതിയുള്ള ഒരു സംരക്ഷിത, മഴക്കാടുകൾ ഉണ്ട്. ഈ മഴക്കാടുകൾ പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഗുഡരക്കൽ വനമേഖലയ്ക്കുള്ളിലെ പമ്പാ തടത്തിലേക്ക് വ്യാപിക്കുകയും ഗുഡരക്കൽ നിരയ്ക്ക് അപ്പുറം തെക്കോട്ട് അച്ചൻകോവിൽ ഡിവിഷനിലെ വനങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ ഏകദേശം 600 മുതൽ 700 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (230 മുതൽ 270 മൈൽ) വരെ തടസ്സമില്ലാത്ത ഈർപ്പമുള്ള നിത്യഹരിത വനങ്ങൾ ഈ മുഴുവൻ പ്രദേശത്തും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. <ref name="Periyar foundation">{{cite web|url=http://www.periyarfoundation.org/pdf/GoodrickalRBA.pdf|title=The Landscape, Ecological Status, Conservation Potential, Threats to the Forests and Biodiversity of the Gudarakal Range, Ranni Forest Division (Southern Forest Circle, Kerala)|year=2006|pages=6|access-date= 4 November 2012|location=India}}</ref> പെരിയാറിന്റെ മുകൾ ഭാഗത്തുള്ള വനങ്ങൾ മിക്കവാറും പ്രവേശിക്കാൻ കഴിയാത്തവയാണ്, കൂടാതെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ അവശേഷിക്കുന്ന ഏറ്റവും അസ്വസ്ഥത കുറഞ്ഞ നിത്യഹരിത വനങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്.<ref name="KFRI-RR024">{{cite web|url=http://docs.kfri.res.in/KFRI-RR/KFRI-RR024.pdf|title=An Ecological Study in Periyar Tiger Reserve with special reference to wildlife|year=1985|publisher=Kerala Forest Research Institute|pages=21|access-date=4 November 2012|location=India|archive-date=2024-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20240217192306/https://docs.kfri.res.in/KFRI-RR/KFRI-RR024.pdf|url-status=dead}}</ref> [[File:Thattekkad Bird.jpg|thumb|300px|Thattekad Bird Sanctuary is an evergreen low-land forest located between the branches of Periyar River]] പെരിയാർ കടുവ സംരക്ഷണ കേന്ദ്രം (PTR) ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പാരിസ്ഥിതികമായി വൈവിധ്യമാർന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. റിസർവിലെ സസ്യജാലങ്ങൾ വളരെ സമ്പന്നവും വൈവിധ്യപൂർണ്ണവുമാണ്. കേരളത്തിലെ ഏകദേശം 3,800 ഇനം ആൻജിയോസ്‌പെർമുകളിൽ 1,966 എണ്ണം റിസർവിനുള്ളിൽ നിന്നാണ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. PTR-ന് സമാനമായ പ്രദേശത്ത് നിന്ന് ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ മറ്റൊരിടത്തും ഇത്രയും വലിയ ടാക്‌സകൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ഇതിനുപുറമെ, റിസർവിൽ ഏകദേശം 323 ഇനം പക്ഷികളും 38 ഇനം മത്സ്യങ്ങളും 44 ഇനം ഉരഗങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name="Thattekad">{{cite web|url= http://www.periyartigerreserve.org/admin/resources/doc/Birds%20of%20PeriyarBirds%20periyar%20Indian%20Forester.pdf|title=Status and distribution of birds in Periyar Tiger Reserve, Kerala, India |publisher=The Indian Forester|pages=144–145|access-date=5 November 2013|location=India}}</ref> പെരിയാർ പീഠഭൂമി പ്രോജക്ട് എലിഫന്റ് റിസർവ് 10-ന്റെ ഭാഗമാണ്. അതിൽ അഗസ്ത്യമല-മഹേന്ദ്രഗിരി കുന്നുകളും ഉൾപ്പെടുന്നു. എലിഫന്റ് റിസർവ് 10-ന്റെ പെരിയാർ പീഠഭൂമി ഭാഗത്തെ ഭൂപ്രകൃതി ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും കേടുപാടുകൾ കൂടാതെയുള്ള ആനകളുടെ ശ്രേണി നിലനിർത്തുന്നു. ഈ പ്രദേശത്ത് ഏകദേശം 2,000 ആനകൾ ഉണ്ടെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ ഈ ജീവിവർഗങ്ങളുടെ ദീർഘകാല സംരക്ഷണത്തിനുള്ള സാധ്യതയുള്ള ഭൂപ്രകൃതികളിൽ ഒന്നാണ് ഇത്. ഈ ജനസംഖ്യ ജനിതകപരമായി കൂടുതൽ വൈവിധ്യപൂർണ്ണവും ഘട്ടുകളുടെ വടക്ക് ഭാഗത്തുള്ള വളരെ വലിയ ആനകളുടെ എണ്ണത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തവുമാണ്. ഈ പ്രദേശം അതിന്റെ സമ്പന്നമായ ജൈവവൈവിധ്യത്തിനും പേരുകേട്ടതാണ്. മറുവശത്ത്, വാണിജ്യ തോട്ടങ്ങൾ, ജലവൈദ്യുത, ​​ജലസേചന പദ്ധതികൾ, ആനകളുടെ സഞ്ചാരത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തുന്ന മറ്റ് അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം എന്നിവയുൾപ്പെടെ വിവിധ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും ഈ ഭൂപ്രകൃതി സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. <ref name="Thattekad2">{{cite web|url= http://www.asiannature.org/sites/default/files/Conservation%20of%20the%20Periyar-Agasthyamalai%20-%20Summary%20data%20sets.pdf|title=Conservation of the Periyar-Agasthyamalai Corridor in the Southern Western Ghats |publisher=Asian Nature Conservation Foundation|pages=27|location=India}}</ref> ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട പക്ഷിസങ്കേതങ്ങളിലൊന്നായ [[തട്ടേക്കാട് പക്ഷിസങ്കേതം]], പെരിയാർ നദിയുടെ ശാഖകൾക്കിടയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു നിത്യഹരിത താഴ്ന്ന പ്രദേശ വനമാണ്. സമ്പന്നവും വൈവിധ്യപൂർണ്ണവുമായ പക്ഷിസങ്കേതമാണിത്. വന പക്ഷികളും ജല പക്ഷികളും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി ഇനം പക്ഷികൾ ഈ സങ്കേതത്തിൽ സന്ദർശനം നടത്തുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പക്ഷിശാസ്ത്രജ്ഞനായ [[ഡോ. സലിം അലി]] ഒരിക്കൽ കൊച്ചിയിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 60 കിലോമീറ്റർ (37 മൈൽ) വടക്കുകിഴക്കായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന 25 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (10 മൈൽ) വിസ്തീർണ്ണമുള്ള ഈ ചെറിയ പക്ഷിസങ്കേതത്തെ "ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും സമ്പന്നമായ പക്ഷി ആവാസ കേന്ദ്രം" എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു. <ref name="Thattekad3">{{cite web|url= http://www.hindu.com/mag/2006/05/28/stories/2006052800100200.htm|archive-url= https://web.archive.org/web/20130101194811/http://www.hindu.com/mag/2006/05/28/stories/2006052800100200.htm|url-status= dead|archive-date= 1 January 2013|title=Inside a magical rainforest |access-date=4 November 2012|work= [[The Hindu]]|location=India}}</ref> വേമ്പനാട് തടാകത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന ആറ് പ്രധാന നദികളിൽ ഒന്നാണ് പെരിയാർ. തണ്ണീർത്തടങ്ങളുടെ സംരക്ഷണത്തിനും സുസ്ഥിര ഉപയോഗത്തിനുമായി റാംസർ കൺവെൻഷൻ നിർവചിച്ചിരിക്കുന്ന അന്താരാഷ്ട്ര പ്രാധാന്യമുള്ള തണ്ണീർത്തടങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ വേമ്പനാട് കോൾ തണ്ണീർത്തടം ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="Ramsar">{{cite web|url=http://www.ramsar.org/sitelist.pdf |title=The List of Wetlands of International Importance |work=The Hindu |pages=18 |access-date=4 November 2012 |location=India |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080102104335/http://www.ramsar.org/sitelist.pdf |archive-date=2 January 2008 }}</ref> 20,000-ത്തിലധികം ജലപക്ഷികളുടെ ആവാസ കേന്ദ്രമാണിത്. ഇന്ത്യയിലെ മൂന്നാമത്തെ വലിയ ജലപക്ഷികളുടെ സംഖ്യയാണിത്. ==മലിനീകരണം== ഇന്ത്യയിൽ ഏറ്റവും അധികം മലിനീകരണം സംഭവിക്കുന്ന പുഴകളിൽ ഒന്നാണ് പെരിയാർ.<ref name=pollution1>{{cite book|title=റിവർ ബേസിൻ മാനേജ്മെന്റ് VII|last=സി.എ|first=ബ്രെബ്ബിയ|url=http://books.google.com.sa/books?id=Zi-kR0r5b7cC&pg=PA388&dq=periyar+river&hl=en&sa=X&ei=5D2KUrKnG9DT7AapoICYDg&safe=on&redir_esc=y#v=onepage&q=periyar%20river&f=false|publisher=ഡബ്ല്യു.ഐ.ടി. പ്രസ്സ്|isbn=978-1845647124|year=2013|page=389}}</ref> തമിഴ്നാട്ടിൽ വെച്ചും കേരളത്തിൽ വെച്ചും പെരിയാറിന് മലിനീകരണം സംഭവിക്കുന്നുണ്ട്. കേരളത്തിൽ പ്രധാനമായും ഏലൂർ മുതൽ എടയാർ വരെയുള്ള ഭാഗത്താണ്. തമിഴ്നാട്ടിൽ വച്ച് പെരിയാർ തടാകം മുതൽ തേനിയിലെ അരമനൈപുതൂർ ഉള്ള അതിന്റെ സംഗമം വരെയുമാണ്. <ref>{{Cite book | title = Pollution in the river periyar mullai periyar and its impacts | last = Sivasubramani | first = R | publisher = | year = 2006 | isbn = | location = | pages = }}</ref>പെരിയാറിന്റെ താഴേക്കുള്ള പാച്ചിലിൽ അത് വ്യവസായിക നഗരമായ ആലുവയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ ധാരാളമായി മലിനീകരണപ്രശ്നം നേരിടുന്നു. ഏലൂർ ഭാഗത്തുള്ള വ്യവസായങ്ങൾ തങ്ങളുടെ മാലിന്യങ്ങൾ തള്ളുന്നത് പെരിയാറിലേക്കാണ്. തൻമൂലം ഇവിടം വളരെക്കാലങ്ങളായി ജലം മലിനമായാണ് ഒഴുകിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. അനുവദിക്കപ്പെട്ടതിലും അധികം അളവിലായി വിവിധതരം രാസവസ്തുക്കൾ ഈ ഭാഗത്ത് പെരിയാറിലുള്ളതായി പഠനങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. <ref>http://www.kochipost.com/2016/08/08/save-kochi-we-need-to-protect-the-periyar-so-that-kochi-can-get-clean-drinking-water/</ref> ഇവിടെ സാധാരണയായി മത്സ്യങ്ങൾ ചത്തുപൊങ്ങുന്നതും, ജലത്തിനു നിറം മാറ്റം അനുഭവപ്പെടുന്നതും സാധാരണയാണ്. <ref>{{Cite web |url=http://www.greenpeace.org/india/campaigns/toxics-free-future/toxic-hotspots/eloor-kerala/history-and-chronology |title=പെരിയാർ മലിനീകരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനം - ഗ്രീൻപീസ് ഇന്ത്യ |access-date=2012-04-11 |archive-date=2009-05-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090502085220/http://www.greenpeace.org/india/campaigns/toxics-free-future/toxic-hotspots/eloor-kerala/history-and-chronology |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.kerenvis.nic.in/files/water-quality/periyar.pdf പെരിയാർ നദി, അദ്ധ്യായം രണ്ട്, കേരള സ്റ്റേറ്റ് കൗൺസിൽ ഫോർ സയൻസ് ആന്റ് ടെക്നോളജി]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഇതു കൂടാതെ വണ്ടിപ്പെരിയാറിലെത്തുമ്പോൾ പെരിയാർ തദ്ദേശവാസികളുടെ അശ്രദ്ധ മൂലവും മലിനീകരണം നേരിടുന്നുണ്ട്. നെല്ലിമല മുതൽ കക്കികവല വരെയുള്ള സ്ഥലത്ത് തെരുവോരത്ത് താമസിക്കുന്ന ആളുകൾ അവരുടെ ശൗചാലയങ്ങൾ തുറന്നുവെച്ചിരിക്കുന്നത് പെരിയാർ നദിയിലേക്കാണ്. <ref>[http://www.madhyamam.com/news/71368/110422 മാധ്യമം ദിനപത്രം - വണ്ടിപ്പെരിയാറിലെ നദി മലിനീകരണം ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ശേഖരിച്ച തീയതി 22 ഏപ്രിൽ 2011</ref> == മതപരവും സാംസ്കാരികവുമായ പ്രാധാന്യം == പെരിയാറിന്റെ തീരത്ത് മതപരമായ പ്രാധാന്യമുള്ള നിരവധി സ്ഥലങ്ങളുണ്ട്. ആലുവയിലെ പെരിയാർ നദിയുടെ തീരത്താണ് പ്രശസ്തമായ ആലുവ ശിവരാത്രി ഉത്സവം ആഘോഷിക്കുന്നത്.<ref name="KerGreenhills">{{cite web|url=http://www.kerala-green-hills.com/aluva-sivaratri-fair.html|title=Kerala: Festivals and Fairs|access-date=5 November 2013|location=India}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>മലയാള കലണ്ടറിലെ കുംഭമാസത്തിലെ ശിവരാത്രി ദിനത്തിലാണ് ക്ഷേത്രോത്സവം നടത്തുന്നത്. പെരിയാർ നദിയുടെ മണൽത്തീരത്തുള്ള ശിവക്ഷേത്രം എല്ലാ വർഷവും മഹാശിവരാത്രി ദിനത്തിൽ ഭക്തരെക്കൊണ്ട് തിങ്ങിനിറയുന്നു.<ref name="Thiruvair">{{cite web|url=http://www.thiruvairanikkulamtemple.org/index.php/home/local_temple|title=Thiruvairanikkulam Temple|access-date=5 November 2013|location=India}}</ref> പെരിയാർ നദിയുടെ തീരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു പട്ടണമാണ് കാലടി. അദ്വൈത വേദാന്ത സിദ്ധാന്തം ഏകീകരിച്ച ഹിന്ദു തത്ത്വചിന്തകനായ ശ്രീ ആദിശങ്കരന്റെ ജന്മസ്ഥലമാണിത്. 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ അന്നത്തെ ശൃംഗേരിയിലെ ശങ്കരാചാര്യർ വീണ്ടും കണ്ടെത്തിയതിനും 1910-ൽ ശ്രീ ആദിശങ്കരന് ഒരു ക്ഷേത്രം സമർപ്പിച്ചതിനുശേഷവുമാണ് കാലടി ഇന്ത്യയുടെ ആത്മീയ ഭൂപടത്തിൽ ഇടം നേടാൻ തുടങ്ങിയത്.<ref name="Sharadapeetham">{{cite web|url=http://www.sringeri.net/branches/kerala/kalady|title=Sri Sri Jagadguru Shankaracharya Mahasamsthanam Dakshinamnaya Sri Sharada Peetham, Sringeri|access-date=5 November 2013|location=India}}</ref> കൊച്ചിയിൽ നിന്ന് 52 ​​കിലോമീറ്റർ (32 മൈൽ) അകലെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മലയാറ്റൂർ പള്ളി 609 മീറ്റർ (1,998 അടി) ഉയരമുള്ള മലയാറ്റൂർ കുന്നിൻ മുകളിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ ദേവാലയത്തിൽ പ്രാർത്ഥന നടത്തിയിരുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്ന സെന്റ് തോമസിനായി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന പള്ളിയാണിത്. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ക്രിസ്ത്യൻ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായ ഇത് കേരളത്തിൽ നിന്ന് മാത്രമല്ല, അയൽ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിന്നും ധാരാളം ഭക്തരെ ആകർഷിക്കുന്നു. പെരിയാർ (നദി) ഭാഗികമായി ചുറ്റപ്പെട്ട പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ ഒരു പച്ച കുന്നായ കുരിശുമുടിയിലാണ് ഈ പ്രശസ്തമായ പള്ളി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.<ref name="Malayattoorchurch">{{cite web|url=http://www.malayattoorkurisumudy.in/|title=Malayattoor Church|access-date=5 November 2013|location=India}}</ref> പള്ളിയിൽ സെന്റ് തോമസിന്റെ ഒരു ജീവസ്സുറ്റ പ്രതിമയും ഒരു പാറയിൽ അപ്പോസ്തലന്റെ പാദമുദ്രയും ഉണ്ട്. ഈ ദേവാലയത്തിന് ഇപ്പോൾ ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമായി അംഗീകാരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. == ബണ്ടുകൾ == വേനൽക്കാലത്തു പെരിയാറിൽ ഉപ്പുവെള്ളം കയറുന്നതു നിയന്ത്രിക്കാൻ പാതാളത്ത് ഒരു സ്ഥിരം ബണ്ടും കരുമാല്ലൂർ പുറപ്പള്ളിക്കാവിൽ ഒരു താൽകാലിക ബണ്ടും ഉണ്ട്. == പരിസ്ഥിതി പ്രശ്നങ്ങൾ == === മലിനീകരണം === പെരിയാറിന്റെ താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങൾ വളരെയധികം മലിനീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഏലൂർ വ്യവസായ മേഖലയിലെ വ്യവസായങ്ങൾ മാലിന്യം നദിയിലേക്ക് പുറന്തള്ളുന്നു. ഗ്രീൻപീസ് ഇന്ത്യ താഴത്തെ പെരിയാറിനെ "വിഷവസ്തുക്കളുടെ ഒരു മാലിന്യക്കൂമ്പാരം" എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. അതിൽ ഡിഡിടി, എൻഡോസൾഫാൻ, ഹെക്സ, ട്രിവാലന്റ് ക്രോമിയം, ലെഡ്, സയനൈഡ്, ബിഎച്ച്സി തുടങ്ങിയ മാരകമായ വിഷങ്ങൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു".<ref>{{Cite web |url=http://www.greenpeace.org/india/campaigns/toxics-free-future/toxic-hotspots/eloor-kerala/history-and-chronology |title=Greenpeace India |access-date=3 November 2007 |archive-date=2 May 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090502085220/http://www.greenpeace.org/india/campaigns/toxics-free-future/toxic-hotspots/eloor-kerala/history-and-chronology |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.kerenvis.nic.in/files/water-quality/periyar.pdf Periyar River Basin, Chapter 2, Environmental Program on Water Quality, Kerala State Council for Science, Technology and Environment]</ref>നദീതടത്തിൽ ലെഡ്, കാഡ്മിയം, മെർക്കുറി, ക്രോമിയം, നിക്കൽ, കൊബാൾട്ട്, സിങ്ക് തുടങ്ങിയ ഘനലോഹങ്ങളുടെ നിക്ഷേപമുണ്ടെന്നും നദിയുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥയിൽ നിരവധി നിർജ്ജീവ മേഖലകളുണ്ടെന്നും നിരവധി പഠനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏലൂർ-എടയാർ മേഖലയിലെ വ്യാവസായിക യൂണിറ്റുകളിൽ നിന്ന് പൂജ്യം മാലിന്യം പുറന്തള്ളുന്നതും കമ്പനികളിൽ നിന്ന് പൂജ്യം പുറന്തള്ളുന്നതും ഉറപ്പാക്കുക എന്നതാണ് പ്രധാന ശുപാർശകളിൽ ചിലത്. നദിയുടെയും ചുറ്റുമുള്ള തണ്ണീർത്തടങ്ങളുടെയും മലിനീകരണം മത്സ്യബന്ധനം, കൃഷി എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള പരമ്പരാഗത തൊഴിലുകളെ ഏതാണ്ട് ഇല്ലാതാക്കി.<ref name="DecChron">{{cite web|url= http://www.deccanchronicle.com/130520/news-current-affairs/article/save-river-campaign-set-engulf-kerala|archive-url= https://web.archive.org/web/20130811235503/http://www.deccanchronicle.com/130520/news-current-affairs/article/save-river-campaign-set-engulf-kerala|url-status= dead|archive-date= 11 August 2013|title=Save river campaign set to engulf Kerala|year=2013|publisher=The Deccan Chronicle|access-date=20 May 2013|location=India}}</ref> === നിയമവിരുദ്ധ മണൽ ഖനനം === [[File:Periyar.jpg|thumb|250px| മണൽ ഖനനം]] പെരിയാറിൽ നിന്നുള്ള അനധികൃത മണൽ ഖനനം മറ്റൊരു പ്രധാന പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നമാണ്. പെരിയാറിൽ നിന്ന് ഖനനം ചെയ്യുന്ന മണലിന്റെ അളവ് നദിയുടെ പരിസ്ഥിതി വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് കേടുപാടുകൾ വരുത്താതെ നീക്കം ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന യഥാർത്ഥ അളവിന്റെ 30 ഇരട്ടിയാണെന്ന് പഠനങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.<ref name="SandminingHindu"/> പെരിയാർ നദീതടത്തിൽ, ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ പീഠഭൂമി മേഖലയിൽ കര മണൽ ഖനനം വ്യാപകമാണ്. ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള മണൽ ഖനനം നദീതട പരിസ്ഥിതിയിൽ ഗുരുതരമായ പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.<ref name="SandminingShodh"/> === പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ === 1992 മുതൽ പ്രശസ്ത പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകനായ പ്രൊഫ. എസ്. സീതാരാമന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ വനവൽക്കരണ പരിപാടികളിലൂടെ ആലുവ ശിവരാത്രി മണപ്പുറത്ത് (മണൽത്തിട്ട) പെരിയാർ നദീതീരത്ത് മണ്ണൊലിപ്പ് തടയുന്നതിനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ നടന്നുവരുന്നു. <ref>{{cite web|author=Priyadershini S. |url=http://www.thehindu.com/sci-tech/energy-and-environment/in-a-green-urban-jungle/article4856943.ece |title=In a green urban jungle |work=The Hindu |date=2013-06-27 |access-date=2013-08-15}}</ref>സീതാരാമനും മറ്റുള്ളവരും ആരംഭിച്ച ആലുവ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ ഫോറം <ref>{{cite web|url=http://hindu.com/thehindu/lf/2002/02/24/stories/2002022401710200.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20041129104357/http://www.hindu.com/thehindu/lf/2002/02/24/stories/2002022401710200.htm |url-status=dead |archive-date=2004-11-29 |title=A crusader for Periyar |date=2002-02-24 |work=[[The Hindu]] |access-date=2013-08-15}}</ref> നദിയുടെ താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ അനധികൃത മണൽ ഖനനവും ജലമലിനീകരണവും തടയുന്നതിൽ നിർണായക പങ്ക് വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. == തർക്കം == മുല്ലപ്പെരിയാർ അണക്കെട്ടിന്റെ നിയന്ത്രണവും സുരക്ഷയും അനുബന്ധ പാട്ടക്കരാറിന്റെ സാധുതയും ന്യായയുക്തതയും കേരളവും തമിഴ്‌നാട് സംസ്ഥാനങ്ങളും തമ്മിലുള്ള തർക്ക വിഷയങ്ങളാണ്. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട്, പെരിയാറിനെ ഒരു അന്തർസംസ്ഥാന നദിയായി തരംതിരിക്കണോ വേണ്ടയോ എന്ന കാര്യത്തിൽ തർക്കമുണ്ട്. പെരിയാറിന്റെ ഒരു ഭാഗവും തമിഴ്‌നാട്ടിലൂടെ ഒഴുകുന്നതിനാൽ അത് ഒരു അന്തർസംസ്ഥാന നദിയാണെന്ന് കേരളം പറയുന്നു. ഈ നദി കേരളത്തിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. പൂർണ്ണമായും കേരളത്തിലൂടെ ഒഴുകി അറബിക്കടലിൽ ചേരുന്നു. ഈ വസ്തുതകൾ തമിഴ്‌നാട് അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും,<ref name="Timesmullaperiyar">{{cite web|url= https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/Mullaperiyar-deal-unsustainable-Kerala/articleshow/21495939.cms|title=Mullaperiyar deal unsustainable: Kerala|year=2013|work=The Times of India|access-date=31 July 2013|location=India}}</ref><ref name="Janamtvmullaperiyar">{{cite web|url= http://www.janamtv.com/news/Mullaperiyar_pact_legally_unsustainable_says_Keral_987342.php|title=Mullaperiyar pact legally unsustainable, says Kerala; Justifies fixing water level at 136 ft|year=2013|publisher=Janam TV|access-date=31 July 2013|location=India|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105152550/http://www.janamtv.com/news/Mullaperiyar_pact_legally_unsustainable_says_Keral_987342.php|archive-date=5 November 2013}}</ref><ref name="Hindumullaperiyar">{{cite web|url= http://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/kerala-law-wont-amount-to-usurpation-of-judicial-power/article5019780.ece|title=Kerala: law won't amount to usurpation of judicial power|year=2013|work=the Hindu|access-date=14 August 2013|location=India}}</ref> പെരിയാറിന്റെ വൃഷ്ടിപ്രദേശത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം തമിഴ്‌നാട്ടിലായതിനാൽ അതിനെ അന്തർസംസ്ഥാന നദിയായി കണക്കാക്കണമെന്ന് ഇത് ഖണ്ഡിക്കുന്നു.<ref name="DuraiPeriyar">{{cite web|url= http://www.thehindu.com/opinion/op-ed/periyar-is-an-interstate-river/article2772258.ece?ref=relatedNews|title=Periyar is an inter-State river|year=2013|work=The Hindu|access-date=4 January 2012|location=India}}</ref>പെരിയാറിന്റെ ഡ്രെയിനേജ് പ്രദേശത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം മദ്രാസ് സംസ്ഥാനത്തിലായതിനാൽ അതിന്റെ ഒരു ഭാഗം അന്തർസംസ്ഥാന നദിയാണെന്ന് രേഖപ്പെടുത്തുന്ന 1950-ലെ കേരള ജലസേചന മന്ത്രി വി ആർ കൃഷ്ണയ്യർ ഒപ്പിട്ട ഒരു റിപ്പോർട്ടും ഇത് ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="Timesmullaperiyar2">{{cite web|url= http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-08-22/india/41436354_1_1886-agreement-mullaperiyar-dam-issue-water-dispute|archive-url= https://web.archive.org/web/20130825164524/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-08-22/india/41436354_1_1886-agreement-mullaperiyar-dam-issue-water-dispute|url-status= dead|archive-date= 25 August 2013|title=Mullaperiyar dam case: SC reserves order|year=2013|access-date=22 August 2013|work= [[The Times of India]]|location=India}}</ref> അടിസ്ഥാനപരമായി, നദിയുടെ പദവിയെക്കുറിച്ചുള്ള തർക്കം ഒരു അന്തർസംസ്ഥാന നദിയുടെ നിർവചനത്തിലേക്ക് വരുന്നു, കേരളം നദിയുടെ ഗതി അനുസരിച്ചുള്ള നിർവചനത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു<ref name="Timesmullaperiyar"/><ref name="Janamtvmullaperiyar"/> നദിയുടെ വൃഷ്ടിപ്രദേശം അനുസരിച്ചുള്ള നിർവചനത്തെ തമിഴ്‌നാട് അനുകൂലിക്കുന്നു.<ref name="DuraiPeriyar"/><ref name="Timesmullaperiyar2"/> 2014 മെയ് 7-ലെ സുപ്രീം കോടതി വിധിയിൽ, പെരിയാർ ഉത്ഭവിച്ച് അറബിക്കടലിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് കേരളത്തിന്റെ പ്രദേശത്ത് മാത്രമേ കടന്നുപോകുന്നുള്ളൂവെങ്കിലും, തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ഒരു കരയും പെരിയാർ നദിയോട് ചേർന്നുനിൽക്കുന്നില്ലെന്നും തമിഴ്‌നാട് പെരിയാർ നദിയുടെ തീരപ്രദേശമല്ലെന്നും, പെരിയാർ നദീതടത്തിന്റെ ഒരു ചെറിയ ഭാഗം തമിഴ്‌നാട്ടിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നുവെന്ന വസ്തുത നദിയെ അന്തർസംസ്ഥാനമാക്കാൻ പര്യാപ്തമാണെന്നും പ്രസ്താവിച്ചു.<ref name="SCverdict2014">{{cite web|url=http://supremecourtofindia.nic.in/outtoday/41511.pdf|title=IN THE SUPREME COURT OF INDIA CIVIL ORIGINAL JURISDICTION ORIGINAL SUIT NO. 3 OF 2006 State of Tamil Nadu vs. State of Kerala & Anr.|pages=145–147|access-date=2 December 2015}}</ref> Periyar river is cool ==ചിത്രശാല== <gallery> ചിത്രം:Paniyeli Poru photo 1.jpg|പാണിയേലിപോരു ദൃശ്യം ചിത്രം:Periyar river at paniyeli.jpg|പാണിയേലി പോരിലെ പെരിയാർ ചിത്രം:Periyar at paniyeli1.jpg| ചിത്രം:Paaniyeliporu.jpg | ചിത്രം:Paaniyeliporu6.jpg| ചിത്രം:Paaniyeliporu4.jpg | ചിത്രം:Paniyeliporu2.jpg | ചിത്രം:Paniyeliporu1.jpg ചിത്രം:Paaniyeliporu1.jpg ചിത്രം:Paaniyeliporu2.jpg ചിത്രം:Paaniyeliporu.jpg </gallery> ==Notes== {{reflist|group=n}} == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2}} വാഗത്താനം ബ്രിഡ്ജ് ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commons category|Periyar River}} * [http://www.mathrubhumi.com/special/mullaperiyar/images/Mullaperiyar.pdf പെരിയാർ ഒരു അന്തർസംസ്ഥാന നദിയല്ല - മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111216084650/http://www.mathrubhumi.com/special/mullaperiyar/images/Mullaperiyar.pdf |date=2011-12-16 }} * [https://web.archive.org/web/20120503233750/http://www.thehindu.com/opinion/op-ed/article2766767.ece പെരിയാർ ഒരു അന്തർസംസ്ഥാന നദിയല്ല - ദ ഹിന്ദുദിനപത്രം] {{coord|10|10|36|N|76|09|46|E|display=title}} {{ഭാരത നദികൾ}} {{ഫലകം:Waters of Kerala}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നദികൾ]] [[വർഗ്ഗം:പെരിയാർ]] [[വർഗ്ഗം:അറബിക്കടൽ]] exhqwo6251mq16w1deestcd1d0619t2 0 5278 4675737 4603310 2026-10-13T06:59:32Z Sansanker 207767 /* ചാന്നാർ സ്ത്രീകളുടെ അവകാശസമരം */ അവലംബം ചേർത്തു 4675737 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Channar Lahala}} {{ആധികാരികത}} {{Renaissance of Kerala}} പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാന‌പാദത്തിൽ [[നാടാർ (ജാതി)|നാടാർ]] സമുദായത്തിൽപ്പെട്ട സ്ത്രീകൾ മാറുമറയ്ക്കുന്നതു സംബന്ധിച്ച് തെക്കൻ [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാംകൂറിൽ]] പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ട സംഘർഷമാണു '''[[ചാന്നാർ ലഹള]]''' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. '''മാറുമറയ്ക്കൽ സമരം, ശീലവഴക്ക്, മുലമാറാപ്പ് വഴക്ക്, മേൽശീല കലാപം, നാടാർ ലഹള''' എന്നീ പേരുകളിലും ഈ സമരം ചരിത്രരേഖകളിൽ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു. നാടാർ സമുദായത്തിന്റെ മറ്റൊരു പേരാണ് ചാന്നാർ. [[ഹിന്ദുമതം|ഹിന്ദുമതത്തിലെ]] നാടാർ സമുദായത്തിൽപ്പെട്ട സ്ത്രീകൾക് മാറുമറക്കാൻ അവകാശം ഉണ്ടാവാത്തതിനെ തുടർന്ന് [[ക്രിസ്തുമതം]] സ്വീകരിച്ചശേഷം മാറുമറക്കാൻ ചില ചാന്നാർ സ്ത്രീകൾ ശ്രമിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ മാറുമറച്ചുനടന്നതിനെതിരെ സവർണ്ണഹിന്ദുക്കൾ നടത്തിയ അക്രമവും അതിനുള്ള പ്രതികരണവുമാണ് ഈ ലഹളയിലെ പ്രധാന സംഭവങ്ങൾ. സ്വാതന്ത്ര്യ പൂർവ കേരളത്തിൽ അരങ്ങേറിയ ആദ്യത്തെ മനുഷ്യാവകാശ സമരങ്ങളിലൊന്നായി ഈ ലഹള വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.<ref name=channarriot1>{{cite book|title=കേരളത്തിലെ നവോത്ഥാനസമരങ്ങൾ|last=ആർ.|first=രാധാകൃഷ്ണൻ|publisher=മാളുബൻ|isbn=978-81-87480-76-1|year=2010}}</ref> കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകൾ പൊതുവെ മാറ് മറച്ചിരുന്നില്ല എന്നാണ് വിദേശ സഞ്ചാരികൾ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്. ഇതിനൊരു മാറ്റം വന്നത് ക്രിസ്ത്യൻ, ഇസ്ലാം മതത്തിന്റെ വരവോട് കൂടിയാണ്. ബ്രാഹ്മണൻ ഒഴികെ താഴോട്ട് ജാതി ക്രമത്തിൽ ഇത് നടപ്പിലാക്കി അതി ഏറ്റവും അനുഭവിച്ചത് താഴ്ന്ന ജാതികളിൽപ്പെട്ട സ്ത്രീകൾക്കായിരുന്നു മാത്രവുമല്ല ഈഴവർ, നാടാർ (ചാന്നാർ), അരയർ, മുക്കുവർ,തുടങ്ങി അനേകം വരുന്ന പിന്നോക്കജാതികാർക്കും, പട്ടികജാതി പട്ടിക വർഗ്ഗ സമുദായകാരായ പുലയർ,കുറവർ, പറയർ തുടങ്ങിയ ജാതിയിൽപ്പെട്ട സ്ത്രീകൾക്ക് മേൽജാതിക്കാരുടെ മുമ്പിൽ മാറുമറക്കാനുള്ള അവകാശവുമുണ്ടായിരുന്നില്ല എന്നാണ് സമൂഹം ധരിച്ചിരിക്കുന്നത് ഒരു നായർ സ്ത്രീക്ക് ബ്രാഹ്മണൻ്റെ മുന്നിൽ കണ്ടാൽ മാറ് മറക്കുവാൻ അവകാശം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. 1865 ലെ ഒരു രാജകീയ വിളംബരത്തിലൂടെ തിരുവിതാംകൂറിലെ നായർ സ്ത്രീകൾക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള വസ്ത്രം ധരിക്കാൻ അനുമതി ലഭിച്ചു. ബ്രാഹ്മണ സ്ത്രീകൾ ക്ഷേത്രത്തിൽ കയറുമ്പോൾ മാറ് മറക്കാൻ പാടില്ല, അവസാനം മാറ് മറച്ച് ക്ഷേത്രത്തിൽ കയറുവാൻ അവകാശം ലഭിച്ചത് നായർ സ്ത്രീകൾക്കാണ്. സ്വദേശാഭിമാനി രാമകൃഷ്ണ പിള്ള പത്രത്തിൽ എഴുതിയത് ''ഇനിയെങ്കിലും നായർ പെണ്ണുങ്ങൾക്ക് കൂടി പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ മാറ് മറച്ച് കയറുവാൻ അനുവദിക്കണം '' എന്നായിരുന്നു, 1921-ൽ മാത്രമാണ് ഇതിനു മാറ്റം വന്നത് ഇതൊക്കെ ആയിരുന്നു ഇവിടുത്തെ ജീർണിച്ച സംസ്കാരങ്ങൾ.<ref name=channar1>{{cite book|title=നാടാർ ചരിത്ര രഹസ്യങ്ങൾ|last=പ്രൊ.കെ.|first=രാജൻ|publisher=നാടാർ കോ-ഓർഡിനേഷൻ കൌൺസിൽ|location=കേരളം|year=2007}}</ref> == പശ്ചാത്തലം == === <u>നാടാർ സമുദായം</u> === പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടുവരെ തെക്കൻ തിരുവതാംകൂർ ഉൾപ്പെട്ട തമിഴകത്തെ പ്രബല സമുദായമായിരുന്നു ചാന്നാന്മാർ. ആയ് രാജാക്കന്മാരുടെ ഭരണകാലത്ത് ഈ സമുദായത്തിനു രാജസദസുകളിൽ ഉയർന്ന സ്ഥാനമുണ്ടായിരുന്നു. ഖജനാവിലേക്കു കരം‌പിരിക്കാനായി ആയ് രാജാക്കന്മാർ ചാന്നാന്മാരെയാണുപയോഗിച്ചിരുന്നത്. ‘ചാന്റോർ’ എന്നപേരിൽ ഇവർ രാജസദസുകളിൽ അറിയപ്പെട്ടു. ഹിന്ദുമതത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു ചാന്നാന്മാർ. എന്നാൽ പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിനുശേഷം ബ്രാഹ്മണാധിപത്യം ശക്തിപ്രാപിച്ചതോടെ ചാന്നാന്മാർ സാമൂഹികമായി താഴ്ന്ന ജാതികാരായി. ഇപ്പോൾ [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെയും]] [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്നാടിന്റെയും]] അതിർത്തികളോടു ചേർന്നു കിടക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ ജനസംഖ്യയിൽ ഭൂരിപക്ഷമായിരുന്നു ചാന്നാന്മാർ. എങ്കിലും ബ്രാഹ്മണ ന്യൂനപക്ഷത്തിനു കീഴ്പ്പ്പെട്ടു അവർണ്ണരായി ജീവിക്കേണ്ടിവന്നു അവർക്ക്. === വസ്ത്ര സ്വാതന്ത്ര്യ ധ്വംസനം === അക്കാലത്ത് പിന്നോക്ക സമുദായത്തിൽപ്പെട്ട സ്ത്രീകൾക്ക് മാറുമറയ്ക്കാനുള്ള അവകാശമില്ലായിരുന്നു<ref name="മലയാളം">{{cite news|title = ഭൂതകാലത്തിന്റെ ഭാരങ്ങൾ|url = http://malayalamvaarika.com/2012/november/16/essay2.pdf|publisher = [[മലയാളം വാരിക]]|date = 2012 നവംബർ 16|accessdate = 2013 ഫെബ്രുവരി 13|language = മലയാളം|archive-date = 2016-03-06|archive-url = https://web.archive.org/web/20160306112044/http://malayalamvaarika.com/2012/november/16/essay2.pdf|url-status = dead}}</ref>. ഈ ദുരാചാരം ബ്രാഹ്മണമേധാവികൾ നാടാർ സമുദായംഗങ്ങൾക്കുമേലും അടിച്ചേൽപ്പിച്ചു. ബ്രാഹ്മണ പൗരോഹിത്യത്തിന്റെ ശാസനകൾ മതപരമായ കീഴ്‌വഴക്കമായി കണ്ടിരുന്നതിനാൽ ഈ വസ്ത്രസ്വാതന്ത്ര്യ നിഷേധത്തിൽ അസംതൃപ്തരായിരുന്നെങ്കിലും അധികമാരും പ്രതിഷേധിച്ചിരുന്നില്ല. === മതപരിവർത്തനം, സാമൂഹിക വിഭജനം === സാമൂഹികമായി അതൃപ്തരായിക്കഴിഞ്ഞ ചാന്നാന്മാരുടെ ഇടയിലേക്കു പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിൽ ക്രിസ്തുമത മിഷണറിമാർ പ്രവർത്തനത്തിനെത്തി. ചാന്നാന്മാരെ ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസത്തിനും പിന്നീടു മതപരിവർത്തനത്തിനും മിഷണറിമാർ പ്രേരിപ്പിച്ചു. പാശ്ചാത്യ ഭരണാധികാരികളുടെ പിന്തുണയും മിഷണറിമാർക്കുണ്ടായിരുന്നു. സാമൂഹികമായ അഭിവൃദ്ധി സ്വപ്നംകണ്ട് നാടാർ സമുദായത്തിലെ ഒരു വിഭാഗം ക്രിസ്തുമതത്തിലേക്ക് വളരെപ്പെട്ടെന്നു പരിവർത്തനം ചെയ്തു. ഇവരുടെ വസ്ത്രധാരണത്തിലും ജീവിത രീതികളിലും മിഷണറിമാർ പരിഷ്കാരങ്ങൾ വരുത്തി. സവർണ്ണരുടെ ശാസനകൾ ലംഘിച്ച് മാറുമറച്ചു നടക്കുവാൻ നാടാർ സ്ത്രീകളെ ആഹ്വാനം ചെയ്തു. കേരള-തമിഴ്‌നാട് അതിർത്തിയിലുള്ള വടക്കാങ്കുളം എന്ന സ്ഥലത്ത് 1680-ൽ ജസ്യൂട്ട് വൈദികർ ആദ്യമായി ഒരു നാടാർ സ്ത്രീയെ റൌക്ക(ജാക്കറ്റ്) ധരിപ്പിച്ചു. വസ്ത്രധാരണത്തിൽ മാന്യത കൈവരുമെന്നു വന്നതോടെ ക്രിസ്തുമതത്തിലേക്കുള്ള ഒഴുക്കു വർദ്ധിച്ചു. മതപരിവർത്തനം ചെയ്താൽ സവർണ്ണ ഹിന്ദുക്കളുടെ കല്പനകളിൽ നിന്നും ഒഴിവാകാം എന്നതായിരുന്നു നാടാർ സമുദായാംഗങ്ങളെ ക്രിസ്തുമതത്തിലേക്കു ചെല്ലാൻ പ്രേരിപ്പിച്ച പ്രധാന ഘടകം. പതിനേഴ്, പതിനെട്ട് നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ [[നെയ്യാറ്റിൻകര]], [[കാട്ടാക്കട]], [[തിരുനെൽ‌വേലി]], [[പാറശ്ശാല]] തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ വ്യാപകാമായി മതപരിവർത്തനം നടന്നു. 1685-ൽ വടക്കാങ്കുളത്ത് കത്തോലിക്കാ ദേവാലയം സ്ഥാപിതമായി. ==ചാന്നാർ സ്ത്രീകളുടെ അവകാശസമരം== ഇത് ഒരു ചെറു കാലയളവിലുണ്ടായ ഒരു സമരമല്ല. ഏതാണ്ട് മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടുകാലം ഏറിയും കുറഞ്ഞും അത് തെക്കൻ തിരുവിതാംകൂറിനെ പ്രക്ഷുബ്ധമാക്കി. 1822-ലാണ് അതിനു തുടക്കം കുറിക്കപ്പെട്ടത്. ക്രിസ്തുമതം സ്വീകരിച്ച [[നാടാർ]] സ്ത്രീകൾ മേൽ‌വസ്ത്രം ധരിച്ചും ഹിന്ദുമതത്തിൽപ്പെട്ടവർ മേൽ‌വസ്ത്രമില്ലാതെയും നടന്നു. റൌക്കയും(ജാക്കറ്റ്) അതിനും‌മീതേ മേൽ‌മുണ്ടുമായിരു‍ന്നു സവർണ്ണ സ്ത്രീകളുടെ വേഷം. മിഷണറിമാർ ഇതേ രീതിയിൽത്തന്നെ മതപരിവർത്തനം നടത്തിയവരെയും വസ്ത്രം ധരിപ്പിച്ചു. മേൽശീല ധരിച്ച സാറ എന്ന നാടാർ ക്രിസ്ത്യൻ സ്ത്രീക്കെതിരെ പേഷ്കാർ ശങ്കുണ്ണിമേനോൻ ചില നടപടികളെടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചത് അതിന് വിത്തുപാകി. പൂതത്താൻ കുട്ടി - ഇശക്കി എന്നീ ചാന്നാർ ദമ്പതിമാർ ക്രിസ്തുമതം സ്വീകരിച്ചശേഷം മാറു മറയ്ക്കുന്നവേഷം ധരിച്ച് യജമാനനായ മാടൻപിള്ളയോട് തർക്കം തുടങ്ങിയതോടെ കലാപം മുളപൊട്ടി. ക്രിസ്ത്യൻ നാടാർ സ്ത്രീകളുടെ നടപടി ഹിന്ദുമതത്തിലെ സവർണ്ണരെ പ്രകോപിതരാക്കി. മേൽ‌വസ്ത്രം ധരിച്ച സ്ത്രീകൾക്കെതിരെ അവർ ആക്രമണമഴിച്ചുവിട്ടു. മാറു മറച്ചാൽ ജാതി തിരിച്ചറിയാനാവില്ല എന്നായിരുന്നു സവർണർ ഉയർത്തിയ വാദം. ലഹള വ്യാപകമായതോടെ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണാധികാരികൾ പ്രശ്നത്തിലിടപെട്ടു. 1812-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് റസിഡന്റായിരുന്ന [[കേണൽ മൺ‌റോ]] ക്രിസ്ത്യൻ നാടാർ സ്ത്രീകൾക്ക് മാറു മറയ്ക്കുന്നതരം വസ്ത്രംധരിക്കാൻ അനുമതി നൽകി. മിസിസ് റീഡ്, മിസിസ് കോൾട്ട് എന്നിവർ കുറിയ കൈകൾ ഉള്ള ജാക്കറ്റ് തുന്നി ധരിക്കാനും അതിനുമേൽ ഒരു രണ്ടാംമുണ്ടിടാനും നാടാർ സ്ത്രീകളെ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. 1822-ൽ അത്തരം വേഷം ധരിച്ച് കൽക്കുളം ചന്തയിൽവന്ന നാടാർ സ്ത്രീകളുടെ കുപ്പായം ചില സവർണർ വലിച്ചുകീറി. അതേവർഷം തന്നെ [[പത്മനാഭപുരം|പത്മനാഭപുരത്തുവച്ച്]] മാറുമറച്ചു നടന്ന ഒരു സംഘം നാടാർ സ്ത്രീകളെയും അവരുടെയൊപ്പമുണ്ടായിരുന്ന പുരുഷന്മാരെയും [[നായർ]] സമുദായാംഗങ്ങളായ ഏതാനും പേർ തല്ലിച്ചതയ്ക്കുകയും സമീപത്തുണ്ടായിരുന്ന ക്രിസ്തുമത ദേവാലയം തീവച്ചു നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ സംഭവത്തോടെ പ്രത്യാക്രമണവും വ്യാപകമായുണ്ടായി. ലഹള തിരുവതാം‌കൂറിന്റെ ഇതര പ്രദേശങ്ങളിലേക്കും വ്യാപിച്ചു. അന്നത്തെ [[ആർ. വെങ്കട്ടറാവു|ദിവാൻ വെങ്കിട്ടറാവു]] ഇതിനനുകൂലമായ നിലപാടെടുത്തു. എന്നാൽ മിഷണറിയായ റീഡ് ഇതിനെതിരെ കോടതിയെ സമീപിച്ചു. വിധി നാടാർ സ്ത്രീകൾക്ക് അനുകൂലമായി. കോടതിവിധി ധിക്കരിച്ച് [[ദിവാൻ വെങ്കിട്ടറാവു]] നാടാർ സ്ത്രീകൾ മാറു മറച്ചുകൂടാ എന്നൊരു കല്പന ഇറക്കി. എന്നാൽ മദിരാശി ഗവർണർ [[ചാൾസ് ട്രവലിയൻ|സർ ചാൾസ് ട്രവലിയൻ]] ദിവാന് എതിരായിരുന്നു. നാടാർമാരുടെ സഹായിയായ റീഡിന്റെ വീട് സവർണ ഹിന്ദുക്കൾ വളഞ്ഞു. [[ഉദയഗിരിക്കോട്ട]]യിൽനിന്നും പട്ടാളമെത്തി റീഡിനെ മോചിപ്പിച്ചു. 1828-ൽ റവന്യൂ ഇൻസ്പെക്ടർ ശങ്കുപ്പിള്ള സവർണർക്കു നേതൃത്വം നല്കി. നാടാർ കുട്ടികളെ സ്കൂളിൽ നിന്നും തുരത്തുകയും നാടാർ സ്ത്രീകളുടെ ബ്ളൌസ് വലിച്ചുകീറുകയും ചെയ്തു. റൌക്കയ്ക്കുമുകളിൽ മേൽമുണ്ട് ധരിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിനുവേണ്ടിയാണ് രണ്ടാം ഘട്ടത്തിൽ സമരം നടന്നത്. 1859-ൽ കുപ്പായവും മേൽമുണ്ടും ധരിച്ച നാടാർ സ്ത്രീകളെ സവർണർ ആക്രമിച്ചു. 1859 ജനുവരി 4-ന് വൈദ്യലിംഗം പിള്ള എന്ന സവർണന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നാഗർകോവിലിൽ അക്രമം നടന്നു.<ref>{{cite book |last=എൻ. കെ. ജോസ് |title=ചാന്നാർ ലഹള |year=1979 |publisher=ഹോബി പബ്ളിഷേഴ്സ് |location=വൈക്കം}}</ref> നെയ്യാറ്റിൻകര ചന്തയിൽ ഒരു നാടാർ സ്ത്രീയുടെ ബ്ളൗസ് കീറിയ നായർ പ്രമാണിയെ കോടതി ശിക്ഷിച്ചു. നിസ്സാരമായ പിഴയാണ് ശിക്ഷ. അയാൾ കുറ്റം ആവർത്തിച്ചു. രണ്ടാംമുണ്ട് ധരിച്ചാൽ റൗക്കകൂടി കീറുക എന്നതായി പരിപാടി. കോട്ടാറിൽ ലഹള വ്യാപകമായി. 1859 ജനു. 7-ന് കുമാരപുരത്ത് ലഹള രൂക്ഷമായി. അവിടെ നാടാർ സ്ത്രീകളെ നഗ്നരാക്കി വഴി നടത്തി. ചെമ്പൻവിളയിൽ ലഹളയ്ക്ക് താണുമുത്തുപിള്ള എന്ന സവർണൻ നേതൃത്വം നല്കി. മൈലാടി, ആറാലുംമൂട്, തിട്ടവിള, ആണ്ടിത്തോപ്പ് എന്നിവിടങ്ങളിലും സമരം രൂക്ഷമായി. [[കളിയിക്കാവിള|കളിയിക്കാവിളയിൽ]] സ്ത്രീകൾ പള്ളിയിൽ അഭയംതേടിയപ്പോൾ സവർണർ പള്ളി കത്തിച്ചു. [[പാറശ്ശാല|പാറശ്ശാലയിൽ]] ഒരു പൊലീസ് സർജന്റ് ആണ് ലഹളയ്ക്ക് നേതൃത്വം നല്കിയത്. [[കോട്ടാർ|കോട്ടാറിൽ]] ചിന്ന നാടാരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സംഘടിച്ച് സവർണരെ നേരിട്ടു. ദക്ഷിണ തിരുവിതാംകൂറിലാകമാനം വ്യാപിച്ച ഈ സമരം സവർണ ഹിന്ദുക്കളെ രോഷാകുലരാക്കിത്തീർത്തു. അവർ കൂട്ടംചേർന്ന് നാടാർ സമുദായത്തിലെ സ്ത്രീപുരുഷന്മാരെ കാണുന്നിടത്തുവച്ച് ഉപദ്രവിക്കുവാൻ തുടങ്ങി. 1858 ഡി. 27-ന് രാത്രി മേക്കാട് എന്ന സ്ഥലത്തെ കുരിശുപള്ളി തീവച്ചുനശിപ്പിച്ചു. 30-ന് ചന്തയിൽവച്ച് ഒരു സംഘട്ടനമുണ്ടായി. അന്നേദിവസം രാത്രിതന്നെ നാഗർകോവിലിലെ കുരിശുപള്ളിയും റസിഡൻസി ബംഗ്ലാവും അഗ്നിക്കിരയായി. 11 മുതൽ 16 വരെ രണ്ടുകുരിശുപള്ളികളും രണ്ട് മിഷൻ പള്ളിക്കൂടങ്ങളും തീവച്ചു. ഈ ലഹളയിൽ പങ്കുകൊള്ളുന്നതിനായി തിരുനെൽവേലി, മധുര മുതലായ സ്ഥലങ്ങളിൽനിന്നും അനവധി നാടാർ യുവജനങ്ങൾ വന്നിരുന്നു. പദ്മനാഭപുരത്ത് എത്തിയ ദിവാൻജിയെ സമീപിച്ച നാടാർ, ശൂദ്രർ, ലബ്ബമാർ മുതലായവർ തമ്മിൽത്തമ്മിൽ കുറ്റാരോപണം നടത്തി. അതിനെത്തുടർന്ന് ഗവൺമെന്റിൽ നിന്നും ഒരു വിളംബരം പ്രസിദ്ധംചെയ്തു. അതിനാൽ അല്പദിവസം സമരം ശമിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ കോട്ടാറിൽ സമരം നടന്ന ഉടനെ സൈന്യത്തെ ബലപ്പെടുത്തണമെന്നും ഒരു സംഘം നായർ പട്ടാളത്തെ അയച്ചു തരണമെന്നും ഡെപ്യൂട്ടി പേഷ്കാർ ശങ്കുണ്ണി മേനോൻ ആവശ്യപ്പെട്ടതിൻപ്രകാരം സൈന്യത്തെയും നായർ പട്ടാളത്തെയും ലഹളസ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് നിയോഗിച്ചു. അവർ ചുറ്റിനടന്ന് സമരത്തലവന്മാരെ പിടിച്ച് വിചാരണ ചെയ്ത് ശിക്ഷിച്ചു. മദ്രാസ്‌ ഗവർണർ ലോർഡ്‌ ഹാരിസ്‌ ശക്തിയേറിയ ഭാഷയിൽ തിരുവിതാംകൂർ റസിഡന്റ് ജനറൽ കല്ലന് എഴുതി. "സത്യവും നീതിയും മാത്രമല്ല മനുഷ്യസാധാരണമായ സർവ മനോവൃത്തികളും ഈ സംഗതിയിൽ നമ്മുടെ വശത്താണ്. ഇങ്ങനെയുള്ള ഒരു സന്ദർഭത്തിൽ നാം ഗൌരവപൂർവ്വം പ്രവർത്തിച്ചില്ലെങ്കിൽ പരിഷ്കൃതലോകം മുഴുവൻ നമ്മെ പുച്ഛിക്കും... ...അതുകൊണ്ട് 1829ലെ തിരുവിതാംകൂർ രാജകീയ വിളംബരത്തിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ശാസനങ്ങൾ ഇക്കാലത്തിനോ, പരിഷ്കൃതാശയനായ ഒരു രാജാവിനോ യോജിച്ചതല്ലെന്ന്‌ രാജാവിനെ അറിയിക്കേണ്ടത് നിങ്ങളുടെ ചുമതലയാകുന്നു..." ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ 1859 ജൂല. 26-ന് (കൊ.വ. 1034) ഉത്രം തിരുനാൾ ഇപ്രകാരം വിളംബരം പുറപ്പെടുവിച്ചു. "ചാന്നാർ സ്ത്രീകൾക്ക്‌ അവരുടെ ആഭിജാത്യബോധമനുസരിച്ച് ഏതുതരത്തിലും വസ്ത്രം ധരിച്ച് നഗ്നത മറയ്ക്കുന്നതിനുള്ള പൂർണ്ണസ്വാതന്ത്ര്യം ഇതിനാൽ അനുവദിച്ചിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ അവർ ഉന്നതജാതിയിലെ സ്ത്രീകളുടെ വസ്ത്രങ്ങളെ അനുകരിക്കാൻ പാടില്ലാത്തതാകുന്നു." ഇതിനുശേഷം നാടാർ സ്ത്രീകളും ബ്ളൗസ് ധരിക്കാം, എന്നാൽ അത് സവർണരുടേതുപോലെയാകരുത് എന്നും എല്ലാ നാടാർ സ്ത്രീകൾക്കും മേൽമുണ്ടാവാം എന്നുമുള്ള സ്ഥിതി വന്നു<ref name="മലയാളം"/>. ഇതിനെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ മദ്രാസ് ഗവർണരായ സർ ചാൾസ് ടി. വില്യമിന്റെ അടുത്തുമെത്തി. ഉയർന്ന ജാതിക്കാരെ അനുകരിക്കരുത് എന്ന വ്യവസ്ഥ ഗവർണ്ണർക്ക് ഇഷ്ടമായില്ല. അദ്ദേഹം തിരുവിതാംകൂർ ഗവൺമെന്റിനെ അതികഠിനമായി ശാസിച്ച് റസിഡന്റിന് ഒരു കത്തയച്ചു. മാത്രമല്ല, അന്ന് മദ്രാസിൽ ചെന്നിരുന്ന അസിസ്റ്റന്റ് റസിഡന്റ് മേജർ ഡ്രൂറിയേയും അദ്ദേഹം ശാസിച്ചു. ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരികളുടെ നിർബന്ധത്തിനു വഴങ്ങി തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവിനു ഈ വ്യവസ്ഥയും ഒടുവിൽ പിൻവലിക്കേണ്ടിവന്നതോടെ ചാന്നാർ സ്ത്രീകളുടെ മൂന്നുപതിറ്റാണ്ടിലേറെ നീണ്ട അവകാശസമരം ആത്യന്തിക വിജയം നേടി. മേൽമുണ്ടുസമരത്തിന് കേരളത്തിന്റെ ജാതിവിരുദ്ധമുന്നേറ്റ ചരിത്രത്തിൽ സവിശേഷ സ്ഥാനമാണുള്ളത്. സവർണ്ണർ അധസ്ഥിത വിഭാഗങ്ങളോട് കാട്ടിയിരുന്ന മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങൾക്കെതിരെ പാശ്ചാത്യപരിഷ്കൃതലോകവും തദ്ദേശീയകീഴാളജനതയും ഒറ്റക്കെട്ടായി പോരാടിയ ഇന്ത്യയിലെത്തന്നെ അപൂർവ്വം സമരങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ചാന്നാർ വിപ്ലവം. == അവലംബം == {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://www.archive.org/stream/ChannarLahalaOrTheUpperClothMutiny/Channar അയ്യങ്കാളി (ജീവചരിത്രം) അദ്ധ്യായം 5: ചാന്നാർ ലഹള] (സി. അഭിമന്യു) * [https://keralawomen.gov.in/ml/node/423 കേരള വിമെൻ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210630110149/https://keralawomen.gov.in/ml/node/423 |date=2021-06-30 }} [[വർഗ്ഗം:കേരളചരിത്രം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിന്റെ ലിംഗസമത്വചരിത്രം]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവിതാംകൂർ]] [[വർഗ്ഗം:വസ്ത്രധാരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവാദങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:19-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇന്ത്യ]] j0fjop1k22dixmvmf4d8yiw4ez5fqoo 0 5589 4675785 3717402 2026-10-13T11:15:22Z Altocar 2020 144384 /* */ 4675785 wikitext text/x-wiki {{ToDiasmbig|വാക്ക്=ദേവാനന്ദ് }} [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാള സിനിമാ]] [[പിന്നണി ഗായകൻ|പിന്നണി ഗായകനാണ്]] '''ദേവാനന്ദ്‌'''. [[വൈക്കം]] സ്വദേശി. യഥാർഥ പേര്‌ '''പ്രതാപചന്ദ്രൻ'''. 2006 -ൽ പേര്‌ ദേവാനന്ദ്‌ എന്നു മാറ്റി. [[കർണ്ണാടക സംഗീതം|കർണാടക സംഗീതജ്ഞനായ]] വൈക്കം ജി.വാസുദേവൻ നമ്പൂതിരിയുടെയും ലീലാവതിയുടെയും മകൻ. പ്രശസ്ത കർണാടക സംഗീതജ്ഞനായ [[വൈക്കം ജയചന്ദ്രൻ]] ജ്യേഷ്ഠനാണ്. രണ്ടാം ക്ലാസ്‌ മുതൽ മൽസരങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തു. സ്കൂളിലും കോളജിലും ലളിത സംഗീതത്തിനും ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തിനും തുടർച്ചയായി സമ്മാനങ്ങൾ നേടി. ഭാര്യ: കീർത്തി. മകൻ: ശ്രീശേഷ്‌ == ആദ്യ ഗാനങ്ങൾ == കോളജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ [[വി.ദക്ഷിണാമൂർത്തി|വി.ദക്ഷിണാമൂർത്തിയുടെ]] സംഗീതത്തിൽ 'ശിവം' എന്ന കാസറ്റിൽ പത്തു പാട്ടുകൾ പാടി. പിന്നീട്‌ എ.ബി.സി.എല്ലിന്റെ 'ഓണം പൊന്നോണം' കാസറ്റിൽ രണ്ടു പാട്ട്‌ പാടി. [[പ്രണയവർണ്ണങ്ങൾ|പ്രണയ വർണങ്ങൾ]] എന്ന സിനിമയിൽ ആലേലോ പുല്ലേലോ എന്ന സംഘ ഗാനത്തിൽ പാടി. [[രണ്ടാം ഭാവം]] എന്ന സിനിമയിലെ 'അമ്മ നക്ഷത്രമേ' എന്ന പാട്ടാണ് സിനിമയിലെ ആദ്യ പ്രധാന പാട്ട്‌. പിന്നീട്‌ [[മീശ മാധവൻ]] എന്ന സിനിമയിലെ 'കരിമിഴിക്കുരുവിയെ കണ്ടില്ല' എന്ന പാട്ട്‌ ഹിറ്റായതോടെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. [[തമിഴ്|തമിഴിലും]] [[തെലുങ്ക്|തെലുങ്കിലും]] പാടിയിട്ടുണ്ട്‌ == പ്രധാന ഗാനങ്ങൾ == *കാത്തിരുന്ന പെണ്ണല്ലേ ([[ക്ലാസ്‌മേറ്റ്സ്‌]]) *കരിമിഴിക്കുരുവി ([[മീശമാധവൻ]]) *തൊട്ടുരുമ്മിയിരിക്കാൻ ([[രസികൻ]]) *അറിയാതെ ഇഷ്ടമായ്‌ ([[പാണ്ടിപ്പട]]) *ജിന്നിന്റെ കോട്ടകാണാൻ([[ദൈവനാമത്തിൽ]]) *അന്നക്കിളി ([[ഫോർ ദ പീപ്പിൾ]]) *സുഖമോ മായ സാന്ത്വനം ([[സിംഫണി]]) *ഒരു പടപ്പാടിന്റെ ([[പൗരൻ]]) *വേനൽ വനികയിൽ ([[ആനച്ചന്തം]]). [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഗായകർ]] 8t476ms0yjpv50mx0mlms0qdl5f85ot 4675786 4675785 2026-10-13T11:15:56Z Altocar 2020 144384 /* പ്രധാന ഗാനങ്ങൾ */ 4675786 wikitext text/x-wiki {{ToDiasmbig|വാക്ക്=ദേവാനന്ദ് }} [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാള സിനിമാ]] [[പിന്നണി ഗായകൻ|പിന്നണി ഗായകനാണ്]] '''ദേവാനന്ദ്‌'''. [[വൈക്കം]] സ്വദേശി. യഥാർഥ പേര്‌ '''പ്രതാപചന്ദ്രൻ'''. 2006 -ൽ പേര്‌ ദേവാനന്ദ്‌ എന്നു മാറ്റി. [[കർണ്ണാടക സംഗീതം|കർണാടക സംഗീതജ്ഞനായ]] വൈക്കം ജി.വാസുദേവൻ നമ്പൂതിരിയുടെയും ലീലാവതിയുടെയും മകൻ. പ്രശസ്ത കർണാടക സംഗീതജ്ഞനായ [[വൈക്കം ജയചന്ദ്രൻ]] ജ്യേഷ്ഠനാണ്. രണ്ടാം ക്ലാസ്‌ മുതൽ മൽസരങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തു. സ്കൂളിലും കോളജിലും ലളിത സംഗീതത്തിനും ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തിനും തുടർച്ചയായി സമ്മാനങ്ങൾ നേടി. ഭാര്യ: കീർത്തി. മകൻ: ശ്രീശേഷ്‌ == ആദ്യ ഗാനങ്ങൾ == കോളജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ [[വി.ദക്ഷിണാമൂർത്തി|വി.ദക്ഷിണാമൂർത്തിയുടെ]] സംഗീതത്തിൽ 'ശിവം' എന്ന കാസറ്റിൽ പത്തു പാട്ടുകൾ പാടി. പിന്നീട്‌ എ.ബി.സി.എല്ലിന്റെ 'ഓണം പൊന്നോണം' കാസറ്റിൽ രണ്ടു പാട്ട്‌ പാടി. [[പ്രണയവർണ്ണങ്ങൾ|പ്രണയ വർണങ്ങൾ]] എന്ന സിനിമയിൽ ആലേലോ പുല്ലേലോ എന്ന സംഘ ഗാനത്തിൽ പാടി. [[രണ്ടാം ഭാവം]] എന്ന സിനിമയിലെ 'അമ്മ നക്ഷത്രമേ' എന്ന പാട്ടാണ് സിനിമയിലെ ആദ്യ പ്രധാന പാട്ട്‌. പിന്നീട്‌ [[മീശ മാധവൻ]] എന്ന സിനിമയിലെ 'കരിമിഴിക്കുരുവിയെ കണ്ടില്ല' എന്ന പാട്ട്‌ ഹിറ്റായതോടെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. [[തമിഴ്|തമിഴിലും]] [[തെലുങ്ക്|തെലുങ്കിലും]] പാടിയിട്ടുണ്ട്‌ == പ്രധാന ഗാനങ്ങൾ == *കാത്തിരുന്ന പെണ്ണല്ലേ ([[ക്ലാസ്‌മേറ്റ്സ്‌]]) *കരിമിഴിക്കുരുവി ([[മീശമാധവൻ]]) *തൊട്ടുരുമ്മിയിരിക്കാൻ ([[രസികൻ]]) *അറിയാതെ ഇഷ്ടമായ്‌ ([[പാണ്ടിപ്പട]]) *ജിന്നിന്റെ കോട്ടകാണാൻ([[ദൈവനാമത്തിൽ]]) *അന്നക്കിളി ([[ഫോർ ദ പീപ്പിൾ]]) *സുഖമോ മായ സാന്ത്വനം ([[സിംഫണി]]) *ഒരു പടപ്പാടിന്റെ ([[പൗരൻ]]) *വേനൽ വനികയിൽ ([[ആനച്ചന്തം]])<ref>https://www.manoramaonline.com/music/interviews/devanand.amp.html</ref> [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഗായകർ]] ky6oqeerhh6v8jhv6rk9hwnkn6z3d7v 4675787 4675786 2026-10-13T11:17:18Z Altocar 2020 144384 /* പ്രധാന ഗാനങ്ങൾ */ 4675787 wikitext text/x-wiki {{ToDiasmbig|വാക്ക്=ദേവാനന്ദ് }} [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാള സിനിമാ]] [[പിന്നണി ഗായകൻ|പിന്നണി ഗായകനാണ്]] '''ദേവാനന്ദ്‌'''. [[വൈക്കം]] സ്വദേശി. യഥാർഥ പേര്‌ '''പ്രതാപചന്ദ്രൻ'''. 2006 -ൽ പേര്‌ ദേവാനന്ദ്‌ എന്നു മാറ്റി. [[കർണ്ണാടക സംഗീതം|കർണാടക സംഗീതജ്ഞനായ]] വൈക്കം ജി.വാസുദേവൻ നമ്പൂതിരിയുടെയും ലീലാവതിയുടെയും മകൻ. പ്രശസ്ത കർണാടക സംഗീതജ്ഞനായ [[വൈക്കം ജയചന്ദ്രൻ]] ജ്യേഷ്ഠനാണ്. രണ്ടാം ക്ലാസ്‌ മുതൽ മൽസരങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തു. സ്കൂളിലും കോളജിലും ലളിത സംഗീതത്തിനും ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തിനും തുടർച്ചയായി സമ്മാനങ്ങൾ നേടി. ഭാര്യ: കീർത്തി. മകൻ: ശ്രീശേഷ്‌ == ആദ്യ ഗാനങ്ങൾ == കോളജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ [[വി.ദക്ഷിണാമൂർത്തി|വി.ദക്ഷിണാമൂർത്തിയുടെ]] സംഗീതത്തിൽ 'ശിവം' എന്ന കാസറ്റിൽ പത്തു പാട്ടുകൾ പാടി. പിന്നീട്‌ എ.ബി.സി.എല്ലിന്റെ 'ഓണം പൊന്നോണം' കാസറ്റിൽ രണ്ടു പാട്ട്‌ പാടി. [[പ്രണയവർണ്ണങ്ങൾ|പ്രണയ വർണങ്ങൾ]] എന്ന സിനിമയിൽ ആലേലോ പുല്ലേലോ എന്ന സംഘ ഗാനത്തിൽ പാടി. [[രണ്ടാം ഭാവം]] എന്ന സിനിമയിലെ 'അമ്മ നക്ഷത്രമേ' എന്ന പാട്ടാണ് സിനിമയിലെ ആദ്യ പ്രധാന പാട്ട്‌. പിന്നീട്‌ [[മീശ മാധവൻ]] എന്ന സിനിമയിലെ 'കരിമിഴിക്കുരുവിയെ കണ്ടില്ല' എന്ന പാട്ട്‌ ഹിറ്റായതോടെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. [[തമിഴ്|തമിഴിലും]] [[തെലുങ്ക്|തെലുങ്കിലും]] പാടിയിട്ടുണ്ട്‌ == പ്രധാന ഗാനങ്ങൾ == *കാത്തിരുന്ന പെണ്ണല്ലേ ([[ക്ലാസ്‌മേറ്റ്സ്‌]]) *കരിമിഴിക്കുരുവി ([[മീശമാധവൻ]]) *തൊട്ടുരുമ്മിയിരിക്കാൻ ([[രസികൻ]]) *അറിയാതെ ഇഷ്ടമായ്‌ ([[പാണ്ടിപ്പട]]) *ജിന്നിന്റെ കോട്ടകാണാൻ([[ദൈവനാമത്തിൽ]]) *അന്നക്കിളി ([[ഫോർ ദ പീപ്പിൾ]]) *സുഖമോ മായ സാന്ത്വനം ([[സിംഫണി]]) *ഒരു പടപ്പാടിന്റെ ([[പൗരൻ]]) *വേനൽ വനികയിൽ ([[ആനച്ചന്തം]])<ref>https://www.manoramaonline.com/music/interviews/devanand.amp.html</ref> == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഗായകർ]] p94t73t6zeaha56e7r3d6gw0ky2kn1p 4675788 4675787 2026-10-13T11:18:06Z Altocar 2020 144384 /* പ്രധാന ഗാനങ്ങൾ */ 4675788 wikitext text/x-wiki {{ToDiasmbig|വാക്ക്=ദേവാനന്ദ് }} [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാള സിനിമാ]] [[പിന്നണി ഗായകൻ|പിന്നണി ഗായകനാണ്]] '''ദേവാനന്ദ്‌'''. [[വൈക്കം]] സ്വദേശി. യഥാർഥ പേര്‌ '''പ്രതാപചന്ദ്രൻ'''. 2006 -ൽ പേര്‌ ദേവാനന്ദ്‌ എന്നു മാറ്റി. [[കർണ്ണാടക സംഗീതം|കർണാടക സംഗീതജ്ഞനായ]] വൈക്കം ജി.വാസുദേവൻ നമ്പൂതിരിയുടെയും ലീലാവതിയുടെയും മകൻ. പ്രശസ്ത കർണാടക സംഗീതജ്ഞനായ [[വൈക്കം ജയചന്ദ്രൻ]] ജ്യേഷ്ഠനാണ്. രണ്ടാം ക്ലാസ്‌ മുതൽ മൽസരങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തു. സ്കൂളിലും കോളജിലും ലളിത സംഗീതത്തിനും ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തിനും തുടർച്ചയായി സമ്മാനങ്ങൾ നേടി. ഭാര്യ: കീർത്തി. മകൻ: ശ്രീശേഷ്‌ == ആദ്യ ഗാനങ്ങൾ == കോളജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ [[വി.ദക്ഷിണാമൂർത്തി|വി.ദക്ഷിണാമൂർത്തിയുടെ]] സംഗീതത്തിൽ 'ശിവം' എന്ന കാസറ്റിൽ പത്തു പാട്ടുകൾ പാടി. പിന്നീട്‌ എ.ബി.സി.എല്ലിന്റെ 'ഓണം പൊന്നോണം' കാസറ്റിൽ രണ്ടു പാട്ട്‌ പാടി. [[പ്രണയവർണ്ണങ്ങൾ|പ്രണയ വർണങ്ങൾ]] എന്ന സിനിമയിൽ ആലേലോ പുല്ലേലോ എന്ന സംഘ ഗാനത്തിൽ പാടി. [[രണ്ടാം ഭാവം]] എന്ന സിനിമയിലെ 'അമ്മ നക്ഷത്രമേ' എന്ന പാട്ടാണ് സിനിമയിലെ ആദ്യ പ്രധാന പാട്ട്‌. പിന്നീട്‌ [[മീശ മാധവൻ]] എന്ന സിനിമയിലെ 'കരിമിഴിക്കുരുവിയെ കണ്ടില്ല' എന്ന പാട്ട്‌ ഹിറ്റായതോടെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. [[തമിഴ്|തമിഴിലും]] [[തെലുങ്ക്|തെലുങ്കിലും]] പാടിയിട്ടുണ്ട്‌ == പ്രധാന ഗാനങ്ങൾ == *കാത്തിരുന്ന പെണ്ണല്ലേ ([[ക്ലാസ്‌മേറ്റ്സ്‌]]) *കരിമിഴിക്കുരുവി ([[മീശമാധവൻ]]) *തൊട്ടുരുമ്മിയിരിക്കാൻ ([[രസികൻ]]) *അറിയാതെ ഇഷ്ടമായ്‌ ([[പാണ്ടിപ്പട]]) *ജിന്നിന്റെ കോട്ടകാണാൻ([[ദൈവനാമത്തിൽ]]) *അന്നക്കിളി ([[ഫോർ ദ പീപ്പിൾ]]) *സുഖമോ മായ സാന്ത്വനം ([[സിംഫണി]]) *ഒരു പടപ്പാടിന്റെ ([[പൗരൻ]]) *വേനൽ വനികയിൽ ([[ആനച്ചന്തം]])<ref><ref>https://www.manoramaonline.com/music/interviews/devanand.amp.html</ref>https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2025/01/18/musical-journey-of-singer-devanand.amp.html</ref> == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഗായകർ]] oaafurjvuhrgpt8ev5zr68jvr7rp4lb 4675789 4675788 2026-10-13T11:18:38Z Altocar 2020 144384 /* പ്രധാന ഗാനങ്ങൾ */ 4675789 wikitext text/x-wiki {{ToDiasmbig|വാക്ക്=ദേവാനന്ദ് }} [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാള സിനിമാ]] [[പിന്നണി ഗായകൻ|പിന്നണി ഗായകനാണ്]] '''ദേവാനന്ദ്‌'''. [[വൈക്കം]] സ്വദേശി. യഥാർഥ പേര്‌ '''പ്രതാപചന്ദ്രൻ'''. 2006 -ൽ പേര്‌ ദേവാനന്ദ്‌ എന്നു മാറ്റി. [[കർണ്ണാടക സംഗീതം|കർണാടക സംഗീതജ്ഞനായ]] വൈക്കം ജി.വാസുദേവൻ നമ്പൂതിരിയുടെയും ലീലാവതിയുടെയും മകൻ. പ്രശസ്ത കർണാടക സംഗീതജ്ഞനായ [[വൈക്കം ജയചന്ദ്രൻ]] ജ്യേഷ്ഠനാണ്. രണ്ടാം ക്ലാസ്‌ മുതൽ മൽസരങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തു. സ്കൂളിലും കോളജിലും ലളിത സംഗീതത്തിനും ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തിനും തുടർച്ചയായി സമ്മാനങ്ങൾ നേടി. ഭാര്യ: കീർത്തി. മകൻ: ശ്രീശേഷ്‌ == ആദ്യ ഗാനങ്ങൾ == കോളജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ [[വി.ദക്ഷിണാമൂർത്തി|വി.ദക്ഷിണാമൂർത്തിയുടെ]] സംഗീതത്തിൽ 'ശിവം' എന്ന കാസറ്റിൽ പത്തു പാട്ടുകൾ പാടി. പിന്നീട്‌ എ.ബി.സി.എല്ലിന്റെ 'ഓണം പൊന്നോണം' കാസറ്റിൽ രണ്ടു പാട്ട്‌ പാടി. [[പ്രണയവർണ്ണങ്ങൾ|പ്രണയ വർണങ്ങൾ]] എന്ന സിനിമയിൽ ആലേലോ പുല്ലേലോ എന്ന സംഘ ഗാനത്തിൽ പാടി. [[രണ്ടാം ഭാവം]] എന്ന സിനിമയിലെ 'അമ്മ നക്ഷത്രമേ' എന്ന പാട്ടാണ് സിനിമയിലെ ആദ്യ പ്രധാന പാട്ട്‌. പിന്നീട്‌ [[മീശ മാധവൻ]] എന്ന സിനിമയിലെ 'കരിമിഴിക്കുരുവിയെ കണ്ടില്ല' എന്ന പാട്ട്‌ ഹിറ്റായതോടെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. [[തമിഴ്|തമിഴിലും]] [[തെലുങ്ക്|തെലുങ്കിലും]] പാടിയിട്ടുണ്ട്‌ == പ്രധാന ഗാനങ്ങൾ == *കാത്തിരുന്ന പെണ്ണല്ലേ ([[ക്ലാസ്‌മേറ്റ്സ്‌]]) *കരിമിഴിക്കുരുവി ([[മീശമാധവൻ]]) *തൊട്ടുരുമ്മിയിരിക്കാൻ ([[രസികൻ]]) *അറിയാതെ ഇഷ്ടമായ്‌ ([[പാണ്ടിപ്പട]]) *ജിന്നിന്റെ കോട്ടകാണാൻ([[ദൈവനാമത്തിൽ]]) *അന്നക്കിളി ([[ഫോർ ദ പീപ്പിൾ]]) *സുഖമോ മായ സാന്ത്വനം ([[സിംഫണി]]) *ഒരു പടപ്പാടിന്റെ ([[പൗരൻ]]) *വേനൽ വനികയിൽ ([[ആനച്ചന്തം]])<ref>https://www.manoramaonline.com/music/interviews/devanand.amp.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2025/01/18/musical-journey-of-singer-devanand.amp.html</ref> == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഗായകർ]] 1hxzgewz4shjjpj92yvcyxa6299jb4d 4675790 4675789 2026-10-13T11:19:36Z Altocar 2020 144384 /* പ്രധാന ഗാനങ്ങൾ */ 4675790 wikitext text/x-wiki {{ToDiasmbig|വാക്ക്=ദേവാനന്ദ് }} [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാള സിനിമാ]] [[പിന്നണി ഗായകൻ|പിന്നണി ഗായകനാണ്]] '''ദേവാനന്ദ്‌'''. [[വൈക്കം]] സ്വദേശി. യഥാർഥ പേര്‌ '''പ്രതാപചന്ദ്രൻ'''. 2006 -ൽ പേര്‌ ദേവാനന്ദ്‌ എന്നു മാറ്റി. [[കർണ്ണാടക സംഗീതം|കർണാടക സംഗീതജ്ഞനായ]] വൈക്കം ജി.വാസുദേവൻ നമ്പൂതിരിയുടെയും ലീലാവതിയുടെയും മകൻ. പ്രശസ്ത കർണാടക സംഗീതജ്ഞനായ [[വൈക്കം ജയചന്ദ്രൻ]] ജ്യേഷ്ഠനാണ്. രണ്ടാം ക്ലാസ്‌ മുതൽ മൽസരങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തു. സ്കൂളിലും കോളജിലും ലളിത സംഗീതത്തിനും ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തിനും തുടർച്ചയായി സമ്മാനങ്ങൾ നേടി. ഭാര്യ: കീർത്തി. മകൻ: ശ്രീശേഷ്‌ == ആദ്യ ഗാനങ്ങൾ == കോളജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ [[വി.ദക്ഷിണാമൂർത്തി|വി.ദക്ഷിണാമൂർത്തിയുടെ]] സംഗീതത്തിൽ 'ശിവം' എന്ന കാസറ്റിൽ പത്തു പാട്ടുകൾ പാടി. പിന്നീട്‌ എ.ബി.സി.എല്ലിന്റെ 'ഓണം പൊന്നോണം' കാസറ്റിൽ രണ്ടു പാട്ട്‌ പാടി. [[പ്രണയവർണ്ണങ്ങൾ|പ്രണയ വർണങ്ങൾ]] എന്ന സിനിമയിൽ ആലേലോ പുല്ലേലോ എന്ന സംഘ ഗാനത്തിൽ പാടി. [[രണ്ടാം ഭാവം]] എന്ന സിനിമയിലെ 'അമ്മ നക്ഷത്രമേ' എന്ന പാട്ടാണ് സിനിമയിലെ ആദ്യ പ്രധാന പാട്ട്‌. പിന്നീട്‌ [[മീശ മാധവൻ]] എന്ന സിനിമയിലെ 'കരിമിഴിക്കുരുവിയെ കണ്ടില്ല' എന്ന പാട്ട്‌ ഹിറ്റായതോടെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. [[തമിഴ്|തമിഴിലും]] [[തെലുങ്ക്|തെലുങ്കിലും]] പാടിയിട്ടുണ്ട്‌ == പ്രധാന ഗാനങ്ങൾ == *കാത്തിരുന്ന പെണ്ണല്ലേ ([[ക്ലാസ്‌മേറ്റ്സ്‌]]) *കരിമിഴിക്കുരുവി ([[മീശമാധവൻ]]) *തൊട്ടുരുമ്മിയിരിക്കാൻ ([[രസികൻ]]) *അറിയാതെ ഇഷ്ടമായ്‌ ([[പാണ്ടിപ്പട]]) *ജിന്നിന്റെ കോട്ടകാണാൻ([[ദൈവനാമത്തിൽ]]) *അന്നക്കിളി ([[ഫോർ ദ പീപ്പിൾ]]) *സുഖമോ മായ സാന്ത്വനം ([[സിംഫണി]]) *ഒരു പടപ്പാടിന്റെ ([[പൗരൻ]]) *വേനൽ വനികയിൽ ([[ആനച്ചന്തം]])<ref>https://www.manoramaonline.com/music/interviews/devanand.amp.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2025/01/18/musical-journey-of-singer-devanand.amp.html</ref><ref>https://m3db.com/devanand</ref> == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഗായകർ]] n7zo086aniy49iuy10m06u9npam5z4k 4675791 4675790 2026-10-13T11:22:49Z Altocar 2020 144384 /* പ്രധാന ഗാനങ്ങൾ */ 4675791 wikitext text/x-wiki {{ToDiasmbig|വാക്ക്=ദേവാനന്ദ് }} [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാള സിനിമാ]] [[പിന്നണി ഗായകൻ|പിന്നണി ഗായകനാണ്]] '''ദേവാനന്ദ്‌'''. [[വൈക്കം]] സ്വദേശി. യഥാർഥ പേര്‌ '''പ്രതാപചന്ദ്രൻ'''. 2006 -ൽ പേര്‌ ദേവാനന്ദ്‌ എന്നു മാറ്റി. [[കർണ്ണാടക സംഗീതം|കർണാടക സംഗീതജ്ഞനായ]] വൈക്കം ജി.വാസുദേവൻ നമ്പൂതിരിയുടെയും ലീലാവതിയുടെയും മകൻ. പ്രശസ്ത കർണാടക സംഗീതജ്ഞനായ [[വൈക്കം ജയചന്ദ്രൻ]] ജ്യേഷ്ഠനാണ്. രണ്ടാം ക്ലാസ്‌ മുതൽ മൽസരങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തു. സ്കൂളിലും കോളജിലും ലളിത സംഗീതത്തിനും ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തിനും തുടർച്ചയായി സമ്മാനങ്ങൾ നേടി. ഭാര്യ: കീർത്തി. മകൻ: ശ്രീശേഷ്‌ == ആദ്യ ഗാനങ്ങൾ == കോളജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ [[വി.ദക്ഷിണാമൂർത്തി|വി.ദക്ഷിണാമൂർത്തിയുടെ]] സംഗീതത്തിൽ 'ശിവം' എന്ന കാസറ്റിൽ പത്തു പാട്ടുകൾ പാടി. പിന്നീട്‌ എ.ബി.സി.എല്ലിന്റെ 'ഓണം പൊന്നോണം' കാസറ്റിൽ രണ്ടു പാട്ട്‌ പാടി. [[പ്രണയവർണ്ണങ്ങൾ|പ്രണയ വർണങ്ങൾ]] എന്ന സിനിമയിൽ ആലേലോ പുല്ലേലോ എന്ന സംഘ ഗാനത്തിൽ പാടി. [[രണ്ടാം ഭാവം]] എന്ന സിനിമയിലെ 'അമ്മ നക്ഷത്രമേ' എന്ന പാട്ടാണ് സിനിമയിലെ ആദ്യ പ്രധാന പാട്ട്‌. പിന്നീട്‌ [[മീശ മാധവൻ]] എന്ന സിനിമയിലെ 'കരിമിഴിക്കുരുവിയെ കണ്ടില്ല' എന്ന പാട്ട്‌ ഹിറ്റായതോടെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. [[തമിഴ്|തമിഴിലും]] [[തെലുങ്ക്|തെലുങ്കിലും]] പാടിയിട്ടുണ്ട്‌ == പ്രധാന ഗാനങ്ങൾ == *കാത്തിരുന്ന പെണ്ണല്ലേ ([[ക്ലാസ്‌മേറ്റ്സ്‌]]) *കരിമിഴിക്കുരുവി ([[മീശമാധവൻ]]) *തൊട്ടുരുമ്മിയിരിക്കാൻ ([[രസികൻ]]) *അറിയാതെ ഇഷ്ടമായ്‌ ([[പാണ്ടിപ്പട]]) *ജിന്നിന്റെ കോട്ടകാണാൻ([[ദൈവനാമത്തിൽ]]) *അന്നക്കിളി ([[ഫോർ ദ പീപ്പിൾ]]) *സുഖമോ മായ സാന്ത്വനം ([[സിംഫണി]]) *ഒരു പടപ്പാടിന്റെ ([[പൗരൻ]]) *വേനൽ വനികയിൽ ([[ആനച്ചന്തം]])<ref>https://www.manoramaonline.com/music/interviews/devanand.amp.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2025/01/18/musical-journey-of-singer-devanand.amp.html</ref><ref>https://m3db.com/devanand</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2021/05/28/singer-devanand-opens-up-about-annakkili-song-from-the-movie-4-the-people.amp.html</ref> == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഗായകർ]] opxtfinj32i6tooo9ch5owtlugc6vuo 4675792 4675791 2026-10-13T11:24:02Z Altocar 2020 144384 /* പ്രധാന ഗാനങ്ങൾ */ 4675792 wikitext text/x-wiki {{ToDiasmbig|വാക്ക്=ദേവാനന്ദ് }} [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാള സിനിമാ]] [[പിന്നണി ഗായകൻ|പിന്നണി ഗായകനാണ്]] '''ദേവാനന്ദ്‌'''. [[വൈക്കം]] സ്വദേശി. യഥാർഥ പേര്‌ '''പ്രതാപചന്ദ്രൻ'''. 2006 -ൽ പേര്‌ ദേവാനന്ദ്‌ എന്നു മാറ്റി. [[കർണ്ണാടക സംഗീതം|കർണാടക സംഗീതജ്ഞനായ]] വൈക്കം ജി.വാസുദേവൻ നമ്പൂതിരിയുടെയും ലീലാവതിയുടെയും മകൻ. പ്രശസ്ത കർണാടക സംഗീതജ്ഞനായ [[വൈക്കം ജയചന്ദ്രൻ]] ജ്യേഷ്ഠനാണ്. രണ്ടാം ക്ലാസ്‌ മുതൽ മൽസരങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തു. സ്കൂളിലും കോളജിലും ലളിത സംഗീതത്തിനും ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തിനും തുടർച്ചയായി സമ്മാനങ്ങൾ നേടി. ഭാര്യ: കീർത്തി. മകൻ: ശ്രീശേഷ്‌ == ആദ്യ ഗാനങ്ങൾ == കോളജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ [[വി.ദക്ഷിണാമൂർത്തി|വി.ദക്ഷിണാമൂർത്തിയുടെ]] സംഗീതത്തിൽ 'ശിവം' എന്ന കാസറ്റിൽ പത്തു പാട്ടുകൾ പാടി. പിന്നീട്‌ എ.ബി.സി.എല്ലിന്റെ 'ഓണം പൊന്നോണം' കാസറ്റിൽ രണ്ടു പാട്ട്‌ പാടി. [[പ്രണയവർണ്ണങ്ങൾ|പ്രണയ വർണങ്ങൾ]] എന്ന സിനിമയിൽ ആലേലോ പുല്ലേലോ എന്ന സംഘ ഗാനത്തിൽ പാടി. [[രണ്ടാം ഭാവം]] എന്ന സിനിമയിലെ 'അമ്മ നക്ഷത്രമേ' എന്ന പാട്ടാണ് സിനിമയിലെ ആദ്യ പ്രധാന പാട്ട്‌. പിന്നീട്‌ [[മീശ മാധവൻ]] എന്ന സിനിമയിലെ 'കരിമിഴിക്കുരുവിയെ കണ്ടില്ല' എന്ന പാട്ട്‌ ഹിറ്റായതോടെ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. [[തമിഴ്|തമിഴിലും]] [[തെലുങ്ക്|തെലുങ്കിലും]] പാടിയിട്ടുണ്ട്‌ == പ്രധാന ഗാനങ്ങൾ == *കാത്തിരുന്ന പെണ്ണല്ലേ ([[ക്ലാസ്‌മേറ്റ്സ്‌]]) *കരിമിഴിക്കുരുവി ([[മീശമാധവൻ]]) *തൊട്ടുരുമ്മിയിരിക്കാൻ ([[രസികൻ]]) *അറിയാതെ ഇഷ്ടമായ്‌ ([[പാണ്ടിപ്പട]]) *ജിന്നിന്റെ കോട്ടകാണാൻ([[ദൈവനാമത്തിൽ]]) *അന്നക്കിളി ([[ഫോർ ദ പീപ്പിൾ]]) *സുഖമോ മായ സാന്ത്വനം ([[സിംഫണി]]) *ഒരു പടപ്പാടിന്റെ ([[പൗരൻ]]) *വേനൽ വനികയിൽ ([[ആനച്ചന്തം]])<ref>https://www.manoramaonline.com/music/interviews/devanand.amp.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2025/01/18/musical-journey-of-singer-devanand.amp.html</ref><ref>https://m3db.com/devanand</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2021/05/28/singer-devanand-opens-up-about-annakkili-song-from-the-movie-4-the-people.amp.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/music/music-news/2026/10/13/untold-playback-stories-of-meesa-madhavan.amp.html</ref> == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഗായകർ]] hnn1ieevweuqh3lvau881p1w3ifub0u 0 5803 4675535 4078924 2026-10-12T14:44:56Z Malikaveedu 16584 4675535 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Payaswini}} {{Geobox | നദി | name = ചന്ദ്രഗിരി പുഴ | other_name = പയസ്വിനി നദി/പെരുമ്പുഴ | category = <!-- *** Image *** --> | image = Chandragiri1.JPG | image_caption = [[കാസർഗോഡ്]] പട്ടണത്തിലെ പുലിക്കുന്നിൽ നിന്നുമുള്ള പയസ്വിനിയുടെ ഒരു കാഴ്ച. <!-- *** Name *** --> | etymology = | country = India | country1 = | country2 = | country3 = | country4 = | country5 = | country6 = | country_flag = 1 | state = Kerala, Karnataka | region = | district = [[Kodagu District|Coorg]], [[Dakshina Kannada]], [[Kasaragod district|Kasaragod]] <!-- *** Family *** --> | city = [[സുള്ള്യ]], [[ജാൽസൂർ]], [[ചെർക്കള]]& [[കാസർഗോഡ്]]. | landmark = [[Chandragiri Fort]] <!-- *** Locations *** --> | source = Pattighat forest Hills | source_location = [[Kodagu District|Coorg]] | source_region = | source_country = [[India]] | source_elevation = | source_lat_d = | source_lat_m = | source_lat_s = | source_lat_NS = | source_long_d = | source_long_m = | source_long_s = | source_long_EW = | mouth = | mouth_location = [[Arabian Sea]] near Thalangara, [[Kasaragod Town|Kasaragod]] | mouth_country = India | mouth_elevation = 0 | mouth_lat_d = | mouth_long_d = <!-- *** Dimensions *** --> | length = 105km | length_note = | length_round = | width = | depth = | watershed = | watershed_note = | watershed_round = | discharge = | discharge_round = | discharge_location = mouth <!-- *** Free fields *** --> | free = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_caption = | map_locator = <!-- *** Websites *** --> | commons = | statistics = | website = <!-- *** Footnotes *** --> | footnotes = <!-- *** Leftover data, please report if some important non-empty fields get here *** --> | discharge_average_note = approx. <!-- Processed by Geoboxer 3.0 on 2008-01-24T04:30:00+01:00 --> }} {{Rivers of Kerala}} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കാസർഗോഡ് ജില്ല|കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലൂടെ]]യിൽ ഒഴുകുന്ന എറ്റവും വലിയ നദിയാണ് '''ചന്ദ്രഗിരി പുഴ.''' കർണാടക സംസ്ഥാനത്ത് പയസ്വിനി നദി എന്നാണ് ഇത് അറിയപ്പെടുന്നത്. പണ്ട് പെരുമ്പുഴ എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. 17-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[വിജയനഗര സാമ്രാജ്യം|വിജയനഗര സാമ്രാജ്യത്തിലെ]] ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന [[ശിവപ്പ നായക്]] നിർമ്മിച്ച [[ചന്ദ്രഗിരി കോട്ട]] ഈ നദിക്കരയിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. [[മൗര്യസാമ്രാജ്യം|മൗര്യ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] സ്ഥാപകൻ [[ചന്ദ്രഗുപ്ത മൗര്യൻ|ചന്ദ്രഗുപ്ത മൗര്യൻ്റെ]] സ്മരണാർത്ഥമാണ് "ചന്ദ്രഗിരി" എന്ന നാമം പുഴയ്ക്കും കോട്ടയ്ക്കും നൽകിയത്. [[തുളുനാട്|തുളുനാടിനും]] [[മലയാളം|മലയാള]] ഭാഷ സംസാരിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങൾക്കും ഇടക്കുള്ള പരമ്പരാഗതമായ അതിർത്തിയായി ഈ നദി പരിഗണിക്കപ്പെട്ടുപോരുന്നു. ==ഉത്ഭവം== [[കർണാടകം|കർണാടകത്തിലെ]] പട്ടിഘാട്ട് മലനിരകൾ നിന്നും ആണ് '''ചന്ദ്രഗിരി പുഴ''' ഉത്ഭവിക്കുന്നത്ത്. ==പോഷകനദികൾ== 1.[[കുടുബൂർ പുഴ]]- [[കർണാടകം|കർണാടകത്തിലെ]] [[തലകാവേരി|തലകാവേരി മലനിരകൾ]] നിന്നും ആണ് [[കുടുബൂർ പുഴ]] ഉത്ഭവിക്കുന്നത്ത്. [[പാണത്തൂർ]], കോട്ടോടി, ഉദയപുരം എന്നീ പട്ടണങ്ങളിലുടെ ഒഴുകി പിന്നീട് ചന്ദ്രഗിരി പുഴയിൽ പതിക്കുന്നു. [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നദികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലെ നദികൾ]] cdmphj4k3nqtq16obpps7cys3esn30a 0 5812 4675519 4658142 2026-10-12T14:24:21Z Malikaveedu 16584 4675519 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Chalakudy River}} {{Geobox |River <!-- *** Name section *** --> |name = ചാലക്കുടി പുഴ <br> |native_name = Chalakudy <!-- *** Map section *** --> |map = Chalakudy_River_Basin_Map.jpg |map_caption = ചാലക്കുടിപ്പുഴയുടെ വൃഷ്ടിപ്രദേശം <!-- General section *** --> |country = [[India|ഇന്ത്യ]] |state = [[Kerala|കേരളം]] |state1 = [[Tamil Nadu|തമിഴ് നാട്]] |city = [[ചാലക്കുടി|ചാലക്കുടി പട്ടണം]] |length = 145.5 |length_imperial = 90 |watershed = 1704 |watershed_imperial = 666 |discharge_location = mouth |discharge_average = 52 |discharge_average_imperial = |discharge_max_month = |discharge_max = |discharge_max_imperial = |discharge_min_month = |discharge_min = |discharge_min_imperial = |discharge1_location = |discharge1_average = |discharge1_average_imperial = <!-- *** Source *** --> |source_name = [[ആനമല മലനിരകൾ]] |source_location = കേരളം/തമിഴ് നാട് അതിർത്തി |source_country = [[India|ഇന്ത്യ]] |source_elevation = 1250 |source_elevation_imperial = |source1_coordinates= {{coord|10.3666|N|77.125|E|format=dms|display=inline}} <!-- *** Mouth *** --> |mouth_name = [[അറബിക്കടൽ]] |mouth_location = [[പുത്തൻവേലിക്കര]], |mouth_country = [[ഇന്ത്യ]] |mouth_country1 = |mouth_elevation = 0 |mouth_elevation_imperial = 0 |mouth_coordinates = {{coord|10.162224|N|76.26558|E|format=dms|display=inline,title}} <!-- *** Tributaries *** --> |tributary_right = കാരപ്പാറ പുഴ |tributary_right1 = കുര്യാർകുട്ടി ആറ് |tributary_right2 = പെരുവരിപ്പല്ലം ആറ് |tributary_right3 = തുണക്കടവ് ആറ് |tributary_right4 = ഷോളയാർ പുഴ <!-- *** Image *** ---> |image = Chalakudy river.JPG |image_size = 250 |image_caption = ചാലക്കുടിപ്പുഴ-പാലത്തിൽ നിന്നുള്ള ദൃശ്യം. }} {{Rivers of Kerala}} [[ചിത്രം:AthirappillyfallsImage(04321).jpg|right|thumb|ചാലക്കുടിപ്പുഴയിലെ അതിരപ്പിള്ളി വെള്ളച്ചാട്ടം]] [[ചിത്രം:Koodappuzha chalakudy.jpg|thumb|കൂടപ്പുഴ കടവ്]] [[ചിത്രം:കൂടപ്പുഴ ചെക്ക് ഡാം.jpg|right|thumb|ചാലക്കുടിപ്പുഴ - കൂടപ്പുഴ ചെക്ക് ഡാം]][[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തൃശൂർ ജില്ല|തൃശൂർ]], [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം]] ജില്ലകളിലൂടെ ഒഴുകുന്ന ഒരു നദിയാണ്‌ '''ചാലക്കുടിപ്പുഴ'''. 144 കിലോമീറ്റർ<ref> [http://www.trichur.com/html/ataglance.htm തൃശൂർ.കോം] </ref> നീളമുള്ള ( [[പെരിയാർ|പെരിയാറിന്റെ]] ഭാഗമായ 14 കി.മീ. ചേർത്ത്‌) ചാലക്കുടിപ്പുഴ, ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ജൈവവൈവിധ്യമാർന്ന പുഴകളിൽ ഒന്നാണ്.<ref>http://www.springerlink.com/content/9236q151h522252v/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>,<ref name="biodiverse" >{{cite journal | author=Rajeev Raghavan Gopalan prasad PH Anval Alia and Benno Pereira | title=Exotic fish Species in a global biodiversity hot spot. observations from River chalakudy, part of Wester Ghats, Kerala India | journal=BIOLOGICAL INVASIONS | year= | volume= | issue= | pages=37-40 | url=http://www.springerlink.com/content/9236q151h522252v/fulltext.pdf | accessdate=2009-04-25 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഇന്ത്യയിൽത്തന്നെ മത്സ്യവൈവിധ്യവും എറ്റവുമധികമുള്ള നദിയാണിത്.<ref>{{Cite web |url=http://krpcds.org/report/amita.pdf |title=ജൈവ വൈവിധ്യത്തെക്കുറിച്ച്‌ കെ. എച്ച്‌. അമിതാഭ് ബച്ചൻ അവതരിപ്പിച്ച പ്രബന്ധം |access-date=2006-10-09 |archive-date=2009-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090319060415/http://krpcds.org/report/amita.pdf |url-status=dead }}</ref> [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശൂർ ജില്ലയിലെ]] [[ചാലക്കുടി]] പട്ടണത്തിൽക്കൂടി ഒഴുകുന്നുവെന്നതാണ് നദിയുടെ പേരിന് നിദാനം. [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] നദികളിൽ നീളത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ 5-ആം സ്ഥാനമാണ് ചാലക്കുടിപ്പുഴയ്ക്കുള്ളത്. നദിയുടെ വൃഷ്ടി പ്രദേശത്തിന്റെ വിസ്തീർണ്ണം 1704 ച.കി.മീ ആണ്. ഇതിൽ 1404 ച.കി.മീ കേരളത്തിലും ബാക്കി 300 ച.കി.മീ [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലുമാണ്]]. ഈ നദിയിലെ [[അതിരപ്പിള്ളി വെള്ളച്ചാട്ടം|അതിരപ്പിള്ളി]], [[വാഴച്ചാൽ വെള്ളച്ചാട്ടം|വാഴച്ചാൽ]] വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങൾ കേരളത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങളാണ്. അപൂർവമായി കാണാറുള്ള ഒരു [[ഓക്സ്ബൊ തടാകം]] ഈ നദിയിൽ വൈന്തലക്കടുത്തു കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite news|title=വൈന്തലയിലെ ഓക്‌സ്‌ബോ തടാകം ദേശീയ ശ്രദ്ധയിലേക്ക്|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=372096|accessdate=2013 ജൂൺ 28|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=2013 ജൂൺ 28|archive-date=2013-07-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20130701015749/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=372096|url-status=dead}}</ref> [[പാലക്കാട്]] നടപ്പാക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്ന നിർദ്ദിഷ്ട കരിയകുറ്റി-കരപ്പാറ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി ചാലക്കുടിപ്പുഴയുടെയും അസംഖ്യം വരുന്ന ജൈവജാലങ്ങളുടെയും വിനാശത്തിന് കാരണമായേക്കാം എന്നത് ഒരു വൻ വിവാദത്തിന് തിരി കൊളുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.hinduonnet.com/2001/08/21/stories/0421211y.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-01-16 |archive-date=2007-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070523094726/http://www.hinduonnet.com/2001/08/21/stories/0421211y.htm |url-status=dead }}</ref> <ref>https://kalpavriksh.org/publication/athirappilly-hydro-electric-project-press-release-30th-march-2007/</ref> ഈ നദിയിൽ നടപ്പാക്കാനുദ്ദേശിക്കുന്ന അതിരപ്പിള്ളി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിയും ഒരു തർക്കപ്രശ്നമായി നിലനിൽക്കുന്നു. നാഷണൽ ബ്യൂറോ ഓഫ് ഫിഷ് ജനറ്റിക് റിസോർസസ് ചാലക്കുടിപ്പുഴയുടെ ആദ്യഘട്ടങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തി ഒരു മത്സ്യ സം‌രക്ഷണ കേന്ദ്രമായി പ്രഖ്യാപിക്കാൻ ശുപാർശ ചെയ്യുകയുണ്ടായി. 104 ഇനം മത്സ്യങ്ങളെ കണ്ടെത്തിയിട്ടുള്ളതിൽ 9 എണ്ണം വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്നതും 22 എണ്ണം എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും ഭീഷണിയുണ്ടാകാവുന്നവയും 11 ഇനങ്ങൾ ഭീഷണിയുടെ വക്കിലുമാണ്. <ref>Annual Report of the National Bureau of Fish Genetic Resources (NBFGR) 1999-2000, ഉദ്ധരിച്ചത് http://www.kalpavriksh.org/campaigns/campeia/eiaathirappilly {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090726110715/http://www.kalpavriksh.org/campaigns/campeia/eiaathirappilly |date=2009-07-26 }} ൽ നിന്ന്</ref> == ചരിത്രം == {{Main|ചാലക്കുടി}} [[സംഘകാലം|സംഘകാലങ്ങളിൽ]] അടവൂർ എന്ന ഗ്രാമത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു (ക്രി.വ. 500). നിരവധി [[യാഗം|യാഗങ്ങൾക്കു]] മറ്റും അക്കാലത്ത് ചാലക്കുടി പുഴ സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ക്രി.വ. 800 നും 1100 നും ഇടക്ക് അടുത്ത പ്രദേശമായ [[അങ്കമാലി|അങ്കമാലിയിലെ]] പ്രസിദ്ധമായ [[മൂഴിക്കുളം|മൂഴിക്കളം]] യാഗശാലയിൽ ആയുധം, വേദം എന്നിവ പഠിക്കാനായി നിരവധി വിദ്യാർത്ഥികൾ ഇവിടെ എത്തിയിരുന്നു. അവർക്ക് താമസം ഒരുക്കിയിരുന്നത് ചാലക്കുടിപ്പുഴയുടെ തീരങ്ങളിലായിരുന്നു. ഇത് കുടി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു. അന്നത്തെ നമ്പൂതിരി പാഠ്യശാലകൾ ‘ശാലൈ’ എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. <ref> [[ചാലക്കുടി]] [[നഗരസഭ]]- വികസന റിപ്പോർട്ട്; [[ജനകീയാത്രൂസണ സമിതി]] 1996. </ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.chalakudyonline.com/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2007-01-16 |archive-date=2007-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070117054143/http://www.chalakudyonline.com/ |url-status=dead }}</ref> ആദ്യകാലങ്ങളിൽ ‘പെന്നൈ’ എന്നാണ് ചാലക്കുടിപ്പുഴ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ശാലയുള്ള ആറ് എന്നർത്ഥത്തിൽ പുഴയെ ശാലിയാറ് എന്നും അത് ചാലൈയാർ എന്നു പരിണമിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ഷോലകളിൽ (തിങ്ങിയ കാട്) നിന്നുത്ഭവിക്കുന്നതിനാൽ ഷോളയാർ എന്ന പേരും ചാലക്കുടിപ്പുഴക്കുണ്ട്. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == വടക്ക് നെല്ലിയാമ്പതി കുന്നുകൾക്കും, കിഴക്ക് ആനമല പർവ്വതനിരകൾക്കും, തെക്ക് ഉയരം കുറഞ്ഞ ഇടമല താഴ്വാരത്തിനും, പടിഞ്ഞാറു തൃശ്ശൂർ സമതലങ്ങൾക്കും ഇടയ്ക്ക് കിടക്കുന്ന ഭൂമിയാണ് ചാലക്കുടി നദീ താഴ്വാരം. ഈ നദീ താഴ്വരയിലെ വനഭൂമി കേരളത്തിലെ ചാലക്കുടി, വാഴച്ചാൽ, നെന്മാറ എന്നീ ഡിവിഷനുകളിലും, തമിഴ്നാട്ടിലെ ഇന്ദിരാഗാന്ധി വന്യജീവിസങ്കേതത്തിലും പെടുന്നു. ആനമലയിൽ നിന്നും പറമ്പികുളം നെല്ലിയാമ്പതി മേഖലയിൽ നിന്നും ഉത്ഭവിക്കുന്ന ചാലക്കുടിപ്പുഴ, വലിപ്പത്തിൽ കേരളത്തിൽ അഞ്ചാം സ്ഥാനത്താണ്. തൃശ്ശൂർ, പാലക്കാട്, കോയമ്പത്തൂർ എന്നീ ജില്ലകളിലായി കിടക്കുന്ന ഈ നദീതടത്തിന്റെ ആകെ വൃഷ്ടിപ്രദേശം ഏകദേശം 1700 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററാണ്. == ഉൽഭവം == [[ആനമല]] നിരകളുടെ [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിന്റെ]] ഭാഗത്താണിതിന്റെ ഉൽഭവം. എങ്കിലും നദി അതിന്റെ പൂർണ്ണരൂപമെടുക്കുന്നത്‌ [[പറമ്പിക്കുളം]], [[കുരിയാകുട്ടി]], [[ഷോളയാർ]], [[കാരപ്പറ]], [[ആനക്കയം]] എന്നി ചെറിയ പോഷക നദികൾ ചേരുമ്പോഴാണ്‌. പ്രശസ്തമായ [[അതിരപ്പിള്ളി വെള്ളച്ചാട്ടം|അതിരപ്പിള്ളി]], [[വാഴച്ചാൽ വെള്ളച്ചാട്ടം|വാഴച്ചാൽ]] വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങൾ ചാലക്കുടിപ്പുഴയിലാണ്. ചാലക്കുടിപ്പുഴയുടെ തീരത്താണ് പ്രസിദ്ധമായ സിൽവർസ്റ്റോം, ഡ്രീം വേൾഡ് വാട്ടർ തീം പാർക്കുകൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. === കൈവഴികൾ === ആനമല നിരകളിൽ നിന്നുത്ഭവിക്കുന്ന ഷോളയാർ, പറമ്പിക്കുളത്തിനു വടക്കുഭാഗത്തുനിന്നുത്ഭവിക്കുന്ന തേക്കടിയാർ, പറമ്പികുളം മേഖലയിലെ തൂണക്കടവ്, പെരുവാരിപ്പള്ളം, പറമ്പികുളം ആറുകൾ, നെല്ലിയാമ്പതി വനമേഖലയിൽനിന്നുത്ഭവിക്കുന്ന കാരപ്പാറയാർ എന്നിവയാണ് പ്രധാന കൈവഴികൾ. തേക്കടിയാറും, തൂണക്കടവാറും പെരുവാരിപ്പള്ളയാറും ചേർന്നുണ്ടാകുന്ന കൂരിയാർകുട്ടിയാർ, കൂരിയാർകുട്ടി പാലത്തിനു സമീപം പറമ്പിക്കുളമാറുമായി ചേരുന്നു. കൂരിയാർകുട്ടിയാർ, പറമ്പിക്കുളമാറുമായി ചേരുകയും തൊട്ടുതാഴെ ഷോളയാറുമായി ചേർന്നതിനുശേഷം ഒരുകൊമ്പൻകുട്ടിയിൽ വെച്ച് കാരപ്പാറയാറുമായി ചേരുമ്പോൾ ചാലക്കുടിപ്പുഴയായി മാറുന്നു. വാഴച്ചാലിനു താഴെ ചാർപ്പത്തോട്, അതിരപ്പിള്ളിക്കു താഴെ കണ്ണൻകുഴിത്തോട്, പരിയാരത്ത് കപ്പത്തോട് തുടങ്ങിയവയും പുഴയിൽ ചേരുന്നു. മറ്റനേകം ചെറുചാലുകളും പലയിടത്തായി പുഴയിൽ ചേരുന്നുണ്ട്. == നദീതടം == ചാലക്കുടിപ്പുഴത്തടത്തിൽ കേരളത്തിലെ എറണാകുളം-തൃശ്ശൂർ ജില്ലകളിലായി 15 പഞ്ചായത്തുകളും ഒരു മുനിസിപ്പാലിറ്റിയും ഉൾപ്പെടെ 16 സ്വയംഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് കീഴിലുള്ള പ്രദേശങ്ങളും തമിഴ്നാട്ടിലെ [[വാൽപ്പാറ]] മുനിസിപ്പാലിറ്റിയും ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇതിലെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രദേശം,489ച.കി.മീ. [[അതിരപ്പിള്ളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അതിരപ്പിള്ളി ഗ്രാമപ്പഞ്ചായത്തിനു]] കീഴിലാണ്. == ആദിവാസികൾ == [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] തന്നെ പ്രാകൃത [[ആദിവാസി|ആദിവാസിഗോത്രങ്ങളിലൊന്നായ]] കാടർ ചാലക്കുടിപ്പുഴയുടെ വൃഷ്ടിപ്രദേശങ്ങളിൽ മാത്രം ജീവിച്ചുപോരുന്നവരാണ്. മീൻ പിടിച്ചും കിഴങ്ങു പറിച്ചും തേനെടുത്തുമുള്ള നാടോടി ജീവിതമാണ് ഇവർ നയിച്ചിരുന്നത്. [[ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യം|ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ]] കാലത്ത് വഴികാട്ടികളായും വനചൂഷണത്തിനായും കൂലിക്കാരാക്കപ്പെട്ട ഈ ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാർക്ക് കാടിനെ നേരിട്ടാശ്രയിച്ചേ ജീവിക്കാനാകൂ. [[പറമ്പികുളം]] മുതൽ [[വാഴച്ചാൽ]] വരെ ഇവരുടെ താമസസ്ഥലങ്ങൾ ഇപ്പോഴുമുണ്ട്. ഇതിനുപുറമേ [[മലയർ]], [[മുതുവാൻ|മുതവാൻമാർ]], [[മലമരശർ]] എന്നിവരും ഈ കാടുകളിൽ ജീവിച്ചുപോരുന്നു. പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനം മുതൽക്കേ വ്യവസായിക പ്ലാന്റേഷൻ പദ്ധതികൾ മൂലവും, അണക്കെട്ടുകൾ മൂലവും പലപ്രാവശ്യം ഈ നദീതടത്തിൽ സ്വാഭാവിക ആവാസസ്ഥലത്തുനിന്നും ഇവർ കുടിയൊഴിപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. [[പൊകലപ്പാറ|പൊകലപ്പാറയിലേയും]] [[വാഴച്ചാൽ വെള്ളച്ചാട്ടം|വാഴച്ചാൽ വെള്ളച്ചാട്ടത്തിനു]] തൊട്ടുള്ള കോളനികളിലേയും [[കാടർ]] ആദിവാസികൾ ഇപ്പോൾ നിർദ്ദിഷ്ട്ര അതിരപ്പിള്ളി പദ്ധതിയുടെ കുടിയൊഴിപ്പിക്കൽ ഭീഷണിയിലാണ്. == പദ്ധതികൾ == ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളായ കേരളാ ഷോളയാർജല വൈദ്യുത പദ്ധതിയും [[പെരിങ്ങൽക്കുത്ത്]] ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിയും ചാലക്കുടിപ്പുഴയിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. പെരിയാർ- പമ്പ നദീ തട പ്രദേശങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ജലവൈദ്യുത ഉത്പാദന സാദ്ധ്യത ചാലക്കുടിപ്പുഴയ്ക്കാണ് എന്നാണ് അനുമനിക്കുന്നത്. === അണക്കെട്ടുകൾ === ചാലക്കുടിപ്പുഴയിലും കൈവഴികളിലുമായി 6 വൻകിട അണക്കെട്ടുകൾ നിലവിലുണ്ട്.[[തമിഴ്നാറ്റട് ഷോള്യാർ|തമിഴ്നാട് ഷോളായാർ]], [[കേരള ഷോളയാർ]], [[പറമ്പിക്കുളം ഡാം|പറമ്പിക്കുളം]], [[തൂണക്കടവ് അണക്കെട്ട്]], [[പെരുവാരിപ്പള്ളം]] ,[[പൊരിങ്ങൽക്കുത്ത്]] എന്നിവയാണത്. കേരളാതിർത്തിയിൽ മലക്കപ്പാറയിലുള്ള അപ്പർ ഷോളയാർ അണക്കെട്ടിന്റേതാണ് തമിഴ്നാട്ടിലെ ഏറ്റവും വലിയ റിസർവോയർ. തമിഴ്നാട് ഷോളയാർ, പറമ്പിക്കുളം,തൂണക്കടവ്, പെരുവാരിപ്പള്ളം ഡാമുകളിൽ നിന്നുള്ള വെള്ളം തമിഴ്‌നാട്ടിലേക്ക് (ഭാരതപ്പുഴ നദീതടം) തിരിച്ചു വിടുന്നു. തമിഴ്‌നാട് ഷോളയാർ,കേരള ഷോളയാർ,പൊരിങ്ങൽകുത്ത് എന്നിവിടങ്ങളിൽ വൈദ്യുതി ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നു. തുമ്പൂർമുഴിയിലെ ഡൈവേർഷൻ വിയർ (ഇറിഗ്ഗേഷൻ ചെക്ക് ഡാം), പരിയാരം,ചാലക്കുടി എന്നിവിടങ്ങളിലെ ചെക്ക്ഡാമുകളും കൂടാതെ പെരിയാറുമായി യോജിക്കുന്നതിനു മുന്നിലായി പുത്തൻവേലിക്കരയിൽ കണക്കൻ കടവ് റെഗുലേറ്റർ കം ബ്രിഡ്ജും ഉണ്ട്. {| class="wikitable" |- ! colspan="6" bgcolor="FFFFFF" | <span style="color:#000000;">ചാലക്കുടിപ്പുഴയിലെ പദ്ധതികൾ (പട്ടിക)</span> |- ! ക്രമ നമ്പർ !! പദ്ധതിയുടെ പേര് !! നിലവിൽ വന്ന വർഷം !! പദ്ധതിയുടെ ഉദ്ദ്യേശ്യം !! സംഭരണശേഷി<br>(എം.സി.എം) !! നിർമ്മാണം, നിയന്ത്രണം |- | 1 || [[പെരിങ്ങൽക്കുത്ത്]] || 1957 || വൈദ്യുതോത്പാദനം || 32 || [[കേരളാ വൈദ്യുതിബോർഡ്]] |- | 2||[[തൂണക്കടവ് അണക്കെട്ട്|തൂണക്കടവ്]]|| 1965 || ഡൈവേർഷൻ || 15.77 || [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട് സർക്കാർ]] |- | 3 ||[[ഷോളയാർ അണക്കെട്ട്|കേരളാഷോളയാർ]]|| 1966 || വൈദ്യുതോത്പാദനം || 153.49 || [[കേരളാ വൈദ്യുതിബോർഡ്]] |- | 4 || [[പറമ്പിക്കുളം അണക്കെട്ട്|പറമ്പിക്കുളം]] || 1967 || ഡൈവേർഷൻ || 504.66 || [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട് സർക്കാർ]] |- | 5 ||[[പെരുവാരിപള്ളം അണക്കെട്ട്|പെരുവാരിപ്പള്ളം]]|| 1971 || ഡൈവേഷൻ || 17.56 || തമിഴ്നാട് |- | 6 || തമിഴ്നാട് ഷോളയാർ || 1971 || വൈദ്യുതോത്പാദനം +<br> ഡൈവേർഷൻ || 152.7 || [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട് സർക്കാർ]] |- | 7 || [[ചാലക്കുടി റിവർ ഡൈവേർഷൻ സ്കീം]] || 1956 (ഭാഗികമായി<br>ആരംഭിച്ചു) || ജലസേചനം || ------ || [[കേരള ജലസേചനവകുപ്പ്]] |- | 8 || [[ഇടമലയാർ ഓഗ്മെന്റേഷൻ സ്കീം]] || 1990 || ഡൈവേഷൻ || ------ || [[കേരളാ വൈദ്യുതിബോർഡ്]] |} === കുടിവെള്ളം, ജലസേചനം === അതിരപ്പിള്ളി പഞ്ചായത്ത് മുതൽ തീരപ്രദേശമായ എടവിലങ്ങ്, ഏറിയാട് പഞ്ചായത്തുകൾ വരെ ഇരുപത്തിയഞ്ച് പഞ്ചായത്തുകളിലും രണ്ട് മുൻസിപ്പാലിറ്റികളിലും (ചാലക്കുടി, കൊടുങ്ങല്ലൂർ) കുടിവെള്ള വിതരണം ഭാഗികമായോ പൂർണ്ണമായോ ചാലക്കുടിപ്പുഴയെ ആശ്രയിച്ചാണ്. വാട്ടർ അതോററ്റിയുടെ മുപ്പത്തോളം പമ്പിങ്ങ് സ്റ്റേഷനുകൾ പുഴയെ ആശ്രയിക്കുന്നു. കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും അധികം ലിഫ്റ്റ് ഇറിഗേഷൻ പദ്ധതികൽ നിലവിലുള്ളത് ഈ പുഴയിലാണ്. 85 മേജർ ലിഫ്റ്റ് ഇറിഗേഷൻ പദ്ധതികളും (25HP ക്ക് മുകളിൽ) 615 മൈനർ ലിഫ്റ്റ് ഇറിഗേഷൻ പദ്ധതികളും (25HP ക്ക് താഴെ) ഈ പുഴയിൽ നിന്ന് വെള്ളമെടുക്കുന്നു. കൂടാതെ നീറ്റാ ജലാറ്റിൻ കമ്പനിയടക്കം നിരവധി വ്യവസായങ്ങളും പുഴയെ ആശ്രയിക്കുന്നു. നെല്ലിനു പുറമേ നാണ്യവിളകളായ ജാതി, തെങ്ങ്, കവുങ്ങ്, വാഴ മുതലായ കൃഷികൾ ജലസേചനത്തെ ആശ്രയിച്ചാണ് നടക്കുന്നത്. ഭൂഗർഭജലം താഴുന്നത് മൂലം നദീതടത്തിലെ കിണറുകളിലെ ജലവിതാനം നിലനിർത്താനും ലിഫ്റ്റ് ഇറിഗേഷൻ പദ്ധതികൾ ഉപയോഗപ്പെടുത്തിവരുന്നു. === പറമ്പികുളം -അളിയാർ കരാർ === {{പ്രധാന ലേഖനം|പറമ്പികുളം_-_അളിയാർ_പദ്ധതി}} ചാലക്കുടിപ്പുഴയിലെ അപ്പർ ഷോളയാർ ഡാം -സംഭരണ ശേഷി 152.7 mcm( million cubic meters),പറമ്പികുളം ഡാം( 504.66 mcm) ,തൂണക്കടവ് ഡാം(15.77 mcm ),പെരുവാരിപ്പള്ളം ഡാം (17.56 mcm ) എന്നിവയിൽ നിന്നും ഉള്ള ജലം ഈ കരാറിന്റെ ഭാഗമായി തമിഴ്നാട്ടിലെ ആളിയാർ ഡാമിലെക്ക് ടണൽ വഴി തിരിച്ചു വിടുന്നു .1960 കളിലാണ് ഈ കരാർ നിലവിൽ വരുന്നത് .കരാർ പ്രകാരം ചാലക്കുടിപ്പുഴയിലെ കേരള ഷോളയാർ ഡാമിലെക്കും ചിറ്റൂർ പുഴയിലേക്കും (ഭാരതപുഴ ) നിശ്ചിത ശതമാനം വെള്ളം തുറന്നു വിടണമെന്ന് വ്യവസ്ഥ ഉണ്ട് <ref>{{Cite web |url=http://india-wris.nrsc.gov.in/wrpinfo/images/5/5e/122.pdf |title=KERALA—TAMIL NADU AGREEMENT ON PARAMBIKULAM ALIYAR PROJECT-1970 |access-date=2013-01-18 |archive-date=2018-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180128060436/http://www.india-wris.nrsc.gov.in/wrpinfo/images/5/5e/122.pdf |url-status=dead }}</ref>. === തുമ്പൂർമുഴി ജലസേചന പദ്ധതി === ഒന്നാം ഘട്ടം 1957-ലിം രണ്ടാം ഘട്ടം 1966-ലും പൂർത്തിയായ ഒരു പദ്ധതിയാണ് തുമ്പൂർമുഴി ജലസേചന പദ്ധതി (CHALAKUDY RIVER dIVERSION SCHEME). ആദ്യ ഘട്ടത്തിൽ [[തുമ്പൂർമുഴി]] എന്ന സ്ഥലത്ത് ഈ നദിക്കു കുറുകെ ഒരു ചെറിയ അണയും ഇരു വശങ്ങളിൽ കനാലുകളും നിർമ്മിച്ചു. ഈ അണയ്ക്ക് 185 മീ. നീളവും 3.66 മീ. ഉയരവും ഉണ്ട്. പ്രധാനകനാലുകളുടെ ആകെ നീളം 100.40 കി.മീറ്റർ ആണ്. വിതരണച്ചാലുകൾ 257 കി.മീറ്ററോളം ഉണ്ട്. <ref> കേണൽ എൻ.ബി. നായർ, ഇന്ത്യയിലെ നദികൾ; കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്, തിരുവനന്തപുരം, കേരള 1994. </ref> കനാലുകൾ വികസിപ്പിക്കുകയായിരുന്നു രണ്ടാം ഘട്ടത്തിൽ പ്രധാനമായും ചെയ്തത്. ചാലക്കുടിയുടെ മേൽ ഭാഗങ്ങളിൽ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്ന രണ്ടു ജല വൈദ്യുത സംഭരണികളിൽ നിന്ന് ഉപയോഗശേഷം പുറത്തേയ്ക്ക് ഒഴുകുന്ന ജലവും മറ്റു ചെറിയ അരുവികളിൽ നിന്നുള്ള ജലവും കെട്ടി നിർത്തി ചേറിയ തോടുകൾ വഴി ജലസേചനം നടത്തുകയാണ് പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം.രണ്ട് പ്രധാന കനാലുളിലൂടെയും (ഇടതു-വലതുകര കനാലുകൽ) അതിന്റെ (അറുപതോളം) ശാഖാ കനാലുകളിലൂടെയും വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിലേയ്ക്ക് ജലം എത്തിക്കുന്നു. കനാലുകൾ ജലക്ഷാമമുള്ള സമയത്ത് തുറന്നാൽ പരിസരപ്രദേശങ്ങളിലെ കുളങ്ങളും കിണറുകളും പെട്ടെന്ന് നിറയുന്നു. ചാലക്കുടി നദീതടത്തിലും കരുവന്നൂർ, പെരിയാർ നദീ തടങ്ങളിലുമായി 14000 ഹെക്ടറിലധികം പ്രദേശത്തു ഈ പദ്ധതിയിൽ നിന്ന് ജലസേചനത്തിനും കുടിവെള്ളത്തിനും ഉള്ള സൗകര്യം ലഭിക്കുന്നു.<ref>http://wikimapia.org/#lat=10.2961189&lon=76.4537107&z=17&l=0&m=b</ref> === ഷോളയാർ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി === ചാലക്കുടിപ്പുഴയുടെ പോഷക നദിയായ ഷോളയാറിലാണ് അണക്കെട്ട് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. 396.24 മീറ്റർ നീളവും 57.6 മീറ്റർ ഉയരവും ഉള്ള ഈ അണക്കെട്ടിന് 150 ദശലക്ഷം കു.മീ. സംഭരണശേഷി ഉണ്ട്. ചാലക്കുടിപ്പുഴയുടെ മറ്റൊരു പോഷകനദിയായ ആനക്കയം നദിയുടെ വലതു തീരത്താണ് വൈദ്യുത നിലയം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഷോളയാർ സംഭരണിയിൽ നിന്ന് തുരങ്കം വഴിയാണ് ജലം വൈദ്യുത നിലയത്തിലേയ്ക്ക് എത്തിക്കുന്നത്. വളരെ താഴെയായിയാണ് [[വൈദ്യുത നിലയം]] എന്നതിനാൽ ഭൂഗുരുത്വം മൂലം ജനറേറ്ററുകൾ കറങ്ങാനുള്ള ശക്തി ജലത്തിന് ലഭിക്കുന്നു. 56 മെഗാ വാട്ടാണ് ഇതിന്റെ സ്ഥാപിത ശേഷി. 1966 മുതൽ ഇവിടെ വിദ്യുത്ച്ഛക്തി ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. ഈ പദ്ധതിയ്ക്കുള്ള അനുവാദം രണ്ടാം പഞ്ചവത്സരപദ്ധതിക്കാലത്തു ലഭിച്ചെങ്കിലും പദ്ധതിപ്രദേശത്തുകൂടി ഒഴുകുന്ന ജലത്തിന് തമിഴ്‌നാട് അവകാശം ഉന്നയിച്ചതിന്റെ ഫലമായി നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏറെ നാൾ നീണ്ടു. 1960-ല് സംസ്ഥാനങ്ങൾ തമ്മിൽ ഒത്തുതീർപ്പുണ്ടായതിനുശേഷമാണ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ മുന്നോട്ടു പോയത്. <ref> കേണൽ എൻ.ബി. നായർ, ഇന്ത്യയിലെ നദികൾ; കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്, തിരുവനന്തപുരം, കേരള 1994. </ref> === പെരിങ്ങൽകുത്ത് ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി === {{main|പെരിങ്ങൽകുത്ത്}} [[പ്രമാണം:പെരിങ്ങൽകുത്ത് അണക്കെട്ട്.jpg|right|thumb|പെരിങ്ങൽകുത്ത് അണക്കെട്ട്]] 1957-ലാണ് ഇത് പൂർത്തിയായത്. ചാലക്കുടി നദിയിൽ സ്ഥാപിതമായ ആദ്യത്തെ ജലവൈദ്യുത നിർമ്മാണ പദ്ധതിയാണിത്. ആനക്കയം താഴവാത്തിനു താഴെയാണ് അണക്കെട്ട് സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. 32 മെഗാവാട്ട് സ്ഥാപിതശേഷിയുള്ള ഒരു ജലവൈദ്യുതകേന്ദ്രവും അനുബന്ധമായി 16 മെഗാവാട്ടിന്റെ പെരിങ്ങൽകുത്ത് ഇടതുതീര പദ്ധതിയും ഇവിടെയുണ്ട്. <ref>http://wikimapia.org/#lat=10.3102162&lon=76.6590714&z=14&l=0&m=b</ref> ===ഇടമലയാർ ഒഗ്മെന്റെഷൻ സ്കീം === ചാലകുടി പുഴതടതിലെ പെരിങ്ങൽക്കുത്ത് ഡാമിൽ നിന്നും പെരിയാർ നദീ തടത്തിലെ ഇടമലയാർ ഡാമിലെക്ക് കനാൽ വഴി വെള്ളം തിരിച്ചു കൊണ്ട് പോകുന്നതിനുള്ള പദ്ധതിയാണ് [[ഇടമലയാർ ഒഗ്മെന്റെഷൻ സ്കീം]] (idamalayar Augmentation ) .250 ദശ ലക്ഷം ലിറ്റർ വെള്ളമാണ് ഒരു വര്ഷം പെരിയാറിലേക്ക് തിരിച്ചു കൊണ്ട് പോകുന്നത് .പെരിയാറിലെ ജലക്ഷാമം പരിഹരിക്കുന്നതിനും ഏലൂർ ഭാഗത്തെ വ്യവസായ ശാലകൾക്കു വെള്ളം നൽകുന്നതിനും ഉപ്പുവെള്ള ക്കയറ്റം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനുമായാണ് ഈ പദ്ധതി വിഭാവനം ചെയ്തത് .ഇടമലയാർ ഡാമിൽ നിന്ന് ഭൂതത്താൻ കെട്ടു ബരാഷിൽ വെള്ളമെത്തിച്ചാണ് പെരിയാരിലെക്കുള്ള ഒഴുക്ക് നിയന്ത്രിക്കുന്നത് .<ref>http://wikimapia.org/#lat=10.3213627&lon=76.6764092&z=12&l=0&m=b</ref> == പരിഗണനയിലിരിക്കുന്ന പദ്ധതികൾ == === അതിരപ്പിള്ളി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി === === കാരപ്പാറ - കൂരിയാർകുട്ടി പദ്ധതി === === പൊരിങ്ങൽകുത്ത് വലതുകര പദ്ധതി === [[File:Chalakudy river after the floods in 2018.jpg|thumb|2018 ലെ പ്രളയത്തിനുശേഷം ചാലക്കുടിപുഴയുടെ കരകൾ]] നിലവിലുള്ള പൊരിങ്ങൽക്കുത്ത് റിസർവോയറിനും ഒരുകൊമ്പൻകൂട്ടിയ്ക്കും ഇടയിൽ നടപ്പാക്കാൻ ഉദ്ദ്യേശിക്കുന്ന പദ്ധതിയാണ് പൊരിങ്ങൽകുത്ത് വലതുകര പദ്ധതി . പറമ്പികുളം വന്യജീവിസങ്കേതത്തിലേതടക്കം ധാരാളം വനഭൂമി ഈ പദ്ധതിയിൽ മുങ്ങിപ്പോകും. ഉപേക്ഷിച്ച മട്ടിലായിരുന്ന ഈ പദ്ധതിയുടെ നിർദ്ദേശം ഇന്ന് അധികൃതരുടെ സജീവപരിഗണനയിലാണ്. == ജൈവവൈവിദ്ധ്യം == [[File:The Manjakoori (Sun Catfish) from the Chalakudy River, Kerala.jpg|thumb|250px|right| സുലഭമായി കാണപ്പെടുന്ന [[മഞ്ഞക്കൂരി]]]] [[File:Osteochilus longidorsalis.jpg|thumb|right|250px| ചാലക്കുടിയാറ്റിലും പെരിയാറ്റിലും മാത്രം കാണപ്പെടുന്ന മോഡോൻ എന്ന മീൻ]] [[File:Malabar giant sqirrel.jpg|thumb|right|250px| മലയണ്ണാൻ ധാരളമായി കാണപ്പെടുന്ന പ്രദേശമാണ് ചാലക്കുടിപ്പുഴയുടേ തീരം]] [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] ഏറ്റവും കൂടുതൽ ജൈവവൈവിദ്ധ്യമുള്ള നദി എന്ന നിലയിൽ വളരെ പ്രശസ്തമാണ് ചാലക്കുടിപ്പുഴ.<ref name="biodiverse"/> അത്യപൂർവമായ നിരവധി [[മത്സ്യം|മത്സ്യങ്ങൾ]] ഈ പുഴയിൽ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite journal | author=Ajithkumar CR, Remadevi K, Thomas KR, Biju CR | title=Fish fauna, abundance and distribution in Chalakudy river system, Kerala | journal=J Bombay Nat Hist Soc| year=1999 | volume=96(2) | issue=6 | pages=3244–254 | url= | accessdate = 2009-04-25 }}</ref> <ref>{{cite journal | author=Biju CR, Thomas KR, Ajitkumar CR | title=Ecology of hill streams of the Western Ghats with special reference to fish community, final report 1996–1999| journal=Bombay Natural History Society, Bombay, India| year=2000 | volume= | issue= | pages= | url= | accessdate = 2009-04-25 }}</ref>. ഈ പുഴയിൽ കണ്ടെത്തിയ 104 ഇനങ്ങളിൽ 5 എണ്ണം 1997ൽ നടത്തിയ സർവ്വേയിൽ കണ്ടെത്തിയതും, ശാസ്ത്രലോകത്തിനു തന്നെ പുതിയതുമാണ്. [[കരിംകഴുത്തൻ മഞ്ഞക്കൂരി]] ( Horabagrus nigricollaris), [[നെടും കൽനക്കി]] (Travancoria elongata),<ref>{{Cite web|url=http://www.fishbase.us/summary/SpeciesSummary.php?genusname=Travancoria&speciesname=elongata|title=Travancoria elongata|access-date=2021-07-10}}</ref> [[മോഡോൻ]] (Osteochilus longidorsalis),<ref>{{cite journal | author=Pethiyagoda R, Kottelat M | title=Three new species of fishes of the genera Osteochilichthys (Cyprinidae),Travancoria (Balitoridae) and Horabagrus (Bagridae)from the Chalakudy River, Kerala, India.| journal=J South Asian Nat Hist| year=1994 | volume=1(1) | issue=6 | pages=97–116| url= | accessdate = 2009-04-25 }}</ref> ഗാറ സുരേന്ദ്രനാഥിനീയ്(Garra surendranathinii),<ref>{{cite journal | author=Shaji CP, Arun LK, Easa PS | title=HGarra surendranathini–A new cyprinid fish from the South Western Ghats| journal=J Bombay Nat Hist Soc | year=1998 | volume=93 | issue=3 | pages=572–575| url= | accessdate = 2009-04-25 }}</ref> സളാരിയാസ് റെറ്റികുലേറ്റസ് (Salarias reticulatus) <ref>{{cite journal | author=FKurup BM, Manojkumar TG, Radhakrishnan KV | title=Salarias reticulatus–a new freshwater blenny from Chalakudy River, Kerala, South India| journal=J Bombay Nat Hist Soc | year=2005 | volume=102 | issue=2 | pages=195–197 | url= | accessdate =2009-04-25 }}</ref>എന്നീ മത്സ്യങ്ങൾ ലോകത്തിൽ ഇവിടെ മാത്രമേ കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ. [[പൊരിങ്ങൽ അണക്കെട്ട്|പൊരിങ്ങൽ അണക്കെട്ടിനു]] മുകളിൽ കാരപ്പാറ കൈവഴിയിൽ മാത്രം 32 ഇനങ്ങളാണുള്ളത്. അണകെട്ടിയ കൈവഴികളിൽ ഈ മത്സ്യങ്ങളില്ല എന്നതും സർവ്വേ വ്യക്തമാക്കുന്നു. പുഴയോരക്കാടുകളും തുരുത്തുകളും (Riparian forests) അങ്ങിയ ആവാസവ്യവസ്ഥ ഈ പുഴയിൽ മാത്രമേ കേരളത്തിൽ ഇന്ന് ബാക്കിയുള്ളൂ. പല കൈവഴികളിലും അണകെട്ടിയതിനാൽ വെള്ളം ഒഴുകാതെ പുഴയോരവനങ്ങളുടെ സ്വാഭാവികത നഷ്ടപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. [[കടുവ]], [[പുള്ളിപ്പുലി|പുള്ളിപുലി]], [[കാട്ടുപോത്ത്]], [[ആന]], [[സിംഹവാലൻ കുരങ്ങ്]], [[കരിങ്കുരങ്ങ്]], [[മലയണ്ണാൻ]], [[മലമുഴക്കി വേഴാമ്പൽ]], [[മീൻ പരുന്ത്]] മുതലായ വലിയ ജീവികൾ മുതൽ ചെറിയ ജീവികൾ വരെ ഈ കാടിന്റെ പ്രത്യേകതയാണ്. വംശനാശം സംഭവിച്ചു എന്നു കരുതിയ [[ചൂരലാമ|ചൂരലാമയെ]] (Cochin Forest Cane Turtle) 70 കൊല്ലത്തിനുശേഷം 1982ൽ കണ്ടെത്തിയതും വാഴച്ചാൽ മേഖലയിൽ നിന്നാണ്. കേരളത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന [[:വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ_വേഴാമ്പലുകൾ|നാലുതരം വേഴാമ്പലുകളേയും]] ഈ കാടുകളിൽ കാണാൻ കഴിയും. [[പറമ്പിക്കുളം]] മേഖലയിൽ നിന്ന് പൂയ്യംകുട്ടി വനത്തിലേക്കുള്ള ആനകളുടെ പ്രധാന സഞ്ചാരമാർഗ്ഗമാണ് [[വാഴച്ചാൽ]] മുതൽ വാച്ചുമരം വരെയുള്ള ഭാഗങ്ങൾ. [[പൊരിങ്ങൽ]], [[ഷോളയാർ]] അണക്കെട്ടുകൾ വന്നതോടെ വാഴച്ചാലിലെ [[ആനത്താര]] (Elephant Corridor) മാത്രമാണ് ഇന്ന് നിലനിൽക്കുന്നത്. [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ടമലനിരകളിലെ]] ഒരു പ്രധാന ജൈവ വൈവിധ്യമേഖലയാണ് ആനമല. ഈ പ്രദേശത്തുമാത്രം കാണപ്പെടുന്ന നിരവധി സസ്യങ്ങളും ഔഷധച്ചെടികളുമുണ്ട്. === മത്സ്യങ്ങൾ === {| class="wikitable sortable" border="1" | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''നമ്പർ''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''തദ്ദേശീയ നാമം''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''ശാസ്ത്രീയ നാമം''' | align="center" style="background:#f0f0f0;"|'''സംരക്ഷണ പദവി''' |- | 1||[[കൊയ്മ]]||[[കൊയ്മ|Mesonoemacheilus herrei]]||[[ഗുരുതരമായ വംശനാശത്തിന്റെ വക്കിലുള്ള ജീവി വർഗ്ഗങ്ങൾ|ഗുരുതരമായ വശനാശഭീഷണിയിൽ]] |- | 2||[[നെടും കൽനക്കി]]||[[നെടും കൽനക്കി|Travancoria elongata]]<ref>http://www.fishbase.us/summary/SpeciesSummary.php?genusname=Travancoria&speciesname=elongata</ref>||[[വംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്ന ജീവികൾ|വംശനാശഭീഷണിയിൽ]] |- | 3||[[കുള്ളൻ കൽനക്കി]]||[[കുള്ളൻ കൽനക്കി|Travancoria jonesi]]||[[വംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്ന ജീവികൾ|വംശനാശഭീഷണിയിൽ]] |- | 4||[[കാളക്കൊടിയൻ]]||[[കാളക്കൊടിയൻ|Dawkinsia assimilis]]||[[വംശനാശ സാദ്ധ്യതയുള്ള ജീവികൾ|വംശനാശസാധ്യതയുള്ളവ]] |- | 5||[[ഞെഴു|ഞെഴു/കല്ലേമുട്ടി]]||[[ഞെഴു|Garra surendranathanii]]||[[വംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്ന ജീവികൾ|വംശനാശഭീഷണിയിൽ]] |- | 6||[[കുഴികുത്തി]]||[[കുഴികുത്തി|Gonoproktopterus thomassi]]||[[ഗുരുതരമായ വംശനാശത്തിന്റെ വക്കിലുള്ള ജീവി വർഗ്ഗങ്ങൾ|ഗുരുതരമായ വശനാശഭീഷണിയിൽ]] |- | 7||[[വെള്ളിച്ചി|വെള്ളിച്ചി/വരയൻ ചീല]]||[[വെള്ളിച്ചി|Laubuca fasciata]]||[[വംശനാശ സാദ്ധ്യതയുള്ള ജീവികൾ|വംശനാശസാധ്യതയുള്ളവ]] |- | 8||[[മോഡോൻ]]||[[മോഡോൻ|Osteochilus longidorsalis]]||[[വംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്ന ജീവികൾ|വംശനാശഭീഷണിയിൽ]] |- | 9||[[ചെങ്കണ്ണിയാൻ]]||[[ചെങ്കണ്ണിയാൻ|Sahyadria chalakkudiensis]]||[[വംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്ന ജീവികൾ|വംശനാശഭീഷണിയിൽ]] |- | 10||[[കറ്റി]] ||[[കറ്റി|Tor khudree]]||[[വംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്ന ജീവികൾ|വംശനാശഭീഷണി ഇല്ല]] |- | 11||[[നീലക്കൂരി]]||[[നീലക്കൂരി|Batasio travancoria]]||[[വംശനാശ സാദ്ധ്യതയുള്ള ജീവികൾ|വംശനാശസാധ്യതയുള്ളവ]] |- | 12||[[മഞ്ഞക്കൂരി]]||[[മഞ്ഞക്കൂരി|Horabagrus brachysoma]]||[[വംശനാശ സാദ്ധ്യതയുള്ള ജീവികൾ|വംശനാശസാധ്യതയുള്ളവ]] |- | 13||[[കറുകഴുത്തൻ മഞ്ഞക്കൂരി]]||[[കറുകഴുത്തൻ മഞ്ഞക്കൂരി|Horabagrus nigricollaris]]||[[വംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്ന ജീവികൾ|വംശനാശഭീഷണിയിൽ]] |- | 14||[[വെള്ളിവാള]]||[[വെള്ളിവാള|Pseudeturopius mitchelli]]||[[വംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്ന ജീവികൾ|വംശനാശഭീഷണിയിൽ]] |- | 15||[[ആറ്റുണ്ട]]||[[ആറ്റുണ്ട|Carinotteraodon travancoricus]]||[[വംശനാശ സാദ്ധ്യതയുള്ള ജീവികൾ|വംശനാശസാധ്യതയുള്ളവ]] |- |} === മരങ്ങൾ === [[ആറ്റുപേഴ്|ആറ്റുപേഴ്(Barringtonia acutangula)]], [[ആറ്റുവഞ്ചി|ആറ്റുവഞ്ചി(Homonoia riparia)]], [[ആറ്റുചാമ്പ|ആറ്റുചാമ്പ(Syzygium occidentale)]], [[കൊറത്തി|കൊറത്തി(Humboldtia vahliana)]], [[ആറ്റിലിപ്പ|ആറ്റിലിപ്പ(Madhuca neriifolia)]], [[ആറ്റുവയന|ആറ്റുവയന(Cinnamomum riparium)]], [[നീർമാതളം]] (Crateva magnum), [[കൈത]] (Pandanus, [[ഈറ്റ]] (Ochlandra wightii), [[മുള]] (Bambusa bambos) തുടങ്ങിയവയാണ് പ്രധാനമായും ആദ്യഘട്ടങ്ങളിൽ കണ്ടുവരുന്ന മരങ്ങൾ. [[തമ്പകം]], [[കാര]], [[വെട്ടി]], [[വീട്ടി]], [[തേക്ക്]], [[മൂട്ടിത്തൂറി]], [[വല്ലഭം]], [[മരോട്ടി]], [[അത്തി]], [[വേങ്ങ]], [[ചാമ്പ]], [[ഇരിമ്പ]], [[ഇരിങ്ങ]], [[പൈൻ]], [[ആമത്താളി]], [[ഞങ്ങണ]], [[കൈത പരത്തി]], [[പൂപ്പരത്തി]] തുടങ്ങിയ മരങ്ങളും ഇതിന്റെ തീരത്തായി വളരുന്നുണ്ട്. നിരവധി കണ്ടൽ വർഗ്ഗങ്ങളും ചാലക്കുടിപ്പുഴയിൽ വളരുന്നു. === ഓക്സ്ബൊ തടാകം === കേരളത്തിലെ തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ മാളയ്ക്കടുത്തുള്ള വൈന്തലയിൽ കാണപ്പെടുന്ന പ്രകൃതിദത്ത ഓക്സ്ബോ തടാകമാണ് വൈന്തല തടാകം. ചാലക്കുടി നദിയുടെ സമീപത്തായി ഒഴുകുന്ന "കട്ട്ഓഫിൽ" നിന്നാണ് ഇത് രൂപം കൊണ്ടത്. <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/oxbow-lake-in-chalakudy-to-receive-heritage-status/articleshow/20806038.cms|title=Oxbow lake in Chalakudy to receive heritage status {{!}} Kochi News - Times of India|access-date=2021-07-10|last=Jun 28|first=T. Ramavarman / TNN /|last2=2013|language=en|last3=Ist|first3=01:27}}</ref> കേരളത്തിൽ മുഴുവൻ സ്വാഭാവികമായും രൂപംകൊണ്ട ഒരേയൊരു ഓക്സ്ബോ തടാകമാണിത്. <ref>{{Cite web|url=https://www.mala.co.in/article/oxbow-lake-vynthala-mala-thrissur|title=Oxbow Lake Vynthala Mala Thrissur {{!}} Mala.co.in|access-date=2021-07-10}}</ref> === മീൻപിടുത്തം === {{main|മീൻപിടുത്തം}} നെല്ലിയാമ്പതി-പറമ്പിക്കുളം മുതൽ വാഴച്ചാൽ വരെയുള്ള കാട്ടിൽ, ആദിവാസികൾ സ്ഥിരമായി മീൻപിടിച്ച് നിത്യജീവിതത്തിലെ ഭക്ഷണാവശ്യത്തിന് സുരക്ഷയൊരുക്കുന്നു. ഒഴുകുന്ന വെള്ളത്തിൽ ചൂണ്ടയിട്ട് മീൻപിടുത്തം ശ്രമകരമായ കാര്യമാണ്. അതിരപ്പിള്ളിക്കു താഴെയുള്ള സമതലപ്രദേശങ്ങളിൽ തൊഴിലായും ഒഴിവുസമയവിനോദമായും മീൻപിടുത്തം നടക്കുന്നുണ്ട്. പുത്തൻവേലിക്കര പഞ്ചായത്തിൽ മാത്രം 1500ഓളം പേരാണ് മീൻപിടുത്തത്തെ മാത്രം ആശ്രയിച്ച് ജീവിക്കുന്നവർ{{തെളിവ്}}. അടക്കംകൊല്ലിവല, പെരുവല എന്നിങ്ങനെ വിവിധ തരം വലകൾ ഉപയോഗിച്ച് മീൻപിടിയ്ക്കുന്നതിൽ വൈദഗ്ദ്ധ്യം നേടിയ വിഭാഗങ്ങൾ തന്നെയുണ്ട്. നിയന്ത്രണമില്ലാതിരുന്ന മണലൂറ്റും അണക്കെട്ടിലെ വെള്ളമൊഴുക്കിന്റെ വ്യതിയാനങ്ങളും മലമട്ടും മറഞ്ഞത് കാരണം മത്സ്യസമ്പത്ത് വളരെയധികം കുറഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. കൂടാതെ നിയമവിരുദ്ധമായി തോട്ട, ഡൈനാമൈറ്റ്, നഞ്ച് വിഷം, ഇലക്ട്രിക്ക് ഷോക്ക് ഉപകരണങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗിച്ചുള്ള മീൻപിടുത്തവും മത്സ്യസമ്പത്തും മറ്റ് ജല ജീവികളും ഒരു പോലെ നശിക്കുന്നതിന് കാരണമാവുന്നു. == മണൽ വാരൽ == [[ചിത്രം:Sand-mining-indiscriminate-chalakudy.jpg|thumb|അശാസ്ത്രീയമായ മണ്ണ് ഖനനം പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നുണ്ട്]] == വനനശീകരണം == നേരത്തെ ചോലയാർ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഈ പുഴ ഉയർന്ന വൃഷ്ടിപ്രദേശത്തെ വനസമ്പന്നതയ്ക്കും സമൃദ്ധമായ ശുദ്ധജലത്തിനും പേരുകേട്ടതായിരുന്നു. 19ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ഉത്തരാർദ്ധത്തിലാണ് വൃഷ്ടിപ്രദേശത്തിന്റെ വനനാശത്തിന്റെ ചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത്. നെല്ലിയാമ്പതിയിലേയും വാൽപ്പാറയിലേയും തേയില-കാപ്പിത്തോട്ടങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയായിരുന്നു വനനശീകരണത്തിന്റെ ആരംഭം. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ചാലക്കുടി മുതൽ പറമ്പികുളം വരെ [[ട്രാം_പാത_(ചാലക്കുടി)|ട്രാംവേ (കൊച്ചിൻ ഫോറസ്റ്റ് ട്രാംവേ)]] നിർമ്മിക്കുകയും തുടർന്ന് പറമ്പികുളം മേഖലയിലെ സ്വാഭാവിക വനം മിക്കവാറും പൂർണ്ണമായും വെട്ടിമാറ്റപ്പെടുകയായിരുന്നു. 1940കളിലെ ഗ്രോ മോർ ഫുഡ് കാമ്പയിന്റെ ഭാഗമായി കണ്ണങ്കുഴിത്തോടിനു താഴെയുള്ള പല ഭാഗങ്ങളും കൃഷിയിടങ്ങളായി. 1960കളോടെ അതിരപ്പിള്ളി ജലപാതം വരെ ജനവാസമേഖലകളായി. അവശേഷിക്കുന്ന സ്വാഭാവികവനങ്ങളുള്ളിടത്ത് തേക്ക് തോട്ടങ്ങൾ വനം വകുപ്പ് തന്നെ വച്ചുപിടിപ്പിച്ചു. അവശേഷിക്കുന്ന നല്ലൊരു ഭാഗം സ്വാഭാവിക വനങ്ങൾ അണക്കെട്ടുകളുടെ നിർമ്മാണത്തെ തുടന്ന് നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്തു. കഴിഞ്ഞ ഒന്നര നൂറ്റാണ്ടിലെ മനുഷ്യന്റെ ഇടപെടൽ പ്രത്യേകിച്ച് 1950നു ശേഷമുള്ള ഇടപെടലുകൾ വനങ്ങൾക്കൊപ്പം ചാലക്കുടിപ്പുഴയേയും നാശോമുഖമാക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. == ടൂറിസം == കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ടൂറിസ്റ്റ് കേന്ദ്രങ്ങളായ അതിരപ്പിള്ളി - വാഴച്ചാൽ വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങൾ ഈ പുഴയിലാണ്. വിനോദസഞ്ചാരികളും യാത്രികരും പ്രകൃതിസ്നേഹികളും അടക്കം 6 ലക്ഷത്തോളം പേർ പ്രതിവർഷം ഇവിടെയെത്തുന്നതായി കരുതുന്നു{{തെളിവ്}}. തുമ്പൂർമുഴി ചാർപ്പ വെള്ളച്ചാട്ടം, ആനക്കയം, ഷോളയാർ, നെല്ലിയാമ്പതി, മലക്കപ്പാറ എന്നീ സ്ഥലങ്ങളും പറമ്പികുളം വന്യജീവിസങ്കേതവും സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്നവയാണ്. ടൂറിസ്റ്റുകൾ അലക്ഷ്യമായി വലിച്ചെറിയുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക്ക് പോലുള്ള മാലിന്യങ്ങൾ പുഴയ്ക്കും കാടിനും കാട്ടുമൃഗങ്ങൾക്കും പുഴയോരവാസികൾക്കും ഭീഷണിയാകണ്. == വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങൾ == [[File:The View of the sunrise over the Chalakudy River from Vettilapara Bridge.jpg|thumb|വെട്ടിലപ്പാറ പാലത്തിൽ നിന്നുള്ള ചാലക്കുടി നദിയുടെ സൂര്യോദയ ദൃശ്യം]] പ്രശസ്തമായ അതിരപ്പിള്ളി വെള്ളച്ചാട്ടം, വാഴച്ചാൽ വെള്ളച്ചാട്ടം എന്നിവ ഈ നദിയിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.ചാലക്കുടി നദിയിലെ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികളാണ് ഷോളയാർ ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിയും പെരിങ്ങൽക്കുത്ത് ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിയും. ജലസേചന ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഈ നദിക്ക് കുറുകെ തുമ്പൂർമുഴി അണക്കെട്ട് നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്.എറണാകുളം ജില്ലയിലെ വടക്കൻ പറവൂരിനടുത്ത്, മാഞ്ഞാലിയോട് ചേർന്നുള്ള എളന്തിക്കരയ്ക്ക് സമീപം ചാലക്കുടി നദി [[പെരിയാർ നദി]]യുമായി സംഗമിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ഇത് കൊടുങ്ങല്ലൂർ കായലുമായി ചേരുകയും അഴീക്കോട് വഴി അറബിക്കടലിൽ പതിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.ചാലക്കുടി നദിയുടെ നാല് പോഷകനദികളിൽ ഒന്നായ പറമ്പിക്കുളം നദിക്ക് കുറുകെയാണ് [[പറമ്പിക്കുളം അണക്കെട്ട്]] നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. === അതിരപ്പിള്ളി വെള്ളച്ചാട്ടം === {{main|അതിരപ്പിള്ളി വെള്ളച്ചാട്ടം}} കേരളത്തിലെ നയാഗ്രാ എന്നു അറിയപ്പെടുന്ന മനോഹരമായ വെള്ളചാട്ടം. ചാലക്കുടി പുഴയുടെ ഉൽഭവം മുതൽ 80ആം കിലൊമീറ്റരിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. === വാഴച്ചാൽ വെള്ളച്ചാട്ടം === === ചാർപ്പ വെള്ളച്ചാട്ടം === === തുമ്പൂർമുഴി ശലഭോദ്യാനം === === ഏഴാറ്റുമുഖം പ്രകൃതിഗ്രാമം === == റഗുലേറ്റർ == ലക്ഷദീപ് കടലിൽ നിന്നും ഉപ്പുവെള്ളം പുഴയിലേക്ക് വ്യാപിക്കാതിരിക്കാനായി അഴിമുഖത്ത് നിന്ന് 10കിലോമീറ്റർ അകലെ കണക്കൻ കടവിൽ സ്ഥിരം റെഗുലേറ്റർ നിലവിൽ വന്നിട്ടുണ്ട്. == ലയനം == [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ]] ജില്ലകൾക്ക് ഇടയ്ക്കുള്ള [[എളന്തിക്കര|എളന്തിക്കരയിൽ]] വച്ച്‌ [[പെരിയാർ നദി|പെരിയാർ നദിയിൽ]] ലയിക്കുകയും പിന്നീട്‌ കൊടുങ്ങല്ലൂർ കായലിൽ ചേരുകയും  കൊടുങ്ങല്ലൂർ-അഴീക്കോട് അഴിമുഖത്തിൽ വച്ചു [[അറബിക്കടൽ|അറബിക്കടലിൽ]] വിലയം പ്രാപിക്കുന്നു. വളരെകാലമായി ഈ പ്രദേശത്തെ നീരൊഴുക്ക് കുറവായതിനാൽ വേലിയേറ്റസമയത്ത് ഉപ്പുവെള്ളം ഉള്ളിലേയ്ക്ക് കയറുന്ന പ്രതിഭാസം വ്യാപകമായിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച് വേനൽകാലങ്ങളിൽ ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ കുടിവെള്ളക്ഷാമം രൂക്ഷമാണ്. == സമരങ്ങൾ == === കോടതിവിധികൾ === == ചാലക്കുടി പുഴ സംരക്ഷണ സമിതി == == 2018 കേരള വെള്ളപ്പൊക്കം == ഔദ്യോഗികമായി വെള്ളപ്പൊക്കം ഏറ്റവും രൂക്ഷമായത് 2018 ഓഗസ്റ്റ് 16 ന് ആയിരുന്നെങ്കിലും, മൺസൂൺ കാലത്ത് അസാധാരണമായി ഉയർന്ന മഴ കാരണം 2018 ഓഗസ്റ്റ് 15 ന് പുലർച്ചെ മുതൽ ചാലക്കുടി നദിയുടെ തീരങ്ങൾ വെള്ളപ്പൊക്കം ആരംഭിച്ചു. നദിയുടെ സമീപത്തുള്ള എല്ലാ അരുവികളും, താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളും, കൃഷിയിടങ്ങളും ഇതിനകം തന്നെ വെള്ളത്തിനടിയിലായി, നൂറ്റാണ്ടുകളുടെ ചരിത്രത്തിലൂടെ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട വളവുകൾ നദി ശരിയാക്കുകയായിരുന്നു. നദിയുടെ 5 കിലോമീറ്ററിനുള്ളിലെ എല്ലാ പട്ടണങ്ങളും ഗ്രാമങ്ങളും വെള്ളത്തിനടിയിലായി, അല്പം ഉയർന്ന കുന്നിൻ മുകൾഭാഗങ്ങൾ ഒഴികെ. ഏകദേശം ഒരു നൂറ്റാണ്ടിനിടയിൽ ചാലക്കുടിയിൽ ഉണ്ടായ ഏറ്റവും വലിയ വെള്ളപ്പൊക്കമായിരുന്നു ഇത്. ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ ഇതിനെ ലെവൽ 3 കാലമിറ്റി അല്ലെങ്കിൽ "കടുത്ത സ്വഭാവമുള്ള ദുരന്തം" ആയി പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. 1924 ൽ ഉണ്ടായ 99 ലെ മഹാപ്രളയത്തിന് ശേഷം കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വെള്ളപ്പൊക്കമാണിത്. == വെള്ളപ്പൊക്കത്തിന്റെ അനന്തരഫലങ്ങൾ == [[File:Chalakudy river after the floods in 2018.jpg|thumb|2018 ലെ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിന് ശേഷമുള്ള നദീതീരങ്ങൾ]] മലനിരകളിൽ നിന്ന് നദീമുഖത്തേക്കുള്ള നദീതീരത്തിന്റെ മൊത്തത്തിലുള്ള രൂപരേഖയെ മാറ്റിമറിച്ചതിനാൽ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിന്റെ അനന്തരഫലങ്ങൾ വളരെ കഠിനമായിരുന്നു. വെള്ളപ്പൊക്കത്തിലെ ശക്തമായ പ്രവാഹങ്ങൾ കാരണം നദീതീരങ്ങളുടെ വലിയ ഭാഗങ്ങൾ ഇടിഞ്ഞുവീഴുകയും പുതിയ കരകൾ രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഗതിയിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന വലിയ മരങ്ങൾ വേരോടെ പിഴുതെറിയപ്പെടുകയും പ്രത്യേകിച്ച് പാലങ്ങളിൽ അടിഞ്ഞുകൂടുകയും ചെയ്തു. വെറ്റിലപ്പാറ പാലം പോലുള്ള ജലത്തിന്റെ ശക്തി കാരണം നിരവധി റോഡ് പാലങ്ങൾ പോലും ഏതാനും സെന്റീമീറ്റർ സ്ഥാനഭ്രംശം സംഭവിച്ചു. തദ്ദേശീയ മത്സ്യ ഇനങ്ങളെ അവയുടെ സ്വാഭാവിക ആവാസ വ്യവസ്ഥകളിൽ നിന്ന് സ്ഥാനഭ്രംശം വരുത്തിയതിനാൽ നദിയിലെ ജന്തുജാലങ്ങളെയും വളരെയധികം ബാധിച്ചു. കാര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ വഷളാക്കാൻ, അരപൈമ, അരോവാന, പിരാന, അലിഗേറ്റർ ഗാർ, ഫ്ലവർഹോൺ സിക്ലിഡ്, റെഡ്-ബെല്ലിഡ് പാക്കു തുടങ്ങിയ നൂറുകണക്കിന് ഇനം അക്വേറിയം മത്സ്യങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്ന സമീപത്തുള്ള മത്സ്യ ഫാമുകളിൽ നിന്ന് വിദേശ ഇനങ്ങളെ നദിയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു.<ref>{{cite web |url=https://english.mathrubhumi.com/news/offbeat/invasive-fishes-aplenty-in-rivers-pose-threat-to-local-fish-breeds-flood-1.3103847 |title=Invasive Fishes in Kerala |access-date=2020-03-07 |archive-date=29 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201029234051/https://english.mathrubhumi.com/news/offbeat/invasive-fishes-aplenty-in-rivers-pose-threat-to-local-fish-breeds-flood-1.3103847 |url-status=dead }}</ref> വെള്ളപ്പൊക്കത്തിനുശേഷം, വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമായി ഒരു പ്രാദേശിക ഫാമിൽ വളർത്തിയ 65 കിലോഗ്രാം ഭാരമുള്ള ഒരു അരപൈമയെ ചാലക്കുടി നദിയിൽ നിന്ന് പിടികൂടി. കേരളത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ശുദ്ധജല അധിനിവേശ മത്സ്യമാണിത്. == ചിത്രശാല == <gallery> പ്രമാണം:Behold the Tranquility, Chalakudy River, Kerala.jpg|പ്രശാന്തതമായൊഴുകുന്ന ചാലക്കുടിപ്പുഴ പ്രമാണം:Inner forest.jpg പ്രമാണം:Pond Herons.jpg|ദേശാടനക്കിളികൾ പ്രമാണം:Vazhachal Waterfalls, വാഴച്ചാൽ വെള്ളച്ചാട്ടം.JPG|[[വാഴച്ചാൽ_വെള്ളച്ചാട്ടം]] പ്രമാണം:Vazhachal2.jpg|വാഴച്ചാൽ പ്രമാണം:Athirapally waterfalls.jpg|[[അതിരപ്പിള്ളി]] പ്രമാണം:Athirapilly falls summer.jpg|വേനൽകാലത്തെ വെള്ളച്ചാട്ടം പ്രമാണം:Athirappally Waterfalls അതിരപ്പള്ളി വെള്ളച്ചാട്ടം.JPG പ്രമാണം:ചാർപ്പ വെള്ളച്ചാട്ടം.jpg|charppa പ്രമാണം:കൂടപ്പുഴ ചെക്ക് ഡാം (2).jpg|കൂടപ്പുഴ ചെക്ക് ഡാം </gallery> {{നദി-അപൂർണ്ണം}} == അവലംബങ്ങൾ == * ചാലക്കുടിപ്പുഴ - ചരിത്രം, വർത്തമാനം - ചാലക്കുടിപുഴ സംരക്ഷണ സമിതി {{reflist|2}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commonscat|Chalakudy River}} * [http://www.conflicts.indiawaterportal.org/sites/conflicts.indiawaterportal.org/files/Kerala%20Action%20Research%20Report-%20complete%20Final%20.pdf കേരള ആക്ഷൻ റിസേർച്ച് റിപ്പോർട്ട്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306042443/http://conflicts.indiawaterportal.org/sites/conflicts.indiawaterportal.org/files/Kerala%20Action%20Research%20Report-%20complete%20Final%20.pdf |date=2016-03-06 }} *{{cite web | title=Infobox facts | work=All Kerala River Protection Council | url=http://puzhakal0.tripod.com/river.html | accessdate=30 January 2006 | archive-date=2012-07-16 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120716182531/http://puzhakal0.tripod.com/river.html | url-status=dead }} *[https://web.archive.org/web/20070927230737/http://krpcds.org/report/sunny%20george.pdf Study of rivers in Kerala] *[https://web.archive.org/web/20081015183333/http://www.chalakudyriver.org/ Chalakudy River Protection Forum] *[https://web.archive.org/web/20080117214641/http://www.salimalifoundation.org/cpss.html Chalakudy Puzha Samrakshana Samithi] *[https://web.archive.org/web/20120910181213/http://www.tehelka.com/story_main34.asp?filename=Ne220907DAM.asp Dam Has Kerala Greens Up In Arms, Sep 22, 2007, ''Tehelka Magazine''] {{Western Ghats}} {{Waters of Kerala}} [[വിഭാഗം:കേരളത്തിലെ നദികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഓക്സ്ബോ തടാകങ്ങൾ]] e7sfulnv6feccy00vqm0vv7d7wprt36 4 6849 4675745 4673951 2026-10-13T07:38:58Z MediaWiki message delivery 53155 /* Tech News: 2026-42 */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4675745 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ {{prettyurl|Wiki_Panchayath_Technical}} {{വിക്കിപീഡിയ പഞ്ചായത്ത്}} {| border="0" cellpadding="2" style="float: right; background-color:#f9f9f9;margin:1px;border: thin solid red; width: 160px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ colspan="2" style="margin-left: inherit; buyhttyyuackground:red; color:#ffffff;text-align:center;"| '''സാങ്കേതികവിഭാഗത്തിലെ</br>പഴയ സം‌വാദങ്ങൾ''' |- !align="center"|[[Image:Vista-file-manager.png|50px|സംവാദ നിലവറ]]<br/> * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)/archive1|സംവാദ നിലവറ 1]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)/archive_2|സംവാദ നിലവറ 2]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)/archive_3|സംവാദ നിലവറ 3]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)/archive_4|സംവാദ നിലവറ 4]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)/archive_5|സംവാദ നിലവറ 5]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)/archive_6|സംവാദ നിലവറ 6]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)/archive_7|സംവാദ നിലവറ 7]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)/archive_8|സംവാദ നിലവറ 8]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)/archive_9|സംവാദ നിലവറ 9]] ---- *[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)/യൂണികോഡ് 5.1.0|യൂണീകോഡ് ചർച്ച]] *[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)/യു.എൽ.എസ്.|യു.എൽ.എസ്. ചർച്ച]] |} == അബസ്ട്രാക്റ്റ് വിക്കിപീഡിയ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കുന്നത് സംബന്ധിച്ച് == {{Discussion top|1= ഇവിടെ നടത്തിയ ചർച്ചയിൽ എല്ലാവരും ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുക്കുകയുവും ഈ പരിപാടിയുടെ ഭാഗമായി നടത്താൻ പോകുന്ന പരിശീലന പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യം അറിയിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ ചർച്ച അവസാനിച്ചതായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. ചർച്ചയിൽ അഭിപ്രായം അറിയിച്ച എല്ലാവർക്കും നന്ദി. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ വരും ദിവസങ്ങളിൽ ലഭ്യമാക്കാൻ സാധിക്കും എന്ന് അറിയിക്കുന്നു.-[[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 00:21, 21 ജൂലൈ 2026 (UTC)}} അബസ്ട്രാക്റ്റ് വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതി മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കുന്നത് സംബന്ധിച്ച് വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക വിഭാഗം (Movement Communications Specialist (Product & Tech)) അറിയിപ്പ് തന്നിരുന്നു. അബസ്ട്രാക്റ്റ് വിക്കിപീഡിയ പദ്ധതി തുടങ്ങുന്ന സമയത്ത് മലയാളം ഭാഷ പരിഗണിക്കുന്നതുസംബന്ധിച്ച് അറിയപ്പ് തന്നിട്ടുള്ളതും ചേരാൻ സമ്മതം അറിയിച്ചിട്ടുള്ളതുമാണ്. അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തുടർപ്രവർത്തനങ്ങൾ സംബന്ധിച്ച് അറിയിപ്പ് [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്#Invitation to participate in Abstract Wikipedia pilot|ഇവിടെ കാണാവുന്നതാണ്]].ഇത് പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിലാണ് നടപ്പിലാക്കുന്നത്. എല്ലാവരുടെയും സഹകരണം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 07:32, 5 ജൂൺ 2026 (UTC) === ചർച്ച === താഴെപ്പറയുന്ന കാര്യങ്ങളിൽ താൽപര്യമുള്ളവർ ദയവായി അറിയിക്കുക: * മലയാളത്തിലെ Wikidata Lexemes മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി സംഘടിപ്പിക്കുന്ന പരിശീലന ശില്പശാലകളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താൽപര്യമുണ്ടോ? * മലയാള ഭാഷയിൽ [[വിക്കിഫങ്ഷൻസ്]] പരീക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള ടെസ്റ്റ് ഉപയോക്താക്കളായി പങ്കെടുക്കാൻ താൽപര്യമുണ്ടോ? ''ഇതിനായി പ്രോഗ്രാമിംഗ് പരിജ്ഞാനം ആവശ്യമില്ല.'' :'''മുകളിൽ പങ്കുവച്ച നിർദേശവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് 2026 ജൂലൈ 18-നകം ഇവിടെ പഞ്ചായത്തിൽ ചർച്ച നടത്തി ചുവടെയുള്ള വിഭാഗത്തിൽ താങ്കളുടെ നിലപാടും പിന്തുണ അറിയിക്കണമെന്ന് അഭ്യർഥിക്കുന്നു.'''-[[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 08:11, 6 ജൂലൈ 2026 (UTC) :ഞാൻ അടിസ്ഥാനപരമായി തെലുങ്കിൽ നിന്നാണ്. പക്ഷേ എനിക്ക് മലയാള ഭാഷയും പൈതൃകവും സംസ്കാരവും ഇഷ്ടമാണ്. വർക്ക്ഷോപ്പിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Srinivasrjy|Srinivasrjy]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Srinivasrjy|സംവാദം]]) 09:52, 10 ജൂലൈ 2026 (UTC) ==== സമ്മതം ==== {{support}} -- പരിശീലന ശില്പശാലകളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യമുണ്ട്. കൂടാതെ ടെസ്റ്റ് ഉപയോക്താവായി പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യം അറിയിക്കുന്നു.- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 08:12, 6 ജൂലൈ 2026 (UTC) {{support}} -- പരിശീലന ശില്പശാലയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താൽപ്പര്യമുണ്ട് (പരിപാടി നടക്കുന്നത് ഒഴിവുദിവസങ്ങളിലോ വൈകുന്നേരങ്ങളിലോ ആണെങ്കിൽ). ടെസ്റ്റ് ഉപയോക്താവാനും താൽപ്പര്യമുണ്ട്. [[User:Roopeshor6]] {{support}} -- പരിശീലന ശില്പശാലകളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യമുണ്ട്. കൂടാതെ ടെസ്റ്റ് ഉപയോക്താവായി പങ്കെടുക്കാനും താല്പര്യം അറിയിക്കുന്നു.[[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) {{support}} -- പരിശീലന ശില്പശാലയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താൽപ്പര്യമുണ്ട് (പരിപാടി നടക്കുന്നത് ഒഴിവുദിവസങ്ങളിലോ വൈകുന്നേരങ്ങളിലോ ആണെങ്കിൽ). ടെസ്റ്റ് ഉപയോക്താവാനും താൽപ്പര്യമുണ്ട്[[ഉപയോക്താവ്:Tonynirappathu|Tonynirappathu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Tonynirappathu|സംവാദം]]) 14:28, 6 ജൂലൈ 2026 (UTC) {{support}} -- പരിശീലന ശില്പശാലയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താൽപ്പര്യമുണ്ട് ടെസ്റ്റ് ഉപയോക്താവായി പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യം അറിയിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 17:50, 6 ജൂലൈ 2026 (UTC) {{support}} -- പരിശീലന ശില്പശാലയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താൽപ്പര്യമുണ്ട് ടെസ്റ്റ് ഉപയോക്താവായി പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യം അറിയിക്കുന്നു.--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 18:53, 6 ജൂലൈ 2026 (UTC) {{support}} -- പരിശീലന ശില്പശാലയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താൽപ്പര്യമുണ്ട് ടെസ്റ്റ് ഉപയോക്താവായി പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യം അറിയിക്കുന്നു. ഓൺലൈൻ സെഷനുകളാവുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.--[[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 18:47, 7 ജൂലൈ 2026 (UTC) {{support}} -- പരിശീലന ശില്പശാലയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താൽപ്പര്യമുണ്ട് ടെസ്റ്റ് ഉപയോക്താവായി പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യം അറിയിക്കുന്നു--[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 10:13, 10 ജൂലൈ 2026 (UTC) {{support}} --പരിശീലന ശില്പശാലയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താൽപ്പര്യമുണ്ട് ടെസ്റ്റ് ഉപയോക്താവായി പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യം അറിയിക്കുന്നു. ഓൺലൈൻ സെഷനുകളാവുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.[[ഉപയോക്താവ്:Sneha Forestry|Sneha Forestry]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sneha Forestry|സംവാദം]]) 09:43, 11 ജൂലൈ 2026 (UTC) {{support}} --പരിശീലന ശില്പശാലകളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യമുണ്ട്. കൂടാതെ ടെസ്റ്റ് ഉപയോക്താവായി പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യം അറിയിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 20:11, 11 ജൂലൈ 2026 (UTC) {{support}} --പരിശീലന ശില്പശാലകളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യമുണ്ട്. ടെസ്റ്റ് ഉപയോക്താവായി പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യം അറിയിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 08:15, 12 ജൂലൈ 2026 (UTC) {{support}} --പരിശീലന ശില്പശാലകളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യമുണ്ട്. ടെസ്റ്റ് ഉപയോക്താവായി പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യം അറിയിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:sreejithkoiloth|<font color="#C42658" face="Chilanka">ശ്രീജിത്ത് കൊയിലോത്ത്</font> ]]([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:sreejithkoiloth|സംവാദം]]) 20:22, 19 ജൂലൈ 2026 (UTC) {{support}} -- പരിശീലന ശില്പശാലകളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യമുണ്ട്. കൂടാതെ ടെസ്റ്റ് ഉപയോക്താവായി പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യം അറിയിക്കുന്നു.[[ഉപയോക്താവ്:Athulvis|athul]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Athulvis|സംവാദം]]) 15:05, 25 ജൂലൈ 2026 (UTC) {{Discussion bottom}} == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]]. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias. * The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups. * The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171] '''Updates for technical contributors''' * The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945] * '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:29, 8 ജൂൺ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use <code>class=notpageimage</code> excluding it from thumbnail previews, or <code>class=noviewer</code> excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code>. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page. * Wikis that wish to replace the "indefinitely" button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change. * The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited. * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server]. * The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4). * Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:48, 15 ജൂൺ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30689604 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration. '''Updates for editors''' * The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902] * Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting next week, abuse filters that are set to "require CAPTCHA verification" will begin to also affect users with the <code>skipcaptcha</code> right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The <code>skipcaptcha</code> right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595] * Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. * The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13:04, 23 ജൂൺ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30722494 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to "Create account" and "Log in" actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220] * After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292] * An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> behaves when used to exclude results. Previously, using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prefix:</nowiki></code></bdi> without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346] '''Updates for technical contributors''' * Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11:47, 29 ജൂൺ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30744833 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769] '''Updates for technical contributors''' * In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>src</nowiki></code></bdi> attribute and SVG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>srcset</nowiki></code></bdi> attribute. * The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13:56, 6 ജൂലൈ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30773578 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages in Wikipedia articles that may contain non-encyclopedic language and encourages them to consider revising the tone. The feature was [[w:en:A/B_testing|A/B tested]] on the Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, where newcomer task completion rates [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone#Experiment_Results|increased by 38.7%]] compared to the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended on July 9, and the feature is now available for everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|The plan]] is to release Revise Tone to more wikis. * The community configuration that allows [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatic removal of inactive mentors]] based on configurable criteria will be enabled on Thursday 16, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment|on some wikis]] to keep mentor lists up to date. Mentors are experienced contributors who opt in to help new users on-wiki through the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth Features]]. Administrators can now prepare the settings via [[w:Special:CommunityConfiguration/Mentorship|Special:CommunityConfiguration/Mentorship]]; they will take effect starting Thursday. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:38}} community-submitted {{PLURAL:38|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some users of the Wikipedia Android app were logged out immediately after signing in, preventing them from staying logged in and editing pages, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T316916] '''Updates for technical contributors''' * Editing a page via user scripts or gadgets was causing watchlist labels that the user had assigned to that page to reset. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423778] * To work around a Safari bug (see [[phab:T425211]]), on Parsoid-enabled wikis, wikilink hrefs now use absolute urls instead of protocol-relative urls. REST API output remains unchanged and continue to use protocol-relative urls. Gadgets, user scripts, bots, and CSS might need to be adapted if they relied on the presence of protocol-relative urls in wikilink hrefs. [https://phabricator.wikimedia.org/T431358] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.11|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation’s Experiment Platform Team has published a blog post reflecting on its first year of structured experimentation. It highlights successful experiments such as Paste Check, Reference Check, and Tone Check, which improved editing outcomes and have been rolled out to more users, as well as experiments that did not lead to product changes. [[diffblog:2026/07/07/moving-the-needle-how-we-test-new-ideas-across-wikimedia-projects|Read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:10, 13 ജൂലൈ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30804401 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == വിക്കിമീഡിയ സാങ്കേതിക വർക്ക്ഷോപ്പ് == സെന്റർ ഫോർ സയൻസ് ഇൻ സൊസൈറ്റി (C-SiS), കൊച്ചിൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് സയൻസ് ആന്റ് ടെക്നോളജിയിൽ വച്ച് ഒരു വിക്കിമീഡിയ സാങ്കേതിക വർക്ക്ഷോപ്പ് ആസൂത്രണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. 2026 ജൂലൈ 18-19 തീയതികളിൽ വർക്ക്ഷോപ്പ് നടക്കും. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് ഇവന്റ് പേജ് സന്ദർശിക്കുക: https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Wikimedia_Technical_Workshop_2026_at_C-SiS_CUSAT [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 12:58, 14 ജൂലൈ 2026 (UTC) താത്പര്യമുണ്ട്. പങ്കെടുക്കാം [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-40416-42|&#126;2026-40416-42]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-40416-42|talk]]) 07:03, 18 ജൂലൈ 2026 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]]. * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation. '''Updates for technical contributors''' * On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, "media-limit-reached", will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 05:45, 21 ജൂലൈ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30836091 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077] * DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[</nowiki></code></bdi>), templates (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{</nowiki></code></bdi>), HTML and parser tags (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><</nowiki></code></bdi>), and magic words (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__</nowiki></code></bdi>), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews. * The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201] '''Updates for technical contributors''' * After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-helpusername</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-help</nowiki></code></bdi> that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet1</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet2</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet3</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604] * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533] * From now on, wikis can restrict editing in the "User" namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:48, 27 ജൂലൈ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30856308 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518] * The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-readinglists&filter=&action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia. * Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326] '''Updates for technical contributors''' * The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698] * The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:45, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30872536 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692] '''Updates for technical contributors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting "{{int:Mw-math-mathjax}}" in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001] * Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>cldsort=timestamp</nowiki></code></bdi> URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768] * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:44, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30901051 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC. '''Updates for editors''' * [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__EXPECTSHORTPAGE__</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>w:bol:</nowiki></code></bdi>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921] * Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640] '''Updates for technical contributors''' * Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:02, 17 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30922806 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783] * In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448] '''Updates for technical contributors''' * User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{#uic:}}</nowiki></code></bdi> parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{Userlinks}}</nowiki></code></bdi>]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466] * Due to user security and privacy risks, we have disabled access to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs when specifically using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs can still be accessed and used without <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. Specified user page URLs (e.g. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>User:Myusername</nowiki></code></bdi>) can still be used with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386] * Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>librsvg</nowiki></code></bdi> to 2.60 and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ImageMagick</nowiki></code></bdi> to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:44, 24 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30961208 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A new format for the Community Wishlist is open for feedback. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|read the proposed ideas on Meta]]. This new process plans to improve how wishes are triaged, voted on, and prioritized in a way that is transparent and balanced across project families and language editions. This consultation is open for two weeks. '''Updates for editors''' * The latest release of the Wikipedia Android app includes updates to the Saved feature, bringing the app’s saving experience closer to iOS and Web. The update redesigns the Saved tab with an “All articles” view, removes the default “Saved” reading list, renames reading lists to “Collections,” and modernizes the article-saving experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] feature was enabled for all logged-in users on Bengali, Chinese, Czech and Vietnamese Wikipedias on August 25, after several months as a beta feature. Reading Lists will be available to all logged-in users on Arabic, French and Indonesian Wikipedias on September 1, followed by English Wikipedia on September 14, and all other Wikipedia wikis on September 28. * At the end of the month, some logged-out readers on Bengali, Czech, Persian, English, and Polish Wikipedias using the Minerva skin on mobile will see an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|updated navigation bar]] in an [[w:A/B test|A/B test]]. The test will compare the current navigation bar with a new version designed to make it easier to find information more quickly. The goal is to determine whether these changes encourage readers to return more often. This experiment will not change the experience for logged-in readers and/or editors. * Editors who maintain redirects, templates, and categories used on redirect pages now have improved ways for finding and curating redirects. Previously, redirects pages could not be searched. Two new search keywords, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>onlyredirects:</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>withredirects:</nowiki></code></bdi>, now allow redirects to be searched directly and can be combined with existing keywords such as <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>incategory:</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>intitle:</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>insource:</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089] * The ISBN lookup tools for generating citations were recently not working because of external service problems. Developers are working on solutions. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where searching for pages by category using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>deepcat</nowiki></code></bdi> could return no results or unrelated results has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859] '''Updates for technical contributors''' * The domain of URLs for thumbnails is changing from upload.wikimedia.org to thumb.wikimedia.org. The old URLs will continue to work for the foreseeable future but MediaWiki will advertise the new domain instead. URLs to other types of media such as original files, videos and transcodes will still be served from upload.wikimedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465] * The Wikimedia [https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&title=Special%3ARestSandbox Math API] is now deprecated. These endpoints will be fully sunset by the end of September 2026. Developers who call these endpoints should transition to alternative math rendering solutions, such as the native [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] or [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Third-party MediaWiki installations that utilize the Math extension for formula rendering are required to upgrade to v1.43+ to avoid disruption of service. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]] '''In depth''' * Read more about [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in a Diff post titled, [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Custom edit suggestions for every wiki: How communities are shaping Suggestion Mode with TextMatch]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:52, 31 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30990659 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a Link]] has been upgraded for English Wikipedia users with improved detection of links that have different capitalization. This will help reduce ambiguous suggestions caused by differences in capitalization in article titles, including articles about cultural goods. A second phase of improvements is planned, which will also prepare the feature for release in other languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T435526#12240876] [https://phabricator.wikimedia.org/T434259] * The [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance|Article guidance]] feature will be enabled by default for junior editors on Simple English and Turkish Wikipedia starting 10 September 2026 following [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance/Updates#Summary_of_experiment_result|an experiment]]. Junior editors with 0 to 99 edits will automatically see the feature when they click a red link or use the "[[tr:Vikipedi:Madde_sihirbazı|Madde oluşturto]]" option on Turkish Wikipedia to create a new article. The change is intended to help junior editors create higher-quality articles that meet each Wikipedia’s standards. [[phab:maniphest/query/z3tcTjmLMxk5/#R|Additional improvements]] will continue based on the experiment results and community feedback. * The [https://pageviews.wmcloud.org Pageviews Analysis] tool which allows users to compare pageviews across multiple pages, turns 10 years old this year and several new features have been added. They include [[toolforge:wikinav|WikiNav]] which provides insights into how readers of Wikipedia explore the content, editing stats in [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?range=latest-30&sites=en.wikipedia.org Siteviews], the ability to [https://pageviews.wmcloud.org/massviews?source=wikiproject&project=en.wikipedia.org lookup articles belonging to a WikiProject], and support for dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T378549] * A [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|visually simplified Minerva]] navigation bar is being tested for logged-out readers using mobile web on the Bengali, Czech, English, Farsi, and Polish Wikipedias. The experiment aims to determine whether simplifying the navigation improves reader retention. The test will run from August 31 to September 28, and no action is required from users. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is working on improving [[en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]]. Editors will only notice a slight change starting this week. When adding automatic reference names the numbering will start at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:1</nowiki></code></bdi> instead of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:0</nowiki></code></bdi>. Read more on the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|project page]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/VisualEditor/VisualEditor/+/1332704] * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] could mishandle nested nowiki tags, causing content to be lost and displaying unwanted text has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435116] '''Updates for technical contributors''' * Interface administrators can configure gadgets from [[MediaWiki:Gadgets-definition]]. The definition format has been updated and no longer requires the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi> option, as gadgets are always loaded through <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi>. This simplifies gadget configuration by removing an option that is no longer necessary, making gadget definitions easier for administrators. [https://phabricator.wikimedia.org/T298199] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.19|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:43, 7 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31008437 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Future Audiences team has started a [[en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Village pump (proposals)#New proposed experiment to let readers know about “Google preferred sources”|discussion on English Wikipedia]] about a proposed new experiment to show a temporary notice about the new [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/original-high-quality-content-search/ Google Preferred Sources] feature to Wikipedia readers coming from Google. The experiment is to test whether this notice makes visitors come back to Wikipedia more often. Preferred Sources feature lets users choose websites they trust so Google can highlight content from those sources more prominently in Search and AI experiences. We are interested in testing this on other languages that Google supports and would welcome assistance with starting conversations on other wikis. If interested, please reach out to Future Audiences on the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Preferred sources|talk page]]. '''Updates for editors''' * The chat platform Discord is releasing a new self-service framework that websites can use to specify how their links should look when shared on Discord. The Future Audiences team is planning to start using this new framework to improve how Wikipedia links look when shared on Discord, giving better attribution and credit to contributors. The link appearance and behavior won't change in the first phase of this project as we want to first collect some baseline data to assess the impact of future changes. However, if community members who are active on Discord spot any issues, they can reach out on [[phab:tag/future-audiences/|Phabricator]] or [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences|Metawiki]]. * The Reader Growth team will be running an experiment to test whether [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Compact Lead|compacting article lead sections on mobiles]] with the addition of a "read more" button improves reader retention. The test will begin on September 17 on Arabic, Spanish, French, Indonesian, Italian, Japanese, Portuguese, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and will run for four weeks. * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming week. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was returning an HTTP 500 error and could not be reached, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959] '''Updates for technical contributors''' * Developers who maintain a tool that queries the Wikimedia Commons links tables need to update their code to connect to the new x4 database cluster. The links tables have been moved from the s4 cluster to x4, and will no longer receive updates on s4. The page and redirect tables remain available on both clusters. A wiki replica for the x4 cluster will be set up afterwards. The change is being made because the s4 cluster has grown too large to operate efficiently. You can [[wikitech:Special:MyLanguage/News/2026 Commons links tables database split|read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.20|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:30, 14 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31039826 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 23 September 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1790172000 14:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Special:MyLanguage/Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] '''Updates for editors''' * The Growth team tested a new post-edit notice designed to [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#4. Encourage Temporary Accounts to Register|encourage Temporary Account holders to register for a permanent account]]. The new notice replaced multiple dialogs and a simultaneous welcome notification with a single message highlighting the benefits of creating an account. The experiment increased permanent account creation from 1.94% to 3.66%, an 87% relative increase. The change will now be released to all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T433551] * For Wikipedia editors using the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|"Suggestion mode" Beta Feature]], there is a [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-editcheck-experimental|new opt-in user preference]] for showing "experimental" edit checks and suggestions. These types are listed at [[Special:EditChecks#experimental-checks|Special:EditChecks]], and are intended for early developer-testing and for gathering feedback from experienced users. Administrators can change the [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|configuration details]] for each suggestion as usual. Administrators can also [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Experimental Suggestions|use this feature]] to help test their community's ideas for locally created checks and suggestions. Experimental types will have a more distinct visual style later this week. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]]. * The [[m:CEE Technical Village Pump|CEE Technical Village Pump]] has been launched as a space for technical discussions and collaboration among Wikimedia communities in Central and Eastern Europe. * A new tool, [[mw:Special:MyLanguage/Language Onboarding and Development/Starter kit|Starter Kit]], is now available for new and small language Wikipedia communities. It brings together guided tasks, tools, and resources to help communities get started, monitor their progress, and collaborate with the broader Wikimedia community. Starter Kit is hosted on Wikimedia Toolforge and is designed for Wikipedias with fewer than 50,000 articles. Learn more about how Starter Kit works and how communities have been using it in [[diffblog:2026/09/18/introducing-starter-kit-for-new-and-small-language-wikipedias/|this Diff blog post]]. * The Reader Growth team is launching a retest of the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|image carousel experiment]]. The retest will use three new versions of the design, updated based on community feedback. The team will assess results and determine with communities whether or not to proceed with the feature. The experiment will begin the week of September 28 and will run on Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, Farsi, French, German, Indonesian, Japanese, Polish, Portuguese, Spanish, Swedish, and Vietnamese Wikipedias. * After successful rollouts to Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]] from the Reader Experience team will be available to all logged-in users on all Wikipedia wikis starting September 28. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the mentor status script repeatedly updated mentors’ status even when nothing had changed, creating unnecessary Recent Changes entries, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T436659] '''Updates for technical contributors''' * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> list query API, used to retrieve specific details about active or historical abuse filters configured on a wiki, has been updated to support the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>formatversion=2</nowiki></code></bdi> configuration parameter, thereby leading to breaking changes to the API response. All users who maintain user-scripts or other code need to check if they use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> list query API, and respond to any breaking changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T435828] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11:55, 27 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31085309 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Users of default skins on desktop and mobile web (Vector 2022 and Minerva respectively) will now be informed if the search suggestions displayed as they type into Search come from page redirects. Previously, users could get confused when the top search suggestions did not match exactly what they had typed. The new redirect notice clarifies that these suggestions are not random, but related to the search. The suggested pages may be redirects to the most relevant destination articles being searched for. [https://phabricator.wikimedia.org/T303013] * Logged-out Wikipedia users on mobile web will begin to see a bookmark button for saving articles to their [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] instead of the current Watchstar button. When clicked, the bookmark button prompts users to log in or create an account to save an article for later. An earlier experiment found that the bookmark icon was four times more likely than the Watchstar button to encourage logged-out users to create an account. This change is part of efforts to encourage more readers to become account holders and use features that help them save and return to content. [https://phabricator.wikimedia.org/T438769] * An experiment will begin on September 29 on Spanish, Arabic, English, and French Wikipedias to simplify the experience users encounter immediately after account creation. The test will explore whether removing friction from the current Welcome Survey helps new users understand what to do next more easily. The experiment will run through the end of October. [https://phabricator.wikimedia.org/T430058] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has put out a call for the community to suggest topics that it should consider and discuss with the Wikimedia Foundation. Editors and technical contributors are invited to add topics to [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council|the council's talk page]]. * Later this week, it will be possible for communities to configure [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit Checks and Suggestions]] so that they are [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#extraNamespaces|shown within additional namespaces]], such as a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Draft:</nowiki></code></bdi> namespace. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]]. * A bug in the [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] is causing the page to fail to load for users that have unseen changes on Wikimedia Commons. Developers are working on a fix. Until then, affected users can follow the workarounds described in the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist#GlobalWatchlist temporarily broken for users with Wikimedia Commons|relevant]] help section. * New magic words <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{CATEGORYSORT:TIMESTAMP}}</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{CATEGORYSORT:RTIMESTAMP}}</nowiki></code></bdi> are now available for use. They are able to change the default sorting of categories to be based on timestamp of categorization. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was not reachable has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959] '''Updates for technical contributors''' * The datacenter switchover, scheduled on September 23, has been postponed. [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|The equinox exercise]] revealed capacity issues, preventing the switch of all services to the other datacenter. The process has been paused, prioritizing investigating that issue, to ensure that we continue to be able to serve our users reliably. A new exercise will be scheduled. Meanwhile, all traffic and edits continue to work as usual. * On September 23, a power loss briefly affected all wikis, creating intermittent issues on both reading and editing modes. This also affected Gerrit. This is unrelated to the datacenter switchover postponement. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/9fm19t8qykk8] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Produnto|Produnto]] has been deployed to mediawiki.org and [[phab:T421436|some Indic language wikis]]. We want to hear your feedback on this experimental product. Produnto allows users to use Lua modules hosted in [[gitlab:repos/lua|Wikimedia's GitLab]]. It simplifies the sharing of Lua code between wikis. Instead of copying each individual Lua module from one wiki to another, users will be able to easily share packages across all wikis. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.22|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * A [[m:Event:Cross-wiki Code Collaboration Workshop|Cross-wiki code collaboration workshop]] will be held online on October 2 at 12:30 UTC, bringing together South Asian technical contributors to learn about Produnto and begin piloting it on Hindi, Punjabi, Odia, Telugu, and Malayalam Wikipedias. Produnto is a package manager for deploying Lua modules hosted on GitLab to Wikimedia wikis, and was recently deployed on some pilot wikis. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10:48, 28 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31092225 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == സമീപകാല മാറ്റങ്ങളിലും വാച്ച്‌ലിസ്റ്റിലും വരുന്ന വിക്കിഡാറ്റ ഭാഷാ ലിങ്ക് തിരുത്തലുകൾ == പ്രിയ സുഹൃത്തുക്കളെ, വിക്കിമീഡിയ ഡച്ച്‌ലാൻഡിന്റെ ടീം വിക്കിഡാറ്റയിലെ ചില തിരുത്തലുകൾ വിക്കിപീഡിയയിൽ കാണിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കമ്മ്യൂണിറ്റിയുടെ അഭിപ്രായം തേടുന്നുണ്ട്.നിലവിൽ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ ഒരു ലേഖനം വിക്കിഡാറ്റയിലെ മറ്റ് ഭാഷകളുമായി ലിങ്ക് ചെയ്യുമ്പോഴോ (sitelinks/language links മാറ്റങ്ങൾ വരുമ്പോഴോ), ആ വിവരങ്ങൾ നമ്മുടെ 'പുതിയ മാറ്റങ്ങൾ' (Special:RecentChanges), 'ശ്രദ്ധിക്കുന്നവയുടെ പട്ടിക' (Special:Watchlist) എന്നിവയിൽ ദൃശ്യമാകാറുണ്ട്. ഇത്തരം ഭാഷാ ലിങ്ക് തിരുത്തലുകൾ വളരെ കൂടുതലായി വരുന്നത് കാരണം, പ്രധാനപ്പെട്ട ഉള്ളടക്ക മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെടാതെ പോകുന്നതിനും ഫീഡുകളിൽ അനാവശ്യ തിരക്ക് (noise) കൂടുന്നതിനും കാരണമാകുന്നുണ്ടെന്ന് അവർ നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആയതിനാൽ, Recent Changes, Watchlist എന്നിവയിലെ ഫീഡുകളിൽ നിന്ന് ഇത്തരം ഭാഷാ ലിങ്ക് തിരുത്തലുകൾ (Language link edits) ഒഴിവാക്കുന്നതിനെ നിങ്ങൾ പിന്തുണയ്ക്കുന്നുണ്ടോ? അതോ ഈ തിരുത്തലുകൾ ഫീഡുകളിൽ കാണിക്കുന്നത് തന്നെയാണ് സൗകര്യം എന്ന് കരുതി ഇതിനെ എതിർക്കുന്നുണ്ടോ? (എതിർക്കുന്നുവെങ്കിൽ എന്തുകൊണ്ട്?) ഇത് നമ്മുടെ എഡിറ്റിംഗ് വർക്ക്‌ഫ്ലോയെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുമെന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits മെറ്റാ-വിക്കിയിലെ ചർച്ചാ താളിൽ] രേഖപ്പെടുത്താൻ അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 07:25, 30 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) == വിക്കിഫങ്ഷൻസ് ഓൺലൈൻ ശില്പശാല 2026 == സുഹൃത്തുക്കളേ, മലയാളം വിക്കിപീഡിയ സമൂഹത്തിനുവേണ്ടി അബ്സ്ട്രാക്റ്റ് വിക്കിപീഡിയ പൈലറ്റിന്റെ ഭാഗമായി [[:d:Event:Growing Malayalam Lexemes/Workshop 1|ആദ്യ ശില്പശാല]] 2026 ഓഗസ്റ്റ് 22-ന് നടത്തിയിരുന്നു. അതിന്റെ തുടർച്ചയായുള്ള അടുത്ത ശില്പശാല വിക്കിഫങ്ഷൻസിനെ (WikiFunctions) കുറിച്ചാണ്. ഈ ഓൺലൈൻ ശില്പശാലയിലേക്ക് 2-3 പേർക്ക് പങ്കെടുക്കുക്കാൻ അവസരം ഉണ്ട്. ശില്പശാല ഏകദേശം 3-4 മണിക്കൂർ ദൈർഘ്യമുണ്ടായിരിക്കും. മലയാളഭാഷയുടെ വ്യാകരണത്തെക്കുറിച്ച് നല്ല ധാരണയുള്ളവർക്ക് മുൻഗണന ഉണ്ടായിരിക്കും. ഒക്ടോബർ രണ്ടാം വാരം ഇത് നടത്താനാണ് ആലോചിക്കുന്നത്. താൽപര്യമുള്ളവർ ഈ ചർച്ചയിൽ മറുപടി നൽകുകയോ എന്റെ സംവാദ താളിൽ അറിയിക്കുകയോ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. നിങ്ങൾക്ക് സൗകര്യപ്രദമായ തീയതികളും സമയവും കൂടി ചേർക്കണം. നന്ദി. -[[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 14:30, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) :ഈ ശില്പശാലയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താൽപര്യമുണ്ട്. നന്ദി, ആശംസകൾ! [[ഉപയോക്താവ്:Vis M|Vis M]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vis M|സംവാദം]]) 18:40, 4 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) :താല്പര്യമുണ്ട്. ഏതെങ്കിലും ആഴ്ചാവസാനം ആണെങ്കിൽ കൂടുതൽ സൗകര്യം. -[[ഉ:Akhilan|അഖിലൻ]] 03:42, 6 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) ::@[[ഉപയോക്താവ്:Akhilan|Akhilan]], @[[ഉപയോക്താവ്:Vis M|Vis M]] - ഈ വരുന്ന ശനിയാഴ്ച, 2:30pm മുതൽ 6:30pm വിക്കിഫങ്ഷൻസ് ഓൺലൈൻ ശില്പശാല ഉണ്ടായിരിക്കും.- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 06:56, 7 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The process for this year’s Community Wishlist [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027#Updated Community Wishlist Process 2027/2028|has been published]], incorporating community feedback. The wish submission process will [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is the deadline for submitting wishes?|end on November 8]]. This year, [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027/Working group|a working group (open for volunteering)]] that includes community members familiar with the technical aspect of our wikis alongside Wikimedia Foundation staff, will take care of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is triage?|triage process]]. The triage is expected to be completed by late November. Votes for wishes will start in January. '''Updates for editors''' * Editors using the [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|visual editor]] will now see a warning when they paste text that is likely to have initially been copied from one of five external generative AI chatbots into Wikipedia. This feature is known as [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check|LLM Paste Check]]. It is a type of [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit Check]] that is community configurable. The check looks for markers in the copied HTML and is not using content watermark detection. Edits will also [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Edit tags|be tagged]] so that patrollers can review them more closely. The feature helps newcomers add content that respects Wikipedia’s policies and makes it easier for experienced editors to identify problematic edits. Communities with local policies about LLM usage can [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Configuration|adjust the wording and policy that is linked]]. The team [[listarchive:list/translators-l@lists.wikimedia.org/message/EVHKWJ4IERZELMPIWNH3XUVUSQV5KOO4/|apologizes]] that this was rolled out without a delay for translations. * Editors can now easily [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|access the web visual editor directly from the iOS and Android apps]]. When opening the editor, users will be given a choice between visual editing and source editing. If they choose visual editing, they will be sent to a mobile web window in their phone's browser. After completing their edit, a banner will give them the option to return to the app. This enables readers to make quick contributions while casually reading. * Users of the Wikipedia Android and iOS apps will now see a one-time account creation prompt after they have used the app for two consecutive weeks. This prompt explains the benefits of having an account. It is intended to help more casual readers become logged-in users who return to the apps regularly. [https://phabricator.wikimedia.org/T434847] * Editors on [[wmnoc:conf/dblists/group1.dblist|group1 wikis]], including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[mw:Special:MyLanguage/Help:Recent changes|Recent Changes]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help: Watching pages|Watchlist]] when a link to another language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on October 5 at 07:00 UTC as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make important changes easier to identify. Editors who rely on these notifications can read more on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project page]] and share feedback or concerns on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T439415] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where mentors who removed themselves from the mentorship program could still have mentees assigned to them and receive questions, has now been fixed. Mentees will now be reassigned when a mentor leaves the program. [https://phabricator.wikimedia.org/T418194] '''Updates for technical contributors''' * Wikimedia Brasil has published its [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Brasil/Arcabouço de Boas Práticas de Desenvolvimento|Development Best Practices Framework]] (ABPD). It is a guide for staff, contractors and volunteers building technical tools and projects. It covers the project lifecycle, security, accessibility, personal data protection and responsible AI use, and explains how movement-wide guidelines were adapted to a local context. They encourage other affiliates to reuse it and adapt it. Read more in the [[wmfblog:2026/09/26/wikimedia-brasils-development-best-practices-framework-technical-sustainability-as-an-organizational-responsibility|Diff post]]. * A new, canonical base URL for Wikimedia APIs will soon be introduced. The new canonical route follows a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{projectName}/api/</nowiki></code></bdi> pattern and will act as an alternative path for current REST APIs (for example: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{projectName}/w/rest.php/</nowiki></code></bdi>). Both versions will be callable for all existing APIs, but the new structure will be the preferred path for newly created API modules. This change will be non-breaking for most users. The existing pathways will remain available for all existing endpoint requests. However, some endpoints may return URLs following the new pattern in response bodies. Changes will be available on test wiki first, with the rollout expected to cover all wikis by the end of October. [https://phabricator.wikimedia.org/T433535] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.23|MediaWiki]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W41"/> </div> 18:51, 5 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31098825 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/42|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Starting October 13, wikis can change the default pattern for [[:en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]] (currently <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><ref name=":1" /></syntaxhighlight>). They will be able to use human-readable, content-based reference names that are more helpful to contributors using the source editor (e.g. <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><ref name="Miller2026-1" /></syntaxhighlight>). VisualEditor reference name patterns can be defined using MediaWiki system messages, JSON, templates and modules ([[:mw:Special:MyLanguage/Help:Cite/VisualEditor reference names|more information]]). Admins can enable these changes via [[Special:CommunityConfiguration/Cite-VisualEditor-Autonames|community configuration]]. This is a [[:m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist/W17|community wish]] implemented by [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T436255] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to English Wikipedia on October 14 and to remaining Wikimedia Foundation wikis by end of October (likely October 21). The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. This is a [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/History|long-standing community wish]] implemented by [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440243][https://phabricator.wikimedia.org/T440304] '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools]] will be removing the list view of the Watchlist and defaulting everyone to the changelog view. Previously, there were two versions of how the Watchlist is shown to mobile web users: the list view, where editors could see watched articles in a list format, and the changelog view, where editors could see changes to watched articles in a log format, controlled by a user's Advanced Mobile Control settings. This has created issues for code-base maintenance: two different displays means two sets of code to manage. By defaulting to the changelog view, we are simplifying the codebase and avoiding the likelihood of missing bugs. * The Wikipedia Android app is testing a way to listen to article introductions in the “For you” feed. A text-to-speech model reads the existing article text aloud without rewriting it or adding any content. The 30-day experiment will begin in the Wikipedia Beta app during the third week of September, then move to the regular Wikipedia Android app in October for a limited group of eligible users. A small portion of app users (those with English feeds and at least one topic interest) will have access to the feature. This experiment is part of broader efforts to give app readers options in how they consume content in order to deepen engagement and user retention. [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Listening to Wikipedia/Phase 1|Learn more]] and [[mw:Talk:Readers/Listening to Wikipedia|share feedback]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighting]] was [[phab:T288161|enabled]] by default for all logged out and newly registered users on the English Wikipedia on September 14. With no signs of adverse effects, the same change is being proposed to be made globally across all wikis in a few weeks. If you have concerns or feedback, or if your wiki would like to opt out, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror#Enabling CodeMirror by default on all WMF wikis for newbies|please see the help page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440077] * [[d:Wikidata:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|Wikidata mobile statement editing]] of all datatypes will be officially launched on October 13, when it will be removed from Wikidata [[d:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] and become available to all editors. Users can [[d:Wikidata_talk:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|report bugs and share feedback]]. * Last week, language link changes were removed from [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] feeds on Wikivoyage, Wikisource, Wikiversity, Wikiquote and Wiktionary. As no adverse effects have been observed, the [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] plans to roll out this change globally to all Wikipedias. This is scheduled for October 13 at 07:00 UTC, after which editors will no longer see when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. Editors who rely on these notifications can read more on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project page]] and share feedback or ask to opt out their wiki on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440698] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where accidentally touching the graph while scrolling on the Pageviews tool on mobile could unintentionally zoom in has now been fixed. Click-and-drag zoom is now disabled on touch devices. [https://phabricator.wikimedia.org/T440075] '''Updates for technical contributors''' * There are three major changes coming to dumps: the legacy content dumps [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/xmldatadumps-l@lists.wikimedia.org/thread/E6D5EU4PMSTSOI2J7A46HJ3YW2W554CS/ deprecated in January 2026] will now be sunset, the replacement [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/MediaWiki_Content_File_Exports MediaWiki Content File Exports] will be delayed to implement a “safety buffer”, and they are now also available as 7zip-compressed files. Users will need to switch the URL they download their dump from. For more information, timeline and migration instructions, see [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Legacy_content_dumps_sunset Legacy content dumps sunset]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.24|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation discovered unauthorized activity by OpenAI agents on Wikimedia projects, including edits to wikis, attempts to exploit a public note-taking tool, and heavy automated traffic. [[diffblog:2026/10/05/openai-rogue-agent-activities-found-on-wikimedia-projects/|Read the blog post on Diff]] for more details about the activity and the Foundation’s response. '''Meetings and events''' * Save the date for the next Wikimedia Hackathon! We’ll be meeting in lovely Tirana, Albania for the [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia%20Hackathon%202027 2027 Wikimedia Hackathon] from April 9–11, 2027. Scholarship and staff sponsorship applications are currently being [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2027/ accepted through Pretix] and will close on October 30, 2026. General registration will open in January 2027. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 07:38, 13 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31142468 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> 2qzb0g2969zsxamstgk96zlgxewh1i2 0 9154 4675729 4022879 2026-10-13T06:11:56Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675729 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Aleixo de Menezes}} [[പ്രമാണം:Alexiusdemenesis.jpg|thumb|ഡോ. അലെക്സിയുസ് ദെ മെനസിസിന്റെ രേഖാ ചിത്രം ഉദയംപേരൂരിലെ പള്ളിയിൽ നിന്ന്]] [[ഗോവ]] അതിരൂപതയുടെ [[മെത്രാപ്പോലീത്ത|മെത്രാപ്പോലീത്തയും]] പൗരസ്ത്യ ഇന്ത്യയുടെ സഭാമേലധ്യക്ഷനുമായി [[സ്പെയിൻ]] രാജാവിനാൽ നിയുക്തനായ ഒരു അഗസ്തീനിയൻ സന്യാസിയായിരുന്നു '''അലെക്സോ ഡെ മെനസിസ്'''. ആംഗലേയം: ''Aleixo de Menesis''.([[1559]] [[ജനുവരി 29]]-[[1617]] [[മാർച്ച് 30]]) [[ഉദയം‍പേരൂർ സൂനഹദോസ്]] അദ്ദേഹമാണ് വിളിച്ചുകൂട്ടിയത്. ഇതിന്റെ പേരിൽ മെനസിസിനുനേരെ വളരെയധികം വിമർശനങ്ങൾ ചരിത്രകാരന്മാർ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref> ഫാ. ജോൺ പള്ളത്ത്., ഡോ. അലക്സ് ഡെ മെനസിസും [[ഉദയം‍പേരൂർ സൂനഹദോസ്‌|ഉദയം‍പേരൂർ സൂനഹദോസും]]. ഗുഡ് ഷെഫേർഡ് മൊണാസ്ട്രി. [[കോട്ടയം]] 1999. </ref> ഔദ്യോഗിക ജീവിതകാലത്ത് അദ്ദേഹം ഗോവയിലെയും([[1595]]-[[1612]]), [[ബ്രാഗ|ബ്രാഗയിലെയും]] ([[1612]]-[[1617]]) [[മെത്രാപ്പോലീത്ത|മെത്രോപ്പോലീത്തയായിരുന്നു]]<ref> http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bmene.html </ref> ഇന്ത്യയിലേയും ([[1607]]-[[1609]]), പിന്നീട് പോർത്തുലിലേയും([[1612]]-[[1615]]). ഗോവർണ്ണദോർ ആയും അദ്ദേഹം സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട് . == ജനനം, ബാല്യം == [[ചിത്രം:LocalLisboa.svg|thumb|200px|right| പോർച്ചുഗലിലെ ലിസ്ബൺ]] [[പോർച്ചുഗൽ|പോർച്ചുഗലിലെ]] തുറമുഖനഗരമായിരുന്ന [[ലിസ്ബൺ|ലിസ്ബണിൽ]] 1559 ജനുവരി 25 ന് കാന്റാന്ഹീഡ് എന്ന പ്രഭുകുടുംബത്തിലെ ഡോ. അലോയിസ് ഡെ മെനസിസിനും ലൂയിസാ ഡി ഡി സില്വേറിയക്കും<ref>{{Cite web |url=http://genealogia.netopia.pt/ |title=പോര്ട്ടുഗലിലെ ജീനിയോളജി വെബ്സൈറ്റ് |access-date=2021-08-10 |archive-date=2009-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090401084741/http://genealogia.netopia.pt/ |url-status=dead }}</ref> മൂന്നാമത്തെ മകനായി അദ്ദേഹം ജനിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അച്ഛന് ആദ്യ ഭാര്യയിലുണ്ടായ ലൂയിസാ ഡി നൊറോണ കൂടാതെ ലൂയി, അല്വാരോ, മേശിയ എന്നീ സഹോദരങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. [[ആവൂള|ആവൂളായിലായിരുന്നു]] പ്രാരംഭ വിദ്യാഭ്യാസം. 1574-ൽ തന്റെ 15-ആം വയസ്സിൽ ''[[ദോമിനോസ്ത്രി ഡെ ഗ്രാസിയ]]'' എന്ന നവസന്യാസ ഭവനത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു പഠനം ആരംഭിച്ചു. == സന്യാസം, വിദ്യാഭ്യാസം == ഏതാണ്ട് ഒരു വർഷത്തിനുള്ളിൽ പ്രഥമ വ്രതവാഗ്ദാനം നടത്തിയ അദ്ദേഹം ചുരുങ്ങിയ കാലം കൊണ്ട് സ്വഭാവ ശുദ്ധിയിലും ജീവിതലാളിത്യത്തിലും അഗസ്തീനിയൻ അനുഷ്ഠാനങ്ങളിലും തീക്ഷ്ണതയുള്ളവനായിത്തീർന്നു. കോയിമ്പ്ര സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്നും സാഹിത്യാദി മാനവിക വിഷയങ്ങൾക്കൊപ്പം [[തത്വശാസ്ത്രം]], [[തർക്കശാസ്ത്രം]], [[ദൈവശാസ്ത്രം]] എന്നീ വിഷയങ്ങളിൽ ഉന്നത ബിരുദം സമ്പാദിച്ചു. == ലിസ്ബണിൽ == [[സ്പെയിൻ|സ്പെയിനിലെ]] രാജാവായ ഫിലിപ് അദ്ദേഹത്തെ [[കോയിമ്പ്ര അക്കാദമി|കോയിമ്പ്ര അക്കാദമിയുടെ]] [[റെക്റ്റർ]] ആയി നിയമിച്ചുവെങ്കിലും അദ്ദേഹം വിനയപൂർവ്വം അത് നിരസിച്ചു. കൊട്ടാരത്തിലെ സുവിശേഷ പ്രഭാഷകനാവാനാണ് അദ്ദേഹം താല്പര്യം കാണിച്ചത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നൈപുണ്യം മനസ്സിലാക്കിയ സഭാ ഭരണാധികാരികൾ അദ്ദേഹത്തെ [[ടുറിം]] എന്ന സ്ഥലത്തെ സന്യാസ സഭാ ശ്രേഷ്ഠനായും പിന്നീട് 1590-ൽ [[സാന്താ റൻസെ|സാന്താ റൻസെയിലെ]] ആശ്രമാധിപനായും നിയമിച്ചു. രണ്ടുവർഷത്തിനു ശേഷം ലിസ്ബണിലെ ഗ്രാസാ സന്യാസ ഭവനത്തിന്റെ സാര‍ഥിയായി. 1594-ൽ അഗസ്തീനിയൻ സഭയുടെ പോർച്ചുഗൽ പ്രൊവിൻസിന്റെ മൂനാം ഡെഫനേറ്ററായി. ഈ സമയത്താണ് ഗോവാ രൂപതാദ്ധ്യക്ഷനായിരുന്ന ഡോ. മത്തേവൂസ് ഡെ മദീന നിര്യാതനാവുന്നത്. ഇതിനെതുടർന്ന് ഫിലിപ് രാജകുമാരൻ ഡോ. മെനസിസിനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിൻ‍ഗാമിയായി ഗോവ രൂപതയുടെ മെത്രാപ്പൊലീത്തയായി വാഴിച്ചു. എന്നാൽ ഇത്തരം ഉന്നത സ്ഥാനങ്ങളിൽ ഇരിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് ആദ്യം താലപര്യം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. എന്നാൽ രാജാവിന്റെ നിർബന്ധത്തിന് വഴങ്ങി 1595 മാർച്ച് 26-ന് ലിസ്ബണിൽ വച്ച് മെത്രാപ്പോലീത്താ സ്ഥാനം സ്വീകരിച്ചു. അതേ വർഷം തന്നെ [[നൊസ്സ സിഞ്ഞാരോ ഡെ വിക്ടോറിയ]] എന്ന കപ്പലിൽ ഗോവയിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചു. == ഗോവയിൽ == 1595 സെപ്റ്റംബർ മാസത്തിൽ [[ഗോവ|ഗോവയിൽ]] എത്തിച്ചേർന്നു. ധാരാളം ജീവ കാരുണ്യപ്രവർത്തനങ്ങളും മത പ്രഭാഷണങ്ങളും അദ്ദേഹം നടത്തി, ഗോവയിലെ ദാരിദ്ര്യം നിർമ്മാർജ്ജനം ചെയ്യാൻ അദ്ദേഹം മുൻ‍കൈ എടുത്തു. അവിടത്തെ ജനങ്ങളുടെ വിശ്വാസം ദൃഡപ്പെടുത്താൻ വേണ്ട ഏർപ്പാടുകൾ അദ്ദേഹം ചെയ്തു. അദ്ദേഹം, തന്റെ ശമ്പളം മുഴുവനും ദരിദ്രർക്ക് ദാനമായി കൊടുത്തിരുന്നു എന്നും ദരിദ്രരോടെത്ത് ഭക്ഷണം കഴിച്ചിരുന്നു എന്നും ചില ചരിത്രകാരന്മാർ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ഗോവയിൽ നിരവധി പേരെ അദ്ദേഹം മതപരിവർത്തനം നടത്തി [[ജ്ഞാനസ്നാനം|ജ്ഞാനസ്നാനവും]] [[സ്ഥൈര്യലേപനം|സ്ഥൈര്യലേപനവും]] നൽകി. യൂറോപ്യൻ സന്യാസികളിൽ പലർക്കും നാട്ടുഭാഷകൾ വശമില്ലായിരുന്നതിനാൽ ദ്വിഭാഷിയുടെ സഹായത്തോടെയാണ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്നത്. നേരാം വണ്ണം കാര്യങ്ങൾ നടക്കാൻ ഇത് തടസ്സമായി. ഈ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ ഒഴിവാക്കുന്നതിനായി അദ്ദേഹം തന്റെ അരമനയിൽ പ്രാദേശിക ഭാഷകൾ പഠിക്കുവാനുള്ള സൗകര്യം ഏർപ്പെടുത്തുകയും അതുവഴി അദ്ദേഹവും വിവിധ ഭാഷകൾ പഠിക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് പ്രാദേശിക ഭാഷയിൽ പ്രാവീണ്യമില്ലാത്ത സന്യാസിമാരെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നിയോഗിക്കരുതെന്നും അത്തരക്കാർക്ക് ആനുകൂല്യങ്ങൾ ഉണ്ടാവില്ലെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. മറ്റു രാജ്യങ്ങളിലെ സുവിശേഷ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് അതിയായ താല്പര്യം കാണിച്ച മെനസിസ് മെത്രാൻ പേർഷ്യയിലെ മാനസാന്തരവും അർമേനിയൻ ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ കത്തോലിക്കാവത്കരണവും മുന്നിൽ കണ്ടുകൊണ്ട് വൈസ്രോയിയുടെ അംഗീകാരത്തോടുകൂടി [[പേർഷ്യ|പേർഷ്യയിൽ]] ഷായുടെ ആസ്ഥാനത്ത് ഒരു എംബസി സ്ഥാപിക്കുകയും തന്റെ സഹായിയായിരുന്ന അന്തോണി ഗുവായെ അംബാസഡറായി നിയോഗിക്കുകയും ചെയ്തു. == കേരളത്തിൽ == അക്കാലത്ത് കേരളത്തിൽ [[മാർത്തോമാ]] ക്രിസ്ത്യാനികളെ ഭരിച്ചിരുന്നത് [[മാർ ജേക്കബ്]] എന്ന മെത്രാൻ ആയിരുന്നു. അന്നുവരെ കേരളത്തിൽ മാർത്തോമാ ക്രിസ്ത്യാനികളെ ഭരിക്കാൻ അവസരം ലഭിച്ചിരുന്നത് [[പേർഷ്യ]]യിലെ [[കിഴക്കിന്റെ സഭ]]യുടെ മെത്രാന്മാരായിരുന്നു. [[മാർപ്പാപ്പ]]യ്ക്ക് അതുവരെ അവരുടെ മേൽ നിയന്ത്രണം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. [[പോർച്ചുഗൽ|പോർച്ചുഗീസുകാർ]] 1498ൽ മലബാറിൽ എത്തിച്ചേർന്നിരുന്നെങ്കിലും നസ്രാണികളുമായി സമ്പർക്കത്തിൽ എത്തിയത് 1505നു ശേഷമായിരുന്നു. തദ്ദേശീയ നസ്രാണികളും വിദേശത്തുനിന്നും വന്ന പോർട്ടുഗീസ് മിഷനറിമാരും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ആദ്യവർഷങ്ങളിൽ ഊഷ്മളമായിരുന്നു. എന്നാൽ അധികം വൈകാതെ നസ്രാണികളുടെ പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി സഭാ ബന്ധവും ആരാധനാക്രമവും മിഷനറിമാരുടെ സംശയ ദൃഷ്ടിയിലായി. മലബാറിലെ നസ്രാണികൾ നെസ്തോറിയൻ പാഷണ്ഡതയുടെയും ശീശ്മയുടെയും സ്വാധീനത്തിൽപ്പെട്ടു കഴിയുന്നവർ ആണെന്നും അവരെ തിരുത്തി റോമൻ കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ കീഴിൽ എത്തിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നും മിഷനറിമാർ തീരുമാനിച്ചു. പോർട്ടുഗീസുകാർ വന്നപ്പോൾ എന്നാൽ മാർത്തോമാ ക്രിസ്ത്യാനികൾ യോഹന്നാൻ എന്ന മെത്രാപ്പോലീത്തയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ആയിരുന്നു. ഇദ്ദേഹത്തിനുശേഷം വന്ന [[യാക്കോവ് ആബൂന|മാർ യാക്കോബ്]] മെത്രാപ്പോലീത്ത മിഷണറിമാരുമായി സൗഹൃദത്തിൽ മുന്നോട്ടു പോയി. ഇദ്ദേഹത്തിന് ശേഷം നസ്രാണികളുടെ സഭയുടെ നിയന്ത്രണം പിടിച്ചെടുക്കാം എന്ന് കരുതിയ പോർട്ടുഗീസുകാരെ അമ്പരപ്പിച്ചുകൊണ്ട് രണ്ട് പുതിയ പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി മെത്രാന്മാർ ഇന്ത്യയിൽ എത്തിച്ചേർന്നു. മാർ അബ്രാഹം, മാർ യൗസേപ്പ് എന്നിവരായിരുന്നു അവർ. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിര്യാണശേഷം വന്ന മെത്രൊപ്പോലിത്ത [[അങ്കമാലിയിലെ മാർ അബ്രാഹം|മാർ ആബ്രഹാം]] ആയിരുന്നു. ഇത് മനസ്സിലാക്കിയ പോർട്ടുഗീസുകാർ അദ്ദേഹത്തെ സമ്മർദ്ദം മൂലം കത്തോലിക്കാ വിശ്വാസം പരസ്യമായി അംഗീകരിപ്പിച്ചെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിൽ സംശയം ഉണ്ടായ അവർ പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തെ പേർഷ്യയിലേഉക്ക് തിരിച്ചയച്ചു. അദ്ദേഹം അവർക്ക് ഒരു മെത്രപ്പോലീത്തയെ വേണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിച്ചുകൊണ്ട് പേർഷ്യയിലേയും കൽദായയിലേയും മറ്റും പാത്രിയാർക്കീസിൺ സന്ദേശങ്ങൾ അയച്ചു. ഇതെല്ലാം പക്ഷേ പോർട്ടുഗീസുകാർ തടഞ്ഞു. കത്തുകൾ‍ ഒന്നും പുറത്തേയ്ക്ക് പോയില്ല. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുറ്റങ്ങളും കുറവുകളെയും കുറിച്ച് [[ക്ലെമൻറ് എട്ടാമൻ]] [[മാർപാപ്പ|മാർപാപ്പയ്ക്ക്]] വിവരം ലഭിക്കുകയും ഡോ. മെനസിസിനെ അന്വേഷിക്കാൻ ഏല്പിക്കുകയും ചെയ്തു അദ്ദേഹത്തെകുറിച്ച് അന്വേഷിക്കാൻ നിയുക്തനായ ഡോ. മെനസിസ് വിശദമായ ഒരു അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ട് മാർപാപ്പയ്ക്ക് അയച്ചു. <ref> [http://www.indianchristianity.com/html/chap1/chapter1b.htm ഇന്ത്യൻ ക്രിസ്ത്യാനിറ്റി എന്ന വെബ്പേജ്] </ref> മാർ അബ്രഹാമിന്റെ നിര്യാണത്തെ തുടർന്ന് ജാതിക്കു കർത്തവ്യൻ എന്ന് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിരുന്ന [[അർക്കദിയാക്കോൻ ഗീവർഗീസ്]] (Archdeacon) ഭരണം പരമ്പരാഗതമായി ഏറ്റെടുക്കുകയും അതു ചില പ്രശ്നങ്ങൾക്കിടവരുത്തുകയും ചെയ്ത സന്ദർഭത്തിലാണ് ഡോ. മെനസിസ് കേരളത്തിലേയ്ക്ക് വരാൻ തീർച്ചപ്പെടുത്തിയത്. ഇതിന് മാർപാപ്പയുടെ സമ്മതം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. [[കുഞ്ഞാലി മരയ്ക്കാർ|കുഞ്ഞാലി മരയ്ക്കാരുടെ]] പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് അറുതി വരുത്തുവാനും അദ്ദേഹം തീർച്ചപ്പെടുത്തി. 1598 സെപ്റ്റംബറിൽ ഗോവയിൽനിന്ന് മലബാറിലേയ്ക്ക് യാത്ര ആരംഭിച്ചു. [[വടകര]], [[കോട്ടക്കൽ]] എത്തി പോർട്ടുഗീസു മേധാവികളുമായി കുഞ്ഞാലി മരക്കാരെക്കുറിച്ച് കൂടിയാലോചന ചെയ്ത ശേഷമാണ് അദ്ദേഹം തന്റെ കേരള പര്യടനം ആരംഭിച്ചത്. പിന്നീട് [[ചിറക്കൽ കോവിലകം|ചിറക്കൽ കോവിലകത്തു]] ചെന്ന [[കോലത്തിരി|കോലത്തിരിയേയും]] അവിടെ നിന്ന് [[സാമൂതിരി|സാമൂതിരിയേയും]] സന്ദർശിച്ചു. 1599- ഫെബ്രുവരിയിൽ കൊച്ചിയിൽ വന്നിറങ്ങി. അദ്ദേഹത്തിന് വിപുലമായ സ്വീകരണമാണ് ഒരുക്കിയിരുന്നത്. എന്നാൽ അറിയിച്ചിട്ടും ഗീവർഗീസ് അർക്കദിയാക്കോൻ ആഗതനായില്ല. പിന്നീട് അർക്കദിയാക്കോൻ മെനസിസുമായി രമ്യതയിൽ എത്തുകയായിരുന്നുവത്രേ. ഡോ. മെനസിസ് പിന്നീട് കേരളത്തിലെ പള്ളികൾ എല്ലാം സന്ദർശിച്ച് അവിടങ്ങളിലെ ആചാരാനുഷ്ടാനങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുകയും നിരവധി പേരെ മതപരിവർത്തനം നടത്തുകയും ചെയ്തു. അർക്കദിയോക്കാന്റെ എതിർപ്പുകളെ അവഗണിച്ചുകൊണ്ട് മുപ്പത്തിയെട്ടുപേർക്ക് വൈദികപട്ടം നൽകി. കേരളത്തിലെ വിശ്വാസങ്ങൾക്കെതിരെ സമരം പ്രഖ്യാപിപ്പിച്ചു. എന്നാൽ മാർത്തോമായുടെ അനുയായികൾ എന്നവകാശപ്പെട്ട അർക്കദിയാക്കോനും കൂട്ടരും ചെറുത്തുനിന്നു. അവരുടെ പാരമ്പര്യത്തിന്മേലുള്ള കടന്നുകയറ്റമായാണ് അവർ ഇതിനെ കണ്ടത്. എന്നാൽ ഡോ. മെനസിസ് ഒരുപക്ഷേ തെറ്റായ വിശ്വാസം എന്ന് അദ്ദേഹം കരുതിയിരുന്നവ നിർമ്മാർജ്ജനം ചെയ്യാനായിരുന്നിരിക്കണം ഈ നടപടികളിലൂടെ ശ്രമിച്ചത്. അദ്ദേഹം അർക്കദിയാക്കോന് പത്തു കല്പനകൾ കോടുത്തു. അവ താഴെ പറയുന്നവയായിരുന്നു. === പത്തു കല്പനകൾ === # നെസ്തോറിയസ്, ദിയോദോറസ്, തിയഡോർ എന്നിവരുടെ അബദ്ധ സിദ്ധാന്തങ്ങൾ നിരാകരിക്കുക # ക്രിസ്തുവിന്റെ ഏകനിയമമല്ലാതെ മാർത്തോമ്മാ ശ്ലീഹായുടേയൊ പത്രോസ് ശ്രീഹായുടേയൊ പേരിലറിയപ്പെടുന്ന പ്രത്യേക നിയമങ്ങൾ ഒന്നും അനുസരിക്കാതിരിക്കുക. # അങ്കമാലി രൂപതയുടെ അധികാരിയായി നിയമിതനായാൽ അധികാരസ്ഥിരീകരണത്തിന് ഒരു വ്യവസ്ഥ എന്ന നിലയിൽ മെത്രൊപ്പോലീത്ത ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്ന വിശ്വാസപ്രഖ്യാപനം നടത്തുക # പേർഷ്യൻ മെത്രാന്മാർ തിരുക്കർമ്മങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിച്ചു വരുന്ന ഗ്രന്ഥങ്ങൾ പരിശോധനക്കായി ഏല്പിക്കുക. # മാർപ്പാപ്പയോട് അനുസരണം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുക. # ബാബേൽ പാത്രിയർക്കീസിനെ തള്ളിപ്പറയുക # മാർപാപ്പ നിയമിക്കുന്നവരേയും ഗോവ മെത്രപ്പോലീത്ത അംഗീകരിക്കുന്നവരേയും മാത്രമേ സ്വീകരിക്കാവൂ എന്ന് പ്രതിജ്ഞ ചെയ്യുക # ഗോവാ മെത്രാപ്പോലീത്തയുടെ അധീശാധികാരം അംഗീകരിക്കുക # ഒരു [[സൂനഹദോസ്]] വിളിച്ചുകൂട്ടാൻ വേണ്ട ഏർപ്പാടുകൾ ചെയ്യുക # ഇടവക സന്ദർശനത്തിന് പോകുമ്പോൾ മെത്രാപ്പോലീത്തായെ അനുഗമിക്കുക. മേൽ‌പറഞ്ഞ പത്തു കല്പനകളും അനുസരിക്കാമെന്ന് അർക്കദിയാക്കോൻ സമ്മതിച്ചുവെങ്കിലും പിന്നീട് നേരെ എതിരെ തിരിയുകയാണ് ഉണ്ടായത്. അതിനുശേഷം ആണ് സൂനഹദോസ് വിളിച്ചുകൂട്ടിയത്. == ഉദയം‍പേരൂർ സൂനഹദോസ് == {{Main|ഉദയം‍പേരൂർ സൂനഹദോസ്}} ഭദ്രാസനം അങ്കമാലിയായിരുന്നതിനാൽ സൂനഹദോസ് അങ്കമാലിയിൽ വച്ചു നടത്താൻ ആയിരുന്നു ആദ്യം തീരുമാനിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ അർക്കദിയോക്കാന് അങ്കമാലിയിൽ ഒരു വൻ നസ്രാണിപ്പട്ടാളം ഉണ്ടായിരുന്നത് ഇതിന് തടസ്സമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടു. അടിയന്തര സമയത്ത് പോർട്ടുഗീസ് പട്ടാളത്തിന് എത്തിച്ചേരുകയും ബുദ്ധിമുട്ടായതിനാൽ അതിന് തക്ക സ്ഥലമായി ഉദയം‍പേരൂർ പള്ളി മെനസിസ് തിരഞ്ഞെടുക്കുകയായിരുന്നു. 1599 [[ജൂൺ 20]] മുതൽ 26 വരെ നീണ്ടു നിന്ന ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ സൂനഹദോസിൽ 153 കത്തനാർമാരും 600 അൽമായരും പോർട്ടുഗീസ് പ്രതിനിധികൾ അടക്കം ആകെ 832 പേർ പങ്കെടുത്തു. ഈ സൂനഹദോസിനെ കുറിച്ച് ക്രൈസ്തവ ചരിത്രകാരന്മാരുടെ ഇടയിൽ ഇന്നും വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.geocities.com/prakashjm45/koonamkurisu.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2004-01-05 |archive-date=2004-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040105161849/http://www.geocities.com/prakashjm45/koonamkurisu.html |url-status=dead }}</ref> ഇതിന് യഥാർത്ഥത്തിൽ മാർപാപ്പയുടെ അംഗീകാരമില്ലാത്തതിനാൽ ഇതിന് നിയമ സാധുതയില്ലാ എന്നാണ് ചിലർ വാദിക്കുന്നത്. തീരുമാനങ്ങൾ എകപക്ഷീയമായിരുന്നു എന്നുമാണ് അവർ കരുതുന്നത്. <ref> വർഗീസ് അങ്കമാലി, ഡോ. ജോമോൻ തച്ചിൽ; അങ്കമാലി രേഖകൾ; മെറിറ്റ് ബുക്സ് എറണാകുളം 2002. </ref> <ref> സഹസ്രാബ്ദ സ്മരണിക- അകപ്പറമ്പ് മാർ ശാബോർ അഫ്രോത്ത് യാക്കൊബായ സുറിയാനി പള്ളി, വാപ്പാലശ്ശേരി . 1997 </ref> എന്നാൽ നിയമാനുസ്രണമായിരുന്നെന്നും അർക്കദിയോക്കാനടക്കം മലങ്കര സഭയുടെ പ്രമുഖ നേതാക്കന്മാരുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾക്കനുസരിച്ചാണ് ഇതിലെ തീരുമാനങ്ങൾ നടത്തിയതെന്നും മറ്റൊരു കൂട്ടം പറയുന്നു. <ref> ഫാ. ജോൺ പള്ളത്ത്., ഡോ. അലക്സ് ഡെ മെനസിസും ഉദയം‍പേരൂർ സൂനഹദോസും. ഗുഡ് ഷെഫേർഡ് മൊണാസ്ട്രി. കോട്ടയം 1999. </ref> സൂനഹദോസിൽ വച്ച് പാഷാണ്ഡത ആരോപിക്കപ്പെട്ട എല്ലാ ആചാരരീതികൾ ഉപേക്ഷിക്കുകയും, ഗ്രന്ഥങ്ങൾ തീയിട്ട് നശിപ്പിക്കുകയും ലത്തീൻ ആരാധനാക്രമങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പാഷാണ്ഡത ആരോപിക്കപ്പെട്ട [[മാർ സബോർ]], മാർ അഫ്രോത്ത് എന്നിവരുടെ പേരിലുള്ള പള്ളികൾ എല്ലാം സകല വിശുദ്ധന്മാരുടെ പേരിലേയ്ക്ക് പുനർനാമകരണം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. [[ഉദയം‍പേരൂർ പള്ളി]]<ref>[http://www.synodofdiamper.com/church.php ഉദയമ്പേരൂർ പള്ളിയുടെ വെബ് സൈറ്റ്] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, [[കോട്ടക്കാവ് സെന്റ്. തോമസ് പള്ളി|വടക്കൻ പറവൂർ വലിയപള്ളി]], [[അകപ്പറമ്പ് പള്ളി]], [[കായംകുളം പള്ളി]], [[കോതനല്ലൂർ പള്ളി]] എന്നിവ അക്കൂട്ടത്തിൽ പെടുന്നു. == സൂനഹദോസിനു ശേഷം == ഏതാണ്ട് 250 വർഷം ശ്രമിച്ചിട്ടും റോമിന് വഴങ്ങാത്ത ഒന്നായിരുന്നു മലങ്കര സഭ. എന്നാൽ കേവലം ഒരു വർഷം കൊണ്ട് മെനസിസിന് അതിലെ ഒരു വലിയ വിഭാഗത്തെ കീഴ്പെടുത്തുവാൻ സാധിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക് ചാതുര്യവും സാമർത്ഥ്യവും ഭരണതന്ത്രജ്ഞതയും അതിന് അദ്ദേഹത്തെ സഹായിച്ചു. ഇതിനിടയ്ക്ക് പോർച്ചുഗലിലെ റോം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന [[ബ്രാഗ]] എന്ന സ്ഥലത്തെ മെത്രാപൊലീത്തയും നഗര പിതവുമായ ഡോ. അഗസ്തിഞ്ഞ് 1609- കാലം ചെയ്യുകയും പിൻ‍ഗാമിയായി മെനസിസിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും ചെയ്തു. 1611- ന് മെനസിസ് കേരളത്തോട് വിടപറഞ്ഞ് ലിസ്ബണിലേയ്ക്ക് പോയി. ഇൻഹ്റ്റ്യയിലെ നേട്ടങ്ങൾ പരിഗണിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന് പോർട്ടുഗലിലെ വൈസ്രോയി എന്ന ബഹുമതി ഫിലിപ്പ് രണ്ടാമൻ രാജാവ് നൽകി ആദരിക്കുകയുണ്ടായി. == അവസാനകാലം == മെനസിസിന്റെ അവസാനകാലം വളരെ ദുരിതപൂർണ്ണമായിരുന്നു എന്നാണ് രേഖകൾ.{{FACT}} അദ്ദേഹത്തിന് അസുഖങ്ങൾ ബാധിക്കുകയും ശയ്യാവലംബിയായിത്തീരുകയും ചെയ്തു. 1617 [[മാർച്ച് 30]]-നു കാലം ചെയ്തു. മൃതദേഹം വി.ഫിലിപ്പിന്റെ നാമത്തിലുള്ള മത്രീയനെസിലെ ആശ്രമദേവാലയത്തിൽ സംസ്കരിക്കുകയും പിന്നീട് ബ്രാഗയിലെ അഗസ്തീനിയൻ ദേവാലയത്തിൽ പ്രധാന അൾത്താരയ്ക്കു സമീപം പുന:സംസ്കരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. == അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾ == * ഉദയം‍പേരൂർ സുനഹദോസ് (ഗ്രന്ഥം) * വിദാസ് ദോസ് റിലിജിയോസോസ് മോഡേർണോസ് (vidas dos Religiosos modernos) പോർട്ടുഗലിലെ രണ്ടു സന്യാസിമാരുടെ ജീവചരിത്രം * കച്ചീസ്മുസ് പ്രൊക്രൂദെസ് ഇന്ത്യാ പഗാനോസ് ഇൻഫിദെ (ലത്തീൻ ഭാഷയിൽ. catchismus Procrudes india Paganos inFide) ഇന്ത്യയിലെ അക്രൈസ്തവരെ പഠിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള വേദപുസ്തകം == അദ്ദേഹം വഹിച്ച പദവികൾ == {{start box}} {{s-off}} {{succession box| title=[[ഗോവയിലെ ആർച്ച് ബിഷപ്പ്]] | before=മദീനയിലെ ഫ്രേയി മത്തേവൂസ്| years= [[1595]] – [[1612]]| after=സയേ ലിസ്‌ബോയിലെ ഫ്രേയി ക്രിസ്തോവാവോ }} {{succession box| title= [[ഇന്ത്യയിലെ പോർത്തുഗീസ് ഗോവർണദോർ|ഇന്ത്യയുടെ ഗോവർണ്ണദോർ]] | before= കാസ്ത്രോയിലെ ഡി മാർട്ടിം അഫോൺസോ| years=[[1607]] — [[1609]]| after=മെൻഡോങ്കയിലെ ആന്ദ്രേ ഫുർത്താഡോ }} {{succession box| title=[[ബ്രാഗയുടെ ആർച്ച് ബിഷപ്പ്]] | before= [[ഫ്രേയി അഗോസ്തീഞ്ഞോ ഡെ യേശൂ]]| years=[[1612]] – [[1617]] | after=[[അഫോൺസോ ഫുർത്താഡോ]] }} {{succession box| title=[[പോര്ത്തുഗലിന്റെ വൈസ്-റേയിമാർ]] | before=[[പെഡ്റോ ഡി കാസ്റ്റിലോ]]| years=[[1612]]– [[1615]]| after=[[മിഗുവേൽ ഡെ കാസ്ത്രോ]] }} {{end box}} == അവലംബം == <references/> == കൂടുതൽ അറിവിന് == * [http://www.newadvent.org/cathen/06602a.htm കത്തോലിക്കാ എൻസൈക്ലോപീഡിയ] * [http://cs.nyu.edu/kandathi/menezes.html Dom Aleixo de Menezes, O. S. A.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120531103600/http://cs.nyu.edu/kandathi/menezes.html |date=2012-05-31 }} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ക്രൈസ്തവ സഭാചരിത്രം]] [[വർഗ്ഗം:റോമൻ കത്തോലിക്കാ സഭയിലെ മെത്രാപ്പൊലീത്തമാർ]] 0uxfy92846tll5jv11igfsklw22xof4 0 9897 4675708 4106423 2026-10-13T04:34:15Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675708 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Mata Amritanandamayi}} {{Infobox religious biography | name = Mātā Amritānandamayī | title = [[wikt:amma#Etymology 1|Amma]] <br> [[Satguru]] <br> [[Mataji|Mata]] | image = Mata Amritanandamayi - 20100513.jpg | religion = [[Hinduism]] | caption = ''Amma'' in 2010 | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1953|9|27}} | birth_place = Parayakadavu, [[Alappad]] Panchayath, [[Kollam]] District, (now [[Kerala]]), [[India]] | birth_name = Sudhamani Idamannel | death_place = | nationality = Indian | founder = [[Mata Amritanandamayi Math|Mātā Amritānandamayī Math]] | philosophy = | honors = Gandhi King Award | disciples = Swami Amritaswarupananda Puri<br> Swami Amritatmananda Puri<br> Swami Pranavamritananda Puri<br> Swami Ramakrishnananda Puri<br> Swamini Krishna Prana<br> Swami Poornamritananda Puri<br> Swami Vidyamritananda Puri <br> Bri. Pavnamritha Chaitanya |literary_works = ''Awaken Children'' (1-9)<br> Compassion: the Only Way to Peace<br> May Peace and Happiness Prevail<br> Infinite Potential of Women <br> Unity is Peace<br> Living in Harmony<br> Man and Nature<br> May Your Hearts Blossom<br> Understanding and Collaboration Between Religions<br> The Awakening of Universal Motherhood<br> Cultivating Strength and Vitality | footnotes= }} കേരളത്തിലെ ഒരു [[ഹിന്ദുമതം|ഹൈന്ദവ]] ആത്മീയനേതാവും സന്യാസിനിയുമാണ് '''മാതാ അമൃതാനന്ദമയി''' (ജനനനാമം: സുധാമണി, [[സെപ്റ്റംബർ 27]], [[1953]]). "അമ്മ" എന്നും ആശ്ലേഷിക്കുന്ന വിശുദ്ധ" (Hugging Saint) എന്ന പേരിലും ലോകമെമ്പാടുമുള്ള അനുയായികൾക്കിടയിൽ അറിയപ്പെടുന്ന അമൃതാനന്ദമയിയുടെ ആസ്ഥാനം [[കരുനാഗപ്പള്ളി]]യ്ക്കടുത്തുള്ള പറയകടവിലാണ്. == ജനനം,ബാല്യം == [[കൊല്ലം|കൊല്ലം ജില്ലയിലെ]] കടൽത്തീര ഗ്രാമമായ പറയകടവിലെ (ഇപ്പോൾ [[അമൃതപുരി]] എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു{{cn}}) പരമ്പരാഗത മൽസ്യത്തൊഴിലാളി കുടുംബമായ ഇടമണ്ണേൽ വീട്ടിൽ സുഗുണാനന്ദന്റെയും ദമയന്തിയുടെയും മകളായി [[1953]] [[സെപ്റ്റംബർ 27]]-ൽ ജനിച്ചു. സുധാമണി എന്നായിരുന്നു ആദ്യകാലനാമം. സുഗുണാനന്ദൻ-ദമയന്തി ദമ്പതികൾക്ക് സുധാമണി അടക്കം 9 മക്കളായിരുന്നു. അതിൽ 2 മക്കൾ മരിച്ചു പോയി. അഞ്ചാം വയസ്സിൽ ശ്രായിക്കാട് സ്കൂളിൽ സുധാമണി പ്രാഥമിക വിദ്യഭ്യാസം ആരംഭിച്ചു. സുധാമണിയെ ഒന്നാം ക്ലാസ്സിൽ ചേർത്തു. നാലാം ക്ലാസിന് ശേഷം സ്കൂളിൽ പോകാൻ വിസമ്മതിച്ച സുധാമണി വിവാഹജീവിതവും വേണ്ടെന്നു വച്ചു. ധ്യാനം ഇഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്ന അവർ ചെറുപ്പംതൊട്ടേ ആരാധകരെ ആലിംഗനംചെയ്തു തുടങ്ങുകയും ചെയ്തിരുന്നു.<ref name=r1/>. ''' മാതാ അമൃതാനന്ദമയി നാൾവഴികൾ ''' * 27/09/1953 : കന്നി മാസത്തിലെ കാർത്തിക നക്ഷത്രത്തിൽ ജനനം * 1979 : മാതാ അമൃതാനന്ദമയി എന്ന പേര് സ്വീകരിച്ചു * 1981 : മാതാ അമൃതാനന്ദമയി മിഷൻ രജിസ്റ്റർ ചെയ്തു * 1981 : മാതാ അമൃതാനന്ദമയി മഠം, മിഷൻ ട്രസ്റ്റ്, ചാരിറ്റബിൾ ട്രസ്റ്റ് എന്നിവ ആരംഭിച്ചു * 1987 മെയ്മാസം : അമേരിക്കയിലേക്ക് ആദ്യ വിദേശയാത്ര * 1987 ജൂലൈ : പാരീസ് യാത്ര * 1988 : ആദ്യ ബ്രഹ്മസ്ഥാന ക്ഷേത്രം കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ തുടങ്ങി, * വിദേശരാജ്യമായ മൗറിഷ്യസിൽ ഉൾപ്പെടെ ആകെ 22 ബ്രഹ്മസ്ഥാനങ്ങൾ * 1989 ഒക്ടോബർ : പ്രഥമ ശിഷ്യനായി സ്വാമി അമൃത സ്വരൂപാനന്ദപുരിക്ക് സന്യാസ ദീക്ഷ നൽകി * 1990 : അമൃത ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് കമ്പ്യൂട്ടർ ടെക്നോളജി - ആദ്യ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രം * 1991 : റഷ്യ സന്ദർശനം * 1994 : കോയമ്പത്തൂർ എട്ടിമടയിൽ അമൃത എൻജിനീറിങ്ങ് കോളേജ് തുടങ്ങി * 1996 : അമൃതകുടീരം - പാവപ്പെട്ടവർക്ക് വീടുകൾ നൽകുന്ന പദ്ധതി ആരംഭം * 1998 : ഇടപ്പള്ളിയിൽ അമൃത ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസ് & റിസർച്ച് സെൻറർ ആരംഭിച്ചു * 2003 : ആയൂർവേദ കോളേജ് ആരംഭം, അമൃത വിശ്വവിദ്യപീഠത്തിന് കൽപ്പിത സർവകലാശാല പദവി * 2012 : ചൈന സന്ദർശനം * 2019 : അമൃത സ്കൂൾ ഓഫ് അഗ്രികൾച്ചറൽ സയൻസ് കോയമ്പത്തൂരിൽ ആരംഭിച്ചു * 2022 : ഹരിയാനയിലെ ഫരീദാബാദിൽ അമൃത സ്കൂൾ ഓഫ് മെഡിസിൻ തുടങ്ങി<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/editorial/2023/10/02/the-world-looks-to-amritpuri-for-help-in-any-calamity.html സ്നേഹസാഗരം, മാതാ അമൃതാനന്ദമയി സപ്തതി സ്പെഷ്യൽ പേജ്]</ref> === അമൃതപുരി === [[കൊല്ലം|കൊല്ലത്തിനടുത്ത്]] ആലപ്പാട് പഞ്ചായത്തിലാണ് അമൃതാനന്ദമയിയുടെ ജന്മനാടായ പറയകടവ്. [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്ത്]] നിന്നും 110 കി.മി വടക്കായും [[കൊച്ചി|കൊച്ചിയിൽ]] നിന്നും 120 കി.മി തെക്കായിട്ടും ഈ സ്ഥലം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. പറയകടവിൽ മഠം സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്ഥലം ഇപ്പോൾ അമൃതാനന്ദമയിയുടെ ആശ്രമത്തിന്റെ പേരിൽ അമൃതപുരി എന്നുകൂടി അറിയപ്പെടുന്നു. കൊല്ലം നഗരത്തിൽ നിന്ന്‌ മുപ്പത്‌ കിലോമീറ്റർ അകലെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രമാണ്‌ അമൃതപുരി. മാതാ അമൃതാനന്ദമയി ആശ്രമങ്ങളുടെ ആസ്ഥാനമെന്ന നിലയിൽ ഇവിടം ലോകശ്രദ്ധ ആകർഷിക്കുന്നു.<ref>http://malayalam.nativeplanet.com/kollam/attractions/amritapuri/ {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == മാതാ അമൃതാനന്ദമയി മിഷൻ ട്രസ്റ്റ്== ലോകമെമ്പാടുമുള്ള അമൃതാനന്ദമയിശിഷ്യർ ചേർന്ന് രൂപവത്കരിച്ചതാണ് [[മാതാ അമൃതാനന്ദമയീ മഠം|മാതാ അമൃതാനന്ദമയി മിഷൻ ട്രസ്റ്റ്]]. ഈ സ്ഥാപനം ലോകത്ത് പലയിടങ്ങളിലായി 200-ലെറെ ആശ്രമങ്ങൾ, അനാഥ മന്ദിരങ്ങൾ, പ്രൈമറി, സെക്കൻഡറി സ്കൂളുകൾ, എഞ്ചിനീയറിംഗ്, മെഡിക്കൽ കോളേജുകൾ, ആശുപത്രികൾ എന്നിവ സ്ഥാപിച്ചു{{cn}}. കേരളത്തിലും, ഇന്ത്യയുടെ പലഭാഗങ്ങളിലുമായി 25,000 വീടുകൾ പാവപ്പെട്ടവർക്ക് സൗജന്യമായി നിർമ്മിച്ചുകൊടുക്കുന്ന ഒരു പദ്ധതിയും, 50,000 അനാഥ സ്ത്രീകൾക്കുള്ളൊരു പെൻഷൻ പദ്ധതിയും ട്രസ്റ്റ് ആവിഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്{{cn}}. [[2004]]-ലെ സുനാമി ബാധിതരെ സഹായിക്കാൻ 100 കോടി രൂപയുടെ ബൃഹത്തായൊരു പദ്ധതിയും ട്രസ്റ്റ് നടപ്പാക്കി.<ref>http://malayalam.oneindia.in/news/2005/01/15/ker-amruthanandamayi_relief.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} വെബ്‌ദുനിയ 15-01-2005</ref> ദരിദ്രരെ നിസ്സ്വാർത്ഥമായി സേവിക്കുന്നതിലൂടെ ദൈവത്തെ പൂജിക്കുകയാണെന്നും, ദൈവം എല്ലാവരിലുമുണ്ടെന്നും മാതാ അമൃതാനന്ദമയി ശിഷ്യരെ ഉത്ബോധിപ്പിക്കുന്നു{{തെളിവ്}}. പാവപ്പെട്ടവർക്കായി രാജ്യത്ത് ഇതിനകം ഒരുലക്ഷം വീടുകൾ മാതാ അമൃതാനന്ദമയീമഠം നിർമിച്ച് നൽകിയിട്ടുണ്ട്<ref>{{cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1664789/2012-06-18/india/ |title=മാത്രുഭൂമി ദിനപത്രം 2012 ജൂൺ 18ആം തീയതി|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120619212817/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1664789/2012-06-18/india|archivedate=2012-06-19 21:28:17}}</ref>. ==പുരസ്കാരങ്ങളും ബഹുമതികളും == {{Div col begin|2}} * 1993, 'ഹിന്ദു വിശ്വാസങ്ങളുടെ നേതാവ് '{{Failed verification|date=May 2013}} ([[ലോക മത പാർലിമെന്റ്]])<ref name=r1>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/3136524.stm South Asia | Devotees flock to hug Indian guru]. BBC News (2003-09-24). Retrieved on 2011-06-24.</ref> * 1993, ഹിന്ദു നവോത്ഥാന പുരസ്കാരം (''Hinduism Today'') * 1998, കെയർ & ഷെയർ ഇന്റർനാഷണൽ ഹ്യൂമറ്റേറിയൻ അവാർഡ്. (Chicago) * 2002, കർമ യോഗി പുരസ്കാരം (''യോഗാ ജേണൽ'')<ref>Catalfo, Phil. (2001-09-10) [http://www.yogajournal.com/wisdom/804?print=1 The 2002 Karma Yoga Awards] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120323021349/http://www.yogajournal.com/wisdom/804?print=1 |date=2012-03-23 }}. Yoga Journal. Retrieved on 2011-06-24.</ref> * 2002,ദ വേൾഡ് മൂവ്മെന്റ് ഫോർ നോൺ വയലൻസിന്റെ അഹിംസക്കുള്ള [[ഗാന്ധി കിങ്ങ് പുരസ്കാരം]] (യു എൻ, ജനീവ)<ref>[http://www.millenniumpeacesummit.com/wc_awards.html The World Council of Religious Leaders]. Millenniumpeacesummit.com (2000-04-04). Retrieved on 2011-06-24.</ref>{{, }}<ref name="geneva2002">[http://video.google.fr/videoplay?docid=-1576616175871342222# The future of this planet depends on the women (Gandhi-King United Nations 2002) (video)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110719163936/http://video.google.fr/videoplay?docid=-1576616175871342222 |date=2011-07-19 }}. Video.google.fr. Retrieved on 2011-06-24.</ref> * 2003, ചിക്കാഗോ നഗരമായ നാപർവില്ലയുടെ വിശിഷ്ട പൗരത്വം (Honorary Citizenship Award of Naperville)<ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/personality/0709/26/1070926091_1.htm</ref> *2004, അന്താരാഷ്ട്ര ജീവകാരുണ്യ് സംഘടനയായ ഓർഡൻ ബൊനാരിയയിൽ([[Orden Bonaria]])വിശിഷ്ടാംഗത്വം<ref name="amritapuri.org"/> * 2005, മഹവീർ മഹാത്മാ പുരസ്കാരം (ലണ്ടൻ)<ref>[http://www.nonduality.com/news_archive_may_2005.htm Home] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110714194504/http://www.nonduality.com/news_archive_may_2005.htm |date=2011-07-14 }}. Nonduality.com. Retrieved on 2011-06-24.</ref> * 2005, സെന്റെനറി ലെജെന്ററി പുരസ്കാരം International Rotarians (Cochin)<ref>http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2005-02-22/thiruvananthapuram/27867945_1_honour-foundation-stone-mata-amritanandamayi{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * 2006, [[ജേംസ് പാർക്ക്സ് മോർട്ടൊൻ]] അന്തർമത പുരസ്കാരം (ന്യൂ യോർക്ക്)<ref name="Interfaith">[http://interfaithcenter.org/james-parks-morton-interfaith-award-recipients ICNY] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110828002913/http://interfaithcenter.org/james-parks-morton-interfaith-award-recipients |date=2011-08-28 }}. Interfaithcenter.org. Retrieved on 2011-06-24.</ref> * 2006, സന്ത് ജ്ഞാനേശ്വര വിശ്വസമാധാന പുരസ്കാരം (പൂനെ)<ref>[http://archives.amritapuri.org/news/2006/601viswasanthi.php Amma Awarded Sant Jnaneshwara World Peace Prize @ Amritapuri.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100508191638/http://archives.amritapuri.org/news/2006/601viswasanthi.php |date=2010-05-08 }}. Archives.amritapuri.org (2006-01-31). Retrieved on 2011-06-24.</ref> * 2007, ലെ പ്രിക്സ് സിനെമ വെറിറ്റെ (സിനെമ വെറിറ്റെ,പാരിസ്)<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/7043185.stm Entertainment | Film award honours 'hug guru']. BBC News (2007-10-13). Retrieved on 2011-06-24.</ref> * 2010, ഹ്യൂമൺ ലെറ്റേഴ്സിൽ [[ഹോണററി ഡോക്ടറേറ്റ് ബിരുദം]] ([[സ്റ്റേറ്റ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഒഫ് ന്യൂ യോർക്ക്]]) [[State University of New York at Buffalo|Buffalo]] campus.<ref>[http://www.buffalo.edu/news/11390 International Humanitarian Amma Receives SUNY Honorary Degree at UB – UB NewsCenter]. Buffalo.edu (2010-05-26). Retrieved on 2011-06-24.</ref> * 2010, ധർമഖഡ്ഗം അവാർഡ്,(പഴശ്ശിരാജാ നാഷണൽ റോയൽ അവാർഡ്)<ref>http://www.mathrubhumi.com/nri/story.php?id=84096 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140307080342/http://www.mathrubhumi.com/nri/story.php?id=84096 |date=2014-03-07 }} മാതൃഭൂമി 18-02-2010</ref> * 2012 വിശ്വരത്ന പുരസ്കാരം [[ഹിന്ദു പാർലമെൻറ്]]<ref name=yahoo1>[http://malayalam.yahoo.com/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%B6%E0%B5%8D%E0%B4%B5%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A8-%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%B0%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B4%82-%E0%B4%AE%E0%B4%BE%E0%B4%A4%E0%B4%BE-%E0%B4%85%E0%B4%AE%E0%B5%83%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%A8%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A6%E0%B4%AE%E0%B4%AF%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%8D-190938572.html വിശ്വരത്ന പുരസ്ക്കാരം അമൃതാന്ദമയിക്ക് ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} യാഹൂ മലയാളം ശേഖരിച്ചത് സെപ്റ്റംബർ 27, 20212</ref> *2013 U S ഗവൺമെന്റ് ആസ്ഥാനമായ കാപ്പിറ്റോൾ ഹിൽ മന്ദിരത്തിലേക്ക് യു.എസ് ജനപ്രതിനിധിസഭയായ കോൺഗ്രസിന്റെ അംഗങ്ങളാൽ ക്ഷണിക്കപ്പെട്ടു.<ref name=kaumudi>[http://news.keralakaumudi.com/news.php?nid=82cad16b1f1a784dab0397d6d6a4261b മാതാ അമൃതാനന്ദമയി അമേരിക്കൻ പ്രതിനിധികളുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി]കേരള കൗമുദി ശേഖരിച്ചത് ജൂലൈ 17, 2013</ref> ===പദവികൾ=== * [[മാതാ അമൃതാനന്ദമയീ മഠം]] - സ്ഥാപക, ചെയർപേഴ്സൺ <ref>http://www.amritapuri.org/ അമൃതപുരി വെബ്സൈറ്റിൽ നിന്നും</ref> * [[എംബറേസിംഗ് ദി വേൾഡ്]] - സ്ഥാപക.<ref>http://www.embracingtheworld.org/ എംബറേസിംഗ് ദ വേൾഡ് വെബ്സൈറ്റിൽ നിന്നും</ref> * [[അമൃത വിശ്വവിദ്യാപീഠം]] - ചാൻസലർ <ref>http://amrita.edu/chancellor-amma/amma.php#/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111017202413/http://www.amrita.edu/chancellor-amma/amma.php#/ |date=2011-10-17 }} അമൃത വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ</ref> * [[അമൃത ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]](AIMS) - സ്ഥാപക <ref>http://www.aimshospital.org/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101018204719/http://aimshospital.org/ |date=2010-10-18 }} അമൃത ഹോസ്പിറ്റലുകൾ</ref> * [[ലോക മത പാർലമെന്റ്]] - അന്താരാഷ്‌ട്ര ഉപദേശക സമിതി അംഗം<ref>http://www.parliamentofreligions.org/index.cfm?n=1&sn=8 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120628173411/http://www.parliamentofreligions.org/index.cfm?n=1&sn=8 |date=2012-06-28 }} ലോക മത പാർലിമെന്റ്</ref> *[[ബാർസലോണ]]യിലെ അന്താരാഷ്ട്ര ജീവജകാരുണ്യ സംഘടനയായ [[ഓർഡൻ ബൊനേരിയ]]യിലെ വിശിഷ്ടാംഗം <ref name="amritapuri.org">http://www.amritapuri.org/9770/orden.aum</ref> * [[വിവേകാനന്ദൻ|സ്വാമി വിവേകാനന്ദ]] സാർദ്ധശതി, അഖിലഭാരതീയ ആഘോഷസമിതിയുടെ അധ്യക്ഷ.<ref>http://www.vivekananda150jayanti.org/sites/default/files/11th%20at%20Siri%20Fort%20Auditorium.pdf/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303205437/http://www.vivekananda150jayanti.org/sites/default/files/11th%20at%20Siri%20Fort%20Auditorium.pdf |date=2016-03-03 }} സാർദ്ധശതി സമിതിയുടെ നൊട്ടീസ്</ref> ===അന്തർദേശീയ സമ്മേളനങ്ങളിൽ=== മാതാ അമൃതാനന്ദമയി അഭിസംബോധന ചെയ്ത അന്തർദേശീയ സമ്മേളനങ്ങൾ *1993, സർവ്വമത സമ്മേളനം-ചിക്കാഗോ(the Parliament of the World's Religions) *1995, ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ- ന്യൂയോർക്ക്( Interfaith Celebration of the 50th Anniversary of the United Nations ) *2000, ലോക സമാധാന സമ്മേളനം-ന്യൂയോർക്ക്(World Peace Summit of Religious & Spiritual Leaders-UN) *2002, അന്തർദേശീയവനിതാസമ്മേളനം-ജനീവ(the Global Peace Initiative of Women-UN) *2004, ലോക മത പാർലമെന്റ്-ബാർസലോണ(Parliament of World's Religions) *2006, ന്യൂയോർക്ക്(James Parks Morton Interfaith Awards) *2007, സിനിമ വെറൈറ് ഫെസ്റ്റിവൽ- പാരിസ് (Cinéma Vérité Festival) *2008, അന്തർദേശീയവനിതാസമ്മേളനം-ജയ്പൂർ (keynote address of the Global Peace Initiative of Women) *2009, അന്തർദേശീയ വിവേകാനന്ദ ഫൌണ്ടേഷൻ-ഉദ്ഘാടനം- നവദില്ലി(inauguration of Vivekananda International Foundation) *2012, ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ അലയൻസ് ഓഫ് സിവിലൈസേഷൻസ് സാംസ്കാരിക കൂട്ടായ്മ - ഷാങ്ഹായ്,ചൈന(UN Alliance of Civilizations) {{Div col end}} == വിവാദങ്ങൾ == അമൃതാനന്ദമയി ആശ്രമത്തിന്റെ സമ്പാദ്യത്തെക്കുറിച്ചും മറ്റു ക്രമക്കേടുകളെ കുറിച്ചും അന്വേഷിക്കണമെന്ന് ചില വ്യക്തികളും സംഘടനകളും ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട് <ref>http://thatsmalayalam.oneindia.in/news/2008/06/15/kerala-azhikode-probe-amrita-mutt-wealth.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} വൺഇന്ത്യ ഓൺലൈൻ പത്രം</ref><ref>http://www.deepika.com/Archives/cat2_sub.asp?hcode=43319&ccode=Cat2&newsdate=06/03/2008{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ദീപിക ദിനപത്രം ശേഖരിച്ച തീയതി 06/03/2008</ref><ref>http://malayalam.webdunia.com/newsworld/news/keralanews/0805/22/1080522060_1.htm വെബ്ദുനിയ ഓൺലൈൻ ദിനപത്രം</ref> കൊല്ലം വളളിക്കാവിലെ അമൃതാനന്ദമയി ആശ്രമത്തിന്റെ കീ‍ഴിലുള്ള സ്ഥാപനങ്ങൾ നികുതിയടക്കുന്നില്ലെന്ന് കാട്ടി ഓംബുഡ്സ്മാന് പരാതി നൽകിയ സി പി എം ആലുംപീടിക ബ്രാഞ്ച് സെക്രട്ടറി വിജെഷിനെ ആശ്രമത്തിൽ വിളിച്ചുവരുത്തി അമൃതാനന്ദമയി തന്നെ സ്വാധീനിക്കാൻ ശ്രമിച്ചതിന്റെ ഒളിക്യാമറ ദൃശ്യങ്ങൾ പുറത്ത് വന്നത് ഏറെ വിവാദമായിരുന്നു.<ref name="'evartha-ക'">{{cite news|title=മഠത്തിനെതിരെ പരാതി കൊടുത്ത സിപിഎം പ്രാദേശിക നേതാവിനെ സ്വാധീനിക്കാൻ ശ്രമം : ഒളിക്യാമറയിൽ കുടുങ്ങിയത് സാക്ഷാൽ അമൃതാനന്ദമയി|url=http://www.evartha.in/2014/03/04/amrithanandamayi-exposed-to-hidden-camera.html|accessdate=2014 മാർച്ച് 5|newspaper=ഇ-വാർത്ത|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140305031959/http://www.evartha.in/2014/03/04/amrithanandamayi-exposed-to-hidden-camera.html|archivedate=2014-03-05|language=മലയാളം|format=പത്രലേഖനം|url-status=live}}</ref> ===കൊലപാതകങ്ങൾ=== {{main|സത്‌നാംസിങ്ങിന്റെ കൊലപാതകം}} 2012-ൽ കൊല്ലത്തെ അമൃതാനന്ദമയി ആശ്രമത്തിൽ ബഹളം വച്ച് ഭീകരാന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിച്ചെന്ന ആരോപണത്തിൽ ബിഹാർ സ്വദേശി സത്‌നാം സിങ്ങ് എന്ന യുവാവിനെ പോലീസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും പിന്നീട് മാനസികാസ്വാസ്ഥ്യം കാണിച്ചതിനാൽ പേരൂർക്കട മാനസികാരോഗ്യ കേന്ദ്രത്തിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അവിടെ വച്ച് സത്നാം മരണപ്പെട്ടു. മരണത്തിന്റെ ദുരൂഹത ഒട്ടേറെ ചോദ്യങ്ങൾക്കും ആരോപണങ്ങൾക്കും അവസരമൊരുക്കി. ആശ്രമത്തിൽ ഭീകരാന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിച്ചതിലും, മരണത്തിലും ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള തീവ്രവാദി ബന്ധം ഉണ്ടോ എന്ന് [[നാഷണൽ ഇൻവെസ്റ്റിഗേഷൻ ഏജൻസി]] അന്വേഷിക്കണം എന്നു [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബി ജെ പി]] യും ഹിന്ദു സംഘടനകളും ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. <ref>[http://indiatoday.intoday.in/story/kerala-crime-branch-to-probe-youth-death-mata-amritanandamayi/1/212170.html 'Bihar youth who disrupted Mata Amritanandamayi's prayer died of torture'] ഇന്ത്യാ ടുഡേ.ഇൻ വാർത്ത</ref><ref>[http://www.indianexpress.com/news/mata-amritanandamayilinked-youth-tortured-to-death-report/988236 Mata Amritanandamayi-linked youth tortured to death: report], 2012 ആഗസ്റ്റ് 14-ൽ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ് ദിനപത്രം പ്രസിദ്ധീകരിച്ച റിപ്പോർട്ട്ം</ref> === ഗെയ്ൽ ട്രെഡ്‌വെൽ === {{പ്രലേ|ഹോളി ഹെൽ: എ മെമയിർ ഓഫ് ഫെയ്ത്ത്, ഡിവോഷൻ ആൻഡ് പ്യൂർ മാഡ്നെസ്}} അമൃതാനന്ദമയിയുടെ മുൻ ശിഷ്യയായിരുന്ന '''ഗെയ്ൽ ട്രെഡ്‌വെൽ(''ഗായത്രി'')''' എന്ന ഓസ്ത്രേലിയൻ പൗരയുടെ ഓർമ്മകളായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച '''ഹോളി ഹെൽ: എ മെമയിർ ഓഫ് ഫെയ്ത്ത്, ഡിവോഷൻ ആൻഡ് പ്യൂർ മാഡ്നെസ് (വിശുദ്ധ നരകം: വിശ്വാസത്തിൻെറയും ആരാധനയുടെയും ശുദ്ധഭ്രാന്തിൻെറയും ഓർമക്കുറിപ്പ്)''' എന്ന പുസ്തകത്തിൽ അമൃതാനന്ദമയിയേയും ആശ്രമത്തേയും പറ്റി ഗുരുതരമായ പല ആരോപണങ്ങളും ഉന്നയിച്ചിരുന്നു. അമൃതാനന്ദമയിയെ ഒരു ആക്രമണകാരിയായ സ്ത്രീയായി ഗയ്‌ൽ ഈ പുസ്തകത്തിൽ വിവരിക്കുന്നതായി പത്രങ്ങൾ റിപ്പോർട്ടു ചെയ്യുന്നു. അമൃതാനന്ദമയി ഗെയ്‌ലിനെ മാനസികമായും ശാരീരികമായും പീഡിപ്പിച്ചിരുന്നതായും ആരോപണം ഉയരുന്നു.<ref name="'doolnews-ക'">{{cite news|title=അമൃതാനന്ദമയി ആശ്രമം കച്ചവട സാമ്രാജ്യം: വിമർശനങ്ങളുമായി മുൻ ശിഷ്യയുടെ പുസ്തകം|url=http://www.doolnews.com/book-on-blaming-amritanandamayi-432.html|accessdate=2014 ഫെബ്രുവരി 18|newspaper=ഡൂഡിൽന്യൂസ്|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140218123321/http://www.doolnews.com/book-on-blaming-amritanandamayi-432.html|archivedate=2014-02-18 12:33:21|language=മലയാളം|format=പത്രലേഖനം}}</ref><ref name="'evartha-ക'"/> ഭക്തരായി നല്കുന്ന സംഭാവനകളെ സ്വർണ്ണമാക്കി നികുതി വെട്ടിക്കാൻ ശിഷ്യകളുടെ വസ്ത്രത്തിനിടയിൽ തിരുകി കടത്താറുണ്ടെന്നും, ബ്രഹ്മചാരിണിയായി അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഗെയ്‌ലിനോട് പല പുരുഷാനുയായികളും ലൈംഗികമായി ബന്ധപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്നും ഒരു സന്യാസി ഗെയ്‌ലിനെ പല തവണ ബലാൽസംഗം ചെയ്തിട്ടുണ്ടെന്നും ആരോപിക്കുകയുണ്ടായി. <ref name="madhyamam-ക">{{cite news|title=അമൃതാനന്ദമയി മഠം: ഞെട്ടിപ്പിക്കുന്ന വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ|url=http://www.madhyamam.com/news/271884/140218|accessdate=2014 ഫെബ്രുവരി 18|newspaper=മാധ്യമം|date=2014 ഫെബ്രുവരി 18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140218114204/http://www.madhyamam.com/news/271884/140218|archivedate=2014-02-18 11:42:04|language=മലയാളം|format=പത്രലേഖനം}}</ref><ref name="gailtredwell-ക">[http://gailtredwell.com ഗെയ്ൽ ട്രെഡ്‌വെല്ലിന്റെ വെബ് പേജ്]</ref><ref name="madhyamam-ഖ">{{cite news|title=അമൃതാനന്ദമയിക്കെതിരെ മുൻ ശിഷ്യയുടെ പുസ്തകം|url=http://www.madhyamam.com/news/271767/140218|accessdate=2014 ഫെബ്രുവരി 18|newspaper=മാധ്യമം|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140218121548/http://www.madhyamam.com/news/271767/140218|archivedate=2014-02-18 12:15:48|language=മലയാളം}}</ref> == അവലംബം == {{reflist|2}} == കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് == {{commons category|Mata Amritanandamayi}}{{wikiquote}} * [http://www.amritapuri.org/ അമൃതപുരി എന്ന വെബ്സൈറ്റ്] * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/3136524.stm ബി.ബി.സി. യിൽ വന്ന ലേഖനം, ശേഖരിച്ച തിയ്യതി 2007 മാർച്ച് 07] * [[ജൂഡിത്ത് കോർണെൽ]]; അമ്മഃ ഹീലിംഗ് ദ ഹെർട്ട് ഓഫ് ദ വേൾഡ് വില്യം മോറോ & കമ്പനി, ISBN 0-688-17079-X * [http://hinduism.about.com/cs/gurussaints/a/aa092803a.htm ശുഭാമോയ് ദാസ് ബി.ബി.സി.യിൽ എഴുതിയ ലേഖനം, ശേഖരിച്ച തിയ്യതി 2007 മാർച്ച് 07]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{അപൂർണ്ണ ജീവചരിത്രം}} [[വർഗ്ഗം:1953-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 27-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ആത്മീയാചാര്യന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:സാമൂഹ്യപ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:ദേവത്വം കല്പിക്കപ്പെട്ടവർ]] owfpo5k5twd5ih597qy5p2qyybjkhx5 0 12111 4675742 4658957 2026-10-13T07:21:39Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675742 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|arthunkal}} {{Infobox settlement | name = അർത്തുങ്കൽ | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = ഗ്രാമം | image_skyline = St. Andrew's Forane Church of Arthunkal.jpg | image_alt = | image_caption = അർത്തുങ്കൽ സെന്റ് ആൻഡ്രൂസ് ബസിലിക്ക | pushpin_map = India Kerala | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = കേരളത്തിൽ സ്ഥാനം | latd = 9.661114 | latm = | lats = | latNS = N | longd = 76.300454 | longm = | longs = | longEW = E | coordinates_display = inline,title | subdivision_type = രാജ്യം | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|സംസ്ഥാനം]] | subdivision_name1 = [[കേരളം]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|ജില്ല]] | subdivision_name2 = [[Alappuzha district|ആലപ്പുഴ]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = | population_as_of = | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ഭാഷകൾ | demographics1_title1 = ഔദ്യോഗികം | demographics1_info1 = [[Malayalam language|മലയാളം]], [[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 688530 | area_code_type = ടെലിഫോൺ കോഡ് | area_code = +91 478 | registration_plate = KL- | blank1_name_sec1 = Nearest city | blank1_info_sec1 = [[Kochi, India|കൊച്ചി]] | blank2_name_sec1 = ലോകസഭാ നിയോജകമണ്ഡലം | blank2_info_sec1 = ആലപ്പുഴ | blank3_name_sec1 = നിയമസഭാ നിയോജകമണ്ഡലം | blank3_info_sec1 = ചേർത്തല | website = | footnotes = }} [[പ്രമാണം:അർത്തുങ്കൽ.jpg|thumb|250px|അർത്തുങ്കൽ ഗ്രാമകേന്ദ്രം]] [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ]] [[ചേർത്തല|ചേർത്തലക്കടുത്തുള്ള]] തീരദേശ ഗ്രാമമാണ്‌ '''അർത്തുങ്കൽ'''.പ്രശസ്തവും പുരാതനവുമായ സെയ്ന്റ് ആൻഡ്രൂസ് ബസിലിക്ക ദേവാലയം ഇവിടെയാണ്‌ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. [[അർത്തുങ്കൽ പള്ളി|അർത്തുങ്കൽ പള്ളിയെന്നാണ്]] ഈ ദേവാലയം അറിയപ്പെടുന്നത്. മത്സ്യബന്ധനമാണ് ഇവിടുത്തെ ഭൂരിഭാഗം ജനങ്ങളുടെയും ഉപജീവനമാർഗ്ഗം. == പേരിനു പിന്നിൽ == അർത്തുങ്കൽ എന്ന പേര് [[ബുദ്ധമതം|ബുദ്ധമതത്തിൽ]] നിന്നാണ്‌ ഉടലെടുക്കുന്നത് എന്ന് കരുതുന്നു. ബുദ്ധസ്ഥാനം നേടുന്നവരുടെ മറ്റൊരു പേരാണ്‌ അർഹതൻ (പാലി), <ref>{{Cite journal|url=http://www.languageinindia.com/june2016/prasanthmalayalamwords.pdf|title=ലോസ്റ്റ് വോഡ് ഇസ് ലോസ്റ്റ് വേൾഡ് - എ സ്റ്റഡി ഒഫ് മലയാളം|last=ഡോ. ആർ. ഐ.|first=പ്രശാന്ത്|date=6 June 2016|journal=Language in India|accessdate=2001 മാർച്ച് 3|doi=|pmid=1930 - 2940|archive-url=https://web.archive.org/web/20170331205715/http://www.languageinindia.com/june2016/prasanthmalayalamwords.pdf|archive-date=2017-03-31|url-status=dead}}</ref> <ref>{{cite book | title = മലയാളത്തിലെ പരകീയ പദങ്ങൾ | last = പി.എം. | first = ജോസഫ് | publisher = കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് | year = 1995 | isbn = | location = തിരുവനന്തപുരം | authorlink = ഡോ.പി.എം.ജോസഫ് | coauthors = }}</ref>(മലയാളത്തിൽ ആതൻ), അർത്ഥം അർഹതയുള്ളവൻ.<ref name="pmjoseph" > {{cite book |last=പി.എം. |first=ജോസഫ്|authorlink= ഡോ.പി.എം.ജോസഫ്|coauthors= |title= മലയാളത്തിലെ പരകീയ പദങ്ങൾ|year=1995 |publisher=കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് |location=തിരുവനന്തപുരം |isbn=}} </ref> ബുദ്ധ-ജൈനന്മാരുടെ ക്ഷേത്രത്തിനെ കല്ല് എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു. <ref> {{cite book |last=വാലത്ത്|first=വി.വി.കെ.|authorlink=വി.വി.കെ. വാലത്ത്|coauthors= |title=കേരളത്തിലെ സ്ഥലനാമചരിത്രങ്ങൾ എറണാകുളം ജില്ല |year=1991|publisher=കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|location= തൃശ്ശൂർ|isbn= 81-7690-105-9 }} </ref> എന്നാൽ അർത്തുങ്കൽ എന്ന പേര് മൂത്തേടം എന്ന പേരിൽ നിന്നും പരിണമിച്ചുണ്ടായതാണെന്നും പറയപ്പെടുന്നു. അതായത് മൂത്തേടം മുത്തേടത്തിങ്കൽ എന്ന പേരിലേക്ക് പരിണമിക്കുകയും അത് അർത്തുങ്കലായി പരിണമിക്കുകയും ചെയ്തു. == ചരിത്രം == [[ശബരിമല]]യിലെന്ന പോലെ നേരെ പടിഞ്ഞാറ് അതേ അക്ഷാംശത്തിൽ കടലോരത്തും മലയാളികൾ പണ്ട് ശാസ്താവിനേയും (ബുദ്ധൻ) ആതനേയും വച്ച ആരാധിച്ചിരുന്നു.} ഈ വാദമനുസരിച്ച്, അർഹതൻ കല്ല് എന്ന ഇത് അർത്തങ്കൽ എന്നും അർത്തുങ്കൽ എന്നുമായി പരണമിച്ചു.<ref>{{cite book |last=പി.ഒ. |first=പുരുഷോത്തമൻ |authorlink=പി.ഒ. പുരുഷോത്തമൻ |coauthors= |title=ബുദ്ധന്റെ കാല്പാടുകൾ-പഠനം |year=2006 |publisher=പ്രൊഫ. വി. ലൈല |location= കേരളം |isbn= 81-240-1640-2 }} </ref> പോർത്തുഗീസുകാര് അർത്തുങ്കലിലെ ഈ ബൗദ്ധപള്ളിയുടെ സ്ഥാനത്ത് ക്രിസ്തീയ ദേവാലയം സ്ഥാപിച്ചു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ഇന്നും സമീപത്തുള്ളവർ ഈ പള്ളിയിൽ വച്ച് ശബരിമലയിലേക്ക് കെട്ട് കെട്ടുന്നതും തിരികെ ഇവിടെ വന്ന് മാലയൂരുന്നതും ഇതേ പാരമ്പര്യത്തിലാണ് എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. അർത്തുങ്കൽ എന്ന സ്ഥലനാമത്തെക്കുറിച്ച് വേറേയും അവകാശവാദങ്ങളുള്ളതിൽ ഒന്ന് സ്ഥലത്തിന്റെ പഴയപേരായ ആർത്തിക്കുളങ്ങരയുടെ രൂപഭേദമാണ് അതെന്നാണ്.<ref>അർത്തുങ്കൽ പള്ളിയുടെ വെബ്സൈറ്റ് - http://www.arthunkalchurch.org/html/historyfrm.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070702061509/http://arthunkalchurch.org/html/historyfrm.htm |date=2007-07-02 }}</ref> അയ്യപ്പന്റേയും വാവരുടേയും അടുത്ത സുഹൃത്തായിരുന്നു വിശുദ്ധ അന്ത്രയോസ് ശ്ലീഹാ എന്ന് [[ഫ്രാൻസിസ് ഡേയ്]] കേരളത്തെക്കുറിച്ച് 1863 ൽ എഴുതിയ ഗ്രന്ഥത്തിൽ വിവരിക്കുന്നു. <ref>https://archive.org/stream/landpermaulsorc01daygoog#page/n26/mode/2up</ref> ശബരിമലയിൽ നിന്ന് ഈ പള്ളിയിലേക്കും തിരിച്ചും തീർത്ഥാടനം നടന്നിരുന്നു. == മതപരമായ പ്രാധാന്യം == === തീർത്ഥാടന സ്ഥലം === കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് അർത്തുങ്കൽ. ലക്ഷക്കണക്കിന് ക്രിസ്ത്യൻ വിശ്വാസികളും മറ്റ് മതവിശ്വാസികളും ഒരു പുണ്യഭൂമിയായി ഇതിനെ കണക്കാക്കുന്നു. റോമൻ രക്തസാക്ഷിയായ വിശുദ്ധ സെബാസ്റ്റ്യൻ രക്ഷാധികാരിയായുള്ള പള്ളിയുടെ പര്യായമാണ് ഈ ഗ്രാമം.<ref>{{Cite web |url=http://www.arthunkalchurch.org/ |title=St Andrew's Forane Church - St Sebastian's Pilgrimage Centre |access-date=27 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070205094015/http://www.arthunkalchurch.org/ |archive-date=5 February 2007 |url-status=dead }}</ref> ജനുവരിയിൽ രണ്ടാഴ്ച നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഒരു മഹത്തായ ആഘോഷമാണ് അർത്തുങ്കലിലെ വിശുദ്ധ സെബാസ്റ്റ്യന്റെ തിരുനാൾ. പരമ്പരാഗത പെരുന്നാളിന്റെയോ പെരുന്നാളിന്റെയോ പ്രധാന ദിവസം ജനുവരി 20 ആണെങ്കിലും, ആഘോഷങ്ങളുടെ അവസാനം ആഘോഷിക്കുന്നതിനായി ജനുവരി 27 ന് പള്ളി അധികാരികൾ മറ്റൊരു ആഘോഷം സംഘടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്, ഇതിനെ പ്രാദേശികമായി എട്ടാംപെരുന്നാൾ അല്ലെങ്കിൽ 'തിരുനാളിന്റെ എട്ടാം ദിവസം' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. പെരുന്നാൾ ദിവസങ്ങളിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഭക്തർ പള്ളി സന്ദർശിക്കുന്നു. പള്ളിയിൽ നിന്ന് കടൽത്തീരത്തേക്കും തിരിച്ചും വിശുദ്ധ സെബാസ്റ്റ്യന്റെ മനോഹരമായ പ്രതിമ വഹിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു ഘോഷയാത്രയാണ് പെരുന്നാളിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സംഭവം. ഘോഷയാത്രയുടെ സമയത്ത് എല്ലാ വർഷവും ഒരു കഴുകൻ ആകാശത്ത് ചുറ്റിനടക്കുന്നത് കാണാം. ഗ്രാമത്തിന്റെ കാവൽക്കാരനായ വിശുദ്ധ സെബാസ്റ്റ്യന്റെ സാന്നിധ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള മുത്തശ്ശി കഥകളുടെ ഭാഗമായി ഈ കഴുകനും മാറിയിരിക്കുന്നു. === നന്ദി പറയൽ === ഗുരുതരമായ രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് സുഖം പ്രാപിച്ചവരോ അപകടങ്ങളിൽ നിന്ന് വളരെ അടുത്ത് രക്ഷപ്പെട്ടവരോ ആയ നിരവധി ഭക്തർ, വിശുദ്ധ സെബാസ്റ്റ്യന് നന്ദി അർപ്പിക്കാൻ പലപ്പോഴും ഈ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രം സന്ദർശിക്കാറുണ്ട്. അംഗവൈകല്യമുള്ളവരെയും, വികലാംഗരെയും, മാനസിക വൈകല്യമുള്ളവരെയും സുഖപ്പെടുത്താൻ വിശുദ്ധന് ശക്തിയുണ്ടെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ നിരവധി വികലാംഗരും ഈ ദേവാലയം സന്ദർശിക്കുന്നു. കടൽത്തീരത്ത് നിന്ന് പള്ളിയിലേക്കുള്ള വഴിയിൽ ഉരുളുനേർച്ച എന്നറിയപ്പെടുന്ന മുട്ടുകുത്തി ഇഴഞ്ഞും, വില്ലുകളുടെയും അമ്പുകളുടെയും ചെറിയ ലോഹ പകർപ്പുകൾ - വഴിപാടുകൾ അർപ്പിച്ചും ഭക്തർ പലപ്പോഴും നന്ദി പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു.<ref>{{cite web |url=http://arthunkal.bizhat.com |title = Welcome to St Andrew's Basilica, Arthunkal}}</ref> ഔദ്യോഗികമായി സെന്റ് ആൻഡ്രൂസ് ബസിലിക്ക, അർത്തുങ്കൽ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന പള്ളി, പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പോർച്ചുഗീസ് മിഷനറിമാരാണ് നിർമ്മിച്ചത്. ഇതിന് ആകർഷകമായ ഒരു ചരിത്രമുണ്ട്.<ref>{{cite web |url=http://gallery.bizhat.com/showgallery.php?cat=1659 |title=Arthunkal - BizHat.com Photo Gallery |access-date=2026-08-05 |archive-date=2022-08-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220816161203/http://gallery.bizhat.com/showgallery.php?cat=1659 |url-status=dead }}</ref> ശരീരത്തെയും മനസ്സിനെയും സുഖപ്പെടുത്താനുള്ള മാന്ത്രിക ശക്തികൾ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് ഭക്തർ അവകാശപ്പെടുന്നു 1584-ൽ, അന്നത്തെ വികാരി ഫാ. ജക്കോമ ഫെനിഷ്യോയുടെ കീഴിൽ പള്ളി പുനർനിർമ്മിച്ചു. വിശ്വാസികൾ അദ്ദേഹത്തെ സ്നേഹപൂർവ്വം അർത്തുങ്കൽ വെളുത്തച്ചൻ എന്നാണ് വിളിച്ചിരുന്നത്. ഇംഗ്ലീഷിൽ ഇത് വെളുത്തച്ചൻ എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്. ഫാ. 1632-ൽ ഫെനിഷ്യോ മരിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തിന് എട്ട് വർഷത്തിന് ശേഷം, അറബിക്കടലിന്റെ തീരത്തുള്ള നീണ്ട വെള്ള-മണൽത്തീരത്തേക്ക് പടിഞ്ഞാറോട്ട് അഭിമുഖമായി പള്ളി വീണ്ടും പുനർനിർമിച്ചു . 1647-ൽ, മിലാനിൽ ശില്പം ചെയ്ത, രക്തം വാർന്ന് കിടക്കുന്ന ശരീരമാകെ അമ്പുകൾ തറച്ച വിശുദ്ധ സെബാസ്റ്റ്യന്റെ പ്രതിമ (ക്രിസ്ത്യൻ വിശ്വാസം സ്വീകരിച്ചതിന് റോമൻ ചക്രവർത്തിയുടെ കൽപ്പന പ്രകാരം അദ്ദേഹത്തെ വധിച്ചു) അർത്തുങ്കൽ പള്ളിയിൽ കൊണ്ടുവന്ന് സ്ഥാപിച്ചു. ആലപ്പുഴ രൂപതയുടെ ആദ്യത്തെ ഇടവകയായ അർത്തുങ്കൽ സെന്റ് ആൻഡ്രൂസ് ഫൊറാൻ പള്ളി 2010 ജൂലൈ 9-ന് ബസിലിക്ക പദവിയിലേക്ക് ഉയർത്തപ്പെട്ടു. രൂപതയിലെ രണ്ടാമത്തെ "മൈനർ ബസിലിക്ക" തീർത്ഥാടന പള്ളിയാകാൻ അർഹതയുള്ള പള്ളിയാണ് തുമ്പോളി പള്ളി.<ref>{{Cite web |url=http://getawayskerala.com/177/arthunkal-church-elevated-to-basilica |title=Arthunkal Church Elevated to Basilica &#124; Getaways Kerala |access-date=10 July 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120712085139/http://getawayskerala.com/177/arthunkal-church-elevated-to-basilica |archive-date=12 July 2012 |url-status=dead }}</ref> == സൗകര്യങ്ങൾ == പള്ളിയിൽ നിന്ന് കടൽത്തീരത്തേക്ക് നയിക്കുന്ന റോഡിന്റെ ഇരുവശത്തും കെട്ടിടങ്ങളുള്ള സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് അസീസി ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിനും പള്ളിക്കും ഇടയിലുള്ള വിശാലമായ ഒരു തുറസ്സായ സ്ഥലം അർത്തുങ്കലിന്റെ ഹൃദയഭാഗമാണ്. ഗ്രാമത്തിൽ സാമാന്യം സജ്ജീകരിച്ച ഒരു ആശുപത്രി, ഒരു നഴ്സിംഗ് സ്കൂൾ, ഒരു ടീച്ചർ ട്രെയിനിംഗ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്, ഒരു സെൻട്രൽ സ്കൂൾ, ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ (ഫാ. സേവ്യർ അരേശ്ശേരിൽ മെമ്മോറിയൽ ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ സിബിഎസ്ഇ. ഇത് അരേശ്ശേരിൽ എഡ്യൂക്കേഷണൽ ആൻഡ് ചാരിറ്റബിൾ ട്രസ്റ്റ് റീത്തപുരം, അർത്തുങ്കൽ എന്ന ട്രസ്റ്റിന്റെ മാനേജ്മെന്റിന് കീഴിലാണ്), സ്കൂളിന് സമീപമുള്ള ഒരു ചെറിയ ഷോപ്പിംഗ് സെന്റർ എന്നിവയും ഇവിടെ ഉണ്ട്. പള്ളി പ്രാദേശിക ബിസിനസുകാർക്ക് പാട്ടത്തിന് നൽകിയിട്ടുള്ള ഏകദേശം രണ്ട് ഡസൻ കടകൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ, ആലപ്പി ജില്ലാ സഹകരണ ബാങ്ക്, അർത്തുങ്കൽ വില്ലേജ് സർവീസ് സഹകരണ ബാങ്ക് എന്നിവയാണ് ഈ സ്ഥലത്തെ പ്രധാന ബാങ്കുകൾ. ഗ്രാമത്തിലെ നോൺ-റസിഡന്റ് ലാൻഡ്-ബാങ്കിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും പള്ളിയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലാണ്. അർത്തുങ്കൽ ബസിലിക്കയിൽ നിന്ന് അര മൈൽ അകലെ സെന്റ് ജോർജ്ജ് രക്ഷാധികാരിയായി ആതിഥേയത്വം വഹിക്കുന്ന ഗ്രാമത്തിൽ മറ്റൊരു പള്ളിയുണ്ട്. അർത്തുങ്കലിൽ ഒരു മത്സ്യബന്ധന തുറമുഖവും നിർമ്മിക്കുന്നുണ്ട്. തീരദേശ ഹൈവേ അല്ലെങ്കിൽ തീരദേശ ഹൈവേ, അർത്തുങ്കൽ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആലപ്പുഴയിലെ കടൽത്തീര ഗ്രാമങ്ങളെ കൊച്ചിയുടെ പ്രാന്തപ്രദേശവുമായി നന്നായി ബന്ധിപ്പിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. ==ഗാലറി== <gallery> File:Arthunkal old Church.jpg|Old Church at Arthunkal File:Arthunkal StAndrews Church.JPG|Front View of Church File:Arthunkal Church Sideview During Feast.jpg|Arthunkal Church during Feast </gallery> ==അവലംബം== <references/> {{commons category|Arthunkal}} {{alappuzha-geo-stub}} {{ആലപ്പുഴ ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] qnx6a4c4ylte72dtzudmjfl8toob1v3 0 15301 4675691 4670118 2026-10-13T01:24:10Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675691 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Adolf Hitler}} {{Infobox president | name = അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്‌ലർ | nationality = {{plainlist | * ഓസ്ട്രിയൻ, 7 ഏപ്രിൽ 1925 വരെ {{sfn|NS-Archiv, 7 April 1925}} *പിന്നീട് ജർമ്മൻ 25 ഫെബ്രുവരി 1932ന് ശേഷം }} | image = Bundesarchiv Bild 183-S33882, Adolf Hitler retouched.jpg | imagesize = 230px | caption = ഹിറ്റ്ലർ 1937ൽ. | birth_date = {{birth date|df=yes|1889|4|20|df = y}} | birth_place = [[ബ്രണൗ ആം ഇൻ]], [[ഓസ്ട്രിയ-ഹങ്കറി]] | death_date = {{death date and age|1945|4|30|1889|4|20|df=yes}} | death_place = [[ബെർലിൻ]], [[നാസി ജർമ്മനി|ജർമ്മനി]] | death_cause = ആത്മഹത്യ | party = [[നാഷണൽ സോഷ്യലിസ്റ്റ് ജർമ്മൻ വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടി]] (എൻ.എസ്.ഡി.എ.പി) | otherparty = [[ജെർമ്മൻ വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടി]] (1920–1921) | religion = കത്തോലിക് ക്രിസ്ത്യൻ <ref>{{Cite web |url=http://www.nobeliefs.com/Hitler1.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-03-09 |archive-date=2008-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080430081545/http://www.nobeliefs.com/Hitler1.htm |url-status=dead }}</ref> | spouse = [[ഇവാ ബ്രൌൺ]]<br /> (29–30 ഏപ്രിൽ 1945) | occupation = രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ, സൈനികൻ, [[എഴുത്തുകാരൻ]], [[ചിത്രകാരൻ]] | order = [[Führer|ഫ്യൂറർ]] | term_start = 2 ആഗസ്റ്റ് 1934 | term_end = 30 ഏപ്രിൽ 1945 | predecessor = [[പോൾ വോൺ ഹിൻഡൻബർഗ്ഗ്]] <br /> (രാഷ്ട്രപതി) | successor = [[കാൾ ഡോണിറ്റ്സ്]] <br /> (രാഷ്ട്രപതി) | order2 = [[ജർമ്മൻ ചാൻസലർ#റീച്ച്ചാൻസ്ലെർ (1871–1945)|റീച്ച്ചാൻസലർ]] | term_start2 = 30 ജനുവരി 1933 | term_end2 = 30 ഏപ്രിൽ 1945 | president2 = [[പോൾ വോൺ ഹിൻഡൻബർഗ്ഗ്]] | deputy2 = {{plainlist | * [[ഫ്രൻസ് വോൻ പാപെൻ]] * ''സ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞുകിടന്നു'' }} | predecessor2 = [[കർട്ട് വോൺ ഷ്ലീഷെർ]] | successor2 = [[ജോസഫ് ഗീബൽസ്]] | order3 = [[Reichsstatthalter|പ്രഷ്യൻ റീച്ച്സ്താത്താൽട്ടർ]] | term_start3 = 30 ജനുവരി 1933 | term_end3 = 30 ജനുവരി 1935 | primeminister3 = {{plainlist | * [[ഫ്രൻസ് വോൻ പാപെൻ]] * [[ഹെർമാൻ ഗോറിംഗ്]] }} | predecessor3 = ''ഓഫീസ് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു'' | successor3 = ''ഓഫീസ് നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു'' | signature = Hitler Signature2.svg | footnotes = | allegiance = {{flag|German Empire}} | branch = {{flagdeco|German Empire|naval}} [[German Army (German Empire)|''Reichsheer'']] | unit = 16ആം ബവേറിയൻ റിസെർവ് റെജിമെന്റ് | serviceyears = 1914–1918 | rank = ''[[Gefreiter|ജെഫ്രൈറ്റർ]]'' | battles = [[ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം]] | awards = {{plainlist | * [[Iron Cross|Iron Cross First Class]] * Iron Cross Second Class * [[Wound Badge]] }} }} [[1933]] മുതൽ [[1945]] വരെ [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനിയുടെ]] ചാൻസലറായിരുന്നു '''അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്‌ലർ''' ({{Audio|de-Adolf Hitler.ogg|<small>കേൾക്കുക</small>}}) (ഐ.പി.എ: {{IPA|['a: dɔlf 'hɪtlɚ]}}) ([[ഏപ്രിൽ 20]], [[1889]] – [[ഏപ്രിൽ 30]], [[1945]]). [[1934]] മുതൽ [[1945]] വരെ ഹിറ്റ്‌ലർ [[ഫ്യൂറർ]] എന്ന് അറിയപ്പെട്ടു. [[ഓസ്ട്രിയ|ഓസ്ട്രിയയിൽ]] ജനിച്ച ജർമൻ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനും [[നാഷണൽ സോഷ്യലിസ്റ്റ് ജർമ്മൻ വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടി|നാഷണൽ സോഷ്യലിസ്റ്റ് ജർമ്മൻ വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടിയുടെ]] (''നാഷണാത്സോഷ്യലിസ്റ്റീഷ് ഡോയിഷ് ആർബീറ്റെർപാർട്ടി,'' ചുരുക്കെഴുത്ത് എൻ.എസ്.ഡി.എ.പി അല്ലെങ്കിൽ [[നാസി പാർട്ടി]]) തലവനും ആയിരുന്ന ഹിറ്റ്‌ലർ ആയിരുന്നു നാസി ജർമ്മനിയുടേയും [[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിലെ]] [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിന്റേയും]] [[ഹോളോകാസ്റ്റ്|ഹോളോകാസ്റ്റിന്റേയും]] കേന്ദ്രം. [[നാസിസം|നാസിസത്തിന്റെ]] ഉപജ്ഞാതാവായി ഹിറ്റ്‌ലർ കരുതപ്പെടുന്നു. [[ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിൽ]] സൈനികനായി ഹിറ്റ്‌ലർ പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്. പിന്നീട് എൻ.എസ്.ഡി.എ.പിയുടെ മുൻരൂപമായിരുന്ന [[ജെർമൻ വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടി|ജെർമൻ വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടിയിൽ]] 1919ൽ ഹിറ്റ്‌ലർ അംഗമായി. 1921ൽ എൻ.എസ്.ഡി.എ.പിയുടെ തലവനുമായി. 1923 -ൽ ഹിറ്റ്‌ലർ ഭരണകൂടത്തെ [[പട്ടാള വിപ്ലവം|പട്ടാള വിപ്ലവത്തിലൂടെ]] അട്ടിമറിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. [[beer hall putsch|ബീർ ഹാൾ പുഷ്]] എന്നറിയപ്പെട്ട ഈ അട്ടിമറി ശ്രമം പരാജയപ്പെട്ടു. പിടിയിലായ ഹിറ്റ്‌ലർ ജയിലിലടക്കപ്പെട്ടു. ജയിലിൽ വെച്ചാണ് ഹിറ്റ്‌ലർ തന്റെ ആത്മകഥയായ [[മെയ്ൻ കാംഫ്]] (എന്റെ പോരാട്ടം) എഴുതുന്നത്. 1924ൽ ജയിലിൽ നിന്ന് പുറത്തിറങ്ങിയ ശേഷം ഹിറ്റ്‌ലറുടെ ജനപിന്തുണ വർദ്ധിച്ചു. ഊർജ്ജിത പ്രഭാവത്തോടെയുള്ള പ്രസംഗങ്ങളിലൂടെ [[വേഴ്സായി ഉടമ്പടി|വേഴ്സായി ഉടമ്പടിയെ]] ആക്രമിച്ചും [[ജെർമ്മൻ ദേശീയത]], [[കമ്യൂണിസ്റ്റ് വിരുദ്ധത]], [[ജൂത വിരുദ്ധത]] എന്നിവയെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചുമാണ് ഹിറ്റ്‌ലർ ജനപ്രീതി വർദ്ധിപ്പിച്ചത്. ഇതിലൂടെ ഹിറ്റ്‌ലർ [[നാസി പ്രചാരണം]] ശക്തിപ്പെടുത്തി. 1933 -ൽ ചാൻസലറായി അവരോധിക്കപ്പെട്ട ശേഷം ഹിറ്റ്‌ലർ [[വെയ്മർ റിപ്പബ്ലിക്ക്|വെയ്മർ റിപ്പബ്ലിക്കിനെ]] (പുരാതന ജർമ്മനി) [[നാസി ജർമ്മനി|മൂന്നാം സാമ്രാജ്യമായി]] മാറ്റി. നാസിസത്തിന്റെ ആശയസംഹിത പ്രകാരമായിരുന്നു ഹിറ്റ്‌ലർ ഇത് നടപ്പിലാക്കിയത്. യൂറോപ്യൻ വൻകരയിൽ [[നാസി പാർട്ടി|നാസി പാർട്ടിയുടെ]] ആധിപത്യത്തിലുള്ള ഒരു പുതിയ ഭരണക്രമം സ്ഥാപിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഹിറ്റ്‌ലറുടെ ലക്ഷ്യം. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ജെർമ്മൻ ജനതക്ക് വാസസ്ഥലം ഒരുക്കുക ([[Lebensraum|ലെബെൻസ്രോം]]) എന്ന ലക്ഷ്യം അയാളുടെ ദേശീയ, പ്രാദേശിക നയങ്ങളിലുണ്ടായിരുന്നു. 1939 -ലെ [[1939 poland invasion|പോളണ്ട് അധിനിവേശത്തിലൂടെയാ]]ണ് തന്റെ ജർമ്മൻ വിപുലീകരണം ഹിറ്റ്‌ലർ ആരംഭിക്കുന്നത്. ഈ സൈനിക നീക്കമാണ് രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന് കാരണമായത്. ഹിറ്റ്‌ലറുടെ കീഴിൽ 1941 -ൽ ജർമ്മനിയും [[അച്ചുതണ്ട് ശക്തികൾ|സഖ്യകക്ഷികളും]] യൂറോപ്പിന്റേയും വടക്കേ ആഫ്രിക്കയുടേയും ഭൂരിഭാഗവും കൈക്കലാക്കി. എന്നാൽ 1943 ആയപ്പോഴേക്കും ഹിറ്റ്‌ലറിന് തുടർച്ചയായ പരാജയങ്ങൾ ഏറ്റുവാങ്ങേണ്ടി വന്നു. യുദ്ധത്തിന്റെ അവസാന ദിനങ്ങൾക്കിടയിൽ, [[ബെർലിൻ യുദ്ധം|ബെർലിൻ യുദ്ധത്തിനിടയിൽ]] ഹിറ്റ്‌ലർ തന്റെ ദീർഘകാല ജീവിതപങ്കാളി [[ഇവ ബ്രൗൺ|ഇവ ബ്രൗണിനെ]] വിവാഹം ചെയ്തു. രണ്ടു ദിവസത്തിനു ശേഷം 1945 ഏപ്രിൽ 30ന് [[ചെമ്പട (സേന)|ചെമ്പട]] പിടിക്കപ്പെടുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ ഹിറ്റ്‌ലറും ഇവാ ബ്രൗണും ആത്മഹത്യ ചെയ്തു. അവരുടെ ശവശരീരങ്ങൾ പിന്നീട് കത്തിക്കപ്പെട്ടു. ഹിറ്റ്‌ലറിന്റെ സ്വേച്ഛാധിപത്യപരവും വംശീയ യാഥാസ്ഥിതികത്വവും [[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധ]]കാലത്ത് അഞ്ച് കോടിയോളം പേരുടെ ജീവനപഹരിച്ചു. ഇതിൽ ആറ് ദശലക്ഷം [[ജൂതൻമാർ|ജൂതന്മാർ ]] ഉണ്ടായിരുന്നു. ജൂതന്മാരെ കൂടാതെ ജിപ്സികൾ, കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാർ, [[ യഹോവയുടെ സാക്ഷികൾ ]], സ്വവർഗ അനുരാഗികൾ തുടങ്ങിയവരെയും പീഡനത്തിന് വിധേയർ ആക്കുകയും വധിക്കുകയും ചെയ്തു. ജൂതരുടെ വ്യവസ്ഥാപിതമായ ഉന്മൂലനത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിയത് ഹിറ്റ്‌ലറും അടുത്ത കൂട്ടാളികളുമായിരുന്നു. ലോക ചരിത്രത്തെ ഏറ്റവും സ്വാധീനിച്ച നൂറു വ്യക്തികളുടെ ഹ്രസ്വ ചരിത്രമായ [[ദ ഹൻഡ്രഡ് (ഗ്രന്ഥം)|ദ ഹൻഡ്രഡ്]] എന്ന പേരിൽ മൈക്കിൾ ഹാർട്ട് 1978 -ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പുസ്തകത്തിൽ മുപ്പത്തി ഒമ്പതാം സ്ഥാനം ഹിറ്റ്‌ലർക്കാണ്. [[ചാർളി ചാപ്ലിൻ|ചാർളി ചാപ്ലിന്റെ]] [[ദ് ഗ്രേറ്റ് ഡിക്ടേറ്റർ|ദ ഗ്രേറ്റ് ഡിക്ടേറ്റർ]] എന്ന ചലച്ചിത്രം ഹിറ്റ്‌ലറുടെ അധികാരത്വര ലോകത്തെ ആകമാനം നശിപ്പിക്കുന്നതിനെപ്പറ്റിയുള്ളതാണ്. == ആദ്യകാലം == === വംശപരമ്പര === ഹിറ്റ്‌ലറുടെ പിതാവ് [[അലോയ്സ് ഹിറ്റ്‌ലർ]] (1837–1903) [[മരിയ ഷിക്കിൽഗ്രബർ|മരിയ അന്ന ഷിക്കിൽഗ്രബർ]] എന്നവരുടെ നിയമാനുസൃതമല്ലാത്ത പുത്രനായിരുന്നു. മാമോദീസ രേഖകളിൽ അലോയ്സിന്റെ പിതാവിന്റെ പേരുണ്ടായിരുന്നില്ല. അതിനാൽ അമ്മയുടെ കുടുംബപേരായിരുന്നു അലോയ്സിന്റെ നാമത്തോടൊപ്പം ചേർത്തത്. 1842 -ൽ [[ജൊഹാൻ ജോർജ് ഹിറ്റ്‌ലർ]] എന്നയാൾ മരിയ ഷ്കിൽഗ്രബറെ വിവാഹം ചെയ്തു. 1847ൽ മരിയയും 1856ൽ ജോർജും മരണപ്പെട്ട ശേഷം ജോർജിന്റെ സഹോദരനായിരുന്ന [[ജൊഹാൻ നെപോമുക് ഹിറ്റ്‌ലർ|ജൊഹാൻ നെപോമുക് ഹിറ്റ്‌ലറുടെ]] കുടുബത്തിലാണ് അലോയിസ് വളർന്നത്.{{sfn|Maser|1973|p=4}} 1876ൽ അലോയ്സിനെ നിയമാനുസൃത പുത്രനാക്കുകയും മൂന്ന് സാക്ഷികളുടെ മുമ്പാകെ മാമോദീസ രേഖകൾ തിരുത്തുകയും ചെയ്തു.{{sfn|Maser|1973|p=15}} അലോയ്സിന്റെ അമ്മ [[വിയന്ന|വിയന്നയിലെ]] [[Graz|ഗ്രാസ്]] എന്ന പ്രദേശത്തെ ഒരു ജൂത കുടുംബത്തിൽ കാര്യസ്ഥയായിരുന്നെന്നും ആ കുടുംബത്തിലെ 19 -കാരനായിരുന്ന [[ലിയോപോൾഡ് ഫ്രാങ്കെൻബർഗർ]] ആണ് അലോയ്സിന്റെ പിതാവെന്നും തെളിയിക്കുന്ന കത്തുകൾ ഉണ്ടെന്ന് 1945 -ൽ നൂറംബർഗിൽ ഒരു കേസ് വിചാരണക്കിടെ നാസി ഓഫീസറായിരുന്ന [[ഹാൻസ് ഫ്രാങ്ക്]] വെളിപ്പെടുത്തിയിരുന്നു.{{sfn|Rosenbaum|1999|p= }} എന്നാൽ അക്കാലത്ത് ഗ്രാസിൽ ഫ്രാങ്കൻബർഗർ കുടുംബം ജീവിച്ചിരുന്നതിനോ ലിയോപോൾഡ് ഫ്രാങ്കൻബർഗറിന്റെ അസ്തിത്വത്തിനോ തെളിവില്ല.{{sfn|Hamann|2010|p=50}} എങ്കിലും അലോയ്സിന്റെ പിതാവ് ജൂതനായിരിക്കാമെന്നാണ് ചരിത്രകാരന്മാർ കരുതുന്നത്.{{sfn|Toland|1992|pp=246–47}}{{sfn|Kershaw|1999|pp=8–9}} 39 -ആം വയസ്സിലാണ് അലോയ്സിന് ഹിറ്റ്‌ലർ എന്ന പേര് ലഭിക്കുന്നത്. ഇത് ഹീഡ്ലർ, ഹട്ട്ലർ, ഹ്യൂറ്റ്ലർ എന്നെല്ലാം ഉച്ഛരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. കുടിലിൽ താമസിക്കുന്നവൻ (ജെർമ്മൻ ഭാഷയിൽ ഹട്ട്), ആട്ടിടയൻ (ജെർമ്മൻ ഹ്യൂട്ടൻ) അല്ലെങ്കിൽ സ്ലാവിക് വാക്കുകളായ ഹിഡ്ലാർ, ഹിഡ്ലാർസെക് എന്നിവയിൽ നിന്നോ ആകാം ഹിറ്റ്‌ലർ എന്ന പേര് അലോയ്സിന് ലഭിച്ചതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.{{sfn|Jetzinger|1976|p=32}} === ബാല്യവും വിദ്യാഭ്യാസവും=== [[File:Bundesarchiv Bild 183-1989-0322-506, Adolf Hitler, Kinderbild.jpg|upright|thumb|ഹിറ്റ്‌ലർ ശിശുവായ സമയത്തെ ചിത്രം (c.&nbsp;1889–1890)]] [[1889]] [[ഏപ്രിൽ 20|ഏപ്രിൽ 20നു]] കസ്റ്റംസിലെ ജീവനക്കാരനായ അലോയ്സ് ഹിറ്റ്‌ലറുടെയും [[ക്ലാര പോൾസിൽ|ക്ലാര പോൾസിലിന്റെയും]] മകനായി അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്‌ലർ ജനിച്ചു. [[ഓസ്ട്രിയ-ഹങ്കറി]] പ്രദേശമായ [[ബ്രോണൗ ആം ഇൻ]] ആയിരുന്നു അഡോൾഫിൻറെ ജന്മദേശം. ബ്രോണൗവിലെ സാൽസ്ബർഗർ വോൾസ്റ്റാഡ്റ്റ് 15 എന്ന സ്ഥലത്തെ ഗസ്തോഫ് സം പോമർ എന്ന ഗോത്രത്തിലായിരുന്നു ഹിറ്റ്‌ലറിന്റെ ജനനം.{{sfn|House of Responsibility}} ക്ലാരയുടേയും അലോയ്സിന്റേയും ആറു മക്കളിൽ നാലാമനായിരുന്നു അഡോൾഫ്. അഡോൾഫിന്റെ മൂത്ത സഹോദരങ്ങളായ ഗുസ്താവ്, ഇഡ, ഓട്ടോ എന്നിവർ ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ മരണപ്പെട്ടു.{{sfn|Shirer|1960|p=6–9}} ഹിറ്റ്‌ലറിന് മൂന്നു വയസ്സുള്ളപ്പോൾ കുടുംബം ജെർമ്മനിയിലെ [[പസാവു|പസാവുവിലേക്ക്]] കുടിയേറി.{{sfn|Rosmus|2004|p=33}} അവിടെ വെച്ചാണ് അഡോൾഫ് [[ബവേറിയൻ ഭാഷ]] പഠിക്കുന്നത്. ഹിറ്റ്‌ലർ തന്റെ പ്രസംഗങ്ങളിൽ [[ഓസ്ട്രിയൻ-ജെർമ്മൻ ഭാഷ|ഓസ്ട്രിയൻ-ജെർമ്മൻ ഭാഷയേക്കാൾ]] ബവേറിയനായിരുന്നു കൂടുതലായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്.{{sfn|Keller|2010|p=15}}{{sfn|Hamann|2010|pp=7–8}}{{sfn|Kubizek|2006|p=37}} 1894 -ൽ കുടുംബം [[ലിൻസ്|ലിൻസിലെ]] [[ലിയോണ്ടിംഗ്|ലിയോണ്ടിംഗിലേക്ക്]] താമസം മാറ്റി. 1895 ജൂണിൽ അലോയ്സ് ഔദ്യോഗിക ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് വിരമിക്കുകയും [[ലംബാക്ക്|ലംബാക്കിനു]] സമീപത്തെ ഹാഫെൽഡിൽ സ്ഥലം വാങ്ങി താമസം മാറ്റുകയും തേനീച്ച വളർത്തൽ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തു. [[ഫിസ്കൽഹാം|ഫിസ്കൽഹാമിനടുത്തുള്ള]] ഒരു ടെക്നിക്കൽ സ്കൂളിലായിരുന്നു അഡോൾഫിന്റെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം. അച്ഛന്റെ അടുത്തുണ്ടായിരുന്ന [[ഫ്രാങ്കോ-പ്രഷ്യൻ യുദ്ധം|ഫ്രാങ്കോ-പ്രഷ്യൻ യുദ്ധത്തെ]] കുറിച്ചുള്ള ഒരു ചിത്രപുസ്തകം കണ്ടെത്തിയതിലൂടെയായിരുന്നു ആദ്യമായി അഡോൾഫിന് യുദ്ധത്തോട് അഭിനിവേശം തോന്നിയത്.{{sfn|Kubizek|2006|p=92}}{{sfn|Hitler|1999|p=6}} ഹാഫെൽഡിലെത്തിയ ശേഷം അഡോൾഫ് അച്ഛനുമായി വഴക്കുണ്ടാക്കി. വിദ്യാലയത്തിലെ കണിശമായ നിയമങ്ങളോട് തനിക്ക് ഒത്തു പോകാനാവില്ല എന്ന് അഡോൾഫ് അച്ഛനെ അറിയിച്ചതായിരുന്നു വഴക്കിന് കാരണം.{{sfn|Fromm|1977|pp=493–498}} അലോയിസിന്റെ കൃഷി പരാജയത്തിലേക്ക് നീങ്ങിയപ്പോൾ കുടുംബം കൃഷി നിർത്തി ഹാഫെൽഡിൽ നിന്ന് ലംബാക്കിലേക്ക് നീങ്ങി. 1897 -ലായിരുന്നു ഇത്. ഹിറ്റ്‌ലറെ ദൈവഭക്തിയുള്ളവനും സ്വഭാവശുദ്ധിയുള്ളവനുമായി വളർത്തിയെടുക്കാനായിരുന്നു ക്ലാരയുടെ ശ്രമം. മകൻ വൈദികനായി കാണണമെന്ന് അവർ ആഗ്രഹിച്ചു.{{sfn|Shirer|1960|pp=10–11}} എട്ടു വയസ്സുള്ളപ്പോൾ ഹിറ്റ്‌ലർ പള്ളികളിലെ ചടങ്ങുകളിൽ ഭക്തിപൂർവ്വം പങ്കെടുക്കുകയും സംഗീതം പഠിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. പള്ളിയിലെ ഗായകസഘത്തിലെ അംഗവുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. 1898 -ൽ കുടുംബം വീണ്ടും ലിയോണ്ടിംഗിലേക്ക് നീങ്ങി. 1900 ഫെബ്രുവരി രണ്ടിന് ഇളയ സഹോദരനായിരുന്ന [[എഡ്മണ്ട് ഹിറ്റ്‌ലർ|എഡ്മണ്ട്]] അഞ്ചാംപനി വന്ന് മരണപ്പെട്ടത് അഡോൾഫിനെ മാനസികമായി ബാധിച്ചു. ഇതിനെ തുടർന്ന് ക്ലാസിലെ മിടുക്കരിലൊരാളായിരുന്ന അഡോൾഫ് ദുർമുഖനും കോപശീലനും അധ്യാപകരോടും അച്ഛനോടും സ്ഥിരമായി വഴക്കുണ്ടാക്കുന്ന കുട്ടിയുമായി മാറി.{{sfn|Payne|1990|p=22}} [[File:Klara Hitler.jpg|thumb|left|upright|ഹിറ്റ്‌ലറുടെ മാതാവ്‌ ക്ലാര]] അലോയ്സിന് കസ്റ്റംസിൽ വളരെ വിജയകരമായ ഒരു കരിയറുണ്ടായിരുന്നു. തന്റെ മകനും ആ വഴി പിന്തുടരണമെന്ന് അലോയ്സ് കരുതി.{{sfn|Kershaw|2008|p=9}} ഒരിക്കൽ അലോയ്സ് അഡോൾഫിനെ കസ്റ്റംസ് ഓഫീസ് സന്ദർശനത്തിനായി കൊണ്ടു പോയതിനെ ദൃഢനിശ്ചയചിത്തരായ രണ്ടു പേരുടെ മത്സരം തുടങ്ങിയ സംഭവമായി പിന്നീട് ഹിറ്റ്‌ലർ വിവരിച്ചിരുന്നു.{{sfn|Hitler|1999|p=8}}{{sfn|Keller|2010|pp=33–34}}{{sfn|Fest|1977|p=32}} ഒരു ക്ലാസിക്കൽ ഹൈസ്കൂളിൽ പോകാനും ചിത്രകാരനാവാനുമുള്ള അഡോൾഫിന്റെ ആഗ്രഹത്തെ അവഗണിച്ച് 1900 സെപ്റ്റംബറിൽ അലോയ്സ് മകനെ ലിൻസിലെ ഒരു [[Realschule|റിയൽ സ്കൂളിലേക്കയച്ചു]].{{sfn|Kershaw|2008|p=8}} (17 വർഷത്തിനു ശേഷം മറ്റൊരു നാസി പ്രമുഖനായിരുന്ന [[അഡോൾഫ് എയ്ഷ്മാൻ]] പഠിച്ചതും ഇതേ സ്കൂളിലായിരുന്നു.{{sfn|Lipstadt|2011|p=272}}) അഡോൾഫ് ഇതിനെ എതിർത്തു. അച്ഛന്റെ തീരുമാനത്തെ എതിർക്കാൻ അഡോൾഫ് സ്കൂളിൽ ഉഴപ്പി. തന്റെ പ്രോഗ്രസ് കാർഡ് കാണുമ്പോൾ അച്ഛന് താൻ ചെയ്തത് തെറ്റായിരുന്നുവെന്ന് ബോധ്യപ്പെടുമെന്നും തന്നെ ടെക്നിക്കൽ സ്കൂളിൽ മാറ്റിപ്പഠിപ്പിക്കുമെന്നും കരുതിയാണ് താനങ്ങനെ ചെയ്തതെന്ന് ഹിറ്റ്‌ലർ [[മെയിൻ കാംഫ്|മെയിൻ കാംഫിൽ]] വീശദീകരിക്കുന്നുണ്ട്.{{sfn|Hitler|1999|p=10}} ചെറുപ്പത്തിൽ തന്നെ [[ജെർമ്മൻ ദേശീയത|ജെർമ്മൻ ദേശീയതയുടെ]] ഭാഗമായിരുന്നു.{{sfn|Evans|2003|p=163–164}} അഡോൾഫ്. ഹിറ്റ്‌ലർ [[ജെർമ്മൻ സാമ്രാജ്യം|ജെർമ്മൻ ഭരണകൂടത്തോട്]] മാത്രമേ മേധാവിത്വം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നുള്ളൂ. വംശീയമായി തീർത്തും വ്യത്യസ്തരായ ഒരു ജനതയെ [[ഹാബ്സ്ബർഗ് ഭരണകൂടം]] ഭരിക്കുന്നതിനോടും ഹിറ്റ്‌ലറിന് വിമുഖതയുണ്ടായിരുന്നു.{{sfn|Bendersky|2000|p=26}}{{sfn|Ryschka|2008|p=35}} ജെർമ്മൻ അഭിവാദന വാക്കായിരുന്ന "ഹെയിൽ" എന്ന വാക്കായിരുന്നു ഹിറ്റ്‌ലറും കൂട്ടുകാരും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. ഓസ്ട്രിയൻ സാമ്രാജ്യ ദേശീയഗാനത്തിനു പകരം ജർമ്മൻ ദേശീയഗാനമായിരുന്ന [[ഡീഷ്ലാൻഡ് യൂബർ എയ്ൽസ്]] ആയിരുന്നു അവർ ആലപിച്ചിരുന്നത്.{{sfn|Hamann|2010|p=13}} 1903 ജനുവരി 13ന് ഹിറ്റ്‌ലറുടെ പതിനാലാം വയസ്സിൽ പിതാവ് മരിച്ചു. ഇതിനെത്തുടർന്ന് ഹൈസ്കൂളിലെ അഡോൾഫിന്റെ പെരുമാറ്റം ദുഷിച്ചതായി. സംസ്ക്കാരശുശ്രൂഷയിൽ പങ്കെടുക്കില്ലെന്നു ഹിറ്റ്‌ലർ വാശിപിടിച്ചു. എങ്കിലും ബന്ധുക്കളുടെ നിർബന്ധത്തിനു വഴങ്ങി ഒടുവിൽ സമ്മതിച്ചു. ദുഃഖസൂചകമായി കറുത്ത ടൈ ധരിക്കില്ല എന്ന നിബന്ധനയും വെച്ചു. (പക്ഷേ,പിന്നീട് ഹിറ്റ്‌ലർ ഈ പ്രവൃത്തിയിൽ പശ്ചാത്തപിച്ചു.പിതാവിന്റെ കല്ലറയിൽ കൊത്തുപണികൾ ചെയ്ത് പേരു കൊത്തിയ ഫലകം സ്ഥാപിച്ചാണ് പരിഹാരം ചെയ്തത്). 1904 ലെ സെപ്റ്റംബറിൽ അഡോൾഫ് [[സ്റ്റൈർ|സ്റ്റൈറിലെ]] ഒരു റിയൽ സ്കൂളിൽ ചേർന്നു. പിന്നീട് അഡോൾഫിന്റെ പെരുമാറ്റത്തിൽ ചെറിയ പുരോഗതിയുണ്ടായി.{{sfn|Kershaw|1999|p=19}} 1905 -ൽ സ്കൂൾ ജീവിതം അവസാനിപ്പിക്കാൻ അഡോൾഫിന് അമ്മ സമ്മതം നൽകി.{{sfn|Kershaw|2008|p=10}} പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം പ്രത്യേകിച്ച് ലക്ഷ്യങ്ങളോ തുടർ പഠന മോഹങ്ങളോ ഇല്ലാതെ ഹിറ്റ്‌ലർ പുറത്തിറങ്ങി.{{sfn|Kershaw|1999|p=20}} അലോയ്സ് ഹിറ്റ്‌ലർ മുഴുക്കുടിയനായിരുന്നെങ്കിലും ഭാര്യക്കും മകനുമായി ധാരാളം സ്വത്ത് ബാക്കി വെച്ചിരുന്നു. കൂടാതെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പെൻഷന്റെ 50 ശതമാനം മരണശേഷം ക്ലാരക്ക് ലഭിച്ചിരുന്നു. അലോയ്സിന്റെ മറ്റൊരു ഭാര്യയുടെ മക്കളായിരുന്ന (ഹിറ്റ്‌ലറുടെ അർദ്ധസഹോദരങ്ങൾ)ഏഞ്ചലക്കും അലോയ്സ് ജൂനിയറിനും അക്കാലത്ത് സ്വന്തമായി ജോലി ലഭിച്ചിരുന്നു. അതിനാൽ കിട്ടിയ പണം മുഴുവൻ അഡോൾഫിന്റെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനാണ് ക്ലാര ചിലവഴിച്ചിരുന്നത്. പക്ഷേ ഹിറ്റ്‌ലർക്ക് പഠനത്തിൽ താല്പര്യമില്ലായിരുന്നു. നല്ല വേഷം ധരിക്കാനും ചിത്രം വരക്കാനും മാത്രമായിരുന്നു അഡോൾഫിനു താല്പര്യം. ലക്ഷ്യമില്ലാത്ത വായനയും കലാകാരനാകാനുള്ള അലച്ചിലും ഹിറ്റ്‌ലറെ എങ്ങുമെത്തിച്ചില്ല. === കൗമാരം - വിയന്ന, മ്യൂണിച്ച് === {{Quote box|"ആദ്യം കൂലിപ്പണിക്കാരനായും പിന്നീട് ചിത്രകാരനായും ഞാൻ ആ നഗരത്തിൽ അരച്ചാൻ വയര് നിറക്കാൻ പാടുപെട്ടു. ജോലിയിൽ നിന്ന് കിട്ടിയ തുച്ചമായ വരുമാനം, സദാ കൂടെയുണ്ടായിരുന്ന വിശപ്പിനെ അടക്കാൻ പോയിട്ട് ആശ്വസിപ്പിക്കാൻ പോലും തികയില്ലായിരുന്നു. വിശപ്പ് ഒരിക്കലും വിട്ടു പിരിയാത്ത കൂട്ടാളിയായി. വാങ്ങുന്ന ഓരോ പുസ്തകവും കാണുന്ന ഓരോ ഓപ്പറയും തുടർന്നുള്ള നേരങ്ങളിൽ പട്ടിണിക്ക് കാരണമായി. വാസ്തുശില്പ പഠനവും ഊണോഴിഞ്ഞുള്ള ഓപ്പറയും ഏതാനും പുസ്തകങ്ങളും മാത്രമായിരുന്നു ഏക ആശ്രയം".| '''മെയ്ൻ കാംഫിൽ ഹിറ്റ്ലർ തന്റെ വിയന്നാ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച്.''' |align=right|width=300px}} 1905 മുതൽ ഹിറ്റ്‌ലർ [[വിയന്ന|വിയന്നയിൽ]] ഒരു [[ബൊഹീമിയനിസം|ബൊഹീമിയൻ]] ജീവിതം നയിച്ചു. അനാഥർക്കുള്ള ആനുകൂല്യങ്ങളും അമ്മ നൽകിയ സാമ്പത്തിക സഹായങ്ങളുമായിരുന്നു ഹിറ്റ്‌ലറുടെ കൈമുതൽ. ഒരു സാധാരണ ജോലിക്കാരനായും ചിത്രകാരനായും ജലച്ഛായ വിൽപ്പനക്കാരനായും ഹിറ്റ്‌ലർ കഴിഞ്ഞുകൂടി. പിന്നീട് വിയന്നയിലെത്തന്നെ അക്കാദമി ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സ് കോളേജിൽ പ്രവേശനം നേടാനായി ഹിറ്റ്‌ലറുടെ ശ്രമം. രണ്ടു തവണ പ്രവേശനപരീക്ഷ എഴുതിയിട്ടും വിജയിക്കാനായില്ല. ഹിറ്റ്‌ലറിന് ചിത്രകാരനാകാനുള്ള കഴിവില്ലെന്നും ആർക്കിടെക്റ്റാവാനുള്ള ഭാവിയുണ്ടെന്നും സ്ഥാപനമേധാവി ഹിറ്റ്‌ലറിനോട് പറഞ്ഞു.{{sfn|Bullock|1962|pp=30–31}} എന്നാൽ അതിനുള്ള വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത ഹിറ്റ്‌ലർക്കുണ്ടായിരുന്നില്ല.{{sfn|Hitler|1999|p=20}} [[File:The Courtyard of the Old Residency in Munich - Adolf Hitler.jpg|thumb|left|വിയന്നയിൽ വെച്ച് ഹിറ്റ്‌ലർ വരച്ച ഒരു പെയിന്റിംഗ്, 1914]] ഇതിനിടെ [[ക്ലാര ഹിറ്റ്ലർ|ക്ലാരയുടെ]] രോഗം വളരെ കൂടുതലായി. അവസാനകാലത്ത് മകൻ ഒപ്പമുണ്ടായിരിക്കണമെന്ന് അവർ ആഗ്രഹിച്ചു. പലവട്ടം ഹിറ്റ്‌ലറെ വിവരമറിയിച്ചു. എന്നാൽ ഫൈൻ ആർട്സ് കോളേജിൽ പ്രവേശനം കിട്ടാതെ വീട്ടിലേക്കില്ലെന്ന് ഹിറ്റ്‌ലർ വാശിപിടിച്ചു. ഒടുവിൽ മകനെ കാണാതെ ആ അമ്മ 47 -ആം വയസ്സിൽ മരണത്തിനു കീഴടങ്ങി. ഹിറ്റ്‌ലർ നാട്ടിൽ മടങ്ങിയെത്തുന്നത് അമ്മയുടെ സംസ്ക്കാരചടങ്ങിൽ പങ്കെടുക്കാനായിരുന്നു. അമ്മയോട് ഹിറ്റ്‌ലർക്ക് ഗാഢമായ ആത്മബന്ധം ഉണ്ടായിരുന്നു.അദ്ദേഹം അമ്മയുടെ ചിത്രം ഒപ്പം കൊണ്ടു നടന്നു. അമ്മ മരിക്കുമ്പോൾ 18 വയസ്സായിരുന്നു ഹിറ്റ്‌ലർക്ക്. അമ്മയുടെ ഒസ്യത്ത് പ്രകാരം കാര്യമായ സ്വത്തൊന്നും മകനു വേണ്ടി അവശേഷിച്ചിരുന്നില്ല.ഹിറ്റ്‌ലറുടെ പഠനത്തിനു വേണ്ടിയും ക്ലാരയുടെ ചികിത്സക്കു വേണ്ടിയും സമ്പാദ്യത്തിന്റെ നല്ലൊരു ഭാഗം ചെലവായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. ഒടുവിൽ ഒരു ബൈബിളും നൂറ് ക്രോനനുമായി ഹിറ്റ്‌ലർ വിയന്നയിലേക്ക് മടങ്ങി. അക്കാദമി രണ്ടാം തവണയും അപേക്ഷ നിരസിച്ചപ്പോൾ ഹിറ്റ്‌ലർ തീർത്തും ദരിദ്രനായി. 1909 -ൽ ഹിറ്റ്‌ലർ സ്വന്തമായി വീടില്ലാതെ കഴിച്ചുകൂട്ടുകയായിരുന്നു. എന്നാൽ 1910 -ൽ [[മെൽഡെമാൻസ്ട്രേസ്|മെൽഡെമാൻസ്ട്രേസിലെ]] പാവപ്പെട്ട ജോലിക്കാർക്കുള്ള താമസസ്ഥലത്ത് ഹിറ്റ്‌ലർ താമസം ആരംഭിച്ചു.{{sfn|Bullock|1999|pp=30–33}} അക്കാലത്ത് വിയന്ന മതവിപ്രതിപത്തിയുടേയും വംശീയവിവേചനത്തിന്റേയും കേന്ദ്രമായിരുന്നു.{{sfn|Shirer|1960|p=26}} കിഴക്കുനിന്നുള്ള കുടിയേറ്റക്കാർ ആ പ്രദേശം കൈയടുമെന്നുള്ള പ്രചാരണങ്ങൾക്കിടെ ജനാധിപത്യ സിദ്ധാന്തവാദിയായിരുന്ന മേയർ കാൾ ലൂഗർ രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കായി [[സെമെറ്റിക്ക് വിരുദ്ധത|സെമെറ്റിക്ക് വിരുദ്ധപ്രസ്ഥാനത്തെ]] നിരോധിച്ചു. ജോർജ് ഷോനററുടെ [[ഐക്യ ജെർമ്മൻ പ്രസ്ഥാനം|ഐക്യ ജെർമ്മൻ പ്രസ്ഥാനത്തിന്]] വിയന്ന ഉൾപ്പെടുന്ന [[മരിയഹിൽഫ്|മരിയഹിൽഫ് ജില്ലയിൽ]] ശക്തമായ പിന്തുണ ഉണ്ടായിരുന്നു.{{sfn|Hamann|2010|pp=243–246}} ''ഡീഷസ് വോൾക്ക്സ്ബാറ്റ്'' പോലെയുള്ള പ്രാദേശിക പത്രങ്ങളായിരുന്നു ഹിറ്റ്‌ലർ അക്കാലത്ത് വായിച്ചിരുന്നത്. കടുത്ത മുൻവിധികളോടെ ഇറങ്ങിയിരുന്ന അത്തരം പത്രങ്ങൾ കിഴക്കു നിന്നുള്ള ജൂതകുടിയേറ്റം ക്രിസ്ത്യാനികളെ അലട്ടിയിരുന്ന ഭീതികൾ അതിശയോക്തി കലർത്തി പ്രചരിപ്പിച്ചിരുന്നു.{{sfn|Hamann|2010|pp=341–345}} ഇതിന്റെയെല്ലാം ഫലമായി കത്തോലിക് പുരോഹിതനായിരുന്ന [[മാർട്ടിൻ ലൂതർ|മാർട്ടിൻ ലൂതറിനോട്]] ഹിറ്റ്‌ലർ ആദരവ് വെച്ചു പുലർത്തിയിരുന്നു.{{sfn|Hamann|2010|p=350}} ഹിറ്റ്‌ലർ തന്റെ സെമെറ്റിക് വിരുദ്ധ സ്വഭാവം ആദ്യമായി പ്രകടിപ്പിച്ചത് എന്നാണെന്നും അതിന്റെ ഹേതുവും കൃത്യമായി പറയാനാവില്ല.{{sfn|Kershaw|1999|pp=60–67}} താൻ ആദ്യമായി സെമെറ്റിക് വിരുദ്ധനായത് വിയന്നയിൽ വെച്ചാണെന്ന് മെയ്ൻകാംഫിൽ ഹിറ്റ്‌ലർ പറയുന്നുണ്ട്.{{sfn|Hitler|1999|p=52}} എന്നാൽ ഹിറ്റ്‌ലറുടെ അടുത്ത സുഹൃത്തായിരുന്ന [[ആഗസ്റ്റ് കുബീസെക്|ആഗസ്റ്റ് കുബീസെകിന്റെ]] അഭിപ്രായം ലിൻസ് വിടുമ്പോൾ തന്നെ ഹിറ്റ്‌ലർ ഒരു ഉറച്ച സെമെറ്റിക് വിരുദ്ധനായിരുന്നു എന്നതാണ്.{{sfn|Shirer|1960|p=25}} പക്ഷേ ചരിത്രകാരനായ [[ബ്രിഗൈറ്റ് ഹാമാൻ]] കുബീസെക്കിന്റെ ഈ അഭിപ്രായത്തെ വെല്ലുവിളിച്ചു. ബാലനായിരുന്ന ഹിറ്റ്‌ലർ ഒരു സെമെറ്റിക് വിരുദ്ധനാണെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ട ഒരേയൊരു വ്യക്തി കുബീസെക് മാത്രമാണെന്ന് ഹാമാൻ എഴുതി.{{sfn|Hamann|1999|p=176}} മാത്രമല്ല വിയന്നയിലായിരിക്കുമ്പോഴാണ് ഹിറ്റ്‌ലർ സെമെറ്റിക് വിരുദ്ധനായതെന്നും ഹാമാൻ വ്യക്തമാക്കുകയുണ്ടായി.{{sfn|Hamann|2010|p=348}} ചരിത്രകാരനായ [[ഇയാൻ കെർഷോ|ഇയാൻ കെർഷോയു]]ടെ അഭിപ്രായം "അക്കാലത്ത് ഹിറ്റ്‌ലറിൽ സെമെറ്റിക് വിരുദ്ധത ഉണ്ടായിരിക്കാമെങ്കിലും വിയന്നയിൽ സ്വാധീനമുണ്ടായിരുന്ന സെമെറ്റിക് വിരുദ്ധ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ കാരണം അത് വേണ്ടത്ര ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടാതെ പോയി" എന്നതാണ്.{{sfn|Kershaw|1999|p=66}} എന്നാൽ ഹോസ്റ്റലിലും മറ്റുമായി ഹിറ്റ്‌ലറിന് വിയന്നയിൽ ധാരാളം ജൂതസുഹൃത്തുക്കളുണ്ടായിരുന്നതിന് നിരവധി തെളിവുകളുണ്ട്.{{sfn|Hamann|2010|pp=347–359}}{{sfn|Kershaw|1999|p=64}} ചരിത്രകാരനായ [[റിച്ചാർഡ് ജെ. ഇവാൻസ്]] പറയുന്നത് "''ഹിറ്റ്‌ലറുടെ ക്രൂരവും കൊലപാതക താൽപര്യത്തോടെയുമുള്ള സെമെറ്റിക് വിരുദ്ധത രൂപം കൊള്ളുന്നത് ജെർമ്മനിയുടെ പരാജയത്തിന്റേയും (ഒന്നാം ലോകയുദ്ധത്തിൽ) ആ മഹാദുരന്തം സംഭവിച്ചത് [[പിറകിൽ നിന്നുള്ള കുത്ത് - കെട്ടുകഥ|പിറകിൽ നിന്ന് കുത്തിയത് വഴിയാണെന്ന]] വലതുപക്ഷ പ്രചാരണത്തിന്റേയും പ്രതിഫലനമായിട്ടുണ്ടായതാണെന്ന് ഏറെക്കുറെ എല്ലാ ചരിത്രകാരന്മാരും അംഗീകരിച്ചതാണ്''" എന്നാണ്.{{sfn|Evans|2011}} 1913 -ൽ അച്ഛന്റെ എസ്റ്റേറ്റിന്റെ ശേഷിക്കുന്ന ഭാഗവും ഹിറ്റ്‌ലർക്ക് സ്വന്തമായി. ഹിറ്റ്‌ലർ [[മ്യൂണിച്ച്|മ്യൂണിച്ചിലേക്ക്]] തിരിച്ചു.{{sfn|Shirer|1960|p=27}} ആസ്ട്രിയൻ സൈന്യത്തിന്റെ നിർബന്ധയുദ്ധസേവനത്തിൽ ഒഴിഞ്ഞ്മാറാനാണ് ഹിറ്റ്‌ലർ വിയന്ന വിട്ടതെന്ന് ഭൂരിഭാഗം ചരിത്രകാരന്മാരും കരുതുന്നു.{{sfn|Weber|2010|p=13}} താൻ [[ഹാബ്സ്ബർഗ് സാമ്രാജ്യം|ഹാബ്സ്ബർഗ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] സൈന്യത്തിനു വേണ്ടി സേവനം ചെയ്യാനാഗ്രിക്കുന്നില്ലെന്നും, കാരണം അത് നിരവധി വംശങ്ങളുടെ മിശ്രിതമാണെന്നും ഹിറ്റ്‌ലർ പിന്നീട് വ്യക്തമാക്കുകയുണ്ടായി.{{sfn|Shirer|1960|p=27}} ശാരീരിക യോഗ്യതകൾക്കായുള്ള പരീക്ഷയിൽ പരാജയപ്പെട്ട ശേഷം സൈന്യത്തിൽ ചേരാതെ 1914 -ൽ ഹിറ്റ്‌ലർ മ്യൂണിച്ചിലേക്ക് മടങ്ങി.{{sfn|Shirer|1960|p=27, footnote}} {{ജൂതവിരോധം}} === ഒന്നാം ലോകയുദ്ധം === ഒന്നാം ലോകയുദ്ധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ട സമയത്ത് ഹിറ്റ്ലർ ഒരു മ്യൂണിച്ച് നിവാസിയും ഒരു ആസ്ട്രിയൻ പൗരനായി [[ബവേറിയൻ സൈന്യം|ബവേറിയൻ സൈന്യത്തിൽ]] സേവനമനുഷ്ടിക്കുകയുമായിരുന്നു.{{sfn|Kershaw|1999|p=90}} [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസിലും]] [[ബെൽജിയം|ബെൽജിയത്തിലുമായി]] [[പശ്ചിമ മുന്നണി (ഒന്നാം ലോകയുദ്ധം)|പശ്ചിമ മുന്നണിയിൽ]]{{sfn|Kershaw|2008|p=53}} ലിസ്റ്റ് റെജിമെന്റിലെ ഒന്നാം കമ്പനിയായ ബവേറിയൻ റിസർവ് ഇൻഫൻട്രി റെജിമെന്റ് 16ൽ ഒരു റണ്ണറായായിരുന്നു ഹിറ്റ്ലർ സേവനമനുഷ്ടിച്ചിരുന്നത്.{{sfn|Weber|2010|pp=12–13}}{{sfn|Kershaw|1999|p=90}} സൈന്യത്തിലെ മുന്നേറ്റ നിരയിൽ തന്നെയായിരുന്നു ഹിറ്റ്ലറുടെ സ്ഥാനം.{{sfn|Kershaw|2008|p=54}}{{sfn|Weber|2010|p=100}} [[ഒന്നാം വൈപ്രസ് യുദ്ധം]], [[സോം യുദ്ധം]], [[അറാസ് യുദ്ധം]], [[പാഷെൻഡീൽ യുദ്ധം]] എന്നിവയിലെല്ലാം ഹിറ്റ്ലർ പങ്കെടുക്കുകയും സോം യുദ്ധത്തിൽ പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.{{sfn|Shirer|1960|p=30}} സൈനികസേവനത്തിനിടെ ഹിറ്റ്ലർ ധീരതക്കുള്ള പുരസ്കാരങ്ങളും സ്വന്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. 1914ൽ സെക്കന്റ് ക്ലാസ് അയേൺ ക്രോസ് സൈനിക ഹിറ്റ്ലറിനു ലഭിച്ചു.{{sfn|Shirer|1960|p=30}} പിന്നീട് 1918 ആഗസ്റ്റ് നാലിന് [[ഹ്യൂഗോ ഗട്ട്മാൻ|ഹ്യൂഗോ ഗട്ട്മാന്റെ]] ശുപാർശപ്രകാരം ഹിറ്റ്ലറിന് ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് അയേൺ ക്രോസ് ബഹുമതിയും ലഭിച്ചു.{{sfn|Kershaw|2008|p=59}} ഹിറ്റ്ലറിന്റെ റാങ്കിലുള്ള(''[[ജെഫ്രൈറ്റർ]]'') സൈനികർക്ക് വളരെ അപൂർവ്വമായേ ഈ ബഹുമതി സമ്മാനിക്കാറുള്ളൂ. റെജിമെന്റ് ആസ്ഥാനത്ത് ഹിറ്റ്ലറിന് ജോലി ലഭിച്ചതും മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരുമായുള്ള സ്ഥിരസമ്പർക്കവും വഴിയാകാം ഹിറ്റ്ലറിന് ഈ നേട്ടം കൈവരിക്കാനായത്.{{sfn|Bullock|1962|p=52}} ബഹുമതിക്കർഹമായ പ്രവൃത്തികൾ മികച്ചതായിരുന്നുവെങ്കിലും അവ പ്രത്യേകതകളുള്ളതാണെന്ന് പറയാനാവില്ല.{{sfn|Kershaw|1999|p=96}} 1918 മെയ് 18ന് ബ്ലാക്ക് വൂണ്ട് ബാഡ്ജ് ഹിറ്റ്ലറിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.{{sfn|Steiner|1976|p=392}} റെജിമെന്റ് ആസ്ഥാനത്തുള്ള ജോലിക്കിടയിൽ ഒരു സൈനിക പത്രത്തിനു വേണ്ടി ഹിറ്റ്ലർ കാർട്ടൂണുകളും ചിത്രങ്ങളും വരക്കുകയും അവക്കാവശ്യമായ നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകുകയും ചെയ്തിരുന്നു. 1916 ഒക്റ്റോബറിൽ സോം യുദ്ധത്തിനിടയിൽ ഹിറ്റിലറിന് പരിക്കേറ്റത് നാഭിക്കോ{{sfn|Jamieson|2008}} ഇടത് തുടക്കോ ആണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. റണ്ണർമാരുടെ മാർച്ചിനിടയിലേക്ക് ഷെല്ലുകൾ പതിച്ചപ്പോഴായിരുന്നു ഹിറ്റ്ലറിന് ഈ മുറിവേറ്റത്.{{sfn|Kershaw|2008|p=57}} അതിനു ശേഷം രണ്ട് മാസത്തോളം ഹിറ്റ്ലർ [[ബീലിറ്റ്സ്|ബീലിറ്റ്സിലെ]] റെഡ്ക്രോസ് ആശുപത്രിയിൽ കഴിഞ്ഞു. പിന്നീട് ഹിറ്റ്ലർ റെജിമെന്റിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തിയത് 1917 മാർച്ച് അഞ്ചിനായിരുന്നു.{{sfn|Kershaw|2008|p=58}} ഒരു [[മസ്റ്റാഡ് വാതകം|മസ്റ്റാഡ് വാതകപ്രയോഗത്തെ]] തുടർന്ന് 1918 ഒക്റ്റോബർ 15ന് ഹിറ്റ്ലറിന് ഭാഗികമായി അന്ധത ബാധിക്കുകയും [[പേസ് വാക്ക്|പേസ് വാക്കിലെ]] ഒരു ആശുപത്രിയിലാവുകയും ചെയ്തു.{{sfn|Kershaw|2008|pp=59, 60}} ഹിറ്റ്ലർ പേസ് വാക്കിലാകുമ്പോഴായിരുന്നു ജർമ്മനി യുദ്ധത്തിൽ പരാജയപ്പെട്ടത്.{{sfn|Kershaw|1999|p=97}} ഈ വാർത്ത കേൾക്കുന്ന സമയത്ത് ഹിറ്റ്ലർ തന്റെ അന്ധതയുടെ രണ്ടാം രോഗാവസ്ഥയിലായിരുന്നു.{{sfn|Kershaw|1999|p=102}} യുദ്ധപരാജയം ഹിറ്റ്ലറിൽ വേദനയും നിരാശയും ജനിപ്പിച്ചു. ഇതിനെ തുടർന്നാണ് ഹിറ്റ്ലർ തന്റെ ആശയങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തിയെടുക്കുന്നത്.{{sfn|Kershaw|2008|pp=61, 62}} ഹിറ്റ്ലർ യുദ്ധത്തെ തന്റെ എക്കാലത്തേയും വലിയ അനുഭവമായി കരുതി. മേലുദ്യോഗസ്ഥർ ഹിറ്റ്ലറിന്റെ ധീരതയെ വാഴ്ത്തി.{{sfn|Keegan|1987|pp=238–240}} ഈ അനുഭവങ്ങൾ ഹിറ്റ്ലറിനുള്ളിലെ ദേശീയവാദിയെ ഉണർത്തി. എന്നാൽ 1918ലെ ജർമ്മനിയുടെ കീഴടങ്ങൽ ഹിറ്റ്ലറിനൊരു ഞെട്ടലായി.{{sfn|Bullock|1962|p=60}} മറ്റേതൊരു ദേശീയവാദിയെയും പോലെത്തന്നെ ഹിറ്റ്ലറും [[പുറകിൽ കുത്ത് അപവാദകഥ|പുറകിൽ കുത്ത് അപവാദകഥയിൽ]](ഡോൾഷ്റ്റോബ്ലിജെൻഡ്) വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. ജെർമ്മൻ സൈന്യം യുദ്ധമുഖത്ത് വിജയമായിരുന്നെന്നും എന്നാൽ സിവിലിയൻ നേതാക്കളും [[മാർക്സിസം|മാർക്സിസ്റ്റുകാരും]] (ഇവർ പിന്നീട് [[നവംബർ കുറ്റവാളികൾ]]എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു.) പിറകിൽ നിന്ന് കുത്തി ജർമ്മനിയെ പരാജയപ്പെടുത്തിയെന്നുമായിരുന്നു ഈ കഥയുടെ അടിസ്ഥാനം.{{sfn|Kershaw|2008|pp=61–63}} [[വാഴ്സാ ഉടമ്പടി]] പ്രകാരം ജർമ്മനി തങ്ങളുടെ ധാരാളം ഭൂപ്രദേശങ്ങൾ വിട്ടുകൊടുക്കേണ്ടതായും [[റൈൻലാൻഡ്|റൈൻലാൻഡിൽ]]നിന്ന് പട്ടാളത്തെ പിൻവലിക്കേണ്ടതായും വന്നു. ഈ ഉടമ്പടി ജർമ്മനിയുടെ മേൽ നിരവധി സാമ്പത്തിക ബാദ്ധ്യതകൾ കെട്ടിവെച്ചു. ഭൂരിഭാഗം ജർമ്മൻകാരും ഈ ഉടമ്പടിയെ എതിർത്തു. പ്രത്യേകിച്ചും രാജ്യത്തെ അപമാനിച്ച ജർമ്മനിയാണ് യുദ്ധത്തിന് കാരണമെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന വകുപ്പ് 231നെ.{{sfn|Kershaw|2008|p=96}} വാഴ്സാ ഉടമ്പടി, യുദ്ധാനന്തര ജർമ്മനിയുടെ രാഷ്ടീയ, സാമ്പത്തിക, സാമൂഹിക അവസ്ഥകൾ എന്നിവയെ പിന്നീട് ഹിറ്റ്ലർ തന്റെ രാഷ്ട്രീയ നേട്ടങ്ങൾക്കായി ദുരുപയോഗം ചെയ്തു.{{sfn|Kershaw|2008|pp=80, 90, 92}} == രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കുള്ള പ്രവേശനം == ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന് ശേഷം ഹിറ്റ്ലർ മ്യൂണിച്ചിലേക്ക് മടങ്ങി. ഔപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ കുറവും മികച്ച് വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതകൾ ഇല്ലാത്തതും സൈന്യത്തിൽ തന്നെ പിടിച്ചുനിൽക്കാൻ ഹിറ്റ്ലറിനെ പ്രേരിപ്പിച്ചു. 1919 ജൂലൈയിൽ ഹിറ്റ്ലർ റീഷ്സ്വെറിലെ ഒരു ഓഫ്ലോറെഗ്സ് കമാൻഡോയുടെ (നിരീക്ഷണോദ്യോഗസ്ഥൻ) വെർബിൻഡംഗ്സ്മാനായി (രഹസ്യാന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ) നിയമിക്കപ്പെട്ടു. മറ്റു സൈനികരെ സ്വാധീനിക്കലും ജെർമ്മൻ വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടിയിലേക്ക്(ഡിഏപി) നുഴഞ്ഞുകയറാനുമായിരുന്നു ഹിറ്റ്ലറിനെ നിയോഗിച്ചത്. ഡിഏപിയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കുന്നതിനിടെ ഹിറ്റ്ലറിനെ ഡിഏപി സ്ഥാപകനായ ആന്റൺ ഡ്രെഗ്സ്ലറുടെ സെമെറ്റിക് വിരുദ്ധ, ദേശീയവാദ, മുതലാളിത്ത വിരുദ്ധ, മാർക്സിസ്റ്റ് വിരുദ്ധ ആശയങ്ങൾ സ്വാധീനിച്ചു. ജൂതന്മാരില്ലാത്ത സോഷ്യലിസ്റ്റ്, സാമൂഹിക സമത്വത്തോടെയുള്ള ശക്തവും സജീവവുമായ ഒരു സർക്കാർ അധികാരത്തിലെത്തുന്നതിനെ ഡ്രെഗ്സ്ലർ പിന്തുണച്ചിരുന്നു. ഹിറ്റ്ലറുടെ പ്രസംഗക വൈഭവത്തിൽ ആകൃഷ്ടനായ ഡ്രെഗ്സ്ലർ ഹിറ്റ്ലറിനെ ഡിഏപിയിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചു. ഈ ക്ഷണം സ്വീകരിച്ച് 1919 സെപ്റ്റംബർ 12ന് ഹിറ്റ്ലർ ഡിഏപിയിലെ 55ആം ഔദ്യോഗികാംഗമായി. ഡിഏപിയിൽ വെച്ച് ഹിറ്റ്ലർ ഡീട്രിച്ച് എക്കാർട്ടിനെ പരിചയപ്പെട്ടു. എക്കാർട്ട് പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപകാംഗവും ഒക്കൾട്ട് തൂൾ സൊസൈറ്റിയിലെ അംഗവുമായിരുന്നു. എക്കാർട്ട് പിന്നീട് ഹിറ്റ്ലറുടെ ഗുരുവായിമാറി. ആശയങ്ങൾ പരസ്പരം പങ്കുവെച്ചും സമൂഹത്തിലെ വിവിധ തുറകളിലുള്ളവരെ പരിചയപ്പെടുത്തിക്കൊടുത്തും എക്കാർട്ട് ഹിറ്റ്ലറുടെ ഗുരുവായി മാറി. കൂടുതൽ പേരെ ആകർഷിക്കാനായി ഡിഏപി തങ്ങളുടെ പേര് നാഷണൽസോഷ്യലിസ്റ്റിച്ച് ഡോയിച്ച് ആർബിറ്റേർപാർട്ടൈ (നാഷണൽ സോഷ്യലിസ്റ്റ് ജെർമ്മൻ വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടി) - എൻഎസ്ഡിഏപി എന്നാക്കി മാറ്റി. മാത്രമല്ല പതാക ഹിറ്റ്ലർ ചുവന്ന പശ്ചാത്തലത്തിൽ വെള്ള വൃത്തത്തിൽ സ്വസ്തികയോടു കൂടിയതാക്കി നവീകരിച്ചു. 1920ൽ ഹിറ്റ്ലറിനെ സൈന്യത്തിൽ നിന്ന് പിരിച്ചുവിട്ടു. പിന്നീട് ഹിറ്റ്ലർ എൻഎസ്ഡിഏപിയുടെ മുഴുവൻ സമയ പ്രവർത്തകനായി മാറി. ഇതിനകം തന്നെ മികച്ച പ്രസംഗകനെന്ന് പേരു കേട്ട ഹിറ്റ്ലർ 1921 ഫെബ്രുവരിയിൽ മ്യൂണിച്ചിലെ ഒരു മൈതാനത്ത് 6000ത്തോളം വരുന്ന ജനങ്ങളെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് സംസാരിച്ചു. സമ്മേളനത്തിന്റെ പ്രശസ്തി വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ രണ്ട് ട്രക്കുകളിൽ സ്വസ്തികാ പതാകയും ലഘുലേഖളോടും കൂടിയ പ്രവർത്തകരെ കൊണ്ടു വരികയും ചെയ്തിരുന്നു. മാർക്സിസ്റ്റ് - ജൂത വിരുദ്ധത, വാഴ്സാ ഉടമ്പടി എന്നിവക്കെതിരെ ഹിറ്റ്ലർ നടത്തിയ വിവാദപരമായ പ്രസംഗങ്ങൾ വളരെ പെട്ടെന്ന് തന്നെ ഹിറ്റ്ലറിന് കുപ്രസിദ്ധി നേടിക്കൊടുത്തു. അക്കാലത്ത് എൻഎസ്ഡിഏപിയുടെ കേന്ദ്രം മ്യൂണിച്ചായിരുന്നു. അവിടെവെച്ച് സർക്കാർ വിരുദ്ധരായ ജെർമ്മൻ ദേശീയവാദികൾ മാർക്സിസത്തെ അടിച്ചമർത്താനും വെയ്മർ റിപ്പബ്ലിക്കിനെ (സർക്കാർ) അട്ടിമറിക്കാനും തീരുമാനിച്ചു. 1921 ജൂണിൽ ഫണ്ട് ശേഖരണാർത്ഥം ഹിറ്റ്ലറും എക്കാർട്ടും ബെർലിനിൽ പോയ സമയത്ത് മ്യൂണിച്ചിൽ എൻഎസ്ഡിഏപി പിളർന്നു. പാർട്ടിയുടെ എക്സിക്യുട്ടീവ് അംഗങ്ങളിൽ ചിലർ ഹിറ്റ്ലറുടെ പെരുമാറ്റം ധിക്കാരം നിറഞ്ഞതാണെന്ന് ആരോപിക്കുകയും എൻഎസ്ഡിഏപിയുടെ എതിരാളികളായ ജെർമ്മൻ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ (ഡിഎസ്പി) ചേരാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു. ജൂലൈ 11ന് തിരിച്ചെത്തിയ ഹിറ്റ്ലർ രോഷാകുലനാവുകയും തന്റെ രാജി സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ഹിറ്റ്ലറില്ലെങ്കിൽ അത് പാർട്ടിയുടെ അന്ത്യമായിരിക്കുമെന്ന് കമ്മിറ്റീ അംഗങ്ങൾക്ക് മനസ്സിലായി. എന്നാൽ താൻ പാർട്ടിയിൽ തിരികെ വരണമെങ്കിൽ ഡ്രെക്സ്ലെർക്ക് പകരം തന്നെ പുതിയ പാർട്ടി അധ്യക്ഷനാക്കണമെന്നും പാർട്ടി ആസ്ഥാനം മ്യൂണിച്ചിൽ തന്നെയായിരിക്കണമെന്നും പ്രഖ്യാപിച്ചു. കമ്മിറ്റ ഇതംഗീകരിച്ചു. ഇതിനെത്തുടർന്ന് ജൂലൈ 26ന് ഹിറ്റ്ലർ പാർട്ടിയിലെ 3680ആം അംഗമായി ചേർന്നു. എന്നാൽ എൻഎസ്ഡിഏപിയിൽ ഹിറ്റ്ലർക്ക് അപ്പോളും ശത്രുക്കളുണ്ടായിരുന്നു. == പീഡനം == === ഓഷ്വിറ്റ്സ് ക്യാംപ് === 1941 സെപ്റ്റംബറിൽ [[auschwitz|ഓഷ്വിറ്റ്സ് ക്യാംപിൽ]] പട്ടിണിക്കിട്ട് അവശരാക്കിയ 850 പേരെ ഒരു മുറിയിലടച്ച് രാസവാതകം പ്രയോഗിച്ച് കൂട്ടക്കൊല നടത്തി. ഓഷ്വിറ്റ്സ് ക്യാംപിൽ മാത്രം 30 ലക്ഷം പേരെയാണ് രാസവാതകം പ്രയോഗിച്ചും പട്ടിണിക്കിട്ടും തീകൊടുത്തും വെടിവെച്ചും കൊന്നത്. ശവക്കൂനകൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനനുസരിച്ചു പുതിയ സംഘങ്ങളെ കൊണ്ടുവന്നു.1944 മേയ് 14-നും ജൂലൈ എട്ടിനുമിടയിൽ 48 തീവണ്ടികളിലായി 4,37,402 ഹംഗേറിയൻ യഹൂദരെയാണ് ഈ ക്യാംപിൽ കൂട്ടക്കൊല നടത്തിയത്. നരകവാതിൽ എന്നായിരുന്നു ഓഷ്വിറ്റ്സ് ക്യാംപിന്റെ ഓമനപ്പേര്. ഒറ്റ ദിവസം കൊണ്ട് 56,545 പേരെ ഇവിടെ കൊന്നൊടുക്കിയിട്ടുണ്ട്. പരീക്ഷണം നടത്താനുള്ള ഉപകരണങ്ങളായിരുന്നു ഓഷ്വിറ്റ്സ് ക്യാംപിലെ കുട്ടികൾ. ഒരാളിൽ തന്നെ നാലും അഞ്ചും ശസ്ത്രക്രിയകൾ ചെയ്തിരുന്നു. === യഹോവയുടെ സാക്ഷികൾ === {{main|യഹോവയുടെ സാക്ഷികളും പീഡനങ്ങളും}} [[യഹോവയുടെ സാക്ഷികൾ]] 1935 മുതൾ 1945 വരെ നാസി ജർമനിയിൽ സൈനിക സേവനം നടത്താതതു നിമിത്തം ക്രുരമായി പീഡിപ്പിക്കപെട്ടു. 12,000 അധികം പേരെ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിലേക്ക് അയയ്ക്കുകയും ഏകദേശം 2,500 പേരെ നേരിട്ട് വധിക്കുകയും 5,000-തോളം പേർ തടങ്കൽ പാളയങ്ങളിൽ കൊല്ലപെട്ടതായും കണക്കാക്കുന്നു.<ref>''Revelation Its Grand Climax At Hand'' p.185 updated in 2006</ref><ref name=Shulman>Shulman, William L. ''A State of Terror: Germany 1933–1939''. Bayside, New York: Holocaust Resource Center and Archives.</ref> കാൾ അർ.എ. വിറ്റിഗിന്റെ ദൃക്സാക്ഷിവിവരണം ഇപ്രകാരം പറയുകയുണ്ടായി,"യഹോവയുടെ സാക്ഷികളുടെ സൈനിക സേവന വിസ്സമ്മതത്തിനു നേരെ ക്രുദ്ധിതനായ [[ഹിറ്റ്ലർ]] യഹോവയുടെ സാക്ഷികളെ ജർമ്മനിയിൽ നിന്ന് ഉന്മൂലനം ചെയ്യുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. അതെ തുടർന്ന് മറ്റൊരു തടവുകാരോടും കാണിക്കാത്ത വിധത്തിൽ യഹോവയുടെ സാക്ഷികളെ മാനസികമായും, ശാരീരികമായും, വാക്കുകളാൽ വിവരിക്കാൻ സാധിക്കാത്ത വിധത്തിൽ മനുഷ്യത്വരഹിതമായി ക്രുരമായി പീഡിപ്പിക്കുകയുണ്ടായി".<ref>"Foreign Activities Under Fascist-Nazi Persecution", ''The Watchtower'', August 1, 1955, page 462</ref><ref>"Germany", ''1974 Yearbook of Jehovah's Witnesses'', page 138</ref><ref>"My Hate Turned to Love", ''Awake!'', January 8, 1995, page 11</ref> വർഗ്ഗത്തിന്റെ പേരിൽ തടവിലാക്കപ്പെട്ട യഹൂദ,റോമാനിയ തടവുകാരിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി,തങ്ങളുടെ വിശ്വാസം തള്ളി പറഞ്ഞുകൊണ്ട് സൈനികസേവനം നടത്താമെന്ന് ഒരു സമ്മതപത്രത്തിൽ ഒപ്പിട്ടാൽ വെറുതെവിടാമെന്ന് പറഞ്ഞുകൊണ്ട് യഹോവയുടെ സാക്ഷികൾക്ക് രക്ഷപ്പെടാൻ നാസികൾ ഒരു സുവർണ്ണ അവസരം നൽകി.<ref>[http://www.holocaust-trc.org/PRJW.htm see scholar Michael Berenbaum comments here]</ref> എന്നിരുന്നാലും മിക്കവാറും എല്ലാവരും തന്നെ ഈ അവസരം തിരസ്കരിച്ചു.<ref>{{cite book|title=Persecution and Resistance of Jehovah's Witnesses During the Nazi Regime|author=Hans Hesse|url=http://books.google.com/books?vid=ISBN3861087502&id=mcxD0qxHMO0C&printsec=frontcover|year=2001|pages=10}}</ref><ref>[http://www.ushmm.org/wlc/article.php?lang=en&ModuleId=10005433 JEHOVAH'S WITNESSES: PERSECUTION 1870-1936] on the [[United States Holocaust Memorial Museum]] website.</ref> ചരിത്രകാരനായ സിബിൽ മിൽട്ടൺ ഇപ്രകാരം ഉപസംഹരിച്ചു,"ഇവരുടെ ധൈര്യവും,വിശ്വാസവും,സഹിഷ്ണുതയും കാരണം നാസികളുടെ ക്രൂരമായ ഏകാധിപത്യഭരണത്തിനു ഇവരുടെമേൽ ഒന്നും ചെയ്യാൻ കഴിഞ്ഞില്ല."<ref>http://books.google.co.in/books?vid=ISBN3861087502&id=mcxD0qxHMO0C&printsec=frontcover&redir_esc=y</ref><ref>Judith Tydor Baumel, Walter Laqueur:The Holocaust Encyclopedia. pp.346-350.</ref> അന്ന് ജർമ്മനിയിൽ കേവലം പതിനായിരം ആയിരുന്ന സാക്ഷികൾ 21-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യഭാഗങ്ങളിൽ 1,65,000-ത്തിലധികമായി വർദ്ധിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref>official website of jehovah's witnesses,world wide report--Germany 2010</ref> 2005-ലാണ് യഹോവയുടെ സാക്ഷികളെ ജർമനിയിൽ നിയമപരമായ മതമായി അംഗീകരിച്ചത്.<ref>"Germany Federal Administrative Court Upholds Witnesses' Full Exercise of Faith", ''Authorized Site of the Office of Public Information of Jehovah's Witnesses'', [http://www.jw-media.org/region/europe/germany/english/releases/religious_freedom/ger_e060227.htm As Retrieved 2009-08-26] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091105124413/http://www.jw-media.org/region/europe/germany/english/releases/religious_freedom/ger_e060227.htm |date=2009-11-05 }}</ref> == ജർമ്മനിയുടെ പരാജയവും ഹിറ്റ്ലറുടെ മരണവും == {{main|അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്ലറുടെ മരണം}} സഖ്യസേന യുദ്ധത്തിൽ മുന്നേറിക്കൊണ്ടിരുന്നു. സോവിയറ്റ് സൈന്യം ഓസ്ട്രിയയിലേക്കും പാശ്ചാത്യസേന റൈനിലേക്കും കടന്നു. [[1945]] ഏപ്രിൽ അവസാനത്തോടെ പാശ്ചാത്യസേന എൽബ് നദീതീരത്തേക്കു മുന്നേറി റഷ്യൻസേനയുമായി സന്ധിച്ചു. ഹിറ്റ്ലറുടെ ഒളിയിടത്തിനു സമീപം സഖ്യസേന ഷെല്ലാക്രമണം തുടങ്ങി.ഇതിനിടെ ഇറ്റലിയിൽ മുസ്സോളിനി പിടിക്കപ്പെട്ട വാർത്തയുമെത്തി.പരാജയം പൂർണമായെന്നു ഹിറ്റ്ലർ മനസ്സിലാക്കി. മരണത്തിനു കീഴടങ്ങും മുൻപ് 16 വർഷക്കാലം വിശ്വസ്തയായികൂടെ നിന്ന [[ഇവാ ബ്രൗൺ|ഇവാ ബ്രൗണിനെ]] വിവാഹം കഴിക്കാൻ ഹിറ്റ്ലർ തീരുമാനിച്ചു.[[1945]] ഏപ്രിൽ 29.അന്ന് ഹിറ്റ്ലറുടെ വിവാഹമായിരുന്നു.ഒളിവുസങ്കേതത്തിലെ സ്റ്റോർമുറിയായിരുന്നു വിവാഹവേദി.അപ്പോൾ സോവിയറ്റ് സൈന്യം ബെർലിൻ നഗരത്തിന്റെ മുക്കിലും മൂലയിലും ഹിറ്റ്ലറെ തിരയുകയായിരുന്നു.പത്തു മിനിട്ടിനുള്ളിൽ വിവാഹചടങ്ങുകൾ അവസാനിച്ചു. ഇതിനിടെ 200 ലിറ്റർ പെട്രോൾ ചാൻസലറി ഗാർഡനിൽ എത്തിക്കാൻ ഹിറ്റ്ലർ അനുയായികൾക്ക് നിർദ്ദേശവും നൽകി. തനിക്കൊപ്പം ജർമ്മനിയും അവസാനിക്കണമെന്നായിരുന്നു ഹിറ്റ്ലറുടെ ആഗ്രഹം.[[1945]] ഏപ്രിൽ 30. പുലർച്ചെ രണ്ടു മണി.ഗീബൽസിന്റെ ആറു കുട്ടികൾ ഒഴികെയുള്ളവർ ഒരു മേശക്കു ചുറ്റും കൂടിയിരുന്നു.തിരക്കിട്ട് മരണപ്പത്രം തയ്യാറാക്കി. ആ മരണപ്പത്രത്തിൽ യഹൂദരാണ് യുദ്ധത്തിനു കാരണമെന്ന് ഹിറ്റ്ലർ ആവർത്തിച്ചു.ജർമ്മനിയെ രക്ഷിക്കാനുള്ള തന്റെ പോരാട്ടത്തിൽ രാഷ്ട്രം നന്ദികേട് കാണിച്ചെന്നും നിലനില്പ്പിനായുള്ള പോരാട്ടത്തിൽ ജർമ്മനി പരാജയപ്പെട്ടെന്നും അദ്ദേഹം പ്രഖ്യാപിച്ചു. നാവികാസേനാ മേധാവിയായിരുന്ന അഡ്മിറൽ ഡനിറ്റ്സിനെ തന്റെ പിൻഗാമിയായി ഹിറ്റ്ലർ നിർദ്ദേശിച്ചു. തന്റെ എല്ലാം നാസീപ്പാർട്ടികൾക്കു അഥവാ ജർമ്മനിക്ക് നൽകണമെന്നും ഹിറ്റ്ലർ എഴുതി വച്ചു. തനിക്കൊപ്പം ജർമ്മനിയും അവസാനിക്കണമെന്നായിരുന്നു ഹിറ്റ്ലറുടെ ആഗ്രഹം.കീഴടങ്ങും മുൻപ് നാടാകെ തീ കൊളുത്തണമെന്നും ശത്രുക്കൾക്ക് ജർമ്മനിയിൽ നിന്ന് ഒന്നും കിട്ടരുതെന്നും അദ്ദേഹം ഉത്തരവിട്ടു. എന്നാൽ അതുവരെ ഒപ്പം നിന്നിരുന്ന സൈനികമേധാവികളും മന്ത്രിമാരും ആ ഉത്തരവിനു യാതൊരു വിലയും കല്പ്പിച്ചില്ല. ഗീബൽസ്ദമ്പതികളോടും ജനറൽ ക്രെബ്സ്,ജനറൽ ബർഗ്ഡോർഫ് എന്നിവരോടും യാത്രപറഞ്ഞ് ഹിറ്റ്ലറും ഭാര്യയും സ്വന്തം മുറിയിലേക്കു പിൻവാങ്ങി.അതിനു മുൻപ് തന്നെ ഹിറ്റ്ലറുടെ നിർദ്ദേശം അനുസരിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട വളർത്തു നായ 'ബ്ലോണ്ടിയെ' വിഷം കുത്തിവെച്ചു കൊന്നിരുന്നു. അന്ന് വൈകിട്ട് മൂന്നു മണിക്ക് ഹിറ്റ്ലർ സ്വന്തം തലക്കു നേരെ വെടിവെച്ചു ജീവിതം അവസാനിപ്പിച്ചു. ഹിറ്റ്ലറുടെ ആത്മഹത്യക്കു തൊട്ടു മുമ്പേ ഇവാ ബ്രൗൺ സയനൈഡ് കഴിച്ച് മരിച്ചിരുന്നു. അധികം വൈകാതെ ഗീബൽസ് ദമ്പതികൾ തങ്ങളുടെ ആറു കുട്ടികൾക്കു വിഷം നൽകി.പിന്നീട് അവരും സ്വയം മരണം വരിച്ചു. === മൃതദേഹങ്ങൾ കത്തിക്കുന്നു === ഹിറ്റ്ലറുടെ ബങ്കർ തകർത്ത് ഉള്ളിൽകടന്ന റഷ്യൻസേനയെ എതിരേറ്റതു പത്ത് മൃതദേഹങ്ങളാണ്. അവർ ഈ മൃതദേഹങ്ങൾ പെട്ടിയിലാക്കി മറവു ചെയ്തു. ഹിറ്റ്ലറുടെ ശരീരം സംസ്ക്കരിച്ച സ്ഥലം നാസികൾ തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രമാക്കി മാറ്റിയേക്കുമെന്ന് റഷ്യൻസേന ഭയപ്പെട്ടു. അതുകൊണ്ടു തന്നെ സൈന്യം അവ മാന്തി പുറത്തെടുത്തു. അഞ്ചുപെട്ടികളിലാക്കി ലോറിയിൽ കയറ്റി അടുത്തുള്ള സൈനികതാവളത്തിലേക്കു കൊണ്ടുപോയി. സൈനികർ ആ പെട്ടികളുടെ മേൽ പെട്രോൾ ഒഴിച്ചു തീകൊടുത്തു. റഷ്യൻഭരണാധികാരി സ്റ്റാലിന്റെ ഉത്തരവുപ്രകാരം ഹിറ്റ്ലറുടെ ശരീരം രണ്ടു വട്ടം പോസ്റ്റ്മോർട്ടം നടത്തിയതായി പറയപ്പെടുന്നു. കത്തിക്കരിഞ്ഞ ജഡാവശിഷ്ടങ്ങൾ ഹിറ്റ്ലറുടേതാണെന്ന് പോസ്റ്റ്മോർട്ടം റിപ്പോർട്ടുകളുടെ അകമ്പടിയോടെയാണ് സ്റ്റാലിൻ തെളിയിച്ചത്. ഹിറ്റ്ലറുടെ തലയോട്ടി റഷ്യയിലെ സ്റ്റേറ്റ് ആർകൈവിലാണ് സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നത്. വെടിയേറ്റുണ്ടായ ദ്വാരം ഇതിൽ വ്യക്തമായി കാണാം.ഹിറ്റ്ലർ തോക്കിൻ കുഴൽ വായിൽ വച്ച് വെടി വെക്കുകയായിരുന്നുവെന്നാണ് തലയോട്ടി പരിശോധിച്ച വിദഗ്ധരുടെ അഭിപ്രായം. ഹിറ്റ്ലറുടെ രക്തത്തുള്ളികൾ പറ്റിയ സോഫയുടെ ഭാഗങ്ങളും സൂക്ഷിച്ചുവെച്ചിട്ടുണ്ട്. ഹിറ്റ്ലർ ജനിച്ച വീട് ഇന്ന് സ്മാരകമാണ്. അനുരഞ്ജന സ്മാരകം എന്നാണ് ഇത് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഭാവിതലമുറ വംശ വിദ്വേഷത്തിനും ഫാസിസത്തിനും കീഴ്പ്പെടാതിരിക്കാനുള്ള സന്ദേശം പ്രചരിപ്പിക്കുകയാണ് ഇതിന്റെ ലക്ഷ്യം. യൂറോപ്യൻ യൂണിയനാണ് അനുരഞ്ജനസ്മാരകത്തിനു സാമ്പത്തികസഹായം ചെയ്യുന്നത്. ഹിറ്റലറുടെ കാലത്ത് ഹിറ്റ്ലറെ കളിയാക്കിക്കൊണ്ടിറങ്ങിയ സിനിമയാണ് ദ ഗ്രേറ്റ് ഡിക്റ്റേറ്റർ. 1940-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഈ ചിത്രത്തിൽ ഹിറ്റ്ലറെ അവതരിപ്പിച്ചത് ചാർളി ചാപ്ലിനാണ്. == മൈൻ കാംഫ് (എന്റെ പോരാട്ടം) == '''നാസിസത്തിന്റെ ബൈബിൾ''' എന്നാണ് മെയ്ൻ കാംഫ് അറിയപ്പെട്ടത്. {{Cquote|''മൈൻ കാംഫിലെ ഓരോ വാക്കിനും 125 ജീവിതങ്ങൾ നഷ്ടമായി. ഓരോ പേജിനും 47,000 മരണങ്ങൾ. ഓരോ അധ്യായത്തിനും 1,200,000 മരണം''}} (നോർമൻ കസിൻസ്) ആത്മകഥയാണെങ്കിലും 'മെയ്ൻ കാംഫി'ൽ ഹിറ്റ്ലറുടെ വ്യക്തിജീവിതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ ഏറെയില്ല. ബാല്യത്തെക്കുറിച്ചും മാതാപിതാക്കളെയും കുറിച്ചുള്ള ചില സ്മരണകൾ ഒഴിച്ചാൽ ബാക്കിയെല്ലാം തന്റെ രാക്ഷ്ട്രീയനിലപാടുകളുടെ പ്രഖ്യാപനങ്ങളാണ്. 1923 നവംബർ ഒൻപതിനു നടന്ന പ്രക്ഷോഭത്തിൽ മരിച്ചുവീണ 16 പേർക്കാണ് ഹിറ്റ്ലർ മെയ്ൻ കാംഫിന്റെ ആദ്യഭാഗം സമർപ്പിച്ചത്. ഹിറ്റ്ലറുടെ കൊലയാളിപ്പടയാളിയായ സ്റ്റോം ട്രൂപ്പേഴ്സ് ആയുധങ്ങൾക്കൊപ്പം ഈ പുസ്തകവും കൊണ്ടു നടന്നു.രണ്ടാംലോകമഹായുദ്ധത്തിനു മുമ്പു തന്നെ മെയ്ൻകാംഫിന്റെ 60 ലക്ഷം കോപ്പികൾ വിറ്റഴിഞ്ഞിരുന്നു.ഓരോ വർഷവും പത്തുലക്ഷം ഡോളർ ഹിറ്റ്ലർക്ക് റോയൽറ്റിയായി ലഭിച്ചിരുന്നെന്നണ് കണക്ക്. ഈ കാലത്താണ് ഹിറ്റ്ലറുടെ രാഷ്ട്രീയപ്രവേശം.ജർമ്മൻ സൈന്യത്തിലെ ക്യാപ്റ്റൻ ഏണസ്റ്റ് റോം സൈനികസേവനം മതിയാക്കി രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനത്തിനായി ഡി.എ.പി. എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ജർമ്മൻ വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടിയിൽ ചേർന്നു.പ്രസംഗകലയിൽ മിടുക്കനായ ഹിറ്റ്ലറെയും റോം ഒപ്പം കൂട്ടി. എന്നാൽ പിന്നീട് ഹിറ്റ്ലറെ രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്കു കൊണ്ടുവന്ന ഏൺസ്റ്റ് റോമിനെ തന്നെ പുറത്താക്കാൻ ഗൂഡ്ഡാലോചന നടത്തിയെന്നാരോപിച്ച് 1934 ജൂൺ 29-ന് രാത്രി ഏണസ്റ്റ് റോമിനെയും മറ്റ് നാനൂറ് പേരെയും വധിച്ചു. നൈറ്റ് ഓഫ് ദ ലോങ് നൈവ്സ് എന്നാണ് ഈ രാത്രി അറിയപ്പെടുന്നത്. == അവലംബം == {{reflist|15em}} === സ്രോതസ്സുകൾ === {{refbegin|3}} * {{cite book | last = ഐനർ | first = ഡീട്രിച്ച് | editor1-last = കോച്ച് | editor1-first = എച്ച്. ഡബ്ല്യു | title = ആസ്പെക്റ്റ്സ് ഓഫ് ദ തേഡ് റീച്ച് | url = https://archive.org/details/aspectsofthirdre001933 | year = 1985 | publisher = മാക്മില്ലൻ | location = ലണ്ടൻ | chapter = ഹിറ്റ്ലേഴ്സ് അൾട്ടിമേറ്റ് എയിംസ്&nbsp;– എ പ്രോഗ്രാം ഓഫ് വേൾഡ് ഡൊമിനിയൺ? | isbn = 978-0-312-05726-8 | ref = harv }} * {{cite book | last = Bauer | first = Yehuda | title = Rethinking the Holocaust | url = https://archive.org/details/rethinkingholoca00baue | publisher = Yale University Press | year = 2000 | page = [https://archive.org/details/rethinkingholoca00baue/page/6 5] | isbn = 978-0-300-08256-2 | ref = harv }} * {{cite book | last = Beevor | first = Antony | authorlink = Antony Beevor | title = [[Berlin: The Downfall 1945]] | year = 2002 | publisher = Viking-Penguin Books | location = London | isbn = 978-0-670-03041-5 | ref = harv }} * {{cite journal | last1 = Beevor | first1 = Antony | last2 = Attar | first2 = Rob | title = The World in Flames | journal = BBC History Magazine | date = June 2012 | volume = 13 | issue = 6 | ref = harv }} * {{cite book | last = Bendersky | first = Joseph W | title = A History of Nazi Germany: 1919–1945 | year = 2000 | publisher = Rowman & Littlefield | isbn = 978-1-4422-1003-5 | ref = harv }} * {{cite book | last = Bloch | first = Michael | title = Ribbentrop | url = https://archive.org/details/ribbentrop0000bloc | location = New York | publisher = Crown Publishing | year = 1992 | isbn = 978-0-517-59310-3 | ref = harv }} * {{cite journal | last = Bonney | first = Richard | authorlink = Richard Bonney | title = The Nazi Master Plan, Annex 4: The Persecution of the Christian Churches | journal = Rutgers Journal of Law and Religion | year = 2001 | url = http://www.leics.gov.uk/the_nazi_master_plan.pdf | accessdate =7 June 2011 | ref = harv }} * {{cite book | last = Bullock | first = Alan | authorlink = Alan Bullock | title = Hitler: A Study in Tyranny | url = https://archive.org/details/hitlerstudyintyr0000bull_c8v9 | location = London | publisher = Penguin Books | year = 1962 | origyear = 1952 | isbn = 978-0-14-013564-0 | ref = harv }} * {{cite book | last = Bullock | first = Alan | authorlink = Alan Bullock | title = Hitler: A Study in Tyranny | year = 1999 | origyear = 1952 | publisher = Konecky & Konecky | location = New York | isbn = 978-1-56852-036-0 | ref = harv }} * {{cite book | last1 = Butler | first1 = Ewan | last2 = Young | first2 = Gordon | title = The Life and Death of Hermann Göring | url = https://archive.org/details/lifedeathofherma0000butl | publisher = [[David & Charles]] | location = Newton Abbot, Devon | year = 1989 | isbn = 978-0-7153-9455-7 | ref = harv }} * {{cite book | last = Carr | first = William | title = Arms, Autarky and Aggression | url = https://archive.org/details/armsautarkyaggre0000carr | publisher = Edward Arnold | location = London | year = 1972 | isbn = 978-0-7131-5668-3 | ref = harv }} * {{cite book | last = Conway | first = John S. | author-link = John S. Conway (historian) | title = The Nazi Persecution of the Churches 1933–45 | url = https://archive.org/details/nazipersecutiono0000jsco_m7j1 | year = 1968 | location = London | publisher = Weidenfeld & Nicolson | isbn = 978-0-297-76315-4 | ref = harv }} * {{cite journal | last = Crandell | first = William F. | title = Eisenhower the Strategist: The Battle of the Bulge and the Censure of Joe McCarthy | url = https://archive.org/details/sim_presidential-studies-quarterly_summer-1987_17_3/page/487 | journal = Presidential Studies Quarterly | year = 1987 | volume = 17 | issue = 3 | pages = 487–501 | ref = harv | jstor = 27550441 }} * {{cite book | last1 = Del Testa | first1 = David W | last2 = Lemoine | first2 = Florence | last3 = Strickland | first3 = John | title = Government Leaders, Military Rulers, and Political Activists | url = https://archive.org/details/governmentleader0000delt | year= 2003 | publisher = Greenwood Publishing Group | page = [https://archive.org/details/governmentleader0000delt/page/83 83] | isbn = 978-1-57356-153-2 | ref = harv }} * {{cite book | last = Dietrich | first = Otto | authorlink = Otto Dietrich | title = The Hitler I Knew: Memoirs of the Third Reich's Press Chief | url = https://archive.org/details/hitleriknewmemoi0000diet_a3m5 | publisher = Skyhorse | location = New York | year = 2010 | isbn = 978-1-60239-972-3 | ref = harv }} * {{cite book | last = Dollinger | first = Hans | title = The Decline and Fall of Nazi Germany and Imperial Japan: A Pictorial History of the Final Days of World War II | isbn = 978-0-517-12399-7 | year = 1995 | origyear = 1965 | publisher = Gramercy | location = New York | ref = harv }} * {{cite book | last = Downing | first = David | title = The Nazi Death Camps | year = 2005 | publisher = Gareth Stevens | series = World Almanac Library of the Holocaust | isbn = 978-0-8368-5947-8 | ref = harv }} * {{cite book | last = Evans | first = Richard J. | authorlink = Richard J. Evans | title = [[The Coming of the Third Reich]] | year = 2003 | publisher = Penguin Group | isbn = 978-0-14-303469-8 | ref = harv }} * {{cite book | last = Evans | first = Richard J. | title = The Third Reich in Power | url = https://archive.org/details/thirdreichinpowe00evan | year = 2005 | publisher = Penguin Group | location = New York | isbn = 978-0-14-303790-3 | ref = harv }} * {{cite book | last = Evans | first = Richard J. | title = The Third Reich At War | url = https://archive.org/details/thirdreichatwar00evan_0 | year = 2008 | publisher = Penguin Group | location = New York | isbn = 978-0-14-311671-4 | ref = harv }} * {{cite book | last = Fest | first = Joachim C. | author-link = Joachim Fest | title = The Face of the Third Reich | url = https://archive.org/details/faceofthirdreich0000fest_t9z2 | location = London | publisher = Weidenfeld & Nicolson | year = 1970 | isbn = 978-0-297-17949-8 | ref = harv }} * {{cite book | last = Fest | first = Joachim C. | title = Hitler | url = https://archive.org/details/hitler0000joac | location = London | publisher = Weidenfeld & Nicolson | year = 1974 | origyear = 1973 | isbn = 978-0-297-76755-8 | ref = harv }} * {{cite book | last = Fest | first = Joachim C. | title = Hitler | url = https://archive.org/details/hitler0000fest_f2e9 | year = 1977 | origyear = 1973 | publisher = Penguin | location = Harmondsworth | isbn = 978-0-14-021983-8 | ref = harv }} * {{cite book | last = Fischer | first = Klaus P. | title = Nazi Germany: A New History | url = https://archive.org/details/nazigermanynewhi0000fisc_h7i6 | location = London | publisher = Constable and Company | year = 1995 | isbn = 978-0-09-474910-8 | ref = harv }} * {{cite book | last = Fromm | first = Erich | authorlink = Erich Fromm | title = The Anatomy of Human Destructiveness | url = https://archive.org/details/anatomyofhumande0000eric_u1c1 | year = 1977 | origyear = 1973 | publisher = Penguin Books | location = London | isbn = 978-0-14-004258-0 | ref = harv }} * {{cite book | last = Fulda | first = Bernhard | title = Press and Politics in the Weimar Republic | year = 2009 | publisher = Oxford University Press | isbn = 978-0-19-954778-4 | ref = harv }} * {{cite journal | last = Gellately | first = Robert | title = Reviewed work(s): Vom Generalplan Ost zum Generalsiedlungsplan by Czeslaw Madajczyk. Der "Generalplan Ost." Hauptlinien der nationalsozialistischen Planungs- und Vernichtungspolitik by Mechtild Rössler; Sabine Schleiermacher | journal = Central European History | volume = 29 | issue = 2 | year = 1996 | pages = 270–274 | ref = harv | doi = 10.1017/S0008938900013170 | issn=0008-9389}} * {{cite book | last = Goldhagen | first = Daniel | authorlink = Daniel Goldhagen | title = [[Hitler's Willing Executioners|Hitler's Willing Executioners: Ordinary Germans and the Holocaust]] | year = 1996 | publisher = Knopf | location = New York | isbn = 978-0-679-44695-8 | ref = harv }} * {{cite book | last = Hakim | first = Joy | authorlink = Joy Hakim | series = [[A History of US]] | title = War, Peace, and All That Jazz | volume = 9 | publisher = Oxford University Press | year = 1995 | location = New York | isbn = 978-0-19-509514-2 | ref = harv }} * {{cite book | last1 = Halperin | first1 = Samuel William | title = Germany Tried Democracy: A Political History of the Reich from 1918 to 1933 | url = https://archive.org/details/germanytrieddemo00halp | publisher = W.W. Norton | location = New York | year = 1965 | origyear = 1946 | isbn = 978-0-393-00280-5 | ref = harv }} * {{cite book | last1 = Hamann | first1 = Brigitte | authorlink1 = Brigitte Hamann | title = Hitler's Vienna: A Dictator's Apprenticeship | url = https://archive.org/details/hitlersviennadic00hama | publisher = Oxford University Press | location = New York | year = 1999 | others = Trans. Thomas Thornton | isbn = 978-0-19-512537-5 | ref = harv }} * {{cite book | last = Hamann | first = Brigitte | title = Hitler's Vienna: A Portrait of the Tyrant as a Young Man | url = https://archive.org/details/hitlersviennadic0000hama_j7f5 | publisher = Tauris Parke Paperbacks | location = London; New York | year = 2010 | origyear = 1999 | others = Trans. Thomas Thornton | isbn = 978-1-84885-277-8 | ref = harv }} * {{cite book | last = Hancock | first = Ian | authorlink = Ian Hancock | editor1-last = Stone | editor1-first = Dan | title = The Historiography of the Holocaust | url = https://archive.org/details/historiographyof0000unse_b1p8 | year = 2004 | publisher = Palgrave Macmillan | location = New York; Basingstoke | isbn = 978-0-333-99745-1 | chapter = Romanies and the Holocaust: A Reevaluation and an Overview | ref = harv }} * {{cite book | last = Heck | first = Alfons | authorlink = Alfons Heck | title = A Child of Hitler: Germany In The Days When God Wore A Swastika | url = https://archive.org/details/childofhitlerger0000heck | origyear = 1985 | year = 2001 | publisher = Renaissance House | location = Phoenix, AZ | isbn = 978-0-939650-44-6 | ref = harv }} * {{cite book | last1 = Heston | first1 = Leonard L. | last2 = Heston | first2 = Renate | title = The Medical Casebook of Adolf Hitler: His Illnesses, Doctors, and Drugs | url = https://archive.org/details/medicalcasebooko0000hest | year = 1980 | origyear = 1979 | publisher = Stein and Day | location = New York | isbn = 978-0-8128-2718-7 | ref = harv }} * {{cite book | last = Hildebrand | first = Klaus | author-link = Klaus Hildebrand | title = The Foreign Policy of the Third Reich | location = London | publisher = Batsford | year = 1973 | isbn = 978-0-7134-1126-3 | ref = harv }} * {{cite book | last = Hitler | first = Adolf | title = [[Mein Kampf]] | location = Boston | publisher = Houghton Mifflin | year = 1999 | origyear = 1925 | others = Trans. [[Ralph Manheim]] | isbn = 978-0-395-92503-4 | ref = harv }} * {{cite book | last = Hitler | first = Adolf | year = 1973 | origyear = 1941 | title = My New Order | publisher = Octagon Books | location = New York | isbn = 978-0-374-93918-2 | editor1-first = Raoul de | editor1-last = Roussy de Sales | ref = harv }} * {{cite book | last = Hitler | first = Adolf | year = 1942 | title = [[The Speeches of Adolf Hitler, April 1922&nbsp;– August 1939]] | location = London | publisher = Oxford University Press | isbn = 978-0-86527-493-8 | editor1-first = Norman H. | editor1-last = Baynes | editor1-link = Norman H. Baynes | ref = harv }} * {{cite book | last1 = Hitler | first1 = Adolf | last2 = Trevor-Roper | first2 = Hugh | author2-link = Hugh Trevor-Roper | title = [[Hitler's Table Talk|Hitler's Table-Talk, 1941–1945: Hitler's Conversations Recorded by Martin Bormann]] | location = Oxford | publisher = Oxford University Press | year = 1988 | origyear = 1953 | isbn = 978-0-19-285180-2 | ref = harv }} * {{cite news | last = Jamieson | first = Alastair | title = Nazi leader Hitler really did have only one ball | newspaper = [[The Daily Telegraph]] | date = 19 November 2008 | url = http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/howaboutthat/3481932/Nazi-leader-Hitler-really-did-have-only-one-ball.html | accessdate =27 May 2011 | ref = harv }} * {{cite book | last = Jetzinger | first = Franz | authorlink = Franz Jetzinger | title = Hitler's Youth | year = 1976 | origyear = 1956 | publisher = Greenwood Press | location = Westport, Conn | isbn = 978-0-8371-8617-7 | ref = harv }} * {{cite book | last = Joachimsthaler | first = Anton | others = Trans. Helmut Bögler | title = The Last Days of Hitler: The Legends, the Evidence, the Truth | url = https://archive.org/details/lastdaysofhitler0000joac_o3a8 | year = 1999 | origyear = 1995 | publisher = Brockhampton Press | location = London | isbn = 978-1-86019-902-8 | ref = harv }} * {{cite book | last = Kee | first = Robert | authorlink = Robert Kee | title = Munich: The Eleventh Hour | url = https://archive.org/details/municheleventhho0000keer | publisher = Hamish Hamilton | location = London | year = 1988 | isbn = 978-0-241-12537-3 | ref = harv }} * {{cite book | last = Keegan | first = John | authorlink = John Keegan | title = The Mask of Command: A Study of Generalship | url = https://archive.org/details/maskofcommandstu0000keeg | publisher = Pimlico | location = London | year = 1987 | isbn = 978-0-7126-6526-1 | ref = harv }} * {{cite book | last = Keller | first = Gustav | title= Der Schüler Adolf Hitler: die Geschichte eines lebenslangen Amoklaufs | trans_title = The Student Adolf Hitler: The Story of a Lifelong Rampage | publisher = LIT | language = German | location = Münster | year = 2010 | isbn = 978-3-643-10948-4 | ref = harv }} * {{cite book | last = Kellogg | first = Michael | title = The Russian Roots of Nazism White Émigrés and the Making of National Socialism, 1917–1945 | url = https://archive.org/details/russianrootsofna0000kell | publisher = Cambridge University Press | year = 2005 | isbn = 978-0-521-84512-0 | ref = harv }} * {{cite book | last = Kershaw | first = Ian | author-link = Ian Kershaw | title = Hitler: 1889–1936: Hubris | url = https://archive.org/details/hitlerhubris00kers | location = New York | publisher = [[W. W. Norton & Company]] | year = 1999 | origyear = 1998 | isbn = 978-0-393-04671-7 | ref = harv }} * {{cite book | last = Kershaw | first = Ian | title = The Nazi Dictatorship: Problems and Perspectives of Interpretation | url = https://archive.org/details/nazidictatorship00kers | edition = 4th | location = London | publisher = Arnold | year = 2000a | origyear = 1985 | isbn = 978-0-340-76028-4 | ref = harv }} * {{cite book | last = Kershaw | first = Ian | title = Hitler, 1936–1945: Nemesis | url = https://archive.org/details/hitler193645neme0000kers_n4x3 | location = New York; London | publisher = W. W. Norton & Company | year = 2000b | isbn = 978-0-393-32252-1 | ref = harv }} * {{cite book | last = Kershaw | first = Ian | title = Hitler: A Biography | url = https://archive.org/details/hitlerbiography0000kers | publisher = W. W. Norton & Company | location = New York | year = 2008 | isbn = 978-0-393-06757-6 | ref = harv }} * {{cite journal | last = Koch | first = H. W | title = Operation Barbarossa&nbsp;– The Current State of the Debate | url = https://archive.org/details/sim_historical-journal_1988-06_31_2/page/377 | journal = [[The Historical Journal]] | volume = 31 | issue = 2 | month = June | year = 1988 | pages = 377–390 | doi = 10.1017/S0018246X00012930 | ref = harv }} * {{cite book | last = Kolb | first = Eberhard | authorlink = Eberhard Kolb | title = The Weimar Republic | origyear = 1984 | year = 2005 | isbn = 978-0-415-34441-8 | publisher = Routledge | location = London; New York | ref = harv }} * {{cite book | last = Kolb | first = Eberhard | year = 1988 | origyear = 1984 | title = The Weimar Republic | url = https://archive.org/details/weimarrepublic0000kolb | location = New York | publisher = Routledge | isbn = 978-0-415-09077-3 | ref = harv }} * {{cite book | last = Kressel | first = Neil J. | title = Mass Hate: The Global Rise Of Genocide And Terror | url = https://archive.org/details/masshateglobalri0000kres | year = 2002 | publisher = Basic Books | location = Boulder | isbn = 978-0-8133-3951-1 | ref = harv }} * {{cite book | last = Kubizek | first = August | title = The Young Hitler I Knew | url = https://archive.org/details/younghitleriknew0000kubi | authorlink = August Kubizek | year = 2006 | origyear = 1953 | publisher = MBI | location = St. Paul, MN | isbn = 978-1-85367-694-9 | ref = harv }} * {{cite book | last = Kurowski | first = Franz | title = The Brandenburger Commandos: Germany's Elite Warrior Spies in World War II | url = https://archive.org/details/brandenburgerger0000kuro | publisher = Stackpole Books | series = Stackpole Military History series | location = Mechanicsburg, PA | year = 2005 | isbn = 978-0-8117-3250-5 | ref = harv }} * {{cite book | last = Langer | first = Walter C. | authorlink = Walter Charles Langer | title = [[The Mind of Adolf Hitler|The Mind of Adolf Hitler: The Secret Wartime Report]] | year = 1972 | origyear = 1943 | publisher = Basic Books | location = New York | isbn = 978-0-465-04620-1 | ref = harv}} * {{cite book | last = Larson | first = Erik | title = In the Garden of Beasts: Love, Terror, and an American Family in Hitler's Berlin | url = https://archive.org/details/isbn_9780739378144 | publisher = Random House/Crown Publishing Group | location = New York, NY | year = 2011 | isbn = 978-0-307-40884-6 | ref = harv }} * {{cite book | last = Lichtheim | first = George | author-link = George Lichtheim | title = Europe In The Twentieth Century | url = https://archive.org/details/europeintwentiet0000lich | location = London | publisher = Sphere Books | year = 1974 | isbn = 978-0-351-17192-5 | ref = harv }} * {{cite book | last1 = Linge | first1 = Heinz | authorlink1 = Heinz Linge | others = Intro. [[Roger Moorhouse]] | title = With Hitler to the End: The Memoirs of Adolf Hitler's Valet | url = https://archive.org/details/withhitlertoendm00ling | year = 2009 | origyear = 1980 | publisher = Skyhorse Publishing | location = New York | isbn = 978-1-60239-804-7 | ref = harv }} * {{cite book | last = Lipstadt | first = Deborah E. | title = The Eichmann Trial | url = https://archive.org/details/eichmanntrial0000lips | year = 2011 | publisher = Random House | location = New York | isbn = 978-0-8052-4260-7 | ref = harv }} * {{cite book | last = Maiolo | first = Joseph | title = The Royal Navy and Nazi Germany 1933–39: Appeasement and the Origins of the Second World War | year = 1998 | publisher = Macmillan Press | location = London | isbn = 978-0-333-72007-3 | ref = harv }} * {{cite book | last1 = Manvell | first1 = Roger | author1-link = Roger Manvell | last2 = Fraenkel | first2 = Heinrich | author2-link = Heinrich Fraenkel | title = Heinrich Himmler: The Sinister Life of the Head of the SS and Gestapo | url = https://archive.org/details/heinrichhimmlers0000manv | year = 2007 | origyear = 1965 | publisher = Greenhill; Skyhorse | location = London; New York | isbn = 978-1-60239-178-9 | ref = harv }} * {{cite book | last = Maser | first = Werner | title = Hitler: Legend, Myth, Reality | url = https://archive.org/details/hitler0000mase | year = 1973 | publisher = Allen Lane | location = London | isbn = 978-0-7139-0473-4 | ref = harv }} * {{cite book | last = Marrus | first = Michael | authorlink = Michael Marrus | title = The Holocaust in History | url = https://archive.org/details/holocaustinhisto0000marr_d3f8 | location = Toronto | publisher = Key Porter | year = 2000 | isbn = 978-0-299-23404-1 | ref = harv }} * {{cite book | last = McNab | first = Chris | title = The Third Reich | publisher = Amber Books Ltd | year = 2009 | isbn = 978-1-906626-51-8 | ref = harv }} * {{cite book | last = Megargee | first = Geoffrey P. | title = War of Annihilation: Combat and Genocide on the Eastern Front, 1941 | url = https://archive.org/details/warofannihilatio0000mega | location = Lanham, Md | publisher = Rowman & Littlefield | year = 2007 | isbn = 978-0-7425-4482-6 | ref = harv }} * {{cite book | last = Messerschmidt | first = Manfred | title = [[Germany and the Second World War]] | volume = 1 | chapter = Foreign Policy and Preparation for War | location = Oxford | publisher = Clarendon Press | year = 1990 | editor1-last = Deist | editor1-first = Wilhelm | isbn = 978-0-19-822866-0 | ref = harv }} * {{cite book | last = Mitcham | first = Samuel W. | title = Why Hitler?: The Genesis of the Nazi Reich | url = https://archive.org/details/whyhitlergenesis0000mitc | year = 1996 | publisher = Praeger | location = Westport, Conn | isbn = 978-0-275-95485-7 | ref = harv }} * {{cite book | last = Murray | first = Williamson | title = The Change in the European Balance of Power | url = https://archive.org/details/changeineuropean0000murr | location = Princeton | publisher = Princeton University Press | year = 1984 | isbn = 978-0-691-05413-1 | ref = harv }} * {{cite book | last = Naimark | first = Norman M. | year = 2002 | title = Fires of Hatred: Ethnic Cleansing in Twentieth-Century Europe | url = https://archive.org/details/firesofhatred00norm | publisher = Harvard University Press | isbn = 978-0-674-00994-3 | ref = harv }} * {{cite book | last1 = Niewyk | first1 = Donald L. | last2 = Nicosia | first2 = Francis R. | title = The Columbia Guide to the Holocaust | url = https://archive.org/details/columbiaguidetot00niew | year = 2000 | publisher = Columbia University Press | location = New York | isbn = 978-0-231-11200-0 | ref = harv }} * {{cite book | last = O'Donnell | first = James P. | authorlink = James P. O'Donnell | title = [[The Bunker (book)|The Bunker]] | publisher = Da Capo Press | location = New York | year = 2001 | origyear = 1978 | isbn = 978-0-306-80958-3 | ref = harv }} * {{cite book | last1 = Overy | first1 = Richard | last2 = Wheatcroft | first2 = Andrew | author-link = Richard Overy | title = The Road To War | url = https://archive.org/details/roadtowar0000over | location = London | publisher = Macmillan | year = 1989 | isbn = 978-0-14-028530-7 | ref = harv }} * {{cite book | last = Overy | first = Richard | editor1-last = Lukes | editor1-first = Igor | editor2-last = Goldstein | editor2-first = Erik | title = The Munich Crisis, 1938: Prelude to World War II | url = https://archive.org/details/munichcrisis193800igor | year = 1999 | publisher = Frank Cass | location = London; Portland, OR | chapter = Germany and the Munich Crisis: A Mutilated Victory? | oclc = 40862187 | ref = {{sfnRef|Overy, .27.27The Munich Crisis.27.27|1999|p=207}} }} * {{cite book | last = Overy | first = Richard | authorlink = Richard Overy | editor1-last = Martel | editor1-first = Gordon | title = The Origins of the Second World War Reconsidered | url = https://archive.org/details/originsofsecondw00gord_0 | year = 1999 | publisher = Routledge | location = London | chapter = Misjudging Hitler | pages = [https://archive.org/details/originsofsecondw00gord_0/page/93 93]–115 | isbn = 978-0-415-16324-8 | ref = {{sfnRef|Overy, .27.27Origins of WWII Reconsidered.27.27|1999}} }} * {{cite book | last = Overy | first = Richard | title = The Dictators: Hitler's Germany, Stalin's Russia | url = https://archive.org/details/dictators00rich | publisher = Penguin Books | year = 2005 | isbn = 978-0-393-02030-4 | ref = harv }} * {{cite book | last = Payne | first = Robert | authorlink = Pierre Stephen Robert Payne | title = The Life and Death of Adolf Hitler | publisher = Hippocrene Books | location = New York, New York | year = 1990 | origyear = 1973 | isbn = 978-0-88029-402-7 | ref = harv }} * {{cite book | last = Payne | first = Stanley G. | authorlink = Stanley G. Payne | title = Franco and Hitler: Spain, Germany, and World War II | url = https://archive.org/details/francohitlerspai0000payn | publisher = Yale University Press | location = New Haven | year = 2008 | isbn = 978-0-300-12282-4 | ref = harv }} * {{cite book | last = Plating | first = John D. | title = The Hump: America's Strategy for Keeping China in World War II | year = 2011 | publisher = Texas A&M University Press | location = College Station | series = Williams-Ford Texas A&M University military history series, no. 134 | isbn = 978-1-60344-238-1 | ref = harv }} * {{cite book | last = Redlich | first = Fritz R. | title = Hitler: Diagnosis of a Destructive Prophet | year = 2000 | month = September | publisher = Oxford University Press | pages = | isbn = 978-0-19-513631-9 | ref = harv }} * {{cite book | last = Rees | first = Laurence | authorlink = Laurence Rees | title = [[The Nazis: A Warning From History]] | location = New York | publisher = New Press | year = 1997 | isbn = 978-0-563-38704-6 | ref = harv }} * {{cite book | last = Rißmann | first = Michael | title = Hitlers Gott. Vorsehungsglaube und Sendungsbewußtsein des deutschen Diktators | location = Zürich München | publisher = Pendo | year = 2001 | isbn = 978-3-85842-421-1 | language = German | ref = harv }} * {{cite book | last = Roberts | first = G. | title = Stalin's Wars: From World War to Cold War, 1939–1953 | url = https://archive.org/details/stalinswarsfromw0000robe | location = New Haven | publisher = Yale University Press | year = 2006 | isbn = 0-300-11204-1 | ref = harv }} * {{cite book | last = Roberts | first = J. M. | author-link = John Roberts (historian) | title = A History of Europe | url = https://archive.org/details/historyofeurope0000robe | location = Oxford | publisher = Helicon | year = 1996 | isbn = 978-1-85986-178-3 | ref = harv }} * {{cite book | last = Roberts | first = Martin | title = The New Barbarism&nbsp;– A Portrait of Europe 1900–1973 | url = https://archive.org/details/portraitofeurope0000unse_o6l1 | year = 1975 | publisher = Oxford University Press | isbn = 978-0-19-913225-6 | ref = harv }} * {{cite book | last = Robertson | first = Esmonde M. | title = Hitler's Pre-War Policy and Military Plans: 1933–1939 | url = https://archive.org/details/hitlersprewarpol0000esmo | publisher = Longmans | location = London | year = 1963 | oclc = 300011871 | ref = harv }} * {{cite book | last = Robertson | first = E. M. | editor1-first = Koch | editor1-last = H.W | title = Aspects of the Third Reich | url = https://archive.org/details/aspectsofthirdre001933 | year = 1985 | publisher = Macmillan | location = London | chapter = Hitler Planning for War and the Response of the Great Powers | isbn = 978-0-312-05726-8 | ref = harv }} * {{cite book | last = Rosenbaum | first = Ron | authorlink = Ron Rosenbaum | title = [[Explaining Hitler: The Search for the Origins of His Evil]] | year = 1999 | publisher = Harper Perennial | isbn = 978-0-06-095339-3 | ref = harv }} * {{cite book | last = Rosmus | first = Anna Elisabeth | year = 2004 | title = Out of Passau: Leaving a City Hitler Called Home | url = https://archive.org/details/isbn_9781570035081 | publisher = University of South Carolina Press | location = Columbia, S.C | isbn = 978-1-57003-508-1 | ref = harv }} * {{cite book | last = Rothwell | first = Victor | title = The Origins of the Second World War | url = https://archive.org/details/originsofsecondw0000roth | year = 2001 | publisher = Manchester University Press | location = Manchester | isbn = 978-0-7190-5957-5 | ref = harv }} * {{cite book | last = Rummel | first = Rudolph | authorlink = Rudolph Rummel | title = Death by Government | url = https://archive.org/details/deathby_rum_1994_00_3431 | year = 1994 | publisher = Transaction | location = New Brunswick, NJ | isbn = 978-1-56000-145-4 | ref = harv }} * {{cite book | last = Ryschka | first = Birgit | title = Constructing and Deconstructing National Identity: Dramatic Discourse in Tom Murphy's the Patriot Game and Felix Mitterer's in Der Löwengrube | date = 29 September 2008 | publisher = Peter Lang | isbn = 978-3-631-58111-7 | ref = harv }} * {{cite book | last = Shirer | first = William L. | authorlink = William L. Shirer | title = [[The Rise and Fall of the Third Reich]] | publisher = Simon & Schuster | location = New York | year = 1960 | isbn = 978-0-671-62420-0 | ref = harv }} * {{cite book | last = Snyder | first = Timothy | authorlink = Timothy D. Snyder | title = [[Bloodlands: Europe Between Hitler and Stalin]] | publisher = Basic Books | location = New York | year = 2010 | isbn = 978-0-465-00239-9 | ref = harv }} * {{cite book | last = Speer | first = Albert | authorlink = Albert Speer | origyear = 1969 | year = 1971 | title = [[Inside the Third Reich]] | publisher = Avon | location = New York | isbn = 978-0-380-00071-5 | ref = harv }} * {{cite book | last = Spiro | first = Jonathan Peter | title = Defending the Master Race: Conservation, Eugenics, and the Legacy of Madison Grant | year = 2008 | publisher = University Press of Vermont | location = Lebanon, NH | isbn = 978-1-58465-715-6 | ref = harv }} * {{cite book | last = Stackelberg | first = Roderick | title = The Routledge Companion to Nazi Germany | url = https://archive.org/details/routledgecompani0000stac | year = 2007 | publisher = Routledge | location = New Yor | isbn = 978-0-415-30860-1 | ref = harv }} * {{cite book | last = Steigmann-Gall | first = Richard | authorlink = Richard Steigmann-Gall | title = The Holy Reich: Nazi Conceptions of Christianity, 1919–1945 | url = https://archive.org/details/holyreichnazicon0000stei | location = Cambridge; New York | publisher = Cambridge University Press | year = 2003 | isbn = 978-0-521-82371-5 | doi = 10.2277/978-0-521-82371-5 | ref = harv }} * {{cite journal | last = Steinberg | first = Jonathan | title = The Third Reich Reflected: German Civil Administration in the Occupied Soviet Union, 1941-4 | url = https://archive.org/details/sim_english-historical-review_1995-06_110_437/page/620 | journal = The English Historical Review | year = 1995 | month = June | volume = 110 | issue = 437 | pages = 620–651 | oclc = 83655937 | ref = harv | doi = 10.1093/ehr/CX.437.620 }} * {{cite book | last = Steiner | first = John Michael | title = Power Politics and Social Change in National Socialist Germany: A Process of Escalation into Mass Destruction | url = https://archive.org/details/powerpoliticssoc0000stei | year = 1976 | publisher = Mouton | location = The Hague | isbn = 978-90-279-7651-2 | ref = harv }} *{{cite journal | last = Stolfi | first = Russel | title = Barbarossa Revisited: A Critical Reappraisal of the Opening Stages of the Russo-German Campaign (June–December 1941) | url = https://archive.org/details/sim_journal-of-modern-history_1982-03_54_1/page/27 | journal = [[Journal of Modern History]] | year = 1982 | month = March | volume = 54 | issue = 1 | pages = 27–46 | doi = 10.1086/244076 | ref = harv }} * {{cite book | last = Tames | first = Richard | title = Dictatorship | url = https://archive.org/details/dictatorship0000tame_g0o2 | publisher = Heinemann Library | location = Chicago | year = 2008 | isbn = 978-1-4329-0234-6 | ref = harv }} * {{cite book | last = Le Tissier | first = Tony | title = Race for the Reichstag | publisher = Pen & Sword | year = 2010 | origyear = 1999 | isbn = 978-1-84884-230-4 | ref = harv }} * {{cite book | last = Toland | first = John | authorlink = John Toland (author) | title = Adolf Hitler: The Definitive Biography | publisher = Book Club Associates | location = London | year = 1977 | origyear = 1976 | ref = harv }} * {{cite book | last = Toland | first = John | title = Adolf Hitler: The Definitive Biography | publisher = [[Doubleday (publisher)|Doubleday]] | year = 1992 | origyear = 1976 | isbn = 978-0-385-42053-2 | ref = harv }} * {{cite book | last = Trevor-Roper | first = Hugh | authorlink = Hugh Trevor-Roper | title = The Last Days of Hitler | url = https://archive.org/details/lastdaysofhitler0000trev_k6q1 | year = 1987 | origyear = 1947 | publisher = University of Chicago Press | location = Chicago | isbn = 978-0-226-81224-3 | ref = harv }} * {{cite book | last = Vinogradov | first = V. K. | title = Hitler's Death: Russia's Last Great Secret from the Files of the KGB | url = https://archive.org/details/hitlersdeathruss0000vino | publisher = Chaucer Press | year = 2005 | isbn = 978-1-904449-13-3 | ref = harv }} * {{cite book | last = Weber | first = Thomas | title = Hitler's First War: Adolf Hitler, The Men of the List Regiment, and the First World War | url = https://archive.org/details/hitlersfirstwara0000webe_y3h4 | year = 2010 | publisher = Oxford University Press | location = Oxford; New York | isbn = 978-0-19-923320-5 | ref = harv }} * {{cite journal | last = Weinberg | first = Gerhard | title = Hitler's Private Testament of 2 May 1938 | url = https://archive.org/details/sim_journal-of-modern-history_1955-12_27_4/page/415 | journal = The Journal of Modern History | date = December 1955 | volume = 27 | issue = 4 | pages = 415–419 | oclc = 482752575 | doi = 10.1086/237831 | ref = harv }} * {{cite journal | last = Weinberg | first = Gerhard | title = Hitler's Image of the United States | url = https://archive.org/details/sim_american-historical-review_1964-07_69_4/page/1006 | journal = The American Historical Review | date = December 1964 | volume = 69 | issue = 4 | pages = 1006–1021 | ref = harv | doi = 10.2307/1842933 }} * {{cite book | last = Weinberg | first = Gerhard | author-link = Gerhard Weinberg | title = The Foreign Policy of Hitler's Germany Diplomatic Revolution in Europe 1933–1936 | publisher = University of Chicago Press | location = Chicago, Illinois | year = 1970 | isbn = 978-0-226-88509-4 | ref = harv }} * {{cite book | last = Weinberg | first = Gerhard | title = The Foreign Policy of Hitler's Germany Starting World War II | url = https://archive.org/details/foreignpolicyofh0000wein | publisher = University of Chicago Press | year = 1980 | isbn = 978-0-226-88511-7 | location = Chicago, Illinois | ref = harv }} * {{cite book | last = Weinberg | first = Gerhard | title = Germany, Hitler, and World War II: Essays in Modern German and World History | url = https://archive.org/details/germanyhitlerwor0000wein | year = 1995 | publisher = Cambridge University Press | location = Cambridge | chapter = Hitler and England, 1933–1945: Pretense and Reality | isbn = 978-0-521-47407-8 | ref = harv }} * {{cite book | last = Welch | first = David | title = Hitler: Profile of a Dictator | url = https://archive.org/details/hitlerprofileofd0000welc | year = 2001 | publisher = Routledge | isbn = 978-0-415-25075-7 | ref = harv }} * {{cite book | last = Wheeler-Bennett | first = John | authorlink = John Wheeler-Bennett | title = The Nemesis of Power | location = London | publisher = Macmillan | year = 1967 | isbn = 978-1-4039-1812-3 | ref = harv }} * {{cite journal | last = Wilt | first = Alan | authorlink = Alan F. Wilt | title = Hitler's Late Summer Pause in 1941 | journal = Military Affairs | date = December 1981 | volume = 45 | issue = 4 | pages = 187–191 | doi = 10.2307/1987464 | jstor = 1987464 | ref = harv }} * {{cite book | last = Winkler | first2 = Heinrich August | title = Germany: The Long Road West. Vol. 2, 1933–1990 | publisher = [[Oxford University Press]] | location = New York | year = 2007 | isbn = 978-0-19-926598-5 | ref = harv | others = Sager, Alexander (trans.) }} * {{cite book | last = Ziemke | first = Earl F. | title = Battle for Berlin: End of the Third Reich | series = Ballantine's Illustrated History of World War II | volume = Battle Book #6 | publisher = [[Ballantine Books]] | year = 1969<!--pre isbn--> | oclc = 23899 | ref = harv }} {{refend}} ;Online {{refbegin|3}} * {{cite web | last = Bazyler | first = Michael J. | title = Holocaust Denial Laws and Other Legislation Criminalizing Promotion of Nazism | date = 25 December 2006 | publisher = [[Yad Vashem]] | url = http://www1.yadvashem.org/yv/en/holocaust/insights/pdf/bazyler.pdf | format = PDF | accessdate = 7 January 2013 | ref = harv }} * {{cite news | title = Parkinson's part in Hitler's downfall | publisher = BBC News | date = 29 July 1999 | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/health/406713.stm | accessdate = 13 June 2011 | ref = {{sfnRef|BBC News, 1999}} }} * {{cite web | title = 1933&nbsp;– Day of Potsdam | publisher = City of Potsdam | url = http://www.potsdam.de/cms/beitrag/10000945/33981/ | accessdate = 2011 June 13 | ref = {{sfnRef|City of Potsdam}} | archive-date = 2012-06-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120606032402/http://www.potsdam.de/cms/beitrag/10000945/33981/ | url-status = dead }} * {{cite news | title = Documents: Bush's Grandfather Directed Bank Tied to Man Who Funded Hitler | date = 17 October 2003 | publisher = Fox News | url = http://www.foxnews.com/story/0,2933,100474,00.html | accessdate = 16 October 2011 | ref = {{sfnRef|Fox News, 2003}} | archive-date = 2008-09-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080915145122/http://www.foxnews.com/story/0,2933,100474,00.html | url-status = dead }} * {{cite web | title = Hitler's Last Days | publisher = MI5 Security Service | work = mi5.gov.uk | url = https://www.mi5.gov.uk/home/mi5-history/world-war-ii/hitlers-last-days.html | accessdate = 5 January 2012 | ref = {{sfnRef|MI5, .27.27Hitler's Last Days.27.27}} }} * {{cite news | last = Evans | first = Richard J. | title = How the First World War shaped Hitler | newspaper = [[The Globe and Mail]] | date = 22 June 2011 | publisher = Phillip Crawley | url = http://www.theglobeandmail.com/arts/books-and-media/hitlers-first-war-by-thomas-weber/article4261721/ | accessdate = 23 September 2012 | ref = harv }} * {{cite web | last = Frauenfeld | first = A. E | title = The Power of Speech | publisher = [[Calvin College]] | date = August 1937 | url = http://www.calvin.edu/academic/cas/gpa/machtrede.htm | accessdate = 19 October 2011 | ref = harv | archive-date = 2014-06-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140606094146/http://www.calvin.edu/academic/cas/gpa/machtrede.htm | url-status = dead }} * {{cite web | last = Glantz | first = David | authorlink = David Glantz | title = The Soviet‐German War 1941–45: Myths and Realities: A Survey Essay | publisher = Strom Thurmond Institute of Government and Public Affairs, [[Clemson University]] | format = pdf | location = Clemson, SC | date = 11 October 2001 | url = http://sti.clemson.edu/index.php?option=com_docman&task=doc_details&gid=189&Itemid=310 | accessdate = 12 December 2012 | ref = harv | archive-date = 2015-02-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20150218155036/http://sti.clemson.edu/index.php?option=com_docman&task=doc_details&gid=189&Itemid=310 | url-status = dead }} * {{cite web | last = Goebbels | first = Joseph | title = The Führer as a Speaker | publisher = [[Calvin College]] | year = 1936 | url = http://www.calvin.edu/academic/cas/gpa/ahspeak.htm | accessdate = 19 October 2011 | ref = harv | archive-date = 2014-06-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140604083118/http://www.calvin.edu/academic/cas/gpa/ahspeak.htm | url-status = dead }} * {{cite news | last = Hinrichs | first = Per | publisher = Spiegel Online | title = Des Führers Pass: Hitlers Einbürgerung | trans_title = The Führer's Passport: Hitler's Naturalisation | date = 10 March 2007 | language = German | url = http://www.spiegel.de/panorama/zeitgeschichte/0,1518,470844,00.html | accessdate = 16 October 2011 | ref = harv }} * {{cite web | last = Kotanko | first = Florian | title = House of Responsibility | publisher = | year = | month = | url = http://www.hrb.at/index.php?path=languages/english/body.php | accessdate = 08 January 2013 | ref = {{sfnRef|House of Responsibility}} | archive-date = 2013-11-13 | archive-url = https://web.archive.org/web/20131113231404/http://www.hrb.at/index.php?path=languages/english/body.php | url-status = dead }} * {{cite web | title = Introduction to the Holocaust | publisher = [[United States Holocaust Memorial Museum]] | url = http://www.ushmm.org/wlc/article.php?lang=en&ModuleId=10005143 | accessdate = 17 October 2011 | ref = {{sfnRef|Holocaust Memorial Museum}} }} * {{cite web | title = Eingabe der Industriellen an Hindenburg vom November 1932 | trans_title = Letter of the industrialists to Hindenburg, November 1932 | publisher = Glasnost–Archiv | url = http://www.glasnost.de/hist/ns/eingabe.html | accessdate = 16 October 2011 | ref = {{sfnRef|Letter to Hindenburg, 1932}} }} * {{cite web | last = McMillan | first = Dan | title = Review of Fritz, Stephen G., ''Ostkrieg: Hitler's War of Extermination in the East'' | publisher = H-Genocide, H-Net Reviews | year = 2012 | month = October | url = http://www.h-net.org/reviews/showrev.php?id=35868 | accessdate = 16 October 2012 | ref = harv }} * {{cite document | title = Der Hitler-Prozeß vor dem Volksgericht in München | trans_title = The Hitler Trial Before the People's Court in Munich | language = German | year = 1924 | ref = {{sfnRef|Munich Court, 1924}} | postscript = . }} * {{cite journal | author = Office of Strategic Services | title = The Nazi Master Plan: The Persecution of the Christian Churches | journal = Rutgers Journal of Law and Religion | year = 1945 | publisher = Cornell Law Library | location = Ithaca, NY | pages = 6–7 | oclc = 320083040 | url = http://org.law.rutgers.edu/publications/law-religion/nurinst1.shtml | ref = {{sfnRef|Office of Strategic Services, 1945}} | access-date = 2013-01-09 | archive-date = 2013-09-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130926204151/http://org.law.rutgers.edu/publications/law-religion/nurinst1.shtml | url-status = dead }} * {{cite web | url = http://www.ns-archiv.de/personen/hitler/oesterreich/staatsbuergerschaft.php | title = Hitler ersucht um Entlassung aus der österreichischen Staatsangehörigkeit | trans_title = Hitler's official application to end his Austrian citizenship | date = 7 April 1925 | publisher = NS-Archiv | language = German | accessdate = 2012 April 13 | ref = {{sfnRef|NS-Archiv, 7 April 1925}} }} * {{cite news | last = Sharkey | first = Joe | title = Word for Word/The Case Against the Nazis; How Hitler's Forces Planned To Destroy German Christianity | newspaper = The New York Times | date = 13 January 2002 | url = http://www.nytimes.com/2002/01/13/weekinreview/word-for-word-case-against-nazis-hitler-s-forces-planned-destroy-german.html?pagewanted=all | accessdate = 7 June 2011 | ref = harv }} * {{cite news | title = Leni Riefenstahl | date = 2003 September 10 | work = [[The Daily Telegraph]] | publisher = [[Telegraph Media Group|TMG]] | location = [[London, UK|London]] | issn = 0307-1235 | oclc = 49632006 | url = http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/1440991/Leni-Riefenstahl.html?pageNum=3 | accessdate = 2011 December 14-12-14 | ref = {{sfnRef|.27.27The Daily Telegraph.27.27, 2003}} }} * {{cite news |title = Man of the Year |work = Time Magazine |publisher = Time |date = 2 January 1939 |url = http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,760539-1,00.html |accessdate = 22 May 2008 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080607103145/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,760539-1,00.html |archivedate = 2008-06-07 |url-status = live |ref = {{sfnRef|.27.27Time.27.27, January 1939}} }} * {{cite news | title = Seven Years War? | work = Time Magazine | publisher = Time | date = 2 October 1939 | url = http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,789000,00.html | accessdate = 30 August 2008 | ref = {{sfnRef|.27.27Time.27.27, October 1939}} | archive-date = 2008-03-09 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080309075838/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,789000,00.html | url-status = dead }} * {{cite news | title = Germany: Second Revolution? | date = 2 July 1934 | url = http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,754321,00.html | work = Time Magazine | publisher = Time | accessdate = 17 October 2011 | ref = {{sfnRef|.27.27Time.27.27, 1934}} | archive-date = 2008-04-17 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080417000456/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,754321-2,00.html | url-status = dead }} * {{cite web | title = Poles: Victims of the Nazi Era: The Invasion and Occupation of Poland | work = ushmm.org | publisher = United States Holocaust Memorial Museum | url = http://www.ushmm.org/education/resource/poles/poles.php | accessdate = 2011 December 15 | ref = {{sfnRef|US Holocaust Memorial Museum}} | archive-date = 2014-07-14 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140714193743/https://ushmm.org/education/resource/poles/poles.php | url-status = dead }} * {{cite web | last = Wilson | first = Bee | title = Mein Diat&nbsp;– Adolf Hitler's diet | publisher = [[Questia]] | work = New Statesman | location = UK | date = 9 October 1998 | accessdate = 22 May 2008 | url = http://www.questia.com/library/1G1-21238666/mein-diat | ref = harv | archive-url = https://web.archive.org/web/20131213032448/http://www.questia.com/library/1G1-21238666/mein-diat | archive-date = 2013-12-13 | url-status = dead }} {{subscription required}} * {{cite book | author = Yad Vashem Martyrs' and Heroes' Remembrance Authority | title = Yad Vashem Studies | year = 2006 | volume = 34 | publisher = [[Yad Vashem]] | location = Jerusalem | oclc = 610688434 | ref = {{sfnRef|Yad Vashem, 2006}} }} * {{cite web | title = How many Jews were murdered in the Holocaust? How do we know? Do we have their names? | publisher = [[Yad Vashem]] | url = http://www1.yadvashem.org/about_holocaust/faqs/answers/faq_3.html | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080519014604/http://www1.yadvashem.org/about_holocaust/faqs/answers/faq_3.html | archivedate = 2008-05-19 | accessdate = 2008 May 22 | ref = {{sfnRef|Yad Vashem, 2008}} | url-status = live }} {{refend}} [[വർഗ്ഗം:1889-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1945-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 20-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 30-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ലോകചരിത്രം]] [[വർഗ്ഗം:രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം]] [[വർഗ്ഗം:ആത്മഹത്യ ചെയ്തവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജർമ്മനിയുടെ ചാൻസലർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:നാസിസം]] [[വർഗ്ഗം:നാസികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഓഷ്‌വിറ്റ്സ് തടങ്കൽപ്പാളയം]] [[വർഗ്ഗം:ഹോളോകോസ്റ്റ് ഒരുക്കിയവർ]] {{അഡോൾഫ് ഹിറ്റ്‌ലർ}} {{നാസിസം}} {{ഫാസിസം}} {{ഹോളോകോസ്റ്റ് }} {{പോളണ്ടിലെ ഹോളോകോസ്റ്റ് }} {{Final occupants of the Führerbunker}} d6a4pdndtdiip540mljb5j3pcfac6gi 0 35205 4675695 3720774 2026-10-13T02:09:32Z ~2026-54702-60 224103 4675695 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] പൊതുവേ കാണപ്പെടുന്ന [[ആദിവാസി]] വിഭാഗങ്ങൾ [[ആസ്ട്രലോയിഡ്|ആസ്ട്രലോയിഡുകളോ]] [[നീഗ്രോയ്ഡ്|നീഗ്രോയ്ഡുകളോ]] ആണ്‌. തടിച്ച ചുണ്ട്, പതിഞ്ഞ മൂക്ക്, ചുരുണ്ട തലമുടി തുടങ്ങിയ പ്രത്യേകതകൾ കേരളത്തിലെ ആദിവാസികളിൽ കാണാൻ സാധിക്കും. ആഫ്രിക്കയിലെ നീഗ്രോ വംശജരെപ്പോലെയുള്ള ശരീരപ്രകൃതിയായതുമൂലം ഇവർ കുടിയേറിപ്പാർത്തവരാകാം എന്നാണ്‌ നിഗമനം<ref name="ref1"/>. കേരളത്തിൽ 37 ആദിവാസി വിഭാഗങ്ങളുള്ളതായിട്ടാണ്‌ സർക്കാരിന്റെ കണക്ക് എങ്കിലും ഇതിൽ കൂടുതൽ വിഭാഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം എന്നാണ്‌ ഈ രംഗത്ത് ഗവേഷണം നടത്തുന്ന ശസ്ത്രജ്ഞന്മാരുടെ നിഗമനം <ref name="ref1">[[മാതൃഭൂമി]] തൊഴിൽ വാർത്തയുടെ ഹരിശ്രീ സപ്ലിമെന്റ്. 2006 ജൂലയ് , താൾ 16 &17.</ref>. കേരളത്തിലെ പട്ടികവർഗ്ഗ ജനസംഖ്യ 1991-ലെ സെൻസർ പ്രകാരം 320967 ആണ്‌. ഇത് ആകെ ജനസംഖ്യയുടെ 1.04% വരുന്നു. ആദിവാസികൾ പട്ടികവർഗ്ഗക്കാർ എന്നീ പദങ്ങൾ പലപ്പോഴും ഒരേ അർത്ഥത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചു കാണുന്നുണ്ട്. സർക്കാരിന്റെ തീരുമാനം അനുസരിച്ച് പട്ടികവർഗ്ഗത്തിൽ പെട്ട എല്ലാവരും നരവംശശാസ്ത്രപ്രകാരം ആദിവാസികൾ ആയിക്കൊള്ളണമെന്നില്ല. == കേരളത്തിലെ പ്രധാന ആദിവാസി വിഭാഗങ്ങൾ == (അക്ഷരമാലാ ക്രമത്തിൽ) * [[അടിയർ]] * അരനാടാർ * [[ആളാർ]] * [[അല്ലർ]] * [[ഇരുളർ]] * [[ഊരാളി]] * [[എരവാലൻ]] * [[കാടർ]] * [[കനലാടി]] * [[കാണിക്കാർ]] * [[കരവഴി]] * [[കരിംപാലൻ]] * [[കാട്ടുനായ്ക്കർ]] * [[കൊച്ചുവേലൻ]] * [[കൊറഗർ]] * [[കൊണ്ടറെഡ്ഡി]] * [[കുണ്ടുവടിയർ]] * [[കൊപ്പാലൻ]] * [[കുറിച്യർ]] * [[കുറുമർ]] * [[കുറുമ്പർ]] * [[ചിങ്ങത്താൻ]] * [[മലയരയൻ]] * [[മലക്കാരൻ]] * [[മലകുറവൻ]] * [[മലമലസർ]] * [[മലപ്പണ്ടാരം]] * [[മലപണിക്കർ]] * [[മലശ്ശർ]] * [[മലവേടൻ]] * [[മലവേട്ടുവൻ]] * [[മലയടിയർ]] * [[മലരൂപൻ]] * [[മലയാളർ]] * [[മലയൻ]] * [[മണ്ണാൻ]] * [[മറാട്ടി]] * [[മാവിലൻ]] * [[മുഡുഗർ]] * [[മുള്ളുവക്കുറുമൻ]] * [[മതുവാൻ]]/ [[മുഡുഗർ]] * [[നായാടി]] * [[പളിയർ]] * [[പണിയൻ]] * [[പതിയൻ]] * [[ഉരിഡവർ]] * [[ഊരാളിക്കുറുമർ]] * [[ഉള്ളാടൻ]] * [[തച്ചനാടൻ മൂപ്പൻ]] * [[വിഴവൻ]] == അവലംബം == <references/> {{India-ethno-stub}} [[വിഭാഗം:കേരളത്തിലെ ആദിവാസികൾ]] [[Category:കേരളസംസ്കാരം]] ohs3jifw68do4uwhwja2yd9tx8mrz77 0 48552 4675754 4647083 2026-10-13T08:25:55Z ചെങ്കുട്ടുവൻ 115303 1960-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം 4675754 wikitext text/x-wiki {{Infobox Kerala Niyamasabha Constituency | constituency number = 14 | name = കൂത്തുപറമ്പ് | image = | caption = | existence = 1957 | reserved = | electorate = 205,992 (2026) |first member =[[പി.ആർ. കുറുപ്പ്]], [[കോൺഗ്രസ്]] | current mla = [[പി.കെ. പ്രവീൺ]] | party = [[രാഷ്ട്രീയ ജനതാ ദൾ]] (ആർ.ജെ.ഡി) | front = [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] | electedbyyear = 2026 | district = [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]] | self governed segments = }} [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ]] [[തലശ്ശേരി താലൂക്ക്‌|തലശ്ശേരി താലൂക്കിലെ]] [[കൂത്തുപറമ്പ് നഗരസഭ|കൂത്തുപറമ്പ്]], [[പാനൂർ നഗരസഭ |പാനൂർ]] എന്നീ നഗരസഭകളും, [[കോട്ടയം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് (കണ്ണൂർ)|കോട്ടയം]], [[കുന്നോത്തുപറമ്പ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കുന്നോത്തുപറമ്പ്]], [[മൊകേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മൊകേരി]], [[പാട്യം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പാട്യം]], [[തൃപ്പങ്ങോട്ടൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തൃപ്പങ്ങോട്ടൂർ]] എന്നീ പഞ്ചായത്തുകളും ഉൾപ്പെട്ടതാണ്‌ '''കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം'''. <ref>http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/03-DELIMITATION/01-FO-KERALA.pdf</ref>. <mapframe text="കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം" width=300 height=300 >{ "type": "ExternalData", "service": "geoshape", "ids": "Q2240998,Q16135474,Q13111322,Q16137878,Q2722346,Q7798261,Q2568336"}</mapframe> ==2008-ലെ നിയമസഭാ പുനർനിർണ്ണയത്തിനു മുൻപ്== [[കൂത്തുപറമ്പ് നഗരസഭ|കൂത്തുപറമ്പ് നഗരസഭയും]], [[പിണറായി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പിണറായി]], [[കോട്ടയം (കണ്ണൂർ ജില്ല)|കോട്ടയം]], [[വേങ്ങാട്‌ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വേങ്ങാട്]], [[മാങ്ങാട്ടിടം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മാങ്ങാട്ടിടം]], [[ചിറ്റാരിപ്പറമ്പ്‌ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചിറ്റാരിപ്പറമ്പ്]], [[മാലൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മാലൂർ]], [[കോളയാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കോളയാട്]], [[കണിച്ചാർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കണിച്ചാർ]] എന്നീ പഞ്ചായത്തുകളും ഉൾപ്പെട്ടതായിരുന്നു കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം.<ref>{{Cite web |url=http://www.manoramaonline.com/advt/election2006/panchayats.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-09-02 |archive-date=2008-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081121061834/http://www.manoramaonline.com/advt/election2006/panchayats.htm |url-status=dead }}</ref> == പ്രതിനിധികൾ == മൂന്ന് പാർട്ടികളെ പ്രതിനിഥീകരിച്ച് ഒരുകുടുംബത്തിലെ മൂന്നു തലമുറയിലെ അംഗങ്ങൾ ഇവിടെ അംഗങ്ങളായി. [[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി|പി.എസ്.പി]]യെ പ്രതിനിഥീകരിച്ച് 1957,1960 തെരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ [[പി.ആർ. കുറുപ്പ്]] ഈ മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിഥീകരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രൻ [[കെ.പി. മോഹനൻ]] 2011ൽ [[സോഷ്യലിസ്റ്റ്‌ ജനതാദൾ|സോഷ്യലിസ്റ്റ് ജനതാദളിനെയും ]]2021ൽ [[ലോക് താന്ത്രിക് ജനതാദൾ|ലോക് താന്ത്രിക് ജനതാദളിനേയും]] 2026ൽ പൗത്രൻ [[പി.കെ. പ്രവീൺ]] [[രാഷ്ട്രീയ ജനതാ ദൾ|രാഷ്ട്രീയ ജനതാദളിനെയും ]]പ്രതിനിഥീകരിച്ച് ഈ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും വിജയിച്ചു. * 2026 മുതൽ [[പി. കെ. പ്രവീൺ]], [[രാഷ്ട്രീയ ജനതാ ദൾ |രാഷ്ട്രീയ ജനതാ ദൾ]] * 2021 -1926 [[കെ.പി. മോഹനൻ]], [[ലോക് താന്ത്രിക് ജനതാദൾ]] * 2016 - 2021 [[കെ.കെ. ശൈലജ]] - [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|CPI (M)]] * 2011 - 2016 [[കെ.പി. മോഹനൻ|കെ.പി. മോഹനൻ]] (SJD)<ref>http://www.keralaassembly.org/election/assembly_poll.php?year=2011&no=14</ref> *2006 - 2011 [[പി. ജയരാജൻ]] [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|CPI (M)]] *2001 - 2006 [[പി. ജയരാജൻ]].<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/mem_1_11.htm</ref> *1996 - 2001 [[കെ.കെ. ശൈലജ]]. <ref>http://www.niyamasabha.org/codes/mem_1_10.htm</ref> *1991 - 1996 [[പിണറായി വിജയൻ]] <ref>http://www.niyamasabha.org/codes/mem_1_9.htm</ref> *1987 - 1991 [[കെ.പി. മമ്മു]]<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/mem_1_8.htm</ref> *1982 - 1987 [[പി.വി. കുഞ്ഞിക്കണ്ണൻ]]<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/mem_1_7.htm</ref> *1980 - 1982 [[എം.വി. രാഘവൻ]] <ref>http://www.niyamasabha.org/codes/mem_1_6.htm</ref> *1977 - 1979 [[പിണറായി വിജയൻ]]<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/mem_1_5.htm</ref> *1970 - 1977 [[പിണറായി വിജയൻ]]<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/mem_1_4.htm</ref> *1967 - 1970 [[കെ.കെ. അബു]]<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/mem_1_3.htm</ref> *1960 - 1964 [[പി. രാമുണ്ണി കുറുപ്പ്|പി. ആർ കുറുപ്പ്]]<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/mem_1_2.htm</ref> *1957 - 1959 [[പി. രാമുണ്ണി കുറുപ്പ്|പി. ആർ കുറുപ്പ്]]<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/mem_1_1.htm</ref> == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2014-04-16 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-09-02 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- | 2026 || [[പി. കെ. പ്രവീൺ]] || [[രാഷ്ട്രീയ ജനതാ ദൾ|രാഷ്ട്രീയ]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[ജയന്തി രാജൻ]] || [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- | 2021 || [[കെ.പി. മോഹനൻ]] || [[ലോക് താന്ത്രിക് ജനതാദൾ]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[പൊട്ടങ്കണ്ടി അബ്ദുള്ള]] || [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- | 2016 || [[കെ.കെ. ശൈലജ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ.പി. മോഹനൻ]] || [[സോഷ്യലിസ്റ്റ് ജനത (ഡെമോക്രാറ്റിക്)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- | 2011 || [[കെ.പി. മോഹനൻ]] || [[സോഷ്യലിസ്റ്റ് ജനത (ഡെമോക്രാറ്റിക്)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[സൈയ്ത് അലവി പുതിയവളപ്പിൽ]] || [[ഐ.എൻ.എൽ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- | 2006 || [[പി. ജയരാജൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[സജീവ് ജോസഫ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- | 2001 || [[പി. ജയരാജൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ. പ്രഭാകരൻ (രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ)]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- | 1991 || [[പിണറായി വിജയൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[പി. രാമകൃഷ്ണൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- | 1987 || [[കെ.പി. മമ്മു]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[പി. രാമകൃഷ്ണൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- | 1982 || [[പി.വി. കുഞ്ഞിക്കണ്ണൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[സി.എം. മാണി]] || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- | 1980 || [[എം.വി. രാഘവൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]] || || |- | 1977 || [[പിണറായി വിജയൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]] || || |- | 1970 || [[പിണറായി വിജയൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]] || || |- | 1967 || [[കെ.കെ. അബു]] ||[[സംയുക്ത സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി|എസ്.എസ്.പി]] | || |- |1965 |[[കെ.കെ. അബു]] |[[സംയുക്ത സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി|എസ്.എസ്.പി]] |എം.പി. മൊയ്തു ഹാജി |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] |- | 1960 || [[പി. രാമുണ്ണി കുറുപ്പ്]] || [[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] || || |- | 1957 || [[പി. രാമുണ്ണി കുറുപ്പ്]] || [[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] || || |- |} == തിരഞ്ഞെടുപ്പുഫലങ്ങൾ == {| class="wikitable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുഫലങ്ങൾ <ref>http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |date=2021-11-11 }} http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |date=2021-11-11 }}</ref> !വർഷം!!വോട്ടർമാർ !!പോളിംഗ് !!വിജയി!!ലഭിച്ച വോട്ടുകൾ!!മുഖ്യ എതിരാളി!!ലഭിച്ച വോട്ടുകൾ!!മറ്റു സ്ഥാനാർഥികൾ |- | 2026<ref>https://www.ceo.kerala.gov.in/ceokerala/pdf/govt_orders/legislative-assembly-2026/form-20/AC014.pdf</ref> ||205992 || 164205 || [[പി. കെ. പ്രവീൺ]] , [[രാഷ്ട്രീയ ജനതാ ദൾ]] ([[എൽ.ഡി.എഫ്.]])||70626 ||[[ജയന്തി രാജൻ]], [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||68209||[[ഷിജിലാൽ]] |- | 2021<ref>http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/BOOTH_WISE_RESULTS/GE2021/014.pdf</ref> ||194344 ||156177 || [[കെ.പി. മോഹനൻ]] , [[ലോക് താന്ത്രിക് ജനതാദൾ]] ([[എൽ.ഡി.എഫ്.]])||70626 ||[[പൊട്ടങ്കണ്ടി അബ്ദുള്ള]], [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||61085||[[സി. സദാനന്ദൻ മാസ്റ്റർ]] |- | 2016<ref>http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/BOOTH_WISE_RESULTS/GE2016/014.pdf</ref> ||180683 ||146824 || [[കെ.കെ. ശൈലജ]] , [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|CPI (M)]] ([[എൽ.ഡി.എഫ്.]])||67013 ||[[കെ.പി. മോഹനൻ]], [[സോഷ്യലിസ്റ്റ് ജനത (ഡെമോക്രാറ്റിക്)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||54722||[[സി. സദാനന്ദൻ മാസ്റ്റർ]] |- |2011<ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/form20/014.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-09-24 |archive-date=2021-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210924160613/http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/form20/014.pdf |url-status=dead }}</ref> || 157631||125028||[[കെ.പി. മോഹനൻ]], [[സോഷ്യലിസ്റ്റ് ജനത (ഡെമോക്രാറ്റിക്)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||57164 ||[[എസ്.എ. പുതിയവളപ്പിൽ]], [[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||53861|| |- |2006 <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/kapoll.php4?year=2006&no=12 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-09-02 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304125634/http://www.keralaassembly.org/kapoll.php4?year=2006&no=12 |url-status=dead }}</ref> || 157631||125028||[[പി. ജയരാജൻ]], ([[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|CPI (M)]] )|| 78246||[[സജീവ് ജോസഫ്]]([[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC(I)]])||39919||[[എം.കെ. രഞ്ചിത്ത്]] ([[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|BJP]]) |- |2005 <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/lac-details.html#KUTHUPARAMBA |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-09-24 |archive-date=2013-02-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130208112116/http://www.ceo.kerala.gov.in/lac-details.html#KUTHUPARAMBA |url-status=dead }}</ref> || 150321||||[[പി. ജയരാജൻ]], ([[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|CPI (M)]] )|| 81872||[[കെ. പ്രഭാകരൻ (കോൺഗ്രസ്സ്)]]([[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC(I)]])||36495|| |- |2001 <ref>http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/KLA/KL_2001_ST_REP.pdf</ref> || 150321||125277||[[പി. ജയരാജൻ]], ([[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|CPI (M)]] )|| 71240||[[കെ. പ്രഭാകരൻ (കോൺഗ്രസ്സ്)]]([[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC(I)]])||52620|| |- |1996 <ref>http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/KLA/KL_1996_ST_REP.pdf</ref> ||151050||115430||[[കെ.കെ. ശൈലജ]], ([[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|CPI (M)]] )||61519||[[എം.പി. കൃഷ്ണൻ നായർ]]([[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC(I)]])||42526|| |- |1991 <ref>http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/KLA/KL_1991_ST_REP.pdf</ref> ||141876||110844||[[പിണറായി വിജയൻ]], ([[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|CPI (M)]] )||58842||[[പി. രാമകൃഷ്ണൻ]]([[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC(I)]])||45782|| |- |1987 <ref>http://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/KLA/KL_1987_ST_REP.pdf</ref> ||112062||95230||[[കെ.പി. മമ്മു]], ([[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|CPI (M)]] )||47734||[[പി. രാമകൃഷ്ണൻ]]([[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC(I)]])||38771|| |- |1982 <ref>{{Cite web |url=https://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/KLA/KL_1982_ST_REP.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2023-04-07 |archive-date=2023-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230606090837/https://ceo.kerala.gov.in/pdf/KLA/KL_1982_ST_REP.pdf |url-status=dead }}</ref> ||91889||69798||[[പി.വി. കുഞ്ഞിക്കണ്ണൻ]], ([[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|CPI (M)]] )||42111||[[സി.എം. മാണി]]([[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]])||26648|| |- |1980 <ref>{{Cite web |url=https://ceo.kerala.gov.in/pdf/KLA/KL_1980_ST_REP.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2023-11-20 |archive-date=2023-06-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230606085144/https://ceo.kerala.gov.in/pdf/KLA/KL_1980_ST_REP.pdf |url-status=dead }}</ref> ||90189||67720||[[എൻ.വി. രാഘവൻ]], ([[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|CPI (M)]] )||44207||[[ആർ. കരുണാകരൻ]]([[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി]])||22556|| |- |1977 <ref>{{Cite web |url=http://webfile.ceo.kerala.gov.in/pdf/KLA/KL_1977_ST_REP.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2024-05-16 |archive-date=2024-08-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240823154832/http://webfile.ceo.kerala.gov.in/pdf/KLA/KL_1977_ST_REP.pdf |url-status=dead }}</ref> ||80754||67720||[[പിണറായി വിജയൻ]], ([[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|CPI (M)]] )||34465||[[അബ്ദുൾ ഖാദർ]]([[റെവല്യൂഷനറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി|ആർ.എസ്.പി]])||30064|| |- |1970 <ref>{{Cite web |url=http://webfile.ceo.kerala.gov.in/pdf/KLA/KL_1970_ST_REP.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2024-11-29 |archive-date=2024-11-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241125064155/http://www.webfile.ceo.kerala.gov.in/pdf/KLA/KL_1970_ST_REP.pdf |url-status=dead }}</ref> ||80561||61227||[[പിണറായി വിജയൻ]], ([[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|CPI (M)]] )||28281||[[തായത്ത് രാഘവൻ]]([[പി.എസ്.പി.]])||27538|| |- |1967 <ref>https://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/KLA/KL_1967_ST_REP.pdf</ref> ||65563||51263||[[കെ.കെ. അബു]], ([[സംയുക്ത സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] )||28449||[[എം.കെ. കൃഷ്ണൻ]]([[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]])||17797|| |- |1965 <ref>https://www.ceo.kerala.gov.in/pdf/KLA/KL_1965_ST_REP.pdf</ref> ||65173||53074||[[കെ.കെ. അബു]], ([[സംയുക്ത സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] )||26448||[[എം.പി. മൊയ്തുഹാജി]]([[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]])||20416|| |- |1960 <ref>http://webapp.ceo.kerala.gov.in/pdf/KLA/KL_1960_ST_REP.pdf</ref> ||75584||61825||[[പി. രാമുണ്ണി കുറുപ്പ്]], ([[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]])||42338||[[അബു]]([[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി]])||18691|| |- |} == ഇതും കാണുക == *[[കേരളത്തിലെ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ]] == അവലംബം == <references/> [[വിഭാഗം:കേരളത്തിലെ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ]] {{Kerala-stub}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1957-ൽ രൂപീകൃതമായ കേരളത്തിലെ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ]] {{Kerala Niyamasabha Constituencies}} t79i1u65ndthvgdz0m5p8l3j4chsgzd 0 48674 4675713 4595179 2026-10-13T05:09:29Z Vicharam 9387 /* അഭിനേതാക്കൾ */ 4675713 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Chithram}} {{Infobox film | name = ചിത്രം | image = Chithram.jpg | caption = ഡി.വി.ഡി. പുറംചട്ട | director = [[പ്രിയദർശൻ]] | producer = പി.കെ.ആർ. പിള്ള | story = [[ശ്രീനിവാസൻ]] | screenplay = പ്രിയദർശൻ | starring = {{Plainlist| * [[മോഹൻലാൽ]] * [[രഞ്ജിനി]] }} | music = {{Plainlist| * '''ഗാനങ്ങൾ''': * [[കണ്ണൂർ രാജൻ]] * '''പശ്ചാത്തലസംഗീതം''': * [[ജോൺസൺ]] }} | lyrics = [[ഷിബു ചക്രവർത്തി]] | cinematography = [[എസ്. കുമാർ]] | editing = എൻ. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ | studio = ഷിർദ്ദി സായി ക്രിയേഷൻസ് | distributor = ഷിർദ്ദി സായി റിലീസ് | released = 1988 ഡിസംബർ 26 | runtime = 159 മിനിറ്റ് | country = [[ഇന്ത്യ]] | language = [[മലയാളം]] | budget = | gross = {{INR}} 4+ കോടി<ref name="3+c">[http://img715.imageshack.us/i/bd5df3b34cky6.jpg "3+ crore gross for chitram"]</ref> }} 1988-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[പ്രിയദർശൻ]] സം‌വിധാനം ചെയ്ത ഒരു [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളചലച്ചിത്രമാണ്‌]] '''''ചിത്രം'''''. [[മോഹൻലാൽ]], [[രഞ്ജിനി]], [[നെടുമുടി വേണു]], [[പൂർണ്ണം വിശ്വനാഥൻ]] തുടങ്ങിയവരാണ് പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചിരിക്കുന്നത്. ശ്രീനിവാസന്റെ കഥയെ ആസ്പദമാക്കി പ്രിയദർശൻ തന്നെയാണ് ചിത്രത്തിന്റെ തിരക്കഥ രചിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഈ ചിത്രം പിന്നീട് ഹിന്ദിയിലും പുനർനിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[ചോരി ചോരി]] എന്ന പേരിൽ [[മിഥുൻ ചക്രവർത്തി]] നായകനായിട്ടാണ് ഈ സിനിമ [[ഹിന്ദി|ഹിന്ദിയിൽ]] പുനർനിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ളത്. മലയാളത്തിലെ ജനപ്രീതിനേടിയ ഏറ്റവും വലിയ ഹിറ്റ് ചിത്രങ്ങളിൽ ഒന്നായി ''ചിത്രം'' കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ==കഥാസംഗ്രഹം== അമേരിക്കയിൽ സ്ഥിരതാമസക്കാരനായ ഒരു സമ്പന്നനായ എൻആർഐ രാമചന്ദ്രമേനോന്റെ മകളാണ് കല്യാണി. അച്ഛന്റെ സുഹൃത്തായ പുരുഷോത്തമൻ കൈമൾ മദ്രാസിൽ വളർത്തിയ കല്യാണി മറ്റൊരാളുമായി പ്രണയത്തിലാവുകയും പിതാവിന്റെ എതിർപ്പിന് വിരുദ്ധമായി വിവാഹം കഴിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവൾക്ക് അനന്തരാവകാശം ലഭിക്കുമെന്ന് അറിഞ്ഞപ്പോൾ കാമുകൻ അവളെ അൾത്താരയിൽ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. തുടർന്ന് അവളുടെ പിതാവ് അവളുടെ ഭർത്താവിനെ അംഗീകരിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുന്നതായും മകളോടും മരുമകനോടുമൊപ്പം തന്റെ എസ്റ്റേറ്റിൽ രണ്ടാഴ്ചത്തെ അവധിക്കാലം ചെലവഴിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെന്നും ഒരു കത്ത് എഴുതി. മേനോൻ മുഖ്യനായ ഒരു ഗോത്രസമൂഹത്തിന് സമീപം. അവളുടെ പിതാവ് ഇതിനകം അസുഖബാധിതനായതിനാലും ഇത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവസാന അവധിയായതിനാലും കല്യാണിയും കൈമളും അവനെ കഴിയുന്നത്ര സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. കാമുകൻ അവളെ ഉപേക്ഷിച്ചുവെന്ന സത്യം മറച്ചുവെക്കാൻ അവർ തീരുമാനിക്കുന്നു. സഹോദരന് നീന്തലറിയില്ലെന്ന് കള്ളം പറഞ്ഞ് അന്യനാട്ടുകാരനെ കബളിപ്പിച്ച വിഷ്ണുവാണ് ചിത്രത്തിലെത്തുന്നത്. അപ്പോൾ വിദേശി നദിയിലേക്ക് ചാടുന്നു, വിഷ്ണു വസ്ത്രങ്ങളുമായി ഓടിപ്പോകുന്നു. കൈമളിനെ തല്ലിച്ചതച്ചുകൊണ്ട് വിദേശി കൈമളിനോട് അവന്റെ വസ്ത്രങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കുന്നു. കൈമൾ പിന്നീട് വിഷ്ണുവിന്റെ അടുത്ത് ചെന്ന് വസ്ത്രങ്ങൾ മോഷ്ടിച്ചതിന് അവനെ നേരിടുന്നു. തന്റെ അടിയന്തര പണത്തിന്റെ ആവശ്യകത വിഷ്ണു പറയുകയും കൈമൾ വിഷ്ണുവിനെ 14 ദിവസത്തേക്ക് ഭർത്താവിന്റെ വേഷം ചെയ്യാൻ നിയമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതേസമയം, കല്യാണിയുടെ ബന്ധുവായ എസ്റ്റേറ്റ് സൂക്ഷിപ്പുകാരൻ ഭാസ്കരൻ നമ്പ്യാർക്ക് മേനോന്റെ സ്വത്ത് ലഭിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നു, കല്യാണിക്ക് അവകാശം നഷ്ടപ്പെട്ടപ്പോൾ, വഴക്കില്ലാതെ പോകില്ല എന്ന ഉറച്ച തീരുമാനത്തിലാണ്. വിഷ്ണു കല്യാണിയുടെ ഭർത്താവല്ലെന്ന് അറിയാവുന്ന അയാൾ ഇത് തെളിയിക്കാൻ പലതരത്തിലുള്ള ശ്രമങ്ങളും നടത്തുന്നു. ആദ്യം വിഷ്ണുവും കല്യാണിയും വഴക്കുണ്ടാക്കി. എന്നാൽ സമയം കടന്നുപോകുമ്പോൾ, അച്ഛൻ വരുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ്, തന്റെ കഴുത്തിൽ താലി കെട്ടിയ വിഷ്ണുവിന്റെ ഹൃദയം കല്യാണി കാണുന്നു (തന്റെ കഴുത്തിൽ താലി ഇല്ലെന്ന് ഭാസ്കരൻ അവനെ അറിയിച്ചു). കല്യാണി ഒടുവിൽ വിഷ്ണുവിനോട് വാത്സല്യം വളർത്തിയെടുക്കുകയും അവനെ യഥാർത്ഥമായി വിവാഹം കഴിക്കാൻ പ്രതീക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം അവർക്ക് വിഷ്ണുവിന്റെ ബന്ധുവാണെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന ഒരു നിഗൂഢ സന്ദർശകനുണ്ട്. ഒടുവിൽ, വിഷ്ണു യഥാർത്ഥത്തിൽ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ട ജയിലിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ട ഒരു കുറ്റവാളിയാണെന്ന് വെളിപ്പെടുന്നു. സന്ദർശകൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ ജയിൽ വാർഡനായിരുന്നു. വിഷ്ണുവിന്റെ ഭൂതകാലം ഫ്ലാഷ്ബാക്കിൽ കാണിക്കുന്നു, ഒരു ഫ്രീലാൻസ് ഫോട്ടോഗ്രാഫറായിരുന്നു അദ്ദേഹം, ഊമ നർത്തകിയായ രേവതിയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. അവർക്ക് ഒരു കുട്ടിയും ഉണ്ടായി. താനില്ലാത്ത സമയത്ത് ഒരു പുരുഷൻ തന്റെ ഭാര്യയെ കാണാൻ വന്നതായി വിഷ്ണു കണ്ടെത്തുകയും അവളെ സംശയിക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു. ഒരു ദിവസം വീട്ടിലെത്തിയ അയാൾ അവിടെയുള്ള ആളെ കണ്ടെത്തി ആക്രമിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. വഴക്കിൽ രേവതി മരിക്കുന്നു, ആ മനുഷ്യൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു നക്സലൈറ്റായ അവളുടെ സഹോദരനാണെന്ന് വിഷ്ണു കണ്ടെത്തി. തന്റെ കുട്ടിയുടെ ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് പണം കണ്ടെത്താനാണ് താൻ ജയിലിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടതെന്ന് അയാൾ കല്യാണിയോട് പറയുന്നു. വിഷ്ണു വീട്ടിൽ താമസിച്ചതിന്റെ അവസാന രാത്രിയിൽ, അവൻ ജയിൽ വാർഡനോട് ചോദിക്കുന്നു, ജീവിതം വീണ്ടും ഇഷ്ടപ്പെടാൻ തുടങ്ങിയ തനിക്ക് ജീവിക്കാൻ കഴിയുമോ? ഇക്കാര്യത്തിൽ നിസ്സഹായനായതിനാൽ വാർഡൻ ഈ ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം നൽകുന്നില്ല. സന്തോഷകരമായ രണ്ടാഴ്ചയ്ക്ക് ശേഷം കല്യാണിയുടെ അച്ഛൻ യുഎസിലേക്ക് മടങ്ങുന്നു. അവസാന രംഗം കാണിക്കുന്നത് വാർഡൻ വിഷ്ണുവിനെ ജയിലിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു, കല്യാണി അവൻ പോകുന്നത് നോക്കി നിൽക്കുന്നു, അവിടെ അവന്റെ വധശിക്ഷ അവനെ കാത്തിരിക്കുന്നു. വിഷ്ണുവും കല്യാണിയും കൈവീശി വിടപറയുന്നതോടെയാണ് ഈ ചിത്രം അവസാനിക്കുന്നത്. == അഭിനേതാക്കൾ == * [[മോഹൻലാൽ]] - വിഷ്ണു * [[രഞ്ജിനി]] - കല്യാണി * [[നെടുമുടി വേണു]] - അഡ്വ.പുരുഷോത്തമ കൈമൾ * [[പൂർണം വിശ്വനാഥൻ|പൂർണം വിശ്വനാഥൻ]] - രാമചന്ദ്ര മേനോൻ * [[ലിസ്സി]] - രേവതി * [[ശ്രീനിവാസൻ]] - ഭാസ്കരൻ നമ്പ്യാർ * [[ജഗദീഷ്]] - വിഷ്ണുവിന്റെ സുഹൃത്ത് (ക്ലാസിക്കൽ ഡാൻസർ) * [[മണിയൻപിള്ള രാജു]] - മുരുകൻ * [[കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാർ]] - രേവതിയുടെ സഹോദരൻ * [[എം.ജി. സോമൻ]] - ജയിൽ സൂപ്രണ്ട് * [[സുകുമാരി]] - രാമചന്ദ്ര മേനോന്റെ സഹോദരിയും ഭാസ്കരൻ നമ്പ്യാരുടെ അമ്മയും * [[ഉണ്ണിമേരി]] - ഭാസ്കരൻ നമ്പ്യാരുടെ സഹോദരി * [[ഷാനവാസ്]] - രവി * ചന്ദ്രജി - കാട്ടുമൂപ്പൻ * സൂര്യ - മൂപ്പന്റെ മകൾ * [[ബോബി കൊട്ടാരക്കര]] - വിവാഹ ബ്രോക്കർ * [[തിക്കുറിശ്ശി സുകുമാരൻ നായർ]] - രേവതിയുടെ പിതാവ് (അതിഥി വേഷത്തിൽ) * [[ഇന്നസെന്റ്]] - പണമിടപാടുകാരൻ (അതിഥി വേഷത്തിൽ) ==സ്വീകരണം== 1988 ഡിസംബർ 23-ന് ഒരു ക്രിസ്മസ് വാരാന്ത്യത്തിലാണ് ചിത്രം റിലീസ് ചെയ്തത്. റിലീസിന് ശേഷം അത് മലയാള സിനിമയിലെ നിലവിലുള്ള എല്ലാ റെക്കോർഡുകളും തകർത്തു. 21 എ ക്ലാസ് തീയറ്ററുകളിൽ റിലീസ് ചെയ്ത ചിത്രം 16 റിലീസ് തീയറ്ററുകളിൽ 50 ദിവസവും, 6 തിയേറ്ററുകളിൽ 100 ​​ദിവസവും, 5 തീയറ്ററുകളിൽ 150 ദിവസവും, 4 തിയേറ്ററുകളിൽ 200 ദിവസവും, 3 തിയേറ്ററുകളിൽ 225 ദിവസവും, 2 തിയേറ്ററുകളിൽ 300 ദിവസവും പ്രദർശിപ്പിക്കപെട്ടു<ref>https://www.manoramaonline.com/movies/features/2019/12/23/chitram-movie-31-years-special-story.html</ref> എറണാകുളം ഷേണായിസിൽ 400-ലധികം ദിവസങ്ങൾ ഈ സിനിമ പ്രദർശിപ്പിച്ചു. ലിറ്റിൽ ഷേണായിസ് (എറണാകുളം), അജന്ത (തിരുവനന്തപുരം) എന്നീ രണ്ടു തിയറ്ററുകളിൽ പതിവ് പ്രദർശനങ്ങളോടെ 366 ദിവസം ഓടുകയും, ലിറ്റിൽ ഷേണായിസ് (എറണാകുളം), അജന്ത (തിരുവനന്തപുരം), ആശ (കോട്ടയം), പ്രിയ(പാലക്കാട്) എന്നിങ്ങനെ നാല് തിയേറ്ററുകളിലായി 200 ദിവസങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.<ref> https://web.archive.org/web/20190719113015/https://www.sify.com/movies/milestones-in-mohanlal-s-career-news-malayalam-kkfv4xbabjgsi.html</ref> 44 ലക്ഷം രൂപാ ബജറ്റിൽ നിർമ്മിച്ച ഈ ചിത്രം ബോക്‌സോഫീസിൽ ₹3.9 കോടി നേടി, അക്കാലത്തെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ മലയാള ചിത്രമായി മാറി.<ref name="3+c">[http://img715.imageshack.us/i/bd5df3b34cky6.jpg "3+ crore gross for chitram"]</ref> മലയാളത്തിലെ എക്കാലത്തേയും ഏറ്റവും വലിയ ഹിറ്റുകളിലൊന്നാണ് ചിത്രം. ==== ഗാനങ്ങൾ ==== ഈ സിനിമയിലെ രണ്ടു ഗാനങ്ങൾ പ്രസിദ്ധമായ കർണാടിക് കൃതികൾ ആണ്. നഗുമോമു എന്ന ഗാനം ത്യാഗരാജ സ്വാമികൾ കംപോസ് ചെയ്ത ആഭേരി രാഗത്തിലെ ഒരു പ്രസിദ്ധമായ കൃതി ആണ്. സ്വാമിനാഥ പരിപാലയ എന്ന പാട്ട് മുത്തുസ്വാമി ദീക്ഷിതർ ചെയ്ത നാട്ട രാഗത്തിലെ ഒരു കൃതി ആണ്. [https://www.youtube.com/watch?v=GUe_NXY4b14 Swaminatha Paripalaya]<ref>{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Tyagaraja|title=Tyagaraja compositions}}</ref> {| class="wikitable" |- ! എണ്ണം !! ഗാനം !! ആലാപനം |- | 1 || ദൂരെ കിഴക്കുദിക്കിൽ || എം.ജി.ശ്രീകുമാർ ,സുജാത |- | 2|| പാടം പൂത്ത കാലം || എം.ജി.ശ്രീകുമാർ |- | 3 || ഈറൻമേഘം || എം.ജി.ശ്രീകുമാർ |- | 4 || കാടുമീനാടുമെല്ലാം || മോഹൻലാൽ ,സുജാത |- | 5|| നഗുമോ || എം.ജി.ശ്രീകുമാർ , നെയ്യാറ്റിൻകര വാസുദേവൻ |- | 6 || സ്വാമിനാഥ|| എം.ജി.ശ്രീകുമാർ |} ==മറ്റ് ഭാഷകളിലെ പതിപ്പുകൾ== {| class="wikitable" |- ! പേര് !! വർഷം!! ഭാഷ |- |അല്ലുദുഗരു |1990 |[[തെലുങ്ക്]] |- |പ്യാർ ഹുവ ചോറി ചോറി |1991 |[[ഹിന്ദി]] |- |രയാരു ബന്ദാരു മാവന മനേഗേ |1993 |[[കന്നഡ]] |- |എങ്കിരുന്ധോ വന്ദൻ |1995 |[[തമിഴ്]] |- |} == പിന്നണി പ്രവർത്തകർ == * സം‌വിധാനം: [[പ്രിയദർശൻ]] * നിർമ്മാണം: പി.കെ.ആർ. പിള്ള * തിരക്കഥ: പ്രിയദർശൻ * കഥ: ശ്രീനിവാസൻ * ചിത്രസംയോജനം: എൻ. ഗോപാലകൃഷ്ണൻ * ഛായാഗ്രഹണം: എസ്. കുമാർ * സം‌ഗീതം: [[കണ്ണൂർ രാജൻ]] ==അവലംബം== {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{imdb title|id=0214585|title=ചിത്രം}} * [http://msidb.org/m.php?5043 ''ചിത്രം''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140725141431/http://msidb.org/m.php?5043 |date=2014-07-25 }} – മലയാളസംഗീതം.ഇൻഫോ {{മോഹൻലാൽ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക}} {{Priyadarshan}} [[വർഗ്ഗം:1988-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പ്രിയദർശൻ സം‌വിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മറ്റ് ഭാഷകളിലേക്ക് പുനഃനിർമ്മിക്കപ്പെട്ട മലയാള ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:എസ്.കുമാർ കാമറ ചലിപ്പിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] 8jeib5dejsgoiu22yr6yp16u0trpxbp 0 54412 4675536 4602784 2026-10-12T14:46:15Z Malikaveedu 16584 4675536 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Thodupuzha river}} [[File:Thodupuzha bridge.JPG|thumb|right|200px| തൊടുപുഴയാർ. പട്ടണത്തിനു കുറുകേയുള്ള പാലം കാണാം]] [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ]] [[തൊടുപുഴ താലൂക്ക്|തൊടുപുഴ താലൂക്കിൽ]] നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്ന ഒരു നദിയാണ് '''തൊടുപുഴയാർ'''. ഈ നദി [[മൂവാറ്റുപുഴയാർ|മൂവാറ്റുപുഴയാറിൽ]] സംഗമിക്കുന്നു. വേനൽക്കാലത്തും വറ്റാത്ത നദികളിലൊന്നാണ് [[തൊടുപുഴയാർ]]. [[ഇടുക്കി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതി|ഇടുക്കി ജലവൈദ്യുത പദ്ധതിയിൽ]] നിന്ന് പുറത്തേക്കൊഴുകുന്ന വെള്ളം ഈ നദിയിൽ എത്തിച്ചേരുന്നതാണ് അതിനു കാരണം. [[തൊടുപുഴ|തൊടുപുഴ പട്ടണത്തിന്റെ]] ഹൃദയഭാഗത്തുകൂടിയാണ് ഈ നദി ഒഴുകുന്നത്. [[തൊടുപുഴ]] എന്ന പേര് ‘തോട്’ (കനാൽ) എന്നും ‘പുഴ’ (നദി) എന്നുമുള്ള രണ്ട് വാക്കുകളിൽ നിന്നും ഉത്ഭവിച്ചതായി പറയപ്പെടുന്നു. ഇവിടെ ഒഴുകിയിരുന്ന ഒരു കനാൽ ഒടുവിൽ നഗരമദ്ധ്യത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്ന നദിയായി മാറിയെന്നാണ് അഭ്യൂഹം. ‘തൊടു’ (തൊടുക) എന്നും ‘പുഴ’ (പുഴ) എന്നുമുള്ള രണ്ടു വാക്കുകൾ, ഈ നഗരം പുഴയെ തൊടുന്നു എന്ന രീതിയിൽ രൂപാന്തരം പ്രാപിച്ചതായും അഭ്യൂഹങ്ങളുണ്ട്. <ref>{{Cite web |url=http://www.thodupuzha.com/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-10-12 |archive-date=2008-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081026023331/http://www.thodupuzha.com/ |url-status=dead }}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist}} {{Rivers of Kerala}} == ഇതും കാണുക == *[[ഇടുക്കി ജില്ല]] {{commons category|Thodupuzha River}} {{നദി-അപൂർണ്ണം}} {{Waters of Kerala}} [[വർഗ്ഗം:മൂവാറ്റുപുഴയാറിന്റെ പോഷകനദികൾ]] qj2jptzlhcqpide23bpaqrwczfcuhe6 0 61137 4675778 4671056 2026-10-13T10:46:55Z PJ Geest 154108 Replace raster graph with SVG reconstruction: Rock mort gaza 2008.svg 4675778 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|2008–2009 Israel–Gaza conflict}} {{Infobox Military Conflict |conflict=2008-2009 ഇസ്രായേൽ - ഗാസ ഏറ്റുമുട്ടൽ |partof= [[ഇസ്രായേൽ - പലസ്തീൻ ഏറ്റുമുട്ടല്|ഇസ്രായേൽ - പലസ്തീൻ ഏറ്റുമുട്ടലിന്റെ]] |image=[[പ്രമാണം:Gaza Strip map2.svg|200px]] |caption=ഗാസയുടെ ഭൂപടം |date=27 ഡിസംബർ 2008–ഇതുവരെ |place=[[ഗാസ]] & [[തെക്കൻ ഇസ്രായേൽ]] |result=ഏറ്റുമുട്ടൽ നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു |combatant1={{flagcountry|Israel}} ([[Israeli Defence Forces|IDF]]) |combatant2=[[പ്രമാണം:Flag of al-Qassam Brigades.svg|22px]] [[Hamas]] ([[Izz ad-Din al-Qassam Brigades]])<br />[[Islamic Jihad Movement in Palestine|Islamic Jihad in Palestine]]<ref name="IslamicJihad">[http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3646633,00.html Senior Jihad man, 14 others die in IDF strikes], Ynet, 29-12-2008</ref><br />[[പ്രമാണം:Logoprc.jpg|22px]] [[Popular Resistance Committees]]<ref name="JP3">{{cite web|url=http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?cid=1230733174237&pagename=JPost/JPArticle/ShowFull|title=Hamas: We're using PA arms to battle IDF|publisher=''The Jerusalem Post''|access-date=2011-02-04|archive-date=2012-02-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20120224113253/http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?cid=1230733174237&pagename=JPost%2FJPArticle%2FShowFull|url-status=dead}}</ref><br /> [[പ്രമാണം:Fateh-logo.jpg|22px]] [[Al-Aqsa Martyrs Brigades]]<ref name="JP3"/> <br /> [[Popular Front for the Liberation of Palestine]]<ref name="JP3"/> |commander1= {{flagicon|Israel}} [[യഹൂദ് ബാരക്ക്]] ([[Ministry of Defense (Israel)|പ്രധിരോധമന്ത്രി]]) <br /> {{flagicon|Israel}} [[Gabi Ashkenazi]] ([[Chief of General Staff (Israel)|CoS]]) <br /> {{flagicon|Israel}} [[Yoav Galant]] ([[Southern Command (Israel)|SoCom]]) |commander2= [[പ്രമാണം:Flag of al-Qassam Brigades.svg|22px]] [[ഇസ്മായീൽ ഹനിയ്യ]] <br /> [[പ്രമാണം:Flag of al-Qassam Brigades.svg|22px]] [[Mahmoud az-Zahar]] <br /> [[പ്രമാണം:Flag of al-Qassam Brigades.svg|22px]] [[Ahmed al-Ja'abari]] <br /> <!-- <br /> [[Image:Flag of al-Qassam Brigades.svg|22px]] [[Osama Mazini]] --> |strength1=176,500 (total)<br />Backed by tanks, artillery, gunboats,<ref>{{cite news |title=Israel rejects EU calls for immediate cease-fire |url=http://www.radionetherlands.nl/news/international/6122316/Israel-rejects-EU-calls-for-immediate-ceasefire |access-date=2009-01-16 |archive-date=2009-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090122085206/http://www.radionetherlands.nl/news/international/6122316/Israel-rejects-EU-calls-for-immediate-ceasefire |url-status=dead }}</ref> and aircraft.<ref>{{cite news|title=Israeli jets kill ‘at least 225’ in strikes on Gaza|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/middle_east/article5404501.ece|access-date=2009-01-16|archive-date=2011-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110429082825/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/middle_east/article5404501.ece|url-status=dead}}</ref> |strength2= Hamas: 20,000 (total) <ref>http://abcnews.go.com/International/wireStory?id=6536195</ref> |casualties1='''Total Killed''': 13<ref name=reuters2009jan12>[http://www.newsdaily.com/stories/tre5053r7-us-palestinians-israel/ Israel steps up attacks in Gaza; Hamas indicates it's open to a truce] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090109194300/http://www.newsdaily.com/stories/tre5053r7-us-palestinians-israel/ |date=2009-01-09 }}. By Sebastian Rotella and Rushdi abu Alouf. Jan. 13, 2009. [[LA Times]].</ref><ref name=latimes2009jan13> [http://www.latimes.com/news/printedition/asection/la-fg-gaza13-2009jan13,0,6944643.story Israel steps up attacks in Gaza; Hamas indicates it's open to a truce]. By Sebastian Rotella and Rushdi abu Alouf. Jan. 13, 2009. [[LA Times]].</ref> <br />Soldiers: 10<ref name="HamasRocketTeam">{{cite web|url=http://edition.cnn.com/2009/WORLD/meast/01/10/israel.gaza/?iref=mpstoryview|title= Hamas rocket team leader killed, Israel says|publisher=CNN|date=January 10, 2009}}</ref><br /> Civilians: 3<ref name=embassy4>[http://www.israelemb.org/Operation%20Cast%20Lead/Website4.htm Current events] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230601170838/http://israelemb.org/Operation%20Cast%20Lead/Website4.htm |date=2023-06-01 }}. [[Diplomatic missions of Israel|Embassy of Israel in Washington DC]]. In the middle of the page is a list of 4 Israelis killed by rocket and mortar fire. One was a soldier killed on a military base inside Israel. This explains the confusion in counting civilian and military dead in some articles.</ref><ref name="HamasRocketTeam"/><br /> '''Total Wounded''': 178<br />Soldiers: 120<small><ref>{{Cite web |url=http://www.nrg.co.il/online/1/HP_487.html#1/837/770 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-01-16 |archive-date=2011-05-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110511193033/http://www.nrg.co.il/online/1/HP_487.html#1/837/770 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.nrg.co.il/online/1/HP_487.html#1/837/871 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-01-16 |archive-date=2011-05-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110511193033/http://www.nrg.co.il/online/1/HP_487.html#1/837/871 |url-status=dead }}</ref><ref>http://www.ynet.co.il/Ext/Comp/CdaNewsFlash/0,2297,L-3653534_184,00.html</ref><ref>http://www.ynet.co.il/Ext/Comp/CdaNewsFlash/0,2297,L-3653623_184,00.html</ref><ref>http://news.walla.co.il/?w=//1414914</ref><ref>http://www.cnn.com/2009/WORLD/meast/01/14/israel.gaza/index.html</ref><ref>http://www.cnn.com/2009/WORLD/meast/01/15/gaza.aid.plea/index.html</ref></small><br />Civilians: 58<ref name=ocha2009jan14/><ref name=jpost2009jan6>[http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?cid=1231167267556&pagename=JPost/JPArticle/ShowFull "Rocket slams into Ashdod kindergarten"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120119101258/http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?cid=1231167267556&pagename=JPost%2FJPArticle%2FShowFull |date=2012-01-19 }}. Jan 6, 2009. ''[[Jerusalem Post]].'' "''Four Israelis have been killed, 10 moderately to seriously wounded, and 29 slightly wounded. Another 144 have been treated for shock.''"</ref><ref name=imfa2009jan4>[http://www.mfa.gov.ilshil/MFA/Terrorism-+Obstacle+to+Peace/Hamas+war+against+Israel/Israel_strikes_back_against_Hamas_terror_infrastructure_Gaza_27-Dec-2008.htm "Israel strikes back against Hamas terror infrastructure in Gaza 27-Dec-2008"]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. [[Ministry of Foreign Affairs (Israel)|Israel Ministry of Foreign Affairs]]. Jan. 4, 2009. See the charts. 3 Israeli civilians killed and 119 civilians wounded.</ref><ref>http://www.cnn.com/2009/WORLD/meast/01/14/israel.gaza/index.html</ref> |casualties2='''Total Killed''': 1,095*<ref name=reuters2009jan15>[http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/LF576340.htm Israeli army shells Gaza, ceasefire talk gathers steam] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090122024125/http://www.alertnet.org/thenews/newsdesk/LF576340.htm |date=2009-01-22 }}. Jan. 15, 2009. [[Reuters]].</ref><br />Fighters: 400-650'''**''' <small>([[Israeli Defence Forces|IDF]])</small><ref name=jpost2009jan13>[http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?cid=1231774433925&pagename=JPost/JPArticle/ShowFull Discrepancies over number of Palestinian civilian deaths]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Jan. 13, 2009. ''[[Jerusalem Post]].''</ref><br />Civilians: 670'''***'''<small>([[Palestinian Centre for Human Rights|PCHR]])</small><ref name=guardian2009jan15> [http://www.guardian.co.uk/world/2009/jan/15/human-rights-gaza-israel Israeli human rights groups speak out as death toll passes 1,000]. Jan. 15, 2009. Rory McCarthy in Jerusalem and Sarah Boseley. [[The Guardian]].</ref> <br /> Policemen: 138<ref>{{cite news|title=Hamas: 120 police dead, 95% of security buildings demolished and hundreds of civilians slain|url=http://www.maannews.net/en/index.php?opr=ShowDetails&ID=34375|access-date=2009-01-16|archive-date=2008-12-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20081231091004/http://www.maannews.net/en/index.php?opr=ShowDetails&ID=34375|url-status=dead}}</ref><br /> '''Total Wounded''': 4,560'''****'''<small>([[Ministry of Health (Palestinian)|MoH]])</small><ref name=ocha2009jan14>[http://www.ochaopt.org/documents/ocha_opt_gaza_humanitarian_situation_report_2009_01_14_english.pdf Field up-date on Gaza from the Humanitarian Coordinator] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090204072519/http://www.ochaopt.org/documents/ocha_opt_gaza_humanitarian_situation_report_2009_01_14_english.pdf |date=2009-02-04 }}. 14 January 2009. OCHA oPt ([[United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs]] - occupied Palestinian territory).[http://www.ochaopt.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120206043850/http://www.ochaopt.org/ |date=2012-02-06 }}</ref> |casualties3=One [[Egyptian army|Egyptian]] border guard officer killed and three guards and two children wounded<!--before blaming Hamas or Palestinians see Talk:2008–2009_Israel–Gaza_conflict#Infobox_blaming-->.<!--Source for one guard dead, one wounded--><ref>{{cite news|url=http://news.nana10.co.il/Article/?ArticleID=605368&sid=126|title=קצין מצרי נהרג מירי אנשי חמאס סמוך למעבר רפיח|last=סוכנויות הידיעות|publisher=nana10.co.il|language=he|accessdate=2009-01-01|archive-date=2018-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20181225083951/https://www.10.tv/news/36331|url-status=dead}}</ref><!--Source for two guards, kids wounded--><ref>{{cite news|title=Two Egyptian Children, Police Injured in Israeli Air Strike Near Gaza Border|url=http://voanews.com/english/2009-01-11-voa20.cfm|date=2009-01-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090115043836/http://voanews.com/english/2009-01-11-voa20.cfm|archivedate=2009-01-15|access-date=2009-01-16|url-status=dead}}</ref><br /> |notes='''*'''Casualty figures in Gaza cannot yet be independently verified,<ref name=guardian2009jan15/><ref name=bbc2009jan14>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/7828884.stm More than 1,000 killed in Gaza']. Jan. 14, 2009. ''[[BBC News]].''</ref> and the civilian/combatant breakdown is disputed.<ref name=afp2009jan11> [http://www.smh.com.au/news/world/the-macabre-count-of-a-doctor-in-gaza/2009/01/11/1231608508946.html The macabre count of a doctor in Gaza]. Jan. 11, 2009. [[Agence France-Presse]].</ref><ref name=bbc2009jan5> [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/7811386.stm Gaza conflict: Who is a civilian?]. By Heather Sharp. January 5 2009. [[BBC News]].</ref><ref name=observer2009jan4> [http://www.guardian.co.uk/world/2009/jan/04/israel-gaza-hamas-hidden-agenda Why Israel went to war in Gaza]. Jan. 4, 2009. By Chris McGreal in Jerusalem. ''[[The Observer]].''</ref><br /> '''**'''The [[Israeli Defence Forces|IDF]] believes 400 were known [[Hamas]] operatives, and 250 were also Hamas operatives.<ref name=jpost2009jan13/><br /> '''***'''Among the 670 reported civilian fatalities, 519 are confirmed as: 4 UN<ref name=ocha2009jan14/><ref>[http://www.13wmaz.com/article/20090108/NEWS04/90108015 Israeli Forces Fired on U.N. Aid Convoy 'Truce']{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Jan. 8, 2009. [[CNN]].</ref> and 13 medical workers,<ref name=ocha2009jan14/><ref>[http://www.maannews.net/en/index.php?opr=ShowDetails&Do=&ID=34876 Report: 36 new doctors allowed into Gaza] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090123195008/http://www.maannews.net/en/index.php?opr=ShowDetails&Do=&ID=34876 |date=2009-01-23 }}. Jan. 11, 2009. Maan News Agency.</ref> 4 journalists,<ref>{{Cite web |url=http://www.reliefweb.int/rw/rwb.nsf/db900SID/CJAL-7N5RUH?OpenDocument |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-01-16 |archive-date=2009-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090122060620/http://www.reliefweb.int/rw/rwb.nsf/db900SID/CJAL-7N5RUH?OpenDocument |url-status=dead }}</ref> 3 athletes,<ref>http://en.rian.ru/world/20090114/119490704.html</ref> 322 children,<ref name=ocha2009jan14/> 76 women,<ref name=ocha2009jan14/> and 97 elderly people.<ref name=wafa2009jan12>[http://english.wafa.ps/?action=detail&id=12514 Gaza Tragedy: 280 Children, 76 Women, 97 Elderly Killed Among 905 Martyrs]. Jan. 12, 2009. ''WAFA. Palestine News Agency''.</ref><ref> [http://en.rian.ru/world/20090111/119414133.html Half of Gaza dead 'children, women and elderly'].</ref> Also includes two foreigners, a Ukrainian woman and her child.<ref>{{Cite web |url=http://www.interfax.com/3/460918/news.aspx |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-01-16 |archive-date=2009-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090120211504/http://www.interfax.com/3/460918/news.aspx |url-status=dead }}</ref><br /> '''****'''Among the wounded there were 1,600 children<ref name=ocha2009jan14/> and 678 women.<ref name=ocha2009jan14/> <br /> }} 2008–2009 വർഷത്തിലെ ശീതകാലത്ത് തെക്കൻ ഇസ്രയേലിലും ഗാസാ ചീന്തിലും വെച്ചു നടന്ന മൂന്നാഴ്ച നീണ്ടുനിന്ന ഇസ്രയേൽ -ഹമാസ് പോരാട്ടമാണ്‌ '''ഗാസായുദ്ധം'''. "ഓപ്പറേഷൻ കാസ്റ്റ് ലീഡ്" എന്ന് നാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ട ഈ ആക്രമണം 2008 ഡിസംബർ 27 ന്‌ ഗാസാചീന്തിൽ ഇസ്രയേലാണ്‌ തുടക്കമിട്ടത്. അറബ് ലോകത്ത് ഈ ആക്രമണം 'ഗാസാ കൂട്ടക്കൊല' (Arabic: مجزرة غزة‎) എന്നാണ്‌ അറിയപ്പെടുന്നത്<ref>Cohen, Lauren. [http://www.timeslive.co.za/sundaytimes/article82673.ece Achmat weighs in on Israeli 'war architect'] [[Sunday Times (South Africa)|Sunday Times]]. Jul 26, 2009</ref>. 'തെക്കൻ മേഖലയിലെ യുദ്ധം' എന്ന് ഇസ്രയേലി മാധ്യമങ്ങളും ഈ ആക്രമണത്തെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു<ref name="afp names">[https://web.archive.org/web/20140228173443/http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5jDNXSKy5hAvIp-4y37J-q3q_Trzw Israel media on defensive over Gaza war coverage] AFP. Jan 14, 2009.</ref>. ഗാസാചീന്തിനുള്ളിലേക്കും പുറത്തേക്കുമുള്ള ആയുധക്കടത്ത് തടയുമെന്നും ഹമാസിന്റെ റോക്കറ്റാക്രമണം അവസാനിപ്പിക്കുമെന്നും പ്രഖ്യാപിച്ചുകൊണ്ട് ഡിസംബർ 27 ന്‌ ഇസ്രയേൽ ബോംബാക്രമണം തുടങ്ങുകയായിരുന്നു. ഈ ആക്രമണത്തിൽ ഇസ്രയേലിന്‌ മറ്റുചില ലക്ഷ്യങ്ങളും പ്രേരണകളും ഉണ്ടായിരുന്നതായി പുറത്തുവന്നിട്ടുണ്ട്<ref>{{Cite news| url=http://www.csmonitor.com/2008/1226/p99s01-duts.html| accessdate={{#dateformat:21 august 2009}}| title=Report: Israel set to launch ‘limited operation’ in Gaza| date={{#dateformat:December 26, 2008}}| first=Arthur| last=Bright |publisher=[[Christian Science Monitor]]}}</ref><ref name="guardian.co.uk">http://www.guardian.co.uk/world/2009/sep/16/israel-rejects-war-crimes-gaza</ref>. ജനങ്ങളുടെ ആവാസ കേന്ദ്രങ്ങൾ, പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ,സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങൾ, സർക്കാർ കെട്ടിടങ്ങൾ എന്നിവ ഇസ്രയേൽ സൈന്യം ആക്രമിക്കുകയുണ്ടായി<ref>http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?pagename=JPost/JPArticle/ShowFull&cid=1231167272256{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.haaretz.com/hasen/spages/1052034.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-10-19 |archive-date=2009-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091012110106/http://www.haaretz.com/hasen/spages/1052034.html |url-status=dead }}</ref>. സാധാരണ പൗരന്മാരുടെ ആവാസകേന്ദ്രങ്ങളും വ്യാപകമായി നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. ഹമാസും അതിന്റെ മിസൈൽ ,മോർട്ടാർ ആക്രമണം ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും യുദ്ധത്തിലുടനീളം ജനസാമാന്യത്തിന്റെ കേന്ദ്രങ്ങൾ ലക്ഷ്യമാക്കുകയുമുണ്ടായി<ref>[http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3645485,00.html Rockets land east of Ashdod]m ''Ynetnews'', December 28, 2008; [http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3647569,00.html Rockets reach Beersheba, cause damage], ''Ynetnews'', December 30, 2008.</ref>. 2009 ജനുവരി 3 ന്‌ കരയുദ്ധവും ഇസ്രയേൽ ആരംഭിച്ചു. ഏകപക്ഷീയമായ വെടിനിറുത്തൽ ഇസ്രയേൽ പ്രഖ്യാപിച്ചതോടെ ഒരാഴ്ചക്കാലത്തെ വെടിനിറുത്തൽ ഹമാസും പ്രഖ്യാപിച്ചു. തുടർന്ന് ജനുവരി 18 ന്‌ യുദ്ധം അവസാനിച്ചു<ref name="xinhua one week">{{cite news |title=Hamas leader in Syria announce one-week ceasefire in Gaza |url=http://news.xinhuanet.com/english/2009-01/18/content_10679186.htm |publisher=Xinhua |date=2009-01-18 |accessdate=2009-08-03 |archive-date=2009-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090129074845/http://news.xinhuanet.com/english/2009-01/18/content_10679186.htm |url-status=dead}}</ref><ref name="cbc.ca one week">{{cite news |title=Hamas agrees to 1-week ceasefire |url=http://www.cbc.ca/world/story/2009/01/18/gaza.html |publisher=CBC News |date=2009-01-18 |accessdate=2009-08-03}}</ref>. ജനുവരി 21 ന്‌ ഇസ്രയേൽ പിൻ‌വാങ്ങൽ പൂർത്തിയാക്കി<ref>[http://edition.cnn.com/2009/WORLD/meast/01/18/israel.gaza/index.html Hamas, Israel set independent cease-fires] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100902071535/http://edition.cnn.com/2009/WORLD/meast/01/18/israel.gaza/index.html |date=2010-09-02 }}, CNN International; [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/7841902.stm Last Israeli troops 'leave Gaza'], BBC News, January 21, 2009.</ref>. 1,166 നും 1,417 നും ഇടയിലെണ്ണം വരുന്ന പലസ്തീനികളും 13 ഇസ്രയേലികളും ഈ ആക്രമണത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു<ref>Al-Mughrabi, Nidal. [http://www.newsdaily.com/stories/tre5053r7-us-palestinians-israel/ Israel tightens grip on urban parts of Gaza] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090109194300/http://www.newsdaily.com/stories/tre5053r7-us-palestinians-israel/ |date=2009-01-09 }}, Reuters, January 12, 2009; Lappin, Yaakov. [http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?cid=1237727552054&pagename=JPost/JPArticle/ShowFull IDF releases Cast Lead casualty] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110511121653/http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?cid=1237727552054&pagename=JPost%2FJPArticle%2FShowFull |date=2011-05-11 }}, ''The Jerusalem Post'', March 26, 2009.</ref>. വെള്ളമില്ലാതെ 4 ലക്ഷം ഗാസൻ ജനത വലഞ്ഞു. 4000 വീടുകൾ നശിപ്പിക്കപ്പെടുകയോ കേടുപാടുകൾ സംഭവിക്കുകയോ ചെയ്തു. പതിനായിരക്കണക്കിന്‌ ജനങ്ങൾ ഭവന രഹിതരായി . 80 സർക്കാർ എടുപ്പുകൾ നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/7838618.stm Gaza 'looks like earthquake zone'], BBC News, January 19, 2009; [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/7836869.stm 'Scale of Gaza destruction emerges'], BBC News, January 19, 2009; Beaumont, Peter. [http://www.guardian.co.uk/world/2009/jul/05/gaza-israel-palestine-war A life in ruins], ''The Observer'', July 5, 2009.</ref>. 2009 സെപ്റ്റംബർ മാസത്തിൽ [[ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭ|ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭയുടെ]] മനുഷ്യാവകാശ കൗൺസിൽ (United Nations Human Rights Council -UNHRC) പുറത്തുവിട്ട റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം ഇസ്രയേലികളും പലസ്തീനികളും യുദ്ധക്കുറ്റം ചെയ്തതായി കണ്ടെത്തുകയും അവരെ നിയമത്തിനു മുന്നിൽ കൊണ്ടുവരുന്നതിനായി റിപ്പോർട്ട് ശിപാർശ ചെയ്യുകയും ചെയ്തു<ref name=BBCSept15a>{{Cite news | title = UN condemns 'war crimes' in Gaza | work = BBC | accessdate = 2009-09-15 | date = 2009-09-15 | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/8257301.stm }}</ref><ref name=UNFFMGCReport_pdf>{{cite web|url=http://image.guardian.co.uk/sys-files/Guardian/documents/2009/09/15/UNFFMGCReport.pdf|title=Report of the United Nations Fact Finding Mission on the Gaza Conflict|publisher=United Nations Human Rights Council|accessdate=2009-09-15}}</ref><ref>http://www.guardian.co.uk/world/2009/sep/15/un-gaza-war-israel-hamas "Inquiry into Gaza conflict singles out Israeli policy towards Palestinians for most serious condemnation"</ref>. ഗാസ ആക്രമണത്തിൽ ഇസ്രയേൽ, നിരോധിത വെള്ള ഫോസ്ഫറസ് പോലുള്ള മാരക വസ്തുക്കളടങ്ങിയ ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചതായി സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>[http://www.guardian.co.uk/world/2009/jan/21/gaza-phosphorus-shells ദ ഗാർഡിയൻ 2009 ജനുവരി 21]19/10/2009 ന്‌ ശേഖരിച്ചത്</ref>. ഇസ്രയേലിന്റെ ഈ ആക്രമണത്തിൽ 200 നും 300 നും ഇടക്ക് കുഞ്ഞുങ്ങളും കൊലചെയ്യപ്പെടുകയുണ്ടായി.<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/8245433.stm ബി.ബി.സി 2009 സെപ്റ്റംബർ 9]19/10/2009 ന്‌ ശേഖരിച്ചത്</ref> == പശ്ചാത്തലം == {{ഫലകം:പലസ്തീൻ ചരിത്രം}} ഈജിപ്തും ഇസ്രയേലും അതിരിടുന്ന മെഡിറ്ററേനിയൻ സമുദ്രത്തിന്റെ കിഴക്കൻ തീരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന തീരപ്രദേശമാണ്‌ ഗാസാമുനമ്പ് അല്ലെങ്കിൽ ഗാസാചീന്ത്. ഭൂമയിലെ ഏറ്റവും ജനസാന്ദ്രതയുള്ള സ്ഥലമാണിത്<ref name="HRW_WP_stop">{{cite news|title Israel: Stop Unlawful Use of White Phosphorus in Gaza|publisher=HRW|accessdate=2009-01-23|date=2009-01-10|url=http://www.hrw.org/en/news/2009/01/10/israel-stop-unlawful-use-white-phosphorus-gaza}}</ref><ref name="who_report_jan09">{{cite web|url=http://www.who.int/diseasecontrol_emergencies/EPR_DCE_2009_1.pdf|title=Disease risk assessment and interventions; Gaza January 2009|date=2009-01-20|publisher=World Health Organization|accessdate=2009-02-05}}</ref>. അമേരിക്കൻ ചാരസംഘടനയായ [[സി.ഐ.എ.|സി.ഐ.എയുടെ]] 2008 ജൂലൈ വരെയുള്ള [[ഫാക്ട്ബുക്ക്]] കണക്ക് പ്രകാരം 1,500,202 ജനങ്ങൾ 360 ചതുരശ്രകിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണത്തിലുള്ള ഈ കൊച്ചു സ്ഥലത്ത് തിങ്ങിപ്പാർക്കുന്നു. [[ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭ]] , ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ്സ് വാച്ച്(Human Rights Watch -HRW) ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിരവധി രാജ്യാന്തര സംഘടനകളും സർക്കാരിതര സന്നദ്ധസംഘടനകളും മനസ്സിലാക്കുന്നത്, ഗാസാചീന്തിന്റെ മുഴുവൻ അധികാരങ്ങളും ഇസ്രയേൽ നിയന്ത്രിക്കുകയാണ്‌ എന്നാണ്‌. ഗാസയുടെ കരപ്രദേശവും ഗാസാപരിധിയിൽ വരുന്ന സമുദ്രാതിർഥികളും ഇസ്രയേൽ കൈടക്കി വെച്ചിരിക്കുകയാണ്‌. ഇതുവഴി ഗാസക്കുപുറത്തേക്കുള്ള കരയിലൂടെയോ കടലിലൂടെയോ ഉള്ള ജനങ്ങളുടെയും ചരക്കുകളുടെയും നീക്കങ്ങളെ ഇസ്രയേൽ തടഞ്ഞിരിക്കുന്നു<ref name="AI_briefing">{{cite web|url=http://www.amnesty.org/en/library/asset/MDE15/007/2009/en/4c407b40-e64c-11dd-9917-ed717fa5078d/mde150072009en.html|title=Israel/Occupied Palestinian Territories: The conflict in Gaza: A briefing on applicable law, investigations and accountability|date=2009-01-19|publisher=[[Amnesty International]]|accessdate=2009-06-05|archive-date=2009-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20090610222437/http://www.amnesty.org/en/library/asset/MDE15/007/2009/en/4c407b40-e64c-11dd-9917-ed717fa5078d/mde150072009en.html|url-status=dead}}</ref><ref>[http://hrw.org/english/docs/2006/07/06/isrlpa13698.htm "Human Rights Council Special Session on the Occupied Palestinian Territories"] July 6, 2006; Human Rights Watch considers Gaza still occupied.</ref><ref>{{cite news|url=http://www.cnn.com/2009/WORLD/meast/01/06/israel.gaza.occupation.question/index.html|title=Is Gaza 'occupied' territory?|last=Levs|first=Josh|date=2009-01-06|publisher=CNN|accessdate=2009-05-30}}</ref>. എന്നാൽ ഇസ്രയേൽ വ്യക്തമാക്കുന്നത് , നാലാം ജനീവ കരാറിലെ ആർട്ടിക്കിൾ 6 പ്രകാരം 2005 ൽ ഇസ്രയേൽ അതിന്റെ ഗാസാ അധിനിവേശം നിറുത്തിയിരിക്കുന്നു എന്നും അവിടെ ഇസ്രയേൽ സർക്കാറിന്റെ പ്രവർത്തനമില്ല എന്നുമാണ്‌<ref name="is Gaza still occupied">{{cite web| title=Legal Acrobatics: The Palestinian Claim that Gaza is Still "Occupied" Even After Israel Withdraws| url=http://www.jcpa.org/brief/brief005-3.htm| publisher=JCPA| date=August 26, 2005| access-date=2009-10-19| archive-date=2010-06-21| archive-url=https://web.archive.org/web/20100621082606/http://jcpa.org/brief/brief005-3.htm| url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?cid=1202657415718&pagename=JPArticle%2FShowFull |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-02-04 |archive-date=2011-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111001163432/http://fr.jpost.com/servlet/Satellite?cid=1202657415718&pagename=JPArticle%2FShowFull |url-status=dead }}</ref>. 2025 ഏപ്രിൽ–ജൂണു കാലയളവിൽ തെക്കൻ ഗാസയിലെ ഖാൻ യൂനിസിൽ ഇസ്രയേൽ സൈന്യത്തിന്റെ കവചിതവാഹനം സ്ഫോടനത്തിൽ തകർന്ന് 7 സൈനികർ കൊല്ലപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2025/06/26/donald-trump-hints-at-imminent-gaza-ceasefire.html|title=‘പുരോഗതി കൈവരിക്കുന്നുണ്ട്’: ഗാസയിൽ വെടിനിർത്തൽ ഉടനുണ്ടാകുമെന്ന് ട്രംപ്|access-date=2025-06-26|language=ml}}</ref> [[പ്രമാണം:Israelis killed by Palestinians in Israel and Palestinians killed by Israelis in Gaza - 2008 prior to Gaza War.png|thumb|left|450px|ഇസ്രയേലിൽ പലസ്തീനികളാൽ കൊല്ലപ്പെട്ട ഇസ്രായേലികൾ (<span style="color:blue;">നീല നിറത്തിൽ</span>) ഗാസയിൽ ഇസ്രയേലികളാൽ കൊലചെയ്യപ്പെട്ട പലസ്തീനികൾ(<span style="color:red;">ചുവപ്പ് നിറത്തിൽ</span>) സർക്കാരിതര ഇസ്രയേൽ സംഘടനയായ [[ബിറ്റ്സ്ലെം|ബിറ്റ്സ്ലെമിന്റെ]] അഭിപ്രായ സർ‌വേ പ്രകാരം]] [[പ്രമാണം:Rock mort gaza 2008.svg|thumb|left|450px|ഹമാസിന്റെ ഇസ്രായേലിലേക്കുള്ള റോക്കറ്റാക്രമണം]] == അവലംബം == <references/> == അധികവായനക്ക് == *[http://www.malayalamvaarika.com/2012/november/30/report1.pdf മരണപ്പക്ഷികൾ പറന്നിറങ്ങും ഗാസാമുനമ്പിൽ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306111814/http://malayalamvaarika.com/2012/november/30/report1.pdf |date=2016-03-06 }} [[വർഗ്ഗം:യുദ്ധങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പലസ്തീൻ (ഭൂപ്രദേശം)]] [[വർഗ്ഗം:ഇസ്രയേലിന്റെ ചരിത്രം]] 2g8r0slfb4neyji5w0t92sh73sk1ekl 0 61401 4675523 4559667 2026-10-12T14:35:10Z Malikaveedu 16584 /* മലയാളം (ഭാഗികം) */ 4675523 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Madhavi (actress)}}{{Infobox person | name = മാധവി | image = [[File:Madhavi Sharma at the launch of Lotus Refineries (1).jpg|thumb|]] | imagesize = | caption = Madhavi | othername = Maadhavi<br />Madhavi | birth_name = വിജയലക്ഷ്മി | birth_date = {{Birth date and age|1962|9|14|df=yes}} | birth_place = [[ഹൈദരാബാദ്]], [[ആന്ധ്രാ പ്രദേശ്]], [[ഇന്ത്യ]] | death_date = | death_place = | occupation = | yearsactive = 1976–1996 | spouse = {{Marriage|Ralph Sharma |1996}} | children = ടിഫാനി ഷർമ്മ<br />പ്രിസില്ല ഷർമ്മ<br />എവെലിൻ ശർമ്മ<br /> }} ദക്ഷിണേന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര മേഖലയിലെ ഒരു നടിയാണ് '''മാധവി'''. (ജനനം: ഓഗസ്റ്റ് 12, 1962). 17 വർഷത്തോളമുള്ള തന്റെ അഭിനയ ജീവിതത്തിൽ [[തെലുഗു]], [[തമിഴ്]], [[മലയാളം]], [[കന്നട]] ചിത്രങ്ങൾക്ക് പുറമേ [[ഹിന്ദി]], [[ബംഗാളി]], [[ഒറിയ]] ചിത്രങ്ങളിലും മാധവി അഭിനയിച്ചു. == ബാല്യം,വിദ്യാഭ്യാസം == ഗോവിന്ദസ്വാമിയുടെയും ശശിരേഖയുടെയും മൂന്നു മക്കളിലൊരാളായ മാധവി ജനിച്ചത് [[ഹൈദരാബാദ്|ഹൈദരാബാദിലാണ്]]. സ്റ്റാൻലി ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിലെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം ഹൈദരാബാദ് ഡാൻസ് കോളേജിൽ നിന്ന് ഭരതനാട്യവും നാടോടിനൃത്തവും അഭ്യസിച്ചു. == അഭിനയ ജീവിതം == 1976-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''തൂർപു പഡമര'' (അർഥം:കിഴക്ക് പടിഞ്ഞാറ്) എന്ന തെലുഗുചിത്രത്തിലൂടെ മാധവി തന്റെ കൗമാരപ്രായത്തിൽ തന്നെ ചലച്ചിത്രലോകത്ത് ശ്രദ്ധേയയായി. തുടർന്ന് പ്രശസ്ത സംവിധായകൻ [[കെ. ബാലചന്ദർ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ''മാറോചരിത്ര'' എന്ന തെലുഗുചിത്രത്തിൽ ഉപനായികയുടെ വേഷത്തിലേക്ക് മാധവിയെ തെരഞ്ഞെടുത്തു. 1981-ൽ ഈ ചിത്രം ''ഏക് ദൂജെ കേലിയെ'' എന്ന പേരിൽ ഹിന്ദിയിൽ പുനർനിർമ്മിച്ചപ്പോഴും മാധവി തന്നെ അഭിനയിച്ചു. മാധവിയുടെ അഭിനയം ഹിന്ദി ചലച്ചിത്ര മേഖലയിൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുകയും ഇതിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച സഹനടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web |url=http://deep750.googlepages.com/FilmfareAwards.pdf |title=1st Filmfare Awards 1953<!-- Bot generated title --> |access-date=2009-01-19 |archive-date=2009-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090612065210/http://deep750.googlepages.com/FilmfareAwards.pdf |url-status=dead }}</ref> മലയാളത്തിൽ [[ഒരു വടക്കൻ വീരഗാഥ]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ ''ഉണ്ണിയാർച്ച'' എന്ന കഥാപാത്രത്തെ പക്വമായ അഭിനയശൈലിയിലൂടെ മാധവി മനോഹരമാക്കി. [[ആകാശദൂത്]] എന്ന ചിത്രത്തിലെ ജീവിതദുരിതങ്ങളോട് അവസാനം വരെ മല്ലിടുന്ന യുവതിയുടെ വേഷവും ഏറെ പ്രേക്ഷകശ്രദ്ധയാകർഷിച്ചു. ഈ ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മാധവിക്ക് മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടിക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചു == സ്വകാര്യ ജീവിതം == 1996-ൽ ബിസ്സിനസ്സുകാരനായ റാൽഫ് ശർമ്മഎന്ന പകുതി ഇന്ത്യനെ ഗുരുവിന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം വിവാഹം ചെയ്തു. വിവാഹത്തിനു ശേഷം ചലച്ചിത്ര രംഗത്ത് നിന്നും വിടവാങ്ങി.<ref>[http://www.behindwoods.com/tamil-movie-news/aug-06-02/07-08-06-madhavi.html Tamil movies : Yesteryear heartthrob Madhavi is back in town<!-- Bot generated title -->]</ref> ഇവർ ഇപ്പോൾ മൂന്നു പെണ്മക്കക്കളോടൊത്ത് ന്യൂ ജേർഴ്സിയിൽ താമസിക്കുന്നു. == അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ == === മലയാളം (ഭാഗികം) === {| class="wikitable sortable" !വർഷം !സിനിമ !കഥാപാത്രം !മറ്റ് അഭിനേതാക്കൾ !സംവിധാനം !കുറിപ്പുകൾ |- |1980 |[[ലാവ (ചലച്ചിത്രം)|ലാവ]] |സീത |പ്രേം നസീർ, കെ.പി. ഉമ്മർ |ഹരിഹരൻ | |- |1981 |[[വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ|വളർത്തു മൃഗങ്ങൾ]] |ജാനു |[[സുകുമാരൻ]], [[രതീഷ്]] |ഹരിഹരൻ |രണ്ടാമത്തെ മികച്ച നടിക്കുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് ജേതാവ് |- |1981 |[[ഗർജ്ജനം]] |ഗീത |[[രജനികാന്ത്|രജനീകാന്ത്]] |C. V. രാജേന്ദ്രൻ | |- |1981 |[[പൂച്ച സന്യാസി|പുച്ചസന്യാസി]] |സന്ധ്യ | | | |- |1982 |[[അനുരാഗക്കോടതി]] |അനുരാധ |[[ശങ്കർ (നടൻ)|ശങ്കർ]] |ഹരിഹരൻ | |- |1982 |[[ഓർമ്മയ്ക്കായി|ഓർമ്മക്കായ്]] |സൂസന്ന |അടൂർ ഭാസി, ഭരത് ഗോപി, നെടുമുടി വേണു. |ഭരതൻ |മികച്ച നടിക്കുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് വിജയി |- |1982 |[[കുറുക്കന്റെ കല്യാണം|കുറുക്കന്റെ കല്ല്യാണം]] |സരിത |സുകുമാരൻ, ജഗതി, ബഹദൂർ |സത്യൻ അന്തിക്കാട് | |- |1982 |[[ജോൺ ജാഫർ ജനാർദ്ദനൻ]] |നാൻസി |മമ്മുട്ടി, രതീഷ്, രവീന്ദ്രൻ |ഐ.വി. ശശി | |- |1982 |[[നവംബറിന്റെ നഷ്ടം]] |മീര |പ്രതാപ് പോത്തൻ |പത്മരാജൻ | |- |1982 |[[സിന്ദൂരസന്ധ്യക്ക് മൗനം (ചലച്ചിത്രം)|സിന്ദൂര സന്ധ്യയക്ക് മൌനം]] |സിജി |മമ്മുട്ടി, ശങ്കർ, മോഹൻലാൽ | | |- |1983 |പൊൻതൂവൽ | | | | |- |1983 |[[പ്രേം നസീറിനെ കാണ്മാനില്ല]] |മാധവിയായി |പ്രേംനസീർ, ശ്രീനിവാസൻ, മണിയൻപിള്ള രാജു, വിജയ് മേനോൻ |ലെനിൻ രാജേന്ദ്രൻ |അതിഥി വേഷം |- |1983 |[[ഹലോ മദ്രാസ് ഗേൾ]] |സരിത |ശങ്കർ, പൂർണ്ണിമ ജയറാം, മോഹൻലാൽ, കുതിരവട്ടം പപ്പു, ഉർവശി |J. വില്യംസ് | |- |1983 |[[ചങ്ങാത്തം]] |ആനി |മോഹൻലാൽ, മമ്മൂട്ടി, ജഗതി |ഭദ്രൻ |പ്യാർ കോയി ഖേൽ നഹിൻ എന്ന പേരിൽ ഹിന്ദിയിൽ മൊഴിമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ടു. |- |1984 |[[അക്കരെ]] |പത്മാവതി | | | |- |1984 |[[വികടകവി]] |ശാന്തി | | | |- |1984 |[[മംഗളം നേരുന്നു]] |രജനി | | | |- |1984 |[[കുരിശുയുദ്ധം (ചലച്ചിത്രം)|കുരിശുയുദ്ധം]] |സൂസി, ഡെയ്സി | | |ഇരട്ട വേഷം |- |1985 |[[ഒരു കുടക്കീഴിൽ]] |വിജയലക്ഷ്മി |നെടുമുടി വേണു, ലാലു അലക്സ് |ജോഷി | |- |1985 |[[അദ്ധ്യായം ഒന്നു മുതൽ|അദ്ധ്യായം ഒന്നുമുതൽ]] |സീത |മോഹൻലാൽ, വേണു നാഗവള്ളി |സത്യൻ അന്തിക്കാട് | |- |1986 |[[ശോഭരാജ്]] |നിഷ | | |ഡോൺ എന്ന ഹിന്ദി സിനിമയുടെ റീമേക്ക്. |- |1986 |[[ഒരു കഥ ഒരു നുണക്കഥ]] |അമ്മിണിക്കുട്ടി | | | |- |1987 |[[നൊമ്പരത്തിപ്പൂവ്]] |പത്മിനി |മമ്മുട്ടി, ശാരി, ജഗതി |പത്മരാജൻ | |- |1989 |[[ഒരുവടക്കൻ വീരഗാഥ|ഒരു വടക്കൻ വീരഗാഥ]] |ഉണ്ണിയാർച്ച |മമ്മുട്ടി, സുരേഷ് ഗോപി, ഗീത |ഹരിഹരൻ | |- |1993 |[[ആകാശദൂത്]] |ആനി |മുരളി, നെടുമുടി വേണു, ജഗതി |സിബി മലയിൽ |രണ്ടാമത്തെ മികച്ച നടിക്കുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് ജേതാവ് മികച്ച നടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് വിജയി. |- |1993 |ഗാന്ധാരി |ഗാന്ധാരി |സിദ്ധീഖ്, ബാബു ആന്റണി, ജഗതി, സായികുമാർ |സുനിൽ | |- |1994 |സുദിനം |വിനോദിനി |ജയറാം, സുവർണ്ണ മാത്യു, സുധീഷ് |നിസാർ | |- |1995 |ചൈതന്യം |സാവിത്രി | | | |- |1995 |അക്ഷരം |ഗായത്രി ദേവി |സുരേഷ് ഗോപി, ആനി |സിബി മലയിൽ | |- |1996 |[[ആയിരം നാവുള്ള അനന്തൻ]] |ശ്രീദേവി |മമ്മൂട്ടി, മുരളി, ഗൌതമി |തുളസീദാസ് | |} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *{{imdb name|id=0534863|name=Madhavi}} * [http://maadhavi.com ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:1962-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സെപ്റ്റംബർ 14-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കന്നഡചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടിക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടിക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] 8hbqjfzhpbxsivq7pwxkh6nukxr4hli 0 63752 4675709 4670182 2026-10-13T04:35:55Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675709 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|American Civil War}} {| style="clear:right; float:right; background:transparent;" |- | {{Infobox Military Conflict |image = [[പ്രമാണം:American Civil War Montage 2.jpg|300px]] |caption = മുകളിൽ ഇടത്തുവശത്ത്: [[William Rosecrans|റോസ്ക്രാൻസ്]] ടെന്നസിയിലെ [[Battle of Stones River|സ്റ്റോൺസ് നദിയുടെ]] സമീപത്ത്; മുകളിൽ ഇടത്തുവശത്ത്: [[ജെറ്റിസ്ബർഗ് യുദ്ധം|ജെറ്റിസ്ബർഗിലെ]] കോൺഫെഡറേറ്റ് തടവുകാർ; താഴെ: [[ഫോർട്ട് ഹിൻഡ്മാൻ യുദ്ധം]], അർക്കൻസാസ് |conflict = അമേരിക്കൻ അഭ്യന്തരയുദ്ധം |partof = |date = ഏപ്രിൽ 12, 1861{{ndash}} ഏപ്രിൽ 9, 1865 (അവസാന യുദ്ധം മേയ് 13, 1865) |place = പ്രധാനമായും [[തെക്കൻ അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] |casus = [[Battle of Fort Sumter|ഫോർട്ട് സുംടെറിനെതിരെയുള്ള കോൺഫെഡറേറ്റ് ആക്രമണം]] |result = [[യൂണിയൻ (അമേരിക്കൻ അഭ്യന്തരയുദ്ധം)|യൂണിയൻ]] വിജയം; [[Reconstruction era of the United States|പുനഃനിർമ്മാണം]]; [[slavery in the United States|അടിമത്തം]] നിർമ്മാർജ്ജനം ചെയ്തു; സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾ നിജപ്പെടുത്തി |combatant1 = <center>[[പ്രമാണം:U.S. flag, 34 stars.svg|65px|അതിർത്തി]] [[United States|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളുടെ]] ([[യൂണിയൻ (അമേരിക്കൻ അഭ്യന്തരയുദ്ധം)|"യൂണിയൻ"]]) |combatant2 = <center>[[പ്രമാണം:Flag of the Confederate States of America (March 4, 1865).svg|65px|അതിർത്തി]] [[അമേരിക്കൻ കോൺഫെഡറേറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങൾ]] ("കോൺഫെഡറസി") |commander1 = <center>[[Military leadership in the American Civil War#The Union|യൂണിയൻ നേതാക്കൾ]] |commander2 = <center>[[Military leadership in the American Civil War#The Confederacy|കോൺഫെഡറേറ്റ് നേതാക്കൾ]] |strength1 = 2,200,000 |strength2 = 1,064,000 |casualties1 = 110,000 യുദ്ധത്തിൽ മരണമടഞ്ഞു<br />360,000 മൊത്തം മരണം<br />275,200 മുറിവേറ്റവർ |casualties2 = 93,000 യുദ്ധത്തിൽ മരണമടഞ്ഞു<br />260,000 മൊത്തം മരണം<br />137,000+ മുറിവേറ്റവർ }} |- | {{Campaignbox American Civil War}} |} പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിലെ]] സംസ്ഥാനങ്ങൾ തമ്മിൽ നടന്ന പോരാട്ടങ്ങളെയാണ് '''അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധം''' എന്നത് കൊണ്ട് വിവക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത്. 1861 ഏപ്രിൽ 12-ന് ആരംഭിച്ച ഏറ്റുമുട്ടലുകൾ 1865 മെയ് 26 വരെ നീണ്ടുനിന്നു. യൂണിയൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾ എന്നറിയപ്പെട്ട വടക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾ ഐക്യനാടുകൾ എന്നതിനോട് കൂറ് പുലർത്തിക്കൊണ്ട് നിലനിന്നപ്പോൾ സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രഖ്യാപിച്ച തെക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾ കോൺഫെഡറസി സംസ്ഥാനങ്ങൾ എന്ന പേരിൽ എതിർപക്ഷത്ത് നിലയുറപ്പിച്ചു. വടക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളും തെക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളും തമ്മിൽ നടന്ന അഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിന്റെ കാരണം വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ അടിമകളുടെ സ്ഥിതി വിഭാവനം ചെയ്യുന്ന നിയമങ്ങളിലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങളായിരുന്നു. ലൂസിയാന പർച്ചേസ്, മെക്സിക്കൻ-അമേരിക്കൻ യുദ്ധം എന്നിവ മൂലം തെക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ അടിമകളാക്കപ്പെട്ട കറുത്തവരുടെ എണ്ണം പെരുകുകയുണ്ടായി<ref>"[I]n 1854, the passage of the [[Kansas-Nebraska Act]] ... overturned the policy of containment [of slavery] and effectively unlocked the gates of the Western territories (including both the old Louisiana Purchase lands and the Mexican Cession) to the legal expansion of slavery...." [[Allen C. Guelzo|Guelzo, Allen C.]], ''[[Abraham Lincoln]] as a Man of Ideas'', Carbondale: Southern Illinois University Press (2009), p. 80.</ref>. 1860-ഓടെ തെക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ ഏകദേശം 13 ശതമാനവും (40 ലക്ഷം പേർ) ഇത്തരത്തിലുള്ള അടിമകളായിരുന്നു{{Sfn|McPherson|1988|p=9}}. 1860-ൽ അടിമത്തം മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിക്കുന്നതിനെതിരായി പ്രചാരണം നടത്തി [[എബ്രഹാം ലിങ്കൺ]] പ്രസിഡന്റ് പദത്തിലേക്ക് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. എന്നാൽ 1861 മാർച്ച് 4നു ലിങ്കൺ ഔദ്യോഗികമായി സ്ഥാനമേൽക്കുന്നതിനുമുമ്പുതന്നെ ഏഴ് തെക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾ വിമോചനം പ്രഖ്യാപിച്ച് വേറിട്ട് പോയി. അവ ഒരു കോൺഫെഡറേഷനായി രൂപാന്തരം പ്രാപിക്കുകയും അതിന് [[ജെഫേഴ്സൺ ഡേവിസ്]] നേതൃത്വം നൽകുകയും ചെയ്തു. ഇതംഗീകരിക്കാൻ യൂണിയൻ ഗവണ്മെന്റ് തയ്യാറായിരുന്നില്ല. സമവായത്തിനായുള്ള അവസാനശ്രമവും (ക്രിറ്റന്റൻ സമവായശ്രമം) പരാജയപ്പെട്ടതോടെ ഇരുപക്ഷവും യുദ്ധസന്നദ്ധമായി. തങ്ങൾ അവകാശപ്പെട്ട പ്രദേശങ്ങളിലെല്ലാം ആധിപത്യമുറപ്പിച്ച കോൺഫെഡറസി സേന ക്രമേണ പതിനൊന്ന് സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ അധികാരമുറപ്പിക്കുകയായിരുന്നു. 1861 ഏപ്രിലിൽ യുദ്ധമാരംഭിച്ച ശേഷമായിരുന്നു ഈ നേട്ടം കോൺഫിഡറസി സേന നേടിയത്. [[പ്രമാണം:Abraham Lincoln seated, Feb 9, 1864.jpg|thumb|upright|[[അബ്രഹാം ലിങ്കൺ]](1861–1865) കാലഘട്ടത്തിലെ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ്]] [[പ്രമാണം:President-Jefferson-Davis.jpg|thumb|upright|[[ജെഫേഴ്സൺ ഡേവിസ്]] അമേരിക്കൻ കോൺഫെഡറേറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ ഏക പ്രസിഡന്റ് (1861–1865)]] യുദ്ധമാരംഭിച്ചതോടെ തങ്ങളുടെ സൈനികശേഷി ഇരുവിഭാഗവും ഗണ്യമായി വർദ്ധിപ്പിച്ചു. നാല് വർഷം നീണ്ട പോരാട്ടങ്ങൾ പ്രധാനമായും തെക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലാണ് കേന്ദ്രീകരിക്കപ്പെട്ടത്. 1861-62 കാലത്ത് പടിഞ്ഞാറൻ യുദ്ധമുഖങ്ങളിൽ നേട്ടം കരസ്ഥമാക്കിയ യൂണിയൻ സേനക്ക് പക്ഷേ കിഴക്കൻ മേഖലകളിൽ കാര്യമായ നേട്ടം കൊയ്യാനായില്ല. 1863 ജനുവരി ഒന്നിന് എബ്രഹാം ലിങ്കൺ [[1863-ലെ വിമോചന വിളംബരം|അടിമത്തവിമോചന പ്രഖ്യാപനം]] നടത്തിയതോടെ അതും യുദ്ധവിജയത്തിന്റെ ലക്ഷ്യമായി മാറി. വിമതപ്രദേശങ്ങളിലെ എല്ലാ അടിമകളും സ്വതന്ത്രരാണെന്നതായിരുന്നു അതിന്റെ ഉള്ളടക്കം. തുടർച്ചയായ യൂണിയൻ വിജയങ്ങൾക്കൊടുവിൽ 1865 മെയ് 25-ന് പിറ്റേഴ്സ്ബെർഗ് ഉപരോധം വിജയകരമായി അവസാനിച്ചതോടെ അഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിന് വിരാമമായി. എന്നാൽ ഏപ്രിൽ 9-ന് കോൺഫെഡറസി ജനറൽ റോബർട്ട് ഇ. ലീ കീഴടങ്ങുന്നതോടെ തന്നെ അഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിന് വിരാമമായതായി കണക്കാക്കുന്നവരുണ്ട്<ref>{{cite book |last=Badeau |first=Adam |author-link=Adam Badeau |title=Military history of Ulysses S. Grant: from April, 1861, to April, 1865, Volume 3 |year=1885 |page=639 |publisher=D. Appleton & Co. |location=New York |oclc=316897152 |url=http://books.google.com/books?id=twAuAAAAYAA |access-date=July 26, 2022 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} "In fact the history of the war after the 9th of April is nothing but an enumeration of surrenders. On the 14th of April, Johnston made his first overtures to Sherman; on the 21st, Cobb yielded Macon; on the 4th of May, Richard Taylor surrendered all the rebel forces east of the Mississippi. On the 11th of May, Jefferson Davis, disguised as a woman and in flight, was captured at Irwinsville, Georgia; and on the 26th of the same month, Kirby Smith surrendered his entire command west of the Mississippi River. On that day the last organized rebel force disappeared from the territory of the United States."</ref><ref>{{cite book|last=Taafe |first=Stephen R. |title=Commanding Lincoln's Navy: Union Naval Leadership During the Civil War |url=https://archive.org/details/commandinglincol0000taaf |page=[https://archive.org/details/commandinglincol0000taaf/page/209 209] |year=2009 |publisher=Naval Institute Press | location=Annapolis, MD |isbn=978-1-59114-855-5 }} "In early April the Army of the Potomac finally broke through rebel lines in front of Petersburg, seized Richmond, and ran Lee's army to earth at Appomattox Court House on 9 April, beginning a chain of events that led in a little more than month to the surrender of all the Confederacy's armies and an end to the war."</ref>. എന്നാണ് യുദ്ധം അവസാനിച്ചത് എന്നതിന് വ്യക്തമായ ഉത്തരം ലഭ്യമല്ല. എന്നാൽ 1865 ഏപ്രിൽ 15-ന് എബ്രഹാം ലിങ്കൺ വെടിയേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടു എങ്കിലും, വടക്കൻ (യൂണിയൻ) സേന വിജയം നേടുകതന്നെ ചെയ്തു. ജൂൺ 23 വരെ തെക്കൻ സൈനികരുടെ കീഴടങ്ങൽ നീണ്ടുനിന്നു. കീഴടക്കപ്പെട്ട തെക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിലെ റോഡ്, റെയിൽ, വാർത്താവിനിമയം തുടങ്ങിയ അടിസ്ഥാനസൗകര്യങ്ങൾ എല്ലാം ഏതാണ്ട് തകർന്ന നിലയിലായിരുന്നു. 40 ലക്ഷം വരുന്ന അടിമകൾ സ്വതന്ത്രരാക്കപ്പെടുകയും അവരുടെ പൗരാവകാശങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. കോൺഫെഡറസി ഗവണ്മെന്റ് നിലംപതിച്ചു. ഫെഡറൽ ഗവണ്മെന്റ് രാജ്യത്തിന്റെ പുനർനിർമ്മാണത്തിന് തുടക്കമിട്ടു. അമേരിക്കയുടെ ചരിത്രത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വിവരിക്കപ്പെടുകയും പഠനവിധേയമാവുകയും ചെയ്യപ്പെട്ട സംഭവവികാസങ്ങളാണ് ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ നടന്നത്. ചരിത്രപരവും സാംസ്കാരികവുമായ സംവാദങ്ങൾക്ക് ഇന്നും ഇവ വിഷയീഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. വ്യാവസായിക വികാസം നടന്ന ശേഷമുള്ള ആദ്യയുദ്ധങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു അമേരിക്കൻ അഭ്യന്തരയുദ്ധം. റോഡുകൾ, റെയിലുകൾ, ആവിക്കപ്പലുകൾ, ടെലഗ്രാഫ്, കവചിത കപ്പലുകൾ, വ്യാവസായികമായി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ആയുധങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയൊക്കെ ഈ യുദ്ധത്തിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടു. [[History of the United States|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളുടെ ചരിത്രത്തിലെ]] ഏറ്റവുമധികം ജീവഹാനിയുണ്ടായ യുദ്ധവുമാണ് ഇത്. ഈ യുദ്ധത്തിന്റെ ഫലമായി വടക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ 20 മുതൽ 45 വയസുവരെ പ്രായമുള്ള വെള്ളക്കാരായ പുരുഷൻമാരിൽ പത്തു ശതമാനവും തെക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ 18 മുതൽ 40 വയസുവരെ പ്രായമുള്ള വെള്ളക്കാരായ പുരുഷൻമാരിൽ മുപ്പത് ശതമാനവും മരണമടഞ്ഞു.<ref>"''[http://books.google.com/books?id=YpAuHGkuIe0C&pg=PA&dq&hl=en#v=onepage&q=&f=false Killing ground: photographs of the Civil War and the changing American landscape]''". John Huddleston (2002). [[Johns Hopkins University Press]]. ISBN 0-8018-6773-8 </ref> == കാരണങ്ങൾ == === അടിമത്തപ്രശ്നം === [[അടിമത്തസമ്പ്രദായം]] നിലനിർത്തണമോ വേണ്ടയോ എന്നുള്ള പ്രശ്നമായിരുന്നു സംഘർഷത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനകാരണം. അടിമത്തം സാർവത്രികമായി അംഗീകരിക്കണമെന്ന് ദക്ഷിണ സംസ്ഥാനങ്ങൾ നിർബന്ധിച്ചപ്പോൾ വടക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങൾ അതിനെ എതിർത്തു. [[അമേരിക്കൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം|അമേരിക്കൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത്]](1776-83) [[മസാച്യുസെറ്റ്സ്]] ഒഴിച്ച് എല്ലാ അമേരിക്കൻ കോളനികളിലും അടിമത്തം നിലനിന്നിരുന്നു. കാലക്രമത്തിൽ [[പെൻ‌സിൽ‌വാനിയ|പെൻസിൽവേനിയയുടെ]] ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ അടിമത്തം നിർത്തൽ ചെയ്തു. അല്ലിഗനി പർവതനിരയുടെ പടിഞ്ഞാറും ഒഹായോ നദിയുടെ വടക്കും ഭാഗങ്ങളിലുള്ള പ്രദേശത്ത് 1787-ൽ നിയമംമൂലം അടിമത്തം നിരോധിച്ചു. തെക്കുഭാഗത്താകട്ടെ അടിമത്തനിരോധന നിയമം ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെങ്കിലും വ്യക്തികൾ സ്വമേധയാ അവരുടെ അടിമകൾക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം നല്കിയിരുന്നു. കാലക്രമേണ ഓരോരോ സംസ്ഥാനങ്ങളിലായി അടിമക്കച്ചവടം നിർത്തലാക്കി. 1808-ൽ ഫെഡറൽ ഗവൺമെന്റു തന്നെ അടിമക്കച്ചവടം അവസാനിപ്പിച്ചുകൊണ്ടുള്ള നിയമമുണ്ടാക്കി. വടക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ വ്യവസായത്തിനും തെക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ കൃഷിക്കും ആയിരുന്നു പ്രാധാന്യം. തെക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ തോട്ടമുടമകൾക്കാണ് അടിമകളുടെ സേവനം അനിവാര്യമായിരുന്നത്. അവർ തങ്ങളുടെ അടിമകളോട് ദാക്ഷിണ്യത്തോടെ പെരുമാറിയിരുന്നു. അവരിൽ പലരും അടിമകൾക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം നല്കാനും സ്വന്തം നാടായ [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കയിലേക്കു]] മടങ്ങിപ്പോകണമെന്ന് ആഗ്രഹമുള്ളവർക്ക് അതിനു സൗകര്യം ചെയ്തുകൊടുക്കാനും സന്നദ്ധരായിരുന്നു. പഞ്ഞി കടയുന്നതിനുള്ള ഒരു യന്ത്രം 1793-ൽ കണ്ടുപിടിക്കപ്പെട്ടു. അതു പ്രചാരത്തിലായതോടുകൂടി ദക്ഷിണസ്റ്റേറ്റുകളിലെ പഞ്ഞിത്തോട്ടമുടമകൾ വലിയ തോതിൽ പഞ്ഞി കൃഷി ചെയ്യുന്നത് ലാഭകരമാണെന്നു കണ്ട് അപ്രകാരമുള്ള ഉദ്യമത്തിൽ ഏർപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. അതിനാൽ പഞ്ഞിത്തോട്ടത്തിൽ പണിയെടുക്കുന്നതിന് അടിമകളായ ധാരാളം നീഗ്രോകളെ ആവശ്യമായിവന്നു. അങ്ങനെ ദക്ഷിണസ്റ്റേറ്റുകളിലെ തോട്ടമുടമകൾക്ക് അടിമത്തസമ്പ്രദായം നിലനിർത്തുന്നതിൽ നിക്ഷിപ്തതാത്പര്യമുണ്ടായി. അടിമത്തം ദക്ഷിണ സ്റ്റേറ്റുകളിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിനിന്നിരുന്നെങ്കിൽ സമരം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടാൻ ഇടയാകുമായിരുന്നില്ല. [[മിസിസിപ്പി നദി|മിസിസിപ്പി നദിയുടെ]] പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തുള്ള പ്രദേശത്തുനിന്ന് യു.എസ്സിൽ ചേർന്ന പുതിയ ഘടകസ്റ്റേറ്റുകളിൽ അടിമത്തം അംഗീകരിക്കുന്നതിനെ സംബന്ധിച്ച് ഉത്തരദക്ഷിണ സ്റ്റേറ്റുകൾ തമ്മിലുണ്ടായ രൂക്ഷമായ താത്പര്യസംഘട്ടനമാണ് ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിന് കളമൊരുക്കിയത്. 1787-ലെ നിയമം ഒളിച്ചോടിപ്പോകുന്ന അടിമകളെ പിടിച്ചേല്പിക്കാനുള്ള വ്യവസ്ഥയും ഉൾക്കൊണ്ടിരുന്നു. 1820-ൽ ഉണ്ടായ 'മിസ്സൗറി ഒത്തുതീർപ്പ്' (Missouri Compromise) അടിമത്തപക്ഷക്കാരായ ദക്ഷിണ സ്റ്റേറ്റുകളുടെ ഒരു വിജയമായിരുന്നു. 1803-ൽ ഫ്രഞ്ചു ചക്രവർത്തിയായ [[നെപ്പോളിയൻ ബോണപ്പാർട്ട്|നെപ്പോളിയനിൽനിന്ന്]] ഒന്നരക്കോടി ഡോളർ കൊടുത്ത് യു.എസ്. വാങ്ങിയ ലൂയീസിയാന പ്രദേശത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗമായിരുന്ന മിസ്സൌറിയെ ഫെഡറൽ ഗവൺമെന്റിന്റെ ഒരു സ്റ്റേറ്റായി അംഗീകരിക്കുന്ന പ്രശ്നം പരിഗണനയ്ക്കു വന്നപ്പോൾ അവിടെ അടിമത്ത സമ്പ്രദായത്തിന് നിയമസാധുത്വം നല്കുന്ന പ്രശ്നവും ഉന്നയിക്കപ്പെട്ടു. ഒടുവിൽ അടിമത്തം നിയമപരമായി അംഗീകരിച്ചിട്ടുള്ള സ്റ്റേറ്റ് എന്ന അടിസ്ഥാനത്തിൽ മിസ്സൌറിയെ യു.എസ്സിൽ ചേർക്കുന്നതിനും ലൂയീസിയാനയിൽ മിസ്സൌറിയൊഴിച്ചുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ അടിമത്തം നിയമപരമായി നിരോധിച്ചുകൊണ്ടുമാണ് തീരുമാനമെടുത്തത്. അങ്ങനെ [[മിസോറി|മിസ്സൌറിയെ]] ഒരു പുതിയ 'അടിമസ്റ്റേറ്റാ'യി തങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ കിട്ടി എന്ന നേട്ടം ദക്ഷിണ സ്റ്റേറ്റുകൾക്കുണ്ടായി. അടിമകളുടെ ഉടമകളായ പല ജന്മിമാരും അടിമത്തത്തെ ആസ്പദമാക്കി നിലവിലിരുന്ന അഴിമതികളെ പരസ്യമായിത്തന്നെ അപലപിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും അടിമകളെ സ്വകാര്യസ്വത്തായി അനുഭവിക്കാനുള്ള നിയമപരമായ അവകാശം നിഷേധിക്കാവുന്നതല്ലെന്നു ശഠിച്ചു. വെള്ളക്കാരും കറുത്ത വർഗക്കാരായ നീഗ്രോകളും തമ്മിൽ യജമാനനും അടിമയും എന്ന രീതിയിലല്ലാതെ മറ്റൊരു തരത്തിലുള്ള ബന്ധവും വിഭാവനം ചെയ്യാൻ പാടില്ലെന്നും അവർ വാദിച്ചു. നീഗ്രോവർഗക്കാരനായ അടിമയുടെ ഗുണത്തിനു വേണ്ടിത്തന്നെയാണ് അവൻ അടിമയായിരിക്കേണ്ടതെന്നും കൂടി അവർ വാദിച്ചിരുന്നു. അടിമ, അടിമയല്ലാതായാൽ അവൻ മടിയനും തെണ്ടിയും തെമ്മാടിയും ദരിദ്രനുമായിത്തീർന്നു സ്വയം നശിച്ചുപോകുമെന്നായിരുന്നു അടിമത്തം നിലനിർത്താനുള്ളവരുടെ വാദം. ഈ അധാർമികമായ വാദത്തെ ഉത്തര സ്റ്റേറ്റുകളുടെ നേതാവായ [[എബ്രഹാം ലിങ്കൺ]] (1809-1865) എതിർത്തു. 'അടിമത്തം അധാർമികമല്ലെങ്കിൽ പിന്നെ യാതൊന്നും തന്നെ അധാർമികമാകയില്ല' എന്ന് അദ്ദേഹം തറപ്പിച്ചു പറഞ്ഞു. എന്നിരുന്നാലും നിയമപ്രകാരം അംഗീകരിച്ചിട്ടുള്ള അടിമത്തം റദ്ദു ചെയ്യുന്നത് ഭരണഘടനാലംഘനമായി തീരുമെന്നുള്ളതിനാൽ ദക്ഷിണ സ്റ്റേറ്റുകളിൽ നിലവിലുള്ള അടിമത്തം തുടർന്നുപോകുന്നതിൽ അദ്ദേഹത്തിനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിപ്രായഗതിക്കാരായ മിതവാദികൾക്കും എതിർപ്പുണ്ടായിരുന്നില്ല. പുതിയ സ്റ്റേറ്റുകളിലേക്കും അടിമത്തം നിലവിലില്ലാതിരുന്ന സ്റ്റേറ്റുകളിലേക്കും അതു വ്യാപിപ്പിക്കരുതെന്നു മാത്രമേ അവർക്കു നിർബന്ധമുണ്ടായിരുന്നുള്ളു. എന്നാൽ അടിമത്തം നിശ്ശേഷം ഉൻമൂലനം ചെയ്യണമെന്നു ശഠിച്ചിരുന്ന ഒരു കൂട്ടം തീവ്രവാദികളും ഉത്തര സ്റ്റേറ്റുകളിലുണ്ടായിരുന്നു. 'അബോളിഷനിസ്റ്റുകൾ' എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഇവർ വില്യം ലോയിഡ് ഗാരിസന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ പ്രക്ഷോഭം തുടങ്ങി. അടിമകളുടെ ഉടമകൾക്കു നഷ്ടപരിഹാരം നല്കാതെ അടിമത്തം അവസാനിപ്പിക്കാനായിരുന്നു ഇവരുടെ സംരംഭം. ഇത് ദക്ഷിണ സ്റ്റേറ്റുകളിലെ യജമാനന്മാരുടെ ഇടയിൽ രൂക്ഷമായ എതിർപ്പുളവാക്കി; അമേരിക്കൻ യൂണിയനിൽനിന്നു വിട്ടുപോകാൻ ദക്ഷിണ സ്റ്റേറ്റുകൾക്ക് ഇത് പ്രേരണ നല്കുകയും ചെയ്തു. === താത്പര്യസംഘട്ടനം === [[File:US Secession map 1861.svg|thumb|right|<center>'''Status of the states, 1861.</center>''' {{legend|#A40000| States that seceded before April 15, 1861}} {{legend|#EF2929| States that seceded after April 15, 1861}} {{legend|#FCE94F| Union states that permitted slavery}} {{legend|#204A87| Union states that banned slavery}} {{legend|#D3D7CF| Territories}}]] [[പ്രമാണം:US Secession map 1863 (BlankMap derived).png|thumb|The [[Union (American Civil War)|Union]]: blue, yellow ([[Slave state|slave]]);<br /> The [[Confederate States of America|Confederacy]]: brown<br />*territories in light shades; control of Confederate territories disputed]] ഉത്തരദക്ഷിണ സ്റ്റേറ്റുകൾ തമ്മിലുള്ള ഭിന്നത വർധിക്കാനുള്ള മറ്റൊരു പ്രധാന കാരണം ഉത്തര സ്റ്റേറ്റുകൾ തങ്ങളുടെമേൽ മേധാവിത്വം സ്ഥാപിക്കാൻ ഉദ്യമിക്കുന്നുവെന്നുള്ള ദക്ഷിണസ്റ്റേറ്റുകളുടെ ധാരണയായിരുന്നു. ജനസംഖ്യയിലും വിഭവശേഷിയിലും ഇരുകൂട്ടരും തമ്മിൽ അസമത്വമുണ്ടായിരുന്നു. 1820-ൽ ഉത്തര സ്റ്റേറ്റുകളുടെ ജനസംഖ്യ ദക്ഷിണ സ്റ്റേറ്റുകളുടേതിനെക്കാൾ അധികമായിരുന്നു. അതിനാൽ ഫെഡറൽ നിയമസഭയുടെ അധോമണ്ഡലമായ ജനപ്രതിനിധിസഭയിൽ ജനസംഖ്യാനുപാതികമായി ഉത്തര സ്റ്റേറ്റുകൾക്കു കൂടുതൽ പ്രാതിനിധ്യം കിട്ടിയപ്പോൾ ദക്ഷിണ സ്റ്റേറ്റുകൾക്ക് കുറച്ചു സീറ്റുകളേ കിട്ടിയിരുന്നുള്ളു. ഇതുനിമിത്തം യു.എസ്. പ്രസിഡന്റിനെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്ന 'ഇലക്ടറൽ കോളജി'ൽ ഉത്തര സ്റ്റേറ്റുകൾക്ക് എപ്പോഴും ഭൂരിപക്ഷം കിട്ടുമെന്നുള്ളതുകൊണ്ട്, ദക്ഷിണ സ്റ്റേറ്റുകൾക്ക് അവരുടേതായ ഒരു പ്രസിഡണ്ടിനെ തെരഞ്ഞെടുക്കുവാൻ സാധിക്കുമെന്നു പ്രതീക്ഷിക്കാൻ വഴിയില്ലായിരുന്നു. ഫെഡറൽ ഭരണഘടനയിലെ വ്യവസ്ഥപ്രകാരം ഒരടിമ 3/5 ഭാഗം വെള്ളക്കാരനു തുല്യമായിരുന്നു. അതിനാൽ ദക്ഷിണ സ്റ്റേറ്റുകൾക്ക് കോൺഗ്രസ്സിൽ 20 സീറ്റ് കിട്ടിയിരുന്നു. ഇത് ഉത്തര സ്റ്റേറ്റുകളിലെ ജനങ്ങളെയും അതൃപ്തരാക്കി. കാലം ചെല്ലുംതോറും ഉത്തര ദക്ഷിണ സ്റ്റേറ്റുകൾ തമ്മിലുള്ള വിരോധം വർധിച്ചുവന്നു. ദക്ഷിണ സ്റ്റേറ്റുകാർ പൊതുവേ കൃഷിക്കാരായിരുന്നതിനാൽ അവർ ഉത്പാദിപ്പിച്ചിരുന്ന അസംസ്കൃതസാധനങ്ങൾ അന്യരാജ്യങ്ങളിലേക്ക് കയറ്റി അയയ്ക്കുന്നതിൽ തത്പരരായിരുന്നു. തന്നിമിത്തം അവർ കയറ്റുമതി നികുതിക്കു മാത്രമല്ല, അന്യരാജ്യങ്ങളിൽനിന്ന് ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്ന വ്യാവസായികോത്പന്നങ്ങളിൽ ഇറക്കുമതി നികുതി ഈടാക്കുന്നതിനും എതിരായിരുന്നു. ഉത്തര സ്റ്റേറ്റുകൾ വ്യാവസായിക സ്റ്റേറ്റുകളായിരുന്നതിനാൽ അവരുടെ ഉത്പന്നങ്ങൾക്ക് വിദേശച്ചരക്കുകളുടെ മത്സരം കൊണ്ട് വില കുറഞ്ഞുപോകാതിരിക്കാൻവേണ്ടി ഇറക്കുമതി നികുതി ചുമത്തുന്നതിൽ തത്പരരായിരുന്നു. രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തികാഭിവൃദ്ധിക്ക് കേന്ദ്രത്തിൽ ശക്തിയുള്ള ഒരു ഭരണകൂടം വേണമെന്ന പക്ഷക്കാരായിരുന്നു ഉത്തര സ്റ്റേറ്റുകാർ. അതിനാൽ അവർ യൂണിയനിൽനിന്നു വിട്ടുപോകുന്നതിനോട് എതിരായിരുന്നു. ദക്ഷിണ സ്റ്റേറ്റുകൾ കേന്ദ്ര ഗവൺമെന്റിന്റെ അധികാരം ഏറ്റവും പരിമിതമായിരിക്കണമെന്നുള്ള പക്ഷക്കാരായിരുന്നു. ഓരോ ഘടകസ്റ്റേറ്റും സ്വമനസാലെ ഫെഡറൽ യൂണിയനിൽ ചേർന്നിട്ടുള്ളതാകയാൽ യൂണിയനിൽനിന്നു വിട്ടുപോകാൻ ഘടകസ്റ്റേറ്റുകൾക്ക് പരിപൂർണ സ്വാതന്ത്യ്രമുണ്ടെന്നായിരുന്നു ദക്ഷിണ സ്റ്റേറ്റുകാരുടെ വാദം. തങ്ങളുടെ താത്പര്യത്തിനെതിരായി യൂണിയൻ ഗവൺമെന്റുണ്ടാക്കുന്ന നിയമങ്ങൾ നിരാകരിക്കാൻ ഘടകസ്റ്റേറ്റുകൾക്കു നിയമാനുസൃതമായ അവകാശമുണ്ടെന്ന് അവർ ശഠിച്ചു. യു.എസ്. [[മെക്സിക്കോ|മെക്സിക്കോയിൽനിന്നു]] പിടിച്ചെടുത്ത പ്രദേശങ്ങൾ 'അടിമരാജ്യങ്ങൾ' ആയിരിക്കണമോ 'സ്വതന്ത്രരാജ്യങ്ങൾ' ആയിരിക്കണമോ എന്നുള്ള തർക്കമുണ്ടായി. മെക്സിക്കോയുടെ കൈവശമായിരുന്നപ്പോൾ അടിമത്തമില്ലാതിരുന്ന ടെക്സാസ് യു.എസ്സിന്റെ കൈവശമായപ്പോൾ, ദക്ഷിണ സ്റ്റേറ്റുകാരുടെ ആഗ്രഹപ്രകാരം 'അടിമരാജ്യം' ആയിത്തീർന്നതിൽ ഉത്തര സ്റ്റേറ്റുകാർക്ക് വലിയ അമർഷമുണ്ടായി. മെക്സിക്കോയിൽനിന്നു പിടിച്ചെടുത്ത മറ്റൊരു പ്രദേശമായ കാലിഫോർണിയയിലെ ജനത സ്വയം നിർണയാവകാശം ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയുണ്ടാക്കിയ ഭരണഘടനയിൽ അടിമത്തം നിരോധിക്കുകയും ഈ ഭരണഘടനയെ അംഗീകരിച്ചുകൊണ്ടു കാലിഫോർണിയയെ ഫെഡറൽ യൂണിയന്റെ ഘടകസ്റ്റേറ്റായി സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തതിൽ ദക്ഷിണ സ്റ്റേറ്റുകാരും പ്രക്ഷുബ്ധരായി. ഉത്തരദക്ഷിണ സ്റ്റേറ്റുകൾ തമ്മിൽ സംഘട്ടനം അനിവാര്യമാണെന്നുളള ഘട്ടത്തിലെത്തി. എന്നാൽ രാജ്യതന്ത്രജ്ഞരായ [[ഹെന്റി ക്ലേ]] (1777-1852), [[ഡാനിയൽ വെബ്സ്റ്റർ]] (1782-1852) തുടങ്ങിയ മധ്യസ്ഥന്മാരുടെ പരിശ്രമംമൂലം 1850-ൽ ഒരു ഒത്തുതീർപ്പുണ്ടാക്കിയതിന്റെ ഫലമായി തത്ക്കാലം സമരം ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു. [[കാലിഫോർണിയ|കാലിഫോർണിയയെ]] അടിമത്തമംഗീകരിക്കാത്ത സ്റ്റേറ്റായിത്തന്നെ ഫെഡറൽ യൂണിയനിൽ ചേർക്കുക, [[മെക്സിക്കോ|മെക്സിക്കോയിൽനിന്നു]] പിടിച്ചെടുത്ത മറ്റു പ്രദേശങ്ങളിൽ അടിമത്തത്തെക്കുറിച്ചു പ്രത്യേക വ്യവസ്ഥ ചെയ്യാതെ ഗവൺമെന്റുകൾ സ്ഥാപിക്കുക, 'അടിമത്ത' സ്റ്റേറ്റുകളിൽനിന്ന് ഒളിച്ചോടിപ്പോയി അടിമത്തരഹിത സ്റ്റേറ്റുകളിൽ അഭയം പ്രാപിക്കുന്ന അടിമകളുടെമേലുള്ള ശിക്ഷാനടപടികൾ കൂടുതൽ കർക്കശമാക്കുന്ന അടിമത്തനിയമം യൂണിയൻ കോൺഗ്രസ് പാസാക്കുക എന്നിവയായിരുന്നു ഒത്തുതീർപ്പിലെ വ്യവസ്ഥകളിൽ ചിലത്. ഈ 'ഒത്തുതീർപ്പ്' ദക്ഷിണ സ്റ്റേറ്റുകൾക്ക് ഒരു വിജയമായിരുന്നു. എന്തെന്നാൽ അഭയാർഥി അടിമനിയമം (Fugitive Slave Law) ദക്ഷിണ സ്റ്റേറ്റുകാരുടെ അഭിലാഷപ്രകാരം ഉത്തര സ്റ്റേറ്റുകാരുടെ മേൽ അടിച്ചേല്പിക്കുകയാണുണ്ടായത്. 1854-ൽ കൻസാസ്-നെബ്രാസ്ക നിയമം കോൺഗ്രസ് പാസാക്കിയതോടെ സ്ഥിതിഗതികൾ കൂടുതൽ വഷളായി. ഈ നിയമം 1820-ലെ മിസ്സൌറി ഒത്തുതീർപ്പു റദ്ദുചെയ്യുകയും നെബ്രാസ്ക പ്രദേശത്തെ [[കാൻസസ്]], [[നെബ്രാസ്ക]] എന്നു രണ്ടു സ്റ്റേറ്റുകളായി വേർതിരിക്കുകയും ഓരോ സ്റ്റേറ്റിലും അടിമത്തം അംഗീകരിക്കണമോ വേണ്ടയോ എന്ന് അവിടത്തെ (അടിമകളല്ലാത്ത) ജനങ്ങൾ തീരുമാനിക്കാൻ വിട്ടുകൊടുക്കണമെന്നു വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. ഈ നിയമം അടിമത്തവിരോധികളായ ഉത്തര സ്റ്റേറ്റുകൾക്ക് ഒരു കനത്ത പ്രഹരമായിരുന്നു. ഈ പരിതഃസ്ഥിതിയിൽ അടിമത്തത്തിനെതിരായി ഉത്തര സ്റ്റേറ്റുകളിൽ റിപ്പബ്ളിക്കൻ പാർട്ടി എന്നു പേരായി ഒരു കക്ഷി ഉടലെടുത്തു. കൻസാസിൽ അടിമത്തവാദികളും അടിമത്തവിരോധികളും തമ്മിൽ 1856-ൽ സംഘട്ടനമുണ്ടായി. യൂണിയൻ ഗവൺമെന്റിന്റെ സൈന്യം ഇടപെട്ടതുനിമിത്തം പരസ്യമായ ഏറ്റുമുട്ടലിനു വിരാമമുണ്ടായെങ്കിലും ഇരുകൂട്ടരും തമ്മിൽ ഒളിപ്പോർ തുടർന്നുകൊണ്ടിരുന്നു. === ഡ്രെഡ്സ്കോട്ട് കേസ് === 1857-ലെ ഡ്രെഡ് സ്കോട്ട് വിധിന്യായമായിരുന്നു ഇരുകക്ഷികളും തമ്മിലുള്ള ശീതസമരത്തിൽ അടിമത്തവാദികളുടെ അവസാനവിജയം. മിസ്സൌറിയിൽ താമസിച്ചിരുന്ന ഒരു അടിമയായിരുന്നു ഡ്രെഡ് സ്കോട്ട്. അയാളുടെ യജമാനൻ അയാളെ ഒരു സ്വതന്ത്രസ്റ്റേറ്റായ ഇലിനോയിയിലേക്കും അവിടെനിന്ന് അടിമത്ത നിരോധിതപ്രദേശമായ നോർത്ത് ലൂയീസിയാനയിലേക്കും കൊണ്ടുപോയി. സ്വതന്ത്രസ്റ്റേറ്റിൽ വന്ന സ്കോട്ട് സ്വാതന്ത്യ്രം സ്ഥാപിച്ചുകിട്ടാൻ വേണ്ടി വ്യവഹാരത്തിനു പോവുകയും കേസ് സുപ്രീംകോടതിയിൽ എത്തുകയും ചെയ്തു. സുപ്രീംകോടതിവിധി സ്കോട്ടിനു പ്രതികൂലമായിരുന്നുവെന്നുമാത്രമല്ല, അടിമത്തവിരോധികൾക്ക് അതികഠിനമായ ആഘാതവുമായിരുന്നു. അടിമയായ നീഗ്രോയ്ക്കും അയാളുടെ സന്തതിപരമ്പരകൾക്കും യു.എസ്സിലെ പൗരത്വത്തിനവകാശമില്ലെന്നും <ref>http://www.nytimes.com/learning/general/onthisday/big/0306.html#article</ref>യൂണിയൻ നിയമസഭയ്ക്കു ഘടകസ്റ്റേറ്റുകളിൽ അടിമത്തം നിരോധിക്കാൻ അധികാരമില്ലെന്നും അതിനാൽ മിസ്സൗറി ഒത്തുതീർപ്പുപ്രകാരമുള്ള കേന്ദ്രനിയമം ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധമാണെന്നുമായിരുന്നു വിധിന്യായം. ഈ വിധിന്യായത്തിൽ അടിമത്തവാദികളായ ദക്ഷിണ സ്റ്റേറ്റുകൾ ആഹ്ലാദിച്ചപ്പോൾ ഉത്തര സ്റ്റേറ്റുകളിൽ സംഭ്രമമുളവായി. ഡ്രെഡ് സ്കോട്ട് വിധിന്യായം ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിന്റെ പ്രമുഖ കാരണങ്ങളിലൊന്നാണ്. === ലിങ്കന്റെ അധികാരപ്രാപ്തി === എബ്രഹാം ലിങ്കണെ 1860-ൽ യു.എസ്. പ്രസിഡണ്ടായി തെരഞ്ഞെടുത്തതാണു യുദ്ധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടാൻ പെട്ടെന്നുണ്ടായ കാരണം.<ref>David Potter, ''The Impending Crisis,'' p. 485.</ref> അടിമത്തം വ്യാപിപ്പിക്കുന്നതിനെ ചെറുക്കാൻ 6 വർഷം മുൻപ് ഉടലെടുത്ത [[റിപ്പബ്ലിക്കൻ പാർട്ടി|റിപ്പബ്ലിക്കൻ പാർട്ടിയുടെ]] സ്ഥാനാർഥിയായിട്ടാണു ലിങ്കൺ പ്രസിഡണ്ടായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്. റിപ്പബ്ലിക്കൻ പാർട്ടിയുടെ വിജയം യുദ്ധപ്രഖ്യാപനത്തിനു തുല്യമായിട്ടാണു ദക്ഷിണ സ്റ്റേറ്റുകൾ വീക്ഷിച്ചത്. 'പകുതി അടിമയും പകുതി സ്വതന്ത്രവു'മായി ഒരു ജനതയ്ക്കു നിലനില്ക്കാൻ സാധ്യമല്ലെന്നു പ്രസിഡന്റ് പദത്തിൽ അവരോധിക്കപ്പെടുന്നതിനു രണ്ടു കൊല്ലം മുൻപു പ്രഖ്യാപിച്ച എബ്രഹാം ലിങ്കന്റെ തെരഞ്ഞെടുപ്പു വിജയം അടിമത്തത്തിൽ വിശ്വസിച്ചിരുന്ന ദക്ഷിണ സ്റ്റേറ്റുകൾക്ക് പൊറുക്കാവുന്നതല്ലായിരുന്നു. ലിങ്കൺ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ജയിച്ചതായി വ്യക്തമായതോടുകൂടി 1860 സെപ്റ്റംബർ 20-ന് സൌത്ത് കരോലിന യൂണിയനിൽനിന്നു വിട്ടുപിരിഞ്ഞതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഈ വിഘടനവ്യഗ്രത മറ്റു സ്റ്റേറ്റുകളിലേക്കും വ്യാപിച്ചു. 1861 ഫെ. 8-ന് യൂണിയനിൽനിന്നു വിട്ടുപിരിഞ്ഞുപോയ 7 സ്റ്റേറ്റുകളുടെ പ്രതിനിധികൾ അലബാമാ സ്റ്റേറ്റിലെ മോണ്ട്ഗോമറിയിൽ ഒന്നിച്ചുകൂടി അമേരിക്കൻ കോൺഫെഡറേറ്റ് സ്റ്റേറ്റുകൾ (Confederate States of America) എന്ന പേരിൽ ഒരു പുതിയ രാഷ്ട്രത്തിനു രൂപം നല്കി. [[മിസിസിപ്പി]], [[ഫ്ലോറിഡ]], [[അലബാമ]], [[ജോർജിയ (യു.എസ്. സംസ്ഥാനം)|ജോർജിയ]], [[ലുയീസിയാന]], [[ടെക്സസ്]], [[തെക്കൻ കരൊലൈന]]എന്നിവയായിരുന്നു മേല്പറഞ്ഞ സ്റ്റേറ്റുകൾ. നീഗ്രോ അടിമത്തത്തിന് അംഗീകാരവും സംരക്ഷണവും നല്കുന്ന വ്യവസ്ഥകൾ ഇവർ തയ്യാറാക്കിയ പുതിയ ഭരണഘടനയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. നിലവിലുള്ള യൂണിയൻ ഭരണഘടനയോടുള്ള കൂറു പിൻവലിക്കുന്ന പ്രഖ്യാപനവും ഇതോടുകൂടിത്തന്നെയുണ്ടായി. മോണ്ട് ഗോമറിയിൽ ''വിട്ടുപോകൽ-വാദികൾ (Secessionists)'' ആയ 7 സ്റ്റേറ്റുകളുടെ കോൺഗ്രസ് സമ്മേളിച്ച ദിവസം തന്നെ വാഷിങ്ടണിൽ ദക്ഷിണ സ്റ്റേറ്റുകളുടെയും എല്ലാ ഉത്തര സ്റ്റേറ്റുകളുടെയും പ്രതിനിധികൾ കൂടിച്ചേർന്ന് ഒരു സമാധാന കോൺഗ്രസ് നടത്തി. എന്നാൽ ഈ കോൺഗ്രസ്സിലെ ചർച്ചകൾ സമാധാനമുണ്ടാക്കാൻ പര്യാപ്തമായില്ല. കെന്റക്കി സ്റ്റേറ്റിലെ സെനറ്റംഗമായ ക്രിറ്റൻഡൺ നടത്തിയ ഒത്തുതീർപ്പു ശ്രമങ്ങൾ അടിമത്തം പുതിയ സംസ്ഥാനങ്ങളിലേക്കു വ്യാപിപ്പിക്കുന്ന നിർദ്ദേശത്തെ ലിങ്കൺ ശക്തിയായി എതിർത്തതിന്റെ ഫലമായി പരാജയപ്പെട്ടു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ യുദ്ധം അനിവാര്യമായിത്തീർന്നു. == പ്രധാന സംഭവങ്ങൾ == ആളുകൊണ്ടും അർഥം കൊണ്ടും കൂടുതൽ ശക്തി ഉത്തര സ്റ്റേറ്റുകൾക്കായിരുന്നു. ഉത്തര സ്റ്റേറ്റുകൾ മാത്രമല്ല, യൂണിയനിൽ പുതുതായി അംഗത്വം ലഭിച്ച പശ്ചിമസ്റ്റേറ്റുകളും തെക്കൻ സ്റ്റേറ്റുകളിൽത്തന്നെ [[ഡെലവെയർ]], [[മെരിലാൻ‌ഡ്]], [[കെന്റക്കി]], [[മിസോറി]] എന്നിവയും യൂണിയൻ പക്ഷത്തായിരുന്നു. സമരം തുടങ്ങുമ്പോൾ യൂണിയനിൽ ആകെ 40 ഘടകസ്റ്റേറ്റുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നതിൽ 29-ഉം ഉത്തരപക്ഷത്തായിരുന്നു. ഉത്തരപക്ഷത്തെ ആകെ ജനസംഖ്യ 2,27,00,000-ഉം ദക്ഷിണപക്ഷത്തിന്റേത് 87,00,000-ഉം ആയിരുന്നു. വ്യവസായശാലകൾ,ഗതാഗതസൗകര്യം, ഭക്ഷ്യവിഭവങ്ങൾ, നാണയസമ്പത്ത്, കരസൈന്യം, കടൽസൈന്യം, യുദ്ധക്കപ്പലുകൾ എന്നിവയെല്ലാം ഉത്തര സ്റ്റേറ്റുകൾക്കു ദക്ഷിണ സ്റ്റേറ്റുകളെക്കാൾ കൂടുതൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. ദക്ഷിണ സ്റ്റേറ്റുകളുടെ കുത്തകയായ വൻതോതിലുള്ള പഞ്ഞി കയറ്റുമതി, ഉത്തര സ്റ്റേറ്റുകൾക്കില്ലാത്ത ഒരു മെച്ചമായിരുന്നു. കൂടാതെ കൂടുതൽ വിദഗ്ദ്ധന്മാരായ സൈന്യത്തലവന്മാരും അവരുടെ ഭാഗത്തായിരുന്നു. ദൈർഘ്യമേറിയ സമുദ്രതീരവും കൂടുതൽ വിദേശസഹായ സാധ്യതയും അവർക്കായിരുന്നു. മാത്രമല്ല, യുദ്ധരംഗങ്ങൾ അവരുടെ നാട്ടിൽത്തന്നെയായിരുന്നുവെന്നുള്ളതു പ്രതിയോഗികൾക്കു പ്രതികൂലാവസ്ഥ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്തു. 1861 ഏ. 12-ന് സൗത്ത് കരോലിന [[ഫോർട്ട് സംറ്റർ]]ലെ യൂണിയൻ വക വെടിക്കോപ്പു സംഭരണശാലയെ ആക്രമിച്ചതോടുകൂടിയാണു യുദ്ധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടത്. 75,000 സന്നദ്ധഭടന്മാരെ 3 മാസത്തെ സേവനത്തിനയയ്ക്കണമെന്നു യൂണിയനോടു കൂറുള്ള സ്റ്റേറ്റുകളിലെ ഗവർണർമാരോട് ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്ന ഒരു പ്രഖ്യാപനം ഏ. 15-ന് ലിങ്കൺ പുറപ്പെടുവിച്ചു. ഇതിൽ പ്രതിഷേധിച്ച് [[വിർജീനിയ]], [[അർക്കൻസാ]], [[വടക്കൻ കരൊലൈന]], [[ടെന്നസി]] എന്നീ സ്റ്റേറ്റുകൾ യൂണിയനിൽനിന്നു വിട്ടുപിരിഞ്ഞ് 'കോൺഫെഡറസി' (ദക്ഷിണ സ്റ്റേറ്റുകളുടെ യൂണിയൻ) യിൽ ചേർന്നതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. യൂണിയൻ ഗവൺമെന്റിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം, കോൺഫെഡറസിയുടെ തലസ്ഥാനമായ റിച്ച്മണ്ട് നഗരം പിടിച്ചടക്കുക, മിസിസിപ്പി നദിയുടെ നിയന്ത്രണം സ്വാധീനമാക്കുക, കോൺഫെഡറസിയുടെ തുറമുഖങ്ങൾ നിരോധിക്കുക എന്നിവയായിരുന്നു. കോൺഫെഡറസിയുടെ സേനാനായകൻമാരായ റോബർട്ട് ലീ (1807-70), ജോസഫ് ജോൺസ്റ്റൻ (1807-91), തോമസ് ജാക്സൺ (1824-63) എന്നിവർക്കു റിച്ച്മണ്ട് നഗരത്തെ ശത്രുസൈന്യത്തിന്റെ ആക്രമണത്തിൽനിന്നു രക്ഷിക്കാൻ യുദ്ധത്തിന്റെ ആദ്യഘട്ടങ്ങളിൽ സാധിച്ചിരുന്നു. 1861 ഏ. 12-ന് ആരംഭിച്ച ആഭ്യന്തരയുദ്ധം 1865 ഏ. 9-ന് വരെ നാലു വർഷം നീണ്ടുനിന്നു. ആദ്യത്തെ രണ്ടു വർഷം വിജയം ദക്ഷിണ സ്റ്റേറ്റുകൾക്കായിരുന്നു. 1861 ജൂല. 21-ന് പശ്ചിമ വെർജീനിയയിൽ നടന്ന ഒന്നാം ബുൾറൺ യുദ്ധത്തിൽ യൂണിയൻ സൈന്യം റിച്ച്മണ്ട് പിടിച്ചടക്കാനുള്ള പരിശ്രമത്തിൽ പരാജയപ്പെട്ട് പലായനം ചെയ്യേണ്ടിവന്നു. ഈ പരാജയം യൂണിയൻ സൈന്യനേതൃത്വത്തെ കൂടുതൽ ജാഗരൂകരാക്കി. 1862 ഏ.-ലിൽ ജനറൽ മക് ക്ലല്ലന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു സൈന്യം ജലമാർഗ്ഗം റിച്ച്മണ്ട് നഗരത്തിന്റെ നേർക്കുനീങ്ങി. എന്നാൽ ജോൺസ്റ്റന്റെയും റോബർട്ട് ലീയുടെയും നേതൃത്വത്തിലുള്ള 'കോൺഫെഡറേറ്റ്' സൈന്യം റിച്ച്മണ്ടിനെ രക്ഷപ്പെടുത്തി. അതിന്റെ പരിസരത്തിൽ ജൂൺ 25 മുതൽ ജൂല. 1-ന് വരെ ഏഴുദിവസം നീണ്ടുനിന്ന ഘോരയുദ്ധത്തിനുശേഷം മക് ക്ലല്ലന്റെ സൈന്യം പിന്മാറേണ്ടിവന്നു. പിന്നീട് ജനറൽ ലീ, ഉത്തര സ്റ്റേറ്റുകളുടെ കൈവശമുള്ള വാഷിങ്ടൺ ലക്ഷ്യമാക്കിക്കൊണ്ടു തള്ളിക്കയറി. ജനറൽ പോപ്പിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള യൂണിയൻ സൈന്യത്തെ ആഗ. 30-ന് ജനറൽ ജാക്സൺ രണ്ടാം ബുൾറൺ യുദ്ധത്തിൽ തോല്പിച്ചു. അതിനെത്തുടർന്ന് കോൺഫെഡറേറ്റ് സൈന്യം മേരിലാൻഡ് ആക്രമിച്ചു. 1862 സെപ്. 17-ന് അന്റീറ്റം എന്ന സ്ഥലത്തുവച്ച് ലീയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള കോൺഫെഡറേറ്റു സൈന്യവും മക് ക്ലല്ലന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള യൂണിയൻ സൈന്യവും ഏറ്റുമുട്ടി. സംഘട്ടനത്തിന്റെ ഫലമായി ലീയുടെ സൈന്യം പിൻമാറേണ്ടിവന്നു. എന്നാൽ ഈ പലായനം വേണ്ടപോലെ പ്രയോജനപ്പെടുത്താൻ മക് ക്ലല്ലന് കഴിഞ്ഞില്ല. അതിനാൽ ലിങ്കൺ അദ്ദേഹത്തെ സൈനിക നേതൃത്വത്തിൽനിന്ന് ഒഴിവാക്കി; തത്സ്ഥാനത്ത് ജനറൽ ബേൺസൈഡിനെ നിയമിച്ചു. എന്നാൽ 1862 ഡി. 13-ന് ഫ്രെഡറിക്സ്ബർഗിൽ വച്ച് ജനറൽ ലീ അദ്ദേഹത്തെ പരാജയപ്പെടുത്തി. ബേൺസൈഡിന്റെ പിൻഗാമിയായ ജനറൽ ഹുക്കറെ 1863 മേയിൽ ചാൻസലേഴ്സ് വില്ലിൽ വച്ചു ജനറൽ ലീ തോല്പിച്ചു. അതിനെത്തുടർന്ന് ഉത്തര സ്റ്റേറ്റുകൾ ആക്രമിക്കാൻ ജനറൽ ലീ പദ്ധതി തയ്യാറാക്കി. എന്നാൽ 1863 ജൂല. 1 മുതൽ 3 വരെ പെൻസിൽവേനിയയിലെ ഗെറ്റിസ്ബെർഗ് നഗരത്തിൽ വച്ചുനടന്ന യുദ്ധത്തിൽ ജനറൽ ലീയുടെ സൈന്യത്തിനു പരാജയം നേരിട്ടു പിൻവാങ്ങേണ്ടതായി വന്നു. ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിലെ ഏറ്റവും നിർണായകമായ സമരമായിരുന്നു ഗെറ്റിസ്ബെർഗ് യുദ്ധം. ഇതു കോൺഫെഡറേറ്റ് സൈന്യത്തിന്റെ തുടർച്ചയായ പരാജയത്തിന്റെ പ്രാരംഭമായിരുന്നു. ഇതിനിടയിൽ 1863 ജനു. 1-ന് അടിമത്തത്തിനെതിരായി ലിങ്കന്റെ ചരിത്രപ്രധാനമായ പ്രഖ്യാപനമുണ്ടായി. യൂണിയനെതിരായി ലഹള തുടങ്ങിയിട്ടുള്ള എല്ലാ സ്റ്റേറ്റുകളിലെയും അടിമകൾക്കു മോചനം നല്കിക്കൊണ്ടുള്ള പ്രഖ്യാപനമായിരുന്നു അത്. == ഉത്തര സ്റ്റേറ്റുകളുടെ വിജയം == റിച്ച്മണ്ട് നഗരം കൈവശപ്പെടുത്താൻ ചെയ്ത ശ്രമത്തെക്കാൾ കൂടുതൽ ഫലപ്രദമായിരുന്നു യൂണിയൻ സൈന്യം [[മിസിസിപ്പി നദി|മിസിസിപ്പി നദിയുടെ]] നിയന്ത്രണം കൈക്കലാക്കാൻ നടത്തിയത്. 1862-ൽ ജനറൽ ഗ്രാന്റ്, ടെനീസി, കംബർലാൻഡ് എന്നീ നദികളിലെ കോൺഫെഡറേറ്റ് സൈന്യങ്ങളുടെ സംരക്ഷണനിരകളെ തകർക്കാനായി മുന്നേറുകയും 1862 ഏ. 6, 7 എന്നീ തീയതികളിൽ ഷിലോ എന്ന സ്ഥലത്തുവച്ചു നടന്ന ഘോരയുദ്ധത്തിൽ ശത്രുസൈന്യത്തിന്റെ ആക്രമണത്തെ വിജയപൂർവം ചെറുക്കുകയും ചെയ്തു. മിസിസിപ്പി നദീതീരത്തെ പ്രധാനപട്ടണമായ വിക്സ്ബർഗ് കൈവശം വച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന കോൺഫെഡറേറ്റു സൈന്യം ആറാഴ്ചക്കാലം ചെറുത്തുനിന്നതിനുശേഷം ജനറൽ ഗ്രാന്റിന്റെ ആക്രമണത്തിനു കീഴടങ്ങി. വിക്സ്ബർഗ് പിടിച്ചടക്കിയതോടുകൂടി മിസിസിപ്പി നദി പരിപൂർണമായും യൂണിയൻ സൈന്യത്തിന്റെ സ്വാധീനത്തിലായി. 1861 ഏ.-ൽ എബ്രഹാം ലിങ്കൺ [[തെക്കൻ കരൊലൈന|സൗത്ത് കരോലിന]] മുതൽ [[ഫ്ളോറിഡ|ഫ്ളോറിഡവരെയുള്ള]] അറ്റ്‌ലാന്തിക് സമുദ്രതീരത്തിന്റെമേൽ ഉപരോധം പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇതു കോൺഫെഡറസിയെ പട്ടിണിക്കിട്ടു കീഴടക്കാനുള്ള ശ്രമമായിരുന്നു. ഇതിന്റെ ഫലമായി ദക്ഷിണ സ്റ്റേറ്റുകൾ ദുരിതം അനുഭവിക്കേണ്ടിവന്നു. ഭക്ഷ്യസാധനങ്ങളും വസ്ത്രവും ചെരിപ്പും ഔഷധങ്ങളും മറ്റും കിട്ടാൻ നിവൃത്തിയില്ലാതെ അവർ വളരെ കഷ്ടപ്പെട്ടു. യുദ്ധത്തിന്റെ അവസാനഘട്ടത്തിൽ കോൺഫെഡറേറ്റ് സൈന്യം ധീരോദാത്തതയോടെ പൊരുതിയെങ്കിലും അടിക്കടി പരാജയപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരുന്നു. 1863 ന. 23-25 തീയതികളിൽ ചട്ടനൂഗയിൽവച്ചു നടന്ന യുദ്ധത്തിൽ യൂണിയൻ സൈന്യം ശത്രുസൈന്യത്തെ ടെനീസിയിൽനിന്ന് ഓടിച്ച് ജോർജിയയിലേക്കുള്ള തങ്ങളുടെ പ്രവേശനം സുഗമമാക്കി. 1864 മേയിൽ ജനറൽ ഷെർമാൻ ഒരു ലക്ഷത്തോളം വരുന്ന സൈന്യത്തോടുകൂടി ജോർജിയ ആക്രമിക്കുകയും സെപ്. 1-ന് കോൺഫെഡറേറ്റു സൈന്യത്തിൽ നിന്ന് [[അറ്റ്ലാന്റ]] പിടിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്തു([[അറ്റ്ലാന്റാ യുദ്ധം]]). അവിടെനിന്നു ഷെർമാൻ തെ.കിഴക്കോട്ടു നീങ്ങി ഡി. 12-ന് കടൽത്തീരത്തെത്തി. ഡി. 20-ന് കോൺഫെഡറേറ്റു സൈന്യം സവാനാ ഉപേക്ഷിച്ചു. പിന്നീട് ഷെർമാൻ വടക്കോട്ടു തിരിച്ച് സൗത്ത് കരോലിനയിൽ എത്തി. 1865 ഫെ. 17-ന് കൊളംബിയ പിടിച്ചടക്കിയതിനു ശേഷം [[നോർത്ത് കരോലിന|നോർത്ത് കരോലിനയിലേക്കു]] നീങ്ങി. വ. ജനറൽ ഗ്രാന്റിന്റെയും തെ. ജനറൽ ഷെർമാന്റെയും സൈന്യങ്ങൾക്കിടയിൽ കുടുങ്ങി കോൺഫെഡറേറ്റു സൈന്യം പട്ടിണി കിടന്നു നരകിക്കുകയാൽ ഗത്യന്തരമില്ലാതെ കീഴടങ്ങി. 1875 ഏ. 3-ന് റിച്ച്മണ്ട് നഗരം യൂണിയൻ സൈന്യത്തിന്റെ കൈയിലമർന്നു. തുടർന്ന് ജനറൽ ഗ്രാന്റ് സർവസൈന്യങ്ങളെയും സമാഹരിച്ചുകൊണ്ട് ജനറൽ ലീയുടെ സൈന്യത്തെ വളഞ്ഞു. നിസ്സഹായനായ ജനറൽ ലീയും സൈന്യവും 1865 ഏ. 9-ന് വെർജീനിയയിലെ അപ്പോമാറ്റക്സ്കോർട്ട് ഹൗസിൽവച്ചു നിരുപാധികം കീഴടങ്ങി. 1865 ഏ. 26-ന് അവസാനത്തെ കോൺഫെഡറേറ്റു സൈന്യം ജനറൽ ജോൺസ്റ്റന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഷെർമാനു കീഴടങ്ങിയതോടുകൂടി യുദ്ധമവസാനിച്ചു. ഇതിനിടയിൽ 1865 ഏപ്രിൽ 15-ന് ഒരു നാടകശാലയിൽ വച്ചു വെടിയേറ്റതിനെത്തുടർന്ന് എബ്രഹാം ലിങ്കൺ അപമൃത്യുവിന് ഇരയായി. == ഫലങ്ങൾ == യുദ്ധരംഗത്തിന്റെ വ്യാപ്തികൊണ്ടും യുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുത്തവരുടെ സംഖ്യകൊണ്ടും ഒന്നാം ലോകയുദ്ധത്തിനു മുൻപ് നടന്ന ഏറ്റവും വലിയ യുദ്ധമായി അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. രണ്ടു ലക്ഷത്തിലധികം പേർ യുദ്ധത്തിൽ മരിച്ചുവീഴുകയോ മുറിവേറ്റു മരണമടയുകയോ ചെയ്തു. 4,13,000 പേർ രോഗവും അപകടവും മറ്റു കാരണങ്ങളും കൊണ്ട് അപമൃത്യുവിനിരയായി. യുദ്ധത്തിൽ പരാജയപ്പെട്ട ദക്ഷിണ സ്റ്റേറ്റുകൾക്ക് അതിന്റെ ദുരന്തഫലങ്ങൾ ഏറെക്കാലം അനുഭവിക്കേണ്ടിവന്നു. സാമ്പത്തികമായി ഈ സ്റ്റേറ്റുകൾ തകർന്നുപോയി. രാഷ്ട്രീയമായി താത്ക്കാലികമായിട്ടാണെങ്കിലും അവർക്ക് വോട്ടവകാശം നല്കപ്പെട്ടു. യൂണിയനിൽനിന്നു വിട്ടുപിരിഞ്ഞുപോയ സ്റ്റേറ്റുകളിലെ ജനങ്ങളുടെ വോട്ടവകാശവും ഉദ്യോഗം ലഭിക്കാനുള്ള അവകാശവും യൂണിയൻ കോൺഗ്രസ് നിഷേധിച്ചു. ഉത്തര സ്റ്റേറ്റുകളിൽനിന്നു വന്ന 'കാർപറ്റ് ബാഗേഴ്സ്' (Carpet baggers) എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന രാഷ്ട്രീയഭിക്ഷാംദേഹികളും അടിമത്തം അവസാനിച്ചു പുതുതായി വോട്ടവകാശം ലഭിച്ച നിരക്ഷര കുക്ഷികളായ നീഗ്രോകളും കോൺഫെഡറേറ്റ് സ്റ്റേറ്റുകളിൽ ഭരണം കൈക്കലാക്കി. 'കറുത്ത ഭീകരവാഴ്ച' (black terror) എന്ന് ഇതിനെ അധികാരം നഷ്ടപ്പെട്ട വെള്ളക്കാർ ചിത്രീകരിച്ചു. കറുത്ത വർഗക്കാരോടു പ്രതികാരം ചെയ്യാൻ അവർ അവസരം പാർത്തിരുന്നു. 'കറുത്ത ഭീകരവാഴ്ച'യെ ചെറുക്കാൻ [[കൂ ക്ലക്സ് ക്ലാൻ]] (Ku Klux Klan) എന്നു പേരായ വെള്ളക്കാരുടെ ഒരു ഭീകരസംഘടന രൂപംകൊണ്ടു. കാലക്രമത്തിൽ വെള്ളക്കാർ അവരുടെ മേധാവിത്വം പുനഃസ്ഥാപിച്ചതോടുകൂടി നീഗ്രോവർഗക്കാരുടെ വോട്ടവകാശം പ്രയോഗിക്കാൻ നിവൃത്തിയില്ലാത്തവിധം പുതിയ വ്യവസ്ഥകൾക്കു രൂപം നൽകാൻ തുടങ്ങി. 'അനശ്വരരാഷ്ട്രങ്ങളുടെ അനശ്വരയൂണിയൻ' ആയി അമേരിക്കൻ യൂണിയൻ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. കെട്ടുറപ്പുള്ള കേന്ദ്രഭരണ സംവിധാനം അരക്കിട്ടുറപ്പിക്കുകയാണ് ആഭ്യന്തരയുദ്ധം കൊണ്ടുണ്ടായ നേട്ടം. ഐക്യത്തിന്റെ കൊടിക്കീഴിൽ സ്വയംഭരണാധികാരതത്ത്വം നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് യു.എസ്. പുരോഗമിക്കുകയും ലോകത്തിലെ ശക്തിയേറിയ രാഷ്ട്രമെന്ന സ്ഥാനത്തേക്ക് കുതിച്ചുകയറുകയും ചെയ്യുന്നതിന് അടിത്തറ പാകിയത് ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിൽ യൂണിയൻ പക്ഷക്കാർക്കുണ്ടായ വിജയമാണ്. സമരത്തിൽ അടിമത്തവിരോധകക്ഷികളുടെ വിജയത്തെത്തുടർന്ന് അടിമകൾക്കു വിമോചനവും വ്യക്തിപരമായ അവകാശങ്ങളും പ്രദാനം ചെയ്യുവാൻ ഫെഡറൽ ഭരണഘടനയിൽ 13-ഉം 14-ഉം 15-ഉം ഭേദഗതികൾകൊണ്ടു സാധിച്ചു. യുദ്ധമവസാനിക്കുന്നതിനു മുൻപുതന്നെ ഭരണഘടനയിലെ 13-ാം ഭേദഗതികൊണ്ട് അടിമത്തം നിയമവിരുദ്ധമാക്കി; 14-ാം ഭേദഗതി വിമുക്തരായ നീഗ്രോകൾക്കു പൌരാവകാശം നല്കി; 15-ാം ഭേദഗതി വർഗം, വർണം, മുൻകാലത്തെ അടിമത്തം എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ആർക്കും വോട്ടവകാശം നിഷേധിക്കാൻ പാടില്ലെന്നു വ്യവസ്ഥ ചെയ്തു. അങ്ങനെ യു.എസ്സിൽ നിന്ന് അടിമത്തം തുടച്ചുമാറ്റാനുള്ള സാഹചര്യമുണ്ടാക്കിയത് ആഭ്യന്തരസമരമാണ്. == അവലംബം == <references/> == References == ;അവലോകനം <div class="references-small"> *Beringer, Richard E., Archer Jones, and Herman Hattaway, ''Why the South Lost the Civil War'' (1986) influential analysis of factors; ''The Elements of Confederate Defeat: Nationalism, War Aims, and Religion'' (1988), abridged version *[[Bruce Catton|Catton, Bruce]], ''The Civil War'', American Heritage, 1960, ISBN 0-8281-0305-4, illustrated narrative *Davis, William C. ''The Imperiled Union, 1861–1865'' 3v (1983) *Donald, David ''et al. The Civil War and Reconstruction'' (latest edition 2001); 700 page survey *Eicher, David J., ''The Longest Night: A Military History of the Civil War'', (2001), ISBN 0-684-84944-5. *Fellman, Michael ''et al. This Terrible War: The Civil War and its Aftermath'' (2nd ed. 2007), 544 page survey *[[Shelby Foote|Foote, Shelby]]. ''[[The Civil War: A Narrative]]'' (3 volumes), (1974), ISBN 0-394-74913-8. Highly detailed military narrative covering all fronts *Katcher, Philip. ''The History of the American Civil War 1861–5'', (2000), ISBN 0-600-60778-X. Detailed analysis of each battle with introduction and background *[[James M. McPherson|McPherson, James M.]] ''Battle Cry of Freedom: The Civil War Era'' (1988), 900 page survey of all aspects of the war; Pulitzer prize *McPherson, James M. ''Ordeal By Fire: The Civil War and Reconstruction'' (2nd ed 1992), textbook *[[Allan Nevins|Nevins, Allan]]. ''[[Ordeal of the Union]]'', an 8-volume set (1947–1971). the most detailed political, economic and military narrative; by Pulitzer Prize winner **1. Fruits of Manifest Destiny, 1847–1852; 2. A House Dividing, 1852–1857; 3. Douglas, Buchanan, and Party Chaos, 1857–1859; 4. Prologue to Civil War, 1859–1861; vol. 5–8 have the series title "War for the Union"; 5. The Improvised War, 1861–1862; 6. War Becomes Revolution, 1862–1863; 7. The Organized War, 1863–1864; 8. The Organized War to Victory, 1864–1865 *[[James Ford Rhodes|Rhodes, James Ford]]. ''[[s:A History of the Civil War, 1861–1865|A History of the Civil War, 1861–1865]]'' (1918), Pulitzer Prize; a short version of his 5-volume history *Ward, Geoffrey C. ''The Civil War'' (1990), based on PBS series by [[Ken Burns]]; visual emphasis *Weigley, Russell Frank. ''A Great Civil War: A Military and Political History, 1861–1865'' (2004); primarily military</div> ;ആത്മകഥകൾ <div class="references-small"> *''American National Biography'' 24 vol (1999), essays by scholars on all major figures; [http://www.anb.org/aboutanb.html online and hardcover editions at many libraries] *McHenry, Robert ed. ''Webster's American Military Biographies'' (1978) *Warner, Ezra J., ''Generals in Blue: Lives of the Union Commanders'', (1964), ISBN 0-8071-0822-7 *Warner, Ezra J., ''Generals in Gray: Lives of the Confederate Commanders'', (1959), ISBN 0-8071-0823-5</div> ;Soldiers <div class="references-small"> * Berlin, Ira, et al., eds. ''Freedom's Soldiers: The Black Military Experience in the Civil War'' (1998) *Hess, Earl J. ''The Union Soldier in Battle: Enduring the Ordeal of Combat'' (1997) *McPherson, James. ''For Cause and Comrades: Why Men Fought in the Civil War '' (1998) *Wiley, Bell Irvin. ''The Life of Johnny Reb: The Common Soldier of the Confederacy'' (1962) (ISBN 0-8071-0475-2) *Wiley, Bell Irvin. ''Life of Billy Yank: The Common Soldier of the Union'' (1952) (ISBN 0-8071-0476-0)</div> ;Reference books and bibliographies <div class="references-small"> *Blair, Jayne E. ''The Essential Civil War: A Handbook to the Battles, Armies, Navies And Commanders'' (2006) *Carter, Alice E. and Richard Jensen. ''The Civil War on the Web: A Guide to the Very Best Sites-'' 2nd ed. (2003) *Current, Richard N., ''et al.'' eds. ''Encyclopedia of the Confederacy'' (1993) (4 Volume set; also 1 vol abridged version) (ISBN 0-13-275991-8) *Faust, Patricia L. (ed.) ''Historical Times Illustrated Encyclopedia of the Civil War'' (1986) (ISBN 0-06-181261-7) 2000 short entries *Esposito, Vincent J., ''West Point Atlas of American Wars'' online edition 1995 *Heidler, David Stephen, ed. ''Encyclopedia of the American Civil War: A Political, Social, and Military History'' (2002), 1600 entries in 2700 pages in 5 vol or 1-vol editions *''[[North & South - The Official Magazine of the Civil War Society]]'' deals with book reviews, battles, discussion & analysis, and other issues of the American Civil War. *Resch, John P. ''et al.'', ''Americans at War: Society, Culture and the Homefront vol 2: 1816–1900'' (2005) *Savage, Kirk, [http://www.worldcat.org/oclc/36470304 Standing Soldiers, Kneeling Slaves: Race, War, and Monument in Nineteenth-Century America]. Princeton, N.J.: Princeton University Press, 1997. (The definitive book on Civil War monuments.) *Tulloch, Hugh. ''The Debate on the American Civil War Era'' (1999), historiography *Wagner, Margaret E. Gary W. Gallagher, and Paul Finkelman, eds. ''The Library of Congress Civil War Desk Reference'' (2002) *Woodworth, Steven E. ed. ''American Civil War: A Handbook of Literature and Research'' (1996) (ISBN 0-313-29019-9), 750 pages of historiography and bibliography [https://web.archive.org/web/20090308085807/http://www.questia.com/read/14877569?title=The%20American%20Civil%20War%3A%20A%20Handbook%20of%20Literature%20and%20Research online edition]</div> ;Primary sources <div class="references-small"> *Commager, Henry Steele (ed.). ''The Blue and the Gray. The Story of the Civil War as Told by Participants.'' (1950), excerpts from primary sources *Hesseltine, William B. ed.; ''The Tragic Conflict: The Civil War and Reconstruction'' (1962), excerpts from primary sources</div> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{Commons}} *[http://civilwarcauses.org/ Causes of the Civil War]. primary sources *[http://civil.war-letters.com/ Civil War Letters] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110813160107/http://civil.war-letters.com/ |date=2011-08-13 }} — Primary Sources and First Person Accounts. *[http://sunsite.utk.edu/civil-war/reasons.html Declarations of Causes of Secession] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19980128034930/http://sunsite.utk.edu/civil-war/reasons.html |date=1998-01-28 }} *[http://teachingamericanhistory.org/library/index.asp?documentprint=76 Alexander Stephens' Cornerstone Speech] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070926215351/https://teachingamericanhistory.org/library/index.asp?documentprint=76 |date=2007-09-26 }} *[http://www.civilwarhome.com/lincolntroops.htm Lincoln's Call for Troops]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100103040842/http://civilwarhome.com/lincolntroops.htm |date=2010-01-03 }} *[http://www.civil-war.net/ The Civil War Home Page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080102180529/http://www.civil-war.net/ |date=2008-01-02 }} *[http://www.sonofthesouth.net/ The Civil War] – site with 7,000 pages, including the complete run of Harper's Weekly newspapers from the Civil War. *[http://www.theuscivilwar.org/ The American Civil War] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100723153213/http://www.theuscivilwar.org/ |date=2010-07-23 }} – Detailed listing of events, documents, battles, commanders and important people of the US Civil War *[http://www.life.com/image/first/in-gallery/41622/civil-war-death-and-destruction Civil War: Death and Destruction] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100516104915/http://www.life.com/image/first/in-gallery/41622/civil-war-death-and-destruction |date=2010-05-16 }} – slideshow by ''[[Life magazine]]'' *[http://www.archives.gov/research/civil-war/photos/index.html Civil War photos] at the [[National Archives and Records Administration|National Archives]] *[http://www.loc.gov/pictures/search?st=grid&c=100&co=cwp View images] from the [http://www.loc.gov/pictures/collection/cwp/ Civil War Photographs Collection] at the Library of Congress *[http://sunsite.utk.edu/civil-war/generals.html University of Tennessee: U.S. Civil War Generals] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120220032600/http://sunsite.utk.edu/civil-war/generals.html |date=2012-02-20 }} *[http://www.pbs.org/civilwar ''The Civil War''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081024053430/http://www.pbs.org/civilwar/ |date=2008-10-24 }}, a [[Public Broadcasting Service|PBS]] documentary by [[Ken Burns]] *Individual state's contributions to the Civil War: [http://www.militarymuseum.org/HistoryCW.html California], [http://www.floridamemory.com/OnlineClassroom/FloridaCivilWar/index.cfm Florida], [http://www.illinoiscivilwar.org/ Illinois #1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081112010121/http://www.illinoiscivilwar.org/ |date=2008-11-12 }}, [http://www.ohiocivilwar.com/ Ohio], [http://www.pacivilwar.com/ Pennsylvania] *[http://www.vlib.us/eras/civil_war.html WWW-VL: History: USA Civil War 1855–1865] *[http://www.civilwar.org/ Civil War Preservation Trust] *[https://web.archive.org/web/20070703201217/http://www.nps.gov/history/nr/twhp/wwwlps/lessons/73morgan/73morgan.htm ''”Fort Morgan and the Battle of Mobile Bay”'', a National Park Service Teaching with Historic Places (TwHP) lesson plan] * [http://tigger.uic.edu/~rjensen/prisons.htm "WWW Guide to Civil War Prisons" (2004)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100627223756/http://tigger.uic.edu/~rjensen/prisons.htm |date=2010-06-27 }} *[http://www.brettschulte.net/CWBlog TOCWOC Civil War Blog] A group Civil War blog consisting of informed amateurs. *[http://cwba.blogspot.com/ Civil War Books and Authors Blog] A Civil War blog focusing mainly on book reviews. *[http://cwbn.blogspot.com/ Civil War Bookshelf] American Civil War historiography and publishing blogged daily by Dimitri Rotov. *[http://www.encyclopediaofalabama.org/face/Article.jsp?id=h-1429 American Civil War in Alabama, Encyclopedia of Alabama] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101027121919/http://encyclopediaofalabama.org/face/Article.jsp?id=h-1429 |date=2010-10-27 }} *[http://www.gvsu.edu/library/digitalcollections/index.cfm?id=9A240EF6-E2F4-52AB-1F9B01D680D9DCFB Grand Valley State University Civil War digital collection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100328222138/http://www.gvsu.edu/library/digitalcollections/index.cfm?id=9A240EF6-E2F4-52AB-1F9B01D680D9DCFB |date=2010-03-28 }} *[http://www.cnn.com/2009/LIVING/06/12/mf.civil.war/index.html Seven Civil War Stories Your Teacher Never Told You] by Eric Johnson, ''CNN'', June 12, 2009 *[http://www.cannonade.net/civil The American Civil War Timeline Project] – A community contributed project to, chronologically and geographically, map the events of the war. *[http://www.gettysburg.edu/library/gettdigital/civil_war/civilwar.htm Civil War Era Digital Collection at Gettysburg College] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090811064152/http://www.gettysburg.edu/library/gettdigital/civil_war/civilwar.htm |date=2009-08-11 }} This collection contains digital images of political cartoons, personal papers, pamphlets, maps, paintings and photographs from the Civil War Era held in Special Collections at Gettysburg College. * The [http://www2.hsp.org/collections/manuscripts/c/CivilWar1546.html Historical Society of Pennsylvania Collection of Civil War Papers], including government documents, personal and official correspondence, muster rolls and other Civil War ephemera, are available for research use at the [[Historical Society of Pennsylvania]]. *[http://www.civilwarliterature.com/ Harper‘s Weekly‘s Sampler of Civil War Literature] *[http://www.washingtonpost.com/wp-srv/special/artsandliving/civilwar/ Civil War 150] Washington Post interactive website on 150th Anniversary of the American Civil War. *[http://www.nytimes.com/interactive/2010/10/29/opinion/20101029-civil-war.html Time Line The Civil War] New York Times interactive Timeline of the Civil War with Commentary {{Template group |list={{American Civil War}} {{American conflicts}} {{US history}} {{United States topics}} }} {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധം}} [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധം]] jzcl5lhjgvri6hu5fc5syxa2pehm8iv 0 68571 4675761 4561057 2026-10-13T09:01:25Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675761 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Anto Antony}} {{Infobox Indian politician | name = ആന്റോ ആന്റണി | image = Anto Antony MP.jpg | caption = | birth_date = {{Birth date and age|1957|05|01|df=y}} | birth_place = [[മൂന്നിലവ്]], [[കോട്ടയം]],[[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] | residence = വടവത്തൂർ, [[കോട്ടയം]], [[കേരളം]] | death_date = | death_place = | office = [[ലോക്സഭ|ലോക്സഭാംഗം]],[[പത്തനംതിട്ട]] | term_start = 2009,2014, 2019 | term_end = തുടരുന്നു | constituency = [[പത്തനംതിട്ട ലോക്സഭാമണ്ഡലം|പത്തനംതിട്ട]] | term = | occupation = കർഷകൻ | predecessor = | successor = | party =[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | religion = Roman Catholic | spouse = ഗ്രേസ് ആന്റോ | parents = | children = 2 | alma_mater = [[സെന്റ് തോമസ് കോളേജ്, പാലാ]] | website = | footnotes = | date = 03'rd January | year = 2021 | source = https://www.india.gov.in/my-government/indian-parliament/anto-antony ഇൻഡ്യൻ പാർലമെൻറ് }} [[പത്തനംതിട്ട]]യിൽ നിന്നുള്ള [[ലോക്സഭ]] അംഗവും കേരളത്തിലെ [[കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയിലെ ഒരു നേതാവുമാണ് '''ആൻ്റോ ആൻ്റണി''' (ജനനം: 01, മെയ് ,1957) 2009-ലാണ് പത്തനംതിട്ടയിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി [[ലോക്സഭ]]യിൽ അംഗമാകുന്നത്.<ref>https://www.elections.in/results/pathanamthitta-kl.html</ref> പിന്നീട് നടന്ന 2014, 2019 [[ലോക്സഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും പത്തനംതിട്ടയിൽ നിന്ന് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. <ref>http://loksabhaph.nic.in/Members/MemberBioprofile.aspx?mpsno=4571</ref> == ജീവിതരേഖ== [[കോട്ടയം]] [[ജില്ല]]യിലെ [[മീനച്ചിൽ]] താലൂക്കിലെ [[മൂന്നിലവ്]] എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ കുരുവിള ആൻ്റണിയുടേയും ചിന്നമ്മയുടേയും മകനായി 1957 മെയ് ഒന്നിന് ജനിച്ചു. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം പാലാ സെൻ്റ് തോമസ് കോളേജിൽ ചേർന്നു ബിരുദ പഠനം പൂർത്തിയാക്കി.<ref>https://entranceindia.com/election-and-politics/shri-anto-antony-member-of-parliament-mp-from-pathanamthitta-kerala-biodata/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == വിദ്യാർത്ഥി, യുവജന സംഘടനകളിൽ സജീവമായ പ്രവർത്തനം നടത്തിയ ആൻ്റോ ആൻ്റണി കോൺഗ്രസിൻ്റെ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയായ [[കെ.എസ്.യു]]വിൻ്റെ യൂണിറ്റ് പ്രസിഡൻറായാണ് രാഷ്ട്രീയ രംഗത്ത് തുടക്കം കുറിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web |url=http://keralaassembly.org/lok/sabha/biodata.php4?no=33&name=Anto%20Antony |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-05-16 |archive-date=2011-07-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110726215928/http://keralaassembly.org/lok/sabha/biodata.php4?no=33&name=Anto%20Antony |url-status=dead }}</ref> വിദ്യാർത്ഥിയായിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ [[കെ.എസ്.യു]]വിൻ്റെ സജീവ പ്രവർത്തകനായിരുന്നു. [[കെ.എസ്.യു]]വിൻ്റെ താലൂക്ക്, ജില്ലാ ജനറൽ സെക്രട്ടറി, ജില്ലാ പ്രസിഡൻറ്, ജില്ലാ-വൈസ് പ്രസിഡൻറ്, ജില്ലാ-ട്രഷറർ എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ച ആൻ്റോ ആൻറണി ബാലജനസംഖ്യത്തിൻ്റെ സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡൻറായിരുന്നു. യുവജന സംഘടനയായ യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്]] ദേശീയ നിർവാഹക സമിതിയിൽ അംഗമായും പ്രവർത്തിച്ചു. [[കോട്ടയം]] ഡി.സി.സി.യുടെ പ്രസിഡൻറായി പ്രവർത്തിച്ച് കെ.പി.സി.സി അംഗമായ ആൻ്റോ കെ.പി.സി.സി ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. കെ.പി.സി.സി എക്സിക്യൂട്ടിവ് അംഗമാണ്. നിലവിൽ [[യു.ഡി.എഫ്]] [[കോട്ടയം]] ജില്ലാ കൺവീനർ ആണ്. 2004-ലെ [[ലോക്സഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോട്ടയത്ത് നിന്ന് മത്സരിച്ചെങ്കിലും സി.പി.എമ്മിലെ കെ. സുരേഷ് കുറുപ്പിനോട് പരാജയപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web |url=https://resultuniversity.com/election/kottayam-lok-sabha |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230102041018/https://resultuniversity.com/election/kottayam-lok-sabha |archive-date=2023-01-02 |url-status=dead}}</ref> 2009 [[ലോക്സഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സി.പി.എം ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന കെ.അനന്തഗോപനെ <ref>https://www.indiatoday.in/latest-headlines/story/cpm-to-field-fresh-faces-to-fight-anti-incumbency-wave-41563-2009-03-12</ref>പരാജയപ്പെടുത്തി പത്തനംതിട്ടയിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി [[ലോക്സഭ]] അംഗമായി. 2014 [[ലോക്സഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇടതു സ്വതന്ത്രനായ കോൺഗ്രസ് വിമതൻ പീലിപ്പോസ് തോമസിനെയും<ref>https://indianexpress.com/article/india/politics/aicc-member-thomas-quits-congress-to-contest-as-ldf-candidate-from-pathanamthitta/</ref> 2019 [[ലോക്സഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സി.പി.എം [[എം.എൽ.എ]]യായ വീണാ ജോർജ്ജിനെയും<ref>https://www.thehindu.com/news/national/kerala/sabarimala-could-hold-the-key/article26705343.ece</ref> പരാജയപ്പെടുത്തി വീണ്ടും പത്തനംതിട്ടയിൽ നിന്ന് തുടർച്ചയായി മൂന്നാം തവണയും [[ലോക്സഭ]]യിലേയ്ക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref>https://english.mathrubhumi.com/mobile/election/2019/loksabha-election/kerala/no-surprise-as-pathanamthitta-elects-anto-antony-1.3817326{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == തിരഞ്ഞെടുപ്പുഫലങ്ങൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുഫലങ്ങൾ !വർഷം||മണ്ഡലം|| വിജയി!!പാർട്ടി!!മുഖ്യ എതിരാളി!!പാർട്ടി |- |2014 ||[[പത്തനംതിട്ട ലോകസഭാമണ്ഡലം]]|| ആന്റോ ആന്റണി || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] ||[[ഫിലിപ്പോസ് തോമസ്]] ||[[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] |- |2009 ||[[പത്തനംതിട്ട ലോകസഭാമണ്ഡലം]]|| ആന്റോ ആന്റണി || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || കെ.അനന്ത ഗോപൻ|| [[എൽ.ഡി.എഫ്|സി.പി.എം]] ([[എൽ.ഡി.എഫ്|എൽ.ഡി.എഫ്)]] |- |2004 ||[[കോട്ടയം ലോകസഭാമണ്ഡലം]]|| [[കെ. സുരേഷ് കുറുപ്പ്]] || [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |} == അവലംബം == <references/> ==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commonscat|Anto Antony Punnathaniyil}} * [http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=4571 ലോകസഭ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140319042038/http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=4571 |date=2014-03-19 }} {{പതിനഞ്ചാം ലോകസഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ}} {{പതിനാറാം ലോകസഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ}} [[വർഗ്ഗം:1957-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 1-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്‌സഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനെട്ടാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] {{പതിനേഴാം ലോകസഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ}} 7h9uck1ad1vwhzb5x75xi81ryvy7gj9 8 71459 4675653 3984275 2026-10-12T18:07:33Z Ladsgroup 5479 Remove deprecated option ([[phab:T298199]]) 4675653 wikitext text/x-wiki <noinclude> </noinclude> == browsing-gadgets == * ReferenceTooltips[skins=vector,vector-2022,monobook,timeless,modern,cologneblue|default]|ReferenceTooltips.js|ReferenceTooltips.css * revisionjumper[ResourceLoader]|revisionjumper.js * GoogleTrans[ResourceLoader]|GoogleTrans.js == editing-gadgets == * HotCat[rights=edit]|HotCat.js * Twinkle[dependencies=mediawiki.user,mediawiki.util,jquery.ui|rights=autoconfirmed]|moment.js|morebits.js|morebits.css|Twinkle.js|twinkleprod.js|twinkleimage.js|twinklebatchundelete.js|twinklewarn.js|twinklespeedy.js|friendlyshared.js|twinklediff.js|twinkleunlink.js|twinkledelimages.js|friendlytag.js|twinkledeprod.js|friendlywelcome.js|twinklexfd.js|twinklebatchdelete.js|twinklebatchprotect.js|twinkleconfig.js|twinklefluff.js|twinkleprotect.js|twinklearv.js|friendlytalkback.js * wikEd[dependencies=jquery.textSelection,user.options]|wikEd.js * UserMessages [dependencies=mediawiki.util]|UserMessages.js * refToolbar[default|dependencies=user.options,mediawiki.util]|refToolbar.js * refToolbarBase[hidden]|refToolbarBase.js * purgetab[dependencies=mediawiki.util,mediawiki.api]|purgetab.js * ProveIt[ResourceLoader]|ProveIt.js == interface-gadgets == * edittop[dependencies=user.options]|edittop.js|edittop.css * mySandbox[dependencies=mediawiki.util]|mySandbox.js * RTRC[ResourceLoader]|RTRC.js * XTools-ArticleInfo[ResourceLoader]|XTools-ArticleInfo.js == modules == * libUtil [dependencies=mediawiki.util|rights=hidden|hidden]|libUtil.js * libJQuery [rights=hidden|hidden|dependencies=mediawiki.util]|libJQuery.js|libJQuery.css ehujrzh44vg0l78mefu6mxkc3ukootw 4675749 4675653 2026-10-13T07:55:41Z Ladsgroup 5479 Remove deprecated option ([[phab:T298199]]) 4675749 wikitext text/x-wiki <noinclude> </noinclude> == browsing-gadgets == * ReferenceTooltips[skins=vector,vector-2022,monobook,timeless,modern,cologneblue|default]|ReferenceTooltips.js|ReferenceTooltips.css * revisionjumper|revisionjumper.js * GoogleTrans|GoogleTrans.js == editing-gadgets == * HotCat[rights=edit]|HotCat.js * Twinkle[dependencies=mediawiki.user,mediawiki.util,jquery.ui|rights=autoconfirmed]|moment.js|morebits.js|morebits.css|Twinkle.js|twinkleprod.js|twinkleimage.js|twinklebatchundelete.js|twinklewarn.js|twinklespeedy.js|friendlyshared.js|twinklediff.js|twinkleunlink.js|twinkledelimages.js|friendlytag.js|twinkledeprod.js|friendlywelcome.js|twinklexfd.js|twinklebatchdelete.js|twinklebatchprotect.js|twinkleconfig.js|twinklefluff.js|twinkleprotect.js|twinklearv.js|friendlytalkback.js * wikEd[dependencies=jquery.textSelection,user.options]|wikEd.js * UserMessages [dependencies=mediawiki.util]|UserMessages.js * refToolbar[default|dependencies=user.options,mediawiki.util]|refToolbar.js * refToolbarBase[hidden]|refToolbarBase.js * purgetab[dependencies=mediawiki.util,mediawiki.api]|purgetab.js * ProveIt|ProveIt.js == interface-gadgets == * edittop[dependencies=user.options]|edittop.js|edittop.css * mySandbox[dependencies=mediawiki.util]|mySandbox.js * RTRC|RTRC.js * XTools-ArticleInfo|XTools-ArticleInfo.js == modules == * libUtil [dependencies=mediawiki.util|rights=hidden|hidden]|libUtil.js * libJQuery [rights=hidden|hidden|dependencies=mediawiki.util]|libJQuery.js|libJQuery.css ak921uqks6a5ts7qtldhbpbm0qmobp6 0 86582 4675763 3624318 2026-10-13T09:14:32Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675763 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Civil war}} {{history of war}} [[Image:Battle of Gettysburg.jpg|thumb|[[American Civil War|അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിന്റെ]] ഭാഗമായി നടന്ന [[Battle of Gettysburg|ജെട്ടിസ്ബർഗ്]] യുദ്ധത്തിനുശേഷം. 1863]] ഒരു [[രാജ്യം|രാജ്യത്തിനകത്തുതന്നെയുള്ള]] സംഘടിത വിഭാഗങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള [[യുദ്ധം|യുദ്ധമാണ്]] '''ആഭ്യന്തര യുദ്ധം'''<ref name=fearon>[[James Fearon]], [http://www.foreignaffairs.org/20070301faessay86201/james-d-fearon/iraq-s-civil-war.html "Iraq's Civil War"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070317031517/http://www.foreignaffairs.org/20070301faessay86201/james-d-fearon/iraq-s-civil-war.html |date=2007-03-17 }} in ''[[Foreign Affairs]]'', March/April 2007</ref>. ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന ഒരു വിഭാഗം സർക്കാർ തന്നെയാകാം. രാജ്യത്തിന്റെയൊ ഒരു പ്രദേശത്തിന്റെയോ അധികാരം നേടുക, ഒരു പ്രദേശത്തെ സ്വതന്ത്രമാക്കുക, സർക്കാർ നയങ്ങളിൽ വ്യത്യാസമുണ്ടാക്കുക തുടങ്ങിയവയാകാം ഒരു ആഭ്യന്തര യുദ്ധത്തിന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ. ഇവ പൊതുവെ അതീവതീവ്രവും വളരെക്കാലം നീണ്ടുനിൽക്കുന്നതുമാണ്. വളരെയധികം ആൾനാശവും മറ്റ് നാശനഷ്ടങ്ങളും ആഭ്യന്തര യുദ്ധം മൂലം ഉണ്ടാകുന്നു<ref name="hironaka3">Ann Hironaka, ''Neverending Wars: The International Community, Weak States, and the Perpetuation of Civil War'', Harvard University Press: Cambridge, Mass., 2005, p. 3, ISBN 0-674-01532-0</ref>. 1900-1944 കാലയളവിൽ ആഭ്യന്തര യുദ്ധങ്ങളുടെ ശരാശരി ദൈർഘ്യം ഒന്നര വർഷമായിരുന്നു. എന്നാൽ രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിനു ശേഷം അത് നാലര വർഷമായി ഉയർന്നു. 1800-കളുടെ മദ്ധ്യ കാലഘട്ടം മുതൽ പുതിയ ആഭ്യന്തര യുദ്ധങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നതിന്റെ നിരക്ക് ഏകദേശം സ്ഥിരമാണെങ്കിലും അവയുടെ കാലദൈർഘ്യത്തിലുണ്ടായ വർദ്ധനവ് ഒരു സമയത്ത് നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ആഭ്യന്തര യുദ്ധങ്ങളുടെ എണ്ണം കൂടുന്നതിന് കാരണമായി. == ഔപചാരികമായ വർഗ്ഗീകരണം == [[Image:T-62 et T-55 détruits durant la guerre civile éthiopienne en 1991.jpg|thumb|left|[[Addis Ababa|ആഡിസ് അബാബയിൽ]] വിമതർ പ്രവേശിച്ച ശേഷമുള്ള കാഴ്ച്ച. ഒരു [[T-62|ടി-62]] ടാങ്കിന്റെ അവശിഷ്ടം. [[Ethiopian Civil War|എത്യോപ്യൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിന്റെ അവസാനം]], 1991]] [[James Fearon|ജെയിംസ് ഫിയറൺ]] മുന്നോട്ടുവച്ച നിർവചനം ആഭ്യന്തരയുദ്ധമെന്നാൽ "സംഘടിത ഗ്രൂപ്പുകൾ ഒരു രാജ്യത്തിനുള്ളിൽ (കേന്ദ്രത്തിലോ ഒരു പ്രദേശത്തിലോ) അധികാരം പിടിച്ചെടുക്കാനായോ ഭരണകൂടം മാറ്റാനായോ ഭരണകൂടത്തിന്റെ നയങ്ങളിൽ മാറ്റം വരുത്താനായോ നടത്തുന്ന പോരാട്ടം" എന്നാണ്.<ref name=fearon/> ആൻ ഹിരോനാക്കയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിലെ ഒരു കക്ഷി [[state (polity)|ഭരണകൂടമാണെന്നാണ്]].<ref name=hironaka3/> എപ്പോഴാണ് ആഭ്യന്തരക്കുഴപ്പങ്ങൾ ആഭ്യന്തരയുദ്ധമാകുന്നതെന്നത് പണ്ഠിതർക്കിടയിൽ ഏകാഭിപ്രായമില്ലാത്ത വിഷയമാണ്. ചില രാഷ്ട്രതന്ത്രജ്ഞരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ 1000-ലധികം പേർ മരിച്ചാലാണ് ആഭ്യന്തരയുദ്ധം എന്ന് പറയാവുന്നത്,<ref name=fearon/> പക്ഷേ മറ്റുള്ളവരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഓരോ വശത്തുനിന്നും 100 പേരെങ്കിലും മരിച്ചാൽ അത് ആഭ്യന്തരയുദ്ധം എന്ന് വിശേഷിപ്പികാവുന്ന സ്ഥിതിയാണ്.<ref>Edward Wong, [http://www.nytimes.com/2006/11/26/world/middleeast/26war.html?_r=1&oref=slogin "A Matter of Definition: What Makes a Civil War, and Who Declares It So?"] ''New York Times'' November 26, 2006</ref> [[Correlates of War|കോറിലേറ്റ്സ് ഓഫ് വാർ]], എന്ന ഡേറ്റാസെറ്റ് വർഷം തോറും യുദ്ധവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 1000 മരണമുണ്ടെങ്കിൽ അതിനെ ആഭ്യന്തര യുദ്ധമായി കണക്കാക്കുന്നു. വർഷം തോറും 1000 മരണം എന്ന നിർവചനമനുസരിച്ച് 1816-നും 1997-നും ഇടയിൽ 213 ആഭ്യന്തരയുദ്ധങ്ങളുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ 104 എണ്ണം 1944 മുതൽ 1997 വരെയുള്ള കാലത്താണ് നടന്നത്.<ref name=hironaka3/> ആകെ 1000 മരണം എന്ന കണക്കെടുത്താൽ 1945 മുതൽ 2007 വരെ 90 ആഭ്യന്തര യുദ്ധങ്ങളുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. 2007-ൽ ഇതിൽ 20 ആഭ്യന്തരയുദ്ധങ്ങൾ തുടർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.<ref name=fearon/> [[Image:Battle tewkesbury.JPG|thumb|[[Battle of Tewkesbury|ട്വീക്ക്സ്ബെറി യുദ്ധം]] (1471) [[Wars of the Roses|വാർ ഓഫ് റോസസ്]] [[England|ഇംഗ്ലണ്ട്]]]] [[Geneva Conventions|ജനീവ കൺവെൻഷൻ]] ആഭ്യന്തരയുദ്ധം എന്ന പദം പ്രത്യേകമായി നിർവ്വചിക്കുന്നില. "അന്താരാഷ്ട്രസ്വഭാവമില്ലാത്ത സായുധ പോരാട്ടങ്ങളിലെ" കക്ഷികളുടെ ചുമതലകളും ജനീവ കൺവെൻഷൻ എടുത്തുപറയുന്നുണ്ട്. ഇതിൽ ആഭ്യന്തരയുദ്ധങ്ങളും പെടും. എന്താണ് ആഭ്യന്തരയുദ്ധം എന്നത് പക്ഷേ എടുത്തുപറഞ്ഞിട്ടില്ല. [[International Committee of the Red Cross|അന്താരാഷ്ട്ര റെഡ് ക്രോസ് കമ്മിറ്റി]] [[Geneva Conventions|ജനീവ കൺവെൻഷനെപ്പറ്റിയുള്ള]] തങ്ങളുടെ നിലപാടുകളിൽ ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തെപ്പറ്റി കൂടുതൽ വ്യക്തത കൊണ്ടുവരാൻശ്രമിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[ICRC|ഐ.സി.ആർ.സി.യുടെ]] നിലപാടുകൾ താഴെപ്പറയുന്നവയാണ്:<ref>Final Record of the [[Fourth Geneva Convention|Diplomatic Conference of Geneva of 1949]], (Volume II-B, p. 121)</ref><ref>See also the [[International Committee of the Red Cross]] [http://www.icrc.org/ihl.nsf/COM/375-590006?OpenDocument commentary] on Third 1949 Geneva Convention, Article III, Section "A. Cases of armed conflict" for the ICRC's reading of the definition and a listing of proposed alternate wording</ref> (1) നിയമപ്രകാരമുള്ള ഭരണകൂടത്തിനെതിരേ കലാപം നടത്തുന്ന കക്ഷിക്ക് സുസംഘടിതമായ ഒരു സൈന്യമുണ്ട്. ഇവർക്ക് തങ്ങളുടെ പ്രവൃത്തികൾക്ക് ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള ഒരു നേതൃത്വവുമുണ്ട്. ഇവർ പ്രവർത്തിക്കുന്നത് ഒരു പ്രത്യേക പ്രവിശ്യയ്ക്കുള്ളിലാണ്. കൺവെൻഷൻ പിന്തുടരാനുള്ള കഴിവ് ഈ നേതൃത്വത്തിനുണ്ട്. (2) സൈനികസജ്ജീകരണങ്ങളോടെ രാജ്യത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം കൈവശം വയ്ക്കുന്ന കലാപകാരികൾക്കെതിരായി സൈനികനടപടികൾ സ്വീകരിക്കാൻ ഭരണകൂടം നിർബന്ധിക്കപ്പെടുന്ന സാഹചര്യമുണ്ടാക്കുന്നു. (3) (a) നിയമപ്രകാരമുള്ള ഭരണകൂടം കലാപകാരികളെ ആക്രമണകാരികളായി കണക്കാക്കുന്നു; അല്ലെങ്കിൽ (b) നിയമപ്രകാരമുള്ള ഭരണകൂടം തങ്ങൾക്ക് ആക്രമണം നടത്താനുള്ള അവകാശം മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു; അല്ലെങ്കിൽ (c) നിയമപ്രകാരമുള്ള ഭരണകൂടം കലാപകാരികൾക്ക് ആക്രമണകാരികൾ എന്ന സ്ഥാനം ജനീവ കൺവെൻഷൻ അനുസരിച്ച് നൽകിയിട്ടുണ്ട്; അല്ലെങ്കിൽ (d) ഈ തർക്കം സെക്യൂരിറ്റി കൗൺസിലിന്റെയുഓ ജനറൽ അസംബ്ലിയുടെയോ പരിഗണനയ്ക്കായി വരുകയോ ഇത് അന്താരാഷ്ട്ര സമാധാനത്തിന് ഒരു ഭീഷണിയാകുകയോ, സമാധാനം ധ്വംശിക്കുകയോ ആക്രമണം നടക്കുകയോ ചെയ്യുക. (4) (a) കലാപകാരികൾക്ക് ഭരണകൂടത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളുള്ള ഒരു സംവിധാനമുണ്ടായിരിക്കുക. (b) കലാപകാരികളുടെ സിവിൽ ഭരണസംവിധാനം രാജ്യത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗത്തുള്ള ജനങ്ങൾക്കുമേൽ അധികാരം ഉപയോഗിക്കുന്ന സ്ഥിതി വരുക. (c) കലാപകാരികളുടെ സൈന്യം ഒരു കേന്ദ്രീകൃത അധികാരകേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് ഉത്തരവുകൾ സ്വീകരിക്കുക. (d) കലാപകാരികളുടെ സിവിൽ ഭരണസംവിധാനം കൺവെൻഷൻ അനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കാം എന്ന് ഉറപ്പുനൽകുക. == കോളിയർ-ഹോഫ്ലർ മാതൃക അനുസരിച്ച് ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിന്റെ കാരണങ്ങൾ == [[greed versus grievance|ദുരയും ദുരിതവും]] എന്ന രണ്ടു കാരണങ്ങളാലാണ് ആഭ്യന്തരയുദ്ധങ്ങളുണ്ടാകുന്നത് എന്ന സിദ്ധാന്തങ്ങളാണ് വിദഗ്ദ്ധർ മുന്നോട്ടുവച്ചിട്ടുള്ളത്. മതം, വർഗ്ഗം, [[social affiliation|സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങൾ]] എന്നിങ്ങനെയുള്ള വിഭാഗങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ മൂലമാണോ അതോ ഈ യുദ്ധങ്ങൾ ആരംഭിക്കുന്നവരുടെ സ്വകാര്യ ഗുണത്തിനുവേണ്ടിയാണോ ആഭ്യന്തരയുദ്ധം എന്നതാണ് ചോദ്യം. സാമ്പത്തികവും ഘടനാപരവുമായ കാരണങ്ങളാണ് സ്വത്വം സംബന്ധിച്ച കാരണങ്ങളേക്കാൾ ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിന് കൂടുതൽ കാരണമാകുന്നതെന്നാണ് വിദഗ്ദ്ധരുടെ അഭിപ്രായം.<ref>See, for example, Hironaka (2005), pp. 9-10, and [[Paul Collier|Collier, Paul]], Anke Hoeffler and Nicholas Sambanis, "The Collier-Hoeffler Model of Civil War Onset and the Case Study Project Research Design," in Collier & Sambanis, Vol 1, p. 13</ref> ഇരുപത്തൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ [[World Bank|ലോകബാങ്ക്]] സംഘം ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തെപ്പറ്റി പഠനം നടത്തുകയുണ്ടായി. കോളിയർ-ഹോഫ്ലർ മോഡൽ എന്നാണ് പഠനത്തിന്റെ ചട്ടക്കൂട് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇവർ അഞ്ചുവർഷം നീണ്ടുനിന്ന 78 ആഭ്യന്തരയുദ്ധങ്ങളും (1960 മുതൽ 1999 വരെ) ആഭ്യന്തരയുദ്ധമില്ലാതിരുന്ന അഞ്ചുവർഷം ഉണ്ടായിരുന്ന 1,167 അവസരങ്ങളും താരതമ്യപ്പെടുത്തി. വിവരങ്ങൾ [[regression analysis|റിഗ്രഷൻ അവലോകനത്തിലൂടെ]] വിവിധ കാരണങ്ങൾക്കുള്ള ഫലം കണ്ടെത്താനായിരുന്നു ശ്രമിച്ചത്. സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്കൽ പഠനത്തിൽ കാര്യമായ ഫലമുണ്ടാക്കിയ കാര്യങ്ങൾ ഇവയാണ്:<ref name=cs17>Collier & Sambanis, Vol 1, p. 17</ref> ;സാമ്പത്തികമായ സ്രോതസ്സുണ്ടാവുക [[Image:Childrenmining 300.jpg|thumb|left|[[diamond|വജ്രങ്ങൾ]] പോലുള്ള വസ്തുക്കളെ ആശ്രയിക്കുന്ന സാമ്പത്തിക സ്ഥിതി ([[Sierra Leone|സിയറ ലിയോണിലെ]] ഈ കുട്ടികൾ വജ്രം ഘനനം ചെയ്യുകയാണ്) ആഭ്യന്തര യുദ്ധത്തിനുള്ള സാദ്ധ്യത കൂട്ടുന്നു. ''([[blood diamond|ബ്ലഡ് ഡയമണ്ട്]] എന്ന ലേഖനവും കാണുക.)'']] [[gross domestic product|ആഭ്യന്തരോത്പാദനത്തിന്റെ]] 32% [[commodity|ചരക്കുകളാണെങ്കിൽ]] ആഭ്യന്തര യുദ്ധമുണ്ടാകാനുള്ള സാദ്ധ്യത അഞ്ചു വർഷത്തിനുള്ളിൽ 22% ആണ്. ഒരു പ്രാധമിക ചരക്കും കയറ്റുമതി ചെയ്യാത്ത രാജ്യത്തെ ആഭ്യന്തരകലാപസാദ്ധ്യത 1% ആണ്. [[petroleum|പെട്രോളിയവും]] പെട്രോളിയം അല്ലാത്ത ചരക്കുകളും തമ്മിലേ വ്യത്യാസം കാണപ്പെട്ടുള്ളൂ. മറ്റു ചരക്കുകളേക്കാൾ പെട്രോളിയം കയറ്റുമതി ചെയ്യുന്ന രാജ്യത്ത് ആഭ്യന്തരക്കുഴപ്പമുണ്ടാകാനുള്ള സാദ്ധ്യത കൂടുതലാണ്. പ്രാധമിക ചരക്കുകൾ കുഴിച്ചെടുക്കുന്നത് നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള എളുപ്പമാണ് ഈ പഠനം നടത്തിയവർ ഇതിനു കാരണമായി പറയുന്നത്.<ref name=cs16>Collier & Sambanis, Vol 1, p. 16</ref> [[diaspora|പ്രവാസികൾ]] നൽകുന്ന പണം ഇതിന്റെ മറ്റൊരു കാരണമാണ്. ഇതും ആഭ്യന്തരകലാപം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. പ്രവാസികളിൽ നിന്ന് ലഭിക്കുന്ന പണം ഏറ്റവും കുറവായിരുന്ന രാജ്യത്തേക്കാൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പണം ലഭിച്ച രാജ്യത്തിൽ കലാപമുണ്ടാകാനുള്ള സാദ്ധ്യത ആറുമടങ്ങായിരുന്നു.<ref name=cs16/> [[File:Arab volunteers.jpg|thumb|[[1947–1948 Civil War in Mandatory Palestine|1947-1948 ആഭ്യന്തരയുദ്ധസമയത്ത്]] പാലസ്തീനിലെ അറബ് സന്നദ്ധസൈനികർ]] ;കലാപമുയർത്തുന്നതുമൂലം നഷ്ടപ്പെടുന്ന അവസരങ്ങൾ പുരുഷന്മാർ സെക്കന്ററി സ്കൂളിൽ ചേരുന്ന നിരക്ക്, [[per capita income|പ്രതിശീർഷവരുമാനം]] സാമ്പത്തിക വളർച്ച എന്നിവയെല്ലാം ആഭ്യന്തരയുദ്ധമുണ്ടാകാനുള്ള സാദ്ധ്യത കുറയ്ക്കുന്ന ഘടകങ്ങ‌ളാണ്. ശരാശരിയിൽ 10% കൂടുതൽ പുരുഷന്മാർ സെക്കന്ററി സ്കൂളിൽ പഠിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ആഭ്യന്തരയുദ്ധമുണ്ടാകാനുള്ള സാദ്ധ്യത 3% കുറയുന്നുണ്ടെന്നും 1% വളർച്ചാനിരക്ക് കൂടുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ആഭ്യന്തരയുദ്ധ സാദ്ധ്യത 1% കുറയുന്നുണ്ടെന്നുമാണ് പഠനത്തിൽ കണ്ടത്. ഭാവിയിൽ നേടാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വരുമാനത്തിനുണ്ടാക്കുന്ന നഷ്ടമാണ് ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിന്റെ സാദ്ധ്യത കുറയ്ക്കുന്നതെന്നാണ് ലോകബാങ്ക് സംഘം കണ്ടെത്തിയത്. ഇത്തരം നഷ്ടം കുറയുന്നത് ആഭ്യന്തരയുദ്ധമുണ്ടാകാനുള്ള സാദ്ധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്.<ref name=cs16/> യുവാക്കൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം ലഭിക്കുകയും സ്വീകാര്യമായ ശമ്പളം ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ആഭ്യന്തരയുദ്ധമുണ്ടാകാനുള്ള സാദ്ധ്യത കുറവാണെന്നും പറയാവുന്നതാണ്.<ref>Henrik Urdal - [http://www.un.org/esa/population/publications/expertpapers/Urdal_Expert%20Paper.pdf A CLASH OF GENERATIONS? YOUTH BULGES AND POLITICAL VIOLENCE] - ''un.org.'' Retrieved 28 December 2012.</ref> ദാരിദ്ര്യത്തേക്കാളും സാമ്പത്തിക അസമത്വത്തേക്കാളും അവസരങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടുമെന്ന സ്ഥിതിയാണ് ആഭ്യന്തരയുദ്ധമുണ്ടാക്കാൻ കൂടുതൽ സാദ്ധ്യതയെന്നാണ് സംഘം കണ്ടെത്തിയത്. <ref name=cs17/> ;സൈനികമായ മുൻതൂക്കം [[Image:Battle of Siping01.jpg|thumb|left|[[Communist Party of China|കമ്യൂണിസ്റ്റ്]] സൈനികർ 1946-ൽ [[Chinese Civil War|ചൈനീസ് ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിനിടെയുള്ള]] [[Battle of Siping|ബാറ്റിൽ ഓഫ് സിപിംഗിൽ]]]] ജനങ്ങൾ വളരെ വേർപെട്ടുകിടക്കുന്ന സാഹചര്യവും മലമ്പ്രദേശങ്ങളും യുദ്ധമുണ്ടാകാനുള്ള സാദ്ധ്യത വർദ്ധിപ്പിച്ചതായി കാണാൻ സാധിച്ചു. ഈ രണ്ട് സാഹചര്യങ്ങളും കലാപകാരികൾക്കനുകൂലമാണ്. അതിർത്തിക്കടുത്ത് വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ജനങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത് കേന്ദ്രപ്രദേശങ്ങളിലെ ജനങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനേക്കാൾ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. മലകൾ കലാപകാരികൾക്ക് ഒളിച്ചിരിക്കാൻ ധാരാളം സ്ഥലം നൽകുന്നു.<ref name=cs16/> ;പരാതികൾ സ്വത്വം സംബന്ധിച്ച പ്രശ്നങ്ങൾ മൂലമാണ് (സാമ്പത്തിക കാരണങ്ങളാലല്ല) ആഭ്യന്തര യുദ്ധങ്ങളുണ്ടാകുന്നതെന്ന വാദം പ്രധാനമായും പരാതികളിലൂന്നിയുള്ളതാണ്. സാമ്പത്തിക അസമത്വം, രാഷ്ട്രീയ അവകാശങ്ങൾ, വർഗ്ഗീയ വിഭജനം, മതപരമായ സ്പർദ്ധ എന്നീ കാരണങ്ങളൊന്നും ആഭ്യന്തരയുദ്ധമുണ്ടാക്കുന്നതിൽ കാര്യമായ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയതായി കാണപ്പെട്ടില്ല. വർഗ്ഗീയമായ അധീശത്വം (എണ്ണത്തിൽ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന വർഗ്ഗീയ വിഭാഗം) മാത്രമാണ് ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിന് കാരണമായത്. ഇത്തരം അധീശത്വമുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ ആഭ്യന്തര യുദ്ധമുണ്ടാകാനുള്ള സാദ്ധ്യത ഇരട്ടിയായിരുന്നു. എണ്ണത്തിൽ കുറവുള്ള വിഭാഗം കലാപമുണ്ടാക്കാനുള്ള സാദ്ധ്യത കൂടുതലാണെന്നായിരുന്നു പഠനസംഘം അനുമാനിച്ചത്. <ref name=cs18>Collier & Sambanis, Vol 1, p. 18</ref> ;ജനസംഖ്യ ജനസംഖ്യ കൂടുന്നത് ആഭ്യന്തര യുദ്ധത്തിന്റെ സാദ്ധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കും.<ref name=cs17/> ;സമയം അവസാന ആഭ്യന്തരയുദ്ധം കഴിഞ്ഞ് കൂടുതൽ സമയം പോകുന്തോറും അടുത്ത യുദ്ധമുണ്ടാകാനുള്ള സാദ്ധ്യത കുറഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കും. <ref name=cs18/> == മറ്റുള്ള കാരണങ്ങൾ == [[Evolutionary psychologist|എവല്യൂഷണറി സൈക്കോളജിസ്റ്റായ]] [[Satoshi Kanazawa|സന്റോഷി കനാസാവയുടെ]] വാദമനുസരിച്ച് രണ്ടു വിഭാഗങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള മത്സരത്തിന്റെ ഒരു കാരണം പ്രത്യുത്പാദനക്ഷമതയുള്ള പ്രായത്തിലുള്ള സ്ത്രീകളുടെ ആപേക്ഷികമായ ലഭ്യതയാണ്. [[polygyny|പോ‌ളിഗൈനി]] (ഒരു പുരുഷൻ ഒന്നിലധികം സ്ത്രീകളെ വിവാഹം ചെയ്യുന്നത്) ആഭ്യന്തരയുദ്ധമുണ്ടാക്കാനുള്ള സാദ്ധ്യത വളരെയധികം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നുണ്ടെന്നാണ് ഇദ്ദേഹം കണ്ടെത്തിയത്. പക്ഷേ ഇത് രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള യുദ്ധത്തിനുള്ള സാദ്ധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നില്ല.<ref>{{cite doi|10.1017/S0022381608090026}}</ref> ഗ്ലെൻഡിറ്റ്ഷും സംഘവും ബഹുഭാര്യത്വം നിലവിലുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾക്കിടയിൽ ആഭ്യന്തരയുദ്ധമുണ്ടാകാനുള്ള സാദ്ധ്യത വർദ്ധിക്കുന്നതായി കണ്ടില്ലെങ്കിലും നിയമാനുസൃതമായ [[polygamy|ബഹുഭാര്യാത്വം]] ഉള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ ആഭ്യന്തരയുദ്ധം കൂടുതലായി ഉണ്ടാകുന്നുണ്ട്. അവരുടെ വാദമനുസരിച്ച് ബഹുഭാര്യാത്വത്തേക്കാൾ നല്ല വിശദീകരണം [[misogyny|സ്ത്രീകളോടുള്ള വിദ്വേഷമാണ്]] ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിന് കാരണമാകുന്നതെന്നാണ്. [[women's rights|സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള]] പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൂടുതലുള്ളത് ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിനുള്ള സാദ്ധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുമെന്നാണ് ഇവർ കണ്ടെത്തിയത്.<ref>{{cite doi| 10.1017/S0022381610001003}}</ref> == ആഭ്യന്തരയുദ്ധങ്ങളുടെ ദൈർഘ്യം == ''‌[[നെവർ എൻഡിംഗ് വാർസ്]]'' എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ കർത്താവായ [[ആൻ ഹിരോനാക]] ആധുനിക ചരിത്രത്തെ [[പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ട്|പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിനു]] മുൻപുള്ള കാലഘട്ടം പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടുമുതൽ [[ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ട്|ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ]] ആദ്യസമയം വരെയു‌ള്ള ഘട്ടം, ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാന സമയം എന്നിങ്ങനെ വിഭജിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിൽ]] പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിന്റെ ദൈർഘ്യം നന്നേ കുറയുകയുണ്ടായി. ഇവ മിക്കതും രാജ്യത്തിന്റെ അധികാര കേന്ദ്രത്തിനു വേണ്ടിയുള്ള യുദ്ധമായതും കേന്ദ്രീകൃത ഭരണകൂടങ്ങളുടെ വർദ്ധിച്ച ശക്തിയും ഭരണകൂടത്തെ പിന്തുണച്ചുകൊണ്ട് മറ്റു രാജ്യങ്ങൾ പെട്ടെന്നു നടത്തുന്ന ഇടപെടലുകളുമായിരുന്നു ഇതിനു കാരണം. [[World War II|രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധത്തിനു ശേഷം]] ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിന്റെ കാലയളവ് പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിനെ അപേക്ഷിച്ച് വളരെയധികം വർദ്ധിച്ചു. കൊളോണിയൽ ഭരണം അവസാനിച്ചശേഷമുള്ള ഭരണകൂടങ്ങളുടെ ദൗർബല്യവും യുദ്ധത്തിന്റെ രണ്ടുഭാഗത്തും വൻ ശക്തികൾ ഇടപെടുന്നതുമായിരുന്നു ഇതിനു കാരണം. [[fragile state|ദുർബ്ബല രാജ്യങ്ങളിലായിരുന്നു]] ഇത്തരം യുദ്ധങ്ങൾ കൂടുതലും നടക്കുന്നത്.<ref>Hironaka, 2005, p. 28</ref> === 1945-നു ശേഷമുള്ള ആഭ്യന്തര യുദ്ധങ്ങൾ === === ശീതയുദ്ധത്തിന്റെ സ്വാധീനം === == ഇതും കാണുക == * [[The Logic of Violence in Civil War|ആഭ്യന്തര യുദ്ധത്തിൽ ബലപ്രയോഗം നടത്തുന്നതിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന വാദഗതികൾ]] * [[Wars of national liberation|വിമോചനയുദ്ധം]] == അവലംബം == {{reflist|20em}} == ഗ്രന്ഥസൂചിക == * Ali, Taisier Mohamed Ahmed and Robert O. Matthews, eds. ''Civil Wars in Africa: roots and resolution'' (1999), 322 pages * Mats Berdal and David M. Malone, ''Greed and Grievance: Economic Agendas in Civil Wars'' (Lynne Rienner, 2000). * Paul Collier, ''Breaking the Conflict Trap: civil war and development policy'' World Bank (2003) - 320 pages * {{cite book|editor1-last=Collier|editor1-first=Paul|editor1-link=Paul Collier|editor2-last=Sambanis |editor2-first=Nicholas |editor2-link= |year=2005|title=Understanding Civil War:Evidence and Analysis|volume= 1: Africa |publisher=[[The World Bank]]|location=[[Washington, DC]]|isbn=978-0-8213-6047-7|url=http://books.google.com/books?id=OnGQQVuIBjgC&pg=PP1&dq=Understanding+Civil+War:Evidence+and+Analysis&cd=1#v=onepage&q=&f=false}} * {{cite book|editor1-last=Collier|editor1-first=Paul|editor2-last=Sambanis |editor2-first=Nicholas |editor2-link= |year=2005|title=Understanding Civil War:Evidence and Analysis|volume= 2: Europe, Central Asia, and Other Regions |publisher=The World Bank|location=Washington, DC|isbn=978-0-8213-6049-1|url=http://books.google.com/books?id=yNTQ-BDLPxIC&pg=PP1&dq=Understanding+Civil+War:Evidence+and+Analysis&cd=2#v=onepage&q=&f=false}} * Stathis Kalyvas, "'New' and 'Old' Civil Wars: A Valid Distinction?" ''World Politics'' 54, no. 1 (2001): 99-118. * David Lake and Donald Rothchild, eds. ''The International Spread of Ethnic Conflict: Fear, Diffusion, and Escalation'' (Princeton University Press, 1996). * Roy Licklider, "The Consequences of Negotiated Settlements in Civil Wars, 1945--1993," ''American Political Science Review'' 89, no. 3 (summer 1995): pp 681–690. * Andrew Mack, "Civil War: Academic Research and the Policy Community," ''Journal of Peace Research'' 39, no. 5 (2002): pp.&nbsp;515–525. * David T. Mason and Patrick 3. Fett, "How Civil Wars End: A Rational Choice Approach," ''Journal of Conflict Resolution'' 40, no. 4 (fall 1996): 546-568. * Patrick M. Regan. ''Civil Wars and Foreign Powers: Outside Intervention in Intrastate Conflict'' (2000) 172 pages * Stephen John and others., eds. ''Ending Civil Wars: The Implementation of Peace Agreements'' (2002), 729 pages * Monica Duffy Toft, ''The Geography of Ethnic Violence: Identity, Interests, and the Indivisibility of Territory'' (Princeton NJ: Princeton University Press, 2003). ISBN 0-691-12383-7. * Barbara F. Walter, ''Committing to Peace: The Successful Settlement of Civil Wars'' (Princeton University Press, 2002), * Elisabeth Jean Wood; "Civil Wars: What We Don't Know," ''Global Governance,'' Vol. 9, 2003 pp 247+ [https://web.archive.org/web/20120628025252/http://www.questia.com/PM.qst?a=o&d=5001933657 online version] == പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|Civil wars}} * [http://www.raf.mod.uk/downloads/doctrine/01.pdf Royal Air Force Doctrine - The Nature of War and Armed Conflict] * [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/4902708.stm "What makes a civil war?"], ''[[BBC News]]'', 20 April 2006 {{അപൂർണ്ണം}} [[വർഗ്ഗം:യുദ്ധം]] cxv000e2g7q1mondketnzj0w6rc64pz 3 90403 4675574 4673660 2026-10-12T15:49:57Z MediaWiki message delivery 53155 /* Wikidata weekly summary #753 */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4675574 wikitext text/x-wiki *[[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan/മുൻകാല സംവാദങ്ങൾ]] *[[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan/മുൻകാല സംവാദങ്ങൾ 1]] == ഫലകം പുനഃപരിശോധിക്കണം == താങ്കൾ [[ഇന്ത്യയിലെ തർക്ക ബാധിത മേഖലകൾ]] എന്ന താളിൽ ചേർത്ത ഫലകം ദയവായി പുനഃപരിശോധിക്കുക. ആ താളിൽ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന വ്യക്തികളുമായി എന്താ ബന്ധം? [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 10:54, 27 മേയ് 2020 (UTC) പിഴവു പറ്റിയതാണ്. ഇപ്പോ ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ടല്ലോ?--[[ഉപയോക്താവ്:Fotokannan|കണ്ണൻഷൺമുഖം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan|സംവാദം]]) 14:37, 27 മേയ് 2020 (UTC) == താങ്കൾക്ക് ഒരു താരകം! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[പ്രമാണം:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | വിക്കിപീഡിയ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള താങ്കളുടെ വിലയേറിയ സംഭാവനകൾക്കാണ് ഇത്. താങ്കളെപ്പോലെയുള്ളവരാണ് വിക്കിപീഡിയയുടെ സമ്പത്ത്. നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:Path slopu|Path slopu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Path slopu|സംവാദം]]) 06:00, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) |} * Thank You Pathu--[[ഉപയോക്താവ്:Fotokannan|കണ്ണൻഷൺമുഖം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan|സംവാദം]]) 10:15, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) ==[[:വർഗ്ഗം:മലയാള പുസ്തക പ്രസാധകർ]] നീക്കം ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു== <div class="floatleft" style="margin-bottom:0">[[File:Ambox warning orange.svg|48px|alt=|link=]]</div>'''[[:വർഗ്ഗം:മലയാള പുസ്തക പ്രസാധകർ]]''' ഒഴിവാക്കാൻ, ലയിപ്പിക്കാൻ, അഥവാ പുനഃനാമകരണം ചെയ്യാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. [[Wikipedia:Categorization|വർഗ്ഗീകരണ]] നയങ്ങൾക്കനുസരിച്ചാണോ ഈ നിർദ്ദേശം സൃഷ്ടിച്ചത് എന്നതറിയുവാൻ ഒരു ചർച്ച നടക്കുന്നുണ്ട്. താങ്കൾക്ക് ഈ നിർദ്ദേശത്തെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായം അറിയിക്കുന്നതിനായി ദയവായി [[Wikipedia:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ|ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ]] എന്ന താളിൽ '''[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള വർഗ്ഗങ്ങൾ#വർഗ്ഗം:മലയാള പുസ്തക പ്രസാധകർ|വർഗ്ഗത്തിന്റെ വിവരണത്തിൽ]]''' താങ്കളുടെ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തുക.<!-- Template:Cfd-notify--> നന്ദി. '''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 02:59, 22 സെപ്റ്റംബർ 2020 (UTC) == കണ്ണന്തോടത്ത് ജനാർദ്ദനൻ നായർ == [[കണ്ണന്തോടത്ത് ജനാർദ്ദനൻ നായർ]] ഈ താളിലെ ജനന തീയതി ഒന്ന് പരിശോധിക്കാമോ? അതു പോലെ ശ്രീമൂലം അസംബ്ലിയാണോ പ്രജാസഭയാണോ എന്ന കാര്യത്തിലും സംശയമുണ്ട്. അസംബ്ലി എന്ന് തിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്.--'''[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|KG]]''' [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kiran Gopi|(കിരൺ)]] 21:39, 5 നവംബർ 2020 (UTC) ::[http://klaproceedings.niyamasabha.org/pdf/TSMA-002-00014-00001.pdf ശ്രീമൂലം അസംബ്ലി] തന്നെ. ജനനത്തീയതി പരിശോധിക്കാം.--[[ഉപയോക്താവ്:Fotokannan|കണ്ണൻഷൺമുഖം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan|സംവാദം]]) 08:38, 8 നവംബർ 2020 (UTC == [[:വർഗ്ഗം:ഗോണ്ട് ചിത്ര കല]] == ഈ ചിത്രവും കലയും രണ്ടാണോ, അതോ ഒന്നോ? കുറേ കാലമായി എന്നെറിയാം, എന്തേലും ഓർമ്മവരുന്നുണ്ടോ?--<small>:- എന്ന് - </small> [[ഉപയോക്താവ്:Manuspanicker|അരയശ്ശേരിൽ സുബ്രഹ്മണ്യപ്പണിക്കർ മനു]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manuspanicker|<span style="font-size:30px">✆</span>]] 11:21, 8 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC) :: ഗോണ്ട് ചിത്രകലാ ശൈലി എന്നാണ് ഉദ്ദേശിച്ചത് --[[ഉപയോക്താവ്:Fotokannan|കണ്ണൻഷൺമുഖം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Fotokannan|സംവാദം]]) 15:27, 9 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC) </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[:d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2023 12 18|Read the full report]]''' · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:Mohammed Abdulai (WMDE)|Mohammed Abdulai (WMDE)]] 17:15, 18 ഡിസംബർ 2023 (UTC) </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=25974255 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Mohammed Abdulai (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #730 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-05-04. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#729]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Chamiln17@FineWiki|Chamiln17@FineWiki]] - Task: This bot performs a read-only cache build for an academic temporal language model dataset. * Other: [[d:Wikidata:WikiProject Ontology/Status of Ontology Classes and Properties|better tools to support constraints implied by properties like disjoint union of]] ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[d:Event:WikiProjects Days 2026|WikiProjects Days 2026]] (online, June 19 to 21). A community gathering focused on making WikiProjects more useful, visible, and alive. [[d:Event talk:WikiProjects Days 2026|Propose a session]] (deadline for proposals: May 26, 2026) or register now. ** [[m:Language_Diversity_Conference/Submissions|Language Diversity Conference]] - Call for Submissions ends 15 May 2026. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/29/wikidata-community-summit-2026-coscup-call-for-proposals/ Wikidata Community Summit 2026 @ COSCUP] - Call for Proposals ends May 9, 2026. ** [https://www.laguardia.edu/event/lic-photo-walking-tourwikipedia-workshop/ LIC Photo Walking Tour + Wikipedia & Wikidata Workshop] - May 16, 12:30 - 16:00 EDT (UTC-4). A historical walking tour of Long Island City, New York, concluding with a Wiki-skills workshop at LaGuardia. Registration on the event link. * Ongoing: [[d:Wikidata:Events/Coordinate_Me_2026|COORDINATE ME 2026]] - a Wikidata competition for geolocatable content has just started and ends 31 May 2026. Visit the link for details on how to participate. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://christianmahnke.de/en/post/blog-visualisation/ Visualised Blog metadata through SPARQL queries] - ChristianMahnke blog. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/22/mozilla-common-voice-meets-wikidata-how-the-dagbanli-dictionary-got-audio-usage-examples/ Mozilla Common Voice Meets Wikidata (How the Dagbanli Dictionary Got Audio Usage Examples)] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/03/wiki-loves-mother-tongue-2026-in-the-igbo-community/ Wiki Loves Mother Tongue 2026 in the Igbo Community] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/04/eduwiki-workshop-highlights-practical-uses-of-wikimedia-commons-in-education/ EduWiki Workshop Highlights Practical Uses of Wikimedia Commons in Education] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/02/recap-wiki-for-human-rights-lgbtiq-nigeria-february-and-march-training/ Recap: Wiki for Human Rights, LGBTIQ+ Nigeria, February and March Training] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/01/the-new-artfeminisms-wikidata-modules-are-here/ The new Art+Feminism’s Wikidata Modules are here!] * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=9lEyzX98BFE Panel on Wikidata and public domain in Colombia] (Spanish): on April 24th, the National Library of Colombia, The Cultural Network of the Bank of the Republic of Colombia, Wikimedia Colombia and Fundación Conector discussed about digital heritage and Wikidata, its challenges and opportunities for collaboration. ** [https://www.youtube.com/watch?v=qAnnn-Bk7Tk Wikibase - an introduction by Jason Evans] (Open Data Manager, National Library of Wales). Produced by the Wikimedian in Residence channel, University of Edinburgh. ** [https://www.youtube.com/watch?v=OV4aL2PdjIc A uMap based on Wikidata] - a use-case of Holy Wells located in Ireland, associated with female Saints, powered by Wikidata and OpenStreetMap. ** [https://www.youtube.com/watch?v=ViOkEYQLggM Wikifunctions in practice: Reusable Logic for Wikimedia] - Presentation given by Toby Hudson ([[d:User:99of9|User:99of9]]) at the Wikiconference Australia 2026. ** [https://www.youtube.com/watch?v=-qYi3xPtB8I Mentor Me! Session 3A] - This in-person and hands-on session is provided by the Wikimedia Tyap User Group, and continues in the following sessions: [https://www.youtube.com/watch?v=J4b6Y3w4_ME Mentor Me! Session 3B] and [https://www.youtube.com/watch?v=X2QM5RdJhl0 Mentor Me! Session 3C]. Led by Gwakhap D. Anthony, it will cover how to document languages with Wikidata lexemes. * Africa Wiki Women: ** [https://www.youtube.com/watch?v=1mrF98BA1SM Linking images from Commons to Wikidata and Wikipedia] - how images are used across the Projects with examples documenting African Women. ** [https://www.youtube.com/watch?v=fANX6mDde5A Newbies Monthly Meetup for Africa Wiki Women] - further training and introductory skills for Wikidata and how it interacts with the other Wikimedia Projects. ** [https://www.youtube.com/watch?v=yvatmrH1uhQ EditHer Africa Contest (April)] - a beginner-friendly hands-on Wikidata item creation guide and launch of the monthly contest, with a focus on African Women in Works and Leadership. ''' Tool of the week ''' * [https://openhistory.app OpenHistory] – interactive historical atlas of 21k+ Wikidata-sourced historical events, polities, and territories on a timeline+map. SPARQL-driven pipeline, MIT/CC BY-SA. ([https://github.com/kdhillon/openhistory GitHub]) ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://wikitrivia.tomjwatson.com/ WikiTrivia] - the webgame about putting historical events in the correct order recently got a huge update, thanks to creator Tom Watson. * [[mw:Wikimedia_APIs/Rate_limits|Wikimedia API's / Rate limits]] - new rate limits are being added for all Wikimedia projects, to ensure sustainable use to the REST an ACTION API's. If you operate a bot and it has recently started producing an error message for producing too many API requests, please consult the linked MediaWiki page and amend your bot as needed. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: [[:d:Property:P14387|‎meta-category for]] (<nowiki>topic or class of items covered by the lowest categories in this meta-category's hierarchy</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14368|KISTI article ID]], [[:d:Property:P14369|FISH Monument Types Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14370|FISH Evidence Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14371|Organization in cooperation with ISO ID]], [[:d:Property:P14372|ScriptSource script code]], [[:d:Property:P14373|‎ScriptSource language code]], [[:d:Property:P14374|Tube8 performer ID]], [[:d:Property:P14375|Bundestag Group Minutes ID]], [[:d:Property:P14376|Westra code]], [[:d:Property:P14377|Myrotvorets ID]], [[:d:Property:P14378|‎Irish State Administration Database Unit ID]], [[:d:Property:P14379|Hessische Parlamentarismusgeschichte Abgeordneten-ID]], [[:d:Property:P14380|YouPorn performer ID]], [[:d:Property:P14381|‎GFMIS Agency Code]], [[:d:Property:P14382|‎Royal Australian Air Force service number]], [[:d:Property:P14383|‎Plataforma Acácia ID]], [[:d:Property:P14384|‎Observatório Terras Quilombolas ID]], [[:d:Property:P14385|BIOSOP ID]], [[:d:Property:P14386|BIOKAND ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/(found) liable of|(found) liable of]] (<nowiki>tort or civil wrong a person or organization was found liable of</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/DMCA takedown policy URL|DMCA takedown policy URL]] (<nowiki>DMCA (Digital Millennium Copyright Act) takedown policy or submitting page of this hosting site or UGC (User Generated Content) distributor</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/18 U.S.C. § 2257 policy URL|18 U.S.C. § 2257 policy URL]] (<nowiki>age requirement documentation URL statement of this website or company</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/monolingual text name properties|monolingual text name properties]] (<nowiki>(with an associated language code) name by which a subject is recorded in a database, mentioned as a contributor of a work, or is referred to in a particular context</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Gidrologicheskaya Izuchennost Code|Gidrologicheskaya Izuchennost Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/QBWiki article ID|QBWiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dijital İstanbul ID|Dijital İstanbul ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NaPTAN stop area code|NaPTAN stop area code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Cairn d'un éditeur|Identifiant Cairn d'un éditeur]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Darwin Correspondence person ID|Darwin Correspondence person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ACM Digital Library institution ID|ACM Digital Library institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SensCritique person ID|SensCritique person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ National Archives of Japan Digital Archive ID| National Archives of Japan Digital Archive ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VGs drapsoversikt ID|VGs drapsoversikt ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Semanticscience Integrated Ontology ID|Semanticscience Integrated Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Senkyo.com|Senkyo.com]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Objectif plumes author pages|Objectif plumes author pages]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Maoyan personage ID|Maoyan personage ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/critify.de publication ID|critify.de publication ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BookNotification author ID|BookNotification author ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/MR9w Script style of manuscript Qur'ans] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Early_Modern_Silesia|Early Modern Silesia]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Tango|Tango]] * WikiProject Highlights: WikiProject Ontology has gathered a [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2|list of potential projects]] for the second offering of the Wikidata Ontology course, and has published a subpage to discuss the future of [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Status_of_Ontology_Classes_and_Properties|Ontology Classes and Properties]]. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/unmarked_supercentenarians|Unmarked Supercentenarians]] - this list displays humans who do not have a claim ''supercentenarian (Q1200828)'' (or ''alleged supercentenarian (Q106991708)''), but the difference between their Date of Birth and Date of Death is greater than 110 years. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q174284|Raiders of the Lost Ark]] - a 1981 film directed by Steven Spielberg and starring Harrison Ford, Karen Allen, and John Rhys-Davies. * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L2205|gje (L2205)]] - Norwegian verb (jeː) meaning "to give", "to perform/hold", or "to diminish in strength" ''' Development ''' * Mobile statement editing: We continued fixing issues uncovered in testing * WikiProjects: We are working on adding links to the sidebar of Items to lead people to the respective WikiProjects for that Item. This way we hope to help people more easily find data modelling documentation as well as other editors interested in the same topic. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:51, 4 മേയ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30424079 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #731 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-05-11. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#730]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/AAU_Research_NLP_Bot,_1|AAU Research NLP Bot 1]] - Task(s): Querying Wikidata for entities and relations and paths between them. From 1-hop until 3-hops. * Closed request for permissions/Bot: [[d:User:MarisDreshmanisBot|MarisDreshmanisBot]] (formerly ''ReNeuralAgent Bot'') has been approved after a community intervention, see the discussion [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot#Maris_Dreshmanis_—_ReNeuralAgent|here]]. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** '''[[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProjects Days 2026]]''' will take place between '''19 - 21 June'''.<br>WikiProjects are crucial to improving data quality and onboarding newcomers to specific areas of Wikidata. This event is the place for all editors to discover WikiProjects, find ones to join, learn about their modelling practices and how to improve the content and tools of your favourite WikiProjects. '''[[d:Special:RegisterForEvent/3670|Register here]]''' to get any news or updates about this new Wikidata X Days event. The '''Call for Proposals''' is open! If you have an idea for a session, please '''[[d:Event_talk:WikiProjects_Days_2026|submit it here]]''' by '''26 May'''. ** [[d:Event:Wikidata Live Editing 122|Wikidata Live Editing]], 11 May ** [https://ai-bridges.org/2026/02/13/symposium/ AI Bridges Symposium] is taking place at ''Senate House, University of London'' across 28 and 29 May. (Free) Registration for this on-site event closes 21 May. The event will begin with introductions to Wikidata, Wikibase, connecting AI with Wikidata and follow on day 2 bringing the full ecosystem together for dialogue, debate, and collaborative action. * Ongoing: [[d:Wikidata:Events/Coordinate_Me_2026|Coordinate Me 2026]] - edit items with a [[d:Property:P625|P625 ''(coordinate location)'']] from the focus countries and be in the running for a prize. Ends 31 May 2026. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/08/building-wikimedia-tools-in-northern-nigeria-the-arewa-techcom-hackathon/ Building Wikimedia tools in Northern Nigeria: launch of Arewa TechCom through the Arewa Wikimedia Hackathon 2026] ** [https://addshore.com/tag/wikibase-world/ Editing wikibase.world (a MediaWiki site), with Jules (an AI agent)] by Addshore. ** [https://www.linkedin.com/pulse/libraries-ai-infrastructure-african-edition-stuart-michael-edelenbos-bsage/ Libraries as AI Infrastructure: The African Edition] - reflections on overlooked African contributions to linked data and AI infrastructure, highlighting Wikibase-powered projects African Literary Metadata (ALMEDA) and Nigeria’s Semantic Name Authority Recognition (SNAR). By Stuart Michael Edelenbos ** [https://www.tabakalera.eus/en/tabakalera-has-promoted-open-access-cultural-knowledge-linking-medialab-catalogue-wikidata Tabakalera promotes open access to cultural knowledge by linking their medialab catalogue to Wikidata] ** [https://blog.stoa.org/archives/4398 The Stoa: a Review for Digital Classics - report on Linked Pasts 11 - Epigraphic Data in Wikidata, from Ontology to Practice] ** [[Diffblog:technical-tinkering-for-commonsdb-at-the-wikimedia-hackathon/|Technical tinkering for CommonsDB at the WM Hackathon]] by Ainali. ** [https://www.ezrabrand.com/p/introducing-index-historical-jewish-figures Ezra Brand - Introducing a New Index of Biblical, Talmudic, and Medieval Jewish Figures] - Wikidata helps index and categorise Jewish figures into distinct periods. ** (Deutsch) [https://arthist.net/archive/52383 ArtHist: New Art-Historical Resource on the Web] and [https://blog.tib.eu/2026/05/11/eingepraegte-geschichte-das-meistersiegel-wiki-ist-online/ TIB Blog: Embossed story – the Meistersiegel-Wiki is online] are both articles about the new ''Meistersiegel'' Wikibase instance. * Papers: [https://journals.ub.uni-heidelberg.de/index.php/dco/issue/view/7602 Volume 12,2] of [[:d:Q130266048|Digital Classics Online]] contains many papers regarding the use Wikidata and Wikibase in the field of Classics: ** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112296 ''Hypotheseis, a Database of Named Entities Surrounding Greek Rhetorical Exercises''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]] ** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112294 ''Altinum: a Wikidata Project for Digital Epigraphy and Prosopography''] by [[:d:User:Anna Clara Maniero Azzolini|Anna Clara Maniero Azzolini]] ** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112287 ''The NIKAW Project: An Infrastructure of Texts, Entities and Language Models to Study the Circulation of Knowledge in the Ancient World''] by [[:d:User:Ake1990|Margherita Fantoli]] * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=WGcTriZO6dA OpenDataDEx - Exploring Supreme Court Rulings in Wikidata], for The Knowledge Commons project. Try it out for yourself: [https://opendatadex.com/ Open Data Explorer] ** [https://www.youtube.com/watch?v=hGsdryuQwTI Wikidata: Introduction and Basics] - an introductory session provided by WMUG Uganda. ** (Arabic) [https://www.youtube.com/watch?v=i67lJQfGPFg Introduction to Wikidata] hosted by Michel Bakhni for the channel: ''Wikimedia group for those interested in Islamic civilization'' * Presentations: ** (Deutsch) [[c:File:Wikidata_in_Museen,_Archiven_und_Bibliotheken.pdf|Wikidata in Museums, Archives and Libraries]] ** [[c:File:Wikicite_2025_white_paper_summary.pdf|White Paper (PDF) - Wikidata Days and Wikicite (2025)]] - Open bibliographic metadata in practice, what was learned in Bern and what libraries and the community can do next. ''' Tool of the week ''' * [https://opendatadex.com/ Open Data DEx Explorer] - ''"an interactive graph visualizer of semantic Open Data. Relationships are discovered heuristically and a graph structure created in real time, allowing navigation and insight into raw data without building formal ontologies."''Read more on [https://theknowledgecommons.org/ The Knowledge Commons blog], by Michelle Tomlyn. * [https://gapmap.wiki GapMap.Wiki] - explore knowledge gaps between different language Wikipedia's. GapMap identifies Wikipedia articles that exist in many languages but missing from the target, helping editors prioritize which articles to translate or create. No AI is used, just comparing publicly available databases. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Mobile editors can now edit all datatypes directly in the mobile view. To help improve this new interface, Wikimedia Deutschland is looking for volunteers (especially editors from Right-to-left languages) for UX testing sessions. Participants will be compensated for their time. Sign up [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/apply here] (greatquestion) and learn more on the project page: [[d:Wikidata:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|Mobile editing of statements]] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14392|‎energy density]] (<nowiki>amount of energy extractable from a substance (e.g. in a combustion engine) per unit of volume or of mass</nowiki>) **[[:d:Property:P14401|‎Parental Advisory System rating]] (<nowiki>content rating for coin-operated video games</nowiki>) * Newest External identifierss: [[:d:Property:P14388|Cyprus company ID]], [[:d:Property:P14389|‎DBNL title ID]], [[:d:Property:P14390|ShotOnWhat film ID]], [[:d:Property:P14391|‎Shinmei database ID]], [[:d:Property:P14394|‎ColBase ID]], [[:d:Property:P14395|Lubimyczytać version/edition ID]], [[:d:Property:P14396|Files of the Reich Chancellery ID]], [[:d:Property:P14397|‎Darwin Correspondence person ID]], [[:d:Property:P14399|‎Gidrologicheskaya Izuchennost Code]], [[:d:Property:P14403|‎Brew TV movie ID]], [[:d:Property:P14404|National Archives of Japan Digital Archive ID]], [[:d:Property:P14405|PlayStation Trophies trophy ID]], [[:d:Property:P14406|Tax Identification Number (Spain)]], [[:d:Property:P14407|‎19star actor ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/concentration camp prisoner number|concentration camp prisoner number]] (<nowiki>registration or prisoner number assigned to a person in camps operated under Nazi persecution between 1933 and 1945</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/ID für Kulturdenkmale in Lübeck|ID für Kulturdenkmale in Lübeck]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Datenbank-ID für Kulturdenkmale in Lübeck|Datenbank-ID für Kulturdenkmale in Lübeck]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Prime Video URL ID|Prime Video URL ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Prime Video GTI|Prime Video GTI]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Portable Antiquities Scheme record ID|Portable Antiquities Scheme record ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) éditeurice dans le DEF19 2.0|Identifiant d'un(e) éditeurice dans le DEF19 2.0]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Apple TV parson ID|Apple TV parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEMATODAY film ID|CINEMATODAY film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Verfassungsblog author ID|Verfassungsblog author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Blätter author ID|Blätter author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EGAFD film ID|EGAFD film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Canadian Music artist ID|Museum of Canadian Music artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Canadian Music work ID|Museum of Canadian Music work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BGAFD film ID|BGAFD film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Movielens ID|Movielens ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Instrumentalistinnen-Lexikon ID|Instrumentalistinnen-Lexikon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/parliament.scot member ID|parliament.scot member ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Space/Queries#Astronauts_members_of_space_missions|Astronauts members of Space Missions]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Horse_racing/Queries#All_horses|All Horses in Wikidata]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Horse racing|Project Horse Racing]] : On topics relating to horse racing. ** [[d:Wikidata:WikiProject_William_%26_Mary_Law_School_EMCO|Project William & May Law School EMCO]] - to create and enhance entities for persons and corporate bodies related to the law school, for use in the library's metadata and archival work. * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Part_2:_How_to_use_QuickStatements_3.0_to_upload_data_to_Wikidata_for_Govdirectory|Project GovDirectory: How to use QuickStatements 3.0 to add data to GovDir]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2/Modelling_Dictionary_Usage_Labels_in_Wikidata|Ontology Course: Projects Offering 2]] - Modelling Dictionary Usage Labels in Wikidata, Roots and Rhythms: Modelling music as cultural heritage. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q208108|Catch Me If You Can]] - a 2002 film by Steven Spielberg starring Leonardo DiCaprio and Tom Hanks. A dramatic re-telling of the life and exploits of serial confidence man Frank Abegnale Jr., ironically the events of the film were later found to be mostly fabricated. ''' Development ''' * Mobile statement editing: We are continuing to improve the UX and fix issues uncovered in testing * Making WikiProjects more visible: We are working on adding links to the sidebar menu of Items to make it easier for people to find the WikiProject(s) associated with an Item, find like-minded people and learn about data modelling conventions etc in that particular area * Query Service: The service is being hit quite heavily and the Wikidata Platform team is working on blocking scrapers and misbehaving tools * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing our experiment to further reduce the amount of Wikidata changes that show up on Recent changes and Watchlist but don't actually change the article. Specifically we are looking at checking if there is any difference in the rendered article before and after the change coming from Wikidata [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory|public universities]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:21, 11 മേയ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30513889 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #732 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-05-18. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#731]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/PatsaBot 1|PatsaBot 1]] - '''Task/s:''' Add sitelink from [[Special:PrefixIndex/Template:Taxonomy/|Template:Taxonomy/*]] on thwiki to same entry from enwiki and update Thai description from generic template format to "แม่แบบอนุกรมวิธาน" (taxonomy template). **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/MarisDreshmanisBot 2|MarisDreshmanisBot 2]] - '''Task/s:''' Create occupation Q-items and add native-language labels on existing occupation Q-items from 33 state-issued national occupation classifiers (165 national registries, 154 countries, ~30,000 new Q-items, ~120,000 native labels across 53 languages). **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/ias-kbase|ias-kbase]] - '''Task/s:''' Read-only bulk entity lookups for an internal knowledge graph project. Fetches labels, claims, and sitelinks from Wikidata and intro-paragraph extracts from English Wikipedia. No writes. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** Reminder: Propose a session for [[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProject Days 2026]]. Your proposal can be just one or two sentences. Suggestions include topics on how to use WikiProjects to connect with others and improve data modelling, how to revive a neglected WikiProject, and what makes a good WikiProject. [[d:Event talk:WikiProjects Days 2026|Propose a session now]]. Deadline Sunday May 24. ** Wikimedia Indonesia is hosting the [[:c:Commons:Kompetisi Penyajian Data|2026 Data Visualization Competition]] from 10th to 31st May 2026. We welcome visualization and essay submissions from Indonesian participants on various topics ranging from Indonesian history to biological diversity. ** [[d:Event:Swedish online editathon 300|The three-hundred online Wikidata meetup in Swedish]], May 24 ** [https://www.gw.uni-hamburg.de/ueber-die-fakultaet/digital-humanities/dh-lab/veranstaltungen/26-05-27-hands-on-wiki.html Wikidata: An Open Knowledge Graph for Research and Beyond], a workshop on-site at the Digital Humanities Lab (C2003), University Hamburg, 27 May, 14:15 – 15:45 CEST. Registration (via link). ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [https://forum.mapillary.com/t/easy-way-to-add-imagery-to-wikipedia-and-wikidata-items-with-wikishootme-and-mapillary/10375 Easy way to add images to Wikipedia & Wikidata items, with WikiShootMe and Mapillary] * Papers: ** [https://www.jlis.it/index.php/jlis/article/view/698 ''Wikidata and authority files: reconciliation and cooperation procedures''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]]: an overview of the interactions between Wikidata and library authority files and of the usage of Wikibase by library authority files up to July 2025 ** [https://www.jlis.it/index.php/jlis/article/view/675 ''Institutional practices in gender recording: an analysis of National Libraries''] by Novaes de Mendonça, and Ana Carolina Simionato Arakaki: contains references to Wikidata and its interconnection with library authority files ** [https://www.aidainformazioni.it/index.php/aidainformazioni/article/view/350 ''Modellizzazione delle conoscenze: Thesaurus Nuovo soggettario e Wikidata, due strumenti a confronto''] by [[:d:User:Elena Cencetti|Elena Cencetti]], Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo and [[:d:User:Elisabetta Viti2|Elisabetta Viti]] (in Italian): a detailed comparison of Wikidata and the [[:d:Q16583225|Nuovo soggettario Thesaurus]] as knowledge organization systems, with a case study regarding the reconciliation with Wikidata of a group of terms of the Nuovo soggettario Thesaurus regarding photography * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=fubhBJGz6YQ Curating shared knowledge about artifacts on Wikidata] with Till Grallert, it explores how the Jarāʾid project used Wikidata to build a multilingual, open knowledge graph of pre-1930 Arabic periodicals. ** [https://www.youtube.com/watch?v=H_oAlLw5CHs LIVE Wikidata editing #122] with User:Ainali and User:Abbe98 do some live editing on Wikidata (in English), and discuss the thought process of what they are doing and why they do it. ** [https://www.youtube.com/watch?v=rIoQFWGDb90 Every Major Oil and Gas Pipeline in History Mapped] - a visualisation utilising Wikidata, OpenStreetmap, Wikipedia and Global Energy Monitor. *Presentations **[[c:File:Reseau_LGBTQI_2026_-_John_SAMUEL.pdf|La fabrique collective des histoires queer dans les communs numériques]]. Presentation by [[User:Jsamwrites|John Samuel]] and panel, 2e Rencontres du Reseau Jeune Recherche LGBTQI+, Université Lyon 1, 12 May 2026 ''' Tool of the week ''' *[https://prop-explorer.toolforge.org/ Wikidata Property Explorer] is a tool by user Steven Liu. The tool is used for exploring Wikidata properties * [https://securitybaseline.eu securitybaseline] use Wikidata to get the domain names for institutions ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://maproulette.org/browse/challenges/55009 MapRoulette Challenge (Chile)]: Improve heritage-related items around Santiago, Chile, linking them to Wikidata and OpenStreetMap. * The Wikidata Platform team has published its [[D:Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/Backend_Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata_Query_Service/WDQS_Architecture_re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[D:Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/High-Impact_Use_Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[D:Wikidata_talk:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update|Migration talk page]] or during the [[D:Wikidata:Blazegraph_Migration_Office_Hours|next office hour]]. See the [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14408|contains cadastral area]] (<nowiki>cadastral area that is wholly or partly contained by a municipality</nowiki>) **[[:d:Property:P14413|algebraic closure]] (<nowiki>‎algebraic closure of the field</nowiki>) **[[:d:Property:P14414|real closure]] (<nowiki>real closure of the formally real field</nowiki>) **[[:d:Property:P14415|eusocial caste]] (<nowiki>specialized type of an eusocial animal</nowiki>) **[[:d:Property:P14416|Wikimedia Commons content descriptor]] (<nowiki>Wikimedia Commons content descriptor which applies to this media file</nowiki>) **[[:d:Property:P14424|‎time expansion]] (<nowiki>factor by which a recording's duration has been extended or compressed relative to the original real-time event, without pitch correction.</nowiki>) **[[:d:Property:P14425|‎SELL rating]] (<nowiki>French video game content rating (1999–2003)</nowiki>) **[[:d:Property:P14427|age requirement documentation URL]] (<nowiki>URL for a website's statement of compliance with U.S. legal record-keeping requirements related to visual depictions of actual sexually explicit conduct</nowiki>) **[[:d:Property:P14430|maximum vehicle length]] (<nowiki>maximum authorized length for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment</nowiki>) **[[:d:Property:P14431|maximum vehicle width]] (<nowiki>maximum authorized width for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment</nowiki>) **[[:d:Property:P14432|maximum vehicle weight]] (<nowiki>maximum authorized weight (tonnage / gross vehicle weight) for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment (load limit)</nowiki>) **[[:d:Property:P14433|maximum vehicle height]] (<nowiki>maximum authorized height for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment (regulatory limit from signage)</nowiki>) **[[:d:Property:P14434|‎independent of theory]] (<nowiki>theory that proves neither this proposition nor its negation</nowiki>) **[[:d:Property:P14453|‎gender-neutral form of label]] (<nowiki>form of name or title with no assumption of gender</nowiki>) **[[:d:Property:P14457|subject named as (monolingual text)]] (<nowiki>with an associated language code) name by which a subject is recorded in a database, mentioned as a contributor of a work, or is referred to in a particular context</nowiki>) **[[:d:Property:P14458|alternative name (monolingual text)]] (<nowiki>with an associated language code) qualifier for alternative name(s), given for a subject in a database entry, or preserved in references (even these are no longer the preferred name</nowiki>) **[[:d:Property:P14460|‎CWSAC classification]] (<nowiki>Level of military significance for American Civil War battles as defined by the 1993 Civil War Sites Advisory Commission (CWSAC) report.</nowiki>) **[[:d:Property:P14465|DMCA takedown policy URL]] (<nowiki>DMCA (Digital Millennium Copyright Act) takedown policy or submitting page of this hosting site or UGC (User Generated Content) distributor</nowiki>) **[[:d:Property:P14469|election result map]] (<nowiki>map that displays the result of this election</nowiki>) **[[:d:Property:P14471|‎paid-up capital]] (<nowiki>portion of a company’s issued share capital that has been paid by shareholders</nowiki>) *Newest External identifiers: [[:d:Property:P14407|‎19star actor ID]], [[:d:Property:P14409|ACM Digital Library institution ID]], [[:d:Property:P14410|Stockholm public transport stop ID]], [[:d:Property:P14411|Go2Senkyo.com politician ID]], [[:d:Property:P14412|SensCritique person ID]], [[:d:Property:P14417|Census of Italian Architecture since 1945]], [[:d:Property:P14418|CINEFOX film ID]], [[:d:Property:P14419|‎CINEFOX person ID]], [[:d:Property:P14420|Cultural heritage Database-ID in Lübeck]], [[:d:Property:P14422|Dijital İstanbul cultural property ID]], [[:d:Property:P14423|VG homicide ID]], [[:d:Property:P14426|Portable Antiquities Scheme record ID]], [[:d:Property:P14428|‎EGAFD film ID]], [[:d:Property:P14429|Cairn.info publisher ID]], [[:d:Property:P14435|‎BGAFD film ID]], [[:d:Property:P14436|‎Apple TV person ID]], [[:d:Property:P14437|Blätter author ID]], [[:d:Property:P14438|‎critify.de publication ID]], [[:d:Property:P14439|Semanticscience Integrated Ontology ID]], [[:d:Property:P14440|Prime Video ID]], [[:d:Property:P14442|Objectif plumes author ID]], [[:d:Property:P14443|‎Museum of Canadian Music artist ID]], [[:d:Property:P14444|‎Museum of Canadian Music work ID]], [[:d:Property:P14445|Lübeck Culturul heritage ID]], [[:d:Property:P14446|Rhineland-Palatinate Cultural heritage ID]], [[:d:Property:P14447|DEF19 2.0 publisher ID]], [[:d:Property:P14449|MovieLens movie ID]], [[:d:Property:P14450|Verfassungsblog author ID]], [[:d:Property:P14451|QueenBallers player ID]], [[:d:Property:P14452|NaPTAN stop area code]], [[:d:Property:P14459|CycleBase cyclist ID (new)]], [[:d:Property:P14461|‎Book Notification author ID]], [[:d:Property:P14462|‎Prime Video GTI]], [[:d:Property:P14463|‎parliament.scot member ID]], [[:d:Property:P14464|Instrumentalistinnen-Lexikon ID]], [[:d:Property:P14468|Goodreads genre ID]], [[:d:Property:P14470|‎Giant Bomb Wiki ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to reviews: **[[:d:Wikidata:Property proposal/contributed to narrative universe|contributed to narrative universe]] (<nowiki>''(no English description proposed yet)''</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Grokipedia page title|Grokipedia page title]] (<nowiki>page title used in a Grokipedia article URL</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/especially|especially]] (<nowiki>qualifier for statements to refine a value that applies more generally, but applies especially to a more specific value; a more specific qualifier than "including" (P1012)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Common Vulnerability Scoring System score|Common Vulnerability Scoring System score]] (<nowiki>Common Vulnerability Scoring System (CVSS) score</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Depicts taxon|Depicts taxon]] (<nowiki>depicts taxon</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Still taken from the film|Still taken from the film]] (<nowiki>Still taken from the film</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/StaphBase ID|StaphBase ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Geohashing wiki page|Geohashing wiki page]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant d'un fonds au catalogue collectif de France|identifiant d'un fonds au catalogue collectif de France]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Oireachtas bill ID|Oireachtas bill ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Defense Technical Information Center Accession Number|Defense Technical Information Center Accession Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/European System of Accounts ID (Germany)|European System of Accounts ID (Germany)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un éditeur sur OpenEdition|Identifiant d'un éditeur sur OpenEdition]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Natalie ID|Natalie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AV CHANNEL actress ID|AV CHANNEL actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mineral Resources Data System deposit ID|Mineral Resources Data System deposit ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikimedia Phabricator project|Wikimedia Phabricator project]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AWA artist ID|AWA artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten Music artist|Rakuten Music artist]], [[:d:Wikidata:Property proposal/recochoku artist ID|recochoku artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant AnnuSéries d'une série télévisée|identifiant AnnuSéries d'une série télévisée]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/NadJ Library of Congress occupations by Label and Lccn no.] ([https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Request_a_query&oldid=2492426393#Getting_'Subject_named_as'_qualifier source]) * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Malaysia/Activity/Datathon/Wiki_x_K-pop_2026:_Datathon|Project Malaysia / Wiki x K-pop 2026 Datathon]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Occupations/Roadmap|Project Occupations / Roadmap]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/SummerCoworking|Project LD4 Wikidata Affinity Group / SummerCoworking]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/children_of_dead_mothers|Children born after Mothers death date]] ''' Development ''' * Tighter connection of the Wikibase Ecosystem: We've been working on making it possible to use Wikidata Items (and later from other Wikibase instances) as values in statements on other Wikibase instances. You can now try it out on a demo system or set up your own test instance to give it a try. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibaseug@lists.wikimedia.org/thread/D4RA5JQAJ5MUUDIVHGELWWE7OSSWXV5B/ More details in the announcement]. * Wikidata integration in the Wikimedia projects: We are continuing the work on showing less irrelevant changes on recent changes and watchlist on Wikipedia and co by trying to determine if an edit from Wikidata actually changed the rendered article or not * Mobile statement editing: ** We worked on reducing the load for users with limited data ** We are continuing to fix issues uncovered in testing * Making Wikiprojects more visible: We are getting ready for testing of the prototype. We'll be adding links to the respective Wikirojects on Item pages in the tools menu to make it easier for people to find the corresponding Wikiprojects. This is based on statements already on the Item such as specific external IDs. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:03, 18 മേയ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30539411 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/April 2026|Wikimedians of Kerala - April 2026 Newsletter]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;"> <small>This is the Wikimedians of Kerala UG's 27^th newsletter.</small> <br> [[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]</div> ;User group news <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * On 25^th April 2026, we held our [[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/April 2026|April 2026 Monthly Meetup]] from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. A total of 6 community members participated in the meeting and discussions. ** [[User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] and [[User:Adithyak1997|Adithyak]] shared updates from the [[m:Event:Wikisource Summit 2026|Wikisource Summit 2026]], which was organized at Calicut University. Participants from Malayalam, Tamil and Tulu community members also attended the two-day event. ** [[User:Gnoeee|Jinoy]] shared updates about the [[m:Event:Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026 in India|Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026]] campaign organized in collaboration with the Embassy of Ukraine in New Delhi and communities in India. 47 people joined and contributed during the campaign period in India ** Ranjithsiji and [[User:Sree1959|Sreekrishnan]] shared the updates about the ongoing Malayalam Wikivoyage activities and improvements. Discussed the need for further enhancements and issues. ** [[User:Athulvis|Athul]] shared the updates about closure of [[m:Community Resources and Partnerships/India Rapid Project/Wikimedians of Kerala Anniversary Programme/Final Report|Wikimedians of Kerala Anniversary Programme]] and submission of final report. ** Ranjithsiji shared the Wikivoyage Day plan announced by [[User:Sree1959|Sreekrishnan]]. Plans to organize activities were discussed. ** [[User:Vijayanrajapuram|Vijayanrajapuram]] shared plans to create school related pages on Wikipedia. Athul and Ranjith shared their thoughs on doing follow up activies. ** Jinoy and Athul shared the updates about the [[m:WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] which is going to happen in Kochi. Around 400+ applications have been received for scholarships and the team is currently reviewing the applications. *** For those who missed applying for the scholarship the self funded registration will be opened. ** Ranjithsiji shared updates about the [[m:Wiki Loves Theyyam 2026|Wiki Loves Theyyam 2026]] which started on March 17 and will end on May 17. ** Jinoy shared and invited the community members to share the stories, community highlights and activities from across South Asia to [[m:South Asia/Newsletter|WikiDhara - The echoes from South Asia]]. ''([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/April 2026|read more...]])'' </div> <hr> <div style="text-align: center;"> This message was sent with 14:44, 24 മേയ് 2026 (UTC) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[:m:User_talk:Gnoeee|talk]]) [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #733 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-05-25. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#732]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Skolkoll-bot 1|Skolkoll-bot 1]] - '''Task(s)''': Adding Skolverket identifiers and source URLs to Swedish school items ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: Wikicafé May Edition: ''De Wikidata à Wikipédia abstraite : promesses et illusions du savoir structuré (From Wikidata to Abstract Wikipedia: Promises and Illusions of Structured Knowledge)'', Presentation by [[User:Jsamwrites|Jsamwrites]], [https://zonestamp.toolforge.org/1779793200 May 26, 2026 at 13:00] [https://fr.wikipedia.org/wiki/Projet:Wikifier_la_science/WikiCaf%C3%A9s video link], organized by [[User:DMontagne en résidence|DMontagne en résidence]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Papers: [[:d:User:Anna Clara Maniero Azzolini|Anna Clara Maniero Azzolini]], [[:d:User:Pietro Ortimini|Pietro Ortimini]], and [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]], [https://www.saeg-papers.it/ultimo-fascicolo#h.6zzzvpg7mcw2 ''Wikibase and Wikidata for Greek and Latin Epigraphy: Modelling, Analysing, and Making Reusable Linked Open Data''] * Videos: [[:d:User:Digitalphilologist|Monica Berti]] and Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo, [https://github.com/SunoikisisDC/SunoikisisDC-2025-2026/wiki/Summer-2026-Session-5 ''Wikidata Queries for Greek and Latin Philology''] (SunoikisisDC, Summer 2026); [[:commons:File:SunoikisisDC Summer 2026 - Wikidata Queries for Greek and Latin Philology.pdf|slides on Commons]] + [https://www.youtube.com/live/HuFZNZ7E9pw video on Youtube]; for more information, cf. the WikiProjects [[:d:Wikidata:WikiProject Antiquity/Pauly-Wissowa|Antiquity/Pauly-Wissowa]] and [[:d:Wikidata:WikiProject LAGL|LAGL]] ''' Tool of the week ''' * [https://lexemap.toolforge.org/ LexeMap] - is a lexeme coverage mapper that audits Wikidata lexeme data across languages. It runs live SPARQL queries against Wikidata and cross-references against Wiktionary to identify gaps in lexicographical data. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Starting May 28, 2026, the <code>Special:EntityData</code> page will no longer support the PHP‑serialized format (e.g <code>.php</code> URLs). Affected requests will return HTTP errors. Please switch to a stable format like JSON (example: <code>Q42.json</code>). The change is already active on test and beta wikis. ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/W4SBS3PREJYEAVZU2JSV47ZJWOJJ7YM6/ full announcement]) ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14475|‎SIK-ISEA document ID]], [[:d:Property:P14476|identifiant d'un fonds au catalogue collectif de France]], [[:d:Property:P14477|‎StaphBase ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/PCBS Locality code|PCBS Locality code]] (<nowiki>Locality Code of the Palestinian Central Bureau of Statistics</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/nameplate image|nameplate image]] (<nowiki>image of a name-plate or similar identifying plate of the subject</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/photographer|photographer]] (<nowiki>photographer</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Bibliothèques patrimoniales de Paris|Identifiant Bibliothèques patrimoniales de Paris]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CUEAnexo|CUEAnexo]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Enciclopedia Católica Wikitólica ID|Enciclopedia Católica Wikitólica ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Adult Film Database film series ID|Adult Film Database film series ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Adult Film Database studio ID|Adult Film Database studio ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Satker ID|Satker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inaproc Instance ID|Inaproc Instance ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/British Libray catalogue ID|British Libray catalogue ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Swedish-Danish Dictionary ID|Swedish-Danish Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Roller-results.com skater ID|Roller-results.com skater ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://query.wikidata.org/#%23%20people%20born%20at%20sea%0ASELECT%20DISTINCT%20%3Fperson%20%3FpersonLabel%20%3FplaceLabel%20%3Fdob%20WHERE%20%7B%0A%20%3Fperson%20wdt%3AP19%20%3Fplace.%0A%20%7B%20%3Fplace%20wdt%3AP31%2Fwdt%3AP279*%20wd%3AQ165.%20%7D%20UNION%20%7B%20%3Fplace%20wdt%3AP31%2Fwdt%3AP279*%20wd%3AQ1229765.%20%7D%0A%20OPTIONAL%20%7B%20%3Fperson%20wdt%3AP569%20%3Fdob.%20%7D%0A%20SERVICE%20wikibase%3Alabel%20%7B%20bd%3AserviceParam%20wikibase%3Alanguage%20%22en%22.%20%7D%0A%7D%0AORDER%20BY%20%3Fdob%20%3FplaceLabel People born at the sea] ([https://twitter.com/WikidataFacts/status/832620159118385154 source]) * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Database_reports/Sitelinks_to_Wiktionary List of items with links to Wiktionary main space.] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Q66 Boeing(Q66)] ''' Development ''' * Mobile statement editing: ** We continued working on reducing the page size to make it easier on mobile data plans ** We are improving how error messages are shown * Making WikiProjects more visible: We are continuing the work on getting it ready for a first rollout. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:30, 25 മേയ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30560068 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #734 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-06-01. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#733]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/William Avery Bot 13|William Avery Bot 13]] - '''Task/s:''' ** Per [[d:Wikidata:Project_chat#c-Limotecariu-20260524073600-Request_to_replace_Asturian_term_"*estauxunidense"_with_"d'Estaos_Xuníos"|Project Chat]], replace "''estauxunidense''" in Asturian descriptions with "''d'Estaos Xuníos''". Example manual edits [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q60842075&diff=prev&oldid=2496674720 here] and [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q20821183&diff=prev&oldid=2496674345 here]. ** Also adds a default label, per [[d:Help:Default values for labels and aliases#When should I use default values for labels and aliases?]] and remove redundant labels in the simplest cases. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [https://temporaerhaus.de/termine-und-oeffnungszeiten/ Temporaer Haus: OpenDataMonday], today, 1 June, 19:30 - 22:00 CEST, Augsburger Str. 23-25, 89231 Neu-Ulm. ** [https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiKult_Netzwerktreffen_2026 WikiKult Netzwerktreffen 2026: “Wikidata in Kulturerbeinstitutionen”], 11-12th June, Wikimedia Deutschland. German-speaking event for people working with Wikidata in the cultural heritage sector. Open to experienced contributors and newcomers alike. ** [https://www.wikimedia.de/veranstaltungen/wikimedia-und-linked-open-data-im-glam-bereich-verankern/ Making Wikimedia and Linked Open Data Mainstream in GLAMs – The National Library of Wales Journey], 11 June 17:00 - 18:00 CEST, online (English with German translation) – Keynote by Jason Evans. ** (Deutsch) [https://www.zikg.eu/aktuelles/veranstaltungen/2026/podiumsdiskussion-wikibases-knowledge-graphs-und-wikidata Workshop // Wikibases, Knowledge Graphs und Wikidata], Tue 14 July, 10:00 - 13:00 CEST. Participation is for project members, Zentral Institut staff, and interested guests, on-site at Zentralinstitut für Kunstgeschichte. See link for registration details. ** [https://mwsmigration.hypotheses.org/1115 Doing Migration History with Digital Methods: Beyond a Database - Wikibase as Research Infrastructure for Migration Prosopography] Summer University at the German Historical Institute Paris, 8, rue du Parc-Royal, 75003 Paris, 23 June 16:00 CEST. ** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProjects Days 2026 - preparing the Program]] - watch this space next week for the first edition of the Event Program or [[d:Special:RegisterForEvent/3670|register]] to be notified of updates. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** ''[[d:User:Niryhpr/Behind_the_QIDs|Behind the QIDs]]'' by User:Niryhpr ** [https://cerlblog.wordpress.com/2026/06/01/improving-the-interconnection-between-wikidata-and-the-cerl-thesaurus/ ''Improving the interconnection between Wikidata and the CERL Thesaurus''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]], also presented (in Italian) in Videos. ** [https://technology.inquirer.net/147036/digitally-mapping-the-philippines-historical-markers Digitally mapping the Philippines’ historical markers] by Eugene Alvin Villar. * Papers: ** [https://doi.org/10.6084/m9.figshare.32521446 A data-driven analysis of automotive model evolution and technological lineage using Wikidata and Python network visualization] by P. Trunova (2026). ** (Italiano) [https://journals.openedition.org/jtei/6987 De Catulo a Wikidata] by Nusch et al. (2026). * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=sCoOIan3G9Y Adding lifting stones to Wikidata] - OSM for History Buffs ** (O'zbekcha) [https://www.youtube.com/watch?v=AloZrt8HA2Q Participate in the Interlingual Relations Marathon and win!] - Oʻzbekcha Vikipediyadagi (ukwiki) has over 12,000 articles missing a sitelink...time to change that. ** (Italiano) [https://www.youtube.com/watch?v=Bb_WYaz9eYw&t=12665s Wikidata and Library Catalogs: Building and Enabling a Digital Resources Network] by Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo * Presentations: ** ''[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wikicafe-JohnSAMUEL.pdf De Wikidata à Wikipédia abstraite : promesses et illusions du savoir structuré] (From Wikidata to Abstract Wikipedia: Promises and Illusions of Structured Knowledge)'', Presentation by [[User:Jsamwrites|Jsamwrites]], May 26, 2026, [https://fr.wikipedia.org/wiki/Projet:Wikifier_la_science/WikiCaf%C3%A9s Wikicafé May Edition], organized by [[User:DMontagne en résidence|DMontagne en résidence]]. ([https://www.canal-u.tv/chaines/callisto/de-wikidata-a-wikipedia-abstraite-promesses-et-illusions-du-savoir-structure video]) ** [https://zenodo.org/records/20409899 DARIAH-EU WG DHwiki - A first year of activity] by D. Lindemann and G. Candela (2026). ''' Tool of the week ''' * [https://wdrc.toolforge.org/ Wikidata Recent Changes API]: This API lets you query Wikidata edits by either properties, or labels/aliases/descriptions/sitelinks. You can retrieve any changes, or specify added/changed/removed. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * On 31 May, item '''[[Q140000000]]''' ("Maxx", about a cinema in Delmenhorst, Germany) was created. * Feedback wanted: To support improving Wikidata integration on the Programs & Events Dashboard, the EduWiki Hub invites Wikidata organizers, trainers, and contributors to share suggestions on metrics, tracking features, and workflows you would like to see in the dashboard. In addition, try out the new Advanced Search share your thoughts on the Dashboard talk page. ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/BK5OBZPHZ7WDGTDPV6LNSLSEJRQLJMKT/ full announcement]) ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: ** [[:d:Property:P14478|found liable for]] (<nowiki>tort or civil wrong a person or organization was found liable of</nowiki>) ** [[:d:Property:P14489|‎PCBS Locality code]] (<nowiki>Locality Code of the Palestinian Central Bureau of Statistics</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14479|AV CHANNEL actress ID]], [[:d:Property:P14480|AWA artist ID]], [[:d:Property:P14481|CUE/Anexo]], [[:d:Property:P14482|‎Defense Technical Information Center Accession Number]], [[:d:Property:P14483|Catholic Encyclopedia Wikitólica ID]], [[:d:Property:P14484|European System of Accounts ID (Germany)]], [[:d:Property:P14485|OpenEdition Publisher ID]], [[:d:Property:P14486|‎Mineral Resources Data System deposit ID]], [[:d:Property:P14487|‎Natalie ID]], [[:d:Property:P14488|‎Oireachtas bill ID]], [[:d:Property:P14490|Rakuten Music artist ID]], [[:d:Property:P14491|recochoku artist ID]], [[:d:Property:P14492|‎Adult Film Database film series ID]], [[:d:Property:P14493|‎Adult Film Database studio ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: ** [[:d:Wikidata:Property proposal/category's topic is member of the class|category's topic is member of the class]] (<nowiki>qualifier for use with {{p|14387}} and {{P|4224}} to describe certain sets of categories</nowiki>) ** [[:d:Wikidata:Property proposal/applicable Structured Data on Wikimedia Commons|applicable Structured Data on Wikimedia Commons]] (<nowiki>the dataset associated with this external id usually contains data applicable to this other wikidata property</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/School ID of the Department of Education, Philippines|School ID of the Department of Education, Philippines]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Beeld en Geluid series identifier|Beeld en Geluid series identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DAM artist ID|DAM artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DAM song ID|DAM song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Joysound artist ID|Joysound artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Joysound song ID|Joysound song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/K-MIB performer ID|K-MIB performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DUGA actress ID|DUGA actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chilean Museums Registry ID|Chilean Museums Registry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sokmil actress ID|Sokmil actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmmakers Person ID|Filmmakers Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Model Mayhem ID|Model Mayhem ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OCHA Place Code|OCHA Place Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lanka NGO Secretariat Registration Number|Sri Lanka NGO Secretariat Registration Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lanka Company Registration Number|Sri Lanka Company Registration Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AV CHANNEL director ID|AV CHANNEL director ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DUGA director ID|DUGA director ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AllMyLinks ID|AllMyLinks ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AV CHANNEL maker ID|AV CHANNEL maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/thegamerdex.com game ID|thegamerdex.com game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MyDirtyHobby ID|MyDirtyHobby ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fontaines de Belgique ID|Fontaines de Belgique ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikiparfum fragrance ID|Wikiparfum fragrance ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Canadian Trademark Registration Number|Canadian Trademark Registration Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DMM director ID|DMM director ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pantheon.World ID|Pantheon.World ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/Pra Map of countries receiving the Nobel peace prize] ** * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Sri_Lanka|Project Sri Lanka]] for editors who would like to focus on adding materials for [[d:Q854|Sri Lanka <small>''(Q854)''</small>]]. * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Cape_Verde|Project Govdirectory added Cape Verde subpage]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_P244_maintenance/Progress_tracker|Project P244 maintenance progress]] - a manually-updated progress tracker, is there a way to automate it? * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Identified_duplicates|Identified duplicates]] - this list shows items that most likely need merging but cannot due to conflicting sitelinks. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q140000000|Q140000000: Wikidata's 140 Millionth Item]] ''' Development ''' * Mobile editing of statements: ** We fixed how we handle statements with deleted Properties ([[phab:T402619]]) ** We improved the behaviour when using the browser's back button ([[phab:T414454]]) ** We continued working on improving the way error responses are shown ([[phab:T423613]]) ** We addressed issues found in testing * Improving the visibility of WikiProjects: We added support for finding the associated WikiProject of an Item based on statements on the Item * GraphQL: ** We are working on expanding the data available through search. Specifically we are including all Item data in search result nodes ([[phab:T427389]]) and extending the query by Item and Property value to return all Item data ([[phab:T416885]]) ** We are improving the documentation. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Nigeria|Nigeria]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:45, 1 ജൂൺ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30605449 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #735 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-06-08. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#734]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Mass-editing_policy|RfC: Mass editing policy]]: The community is currently voting on a proposed policy to regulate mass edits on Wikidata. More input is needed to reach a broad consensus. Please review the proposal and join the discussion/vote on the RFC page. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Sessions|'''WikiProjects Days 2026''' - see the first version of the program!]] The online event takes place during the weekend of June 19 - 21. [[d:Special:RegisterForEvent/3670|Register]] for updates and access links. ** [[d:Wikidata:Mezi bajty/Mezi bajty 0|Mezi bajty 0]] - meetup of the Czech Wikidata community in Prague and online, 10th June 17:00 - 19:00 CEST (in Czech, Slovak, English) ** [[m:Event:GND_(Gemeinsame_Normdatei)_SPARQL_Workshop|GND (Gemeinsame Normdatei) SPARQL Workshop|]], 17th July 17:00 - 19:30 CEST (in German) - workshop from the German National Library on use of their SPARQL-endpoint for the GND (Gemeinsamer Normdatei) national authority file for wikidata users and wikipedians. ** (Deutsch) [https://www.nfdi4objects.net/events/n4o_activity_20260818-CM26-RS_Wikidata/ Workshop: Make Research Software Findable using the Software Marketplace Wikidata] - August 18, 14:00 – 16:00 Uhr (CEST), Zoom-link on registration. ** '''[[D:Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_June_2026|Blazegraph Migration Office Hour (June session)]]''' will take place on Tuesday, 9 June 2026 (Tomorrow) at [https://zonestamp.toolforge.org/1781020800 16:00 UTC]. This office hour is focused on supporting the migration away from Blazegraph as the backend of WDQS. Whether you have questions, need clarification, or want to discuss how your use case may be affected. You can register for the session via [[D:Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_June_2026|the event page]]. In preparation, add questions, feedback, or migration-related support needs to [https://etherpad.wikimedia.org/p/Blazegraph_Migration_Office_Hours this etherpad]. * Ongoing: [[m:Event:Wiki_Loves_Pride/2026|Wiki Loves Pride 2026 (Meta)]] is ongoing and now has a dedicated Wikidata subpage: [[d:Event:Wiki_Loves_Pride_2026|Event: Wiki Loves Pride 2026]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** (日本語/Japanese) [https://note.com/shoku_pan_65/n/nc6a788a55c91 [Practice drill: SPARQL basics to make and learn - Let's master Wikidata Query Service] by Shoku_pan_65. Page offers AI translations. ** [https://rtnf.substack.com/p/behind-the-p812-academic-major-property Behind the &lt;P812: academic major&gt; Property] by rtnf. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/27/adding-visual-context-to-the-dagbanli-dictionary-how-the-university-of-ghana-hci-lab-dataset-powered-our-sentence-matching-system/ Adding Visual Context to the Dagbanli Dictionary: How the University of Ghana HCI Lab Dataset Powered our Sentence Matching System]. Diff post by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan. * Papers: ** [[m:Research:Newsletter/2026/May|Volume 16, Issue 5 of the Wikimedia Research Newsletter is out!]] - includes 7 papers on Wikidata topics. ** [https://academic.oup.com/database/article/doi/10.1093/database/baag030/8699725 Rosetta Statements: simplifying FAIR knowledge graph construction with a user-centred approach] - Vogt et al., (2026) ** (Русский/Russian) [https://doi.org/10.6084/m9.figshare.32579178 Automated Analysis and Visualization of Geographic Data on Global Volcanoes Based on the Wikidata Semantic Graph] - by Мария Паландер (2026). ** [https://arxiv.org/pdf/2606.02905 Speaker Mining: FAIR Data on Public Broadcasts for Question Answering] by Wittenborg et al., (2026) * Videos: ** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=i9n8FH3dQ6o Wikidata for Climate Change, Wikipedia for Sustainable Futures] by Daniel Canedo, a workshop on using Wikidata to record linked open data from extreme weather events. ** (Svenska) [https://www.youtube.com/watch?v=hMKm7csn7SE Merge Wikidata samma som] by Magnus Sälgö. What to do when you find duplicate Wikidata Items pointing at the same location on OpenStreetMap. ** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=EoKYp0o5ar4 EntreWikis - Hacerwiki: Progress of Free Knowledge Projects in Colombia] - Colombian Art in Open Data: training and infrastructure on Wikidata ** (Français) [https://www.youtube.com/watch?v=yhe3wJ46xo4 Wikidata for research and teaching] by Pascal Martinolli. Introduces Wikidata basics, SPARQL, practical examples of data visualisation, enriching research data and exploring the opportunities and limitations of linked open personal data. ** (Français) [https://www.youtube.com/watch?v=H4NQb0-pb_k Literature review: FAIR data sharing | FAIR Data Spring 2026] - [https://zenodo.org/records/20510911 Presentation slides], given by Adélie Ranville on their experiences organizing and sharing data using Zenodo, DOI, Zotero, Wikidata, and OpenRefine. ** (Deutsch) [https://www.youtube.com/watch?v=OR8_cD-p4ek Building a shared knowledge infrastructure: a federated wikibase for video and podcasts] hosted by Tim @BorgNetzWerk. ''' Tool of the week ''' * [[m:AutosuggestSitelink|AutoSuggestSitelink]]: New features available. See the update post on [[d:Wikidata:Project_chat#c-M2k~dewiki-20260528122200-AutosuggestSitelink:_New_features_available|Project Chat]] ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The WMF [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|Wikidata pltaform team monthly newsletter (June edition)]] is out * [https://observablehq.com/@pac02/gender-diversity-in-french-wikipedias-occupation-a Gender diversity in French Wikipedia's occupation articles] * [https://observablehq.com/@pac02/gender-diversity-in-french-wikipedias-articles-abo Gender diversity in French Wikipedia's articles about fields of knowledge] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes:: **[[:d:Property:P14511|trailer of]] (<nowiki>works that this trailer video represents</nowiki>) **[[:d:Property:P14516|‎EPBC conservation status]] (<nowiki>the conservation status from the Australian Environment Protection and Biodiversity Conservation Act 1999 assigned by the Australian Department of Climate Change, Energy, the Environment and Water</nowiki>) *Newest External identifiers: [[:d:Property:P14494|‎Joysound artist ID]], [[:d:Property:P14495|‎Joysound song ID]], [[:d:Property:P14496|DUGA performer ID]], [[:d:Property:P14497|Sri Lanka Company Registration Number]], [[:d:Property:P14498|Wikimedia Phabricator project PHID]], [[:d:Property:P14499|‎Indonesian government work unit ID (satker ID)]], [[:d:Property:P14501|‎DAM artist ID]], [[:d:Property:P14502|‎British Library catalogue ID]], [[:d:Property:P14503|‎OCHA Place Code]], [[:d:Property:P14504|Philippines ‎School ID]], [[:d:Property:P14505|‎Swedish-Danish Dictionary ID]], [[:d:Property:P14506|Filmmakers actor ID]], [[:d:Property:P14507|Chilean Museums Registry ID]], [[:d:Property:P14508|Sri Lanka NGO Secretariat Registration Number]], [[:d:Property:P14509|Beeld & Geluid series ID]], [[:d:Property:P14510|‎INAPROC instance ID (Indonesia)]], [[:d:Property:P14512|DUGA director ID]], [[:d:Property:P14513|AV CHANNEL maker ID]], [[:d:Property:P14514|AV CHANNEL director ID]], [[:d:Property:P14515|AllMyLinks ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/applicable Structured Data on Wikimedia Commons|applicable Structured Data on Wikimedia Commons]] (<nowiki>the dataset associated with this external id usually contains data applicable to this other wikidata property</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/IAU member ID (new)|IAU member ID (new)]] (<nowiki>ID of members in the [https://www.iau.org/IAU/Default.aspx International Astronomical Union (IAU)].</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/height above ground level|height above ground level]] (<nowiki>a property intended to indicate the height of any objects from the ground</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Storm intensity classification|Storm intensity classification]] (<nowiki>category assigned to a meteorological system according to an intensity or classification scale; the scale should be indicated with a qualifier (P1013 and P585)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/service status|service status]] (<nowiki>the operational status of something like ship or building</nowiki>) *New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/PTS News Network topic ID|PTS News Network topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OTOTOY ID|OTOTOY ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant EU sanctions tracker|identifiant EU sanctions tracker]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParlData ID|OpenParlData ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Catholica.cz ID|Catholica.cz ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KSW person ID|KSW person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KSW organization ID|KSW organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KSW place ID|KSW place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Myludo ID|Myludo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans La Basa|Identifiant dans La Basa]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PurplePort ID|PurplePort ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sokmil idol ID|Sokmil idol ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hancinema company ID|Hancinema company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LinkMe ID|LinkMe ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Netmath Glossary ID|Netmath Glossary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sokmil director ID|Sokmil director ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/QjCT Table of civic tech organizations with details] ([[d:Wikidata:WikiProject_Civic_Tech/Query|source]]) ** [https://w.wiki/QjCZ Timeline of legalisation of same-sex marriage] ([[d:Wikidata:WikiProject_LGBT/Queries#Timeline_of_legalization_of_same-sex_marriages|source]]) * Schema examples: [[d:Q139959656|Nazareth Padilla Montero <small>''(Q139959656)''</small>]] has been added as a showcase example of [[d:EntitySchema:E10|human (E10)]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Civic_Tech|Project Civic Tech]] - for anyone developing datasets about civic resources in cities, and discuss best practices for Wikidata collaboration in civic tech. ** [[d:Wikidata:WikiProject_AI_Cleanup|Project AI Cleanup]] - for reporting, monitoring and combatting edits and contributions from LLM and AI sources. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Who_is_who_in_marine_taxonomy%3F|Project: Whos who in marine taxonomy?]] - inititated by the World Register of Marine Species ([https://www.marinespecies.org%7C WoRMS]), this project will document and enrich entities of the persons who have described marine species. * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_LGBT/Abstract_Wikipedia|Project LGBT]] added an Abstract Wikipedia subpage. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Roads/Greece/National_roads|Project Roads]] added a subpage for Greece National roads with highly-visual tables. ** [[d:Event:Wiki_x_K-pop_2026:_Datathon_2.0|Wiki x K-Pop datathon 2.0]] - there is still some work to do to reach the goal on modelling the album: BABYMONSTER. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Deleted_Wikidata_entities_used_in_SDC|Deleted Wikidata entities that are connected to Commons files structured data (SDC)]] * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L652968|kafuni]] - Dagbanli noun that translate to "fan" in English ''' Development ''' * The team was involved in workshops last week so there are no updates. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:54, 8 ജൂൺ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30646984 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #736 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-06-15. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#735]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Request for comments: The discussion about reforming Wikidata's notability policy is ongoing. There is now a [[d:Wikidata:Requests for comment/Notability policy reform|new proposal waiting for your feedback]]. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[:wmau:WikiLoves_Pride_Australia_2026|WikiLoves Pride 2026]] - six fortnightly editing sessions to add, expand and translate LGBTQ+ content on the Wikimedia projects. ** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProjects Days 2026]] is taking place this coming weekend, 19-21 June. Check out the daily program...<small>(click UTC for your local timezone)</small> *** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Friday,_June_19th|Day 1]] / Friday, 19.06, 17:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781888400 UTC] - 20:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781899200 UTC] *** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Saturday,_June_20th|Day 2]] / Saturday, 20.06, 10:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781949600 UTC] - 18:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781978400 UTC] *** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Sunday,_June_21st|Day 3]] / Sunday, 21.06, 14:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1782050400 UTC] - 18:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1782064800 UTC] ** Click here -> [[d:Special:RegisterForEvent/3670|Register]] <- for access links to the event. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: **[https://jsamwrites.substack.com/p/preserving-pride-across-languages Preserving Pride, Across Languages] : From Wikidata to Abstract Wikipedia: A New Way to Think About Knowledge ** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/13/visibility-of-communities-in-nigeria-on-wikidata-2-0-expanding-digital-representation-for-nigerian-communities/ Visibility of Communities in Nigeria on Wikidata 2.0: Expanding Digital Representation for Nigerian Communities] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/14/the-years-first-quarter-with-the-igbo-wikimedians-user-group/ The Year’s First Quarter with the Igbo Wikimedians User Group] - Expanding partnerships and contributions to Wikidata, Wikipedia and other sister projects. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/13/introducing-the-wiki-afrodemics-mentorship-project-cohort-1/ Introducing the Wiki Afrodemics Mentorship Project Cohort 1] - A pan-african and guided multilingual training on Wikipedia editing, Wikidata contribution, and resource mobilisation. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/12/amplifying-womens-stories-and-indigenous-knowledge-feminism-and-folklore-2026-in-the-igbo-community/ Amplifying Women’s Stories and Indigenous Knowledge: Feminism and Folklore 2026 in the Igbo Community] - Improving the representation of women and cultural heritage in Igbo language on Wikidata, Wikipedia and Wikiquote. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/14/a-reflection-on-what-i-learned-at-my-first-international-womens-day-celebration/ A Reflection on What I Learned at My First International Women’s Day Celebration] - Celebrating and documenting women activists and politicians on Wikipedia and Wikidata. ** [https://www.botany.one/three-tools-that-bring-digital-botany-within-reach/ Three Tools that bring digital botany within reach] (spoiler: One of them is Wikidata) - article available in DE, ES, FR, JA, PT and ZH-CN. * Papers: [https://dhq.digitalhumanities.org/vol/20/1/000838/000838.html Open Tool Registries! Resolving the Directory Paradox with Wikidata] by Grallert et al., (2026). As digital humanities tools proliferate, this paper argues that Wikidata can help connect the research landscape by documenting, citing and connecting tool registries. * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=sCoOIan3G9Y OSM / Lifting Stones in Wikidata] - a video tutorial on mapping lifting stones on OpenStreetMap, using two examples from County Kilkenny, Ireland. ** [https://www.youtube.com/watch?v=LANzP0OUoZs Mapping Every Wonder on Earth] - animated visualisation of UNESCO World Heritage Sites recorded in Wikidata. ** [https://www.youtube.com/watch?v=AY_gst9R3I4 2025: Tales of Discovery] - Museums and Heritage channel mentions how Wikidata is being used as a bridge between several sites and projects for 3D modelling ships, wrecks and other artifacts from maritime history. ** [https://www.youtube.com/watch?v=ncPqSIvDm-Q Mentor Me! Session 6] with Jinoy Tom Jacob, who will show us how to use OpenRefine to batch edit Wikidata and the Commons. ''' Tool of the week ''' * [https://bisikbekasi.rf.gd/index.php?page=item&id=L2 BisikBekasi] : Community-curated knowledge base where local data items [https://teletype.in/@hyloxira/qdyLFSX-1Px are integrated] with Wikidata items. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The [[mw:Growth/Feature_summary#NH|Newcomer Dashboard]] will be deployed to Wikidata pending on-wiki configuration by Admins. The dashboard aims to provide guidance, helpful links, and mentorship opportunities for new editors. * [https://viaacode.github.io/documentation-visualisations-guido-gezelle/ Guido Gezelle on Wikidata: networking in map] - this project created 5 visualisations produced from Wikidata on the poet Guido Gezelle. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14517|print matrix state]] (<nowiki>in printmaking, a stage of development of the relief matrix after a permanent modification</nowiki>) **[[:d:Property:P14519|body modification]] (<nowiki>deliberate altering of the human anatomy for non-medical reasons that this person or fictional character has undergone</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14518|Roller-results.com skater ID]], [[:d:Property:P14520|Wikiparfum fragrance ID]], [[:d:Property:P14521|EU sanctions tracker subject ID]], [[:d:Property:P14522|Maoyan celebrity ID]], [[:d:Property:P14523|CINEMATODAY film ID]], [[:d:Property:P14524|DMM director ID]], [[:d:Property:P14525|Model Mayhem ID]], [[:d:Property:P14526|‎DAM song ID]], [[:d:Property:P14527|OpenParlData ID]], [[:d:Property:P14528|‎IAU member ID]], [[:d:Property:P14529|PurplePort ID]], [[:d:Property:P14530|LinkMe ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Vistonline|Vistonline]] (<nowiki>Agenzia italiana di visti consolari e legalizzazione documenti, con sede a Roma</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Natural science/Taxon footprint|Natural science/Taxon footprint]] (<nowiki>Taxon footprint</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lanka Ministry of Education school census number|Sri Lanka Ministry of Education school census number]] (<nowiki>Unique identification number assigned to a school by the Ministry of Education of Sri Lanka, used in the annual school census and official examinations (G.C.E. O/L, A/L)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/sport title|sport title]] (<nowiki>link to sport title (like master of sports or yokodzuna), besides chess and martial arts titles</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/dual notion in category theory|dual notion in category theory]] (<nowiki>dual notion in category theory</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/penalty shootout kicked by|penalty shootout kicked by]] (<nowiki>Indicates the person who took an individual penalty kick during a penalty shoot-out.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Finnish educational institution ID|Finnish educational institution ID]] (<nowiki>Five-digit identification number for Finnish educational institutes assigned by Statistics Finland.</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne sur ZicTrad|Identifiant d'une personne sur ZicTrad]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Skeivopedia ID|Skeivopedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Artistas Visuales Chilenos ID|Artistas Visuales Chilenos ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mathlib declaration ID|Mathlib declaration ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FES digital collections person ID|FES digital collections person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BBC Bitesize topic ID|BBC Bitesize topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of China (Third Edition) ID (2026)|Encyclopedia of China (Third Edition) ID (2026)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sceneweb artwork ID|Sceneweb artwork ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sceneweb production ID|Sceneweb production ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/regjeringen.no government ID|regjeringen.no government ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/regjeringen.no ministry ID|regjeringen.no ministry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/regjeringen.no politician ID|regjeringen.no politician ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Maoyan film ID|Maoyan film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant livres-cinema.info d'un auteur|Identifiant livres-cinema.info d'un auteur]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Operator Code (UK)|National Operator Code (UK)]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * WikiProject Highlights: ** [[d:Event:Wiki_x_K-pop_2026:_Datathon_3.0|Wiki x K-pop 2026: Datathon 3.0]] a.k.a the ICONIC BY MISTAKE EDITING party. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2/GLAM_Authority_Entity_Ontology_in_Wikidata|Ontology Course 2 / GLAM Authority Entity Ontology in Wikidata]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Special:Log?type=thanks&user=&page=&excludetempacct=1&wpdate=&tagfilter=&wpfilters%5B%5D=thanks&wpFormIdentifier=logeventslist Thanks Log] - who's thanking who and on what. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q5020214|2026 FIFA World Cup (Q5020214)]] - in the United States, Mexico and Canada in 2026 * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L720932|alikaali (L720932)]] - Dagbanli noun (derived from ha <--ar) which can mean soothsayer, judge or Muslim scholar ''' Development ''' * Ontology federation: The development team is looking for people to give feedback on the new feature that allows editors on other Wikibase instances to use Wikidata's Items as statement values. ([https://wikibase-federation.com more details]) * GraphQL: ** We extended the searchItems field so that developers can now get all Item data immediately from the search results ([[phab:T416885]]) ** We are working on the ability to get only best ranked statements ([[phab:T428138]]) * MCP: The Wikidata MCP has been extended. You can now also use an MCP for other Wikibase instances. ([[d:Wikidata:MCP#Wikibase MCP|more details]]) * Wikibase Cloud: We are looking into making it possible to log into Wikibase Cloud instances with your Wikidata account to make it easier for Wikimedians to contribute on Cloud instances. * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: ** We are planning the migration of the entity usage table to a new database cluster to handle increased usage of Wikidata's data across the Wikimedia projects. ** We are continuing our work to decrease the number of irrelevant changes coming from Wikidata that show up in Wikipedia's recent changes and watchlist. Specifically we are evaluating a prototype that looks at the rendered article before and after the change and determines if anything actually changed in the article before adding an entry to recent changes and watchlist. * Mobile editing of statements: ** We are improving support for RTL languages.([[phab:T360854]], [[phab:T427655]], [[phab:T427658]], [[phab:T427661]], [[phab:T428246]]) ** We started fixing multiple UI layout and spacing issues, including mandatory fields, value fields, snak types, references, and add-statement button usability ([[phab:T428766]], [[phab:T428761]], [[phab:T428759]], [[phab:T428450]]) ** We are improving the server-side rendering ([[phab:T409827]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:42, 15 ജൂൺ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30669932 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/May 2026|Wikimedians of Kerala - May 2026 Newsletter]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;"> <small>This is the Wikimedians of Kerala UG's 28^th newsletter.</small> <br> [[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|90px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]</div> ;Updates / Discussions <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * On 25th May 2026, we held our May 2026 Monthly Meetup from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. 10 community members participated in the meeting and discussions. ** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about Wiki Loves Theyyam 2026, which was conducted as a pilot project from 17 April to 17 May 2026. Around 650 images were uploaded to Wikimedia Commons by 16 contributors. Discussions were held on organizing follow-up activities closer to the Theyyam season. ** [[:User:Gnoeee|Jinoy]] shared updates from [[m:Event:Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026 in India|Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026 in India]], organized in collaboration with Wikimedia communities and partner organizations. *** Around 45 participants took part in the campaign by creating 71 new pages and improving around 327 pages across Wikimedia projects. An offline Wikipedia editing workshop was organised at [[w:Embassy of Ukraine, New Delhi|Embassy of Ukraine, New Delhi]] along with a cultural activity and continued the online campaign till the end of April. ** Ranjithsiji shared updates from [[m:Event:Wikisource Summit 2026|Wikisource Summit 2026]], organized at the University of Calicut. A total of 18 participants attended the event, including contributors from other language communities. Discussions focused on collaboration and technical improvements for Wikisource projects. ** Jinoy shared updates about [[m:WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]]. The conference theme has been announced. The theme for WCI 2026 is ''"Reimagining the Knowledge Commons" - Community Leadership in an Evolving Wikimedia Ecosystem.'' ** Ranjithsiji shared plans for a Wiki Loves Schools edit-a-thon, aimed at creating and improving school-related articles using information collected through the SchoolWiki project and previous photography campaigns. ** Ranjithsiji announced preparations for Wiki Loves Earth India 2026, which is planned to begin on 1 July 2026. Community members were encouraged to participate and help document natural heritage sites across India. ** Jinoy and Ranjith shared updates from [[mw:Wikimedia Hackathon 2026|Wikimedia Hackathon 2026]] in Milan. The [[toolforge:glues|GLUES tool]] (Global Wikimedia User Information and Statistics) was developed and improved during the hackathon and was presented during the event. The tool provides a centralized dashboard for Wikimedia contributor information and receives valuable feedback from participants across multiple communities. Further enhancements to the tool were discussed. ** Ranjithsiji shared updates about Coordinate Me 2026, an international Wikidata campaign focused on improving geographic coordinates of Wikidata items. Community members were encouraged to participate before the campaign concluded at the end of May. ** Ranjithsiji shared updates on the Malayalam Wikivoyage initiative. Monthly community meetings have been held regularly over the past three months. An analysis tool named [[toolforge:inkpen|Inkpen]] has been developed and support was requested for the Malayalam Wikivoyage approval proposal. ** Community members also discussed the ongoing digitization of M. P. Parameswaran's works, potential collaborations with DC Books for bibliographic data sharing, plans for Kerala Cultural Month, the [[toolforge:wir-redlist-explorer|Women in Red tool]] developed by [[:User:Netha Hussain|Netha Hussain]] for identifying missing articles, improvements to mobile navigation templates. ** Ranjith and Jinoy shared an update received on Village pump of Malayalam Wikipedia and to User group's email regarding the participation in the Abstract Wikipedia pilot project.'' ([[:m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/May 2026|read more...]])'' </div> ;Events & activities <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * <u>''On-going events & activities by User Group''</u> ** [[c:Commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026 in India]] – Photography campaign dedicated to documenting and digitally preserving India's diverse natural heritage sites on Wikimedia Commons. * <u>''Up-coming events & activities by User Group''</u> ** [[m:Event:Wikiwomen Camp 2026|Wikiwomen Camp 2026]] - 11th July 2026 - 12th July 2026. Last date to [[m:Event:Wikiwomen Camp 2026#Application|apply for the scholarship]] is 27 June 2026. </div> <hr> <div style="text-align: center;"> '''Upcoming meeting: 27^th June 2026 – [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/June 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/3891|Meetup Registration]]''' <hr> This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] on 15:42, 21 ജൂൺ 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #736 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-06-22. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#736]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Ziv|Ziv]] - RfP scheduled to end after 24 June 2026 19:26 (UTC) * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Nabbot_1|Nabbot 1]] - Task: Adding Turkish descriptions for scientific articles ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** The [https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/schedule/ Wikimania 2026 program] has been revealed, go bookmark your favourite sessions. ** [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdneBEtREhStI9VLsTJ9xKKt9L4NEU_BSr297jdOjNTkQJ64A/viewform?pli=1 Physical Training; Improving Health Articles in Africa] - 21 June, 10:00, University of Ibadan. ** The [[m:WikiIndaba_conference_2026|WikiIndaba Call for Proposals ends June 30th]] - don't forget to submit your Wikidata-sessions. ** Sessions of the WikiProjects Days 2026 event will shortly be available on Commons: [[c:Category:Wikidata_WikiProjects_Days_2026_presentations|Presentations]] / [[c:Category:Wikidata_WikiProjects_Days_2026_videos|Videos]] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://talk.tiddlywiki.org/t/wikitiddler-tiddlywiki-as-a-live-wikidata-frontend-zero-hosting-auto-updating/15419 WikiTiddler; Tiddlywiki as a live Wikidata frontend] - if you run a TiddlyWiki instance, you can now run queries to the Wikidata Query Service and convert the results to Tiddlers. ** [https://blog.tib.eu/2026/06/19/what-do-we-mean-when-we-talk-about-ai-and-open-knowledge/ TIB: What do we mean when we talk about AI and open knowledge?] - Lozana Rossenova details their experiences at the AI+Bridges Symposium. * Papers: ** [https://www.elgaronline.com/monobook/book/9781035353750/9781035353750.xml How to use Wikibase for Mixed-Methods Research], a book published by F. Bailo, E. Booth, and J. Williams ** [https://zenodo.org/records/20693572 Wikimedia as a Platform for Evidence Synthesis: Quantifying Bias and Literature Coverage in Crowd-Sourced Knowledge Graphs] by D. Mietchen, and J. Dearborn, (2026). ** [https://www.mdpi.com/2227-7390/14/12/2227 From Wikidata to Smart Tourism: A Reproducible Pipeline Based on AI and Fuzzy Logic for Interpretable Multi-Category Classification of Points of Interest] - This paper develops a reproducible pipeline that converts Wikidata POIs into an interpretable tourism taxonomy, enabling multi-category classification and personalized smart tourism applications. By Kontogianni et al., (2026) * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=EKIVrRgLQ6w Name Suggestion Index Explained: How OpenStreetMap Standardizes Brands] ** [https://www.youtube.com/watch?v=_MbZtO2Q2U0 EMCO Wikidata CoP meeting (2026-06-04)] ** [https://www.youtube.com/watch?v=AsBMBpc05sQ Using the Duplicity and WD Fist Tools to edit Wikidata] ** [https://www.youtube.com/watch?v=CkFuyX605nU Unlocking Data through Semantic Linking], presented at ENDORSE 2025 by Thora Hagen. Experiences using 19th-century German encyclopedias, demonstrating how semantic enrichment via Wikidata can reveal fascinating patterns. ** (Deutsch) [https://www.youtube.com/watch?v=K9M4mIP0mZg From your pocket to the knowledge graph: SquirrelBase] is a Wikibase instance that functions as a semantic metadata and reference platform. Make 3D smartphone captures of cultural assets, artworks, and ephemeral structures FAIR. ''' Tool of the week ''' * [https://multilingualprogramming.github.io/MotusArtium/ MotusArtium] : Wikidata GraphQL showcase application for exploring and understanding art movements (alpha version). [https://github.com/multilingualprogramming/MotusArtium/tree/main/graphql GraphQL queries used] * As seen during WikiProjects Days 2026 - [[d:Wikidata:Tools/Enhance_user_interface#Userscripts_for_improving_data_quality|Classification.js]], visualise parent classes and identify incorrections, detect superclass tree loops. To use, click ''Activate'' and copy the two lines into your Common.js page. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Reminder: Try Ontology Federation to import Items from Wikidata to your Wikibase instance. Share your feedback in the linked survey. ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibaseug@lists.wikimedia.org/thread/LOTFJGPF7V6SQ7KVE6P6RF5MDDBZBV5Q/ full announcement]) * A session at WikiProjects Days 2026 was devoted to general-purpose tools for WikiProjects. A new page under the main Wikidata tools page was created with a list and description of these tools. Take a look at [[d:Wikidata:Tools/WikiProjects|Wikidata:Tools/WikiProjects]] and add any missing tools. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14531|meteorological intensity classification]] (<nowiki>category assigned to a meteorological system according to an intensity or classification scale; the scale should be indicated with a qualifier (P1013 and P585)</nowiki>) **[[:d:Property:P14539|perfumer]] (<nowiki>person who created a perfume</nowiki>) **[[:d:Property:P14540|‎dual notion (category theory)]] (<nowiki>dual of the concept in category theory</nowiki>) * External identifiers: [[:d:Property:P14532|catholica.cz ID]], [[:d:Property:P14533|‎Skeivopedia ID]], [[:d:Property:P14534|Mathlib Declaration ID]], [[:d:Property:P14535|Annuséries series ID]], [[:d:Property:P14536|FES digital collections person ID]], [[:d:Property:P14537|‎BBC Bitesize topic ID]], [[:d:Property:P14538|Sri Lanka Ministry of Education school census number]], [[:d:Property:P14541|Encyclopedia of China (Third Edition) ID (2026)]], [[:d:Property:P14542|OTOTOY artist ID]], [[:d:Property:P14543|livres-cinema.info author ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Visual style|Visual style]] (<nowiki>the visual style used in a video game (or other creative work)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Gmedia rating (video games)|Gmedia rating (video games)]] (<nowiki>Video game ratings of the Saudi Arabian rating system ({{Q|Q28717438}})</nowiki>) * External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/altinget.se person ID|altinget.se person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Il cinema ritrovato film ID|Il cinema ritrovato film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stockholm Archipelago Trail ID|Stockholm Archipelago Trail ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/some properties for category theory|some properties for category theory]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Farzonagon ID|Farzonagon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TV Guide film ID|TV Guide film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Letterboxd Writer ID|Letterboxd Writer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/d Hits artist ID|d Hits artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/1SCREEN Person ID|1SCREEN Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/1SCREEN movie ID|1SCREEN movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fantia ID|Fantia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/17LIVE ID|17LIVE ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CFLapedia player ID|CFLapedia player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Model-Kartei.de ID|Model-Kartei.de ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/U-NEXT Parson ID|U-NEXT Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/U-NEXT Video ID|U-NEXT Video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/H-NEXT Parson ID|H-NEXT Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ABEMA Video ID|ABEMA Video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FOD Parson ID|FOD Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LRT topic ID|LRT topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FOD Video ID|FOD Video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jiji Press Member of Parliament ID|Jiji Press Member of Parliament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wildenstein Plattner Institute ID|Wildenstein Plattner Institute ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/belarusenc.by ID|belarusenc.by ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Huellas Digitales de la Memoria ID|Huellas Digitales de la Memoria ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/socrealizm.com.ua person ID|socrealizm.com.ua person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pacelli edition person ID|Pacelli edition person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Los Angeles Historic-Cultural Monument number|Los Angeles Historic-Cultural Monument number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Writing Systems Technical Resources script code|Writing Systems Technical Resources script code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Répertoire des films classés film ID|Répertoire des films classés film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Fine Arts, Houston person ID|Museum of Fine Arts, Houston person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lankan Parliament member ID|Sri Lankan Parliament member ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kanal Architecture entry ID|Kanal Architecture entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Web The Television Parson ID|Web The Television Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Web The Television Work ID|Web The Television Work ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q11446|ship (Q11446)]] - large buoyant watercraft ''' Development ''' * We enabled links to WikiProjects in the sidebar and added links to WikiProjects Music, Medicine, Datasets, sum of all paintings, and elections ([[phab:T422935|T422935]], [[phab:T422935|T422935]]) * We added a floating “add statement” button that makes it easier to add statements without looking through the existing statements ([[phab:T417641|T417641]], [[phab:T428450|T428450]]). * We’re working on making sure that users can tell when statements exist before they add new ones ([[phab:T424009|T424009]]). * We made some layout fixes to wbui2025 / MEX ([[phab:T428766|T428766]], [[phab:T428761|T428761]], [[phab:T428759|T428759]], [[phab:T427658|T427658]], [[phab:T428853|T428853]]). * We refactored error handling ([[phab:T423613|T423613]]). * We’re refactoring the server-side rendering so we don’t need separate .less style files ([[phab:T409827|T409827]]). * We’re working on the interaction between scrollable values and indicator icons ([[phab:T425974|T425974]]). [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:32, 22 ജൂൺ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30669932 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #738 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-06-29. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#737]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/TopDevsBot|TopDevsBot]] - Task/s: Create new items for software-development, design, and consulting companies from source data: topdevs.ai ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/SonalBot|SonalBot]] - Task/s: Reference Gardener (archive dead reference links) + Welcome Bot (welcome new users) * New request for comments: [[c:Commons:Requests_for_comment/Policy_update_for_AI_content|WM Commons: Policy update for AI content]] - this RfC will seek opinions on the use and allowance of AI-generated and modified content. This can have downstream impacts on Wikidata. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[:meta:Wikimedia Taiwan/Wikidata Taiwan/2026年7月嘉義維基媒體街景踏查團暨工作坊|2026 Chiayi Streetview Workshop]] July 13 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at Tâi-uân tôo-su-sik, Chiayi, Taiwan. ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #90 July 13 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://blog.lobid.org/2026/06/23/nwbib-wikipedia-bot.html Lobid Blog: NWBibBot – Making a regional bibliography visible in Wikipedia with help from Wikidata] ** [https://tech-news.wikimedia.de/2026/06/24/knowledge-wants-to-be-found/ Tech News (WMDE) Knowledge wants to be found] - We interview Tim Wittenborg about the [https://en.borgnetzwerk.org/ WissKomm Wiki], from the Leibniz Information Center for Science and Technology in TIB Hannover. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/29/bridging-open-knowledge-and-digital-rights-reflections-from-drif-2026-and-the-wikimedia-community/ Bridging Open Knowledge And Digital Rights: Reflections From DRIF 2026 And The Wikimedia Community] * Papers: [https://arxiv.org/pdf/2606.27933v1 MathModDB: A Database for Mathematical Models] - The Mathematical Models Database (MathModDB), deployed on the MaRDI Portal within Germany’s National Research Data Infrastructure, provides researchers with a curated knowledge graph that organizes scattered mathematical models, formulas, and assumptions, connects to related tools like MathAlgoDB and MaRDMO, and demonstrates practical use through cases such as plasma physics modeling. By Fiedler et al., (2026) * Videos: ** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Sessions|WikiProjects Days 2026 - recordings now on Commons]], if you missed the event or want to recap what was discussed, individual session recordings are now available from the Event program. ** [[commons:File:Jason Evans, "Making Wikimedia and Linked Open Data Mainstream in GLAMs – The National Library of Wales Journey".webm|Jason Evans: Making Wikimedia and Linked Open Data Mainstream in GLAMs – The National Library of Wales Journey]] ''' Tool of the week ''' * [https://cyllchuesnconii.rf.gd/panoply/?id=8 Altilunium Panoply] : A lightweight Wikibase alternative for creating collaborative knowledge bases, written as [https://github.com/altilunium/panoply a single PHP file] with no dependencies. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [[d:Event:WikidataCon 2027/Call for expressions of interest to host|Call for local partners: WikidataCon 2027]]: Planning is underway for the next hybrid WikidataCon, and Wikimedia Deutschland is seeking a local affiliate to co-organize the on-site event. Expressions of Interest are due by 13 July. A Q&A clinic will be held on 1 July at 15:00 UTC ([https://bbb.wikipedia.de/rooms/plp-qml-xrj-9ib/ join here]). * [[mw:Growth/Feature summary|Growth features]] are now available at Wikidata. This update enables access to Mentorship, Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14544|‎Taiwan Central News Agency news topic ID]], [[:d:Property:P14545|‎Stockholm Archipelago Trail ID]], [[:d:Property:P14546|‎Sceneweb artwork ID]], [[:d:Property:P14547|‎Sceneweb production ID]], [[:d:Property:P14548|Fantia ID]], [[:d:Property:P14549|Finnish educational institution ID]], [[:d:Property:P14550|‎altinget.se person ID]], [[:d:Property:P14551|Il cinema ritrovato film ID]], [[:d:Property:P14552|TV Guide film ID]], [[:d:Property:P14553|FOD person ID]], [[:d:Property:P14554|LRT topic ID]], [[:d:Property:P14555|Jiji Press Member of Parliament ID]], [[:d:Property:P14556|Huellas Digitales de la Memoria ID]], [[:d:Property:P14557|Museum of Fine Arts, Houston person ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/subdiscipline of|subdiscipline of]] (<nowiki>less specific academic discipline</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/has garden|has garden]] (<nowiki>Object is a {{Q|1107656}} related to this {{Q|16222597}}</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/ranking by|ranking by]] (<nowiki>issuer of a ranking</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/linguistic group|linguistic group]] (<nowiki>group of people who share the same language, regardless of their ancestry or ethnicity</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Pure Adult actress ID|Pure Adult actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Taiwan Central News Agency News tag id|Taiwan Central News Agency News tag id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pure Adult studio ID|Pure Adult studio ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Natural science/GBIF taxon ID|Natural science/GBIF taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Digitaler Portraitindex person ID|Digitaler Portraitindex person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/torial ID|torial ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dicionário da Língua Portuguesa ID|Dicionário da Língua Portuguesa ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pontifical Urbaniana University ID|Pontifical Urbaniana University ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Samtrafiken-vehicle-id|Samtrafiken-vehicle-id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sundsvall Municipality opendata ID|Sundsvall Municipality opendata ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nakamura Kikaku ID|Nakamura Kikaku ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KBS News topic ID|KBS News topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GIGA actress ID|GIGA actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Zen Pictures actress ID|Zen Pictures actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne sur Autoroc|Identifiant d'une personne sur Autoroc]], [[:d:Wikidata:Property proposal/La Grange ID|La Grange ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten Books author ID|Rakuten Books author ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/RtYx Roles and contributions of ? in Fictional Universes and Media franchises] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Jheald-20260627104200-Fantastoria-20260627091900|source]]) * Schema examples: it's World Cup time so here's 2 soccer/football-related EntitySchemas. ** [[d:EntitySchema:E404|E404:Swedish Soccer Player]] and [[d:EntitySchema:E183|E183:Chilean Women's Football Players]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Logic|WikiProject Logic]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Roots_and_Rhythms|WikiProject Roots and Rhythms]] * WikiProject Highlights: GovDirectory has opened a [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Madagascar|Madagascar]] page. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q615|Lionel Messi]] - 6 World Cups, scoring in the last 7 consecutive matches. ''' Development ''' * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: ** We are continuing to evaluate the prototype for reducing the number of unnecessary edits from Wikidata that show up in watchlist and recent changes of Wikipedia and co. The approach is to look at the diff of the rendered article before and after the change from Wikidata is made. If there is no difference then the change is probably not relevant for that article. We are collecting a sample to further understand how it performs. ** To continue to address Wikidata's scaling issues, we are planning the migration of entity usage tables to the X1 cluster. * Mobile editing of statements: ** We implemented more feedback from testing of the new mobile front-end. Specifically we worked on making it clearer when a statements already exist that the editor is trying to add to the Item. ** Additionally, we made minor improvements to the look and feel of the mobile front-end. * REST API: ** REST search routes now take apihighlimits right into account ([[phab:T428032]]) ** We are starting to work on Lexeme support ([[phab:T429572]], [[phab:T429332]]) * GraphQL: ** We added support for requesting “best statements” for a given Property ([[phab:T428138]]) ** We are working on adding support for negation in Property value pair filters ([[phab:T429580]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Poland|Poland]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:51, 29 ജൂൺ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30720282 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #739 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-07-06. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#738]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Closed request for adminship: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Interface administrator/1Veertje|1Veertje]] - '''Closed as Successful''' **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Ziv|Ziv]] - '''Closed as Successful''' * New requests for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/gov-wikidata-match 1|gov-wikidata-match 1]] - '''Task/s:''' Link existing GOV (historical gazetteer) building-like objects to existing Wikidata building-like objects. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/AgenticCommonsBot 1|AgenticCommonsBot 1]] - '''Task/s:''' Add [[Property:P648|Open Library ID <small>(P648)</small>]] (OpenLibrary author ID) to Wikidata items about people, only where the OpenLibrary author and the Wikidata person have been confirmed to be the same individual, with a source on every statement. * Closed request for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/JigildikBot|JigildikBot]] - '''Approved''' **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/SonalBot|SonalBot]] - '''Approved''' **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/ias-kbase|ias-kbase]] - '''Approved''' ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** The Wikidata Platform (WDP) [[D:Event:Blazegraph Migration Office Hours - July 2026|monthly office hour]] takes place '''tomorrow''', {{zonestamp|2026-07-07 16:00|7th July at 16:00 UTC}}. These office hours are focus on the Blazegraph migration work, and the team is inviting all community members to join the discussion. ''Register via [[D:Event:Blazegraph Migration Office Hours - July 2026|the event page]]'' ** The next Wikidata+Wikibase office hours will take place on Wednesday, 18:00 CEST (in your [https://zonestamp.toolforge.org/1783526400/1783530000?zdl=fU_LqsJADP2a6SZwqXMf9C66UEHQpSiu4zR2otNMnUkX_r2jG8GFEEjCeXDOlELrVcdsvufGrsro10BlnSOL86jlXNNyG-vz7x772XX7s7s0K819JThQe-ALd6gIxv7B4zliJoinEzsCH6dUdZRd4lE5SrsfXRxY-ifzowyiwIE6odzhzdglNOphM4Ub2LpIjG1mTYlc17CgFFiM_QcWUE8v7x0F6hMOUHqIUKhCdPjM8Y7cAQ timezone]), 08th July 2026 in the Wikidata Telegram group. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase. ** [[m:Event:WMUK_Sandbox_Sessions/Improving_Wikidata_References:_The_Reference_Validator_Tool|Sandbox sessions: Wikidata Reference Validator Tool - improving Wikidata references]] - Aug 15, 17:00 - 18:00 UTC. ** [https://wikiedu.org/courses/documenting-america-wikidata/ Wiki Education + AASLH: Documenting America with Wikidata], a collaboration between Wiki Education and the American Association for State and Local History is offering six hour-long meetings held weekly to introduce attendees to Wikidata and improve content for Wikidata and Wikipedia on American history. Registration ends: July 17, 23:59 Pacific Time (PT) ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: (fr) [[:w:fr:Wikip%C3%A9dia:RAW/2026-07-05#Le_point_sur_la_diversit%C3%A9_de_genre_dans_les_articles|Le point sur la diversité de genre dans les articles]] in *Regards sur l'actualité du mouvement Wikimedia* * Papers: ** Spatiotemporal-Heuristic A* Search for Pruning - Historical Influence and Succession Paths in Wikidata - [https://informatika.stei.itb.ac.id/~rinaldi.munir/Stmik/2025-2026/Makalah2026/13524106_Michael%20James%20Liman_Makalah%20Stima.pdf Paper], by Michael James Liman (2026). ** Wikontic: Constructing Wikidata-Aligned, Ontology-Aware Knowledge Graphs with Large Language Models - [https://aclanthology.org/2026.eacl-long.388/ Paper] by Chepurova et al., (2026). * Videos: (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=AL_pyY2PIOE Introduction to Wikidata] - Dr. Claudia De Souza and Prof. Dinah Wilson Fraites introduce Wikidata with Spanish-slides. ''' Tool of the week ''' * [https://zelph.org/ Zelph]: Offers powerful analysis capabilities for the complete Wikidata knowledge graph while remaining adaptable for any semantic domain. * [https://viz.luarai.com/worldcup-heights World Cup Heights]: An interactive data‑viz app that shows the heights of FIFA World Cup players, arranged so you can quickly compare teams, positions, and overall height distributions. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [[d:Event:WikidataCon 2027/Call for expressions of interest to host|Call for local partners: WikidataCon 2027]]: Planning is underway for the next hybrid WikidataCon, and Wikimedia Deutschland is seeking a local affiliate to co-organize the on-site event. Expressions of Interest are due by 13 July. * The Wikidata Platform team has published the [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|8th issue of its monthly newsletter]]. This edition includes updates on the migration of WDQS backend away from Blazegraph, including a transition into the next phase '''Initial Implementation (pilot) phase''' following completion of the '''installation phase'''. This update also include some Documentation on Query Rewrites the team will like the Wikidata community and all WDQS users to help review and leave feedbacks. ''see [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|WDP monthly newsletter]] for more details'' ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14559|prisoner number]] (<nowiki>number or identifier assigned to a prisoner, to be used as a qualifier for P2632 (place of detention)</nowiki>) **[[:d:Property:P14574|photographer]] (<nowiki>person who took this photograph</nowiki>) **[[:d:Property:P14595|‎Gmedia rating (video games)]] (<nowiki>video game ratings of the Saudi Arabian rating system</nowiki>) **[[:d:Property:P14603|visual style]] (<nowiki>the visual style used in a video game (or other creative work)</nowiki>) **[[:d:Property:P14610|garden]] (<nowiki>garden of this subject</nowiki>) **[[:d:Property:P14613|objects (category theory)]] (<nowiki>the precise objects of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14614|morphisms]] (<nowiki>the precise morphisms of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14615|terminal object]] (<nowiki>the precise terminal object of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14616|initial object]] (<nowiki>the precise initial object of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14617|products (category theory)]] (<nowiki>the precise products of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14618|coproducts (category theory)]] (<nowiki>the precise coproducts of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14619|isomorphisms]] (<nowiki>the precise isomorphisms of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14620|monomorphisms]] (<nowiki>the precise monomorphisms of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14621|epimorphisms]] (<nowiki>the precise epimorphisms of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14622|regular monomorphisms]] (<nowiki>the precise regular monomorphisms of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14623|regular epimorphisms]] (<nowiki>the precise isomorphisms of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14624|left adjoint]] (<nowiki>the left adjoint of the functor</nowiki>) **[[:d:Property:P14625|enriched over]] (<nowiki>the base monoidal category, bicategory, etc. of the enriched category</nowiki>) **[[:d:Property:P14626|monoidal category operation]] (<nowiki>the “tensor product” bifunctor of the monoidal category</nowiki>) **[[:d:Property:P14627|2-morphisms]] (<nowiki>the precise 2-morphisms of the 2-category</nowiki>) **[[:d:Property:P14635|taxon footprint]] (<nowiki>image of a footprint of this taxon</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14558|Sri Lankan Parliament member ID]], [[:d:Property:P14560|‎Taiwan Central News Agency news tag ID]], [[:d:Property:P14561|Model-Kartei.de ID]], [[:d:Property:P14562|Wildenstein Plattner Institute ID]], [[:d:Property:P14564|Web The Television work ID]], [[:d:Property:P14565|Web The Television person ID]], [[:d:Property:P14566|U-NEXT person ID]], [[:d:Property:P14567|U-NEXT video ID]], [[:d:Property:P14568|Sokmil director ID]], [[:d:Property:P14569|Sokmil idol ID]], [[:d:Property:P14570|socrealizm.com.ua person ID]], [[:d:Property:P14571|Répertoire des films classés film ID]], [[:d:Property:P14572|‎regjeringen.no ministry ID]], [[:d:Property:P14573|‎regjeringen.no politician ID]], [[:d:Property:P14575|Objectif plumes work ID]], [[:d:Property:P14576|National Operator Code (UK)]], [[:d:Property:P14577|‎Extended Defence of Britain Database ID]], [[:d:Property:P14578|Pacelli edition person ID]], [[:d:Property:P14579|Myludo game ID]], [[:d:Property:P14580|MyDirtyHobby ID]], [[:d:Property:P14581|Maoyan film ID]], [[:d:Property:P14582|‎Los Angeles Historic-Cultural Monument number]], [[:d:Property:P14583|Letterboxd writer ID]], [[:d:Property:P14584|KSW organization ID]], [[:d:Property:P14585|KSW person ID]], [[:d:Property:P14586|KSW place ID]], [[:d:Property:P14587|1SCREEN movie ID]], [[:d:Property:P14588|1SCREEN Person ID]], [[:d:Property:P14589|‎Artistas Visuales Chilenos propertyvalue ID]], [[:d:Property:P14590|‎Canadian Trademark Registration Number]], [[:d:Property:P14591|occitanica.eu ID]], [[:d:Property:P14592|Hancinema company ID]], [[:d:Property:P14593|ZicTrad person ID]], [[:d:Property:P14594|H-NEXT Person ID]], [[:d:Property:P14596|FOD video ID]], [[:d:Property:P14597|Farzonagon ID]], [[:d:Property:P14598|d Hits artist ID]], [[:d:Property:P14599|ABEMA video ID]], [[:d:Property:P14600|17LIVE ID]], [[:d:Property:P14604|‎regjeringen.no government ID]], [[:d:Property:P14605|Pure Adult actress ID]], [[:d:Property:P14606|Pure Adult studio ID]], [[:d:Property:P14607|‎GBIF taxon ID]], [[:d:Property:P14608|Digital portrait index person (GND) ID]], [[:d:Property:P14609|torial username]], [[:d:Property:P14611|Pontifical Urbaniana University ID]], [[:d:Property:P14628|CatDat category ID]], [[:d:Property:P14629|CatDat functor ID]], [[:d:Property:P14630|CatDat category property ID]], [[:d:Property:P14631|CatDat functor property ID]], [[:d:Property:P14632|‎Samtrafiken-vehicle ID]], [[:d:Property:P14633|GIGA actress ID]], [[:d:Property:P14634|Zen Pictures actress ID]], [[:d:Property:P14636|Olyrix artist ID]], [[:d:Property:P14637|AutorÒc 16-18 author ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review:: **[[:d:Wikidata:Property proposal/dielectric strenght|dielectric strenght]] (<nowiki>maximum electric field a material can withstand before electrical breakdown occurs</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/about page URL|about page URL]] (<nowiki>URL to the official about page</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten Books author ID|Rakuten Books author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten TV adult Person ID|Rakuten TV adult Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant sur le Western Orthodox Wiki|Identifiant sur le Western Orthodox Wiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Le GRoG ID|Le GRoG ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NHK On Demand Program ID|NHK On Demand Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Centre for Computing History exhibit reference ID|Centre for Computing History exhibit reference ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GCD character ID|GCD character ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identificador de agente econômico na ANCINE|Identificador de agente econômico na ANCINE]], [[:d:Wikidata:Property proposal/1SCREEN Program ID|1SCREEN Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Architectenregister-id|Architectenregister-id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LUDAP ID|LUDAP ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TakaWiki ID|TakaWiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Terceiro Tempo Que Fim Levou ID|Terceiro Tempo Que Fim Levou ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BiDünyaFilm film ID|BiDünyaFilm film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CNUC code|CNUC code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Steady username|Steady username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NHK ONE Program ID|NHK ONE Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SongLyrics.com song ID|SongLyrics.com song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Braunschweiger ProfKat ID|Braunschweiger ProfKat ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ClayArena shooter profile ID|ClayArena shooter profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Open Collective ID|Open Collective ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Anobii author ID|Anobii author ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Development ''' * The development team are at an offsite retreat this week. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/France|France]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:05, 6 ജൂലൈ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30773585 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #740 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-07-13. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#739]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> '''Discussions''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/GA_Kevin|GA Kevin]] - <small>RfP scheduled to end after 14 July 2026 18:40 (UTC)</small> * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Nabbot_2|Nabbot 2]] - '''Task:''' Translating English descriptions to Turkish using a predefined dictionary mapping. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/AgenticCommonsBot_1|AgenticCommonsBot 1]] - '''Task:''' Add [[d:Property:P648|Open Library ID (P648)]] (OpenLibrary author ID) to items about people, where the OpenLibrary author and Wikidata person are the same individual, when every statement is sourced. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/EquipboardBot|EquipboardBot]] - '''Task''': Add [[d:Property:P6912|Equipboard artist ID (P6912)]] to Wikidata items for musicians, sourced from Equipboard's own database of public artist identifiers. * Call for Participation in Improving Constraints ** Just about any aspect of constraints is in scope, from rewriting existing bots to expanding the power of property constraints to adding new kinds of constraint. If you are interested, sign up in [[d:Wikidata:WikiProject_property_constraints/improving|WikiProject Property Constraints/improving]]. '''Events''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[wmania:2026:Wikimania|Wikimania 2026]] is fast approaching. Taking place 21 - 25 July in Paris, France. Can't attend? Register for a ticket to the [[wmania:2026:Registration|virtual event]] and watch sessions online. ** Interested in [[mw:Wikibase/Ontology-Federation|Wikibase Ontology Federation]]? Join the July 14 call, see the [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Cleaning_Task_Force#Tuesday,_14_July_2026,_11:30_EDT_(UTC-4)|Cleaning Task Force]] page for more details. * Previous events: ** The 3rd Quarter Wikidata + Wikibase office hour was held. The transcript is available to read:<br>[[d:Wikidata:Events/Telegram_office_hour_2026-07-08|Wikidata:Events/Telegram office hour 2026 07 08]] '''Press, articles, blog posts, videos''' * Blogs ** [[Diffblog:2026/07/10/behind-better-data-inside-wikidatas-first-wikiprojects-days|Behind Better Data: Inside Wikidata’s First WikiProjects Days]] ** [[Diffblog:2026/07/12/africa-wiki-challenge-2026-in-the-ghanaian-pidgin-community-documenting-water-for-life-through-wikimedia-projects|Africa Wiki Challenge 2026 in the Ghanaian Pidgin Community: Documenting “Water for Life” Through Wikimedia Projects]] ** [[Diffblog:2026/07/09/reflecting-on-progress-and-planning-ahead-dagbani-wikimedians-user-group-holds-its-last-quarter-team-meeting|Reflecting on progress and planning ahead: Dagbani Wikimedians User Group holds its last quarter team meeting]] ** [[Diffblog:2026/07/08/eduwiki-workshop-combining-petscan-and-generative-ai-for-smarter-wikipedia-editing|EduWiki Workshop: Combining PETScan and Generative AI for Smarter Wikipedia Editing]] ** [https://computationalhistory.substack.com/p/why-computational-historians-need Why Computational Historians need Wikidata] - a substack article by Jim Clifford * Papers ** [https://dl.acm.org/doi/10.1145/3805712.3808389 A Demonstration of WikiRAG: An Evidence-based Link Prediction for Wikidata with Retrieval Augmented Generation] - WikiRAG is an interactive framework that combines automated link prediction with retrieval‑augmented generation and human validation to reliably complete knowledge graphs like Wikidata by generating candidate links, retrieving supporting evidence, and enabling users to confirm and export validated triples. By Sabu, et al., (2026) * Videos ** [https://m.youtube.com/watch?v=GRS-0nMsb1Q&pp=iggCQAE%3D&ra=m Using Open Refine] by Wikimedia Australia, Paul Duchesne presents "Using OpenRefine" during WikiCon Australia 2026, (National Film and Sound Archive, Canberra). ** [https://m.youtube.com/watch?v=oq2fjfAhsgc&pp=iggCQAE%3D&ra=m Let’s Get Mappy - making maps on Wikimedia platforms] by Wikimedia Australia, Alex Lum presents how location (pushpin) maps, locator maps, and interactive "slippy" local maps end up on Wikipedia, and how infoboxes, Wikidata and OpenStreetMap works together to generate them ** (繁體中文/zh-TW) [https://www.youtube.com/watch?v=YaOjh92PPuI Tutorial on Editing Temple Data for Wikidata and Wikimedia Commons] - recording of a workshop (July 5) on Tutorial on Editing Temple Data for Wikidata and Wikimedia Commons, held by Wikimedia Taiwan Community and OSM Taiwan. ** [https://www.youtube.com/watch?v=VxCTNRqnOKw Open data tools for cultural heritage] 2nd session in the workshop series “Open Data to Strengthen Online Cultural Heritage,” held March 24, 2026, and organized by the National Library of Uruguay (BNU), Wikimedians of Uruguay, Datysoc, and Data Uruguay. ** [https://www.youtube.com/watch?v=ZrzycFNeVyI GLAMs and Citizen Science Encouraging and Enabling Participation] - Siobhan Leachman presents "citizen science workflows" (BHL, iNaturalist, Bionomia, Wikidata) to show how GLAM's can empower citizen scientists to reuse their collections. '''Tool of the week''' *[https://rudof-project.github.io/ rudof] can be used as a command line tool or can be embedded as a library using cargo. It can be used to validate RDF data represented with different syntaxes like Turtle, NTriples, to name a few. As well as RDF data available through SPARQL endpoints like Wikidata '''Other Noteworthy Stuff''' * A [[d:Wikidata:Project_chat#c-Ainali-20260623132900-Need_of_a_process_to_become_a_mentor|Project Chat discussion]] on the new [[mw:Help:Growth/Mentorship|Mentorship features]]. Self-enrollment has been enabled with the following requirements - account age: 365 days, edits: 500. * There is also a [[d:Wikidata:Project_chat#c-Bovlb-20260709235700-Discussion|proposal]] to add an advisory message to new accounts that create multiple items. '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: none ** External identifiers: [[:d:Property:P14638|Rakuten TV adult person ID]], [[:d:Property:P14639|KBS News topic ID]], [[:d:Property:P14640|Rakuten Books author ID]], [[:d:Property:P14641|PTS News Network topic ID]], [[:d:Property:P14642|Nakamura Kikaku ID]], [[:d:Property:P14643|‎La Grange person ID]], [[:d:Property:P14644|‎Fontaines de Belgique ID]], [[:d:Property:P14645|NHK On Demand program ID]], [[:d:Property:P14646|1SCREEN program ID]], [[:d:Property:P14647|LUDAP ID]], [[:d:Property:P14648|Bianco keyword ID]], [[:d:Property:P14649|Architectenregister ID]], [[:d:Property:P14650|‎ClayArena shooter profile ID]], [[:d:Property:P14651|‎Sundsvall Municipality opendata beach ID]], [[:d:Property:P14652|Terceiro Tempo Que Fim Levou ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/relocated from|relocated from]] (<nowiki>Object is the original or former {{Q|17334923}} of the permanently relocated {{Q|16222597}}</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/OpenType script tag|OpenType script tag]] (<nowiki>identifier for a script in OpenType</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/transforms from|transforms from]] (<nowiki>this fictional or mythical entity transforms from that form</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Korean Classification of Administrative Districts|Korean Classification of Administrative Districts]] (<nowiki>code assigned to an administrative district of South Korea in the Korean Classification of Administrative Districts</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Anobii book ID|Anobii book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Google Maps Place ID|Google Maps Place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Viberate Artist ID|Viberate Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Architectural Heritage style ID|Brussels Inventory of Architectural Heritage style ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Architectural Heritage designer ID|Brussels Inventory of Architectural Heritage designer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TuneCore Japan artist ID|TuneCore Japan artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Deltarune Wiki article ID|Deltarune Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/INAPP OA author ID|INAPP OA author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CNR-IRIS ID|CNR-IRIS ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AnimeOshi anime ID|AnimeOshi anime ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Guide Japan Person ID|Guide Japan Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CD Journal Artist ID|CD Journal Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CIDIM Artist ID|CIDIM Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Operabook Artist ID|Operabook Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mizan al-Arab poet ID|Mizan al-Arab poet ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Norton Simon Museum object ID|Norton Simon Museum object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenStreetMap data item ID|OpenStreetMap data item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant sur le Western Orthodox Wiki|Identifiant sur le Western Orthodox Wiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A World Made by Travel person ID|A World Made by Travel person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base notes ID|Scent Base notes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/radio.net IDs|radio.net IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base perfumer ID|Scent Base perfumer ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! '''Did you know?''' * Query examples: [https://w.wiki/SJfA Items only connected to Telugu Wikipedia] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Ainali-20260712084300-Stefan_Kühn-20260712083900|source]]) - change the language code 'te' to make it work with any other Wikipedia * Schema examples: [[d:EntitySchema:E269|French historic monument (E269)]] - With Wikimania taking place in the French Capital, you can use this entity schema if you feel inspired to or expand items on French monuments. * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Pleasant_Goat_and_Big_Big_Wolf|Project Pleasant Goat and Big Big Wolf]] - a Chinese-animated television franchise. ** (Français) [[d:Wikidata:Wikiproject_Orthodox_Christianity|Project Orthodox Christianity]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_SUNY_Libraries_EMCO|Project SUNY Libraries EMCO]] * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Poland|Project Govdirectory Poland]] added several new subpages detailing coverage and progress on State, Local Agencies and Marshall's Offices. **[[d:Wikidata:WikiProject_property_constraints|Project Property Constraints]] added a subpage: [[d:Wikidata:WikiProject_property_constraints/improving|Improving]] - a call for participation, as a result of discussions during WikiProjects Days 2026. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Most_sitelinked_items/with_statements|Most sitelinked Items (with statements)]] '''Development''' * Blazegraph migration: We are continuing to prepare the Query UI, Query Builder, constraint checks, etc for the migration to QLever ([[phab:T425618]]) * Wikidata integration in the Wikimedia projects: We are investigating some Lua modules to find ones responsible for a lot of unnecessary entries in Watchlist and Recent changes on Wikipedia and co ([[phab:T429366]]) * GraphQL: Added support for negation in property value pair filters ([[phab:T429580]]) * REST API: We are working on the first pieces of support for Lexemes: retrieving a full Lexeme ([[phab:T429332]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. '''Weekly Tasks''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2026 07 06|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current| Help translate]] · [[:d:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] [[:d:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]] ·''' [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:01, 13 ജൂലൈ 2026 (UTC) </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30773585 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary 741 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-07-20. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#740]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/RupumpedBot|RupumpedBot]] - '''Task/s:''' When an Item on a Kenyan river has a Swahili label but no English version, this bot will derive an English label and description. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/William_Avery_Bot_14|William Avery Bot 14]] - '''Task/s:''' Change values of url properties in mainspace that link to http://web.archive.org/ to use the https protocol (requested at [[d:Wikidata:Bot_requests#Request_to_make_HTTPS_for_Wayback_Machine_recurrent_(2026-07-17)|Bot requests#Make HTTPS for Wayback Machine recurrent]]) ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** Wikimania is about to begin. Whether you're attending on-site or virtually, plan your sessions so you don't miss any. *** [https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/schedule/ Full program] / [[wmania:2026:Program/Wikidata|Wikidata-only program]] *** Get your [https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/ virtual ticket] ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #91 Aug 10 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. ** [https://force11.org/post/webinar-metadata-for-all-with-wikidata Force11 webinar: Metadata for all with Wikidata] will look at three novel applications, WikiCite, the Trans Music Achive and the Pratt Institute. Held online August 26, 13-14:00 UTC. Please register for the access link. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://blog.johl.io/calling-wikifunctions-for-der-die-das/ Calling Wikifunctions for der, die, das] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/07/18/how-to-strengthen-the-public-domain-with-wikidata/ How to strengthen the public domain with Wikidata] ** [https://rtnf.substack.com/p/altilunium-panoply-v26719 Altilunium Panoply v26.7.19] : In this latest release, the external Wikidata connection logic has undergone a major architectural overhaul to improve internal trace mapping. * Videos: ** (Svenska) [https://www.youtube.com/watch?v=eiYEdXCA3z4 Strategic inclusion of library data on Wikidata] - first recorded at Digikult 2019, with Alicia Fagerving. ** (Français) [https://www.youtube.com/watch?v=FA5i80xTXpU I’ll explain how Wikidata works! (Livestream recording)], [[d:User:Lyoko%C3%AF|User:Lyokoï]] will introduce Wikidata and its concepts and the fundamentals of editing. ** (繁體中文/zh-TW) [https://www.youtube.com/watch?v=NCswknRt7wg Wikivoyage Guidelines for editing Temple information] ** [https://www.youtube.com/watch?v=VGtGZhE7e-E How to use Wikibase for Mixed Methods Research], with Francesco Bailo. Recorded at SICSS Melbourne 2026 (Summer Institute in Computational Social Science). * Games: [https://www.webwoven.org/ Webwoven] - a new game has surfaced, powered by Wikidata. Race from start to finish in as few connections as possible. Already includes Leaderboards, daily challenges and multiplayer. Sure to be a hit at future Wikidata events. ''' Tool of the week ''' *[https://wikivibes.toolforge.org/#/ wikivibes] is a tool by [[User:Magnus Manske|Magnus Magnus]] that play public domain music from Commons, tracked by Wikidata ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Jobs: ** [https://wikimedia-deutschland.softgarden.io/job/65367316/Interim-Engineering-Manager-Wikidata-for-Wikimedia-Projects-all-genders-?jobDbPVId=279178738&l=en (Interim) Engineering Manager - Wikidata For Wikimedia Projects] - Hybrid ** [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060307?gh_src=uginyj6n1us Senior Software Engineer, Wikidata Platform] - Remote ** [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060261?gh_src=4n8hpqkx1us Software Engineer, Wikidata Platform] - Remote ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: none ***[[:d:Property:P14659|‎about page URL]] (<nowiki>URL to the official about page</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14653|Western Orthodox Wiki ID]], [[:d:Property:P14654|Steady publication ID]], [[:d:Property:P14655|‎Open Collective ID]], [[:d:Property:P14656|‎Guide du Rôliste Galactique ID]], [[:d:Property:P14657|CNUC code]], [[:d:Property:P14658|Centre for Computing History exhibit reference ID]], [[:d:Property:P14660|Braunschweiger ProfKat ID]], [[:d:Property:P14661|CNR-IRIS author ID]], [[:d:Property:P14662|Anobii Book ID]], [[:d:Property:P14663|Anobii author ID]], [[:d:Property:P14664|TuneCore Japan artist ID]], [[:d:Property:P14665|TakaWiki numeric page ID]], [[:d:Property:P14666|Norton Simon Museum object ID]], [[:d:Property:P14667|Guide Japan Person ID]], [[:d:Property:P14668|CD Journal artist ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/autoptic examination|autoptic examination]] (<nowiki>time of last direct examination of the inscribed object</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Tabular data series|Tabular data series]] (<nowiki>A tabular data series in Commons that models the given concept</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/data series|data series]] (<nowiki>A data series about the given topic.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/incumbent before dissolution|incumbent before dissolution]] (<nowiki>entity incumbent in a position before its dissolution for an election</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/former operator|former operator]] (<nowiki>entity, company, military service, or organisation which is notable for previously operated the item, aircraft, vehicle, or other equipment</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/número de la plaza|número de la plaza]] (<nowiki>square number</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/PISAI ID|PISAI ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ko-fi page ID|Ko-fi page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base brand ID|Scent Base brand ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Etsy shop name|Etsy shop name]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Overcast podcast ID|Overcast podcast ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Grillplatser.nu ID|Grillplatser.nu ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Criticker Film ID|Criticker Film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/HAND ID|HAND ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Open Language Archives Community language code|Open Language Archives Community language code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Ciel d'oc d'une publication|identifiant Ciel d'oc d'une publication]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ODiD ID|ODiD ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Generic/Numero de Registre Tributari|Generic/Numero de Registre Tributari]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UntitledDb People ID|UntitledDb People ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan drama ID|MissEvan drama ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan sound ID|MissEvan sound ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan ID|MissEvan ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan voice actor ID|MissEvan voice actor ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fmfenxiang FM ID|Fmfenxiang FM ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fmfenxiang sound ID|Fmfenxiang sound ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fmfenxiang seiyuu ID|Fmfenxiang seiyuu ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Development ''' * Wikidata Query Service: We are working on adapting the Query Service UI to get it ready for the move to QLever * Mobile editing of statements: We are continuing to fix small issues found in testing * Lexemes: We are continuing the work on adding support for Lexemes to the REST API * Sustainability: ** We are preparing the migration of some database tables on the client wikis that track the usage of Wikidata's data in articles on Wikipedia and co ** We are further investigating how many changes from Wikidata that currently get sent to Wikipedia and co don't actually lead to a change in the article to be able to reduce these cases further [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:56, 20 ജൂലൈ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30773585 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/June 2026|Wikimedians of Kerala - June 2026 Newsletter]] == <div lang="en" dir="ltr"> {{ptag2|T429741}} <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;"> <small>This is the Wikimedians of Kerala UG's 29^th newsletter.</small> <br> [[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]</div> ;Updates / Discussions <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * On 27th June 2026, we held our June 2026 Monthly Meetup from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. 12 community members participated in the meeting and discussions. ** [[:User:Athulvis|Athul R T]] shared updates about [[:c:commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026]] - The programe will run in July 2026. More than two thousand images are uploaded now. ** [[:User:Sree1959|Sreekrishnan Narayanan]] shared updates about Malayalam Wikivoyage project. Users are editing and we are waiting for the response from Language Committee. ** [[:User:SijiR|Siji]] shared updates about [[:m:Event:Wikiwomen Camp Kerala 2026|Wikiwomen Camp Kerala 2026]]. Program is planned on July 11,12 at Kozhikkode. </div> ;Events & activities <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * <u>''On-going events & activities by User Group''</u> ** [[:c:commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026]]: Wiki Loves Earth India is an international photographic campaign and We are organizing it in India. More than four thousand files uploaded into this campaign. The campaign will end on 31st July 2026. ** [[:m:Event:Wikiwomen Camp Kerala 2026|Wikiwomen Camp Kerala 2026]]: Wikiwomen Camp aims to bring together women who are active contributors to the Wikimedia movement. 23 editors participated in this two day camp at Kozhikode. **[[:m:Event:Wikimedia Technical Workshop 2026 at C-SiS CUSAT|Wikimedia Technical Workshop 2026 at C-SiS CUSAT]] : We organized a Wikimedia technical workshop in collaboration with Centre for Science in Society (C-SiS), Cochin University of Science and Technology, Kochi, Kerala. 20 students from various colleges participated in this event. We started developing some tools with the help of participants. **[[:m:Kerala Culture Month 2026|Kerala Culture Month 2026]] As part of Wiki Conference India 2026 we co-organized a writing campaign as a pre conference activity. The campaign started on 15th July 2026 and will end on 15th August 2026. </div> </div> <hr> <div style="text-align: center;"> '''Upcoming meeting: 25^th July 2026 – [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/July 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/4198|Meetup Registration]]''' <hr> This message was sent by [[:m:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:22, 25 ജൂലൈ 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]] </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #742 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-07-27. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#741]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: **[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/AuntuBot|AuntuBot]] - '''Task/s:''' Per the approved bot request at commons:Commons:Bots/Requests/AuntuBot, I am in the process of uploading approximately 50,000 issues of the Bangladesh Gazette to Wikimedia Commons. We need to a parent Wikidata item for each specific issue/volume to import and organize these files on Bengali Wikisource. Note that AuntuBot has already been granted a bot flag on Wikimedia Commons for the file uploads. **[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 2|Rebot 2]] - '''Task/s:''' We recently created the new property perspective (P14345) (Wikidata:Property proposal/anatomical view). With Rebot, I plan to move: *About 570 statements from depicts (P180) to perspective (P14345) as a property *About 1400 statements from depicts (P180) to perspective (P14345) as a qualifier of image (P18) **[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 3|Rebot 3]] - '''Task/s:''' Import 1389 instances of taxon author citation (P6507) from this Catalan Wikipedia list, compiled by bot from the articles. **[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 4|Rebot 4]] - '''Task/s:''' The task consists in changing these 1072 items. It has to change creator (P170) to the new property photographer (P14574). Also there are 1000+ items in which the property should be used as a qualifier. **[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Openpep|Openpep]] - '''Task/s:''' Maintenance of Politically Exposed Person (PEP) data on Wikidata for Thai government officials. Specifically: *Creating new Wikidata items for Thai politicians not yet in the database *Adding P39 (position held) claims with proper qualifiers (P580 start time, P582 end time, P2937 legislative term for legislators, P1365/P1366 replaces/replaced by, P1545 series ordinal) *Adding P102 (member of political party) with date qualifiers *Adding P569 (date of birth), P106 (occupation), P21 (sex or gender), P19 (place of birth), P1559 (name in native language) *Setting and correcting labels, descriptions, and aliases *Removing incorrect claims and deduplicating *Adding social media profiles (P2003 Instagram, P2013 Facebook, P11705 Facebook numeric ID) **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DutchFixer|DutchFixer]] - '''Task/s:''' Reformat Dutch verb forms that are listed as [[Q1994301|past tense <small>(Q1994301)</small>]], [[Q814722|participle <small>(Q814722)</small>]] to simply use [[Q12717679|past participle <small>(Q12717679)</small>]] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** Vladimir Terentyev used the set of names for [https://vova.today/en/works/plofornot/ every dish from Wikidata] -- labels and aliases in every language -- along with restaurant data from OpenStreetMap to develop a world map of dish names, attempting to answer the research question: "Where does plov end and biryani begin, and who really draws these borders?" ** [https://oshwa.org/announcements/giving-open-source-hardware-a-place-on-wikidata/ Giving Open Source Hardware a Place on Wikidata] ** [https://blog.tib.eu/2026/07/27/simplified-entry-of-complex-data-into-wikibase/ Simplified entry of complex data into Wikibase] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/07/24/grateful-and-growing-reflecting-on-my-wiki-afrodemics-fellowship-pilot-cohort/ Grateful and Growing: Reflecting on My Wiki Afrodemics Fellowship, Pilot Cohort] * Papers: [https://ojs.aaai.org/index.php/ICWSM/article/view/42790 DivinWD: Exploring the Diversity of Scientific Publications in Wikidata] - DivinWD is a large open-source dataset of over 23 million triples and 1.2 million scholarly articles (2010–2024), integrating Wikidata with five bibliographic sources and gender data to enable transparent diversity analyses in science while documenting biases and infrastructural limitations. By Saletti et. al., (2026) ''' Tool of the week ''' *[https://osm.wikidata.link/ OWL Places], the Wikidata-OpenStreetMap matching tool, can now add OpenStreetMap IDs to Wikidata ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibaseug@lists.wikimedia.org/thread/4ODLBGNPJVVMLFCRJUMODQ3SQEPPOXCE/ Wikibase Suite Deploy 7.1.0 and other upgrades] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14669|dielectric strength]] (<nowiki>electric field strength that causes electrical breakdown of an insulating material under specified test conditions</nowiki>) ***[[:d:Property:P14672|still taken from the audiovisual work]] (<nowiki>image comes from the given audiovisual work</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14670|Operabook artist ID]], [[:d:Property:P14671|‎MPA certificate number]], [[:d:Property:P14673|‎Deltarune Wiki article ID]], [[:d:Property:P14674|A World Made by Travel person ID]], [[:d:Property:P14675|UntitledDb person ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Fediverse app|Fediverse app]] (<nowiki>Fediverse platform of the instance or address</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Fediverse instance URL|Fediverse instance URL]] (<nowiki>Ferdiverse instance of/about the subject</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/reference amount|reference amount]] (<nowiki>Amount of the food that contains a particular quantity of a nutrient.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Qidian Book ID|Qidian Book ID]] (<nowiki></nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Garance item ID|Garance item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kinorating|Kinorating]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IGN producer|IGN producer]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fediverse address|Fediverse address]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Music & Opera artist ID|Music & Opera artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LFL player ID|LFL player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccer365.net tournament ID|Soccer365.net tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/kicker.de coach ID|kicker.de coach ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BeSoccer team ID|BeSoccer team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FootballFakts.ru stadium ID|FootballFakts.ru stadium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SofaScore tournament ID|SofaScore tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Foot Mercato club ID|Foot Mercato club ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lithuanian movie register ID|Lithuanian movie register ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Foot Mercato referee ID|Foot Mercato referee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BeSoccer referee ID|BeSoccer referee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kicker.de referee ID|Kicker.de referee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccer365.net referee ID|Soccer365.net referee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UNESCO Observatory of Killed Journalists ID|UNESCO Observatory of Killed Journalists ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccer365.net stadium ID|Soccer365.net stadium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MFL player ID|MFL player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Okko movie ID|Okko movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RIA Novosti organization ID|RIA Novosti organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParliamentTV person ID|OpenParliamentTV person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParliamentTV organization ID|OpenParliamentTV organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParliamentTV term ID|OpenParliamentTV term ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Camping.se ID|Camping.se ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/classicalive artist ID|classicalive artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chess Games tournament ID|Chess Games tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chess.com tournament ID|Chess.com tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MusiciansPage artist ID|MusiciansPage artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Flemish educational institution number|Flemish educational institution number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Giovani Artisti italiani ID|Giovani Artisti italiani ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/365chess.com tournament ID|365chess.com tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Norwegian Athletics athlete ID|Norwegian Athletics athlete ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LinkedIn numeric company ID|LinkedIn numeric company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lulu spotlight ID|Lulu spotlight ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RPGnet Index ID|RPGnet Index ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EU Treaties and Agreements database ID|EU Treaties and Agreements database ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Development ''' * The team were at Wikimania this past week so not much development happened. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:32, 27 ജൂലൈ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30846852 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #743 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-08-04. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#742]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' *[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/INAPerson 1|INAPerson 1]] - Task/s: Create Wikidata pages entries for mostly French journalists, using INA (French National Audiovisual Institute) catalogue as reference. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[Diffblog:wikimedia-research-conference-in-the-cee-region-programme-coming-in-august-registration-open|Wikimedia & Research conference in the CEE region: programme coming in August, registration open]] - follow link for registration instructions, (onsite) open until August 26, (online) open until at least October 5. Event takes place Katowice, Poland, October 9-10, 2026. ** [https://www.dublincore.org/conferences/2026/sessions/workshop-wikidata-open-innovation/ Workshop: Wikidata for Open Innovation] - DCMI 226. Held on August 3 by Kalliopi Mathios, participants will get hands-on experience of Wikidata for use in Libraries, Industry and Communities. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Papers: ** the [[:d:Q140818826|proceedings]] of the conference [[:d:Q131418010|Wikidata and Research]] (cf. [[:meta:Wikidata and research|Meta page]]), held in Florence (Italy) on June 5-6, 2025, have been published on July 2026 and are available in CC-BY 4.0 license: ''[https://books.fupress.com/isbn/9791221510102 Wikidata e la ricerca. Condividere esperienze / Wikidata and Research. Sharing Experiences]''; 32 papers, 25 in English and 7 in Italian, deal with the usage of Wikidata and other Wikibase instances in different fields of academic research ** [https://arxiv.org/html/2607.25959 Detecting Knowledge Inconsistencies Across Text, Tables, and Knowledge Graphs] by Wei et al., (2026). This paper introduces ''Kontrast'': a tool for comparing Wikidata's statements against Wikipedia tables (and text) to find conflicting information or inconsistencies and missing data. * Videos: [https://www.youtube.com/watch?v=PA8pp1Qsh4M LIVE Wikidata Editing #123] with hosts [[d:User:Ainali|User:Ainali]] and [[d:User:Abbe98|User:Abbe98]] ''' Tool of the week ''' * [https://leximap.toolforge.org/ Leximap]: Create a colour-coded map of Lexemes from a Wikisource page's text, roll-over individual words to discover more about the lemma * [https://thefilmmap.com/ Filmmap]: a free interactive map of filming locations built from Wikidata. Search the title to see where it’s shot or a place to see what was made there *[https://www.wikidata.org/wiki/User:Danielyepezgarces/Cradle-gadget Cradle-gadget] – A new user script embeds the Cradle form editor into Wikidata item pages, enabling schema-based editing with ShEx. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Job vacancy: [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060261 (Remote) Software Engineer for the Wikidata Platform team]. * [https://www.wikibase.cloud/hosting-policy/pilot Wikibase Cloud has a new hosting policy (pilot version)] * [https://f-droid.org/en/packages/app.subster/ Subster] - a timeline-based Wikidata-powered game that plays songs from your own music collection and asks you to rank it against other songs in your hand. Like a digital, cardless version of Hitster. Requires a subsonic-compatible music server to connect to. * Uyen developed a tool in which you can visualize and inspect content gaps and shared content between different Wikipedia editions, as well as topic distributions: https://wiki-gap-finder.toolforge.org/ Check it out and give them [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc-ff0w-oUCEQXoQsCRxuiz5aOiOSes6kfWti5-KsKGgOgezg/viewform feedback]. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14687|tabular data series]] (<nowiki>A tabular data series in Commons that models the given concept</nowiki>) ***[[:d:Property:P14701|infobox chronology]] (<nowiki>indicate the place of an item in an Infobox chronology, as seen on the Wikipedias.</nowiki>) ***[[:d:Property:P14726|‎OpenType script tag]] (<nowiki>identifier for a script in OpenType, without trailing spaces</nowiki>) ***[[:d:Property:P14733|‎Fediverse app]] (<nowiki>Fediverse platform of the instance or address</nowiki>) ***[[:d:Property:P14734|‎Fediverse instance URL]] (<nowiki>Ferdiverse instance of/about the subject</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14676|Viberate artist ID]], [[:d:Property:P14677|Brussels Inventory of Architectural Heritage style ID]], [[:d:Property:P14678|Brussels Inventory of Architectural Heritage designer ID]], [[:d:Property:P14679|radio.net station ID]], [[:d:Property:P14680|radio.net podcast ID]], [[:d:Property:P14681|Sokmil AV performer ID]], [[:d:Property:P14682|Scent Base brand ID]], [[:d:Property:P14683|Scent Base notes ID]], [[:d:Property:P14684|Scent Base perfumers ID]], [[:d:Property:P14688|PISAI ID]], [[:d:Property:P14689|CIDIM Artist ID]], [[:d:Property:P14690|Etsy shop name]], [[:d:Property:P14691|‎Open Language Archives Community language code]], [[:d:Property:P14692|‎OpenStreetMap Wiki item ID]], [[:d:Property:P14695|Ko-fi page ID]], [[:d:Property:P14696|KinoRating ID]], [[:d:Property:P14697|‎Korean Classification of Administrative Districts]], [[:d:Property:P14698|UNESCO Observatory of Killed Journalists ID]], [[:d:Property:P14699|SofaScore tournament ID]], [[:d:Property:P14700|RIA Novosti organization ID]], [[:d:Property:P14702|MFL player ID]], [[:d:Property:P14703|‎MissEvan username]], [[:d:Property:P14704|Soccer365.net referee ID]], [[:d:Property:P14705|Soccer365.net stadium ID]], [[:d:Property:P14706|Soccer365.net tournament ID]], [[:d:Property:P14707|‎IGN producer ID]], [[:d:Property:P14708|kicker.de coach ID]], [[:d:Property:P14709|Kicker.de referee ID]], [[:d:Property:P14710|Lithuanian movie register ID]], [[:d:Property:P14712|LFL player ID]], [[:d:Property:P14713|BeSoccer referee ID]], [[:d:Property:P14714|BeSoccer team ID]], [[:d:Property:P14715|OpenParliamentTV organization ID]], [[:d:Property:P14716|OpenParliamentTV person ID]], [[:d:Property:P14717|OpenParliamentTV term ID]], [[:d:Property:P14718|Foot Mercato referee ID]], [[:d:Property:P14719|Foot Mercato club ID]], [[:d:Property:P14720|FootballFakts.ru stadium ID]], [[:d:Property:P14721|Chess Games tournament ID]], [[:d:Property:P14722|Chess.com tournament ID]], [[:d:Property:P14723|‎Camping.se ID]], [[:d:Property:P14724|Garance item ID]], [[:d:Property:P14725|‎OpenType language system tag]], [[:d:Property:P14727|Okko movie ID]], [[:d:Property:P14728|‎Grillplatser.nu ID]], [[:d:Property:P14729|Número de Registre Tributari]], [[:d:Property:P14730|‎MissEvan sound ID]], [[:d:Property:P14731|‎MissEvan drama ID]], [[:d:Property:P14732|‎Flemish educational institution number]], [[:d:Property:P14735|Norwegian Athletics athlete ID]], [[:d:Property:P14736|RPGnet Index ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/ENS name|ENS name]] (<nowiki>Ethereum Name Service (ENS) domain associated with a person or entity</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Inventaire régional du patrimoine en Wallonie ID|Inventaire régional du patrimoine en Wallonie ID]] (<nowiki></nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/member of musical group|member of musical group]] (<nowiki>member of musical group</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/name type|name type]] (<nowiki>type of noun or name the sense is</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/CINE21 Program ID|CINE21 Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten TV adult maker ID|Rakuten TV adult maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DMM maker ID|DMM maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/sukumizu.tv actress ID|sukumizu.tv actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GAS actress ID|GAS actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Paradise TV Parson ID|Paradise TV Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/syukou-club(X-DIABLO) actress ID|syukou-club(X-DIABLO) actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brazilian Fauna Taxonomic Catalogue ID|Brazilian Fauna Taxonomic Catalogue ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CINE21 company ID|CINE21 company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/STAPI Book ID|STAPI Book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/STAPI Comics ID|STAPI Comics ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/STAPI Episode ID|STAPI Episode ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/STAPI Performer ID|STAPI Performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Qidian Author ID|Qidian Author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Medieval Unicode Font Initiative ID|Medieval Unicode Font Initiative ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Apple Maps place id|Apple Maps place id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmycast person ID|Filmycast person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EORI|EORI]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GBIF Specimen (occurrence)|GBIF Specimen (occurrence)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/d anime store Parson ID|d anime store Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/d anime store work ID|d anime store work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crank-in! Parson ID|Crank-in! Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crank-in! drama ID|Crank-in! drama ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crank-in! animation ID|Crank-in! animation ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crank-in! movie ID|Crank-in! movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Elite Prospects team ID|Elite Prospects team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/r-hockey.ru team ID|r-hockey.ru team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Elite Prospects stadium ID|Elite Prospects stadium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/izohli.uz word ID|izohli.uz word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dubbinfo ID|Dubbinfo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DBNL chamber of rhetoric ID|DBNL chamber of rhetoric ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BLS Code|BLS Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JoJo's Bizarre Encyclopedia article ID|JoJo's Bizarre Encyclopedia article ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/T5E4 Retrieve all Belgian writers without an article on French Wikipedia] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-ScriptaBelgica-20260723083200-ScriptaBelgica-20260719201400|source]]) * Schema examples: [[d:EntitySchema:E408|Swedish barbecue areas (E408)]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Occitan|Project Occitan]] * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Broadcasting|Project Broadcasting]] - after 10 years of inactivity, the project has been revived with a flurry of activity . Of particular interest is the change in broadcasting scope from primarily airwave to internet transmission. ** [[Wikidata:WikiProject_Malaysia/Activity/Datathon/Japan_Week_Datathon/Data_Item_List/UNIS|Wiki x K-pop 2026 • Editing Party - Japan Week Datathon]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://wikidata-terminator.toolforge.org/?list&mode=tx#/ Wikidata Terminator] - find items that lack Label, description or sitelink. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q842|Oman (Q842)]] - state in western Asia * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L648863|cheche (L648863)]] ''' Development ''' * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: ** We reviewed samples of Wikidata-related entries in Recent changes and watchlist on Wikipedia and co in order to see which additional changes we can remove because they don't change the article. ** We are preparing for the migration of the entity usage table to the extension database cluster to address database scalability issues ([[phab:T424133]]) * Wikidata Query Service: We are continuing to adapt the Query Service UI and the Quality Constraints extension for the upcoming move from Blazegraph to QLever. * REST API: We are continuing to add support for Lexemes, specifically retrieving a full Lexeme (GET) ([[phab:T429332]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Seychelles|Seychelles]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] . [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 06:55, 4 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30872537 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #744 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-08-10. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#743]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * The order of properties on Wikidata is governed by [[mw:Manual:Interface/Wikibase-SortedProperties|MediaWiki/Wikibase-SortedProperties]]. We propose moving [[d:Property:P2559|(P2559) Wikidata usage instructions]] to the top, so important guidance is more visible and less likely to be overlooked. To comment on this change, please visit [[mw:MediaWiki_talk#prominently displaying Wikidata usage instructions (P2559)|MediaWiki_talk#prominently displaying (P2559)]]. * Closed request for comments: '''19''' RfC's were closed recently, too many to list here. Please see the [[d:Wikidata:Requests_for_comment#Closed_requests|RfC page]] for more information. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** (Deutsch) [https://www.nfdi4objects.net/events/n4o_activity_20260818-CM26-RS_Wikidata/ nfdi4 / Workshop: Make Research Software Findable using the Software Marketplace Wikidata], 18.08.2026, 14:00–16:00 CEST ([https://terminplaner6.dfn.de/b/1439bb751afd1e9fc42ebc30069eb685-1762199 register for Zoom-link]) ** [https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:WMUK_Sandbox_Sessions/Improving_Wikidata_References:_The_Reference_Validator_Tool Improving Wikidata References: The hands-on session will explore how to identify and improve broken references on Wikidata] , 15.08.2026, 17:00–18:00 WAT (UTC+1). * Looking ahead: (Deutsch) [https://www.fu-berlin.de/kalender/2026/10/20261022-tidy-data-versionskontrolle-wikidata-in-der-forschungspraxis.html Freie Universitat / Tidy data version control - Wikidata in research]: 22.10.2026, 09:00 - 16:00 CEST. * Previous events: August 04 - [[d:Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_Aug_2026|Blazegraph Migration office hour]] - see the [https://etherpad.wikimedia.org/p/Blazegraph_Migration_Office_Hours Etherpad notes] for questions and answers. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://gdotv.com/blog/the-weekly-edge-fraud-graphs-graphtalk-gfql-wikidata-graphrag/#edge-item-4 gdottv / The Weekly Edge article: demonstrating the Wikidata Query Logs (WDQL) Dataset] talks about a paper released in February this year, ([https://arxiv.org/html/2602.14594v1 Wikidata Query Logs Dataset]) ** [https://www.linkedin.com/posts/brian-hatten-434b7457_orthopedicsurgery-kneereplacement-knowledgegraph-activity-7465395166682583040-v0qH?utm_source=share&utm_medium=member_desktop&rcm=ACoAAAUVbMUB9qSIcEDloiodU_ZoBrIi4-bJtT8 LinkedIn] - [[d:User:Orthodoc10|User:Orthodoc10]] describes their experience mapping and modelling knee replacement surgical practices into Wikidata ** [https://diff.wikimedia.org/2026/08/07/wikisignals-org-helping-editors-evaluate-reference-reliability/ Wikisignals.org: Helping Editors Evaluate Reference Reliability] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/08/07/zero-budget-programs-you-could-start-tommorrow/ Zero-budget programs you could start tommorrow - Lessons from Wikimania Paris]] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/08/07/openspeaks-tools-update-subtitler-tome-and-bento-go-stable-meet-media-dashboard/ OpenSpeaks Tools Update: Subtitler, Tome, and Bento Go Stable — Meet Media Dashboard] ** [[Diffblog:a-look-at-a-2026-wikimania-hackathon-project-wikidata-bias-detector|A look at a 2026 Wikimania Hackathon Project – Wikidata Bias Detector] ** [https://nlnet.nl/project/Inventaire-Split/ nlnet Foundation / Inventaire Split] - a short article on this standalone Wikidata-federated Bibliographic database. ** [https://ktieb.org.mt/news-en/nbc-and-wikimedia-malta-renew-collaboration-on-national-book-prize/ Maltese national Book Council and WM Malta renew partnerhship]: Wikidata to support and feed Maltese Wikipedia. ** [Diffblog:wikisignals-org-helping-editors-evaluate-reference-reliability|Wikisignals.org: Helping Editors Evaluate Reference Reliability] - the project aims to add to news-related organisation entities to help feed Wikipedia infoboxes with structured data. * Videos: ** [https://www.youtube.com/live/saeV6bZ7cIk?t=25105s India's Software Stories: A Hands-on Workshop with Software Heritage, Commons and Wikidata] - a Wikimania Lightning talk with Mathilde Fichen and Pavan Santhosh. ([https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/talk/review/EYFQXB9WHFAR9WATXTEUFSKADEVWMCP9 Session page]) ** [https://www.youtube.com/watch?v=sJq1926Jz5Q The Art of Editing Wikidata (Africa Wiki Women)] - Guest host David Palfrey will share valuable insights and help newcomers uncover the mysteries of editing Wikidata, this session is in collaboration with Art+Feminism. ** (no audio) [https://www.youtube.com/watch?v=JJbPTX18I4Q Tutorial: Add Geoshape to Wikimedia Commons and connect it to its Wikidata Item] - Anne Chen gives a visual demonstration of the steps provided in this [https://docs.google.com/document/d/1A1FNy9NztkmxE2MhBds2caHGcxMNSNvgXnLfeJsAosw/edit?tab=t.0 google doc], found on the [[d:Wikidata:WikiProject_IDEA/Resources_for_Participants#Links_to_useful_tutorials|WikiProject IDEA]] page. ** [https://www.youtube.com/watch?v=9infd-TJ6z8 LIVE Wikidata Editing #124] is streaming today, 20:00 CEST (18:00 UTC)! ** (Bahasa Indonesian) [https://www.youtube.com/@WikimediaIndonesia/videos Wikimedia Indonesia] have released 4 short videos on editing practices, querying, basic structure and data quality of Wikidata. ** (Deutsch) [https://www.youtube.com/watch?v=gLH0W0coIw8 ZB MED LAB | The Carpentries] - aimed at researchers and professionals who work with data, a series of tutorials and workshops to teach you Wikidata, Python, R, OpenRefine and more. ''' Tool of the week ''' *[https://toolhub.wikimedia.org/tools/cradle-gadget Cradle-gadget] is a tool by [[User:Danielyepezgarces]]This is an interactive, schema-based form editor that works directly within Wikidata item pages. It allows users to check, view, add, modify, or delete claims in a modern sidebar drawer or a dedicated special page, aligned with the Wikimedia design guidelines. This is the easiest way to exploit the benefits of Wikidata entity schemas, powered by ShEx. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScv4BEQqn-sSsJNvIFCRgMDpr_K59Y0UjdXx5rO8MzAs4CRjw/viewform 2026 OpenRefine User Survey] is now open. (Note that a link to a feature-prioritization survey is provided at the end of the Google Form so don't miss that if you want to influence what should get more focus.) ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14755|particularly]] (<nowiki>qualifier for statements to refine a value that applies more generally, when the statement applies especially to a more specific value; a more specific qualifier than "including" (P1012)</nowiki>) ***[[:d:Property:P14766|‎incumbent before dissolution]] (<nowiki>entity incumbent in a position before its dissolution for an election</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14737|CINE21 TV program ID]], [[:d:Property:P14738|GCD character ID]], [[:d:Property:P14739|ODiD ID]], [[:d:Property:P14740|365chess.com tournament ID]], [[:d:Property:P14741|NHK ONE program ID]], [[:d:Property:P14742|CINE21 company ID]], [[:d:Property:P14743|‎Fmfenxiang seiyuu ID]], [[:d:Property:P14744|‎Fmfenxiang sound ID]], [[:d:Property:P14745|Elite Prospects team ID]], [[:d:Property:P14746|Elite Prospects stadium ID]], [[:d:Property:P14747|r-hockey.ru team ID]], [[:d:Property:P14748|Classicalive artist ID]], [[:d:Property:P14749|Apple Maps place id]], [[:d:Property:P14750|‎HAND ID]], [[:d:Property:P14751|Brazilian Fauna Taxonomic Catalogue ID]], [[:d:Property:P14752|‎Dicionário da Língua Portuguesa ID]], [[:d:Property:P14753|Giovani Artisti italiani ID]], [[:d:Property:P14754|MusiciansPage artist ID]], [[:d:Property:P14756|LinkedIn numeric company ID]], [[:d:Property:P14757|‎MissEvan voice actor ID]], [[:d:Property:P14758|Music & Opera artist ID]], [[:d:Property:P14759|Dubbinfo ID]], [[:d:Property:P14760|GAS actress ID]], [[:d:Property:P14761|‎EU Treaties and Agreements database ID]], [[:d:Property:P14762|syukou-club(X-DIABLO) actress ID]], [[:d:Property:P14763|sukumizu.tv model ID]], [[:d:Property:P14764|Paradise TV Person ID]], [[:d:Property:P14765|Regional heritage of Wallonia ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/filing unit code|filing unit code]] ***[[:d:Wikidata:Property proposal/has Member|has Member]] (<nowiki>has member</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/introduced to|introduced to]] (<nowiki>region outside the natural range of a taxon into which it was introduced through direct or indirect human activity</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Lift-World lift ID|Lift-World lift ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Schiffsdatenliste ID|Schiffsdatenliste ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/marketswiki|marketswiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Palace Museum Digital Archive ID|National Palace Museum Digital Archive ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Information Commissioner's Office registration reference|Information Commissioner's Office registration reference]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Registry of Type Design ID|Registry of Type Design ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ariana Museum ID|Ariana Museum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Emulation General Wiki article ID|Emulation General Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal immovable object ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal immovable object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sofia monuments register ID|Sofia monuments register ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal museum ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal museum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal movable object ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal movable object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal stone carving ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal stone carving ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal protection zone ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal protection zone ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal wall painting ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal wall painting ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal documentation record ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal documentation record ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage Portal movable object ID|Georgian Cultural Heritage Portal movable object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RIdIM ID|RIdIM ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Weibo ID|Weibo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Weibo username|Weibo username]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/TGHU Ten longest State of the Union adress in the USA] * Schema examples: [[d:EntitySchema:E519|object with inscription]] - schema for objects with inscriptions [[d:Q1640824|(Q1640824)]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Brigham_Young_University_Library|Project Brigham Young University Library]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Perth_Women_on_Wikipedia|Project Perth Women on Wikipedia]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_UC_Riverside_Library_Jay_Kay_Klein_Photographs|Project UC Riverside Library Jay Kay Klein Photographs]] * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Metaclasses|Project Ontology]] added a Metaclasses page * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:User:Pasleim/Sitelink_statistics|Sitelink statistics]] by User:Pasleim. ''' Development ''' * Sustainability: We continued the work on migrating usage tracking on Wikipedia and co to the extension database cluster ([[phab:T424185]]) * Watchlist and recent changes on Wikipedia and co: We finished our review of a sample of Wikidata edits sent to Wikidata and co in order to better understand which remaining ones are not useful. It will soon be published on Commons. * Query Service: We continued the work on preparing the Query Service UI for the migration from Blazegraph to QLever and will move to Query Builder and Quality Constraints next [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Seychelles|Seychelles]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:54, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30889662 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #745 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-08-17. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#744]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[wmau:WikiLoves_Pride_Australia_-_15_August_2026|WikiLoves Pride / Australia]], 15 August, drop-in online for a collaborative editing session on LGBT+ representation on Wikidata, Wikipedia and Commons. ** [[wmau:Drop_in_and_Wikidata_-_August_2026|Drop-in and Wikidata]], 27 August, WM Australia also hold a drop-in Wikidata ediitng sesison. ** [[m:Event:Open_Heritage-Wikidata_Contest|Open Heritage - Wikidata Islamic Civilization Contest]] from September 1 - 30, 2026. [[m:Special:RegisterForEvent/4303|Register for news]]. *** A Wikidata training webinar will be held August 25. * Looking ahead: [https://www.gw.uni-hamburg.de/ueber-die-fakultaet/digital-humanities/dh-lab/veranstaltungen/26-11-12-hands-on-wikidata.html Hands-on workshop: Wikidata: An Open Knowledge Graph for Research and Beyond] - Digital Humanities Lab, 12.11.2026, 14:15-15:45 CEST. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://programminghistorian.org/en/lessons/wikidata-for-historical-research Introductory lesson on Wikidata at the Programming Historian] ** [https://www.ibm.com/case-studies/wikimedia-deutschland Making open knowledge Gen-AI-ready] by IBM ** [https://noeflandre.com/posts/describe-place-on-earth-part1-wikidata How to describe a place on Earth using text? Part 1: Wikidata] by Noé Flandre * Papers: [https://www.ebsco.com/articles/arts-and-entertainment/7162dc3c-7d03-51bb-a950-30de681bb95e/cultural-information-bubbles-a-new-approach-for-automatic-ethical-evaluation-of-digital-artwork-collections-based-on-wikidata Cultural information bubbles: A new approach for automatic ethical evaluation of digital artwork collections based on Wikidata] by M. Zhitomirsky-Geffet and S. Minster, (2026). ''' Tool of the week ''' *[https://ranker.toolforge.org This tool lets you edit the rank of multiple statements at once.] ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [[wmau:Partner_Projects_2026-2027|WM Australia is funding partner projects for 2026 - 2027]], for Australian organisations or individuals who want to build projects for open and free knowledge, including Wikidata. * Job Vacancies: [https://wikimedia-deutschland.career.softgarden.de/jobs/65367316/Interim-Engineering-Manager-Wikidata-for-Wikimedia-Projects-all-genders- (Interim) Engineering Manager / Wikidata for Wikimedia Projects] * [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdnOtvIKyp5fGlAkqz8pYMdFxhtvaH9exlxmrQ8O3HtDIHM3A/viewform Survey: What content would you like to see on the Wikidata Social media channels?] - only want to hear about Wikidata events or news, would like to see more use-cases of Wikidata, or perhaps you'd like more beginner or advanced Wikidata tutorials? Let us know in this short survey. * We are setting up to apply for recognition of a new Wikimedia user group, '''Wikimedians for Data Organization and Quality'''. The group's goal will be to improve the organization and quality of data, particularly structured data, in Wikimedia projects. You can see more details in [https://meta.wikimedia.org/wiki/Data_Organization_and_Quality the group's home page] and, if you wish, you can contribute to the discussion in its talk page. We invite you to be a part of this proposed user group by adding your Wikimedia signature to the Interested Parties section of the group's page. <br />Ege Atacan Doğan and Peter Patel-Schneider ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14788|located at a height]] (<nowiki>a property intended to indicate the height of any objects from the ground</nowiki>) ***[[:d:Property:P14789|contributed to narrative universe]] (<nowiki>narrative universe that a person contributed to</nowiki>) ***[[:d:Property:P14792|‎name type]] (<nowiki>type of noun or name the sense is</nowiki>) ***[[:d:Property:P14796|introduced to]] (<nowiki>region outside the natural range of a taxon into which it was introduced through direct or indirect human activity</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14767|d anime store Work ID]], [[:d:Property:P14768|d anime store Person ID]], [[:d:Property:P14769|Crank-in! drama ID]], [[:d:Property:P14770|Crank-in! animation ID]], [[:d:Property:P14771|Crank-in! person ID]], [[:d:Property:P14772|‎STAPI Book ID]], [[:d:Property:P14773|‎STAPI Episode ID]], [[:d:Property:P14774|‎STAPI Performer ID]], [[:d:Property:P14775|‎Qidian Author ID]], [[:d:Property:P14776|Crank-in! movie ID]], [[:d:Property:P14777|‎DBNL chamber of rhetoric ID]], [[:d:Property:P14778|‎Criticker Film ID]], [[:d:Property:P14779|Lulu spotlight ID]], [[:d:Property:P14780|German Maritime Museum Ship ID]], [[:d:Property:P14781|Rakuten TV adult maker ID]], [[:d:Property:P14782|izohli.uz word ID]], [[:d:Property:P14783|Ciel d'oc publication ID]], [[:d:Property:P14784|Lift-World lift ID]], [[:d:Property:P14785|‎STAPI Comics ID]], [[:d:Property:P14786|Qidian Book ID]], [[:d:Property:P14787|National Palace Museum Digital Archive ID]], [[:d:Property:P14790|DMM maker ID]], [[:d:Property:P14791|Registry of Type Design ID]], [[:d:Property:P14793|‎Fediverse address]], [[:d:Property:P14794|Information Commissioner's Office registration reference]], [[:d:Property:P14795|‎WorldFootball.net ID (new)]], [[:d:Property:P14797|Sofia monuments register ID]], [[:d:Property:P14798|Georgian Cultural Heritage GIS Portal immovable object ID]], [[:d:Property:P14799|Ariana Museum ID]], [[:d:Property:P14800|RIdIM ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/school of martial arts|school of martial arts]] (<nowiki>school or style of martial arts this person studied</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/has official Italian government website|has official Italian government website]] (<nowiki>tems that the item has an official website operated by or belonging to the Government of Italy</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Infraestructuras de Portugal ID|Infraestructuras de Portugal ID]] (<nowiki>station code Infraestruturas de Portugal</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Silloria perfumer ID|Silloria perfumer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Silloria notes ID|Silloria notes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Beer Advocate beer style ID|Beer Advocate beer style ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BBFC release ID|BBFC release ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifier for a person in norwegian polar history|Identifier for a person in norwegian polar history]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmová databáze seriál ID|Filmová databáze seriál ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Serbo-Croatian Literary Language entry ID|Serbo-Croatian Literary Language entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/dbv member slug|dbv member slug]], [[:d:Wikidata:Property proposal/idw member ID|idw member ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sky programme ID|Sky programme ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/immaterieelerfgoed.be ID|immaterieelerfgoed.be ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Geoshape Repository ID|Geoshape Repository ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FIBA.basketball event ID|FIBA.basketball event ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SEASLUG.WORLD species ID|SEASLUG.WORLD species ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Silloria brands ID|Silloria brands ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du COMDT|Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du COMDT]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) ou plusieurs musicien(ne)s sur Paraulas en òc|Identifiant d'un(e) ou plusieurs musicien(ne)s sur Paraulas en òc]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) ou plusieurs musicien(ne)s sur Trobasons|Identifiant d'un(e) ou plusieurs musicien(ne)s sur Trobasons]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kinolights Parson ID|Kinolights Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kinolights Work ID|Kinolights Work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un ouvrage dans le catalogue du CREDD'O|Identifiant d'un ouvrage dans le catalogue du CREDD'O]], [[:d:Wikidata:Property proposal/parliament.uk constituency ID|parliament.uk constituency ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Europeans In East Africa ID|Europeans In East Africa ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Gesamtkatalog der Wiegendrucke ID|Gesamtkatalog der Wiegendrucke ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Judoresults judoka ID|Judoresults judoka ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Silloria perfumes ID|Silloria perfumes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base perfumes ID|Scent Base perfumes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IMCDB work ID|IMCDB work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificador de sardana de somarxiu.cat|identificador de sardana de somarxiu.cat]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Xcity maker ID|Xcity maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CrashPad Series performer ID|CrashPad Series performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PinkLabel.TV performer ID|PinkLabel.TV performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Seiyu Grand Prix Person ID|Seiyu Grand Prix Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/animehack Person ID|animehack Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/animehack Program ID|animehack Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/animehack movie ID|animehack movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/XBIZ.com topic ID|XBIZ.com topic ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: **[https://w.wiki/TYra roughly ~4.000 massacres reported in Wikidata] **[https://w.wiki/TXBP Passports cover that have at least 4 languages] ** [https://w.wiki/TZjc Landkreis Reutlingen Items missing a picture, displayed on a map] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Stefan_Kühn-20260815083000-Windharp-20260812063800|source]]) ** [https://w.wiki/TZjt Radio stations in Virginia, USA, plotted on a map] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Stefan_Kühn-20260809204600-Bluerasberry-20260803150500|source]]) * Schema examples: [[d:EntitySchema:E528|(E528) Space Telescope, instrument in outer space for observing distant space objects]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Côte_d'Ivoire/Tabs|Project Côte d'Ivoire]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Indonesia/Kegiatan/Datathon/Arsip/2026|Project Indonesia: Hari Domain Public International Datathon 2026]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Immigration_and_Visas|Project Immigration and Visas]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_University_of_North_Carolina_at_Chapel_Hill_EMCO|Project University of North Carolina at Chapel Hill EMC0]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Recent_deaths|Recent deaths (this report can help for updating Wikipedia articles]] ''' Development ''' * Query Service: We started preparing the constraint checks for the migration from Blazegraph to QLever. * Page load times: We looked into unnecessarily loaded modules related to the Wikidata Bridge to see if we can remove them and speed up page load times. * Wikipedia and co: ** We worked with English Wikipedia to optimize the CiteQ module code to generate less usage tracking for "Anonymous". ** We checked a variety of Mediawiki areas where Parsoid deprecation may lead to breakages.* * Sustainability: We are planning to migrate the usage tracking data to the X1 extension cluster. We are checking which queries involving entity usage will need re-writing or updating. * REST API: We finished adding support for getting a full Lexeme and started work on creating Lexemes. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Seychelles|Seychelles]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:40, 17 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30921730 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/August 2026|Wikimedians of Kerala - August 2026 Newsletter]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;"> <small>This is the Wikimedians of Kerala UG's 30^th newsletter.</small> <br> [[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]</div> ;Updates / Discussions <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * On 25th July 2026, we held our July 2026 Monthly Meetup from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. 17 community members participated in the meeting and discussions. ** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about [[:c:commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026]] - The camapgin will run in July 2026. More than five thousand images are uploaded now. ** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about [[:m:Event:Wikimedia Technical Workshop 2026 at C-SiS CUSAT|Wikimedia Technical Workshop 2026 at C-SiS CUSAT]] - The program was carried out in coordination with Centre for Science in Society, Cusat. ** [[:User:SijiR|Siji]] shared updates about [[:m:Event:Wikiwomen Camp Kerala 2026|Wikiwomen Camp Kerala 2026]]. Program happened on July 11,12 at Kozhikkode. A photowalk was done in connection with Wiki Loves Earth 2026 in India. ** [[:User:Gnoeee|Jinoy]] updated about a [[:File:A year of conversations, campaigns and collaborations - Wikimedians of Kerala User Group.pdf|poster presented]] at Wikimania 2026. </div> ;Events & activities <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * <u>''On-going and past events & activities by User Group''</u> **[[:m:Kerala Culture Month 2026|Kerala Culture Month 2026]] As part of Wiki Conference India 2026 we co-organized a writing campaign as a pre conference activity. The campaign started on 15th July 2026 and end on 15th August 2026. **[[:m:Wiki Loves Village 2026|Wiki Loves Village 2026]] As part of Wiki Conference India 2026 we co-organized a writing campaign as a pre conference activity. The campaign started on 15th August 2026 and will end on 15th September 2026. **[[:m:Wiki Loves Schools|Wiki Loves Schools 2026]] We are organizing a writing campaign in Malayalam Wikipedia. The campaign started on 27th July 2026 and will end on 30th September 2026. ** [[:c:commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026]]: Wiki Loves Earth India is an international photographic campaign and We are organizing it in India. More than four thousand files uploaded into this campaign. The campaign was over on 31st July 2026. ** [[:c:commons:Wiki Loves Onam 2026|Wiki Loves Onam 2026]]: Photography campaign to document Onam culture. The campaign is from 15th August 2026 to 15th September 2026 </div> <hr> <div style="text-align: center;"> '''Upcoming meeting: 22^nd Aug 2026 – [[m:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/August 2026|Meeting page]] | [[:m:Special:RegisterForEvent/4396|Meetup Registration]]''' <hr> This message was sent by [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] with [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|talk]]) 13:35, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #746 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-08-24. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#745]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: [[m:Event:Wikidata Lab XLVIII|Wikidata Lab XLVIII: Outreach Dashboard]], August 27, at 15:30 UTC. Come see and discuss new Wikidata functionalities of the Outreach Dashboard! ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [https://diff.wikimedia.org/2026/08/20/finishing-outreachy-with-wikidata-support-for-wikiscore/ Finishing Outreachy with Wikidata support for Wikiscore] by ACorrea WMB and AnaMRRuiz * Papers: [https://zenodo.org/records/21032521 Climate Knowledge Graph (ClimateKG)] - A partnership project to make a knowledge graph of the 10,000 page Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) Sixth Assessment Report. ''' Tool of the week ''' *[https://lex-olympia.toolforge.org Lex-Olympia] — A new tool for improving Wikidata Lexemes. Try it out and share your feedback with the developer and community. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Research study: AI tools for content verifiability on Wikidata. Researchers from King's College London are inviting Wikidata editors (especially those working on health or GLAM/cultural heritage content) to participate in a two-stage study (1-hour interview + 2-hour workshop) exploring how AI tools can support content verifiability. Participants receive compensation via Love2Shop vouchers. Sign up [https://qualtrics.kcl.ac.uk/jfe/form/SV_brAn2DKOrDz0fum here] (Qualtrics form). ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: none ** External identifiers: [[:d:Property:P14801|‎BBFC release ID]], [[:d:Property:P14802|Silloria brands ID]], [[:d:Property:P14804|Silloria notes ID]], [[:d:Property:P14805|Silloria perfumer ID]], [[:d:Property:P14806|Kinolights person ID]], [[:d:Property:P14808|Kinolights work ID]], [[:d:Property:P14809|‎BeerAdvocate beer style ID]], [[:d:Property:P14810|‎immaterieelerfgoed.be ID]], [[:d:Property:P14811|idw member ID]], [[:d:Property:P14812|Geoshape Repository municipality ID]], [[:d:Property:P14813|Filmová databáze seriál ID]], [[:d:Property:P14814|FIBA.basketball event ID]], [[:d:Property:P14815|dbv member slug]], [[:d:Property:P14816|Silloria perfumes ID]], [[:d:Property:P14817|SEASLUG.WORLD species ID]], [[:d:Property:P14818|parliament.uk constituency ID]], [[:d:Property:P14819|‎Judoresults judoka ID]], [[:d:Property:P14820|‎Gesamtkatalog der Wiegendrucke ID]], [[:d:Property:P14821|IMCDB work ID]], [[:d:Property:P14822|Norwegian polarhistory ID]], [[:d:Property:P14824|CREDD'O catalog ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/substance control status|substance control status]] (<nowiki>control regime a substance is placed under in a jurisdiction or by an international treaty — schedule, class, or explicitly uncontrolled; qualify with "applies to jurisdiction" (P1001) and start/end time</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Bibcode access status|Bibcode access status]] (<nowiki>Indicator of the access statement for a document on Bibcode</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/wowKorea Parson ID|wowKorea Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/wowKorea Work ID|wowKorea Work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TOWER RECORDS ONLINE artist ID|TOWER RECORDS ONLINE artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Antarctic Protected Areas database ID|Antarctic Protected Areas database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WikiPepper pepper ID|WikiPepper pepper ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory Intangible Cultural Heritage in the Netherlands ID|Inventory Intangible Cultural Heritage in the Netherlands ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NAKED(X-DIABLO) actress ID|NAKED(X-DIABLO) actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Weibo ID|Weibo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Umamusume Wiki article ID|Umamusume Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du CREDD'O|Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du CREDD'O]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian NAPR identification number|Georgian NAPR identification number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Companyinfo.ge corporation ID|Companyinfo.ge corporation ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/T&F NCAAdb athlete ID|T&F NCAAdb athlete ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UkrBIN ID|UkrBIN ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Platform for Taiwan Religion and Folk Culture record identifier|Platform for Taiwan Religion and Folk Culture record identifier]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples:[https://w.wiki/Tc4r Railway stations map in the two Koreas] ''' Development ''' * REST API: We are continuing the work on making it possible to create a Lexeme and will then move on to adding statements to Lexemes. * GraphQL: We are working on moving the Item search from cirrussearch to mariadb to be able to add more functionality. * Newcomer homepage: We are updating the text to move it away from some Wikipedia-specific phrases (e.g. articles) * Mobile editing: We worked on not showing edit links on old revisions and diffs since those can not be edited. * Page load times: We continued looking into unnecessarily loaded modules related to the Wikidata Bridge to see if we can remove them and speed up page load times. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:32, 24 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30932448 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #747 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-08-31. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#746]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: **[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/INAPerson 1|INAPerson 1]] - '''Task/s:''' Create Wikidata pages entries for mostly French journalists, using INA (French National Audiovisual Institute) catalogue as reference. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DifoolBot 9|DifoolBot 9]] - '''Task/s:''' (1) Fix [[Property:P214|VIAF cluster ID <small>(P214)</small>]] statements deprecated for [[Q14946528|conflation <small>(Q14946528)</small>]] once VIAF has split the cluster. (2) Deprecate VIAF ID values that VIAF has since redirected or abandoned, and add the redirect target if it is not already on another Wikidata item. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Openpep|Openpep]] - '''Task/s:''' Maintenance of Politically Exposed Person (PEP) data on Wikidata for Thai government officials. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DutchFixer|DutchFixer]] - '''Task/s:''' Reformat Dutch verb forms that are listed as [[Q1994301|past tense <small>(Q1994301)</small>]], [[Q814722|participle <small>(Q814722)</small>]] to simply use [[Q12717679|past participle <small>(Q12717679)</small>]] * Closed request for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DL2204bot 4|DL2204bot 4]] - Closed as ''Approved'' **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Yirbot|Yirbot]] - Closed as ''Approved'' **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/RupumpedBot|RupumpedBot]] - Closed as ''Approved'' * Survey: The [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScv4BEQqn-sSsJNvIFCRgMDpr_K59Y0UjdXx5rO8MzAs4CRjw/viewform OpenRefine 2026 User Survey] is open. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** WikidataCon 2027 will be hosted in Istanbul, Türkiye from 29 to 31 October 2027, in partnership with the Wikimedians of Turkic Languages User Group. The dates mark Wikidata's 15th birthday. More details to follow. ** Wikidata Query Service Days, October 17-23: The next online event by Wikimedia Deutschland will be about the migration from Blazegraph to QLever. Learn what's changing, try the new system, and get help rewriting your queries. [[Event:Query Service Days 2026|Register now]]! ** Next LD4 Wikidata Affinity Group session – 1 September 2026: Adélie Ranville will present how Wikidata can support literature reviews. [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/Wikidata_for_literature_review|Event page]] — 16:00 UTC / 6pm CEST. ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #92 Sep. 7 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. * Looking ahead: [[w:Event:Wikidata_Day_NYC_2026|Wikidata Day in New York City 2026]] - hosted by the [[w:Pratt_Institute_School_of_Information|Pratt Institute School of Information]] on October 30, 19:00 - 23:00 CEST. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [[Diffblog:beyond-wikipedia-a-technical-workshop-introducing-moroccan-teachers-to-wikidata-and-the-wikimedia-technical-ecosystem|Beyond Wikipedia: A Technical Workshop Introducing Moroccan Teachers to Wikidata and the Wikimedia Technical Ecosystem]] ** [[Diffblog:wiki-oto-2026-a-new-collaboration-to-make-african-women-more-visible|Wiki OTO 2026: A new collaboration to make African women more visible]] ** [[Diffblog:six-months-of-building-leaders-bridging-knowledge-gaps-and-strengthening-community-by-africa-wiki-women|Six Months of Building Leaders, Bridging Knowledge Gaps, and Strengthening Community by Africa Wiki Women]] ** [https://casrai.org/guides/wikidata-qid-pid-hub-research-entities Wikidata as a PID Hub for Research Entities: QIDs Alongside ORCID, ROR, and ISNI] - by CASRAI, a community-maintained open vocabulary for research administration project. * Videos: ** [https://youtube.com/watch?v=a2qV2wHPE_s&pp=iggCQAE%3D&ra=m Wikidata Lab XLVIII: Outreach Dashboard], WM Brasil and EduWiki present Wikidata functionalities on the dashboard, including some new things coming. ** [https://youtube.com/watch?v=D3Gb1079BB4&pp=iggCQAE%3D&ra=m WikiTree How-To: BEE Extension for Wikidata] - WikiTree is a family-tree generator and now includes a Wikidata-powered extension that will help surface notables for inclusion. ** [https://youtube.com/watch?v=Gz2-R-eBedk&pp=iggCQAE%3D&ra=m LIVE Wikidata editing #125] ** [https://www.youtube.com/watch?v=aK2bTdHhV8s Wikidata plug-in for ArchivesSpace] ''' Tool of the week ''' * [https://wikidata-timetrail.toolforge.org/Wikidata Timetrail] is a tool by Nahom Araya it visualizes the movement of Wikidata items over time by mapping their associated events and locations. Enter an Item ID/Name and select a supported property from the dropdown list to fetch a timetrail. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The Wikimedia Deutschland software [[d:Wikidata:Linked Open Data development plan|development plan]] has been updated to include activity estimates for the third quarter (Q3). * The Wikidata development team is proposing a redesign of [[d:Special:NewItem|Special:NewItem]] with a warning banner and conflict-of-interest checkbox to reduce the increase in promotional editing. We need your feedback on the wording and designs. Head over to [[d:Wikidata:Reducing promotional editing|Wikidata:Reducing promotional editing]] and share your thoughts on the talk page by 15 September. * Due to an increase of non-notable item creation, and their subsequent request for deletion (and undeletion), a new page has been created. [[d:Wikidata:Requests_for_new_items|Requests for new items]] exists for those who are unsure if their item idea is notable enough, or have a conflict of interest. The Wikidata Community can help by reviewing requests and offering advice. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14834|substance control status]] (<nowiki>control regime a substance is placed under in a jurisdiction or by an international treaty — schedule, class, or explicitly uncontrolled; qualify with "applies to jurisdiction" (P1001) and start/end time</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14825|animehack program ID]], [[:d:Property:P14826|animehack movie ID]], [[:d:Property:P14827|animehack person ID]], [[:d:Property:P14828|Xcity maker ID]], [[:d:Property:P14829|XBIZ.com topic ID]], [[:d:Property:P14830|WikiPepper pepper ID]], [[:d:Property:P14831|Seiyu Grand Prix person ID]], [[:d:Property:P14832|PinkLabel.TV performer ID]], [[:d:Property:P14833|‎Antarctic Protected Areas database ID]], [[:d:Property:P14835|Infraestructuras de Portugal ID]], [[:d:Property:P14836|‎Umamusume Wiki article ID]], [[:d:Property:P14837|Tower Records Online artist ID]], [[:d:Property:P14838|‎Inventory Intangible Cultural Heritage in the Netherlands ID]], [[:d:Property:P14839|SOMARXIU.CAT sardana ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Texas Legislators: Past & Present ID|Texas Legislators: Past & Present ID]] (<nowiki>identifier for a legislator on the Legislative Reference Library of Texas website</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/file page start and file page end|file page start and file page end]] (<nowiki>indicate a page number of a pdf file, if multiple pages is involved</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Clubhouse|Clubhouse]] (<nowiki>A proposal to denote the buildings occupied by members clubs. This can be useful when the clubs change clubhouse or merge or cease to exist.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/LPF rating|LPF rating]] (<nowiki>film and media rating in Malaysia by the Film Censorship Board</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/phonetic synthesis method|phonetic synthesis method]] (<nowiki>phonetic synthesis method used to process the recorded voice from a human source to build a voice bank</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans le Mémorial du clergé (1914-1918)|Identifiant dans le Mémorial du clergé (1914-1918)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/sgpbusiness.com ID|sgpbusiness.com ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Redalyc author ID|Redalyc author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Architectural Heritage glossary ID|Brussels Inventory of Architectural Heritage glossary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Natural Heritage taxon ID|Brussels Inventory of Natural Heritage taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Movable Heritage designer ID|Inventory of Movable Heritage designer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Movable Heritage object type ID|Brussels Inventory of Movable Heritage object type ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Movable Heritage material ID|Brussels Inventory of Movable Heritage material ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Movable Heritage technique ID|Brussels Inventory of Movable Heritage technique ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lunarstorm person ID|Lunarstorm person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/World Athletics competition ID|World Athletics competition ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archive in Baden-Württemberg ID|Archive in Baden-Württemberg ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Arcinsys Niedersachsen/Bremen ID|Arcinsys Niedersachsen/Bremen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Arcinsys Hessen ID|Arcinsys Hessen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sharjah Dictionary word ID|Sharjah Dictionary word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GenWiki|GenWiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stereo Ve Mono release ID|Stereo Ve Mono release ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kudos author ID|Kudos author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stiftungsarchive ID|Stiftungsarchive ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archivportal Thüringen ID|Archivportal Thüringen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/findbuch.net subdomain|findbuch.net subdomain]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Onderwijstermen Taalunie ID|Onderwijstermen Taalunie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology function ID|Allotrope Foundation Ontology function ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology process ID|Allotrope Foundation Ontology process ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology quality ID|Allotrope Foundation Ontology quality ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology role ID|Allotrope Foundation Ontology role ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology result ID|Allotrope Foundation Ontology result ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant de l'annuaire Drag France|Identifiant de l'annuaire Drag France]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Statistics Finland Concept Database ID|Statistics Finland Concept Database ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/T$Ys Items with a P275 value (''copyright licence'')] - [[d:Wikidata:Request_a_query#c-Stefan_K%C3%BChn-20260825102100-Janhrach-20260825093200|(source)]] ** [https://w.wiki/TfC$ English adverbs missing a P5238 (''combines lexemes'') value] - [[d:Wikidata:Request_a_query#c-Piecesofuk-20260820075100-English_adverbs_missing_P5238|(source)]] * Schema examples: [[d:EntitySchema:E311|English adverb (E311)]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Organized_Labour|Project Organized Labour]], a companion Project to [[w:Wikipedia:WikiProject_Organized_Labour|Wikipedia's WikiProject]], it is established to expand articles and items, properties and ontologies for collective bargaining/organised labour and trade union practices. ** [[d:Wikidata:WikiProject_chublets-software|Project Chublets Software]] * WikiProject Highlights: Project Ontology added subpages for [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/CCO|CC0]], [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/DOLCE|DOLCE]] and [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/BFO/Class_Order|BFO Class order]]. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Deaths_at_Wikipedia|Deaths at Wikipedia]] - This report collects items missing a [[d:Property:P570|P570 ''(date of death)'']] but they do feature in a Wikipedia 'Recent Deaths' article. ''' Development ''' * Query Service: We have continued adapting the Constraints system for the migration from Blazegraph to QLever. * Wikidata integration in the Wikimedia projects: ** We are investigating how to treat watchlist and recent changes entries from Wikidata that are about adding, changing or removing a sitelink. These seem to be category of Wikidata changes not everyone is interested in and a candidate for filtering. ** We looked into how to make the process of adding Wikidata support for a newly created Wikimedia projects less manual for the team and did a proof of concept for automating some of the database operations. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Tunisia|Tunisia]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:22, 31 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30932448 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #748 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-09-07. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#747]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/HsfBot|HsfBot]] - '''Task/s:''' Mostly add missing Indonesian Wikipedia sitelinks to Wikidata items for taxonomy templates created by HsfBot on idwiki. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/CrossrefIDsBot|CrossrefIDsBot]] - '''Task/s:''' Adding Crossref ID, DOI, Print ISSN, and Online ISSN from Crossref dataset where they are missing in Wikidata. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/CatmapperBot|CatmapperBot]] - '''Task/s:''' Add [[Property:P14249|SocioMap ID]] statements for reviewed SocioMap category mappings, and provisionally add [[Property:P2888|exact match]] URLs for reviewed ArchaMap category mappings until Wikidata approves an ArchaMap-specific identifier property. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/BenchfolkBot|BenchfolkBot]] - '''Task/s:''' Add or correct sourced statements on existing items after explicit human approval. * New request for comments: ** [[d:Wikidata:Requests for comment/Request for comments: in country of citizenship (P27), to remove class political territorial entity (Q1048835) as a valid value-type constraint (Q21510865)|Class Q1048835 as a not valid value-type constraint]] - To remove an incorrect value for {{Q|Q21510865}} for [[d:Property:P27|P27 <small>''(country of citizenship)''</small>]] ** [[d:Wikidata:Project_chat#c-Qbli2mHd-20260906142300-Anything_goes_for_P18?|Project chat: What images are appropriate for P18?]] - a lengthy discussion about quality control and what is acceptable for a [[d:Property:P18|P18 <small>''(image)''</small>]] value. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: [https://www.sanchoelsabio.eus/en/actividades/taller-abierto-documentando-las-biografias-del-patrimonio-cultural-vasco-en-wikipedia-y-wikidata-22092026/ac-57/ Open Workshop: Connecting Basque heritage authors (Persons and entities) in Wikipedia and Wikidata] - 22 September - 09:00 - 11:30 CEST. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: What Does a Wikidata-Powered Abstract Wikipedia Article Look Like? (Links: [https://jsamwrites.substack.com/p/what-does-a-wikidata-powered-abstract Substack] and [https://jsamwrites.medium.com/what-does-a-wikidata-powered-abstract-wikipedia-article-look-like-91c071859780 Medium]) * Papers: Bemme, J., & Winkler, A. (2026). Mehr Edits wagen? Virtuelle Ausstellungen erschließen mit Wikidata und Commons. LIBREAS. Library Ideas, (48). https://doi.org/10.18452/37905 / https://libreas.eu/ausgabe48/bemme/ ''' Tool of the week ''' * [https://tabernacle.toolforge.org/#/tab Tabernacle] is a tool by [[User: Magnus Manske]] it generates a table of Wikidata items and statements. Allows for quick addition of some types via WiDaR. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The 10th issue of the [[Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|Wikidata Platform Newsletter]] is out. Also remember to join the [[Event:Blazegraph Migration Office Hours - Sept 2026|next Blazegraph Migration Office Hour]], that will take place [https://zonestamp.toolforge.org/1788883200 Tuesday, 8th September 2026 at 16:00 UTC] * [https://thecastlemap.com/ The Castle Map] - every Castle, Fortress and Palace recorded on Wikidata, on a map. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: none ** External identifiers: [[:d:Property:P14840|CREDDO author ID]], [[:d:Property:P14841|‎World Athletics competition ID]], [[:d:Property:P14842|Platform for Taiwan Religion and Folk Culture record identifier]], [[:d:Property:P14843|T&F NCAAdb athlete ID]], [[:d:Property:P14844|COMDT author ID]], [[:d:Property:P14845|Clergy Memorial (1914-1918) ID]], [[:d:Property:P14846|‎Texas Legislators: Past & Present ID]], [[:d:Property:P14847|Stiftungsarchive ID]], [[:d:Property:P14848|Redalyc author ID]], [[:d:Property:P14849|Kudos author ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Pokémon Ability|Pokémon Ability]] (<nowiki>Pokémon Ability assigned to this Pokémon species or form in games of the Pokémon series</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Collective bargaining coverage|Collective bargaining coverage]] (<nowiki>Percentage of workers covered by collective agreement coverage. This is distinct from union membership rate, because non-union members can also be covered, for example France has 7% union density but 98% collective bargaining coverage.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/encompasses|encompasses]] (<nowiki>specific entity this placeholder item may represent when the exact one is unknown</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/marionetteist|marionetteist]] (<nowiki>Person who manipulates a marionette in real time to create the illusion of life.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/has expression of concern|has expression of concern]] (<nowiki>(article) has an expression of concern (expression of concern notice)</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Common Core Ontologies concept ID|Common Core Ontologies concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AbeBooks author ID|AbeBooks author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DEHIO digital Deutschland Bauwerk ID|DEHIO digital Deutschland Bauwerk ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VocaDB tag ID|VocaDB tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CCLI song ID|CCLI song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LIDO concept ID|LIDO concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Telegraph topic ID|The Telegraph topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BLL-Ontology concept ID|BLL-Ontology concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GOLD linguistic concept ID|GOLD linguistic concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISBNdb author ID|ISBNdb author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BookWyrm author ID|BookWyrm author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BookWyrm book ID|BookWyrm book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/China Railway station telegraph code|China Railway station telegraph code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Darija.io ID|Darija.io ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Vietnamese Administrative Unit Codes|Vietnamese Administrative Unit Codes]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Officials of Nazi Reich Ministries ID|Officials of Nazi Reich Ministries ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fandom.com universe page|Fandom.com universe page]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KennisWest ID|KennisWest ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du Centre Delavouët|identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du Centre Delavouët]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Phenotype and Trait Ontology ID|Phenotype and Trait Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Governors’ Association ID|National Governors’ Association ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Numista engraver or designer ID|Numista engraver or designer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of Alabama ID (new schema)|Encyclopedia of Alabama ID (new schema)]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/UGCJ UNESCO Heritage sites 100km or less from the centre of the Meditrranean Sea] [[d:Wikidata:Request_a_query#c-Stefan_K%C3%BChn-20260907113600-Ecritures-20260906215500|(source)]] * Schema examples: [[d:EntitySchema:E213|spaceport]] (E213): schema for [[d:Q194188|spaceport ''<small>(Q194188)</small>'']] locations, used to launch and receive spacecraft. * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Medicine/Knee_Arthroplasty|Project Medicine / Knee Arthroplasty]] - a comprehensive subpage to model the techniques and procedures for knee-related surgery. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Same_humans/Occupations_(1–50)|Same Humans/List by Occupations]] - this report presents possible human duplicates by comparing name and birth/death dates. They can be reviewed and flagged for merging and/or deletion. ''' Development ''' * Sustainability: ** We are looking into improvements to caching for Property labels ([[phab:T434204]]) ** We are continuing to prepare the move of the entity_usage table to the extension database cluster. Moving the tables is tentatively scheduled to begin after 24. September. ([[phab:T427472]]) * Newcomer homepage: We are working on making the [[d:Special:Homepage|Newcomer Homepage]] show labels for Items instead of just the ID ([[phab:T429345]]) * Wikidata changes in Watchlist and Recent changes of Wikipedia and co: We are deciding how filtering will look for hiding language link changes on wikis where the sitelink has not changed ([[phab:T435904]]) * REST API: We are continuing to expand the support for Lexemes in the API, specifically creating a Lexeme, adding a statement to a Lexeme and adding a Form to a Lexeme [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Tunisia|Tunisia]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:03, 7 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30932448 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #749 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-09-14. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#748]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Chrisahn|Chrisahn]] **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Amitie 10g|Amitie 10g]] :<small>Both RfPs are scheduled to end after 17 September 2026 21:56 (UTC)</small> * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/William Avery Bot 15|William Avery Bot 15]] - '''Task/s:''' Automatically update [[Wikidata:Administrators by language]], as requested at [[Wikidata:Bot requests#Request to automatically update Wikidata:Administrators by language (2026-08-04)]] * Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/CrossrefIDsBot|CrossrefIDsBot]] - Closed as Approved * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Request_for_comments:_in_country_of_citizenship_(P27),_to_remove_class_political_territorial_entity_(Q1048835)_as_a_valid_value-type_constraint_(Q21510865)|Should class ''political territorial entity <small>(Q1048835)</small>'' as a valid ''value-type constraint <small>(Q21510865)</small>'' be removed from ''country of citizenship <small>(P27)</small>'' ?]] ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #93 Oct. 5 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. ** Next Linked Data for Libraries [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group LD4 Wikidata Affinity Group] session: Tuesday, September 15, 2026 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST ([https://zonestamp.toolforge.org/1789488000 Time zone converter]). Adélie Ranville demonstrates useful tools around bibliographic data and citations in Wikidata, Wikipedia and Wikiversity, including Zotero, Cita, and Tabernacle.::Event page: [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/Wikidata_for_literature_review|WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/'''Wikidata for literature review''']] * '''[[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday|Wikidata's 14th Birthday]] is approaching!''' Join us October 29 for a Birthday call. ** [[d:Special:RegisterForEvent/3536|Register]] to receive updates and news ** [[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday/Run_an_event|Run a local event]] or [[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday/Calendar|find events]] to join near you. ** Join the [[d:Event:Wikidata_Fourteenth_Birthday/Presents_%26_messages_call|Birthday Call]] and see what Presents and Messages will be shared. * WikiCon (Regensburg) 2026 - the conference dedicated to the German-speaking Wikipedia and sister projects communities, is taking place from 18 - 20 September. The sessions involving Wikidata: [[:de:Wikipedia:WikiCon_2026/Programm/Wikidata_–_9_Jahre_danach|Wikidata - 9 Years later]], [[:de:Wikipedia:WikiCon_2026/Programm/Quellen_in_Wikidata_eingeben|Enter sources in Wikidata]], [[:de:Wikipedia:WikiCon_2026/Programm/Unkompliziert_Wikidata_erkunden_(usefulQueries)|Easily explore Wikidata (UsefulQueries)]], and [[:de:Wikipedia:WikiCon_2026/Programm/WikiProjekt_Stolpersteine_goes_Wikidata|WikiProject Stolpersteine goes Wikidata]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://medium.com/@javierzomeo/how-i-inferred-the-family-relationships-of-nearly-one-million-people-from-wikidata-99724fd966fb Medium: How I inferred the family relationships of nearly 1 million people, from Wikidata] ** (Deutsch) [https://www.wikimedia.de/wp-content/uploads/2026/09/Wikidata_in_Museen_Archiven_und_Bibliotheken.pdf Wikidata in Museen, Archiven und Bibliotheken (PDF)] * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=in3M5o_CMKM Live Wikidata Editing #126] ** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=i4eS1tcQzYE Workshop: Digital Humanities Methodologies Applied to Research] ** [https://www.youtube.com/watch?v=B9-MDvkO2Ow Sep 2026 Community Call: International Image Interoperability Framework (IIIF) & Wikimedia] - can IIIF be integrated with Wikimedia platforms, or as a Wikibase instance? ** [https://m.youtube.com/watch?v=5lxvetWlGqQ&pp=iggCQAE%3D&ra=m 16 Days of Activism Against Gender-Based Violence Campaign Launch 2026 using Wikidata] ''' Tool of the week ''' * [https://lex-olympia.toolforge.org/ Lex-Olympia] is a tool by [[User: Luca.favorido]] it is an open, gamified challenge platform for exploring Wikidata lexemes, born as a successor to the now-unmaintained Lexeme Challenge tool. Players test their language knowledge by matching audio, hyphenations, and concepts to lexemes, competing via scores and a weekly leaderboard. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * WM Turkic languages user group ([https://www.instagram.com/p/Dc__Z8OxISH/ instagram post]): official co-hosts of WikidataCon 2027; Istanbul, Türkiye, in collaboration with Üsküdar University. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14867|phonetic synthesis method]] (<nowiki>phonetic synthesis method used to process the recorded voice from a human source to build a voice bank</nowiki>) ***[[:d:Property:P14869|‎LPF rating]] (<nowiki>film and media rating in Malaysia by the Film Censorship Board</nowiki>) ***[[:d:Property:P14875|‎Collective bargaining coverage]] (<nowiki>Percentage of workers covered by collective agreement coverage. This is distinct from union membership rate, because non-union members can also be covered, for example France has 7% union density but 98% collective bargaining coverage.</nowiki>) ***[[:d:Property:P14881|has Pokémon Ability]] (<nowiki>Pokémon Ability assigned to this Pokémon species or form in games of the Pokémon series</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14850|‎Allotrope Foundation Ontology function ID]], [[:d:Property:P14851|‎Allotrope Foundation Ontology process ID]], [[:d:Property:P14852|‎Allotrope Foundation Ontology quality ID]], [[:d:Property:P14853|‎Allotrope Foundation Ontology result ID]], [[:d:Property:P14854|‎Allotrope Foundation Ontology role ID]], [[:d:Property:P14855|Arcinsys Hessen ID]], [[:d:Property:P14856|Arcinsys Niedersachsen/Bremen ID]], [[:d:Property:P14858|Archivportal Thüringen ID]], [[:d:Property:P14860|Baden-Württemberg archives ID]], [[:d:Property:P14861|BookWyrm author ID]], [[:d:Property:P14862|BookWyrm book ID]], [[:d:Property:P14863|VocaDB tag ID]], [[:d:Property:P14864|Statistics Finland Concept Database ID]], [[:d:Property:P14866|sgpbusiness.com ID]], [[:d:Property:P14868|‎LIDO concept ID]], [[:d:Property:P14870|‎Common Core Ontologies concept ID]], [[:d:Property:P14871|GenWiki article ID]], [[:d:Property:P14872|findbuch ID]], [[:d:Property:P14873|Darija.io ID]], [[:d:Property:P14874|‎China Railway telegraph code]], [[:d:Property:P14876|‎Sharjah Dictionary word ID]], [[:d:Property:P14877|CCLI song ID]], [[:d:Property:P14878|‎DEHIO digital Deutschland Bauwerk ID]], [[:d:Property:P14879|Vietnamese administrative unit code]], [[:d:Property:P14880|UkrBIN ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/stylized representation|stylized representation]] (<nowiki>stylized visual representation of the subject</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Former country|Former country]] (<nowiki>Historical country that was in force at the time of this event/object or in the past</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/North Dakota Legislative Assembly biography ID|North Dakota Legislative Assembly biography ID]] (<nowiki>identifier for a biography at the North Dakota Legislative Assembly</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Wyoming Legislator Database ID|Wyoming Legislator Database ID]] (<nowiki>identifier for a biography in the Wyoming Legislator Database</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/European Legislation Identifier|European Legislation Identifier]] (<nowiki>EU legislation identifier for documents published by the EU, its member states and other (non-EU) countries</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Visa requirement|Visa requirement]] (<nowiki>Requirement for a non-citizen to enter a country</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/FilmBaze people ID|FilmBaze people ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EHRI Institution ID|EHRI Institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Climate Policy Radar Topics|Climate Policy Radar Topics]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SEASLUG.WORLD taxon ID|SEASLUG.WORLD taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Verenigingsloket vCode|Verenigingsloket vCode]], [[:d:Wikidata:Property proposal/StoryGraph book ID|StoryGraph book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/China Railway Pinyin code|China Railway Pinyin code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ZFIN person ID|ZFIN person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BallotReady person ID|BallotReady person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Film Archive of Japan ID|National Film Archive of Japan ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Baza osób polskich ID|Baza osób polskich ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mycelium entity ID|Mycelium entity ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant DDH|identifiant DDH]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Alberta Legislative Assembly member ID|Alberta Legislative Assembly member ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Homeostasis imbalance process ontology|Homeostasis imbalance process ontology]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Damen-Basketball-Bundesliga (DBBL) Spieler ID|Damen-Basketball-Bundesliga (DBBL) Spieler ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Digital Momijiyama Bunko ID|Digital Momijiyama Bunko ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kunaicho Shoryobu Shuzo Kanseki Shuran ID|Kunaicho Shoryobu Shuzo Kanseki Shuran ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Union Catalogue Database of Japanese Texts ID|Union Catalogue Database of Japanese Texts ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Siwar entry ID|Siwar entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISDCF studio identifier|ISDCF studio identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISDCF facility identifier|ISDCF facility identifier]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/UGb4 Tram stops per network map] * Schema examples: [[d:EntitySchema:E133|adminstrative district in Turkey (E133)]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject Medicine/Knee Arthroplasty|WikiProject Medicine/Knee Arthroplasty]] maintains structured data for knee replacement on Wikidata, covering the procedure tree and the taxonomy of surgical techniques, with a literature layer of referenced scholarly articles. * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_LGBT/Duga|WikiProject LGBT / Duga]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Victims_of_National_Socialism/Data_Model|Project Victims of National Socialism / Data model]] ''' Development ''' * Query Service migration: We are adapting more of the example queries for QLever * Mobile editing: We are making minor adjustments in preparation for the rollout for everyone * Wikidata integration in Wikipedia and co: ** We are continuing to automate the connection of Wikidata to newly-created wikis, and replace the sites table with a Sitematrix lookup, which is more efficient ([[phab:T431093]]) ** We are continuing the research into how best to handle changes for language link updates in Recent changes and Watchlist, which are mostly considered not relevant for editors [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Tunisia|Tunisia]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:59, 14 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30932448 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #750 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-09-21. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#749]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Kvazimodo|Kvazimodo]] :<small>RfP is scheduled to end after 26 September 2026 08:42 (UTC)</small> * Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator#Chrisahn|Chrisahn]] - voting has been closed. * New requests for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/BenchfolkBot|BenchfolkBot]] - '''Task/s:''' Add or correct sourced statements on existing items after explicit human approval. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/CatmapperBot|CatmapperBot]] - '''Task/s:''' Add [[Property:P14249|SocioMap ID]] statements for reviewed SocioMap category mappings, and provisionally add [[Property:P2888|exact match]] URLs for reviewed ArchaMap category mappings until Wikidata approves an ArchaMap-specific identifier property. * Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/HsfBot|HsfBot]] - Closed as Approved * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Add properties to the Deletion policy|Add properties to the Deletion policy]] - following a [[d:Wikidata:Project_chat#c-Amitie_10g-20260902214200-Should_identifier_properties_be_deleted_when_the_external_website_goes_offline?|Project Chat]] discussion, suggestions for an amendment to the policy are being discussed and your feedback is welcome. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[m:Open_Knowledge:_Wikimedia_%26_Research_in_the_CEE_Region/Registration_%26_scholarships|Open Knowledge Wikimedia Research in the CEE Region]], online participation to the Conference is still open, [[m:Open_Knowledge:_Wikimedia_%26_Research_in_the_CEE_Region/Registration_%26_scholarships|register here]]: 09 - 10 October. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Papers: ** [https://arxiv.org/abs/2609.20057 WiCleanData: Guaranteeing the Type Consistency of Wikidata by Taxonomy Refinement and Constraint Enforcement] by Peng et al., (2026). ** [https://www.researchgate.net/publication/414343459_The_Wikibase_Ecosystem_in_DH_and_GLAM The Wikibase Ecosystem in Digital Humanities and GLAM] by Lindemann et al., (2026). * Videos: (Swedish) [https://www.youtube.com/watch?v=u8clrj_3MG4 The SAT trail in OSM and Wikidata] by Magnus Sälgö. ''' Tool of the week ''' * [https://wikidata-todo.toolforge.org/cloudy_concept.php Concept cloud] - Shows language labels for Wikipedia links from a Wikidata item, and allows label editing. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Job vacancy: [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060261?gh_src=4n8hpqkx1us Software Engineer, Wikidata Platform] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14885|Wyoming Legislator Database ID]] (<nowiki>identifier for a biography in the Wyoming Legislator Database</nowiki>) ***[[:d:Property:P14891|‎has expression of concern]] (<nowiki>(article) has an expression of concern (expression of concern notice)</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14882|National Governors’ Association ID]], [[:d:Property:P14883|Numista engraver or designer ID]], [[:d:Property:P14884|‎Phenotype and Trait Ontology ID]], [[:d:Property:P14886|‎ZFIN person ID]], [[:d:Property:P14887|Association Service Desk vCode]], [[:d:Property:P14888|Nazi Reich Ministries ID]], [[:d:Property:P14889|‎North Dakota Legislative Assembly biography ID]], [[:d:Property:P14890|KennisWest ID]], [[:d:Property:P14892|‎GOLD linguistic concept ID]], [[:d:Property:P14897|‎Alberta Legislative Assembly member ID]], [[:d:Property:P14900|EHRI Institution ID]], [[:d:Property:P14901|‎Encyclopedia of Alabama ID (new schema)]], [[:d:Property:P14902|National Film Archive of Japan ID]], [[:d:Property:P14903|‎Homeostasis imbalance process ontology]], [[:d:Property:P14904|DDH ID]], [[:d:Property:P14905|Economic Operators Registration and Identification number]], [[:d:Property:P14907|wowKorea work ID]], [[:d:Property:P14908|wowKorea Person ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/illustrator (character)|illustrator (character)]] (<nowiki>artist who illustrated the character</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/contribution URL|contribution URL]] (<nowiki>URL of a page explaining how to participate in or contribute to a project or organization</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Holy See cardinal biography ID|Holy See cardinal biography ID]] (<nowiki>identifier for a cardinal's biography at the website of the Holy See</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Atomic radius, covalent radius and van der Waals radius|Atomic radius, covalent radius and van der Waals radius]] (<nowiki>measured or calculated radius of an atom of a chemical element</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Register of British Slave Traders person ID|Register of British Slave Traders person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Tric Trac|Tric Trac]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PsychonautWiki article ID|PsychonautWiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hitchwiki article ID|Hitchwiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Raras disease ID|Raras disease ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Heritage Overlay Number|Heritage Overlay Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Techniques de l'Ingénieur author ID|Techniques de l'Ingénieur author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/nbsearch|nbsearch]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Indian Film History film ID|Indian Film History film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Indian Film History person ID|Indian Film History person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VideoGamesCritic game ID|VideoGamesCritic game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificador Eldoblatge d'actor original|identificador Eldoblatge d'actor original]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificador Eldoblatge d'actor de doblatge|identificador Eldoblatge d'actor de doblatge]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Schema examples: [[d:EntitySchema:E206|(E206) ''Stolperstein'']]: Stumbling blocks, commemorative plaques set into the ground for victims of Nazism. * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Taiwan/Wikidata_Cross-Domain_Forum|(Traditional Chinese) Project Taiwan: Wikidata Cross-Domain Forum]] * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_3|Project Ontology: Course Offering 3]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:User:Ivan_A._Krestinin/To_merge/Categories|Categories (to merge)]] - this list generated by User:Ivan A. Krestinin suggests potential duplicate categories. ''' Development ''' * [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Tunisia|Tunisia]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:09, 21 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=31043091 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #751 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-09-28. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#750]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/MamouriBot|MamouriBot]], '''Task/s:''' Add census demographics — population, male population, female population, and no. of households — to existing Iranian settlement items identified by ''[[d:Property:P1010|Iran statistics ID (P1010)]]'', from the Statistical Center of Iran censuses of 1385 (2006) and 1395 (2016). ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** The program for the Wikidata Query Service Days (October 17-23) is now published, covering the migration from Blazegraph to QLever with sessions for editors, reusers, and tool builders; see the event page for details and [[d:Event:Query_Service_Days_2026#Sessions|schedule]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [[Diffblog:from-university-research-to-free-knowledge-academics-discover-wikimedia/|From University Research to Free Knowledge: Academics Discover Wikimedia]] by [[m:User:Osps7|User:Osps7]] ** [https://enterprise.wikimedia.com/blog/wikidata-bulk-snapshots-batches/ WM Enterprise: Wikidata Bulk snapshots] ** [https://www.wikiloveswomen.org/2026/08/31/wiki-oto-2026-wiki-loves-women-and-africa-wiki-women-join-forces Wiki OTO 2026: Wiki Loves Women and Africa Wiki Women join forces!] ** [https://freeknowledgeafrica.org/making-african-restitution-efforts-more-visible/ Making African Restitution Efforts More Visible] * Papers: [https://arxiv.org/html/2609.29474v1 CodeGraph: Open-Taxonomy Knowledge Graph for Source Code with Wikidata Grounding] by Pennino et al., (2026). * Videos: **When the Old Constraints Disappear: Work and Creativity in the Age of AI (Wikipedia->Wikidata->Wikifunctions->Abstract Wikipedia), John Samuel, Mindstone AI Meetup, September 22, 2026, Lyon, France ([https://community.mindstone.com/annotate/article_BAlTTMiMLlNJjjRpAn Video], [https://figshare.com/articles/presentation/When_the_Old_Constraints_Disappear_Work_and_Creativity_in_the_Age_of_AI_Mindstone_AI_Meetup_Lyon_-_John_Samuel/33968791 Slides]) ** [https://www.youtube.com/watch?v=BS0BZF5WhRg&pp=ygUIV2lraWRhdGE%3D AI BRIDGES Open Forum meeting - September 2026] ''' Tool of the week ''' * [https://humansmap.com/gallery/gallery.html#power HumansMap Gallery] - The site offers various type of visualizations, and offers the possibility to navigate through connections between people and organizations, based on your interests, powered by Wikidata. * [https://bookitemizer.toolforge.org/ 📚 Wikidata Book Itemizer] It is a simple tool to catalog books on Wikidata! Creating work and edition items manually on Wikidata with proper metadata and multilingual labels can often be tedious and error-prone. Wikidata Book Itemizer automates this entire process with a simple form! ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Wikimedia Deutschland is researching how to improve interoperability between Wikidata, Wikibase Cloud, and Wikibase Suite. If you've worked with data imports or staging, or even if you haven't, your input would be valuable. The [https://wikimedia.sslsurvey.de/LOD-Interoperability-Migration survey] takes 5 to 10 minutes and is anonymous. More information on the background of the questions: [[d:Wikidata:Requests for comment/Mass-editing policy#Context|Wikidata:Requests for comment/Mass-editing policy#Context]] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: none ** External identifiers: [[:d:Property:P14909|Union Catalogue Database of Japanese Texts ID]], [[:d:Property:P14910|‎Siwar entry ID]], [[:d:Property:P14911|Kunaicho Shoryobu Shuzo Kanseki Shuran ID]], [[:d:Property:P14912|‎Emulation General Wiki article ID]], [[:d:Property:P14913|Digital Momijiyama Bunko ID]], [[:d:Property:P14914|Raras disease ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Writers at Risk database ID|Writers at Risk database ID]] (<nowiki>Identifier in the PEN America Writers at Risk database, cataloging writers threatened, imprisoned, and jailed worldwide</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio Entity Number|Ohio Entity Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NZPCN legacy ID|NZPCN legacy ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Žmonės.lt topic ID|Žmonės.lt topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jersey HER Reference|Jersey HER Reference]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice dans le Maitron|Identifiant d'un(e) auteurice dans le Maitron]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Google Search profile handle|Google Search profile handle]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Leipziger Biographie ID|Leipziger Biographie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LEO-BW person ID|LEO-BW person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biopsa ID|Biopsa ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Isle of Man Registered Building No.|Isle of Man Registered Building No.]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Waymark code|Waymark code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans OrthodoxWiki en français|Identifiant dans OrthodoxWiki en français]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WE League player ID|WE League player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WE League manager ID|WE League manager ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Delfi.lt topic ID|Delfi.lt topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lrytas.lt topic ID|Lrytas.lt topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Baidu Baike article|Baidu Baike article]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [[Wikidata:Request a query#c-YoshiRulz-20260927103700-Paula_(WDU)-20260925145700|Latin American Cinema / Films with an English or Portuguese Wikipedia page, but not Spanish]] * Schema examples: [[d:EntitySchema:E422|(E422) 'Golden age of illustration']] book from the Maastricht University Library collection. * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Schlaraffia|Project Schlaraffia]] - for enriching items about the German-language fraternity [[d:Q1305789|Schlaraffia ''<small>(Q1305789)</small>'']] and its international and local associations. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Tamil_Nadu|Project Tamil Nadu]] dedicated to creating and improving Wikidata content related to [[d:Q1445|Tamil Nadu ''<small>(Q1445)</small>'']] and [[d:Q5885|Tamil ''<small>(Q5885)</small>'']]. * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_PCC_EMCO_Wikidata_CoP/List_of_corporate_body_properties|Project PCC EMCO Wikidata CoP]] added a subpage for listing Properties normally associated with Corporate bodies. ''' Development ''' * Mobile statement editing: We are continuing with UX fixes. This is primarily visual polish and consistency as well as fixing bugs related to RTL display. * Wikibase REST API: ** We are finishing the support for creating Lexemes and the statements on them. ** We are continuing working on support for adding Forms to a Lexeme. * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: ** We are going to stop sending language link changes to the first few wikis. An initial deployment to group1 wikis is now planned for Monday, 05.10.2026. (Click group1 on [https://versions.toolforge.org this Toolforge page] to see which Wikis are included.) This will help reduce noise in Watchlists and Recent changes and help reduce the size of the database table holding recent changes on these wikis. ** Connecting a newly created Wiki to Wikidata is a manual task, we are automating that and optimising the SitesTable at the same time, making a 'single source of truth' that all wikis point to, rather than a table per Wiki that are all clones of each other. ** We are experimenting with raising the entity usage limit on wikis. If this is feasible, we can reduce the amount of bundled changes. This would reduce the quantity of Wikidata-triggered Recent Changes rows being created. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/The Gambia|The Gambia]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 10:38, 29 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=31072096 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[:m:Wikimedians of Kerala/Newsletter/August 2026|Wikimedians of Kerala - August 2026 Newsletter]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="padding: 10px; margin: 10px; text-align: center;"> <small>This is the Wikimedians of Kerala UG's 31^st newsletter.</small> <br> [[File:Wikimedians_of_Kerala_User_Group.svg|80px|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala]]</div> ;Updates / Discussions <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * On 22nd August 2026, we held our August 2026 Monthly Meetup from 7:30 pm to 8:30 pm IST. The agenda for the meeting was shared and everyone was welcomed. 12 community members participated in the meeting and discussions. ** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about [[:c:commons:Wiki Loves Earth 2026 in India|Wiki Loves Earth 2026]] - The campaign is over and results are planned to be announced by end of the month. ** [[:User:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] shared updates about moving Malayalam Wikivoyage out of [[:Incubator:Wy/ml|Incubator]] - Planning to having it discussed in [[:metawiki:WikiConference India 2026|WikiConference India]] program. </div> ;Events & activities <div style="column-count: 2; column-gap: 30px;"> * <u>''On-going and past events & activities by User Group''</u> **[[:m:Kerala Culture Month 2026|Kerala Culture Month 2026]] As part of Wiki Conference India 2026 we co-organized a writing campaign as a pre conference activity. The campaign started on 15th July 2026 and ended on 15th August 2026. **[[:wikidata:Event:Growing Malayalam Lexemes/Workshop 1|Malayalam Lexemes Workshop]]: A 2 hour workshop was conducted on 22nd August. The program was presented by Mohammed Sadat Abdulai (WMDE) with support from Satdeep Gill. 12 community members participated in the same. **[[:c:commons:Wiki Loves Onam 2026|Wiki Loves Onam 2026]]: The program has started and it will run until Septmeber 30. **[[:m:Wiki Loves Village 2026|Wiki Loves Village 2026]]: The event has started on 15th August and it will run until 15 September. The event is conducted as a pre-conference program for WikiConference India. **[[:m:Wiki Loves Schools#Wiki Loves Schools 2026|Wiki Loves Schools 2026]]: The program was planned to details of important schools in Wikipedia. The program was started in the month of July and it will continue until 30 September. **[[m:Wiki Loves Quotes 2026|Wiki Loves Quotes 2026]]: A program to contribute quotes to wiki - The program has been started at International level on August 15 and it will continue until September 15. **Booth for India FOSS: A booth for Wikipedia has been alloted in India FOSS 2026 program planned to happen on 26th and 27th of September. * <u>''Upcoming events & activities by User Group''</u> **Annual Plan 2027: The time for 2027 Annual plan submission has come up. Wiki Loves Onam, Folklore Documentation, Women's Day edit-a-thon, Wikidata Birthday Celebration, Malayalam Wikipedia 25th year Celebration, Wiki Loves Earth - These are the programs currently planned to add in the same. Planned to add a language improvement plan by adding a Lexeme improvement project. </div> <hr> <div style="text-align: center;"> This message was sent by [[:m:User:Adithyak1997|Adithyak1997]] and [[:m:User:Gnoeee|Gnoeee]] with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:11, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) • [[m:Wikimedians_of_Kerala/Newsletter|Contribute]] • [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter|Manage subscription]] </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedians_of_Kerala_newsletter&oldid=30188373 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #752 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-10-05. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#751]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/SaadBot|SaadBot]] - '''Task/s:''' A read-only (no edits) entity lookups for an academic research project building a relation triplet extraction (RTE) dataset from web text. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/OKA bot|OKA bot]] - '''Tasks:''' Improve Wikidata items using authoritative open datasets, e.g., national mapping data and reference works: add sources, fill gaps, create missing items and report conflicts from the ''Swisstopo'' dataset and its subsets. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/FoxfindingBot|FoxfindingBot]] - '''Task/s:''' Passively enrich existing Wikidata games with gog.com metadata **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Wahl.de Bot|Wahl.de Bot]] - '''Task/s:''' Keep mandate data of German parliamentary members current. Edits to ''end date (P582)'', ''successor/replaced by (P1366)'', ''start time (P580)'', ''parliamentary term (P2937)''retrieved and sourced from official sources. * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Split needed from Q4167836|Wikidata:Requests for comment/Split needed from Q4167836]]: Split [[d:Q4167836|Wikimedia category <small>''(Q4167836)''</small>]] into two items, because one is for [[d:Q35252665|MediaWiki non-main namespace <small>''(Q35252665)''</small>]] and the other is for [[d:Q14204246|Wikimedia project page <small>''(Q14204246)''</small>]] ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** On October 9 ends up the early-bird registration with its reduced fees for [https://www.semantic-mediawiki.org/wiki/MediaWiki_Users_and_Developers_Conference_Fall_2026 MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2026], November 11-13, at {{Q|5918873}}. The program is already set up! ** [[d:Q139103554|Wikidata's 14th birthday <small>''(Q139103554)''</small>]] in Taiwan: [[d:Wikidata:Fourteenth Birthday/Taiwan|Wikidata Cross-Domain Forum 2026]], 24 Oct 2026. ** (Deutsch) [https://www.aarauinfo.ch/event/eP0MjgtY Wikidata Writing Workshop], takes place Saturday, 31 October, 10:00 to 13:00 CEST at the Aargauer Kantonsbibliothek, Obere Vorstadt 6, 5000 Aarau. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** (Deutsch) [https://www.compgen.de/2026/10/video-meeting-domus-projekt-zur-haeusergeschichte/ Domus – an open data project on the history of houses] - Wikidata and FactGrid Wikibase combine to help build a map visualiser. ** [[diffblog:2026/10/04/wikinusantara-2026-a-second-chance-in-makassar|WikiNusantara 2026: a second chance in Makassar]] ** [https://www.nationalcollection.org.uk/events/news/launching-n-rich-wikimedia-project N-RICH: a new Wikimedia Project to explore Wikidata as a connective layer for UK cultural heritage infrastructure] * Videos: ** (Short) [https://www.instagram.com/reels/DeAfcHjRYBb/ Schomburg Center’s 2026 Wikidata Edit-a-thon during the New York Black and African Literature Festival] ** [https://www.youtube.com/watch?v=qqBKhxP_QoU RLUK DSF | Linked data and the research library] - explores how libraries are engaging with linked data (including Wikidata) and what this means for metadata creation, management, and discovery. ** [https://www.youtube.com/watch?v=6xmELa8KZkU Wikidata 14th Birthday Celebration stream] with Africa Wiki Women. ** [https://www.youtube.com/watch?v=BS0BZF5WhRg AI BRIDGES Open Forum meeting], the September 2026 meeting, showcasing updates from the DARIAH’s DHWiki working group on Wikibase. ** [https://www.youtube.com/watch?v=oUJPT8w6NHk Exploring networks of artists and scientists] with the Wikidata Query Service. ** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=UZ5hWv7xW9s What does Wikidata contribute to open library data?] with Elena Sánchez Nogales. * LD4 Conference streams: ** [https://youtube.com/watch?v=8tJ5E4i7rgw&t=490 Sessions 1 / Building more complete and linked GLAM datasets: The Smithsonian’s (In)Visible Women’s Project] ** [https://www.youtube.com/watch?v=LeKkEd3OCEs Sessions 2], incl. *** [https://youtube.com/watch?v=LeKkEd3OCEs?t=4715 EMCO: Entity management for everyone] *** [https://youtube.com/watch?v=LeKkEd3OCEs?t=6476 Using Wikidata to identify duplicates in the Library of Congress Name Authority File (LCNAF)] *** [https://youtube.com/watch?v=LeKkEd3OCEs?t=7052 From Wikidata to Our Collection Management System: Automating GIS Import for Cultural Heritage Data] ** [https://www.youtube.com/watch?v=6CkLue6pZys Sessions 4] including Finding where to contribute on Wikidata with Dustpan and Broomstick. Wikidata is mentioned throughout the stream. ** [https://www.youtube.com/watch?v=j1S2VDS5F4k Sessions 5 / Reduced Fuzziness in Semantic Kompakkt 3D Object Viewer through Extensive Data Modelling in Wikibase] ** [https://youtube.com/watch?v=7x_K8nf1BpY?t=5029 Sessions 9 / Using Wikidata to Improve the Visibility of African Women in Open Knowledge] ** [https://youtube.com/watch?v=9VjMwwUM89c?t=1705 Sessions 10 / From Sounds to Solidarity: Jazz, Student Protests, and Wikidata] ** [https://www.youtube.com/watch?v=duTs2dQtl98 Wikidata Affinity Group: Working with Corporate Bodies for EMCO] ''' Tool of the week ''' * [https://mna.toolforge.org/ Mergers & Acquisitions: A Wikidata Merge Assistant], a new web app that surfaces possible duplicate items from Wikidata and provides a simple interface for evaluating the candidate pairs and merging them together or marking them as different. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14924|disjoint with]] (<nowiki>instances of this type cannot be simultaneously instances of that type</nowiki>) ***[[:d:Property:P14934|‎contribution URL]] (<nowiki>URL of a page explaining how to participate in or contribute to a project or organization</nowiki>) ***[[:d:Property:P14936|atomic radius]] (<nowiki>measured or calculated radius of an atom of a chemical element</nowiki>) ***[[:d:Property:P14937|covalent radius]] (<nowiki>radius of an atom of a chemical element when covalently bonded</nowiki>) ***[[:d:Property:P14938|Van der Waals radius]] (<nowiki>radius of an imaginary hard sphere representing the distance of closest approach for a non-bonded atom</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14915|Tric Trac game ID]], [[:d:Property:P14916|Techniques de l'Ingénieur author ID]], [[:d:Property:P14917|Stereo Ve Mono release ID]], [[:d:Property:P14918|‎Sky programme ID]], [[:d:Property:P14919|‎Sky series ID]], [[:d:Property:P14920|Scent Base perfumes ID]], [[:d:Property:P14921|‎Register of British Slave Traders person ID]], [[:d:Property:P14922|‎Onderwijstermen Taalunie ID]], [[:d:Property:P14923|‎NZPCN legacy ID]], [[:d:Property:P14925|Biopsa ID]], [[:d:Property:P14926|‎Writers at Risk database ID]], [[:d:Property:P14927|LEO-BW person (GND) ID]], [[:d:Property:P14928|Leipziger Biographie ID]], [[:d:Property:P14929|Jersey HER Reference]], [[:d:Property:P14930|Isle of Man Registered Building No.]], [[:d:Property:P14931|‎Holy See cardinal biography ID]], [[:d:Property:P14932|‎Google Search profile handle]], [[:d:Property:P14933|Filmbaze people ID]], [[:d:Property:P14935|‎China Railway Pinyin code]], [[:d:Property:P14939|belarusenc.by ID]], [[:d:Property:P14940|‎BLL-Ontology concept ID]], [[:d:Property:P14941|‎IFWiki article]], [[:d:Property:P14942|Brussels ‎Inventory of Movable Heritage designer ID]], [[:d:Property:P14943|Eldoblatge original actor ID]], [[:d:Property:P14944|Eldoblatge original dub actor ID]], [[:d:Property:P14945|Drag France directory ID]], [[:d:Property:P14946|OrthodoxWiki ID (French)]], [[:d:Property:P14948|Le Maitron author ID]], [[:d:Property:P14949|‎Brussels Inventory of Architectural Heritage glossary ID]], [[:d:Property:P14950|‎Brussels Inventory of Movable Heritage material ID]], [[:d:Property:P14951|‎Brussels Inventory of Movable Heritage object type ID]], [[:d:Property:P14952|‎Brussels Inventory of Movable Heritage technique ID]], [[:d:Property:P14953|‎Brussels Inventory of Natural Heritage taxon ID]], [[:d:Property:P14954|‎WE League manager ID]], [[:d:Property:P14955|‎WE League player ID]], [[:d:Property:P14956|‎ArchaMap ID]], [[:d:Property:P14957|Womens German Basketball Bundesliga Player ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/has language or spelling variant|has language or spelling variant]] (<nowiki>the (multilingual) label of the linked item is a a language, spelling or etymological variation of the label of this item</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/school of martial arts|school of martial arts]] (<nowiki>school or style of martial arts this person studied</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/YouSaid person ID|YouSaid person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Demko ID|Demko ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Niconico Pedia article ID|Niconico Pedia article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scholastica scholar ID|Scholastica scholar ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hannah Arendt edition person ID|Hannah Arendt edition person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AbeBooks author ID (2)|AbeBooks author ID (2)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans Calames|Identifiant dans Calames]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du Centre Delavouët|identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du Centre Delavouët]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Schema examples: [[d:EntitySchema:E379|ICH item(E379)]] - schema for a Unesco Intangible Cultural Heritage item in the international lists or national inventories. * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_EastEnders|EastEnders (TV series)]] - a project for the BBC soap opera. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/EntitySchema_directory|The EntitySchema Directory]] ''' Development ''' * REST API: Continuing the work on adding support for lexicographical data, specifically creating a statement, Form and Sense on a Lexeme * Wikidata integration in the Wikimedia projects: We are continuing to look into raising the entity usage limit. We are setting up monitoring to see how much it can reduce the amount of Recent Changes entries triggered from Wikidata. * Mobile editing of statements: We continued addressing the remaining UX issues, including RTL and Kartographer issues * hCaptcha: We are planning the support for it to Wikibase-specific pages like Special:New Item [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Tanzania|Tanzania]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:58, 5 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=31072096 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #753 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-10-12. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#752]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/DERDAKI ILIAS|DERDAKI ILIAS]] - {{Requests for permissions/Closetime|13 October 2026 11:19}} **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Aue Nai|Aue Nai]] - {{Requests for permissions/Closetime|15 October 2026 02:58}} * New requests for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/OKA bot 2|OKA bot 2]] - '''Tasks:''' Two additional datasets for the ([[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/OKA bot|already approved task of OKA bot]]). For each entry, the bot finds the matching item, adds the identifier if it is missing, and adds the facts the entry states, each referenced to the entry. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/MisovalkoProfileBot|MisovalkoProfileBot]] - '''Task:''' A narrowly scoped source-verification and, only if approved, existing-item update process for [[Q97454550]]. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/RegularBot 4|RegularBot 4]] - '''Task/s:''' Create new items from Wikipedias. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/GZWDer (flood) 7|GZWDer (flood) 7]] - '''Task/s:''' Import data from external sources in comply with the recently approved [[Wikidata:Mass-editing policy]]. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/GZWDer (flood) 8|GZWDer (flood) 8]] - '''Task/s:''' Adding mul labels and aliases; cleanup existing labels in certain cases. No edits to other people's biographies, invented conference items, undocumented private engagements, unsupported future appearances, or promotional link dumps. * Closed request for permissions/Bot, ''all closed as successful'': [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/MamouriBot|MamouriBot]], [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/OKA bot|OKA bot]], [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot|Rebot]], [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 2|Rebot 2]], [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 3|Rebot 3]], [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 4|Rebot 4]] * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/has part (P527) for european political alliances (Q127603408)|Requests for comment/has part (P527) for european political alliances (Q127603408)]] - [[d:Q127603408|Q127603408]] (European political alliance) was created as a subclass of [[d:Q60170135|Q60170135]] (political alliance) for european parties. While [[d:Q60170135|Q60170135]] allows using has part(s) ([[d:Property:P527|Property:P527]]), they were reverted, with "Members are not "parts". * Closed request for comments: ** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Mass-editing_policy|Mass-editing Policy]] - Consensus reached, the policy will be implemented. ** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/External_identifier_sorting|External Identifier sorting]] - No consensus ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: * Wikidata [[d:Event:Query_Service_Days_2026|Query Service Days]] commences '''17 October, until 23 October''', make sure to [[d:Special:RegisterForEvent/4448|register for access]]. ** See the [[d:Event:Query_Service_Days_2026#Sessions|full program]], sessions will repeat for different timezones * Wikidata's 14th Birthday is coming, '''29 October'''. Join the [[d:Event:Wikidata_Fourteenth_Birthday/Presents_%26_messages_call|Birthday call]] and see what presents have been prepared, and see what community events [[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday#Events_calendar|are happening near you]]. * [[d:Event:WikiData_Days_in_Africa/2026|Wikidata Days in Africa 2026]] * Dates, location and scholarships are open for: [[wmania:2027:Scholarships|Wikimania 2027]] * Dates and location for next Wikimedia Hackathon has been announced and scholarship applications are open: [[mw:Wikimedia_Hackathon_2027|Wikimedia Hackathon 2027]] * Previous event: ** If you missed the quarterly Wikidata + Wikibase Office Hour, you can [[d:Wikidata:Events/Telegram_office_hour_2026-10-07|find the transcript here]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ''[https://rtnf.substack.com/p/p101-field-of-work P101 - field of work]'' by rtnF * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=S884qd1kcD0 Access to Memory (AtoM)] with Wikidata links. ** [https://www.youtube.com/watch?v=5X3k6jzzA7w Lightning Talk Wikilokal Exploring Wikimedia Around You] with Affandy Murad, it combines information from Wikipedia, Wikidata, Wikivoyage, Wiktionary, and Nominatim within a 3-kilometer radius. ** [https://www.youtube.com/watch?v=A8w6Onlr26s RDA Wikibase Cloud Sandbox Demonstration: Creating an Account and Logging In] - demonstrates account creation and login process for Crystal Yragui's Wikibase cloud instance: A sandbox for students at University of Washington information school as they learn Official RDA cataloging. ''' Tool of the week ''' *[https://wikidata-reference-validator.toolforge.org/ Wikidata Reference Validator] - A tool which helps validate external references of Wikidata items to check if their links are still accessible or now offline. This matters because we want to ensure that we have solid references for statements in Wikidata, so we can demonstrate how we know what we know ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [[d:Wikidata:Mass-editing policy|Wikidata talk:Mass-editing policy]] has been accepted and is now in effect. * [[f:Wikifunctions:Status_updates/2026-09-25#The_mayor_of_Paris|Wikifunctions Status Update 2026-09-25 (The Mayor of Paris)]] and Wikidata's spread across Wikipedias. * [[d:Wikidata:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|Editing Wikidata statements on mobile devices is officially launching soon!]]<br/>The beta is ending, from '''October 14''', all editors will be able to edit all datatypes from mobile devices. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/disambiguated by|disambiguated by]] (<nowiki>Links a Wikibase Lexeme to a general disambiguation page, such as a [[Q4167410|Wikipedia disambiguation page]].</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/biome|biome]] (<nowiki>biome in which a geographical area is wholly or partly located, according to a documented ecological classification</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Bibliothèque nationale de Tunisie ID|Bibliothèque nationale de Tunisie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mappola ID|Mappola ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/On Think Tanks ID|On Think Tanks ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Beeld & Geluid program ID|Beeld & Geluid program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Le Random subject ID|Le Random subject ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RETE ID|RETE ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificativo Corago di un evento|identificativo Corago di un evento]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AVN company ID|AVN company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AVN person ID 2|AVN person ID 2]], [[:d:Wikidata:Property proposal/swissNAMES3D ID|swissNAMES3D ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/THB Wiki ID|THB Wiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nederlands Fotomuseum-id|Nederlands Fotomuseum-id]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/YvAY Current collections of Astrolabes by the Lahore astrolabists] ([[:w:en:Lahore family of astrolabists|relevant English Wikipedia article]]) ''' Development ''' * Mobile statement editing: We fixed a few remaining issues before the full roll-out to everyone later this week. * hCaptcha support: We planned how to integrate support for hCaptcha in the Wikibase-related pages. * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: ** We are collecting feedback from the first wikis about removing the language link change entries from Recent changes and watchlists. ** We are collecting data to determine how much we can increase the entity usage limit. * REST API: We are continuing to add support for Lexeme editing to the REST API. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:49, 12 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=31072096 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> huri592x2rri0ha3zeaivhejyuxctuv 0 122951 4675488 4675445 2026-10-12T12:36:49Z Malikaveedu 16584 4675488 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Manimala River}}{{Infobox river|name=മണിമലയാർ|name_native=മണിമലയാർ|name_native_lang=ml|name_other=പുല്ലകയാർ, വല്ലപ്പുഴ, കൊരട്ടിയാർ, വിഷഘ്ന|etymology=|image=File:River Manimala Cheruvally.jpg|image_size=|image_caption=മണിമലയാർ [[ചെറുവള്ളി]]യ്ക്കു സമീപം|image_alt=|map=|map_size=|map_caption=|map_alt=|subdivision_type1=[[രാജ്യം]]|subdivision_name1=[[ഇന്ത്യ]]|subdivision_type2=[[ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും|സംസ്ഥാനം]]|subdivision_name2=[[കേരളം]]|subdivision_type3=[[കേരളത്തിലെ ജില്ലകൾ|ജില്ലകൾ]]|subdivision_name3= [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]], [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]], [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]]|subdivision_type4=നദീതീരത്തെ [[നഗരം|നഗരങ്ങളും]] [[ഗ്രാമം|ഗ്രാമങ്ങളും]]|subdivision [[മുണ്ടക്കയം]], [[എരുമേലി]], [[മണിമല]], [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]], [[മല്ലപ്പള്ളി]], [[കവിയൂർ]], [[തിരുവല്ല]], [[കല്ലൂപ്പാറ]], [[പുളിക്കീഴ്]], [[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി]], [[ചക്കുളത്ത് കാവ്]], [[മുട്ടാർ]],[[കിടങ്ങറ]], [[വേണാട്ട്കാട്]], [[ചിത്തിരപ്പള്ളി]] |subdivision_type5=|subdivision_name5=<!---------------------- BASIN -->|source1_location=Muthavara hills, [[Western ghats]]|source1_coordinates=|source1_elevation={{cvt|2500|ft|m}}|mouth_location= കിടങ്ങറ കഴിഞ്ഞ് രണ്ടായി പിരിഞ്ഞ് ഒരു ശാഖ പുളിങ്കുന്ന്, മങ്കൊമ്പ് വഴിയും രണ്ടാമത്തെ ശാഖ വെളിയനാട്, കാവാലം വഴിയുമായി കൈനകരിയിലെത്തി വേമ്പനാട് തടാകത്തിൽ പതിക്കുന്നു., പമ്പാനദിയുടെ ഒരു ശാഖ കുത്തിയതോട് എന്ന സ്ഥലത്ത് വച്ച് രണ്ടായി പിരിഞ്ഞ് കല്ലുങ്കലിൽ വെച്ച് മണിമലയാറിൽ ചേരുന്നു. ഏകദേശം അഞ്ച് കിലോമീറ്ററോളം ദൂരം ഒന്നായി ഒഴുകി നെടുമ്പുറത്ത് വച്ച് വീണ്ടും ശാഖകളായി പിരിയുന്നു. നിരണം, തലവടി, എടത്വ, ചമ്പക്കുളം, നെടുമുടി, ചേന്നംകരി എന്നിവിടങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകി കൈനകരിയിൽ വെച്ച് വേമ്പനാട് തടാകത്തിൽ ചേരുന്നു.|mouth_coordinates=|mouth_elevation=|altitude_difference=|progression=|river_system=|basin_size={{Convert|802.90|km2|mi2|abbr=on}}|basin_landmarks=[[കല്ലൂപ്പാറ ഭഗവതിക്ഷേത്രം]],|basin_population=<!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS -->|length={{cvt|91.73|km|mi}}|width_min=|width_avg=|width_max=|depth_min=|depth_avg=|depth_max=|discharge1_location=|discharge1_min=|discharge1_avg=|discharge1_max=<!---------------------- FEATURES -->|tributaries_left=|tributaries_right=|waterbodies=|waterfalls=|bridges=|ports=|custom_label=|custom_data=|extra=}}{{Rivers of Kerala}} [[പ്രമാണം:River. manimala - panoramio.jpg|ലഘുചിത്രം|മണിമലയാർ]] തെക്കൻ കേരളത്തിലൂടെ, പ്രത്യേകിച്ച മധ്യകേരളത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്ന ഏകദേശം 92 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഒരു [[നദി|നദിയാണ്]] '''മണിമലയാർ'''. [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃതത്തിൽ]] ''വിഷഘ്ന'' എന്നൊരു പേരും ഈ നദിയ്ക്കുണ്ട്. ഈ നദീജലത്തിന് വിഷത്തെ പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള ശക്തിയുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന പഴമക്കാരുടെ വിശ്വാസം കൊണ്ടാണ് ഈ പേര് ഉണ്ടായതെന്നാണ് ചരിത്രങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഉത്ഭവ സ്ഥാനത്ത് പുല്ലുകയാർ എന്ന പേരിലാണ് ഈ നദി അറിയപ്പെടുന്നത്. ഉപഗ്രഹ ഭൂപടങ്ങൾ പ്രചാരത്തിലാകുന്നതിന് മുമ്പുള്ള കാലത്ത് ഇത് [[പമ്പാനദി|പമ്പാ നദിയുടെ]] ഒരു പോഷകനദിയായി തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും പിന്നീട് ഈ ധാരണ തിരുത്തിക്കുറിക്കപ്പെട്ടു. മണിമലയാർ ഏകദേശം 847 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയുള്ള വൃഷ്ടിപ്രദേശങ്ങളിലൂടെയാണ് ഒഴുകുന്നത്. ഈ നദി ഒഴുകുന്ന ഭൂപ്രദേശങ്ങൾ മലനാട്, ഇടനാട്, തീരപ്രദേശം എന്നിങ്ങനെ വ്യക്തമായി നിർവചിക്കപ്പെട്ട മൂന്ന് മേഖലകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]], [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]], [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]] എന്നീ നാല് ജില്ലകളിലൂടെ ഈ നദി കടന്നുപോകുന്നു. മണിമലയാർ യഥാർത്ഥത്തിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാ]] നദിയിലേയ്ക്ക് ഒഴുകുന്നില്ല, മറിച്ച്, പമ്പാനദിയുടെ ഒരു പോഷകനദിയായ കോലറയാർ കല്ലുങ്കലിൽവച്ച് മണിമലയാറിലേയ്ക്ക് ഒഴുകുകയും പിന്നീട് [[നെടുമ്പുറം|നെടുമ്പുറത്ത്]] വച്ച് മണിമലയാറിൽ നിന്ന് വീണ്ടും ശാഖകളായി പിരിഞ്ഞ് [[നിരണം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി]], [[എടത്വാ|എടത്വ]], ചങ്ങങ്കരി, [[ചമ്പക്കുളം]], [[നെടുമുടി]], [[ചേന്നംകരി]], ഒടുവിൽ [[കൈനകരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കൈനകരി]] എന്നിവിടങ്ങൾ കടന്ന് [[വേമ്പനാട്ട് കായൽ|വേമ്പനാട് കായലിലേയ്ക്ക്]] ഒഴുകുകയുമാണ് ചെയ്യുന്നത്. പമ്പയുടെ മറ്റൊരു ശാഖ വീണ്ടും [[ചേന്നംകരി|ചേന്നങ്കരിയിൽ]] വച്ച് മണിമലയാറുമായി മൂന്നാംമുഖം എന്നറിയപ്പെടുന്ന സ്ഥലത്തുവച്ച് ഹ്രസ്വമായി ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. [[ഏന്തയാർ]], [[കൂട്ടിക്കൽ]], [[മുണ്ടക്കയം]], [[വെള്ളനാടി]], [[എരുമേലി]], [[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടി]], [[ചെറുവള്ളി]], [[മണിമല (കോട്ടയം)|മണിമല]], [[കോട്ടാങ്ങൽ]], [[കുളത്തൂർ മൂഴി|കുളത്തൂർമൂഴി]], [[വായ്പ്പൂർ|വായ്പൂർ]], [[മല്ലപ്പള്ളി]], [[വെണ്ണിക്കുളം]] , [[കല്ലൂപ്പാറ]], തലവടി, [[വള്ളംകുളം]], കറ്റോട്, കുറ്റൂർ ([[തിരുവല്ല]] പട്ടണത്തിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങൾ), ഞെട്ടുകരപ്പുറം, പുളികീഴ്, [[നെടുമ്പുറം]], [[നീരേറ്റുപുറം]], അമിച്ചക്കരി, [[മുട്ടാർ]], [[കിടങ്ങറ]], [[പുളിങ്കുന്ന്]], [[വെളിയനാട്]], [[രാമങ്കരി]], [[മങ്കൊമ്പ്]] എന്നിവയാണ് മണിമലയാറിൻ്റെ തീരപ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രധാന ഗ്രാമങ്ങളും പട്ടണങ്ങളും. ഇതിൽ [[തിരുവല്ല]]യാണ് നദീയോരത്തെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പട്ടണം. ഇപ്പോൾ [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം|തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭ മഹാക്ഷേത്രത്തിലെ]] [[ആറാട്ട്]] നടക്കുന്നത് തുകലശ്ശേരി വഴി ഒഴുകുന്ന നദിയുടെ കൈവഴിയിലാണ്. അതുപോലെ [[ആറന്മുള ഉതൃട്ടാതി വള്ളംകളി|ആറന്മുള ഉതൃട്ടാതി വള്ളംകളിയിലും]] [[വള്ളസദ്യ|വള്ളസദ്യക്കുമായി]] നിലവിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന 52 [[പള്ളിയോടം|പള്ളിയോടങ്ങളിൽ]] വെൺപാല കദളിമംഗലം പള്ളിയോടം മാത്രമാണ് മണിമലയാറ്റിലുള്ള ഒരേയൊരു പള്ളിയോടം (ആറന്മുള ശൈലി ചുണ്ടൻ വള്ളം). എന്നാൽ പണ്ട് കാലത്ത് മണിമലയാറ്റിൽ ഇരവിപേരൂർ, വള്ളംകുളം, ഇരുവെള്ളിപ്പറ എന്നീ പള്ളിയോടങ്ങളുമുണ്ടായിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലൂടെ ഒഴുകുന്ന മണിമലയാറിലെ ജലത്തിൻ്റെ അളവും മറ്റും പരിശോധിക്കുന്ന കേന്ദ്ര ഗവൺമൻ്റെ സ്ഥാപനമായ സെൻട്രൽ വാട്ടർ കമ്മീഷൻ മല്ലപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ [[കല്ലൂപ്പാറ|കല്ലൂപ്പാറ വില്ലേജിൽ]] M.നോർത്ത് (മടത്തുംഭാഗം, വാർഡ് -7) എന്ന സ്ഥലത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുന്ന് നൽകുന്ന അളവുകൾ പ്രകാരമാണ് നദിയിലെ ജലനിരപ്പ് കണക്കാക്കുന്നത്. == ഉത്ഭവയും ഗതിയും == [[ഭൂമിശാസ്ത്രം|ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി]] ഒരു സ്വതന്ത്ര നദിയാണ് മണിമലയാർ. ഈ നദിയിലെ പ്രതിവർഷ ജലപ്രവാഹം 1,560 ക്യുബിക് മീറ്റർ ആയി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അടിയൊഴുക്ക് ഏറെയുള്ള ഒരു നദിയായ ഇതിന് [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയേക്കാൾ]] കൂടുതൽ അടിയൊഴുക്കുള്ളതായി പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ]], [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ട]] പർവ്വതനിരകളിലെ 2,500 അടിയോളം ഉയരത്തിലുള്ള മുത്തവറ മലനിരകളിലെ കോലാഹലമേട് ആണ് ഈ നദിയുടെ പ്രധാന ഉത്ഭവസ്ഥാനമായി കണക്കാക്കുന്നത്. കോലാഹലമേട്ടിൽനിന്നുതന്നെയാണ് മറ്റൊരു പ്രധാന നദിയായ മീനച്ചിലറിന്റെ പ്രധാന പോഷകനദികളും ഉറവെടുക്കുന്നത്. അവിടെനിന്ന് വാഗമൺ മലനിരകൾക്ക് തെക്കുഭാഗത്തെ അമൃതമേട്ടിലെ (കുരിശുമല) മൂപ്പൻമലയുടെ സമീപത്തുകൂടി ഒഴുകിയെത്തുന്ന രണ്ടു ചെറിയ കൈവഴികളാണ് ഇതിന്റെ ഉറവകളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടത്. ഇതിൽ ഒരു കൈവഴി വെള്ളച്ചാട്ടമായി സമീപത്തുള്ള മദാമ്മക്കുളത്തിൽ പതിക്കുകയും തുടർന്ന് മലഞ്ചെരുവുകളിലൂടെ പടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിൽ കുത്തനെ ഒഴുകി [[ഇളംകാട്]] ഗ്രാമത്തിന് അടുത്തെത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. അമൃതമേട്ടിലെ തന്നെ ഉപ്പുകുളത്തിൽ പതിക്കുന്ന ഏതാനും നീർച്ചാലുകൾ അവിടെയുള്ള തടയിണ കവിഞ്ഞൊഴുകി വാഗമൺ മലനിരകളുടെ തന്നെ ഭാഗമായ വല്യേന്ത, കൊടുങ്ങ എന്നിവ കടന്ന് [[ഇളംകാട്|ഇളംകാടിനു]] സമീപത്തുവച്ച് ആദ്യത്തെ കൈവഴിയോടു ചേരുന്നു. ഇവയെല്ലാം ചേർന്ന് [[വെംബ്ലി]] ഗ്രാമത്തിലെത്തുമ്പോൾ കിഴക്ക് [[ഉറുമ്പിക്കര|ഉറുമ്പിക്കരയിൽ]] നിന്നുള്ള വെള്ളാപ്പാറ വെള്ളച്ചാട്ടവും, വെംബ്ലി വെള്ളച്ചാട്ടവും പിന്നീട്ട് പാപ്പാനിത്തോട് വെള്ളച്ചാട്ടവും ഇതോട് ചേരുന്നു. [[പെരുവന്താനം|പെരുവന്താനത്തിന്]] കിഴക്ക് പുല്ലുപാറ മലനിരകളിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകുന്ന മറ്റൊരു പോഷകനദിയായ കൊക്കയാർ ജൈവവൈവിധ്യത്തിന്റെ കലവറയായ [[കൂട്ടിക്കൽ]] പ്രദേശത്തു വച്ചാണ് പ്രധാന കൈവഴിയോട് ചേരുന്നത്. പുല്ലകയാറ്‌, കൊക്കയാർ, താളുങ്കൽ തോട്‌ എന്നീ മൂന്നു പുഴകൾ സംഗമിക്കുന്ന സ്ഥലമാണ് കൂട്ടിക്കൽ ഗ്രാമം. തെക്ക് ദിശയിലേയ്ക്ക് ഒഴുകുന്ന നദി [[മുണ്ടക്കയം]] പട്ടണത്തിന് സമീപത്തെത്തുമ്പോൾ [[പാഞ്ചാലിമേട്|പാഞ്ചാലിമേടിന്റെ]] പടിഞ്ഞാറൻ ചെരുവുകളിൽ നിന്ന് ഒഴുകിയെത്തുന്ന നീർച്ചാലുകൾ കൂടിച്ചേർന്ന നെടുംതോടും പിന്നീട് പൈങ്ങണതോടും മഞ്ഞളരുവിയും ഇതുമായി ചേരുന്നു. മുണ്ടക്കയം [[വെള്ളനാടി]] തോട്ടത്തിന് സമീപത്തുള്ള മൂരിക്കയം ആണ് നദിയുടെ ഏറ്റവും ആഴമുള്ളതും അപകടകരവുമായ ഭാഗം.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2012/May/05/two-students-drown-in-manimalayar-364966.html|title=Two students drown in Manimalayar}}</ref> വെള്ളനാടി തോട്ടം പിന്നിട്ട് [[എരുമേലി]] പട്ടണത്തിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശമായ [[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടിയിലെത്തുമ്പോൾ]] ആദ്യം ഉറുമ്പിൽ പാലത്തിനു സമീപത്തുവച്ച് പേരൂർത്തോടും പിന്നീട് വെൺകുറിഞ്ഞിയിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി വടക്കോട്ട് ഒഴുകി എരുമേലി പട്ടണത്തിന് നടുവിലൂടെ ഒഴുകിയെത്തുന്ന എരുമേലിത്തോടും ഇതുമായി ലയിക്കുന്നു. വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞ് ഒഴുകുന്ന നദി [[വിഴിക്കിത്തോട്|വിഴിക്കിത്തോടിനും]] [[ചേനപ്പാടി|ചേനപ്പാടിക്കും]] മധ്യത്തിലൂടെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിൽ ഒഴുകി ചിറ്റാറുമായി ചേർന്ന് [[ചെറുവള്ളി]] ഗ്രാമത്തിന്റെ തെക്കൻ അതിരിലൂടെ [[പൊന്തൻ‌പുഴ|പൊന്തൻപുഴ]] സംരക്ഷിത വനവുമായി അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന [[മണിമല (കോട്ടയം)|മണിമല]] പട്ടണത്തിലെത്തുന്നു. പിന്നീടുള്ള നദിയുടെ ഗതി തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിലാണ്. [[കോട്ടാങ്ങൽ|കോട്ടാങ്ങലും]] [[കുളത്തൂർ മൂഴി|കുളത്തൂർമൂഴിയും]] കടന്ന് നദി [[വായ്പ്പൂർ|വായ്പൂരെത്തുന്നു]]. [[മല്ലപ്പള്ളി]] പിന്നീട്ടാൽ നദി തെക്കോട്ട് തിരിഞ്ഞൊഴുകുന്നു. [[കീഴ്വായ്പൂർ|കീഴ്‌വായ്പൂർ]], [[വെണ്ണിക്കുളം]], [[കല്ലൂപ്പാറ]] എന്നിവിടങ്ങൾ പിന്നിടുന്ന നദി [[കവിയൂർ (പത്തനംതിട്ട)|കവിയൂരിന്]] തെക്കുള്ള കുറ്റൂരെത്തുന്നു. വല്ലപ്പുഴ എന്ന പേരിൽ തിരുവല്ല, വെൺപാല എന്നിവ കടന്ന് നെടുമ്പുറത്ത് എത്തുമ്പോൾ പമ്പാ നദിയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ആദ്യ കൈവഴി കിഴക്കുനിന്ന് വന്നുചേരുന്നു. ആലംതുരുത്തിയിലെത്തുമ്പോൾ പമ്പയുടെ മറ്റൊരു കൈവഴിയായ കുത്തിയതോടും ഇതോട് ചേരുന്നു. പ്രധാന നദി പുളിക്കീഴിൽ നിന്ന് [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്തെത്തി]] വടക്കോട്ടൊഴുകി മുട്ടാറും കടന്ന് [[കിടങ്ങറ]] പിന്നിട്ട് രണ്ട് ശാഖകളായി പിരിയുന്നു. ഇതിൽ പടിഞ്ഞാറേ ശാഖ [[രാമങ്കരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|രാമങ്കരി]], [[പുളിങ്കുന്ന്]], [[മങ്കൊമ്പ്]] എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകി കൈനകരിയിൽ വച്ച് കായലിൽ ചേരുന്നു. കിഴക്കേ ശാഖ കിടങ്ങറയിൽനിന്ന് തുടങ്ങി കുന്നംകരി, വെളിയനാട്, കാവാലം എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ പിന്നിട്ട് കൈനകരിക്ക് കിഴക്കുവശത്തുവച്ച് വേമ്പനാട് കായലിൽ ചേരുന്നു. കടലിലേക്ക് നേരിട്ട് ഒഴുകാത്ത കേരളത്തിലെ നാല് പ്രധാന നദികളിൽ ഒന്നാണിത്. ഈ നദികൾ ([[മീനച്ചിലാർ|മീനച്ചിൽ]], [[പമ്പാനദി|പമ്പ]], [[മണിമലയാർ|മണിമല]], [[അച്ചൻകോവിലാർ|അച്ചൻകോവിൽ]]) വിശാലമായ [[വേമ്പനാട്ട് കായൽ|വേമ്പനാട് കായലിലേക്കാണ്]] ഒഴുകുന്നത്. ഈ കൂറ്റൻ തടാകത്തിന് [[തോട്ടപ്പള്ളി സ്പിൽവേ|തോട്ടപ്പള്ളി സ്പിൽവേയിലും]] [[തണ്ണീർമുക്കം ബണ്ട്|തണ്ണീർമുക്കം ബണ്ടിലുമായി]] രണ്ട് ഔട്ട്‌ലെറ്റുകൾ മാത്രമേയുള്ളു. വേലിയേറ്റ സമയത്ത് കടൽ വെള്ളം കയറുന്നത് തടയാൻ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട രണ്ട് മനുഷ്യ നിർമ്മിത തടയണകളാണിവ. അല്ലാത്തപക്ഷം പ്രദേശത്തെ താഴ്ന്ന നെൽപ്പാടങ്ങൾ (സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ശരാശരി 2.5 മീറ്റർ താഴെ) കൃഷിയോഗ്യമല്ലാതാകുമായിരുന്നു. നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങളും ദേവാലയങ്ങളും നദിയോരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. മണിമലയാറും പമ്പാ നദിയും സംഗമിക്കുന്ന ഒരു പുരാതന ഉൾനാടൻ തുറമുഖമായാണ് [[നിരണം]] ചരിത്രപരമായി അറിയപ്പെടുന്നത്. മണിമലയാറിനു തീരത്തെ [[കവിയൂർ|കവിയൂരിൽ]] പുരാതന ശിലാക്ഷേത്രങ്ങൾ ഇപ്പോഴും കാണാൻ കഴിയുന്നു. മധ്യതിരുവിതാംകൂറിലെ ഒരു പ്രധാന ജലമാർഗമാണ് കോട്ടയം-ഇടുക്കി ജില്ലകളിലെ പർവതനിരകളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകുന്ന ഈ നദി. ഇത് മണിമല ജംഗ്ഷനിലെ സമതലപ്രദേശങ്ങളിലെത്തിയശേഷം ഇടനാട്ടിലെ സമതല പ്രദേശങ്ങളിലൂടെ കേരളത്തിലെ നെല്ലറയായി അറിയപ്പെടുന്ന [[കുട്ടനാട്‌|കുട്ടനാട്]] മേഖലയിലൂടെയും ഒഴുകുന്നു. == പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നങ്ങൾ == ഒരുകാലത്ത് ജലസമൃദ്ധിയോടെ ശാന്തമായി ഒഴുകിയിരുന്ന നദിയിൽ മണൽ മാഫിയ പിടിമുറുക്കിയതോടെ പലയിടത്തും വലിയ കയങ്ങളായി, ചെളിനിറഞ്ഞ്. നദിയുടെ ദിശപോലും മാറി ഒഴുകുന്ന അവസ്ഥയിലായിരിക്കുന്നു. പ്രകൃതി ചൂഷണം ഏറിയപ്പോൾ നദി അതിന്റെ ശാന്തത കൈവെടിഞ്ഞ് ഉഗ്രതാണ്ഠവമാടാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. നദിയുടെ അടിത്തട്ടിലെ അനിയന്ത്രിതമായ മണൽ ഖനനം നീരൊഴുക്ക് കുറയുന്നതിന് കാരണമായി. അതുപോലെതന്നെ നദിയിലെ മലിനീകരണം ഒരു പ്രധാന പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നമാണ്. മഴക്കാലത്തെ വെള്ളപ്പൊക്കം ജനജീവിതത്തെ ദുസ്സഹമായി ബാധിക്കുന്ന ഒരു വിഷയമാണ്. കഴിഞ്ഞ എട്ടു വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഈ നദി മണിമലയിലും വെള്ളാവൂരിലും പ്രളയമുണ്ടായത് മൂന്നുതവണയാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/kottayam/news/localnews-kottayam-beb5hj52|title=എട്ടുവർഷം, മൂന്ന് പ്രളയം...മടുത്ത് മണിമല}}</ref> മണിമലയാറ്റിൽ പത്ത് കിലോമീറ്ററിനുള്ളിൽ നാല് തടയണകളുണ്ട്. മണിമല മൂങ്ങാനി, ഏറത്തുവടകര, മാരൂർകടവ്, പുത്തൂർകടവ്, കുളത്തൂർമൂഴി എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് ഈ തടയണകൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഏകദേശം 25 വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ഇവയിൽ ചെളി അടിഞ്ഞു കൂടിയതും മാലന്യ നിക്ഷേപവും കാരണം നീരൊഴുക്ക് തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നതു കൂടാതെ ആഴം കുറഞ്ഞ നദിയിലെ വെള്ളം പതിവായി കരയിലേയ്ക്ക് കയറുന്നതിനുമിടയാക്കുന്നു. നദിയുടെ കൈവഴികളായ തോടുകൾ പലതും നാമാവശേഷമായതും കൈത്തോടുകൾ അടച്ചതും നദിയോരത്തെ പാടശേഖരങ്ങൾ നികത്തിയതുമെല്ലാം .വെള്ളപ്പൊക്കത്തിന്റെ കാരണങ്ങളിൽ ചിലതു മാത്രമാണ്. '''പ്രധാന പോഷകനദികൾ''' * ഏന്തയാർ * പാപ്പാനിത്തോട് * കൊക്കയാർ * നെടുംതോട് * പൈങ്ങണതോട് * മഞ്ഞളരുവി * പേരൂർത്തോട് * എരുമേലിത്തോട് * ചിറ്റാർ * കുത്തിയതോട് * കോലറയാർ (പമ്പ, മണിമല നദികളുടെ ഒരു പോഷകനദി) * [[വരട്ടാർ]] ==ചിത്രശാല== <gallery> പ്രമാണം:Manimala River.jpg|മണിമലയാർ മണിമലയിൽ പ്രമാണം:River Manimala Manimala.jpg|മണിമലയാർ - മണിമലയ്ക്കു സമീപം മൂങ്ങാനിയിൽ പ്രമാണം:River Manimala Cheruvally.jpg|മണിമലയാർ - എരുമേലി ചെറുവള്ളി ചെക്ക് ഡാമിനു സമീപം പ്രമാണം:Canoe in Manimalayar.JPG|മണിമലയാറിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഒരു തോണി </gallery><gallery> പ്രമാണം:Manimalayar river @ Pazhayidam.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Manimalayar_river_@_Pazhayidam.jpg|പഴയിടം പാലത്തിൽ നിന്ന് പകർത്തിയ മണിമലയാറിന്റെ ദൃശ്യം. പ്രമാണം:Manimala River.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Manimala_River.jpg|മണിമല ഗ്രാമത്തിലെത്തുന്ന നദി. പ്രമാണം:The Manimala river in Kerala.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:The_Manimala_river_in_Kerala.jpg|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ ഇരവിപേരൂരിൽ നിന്ന് ചിത്രീകരിച്ച നദി. </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{commonscat|Manimala River}} {{Reflist}} {{Waters of Kerala}} {{നദി-അപൂർണ്ണം}} {{coord|9|21|N|76|33|E|display=title|region:IN_type:river_source:GNS-enwiki}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നദികൾ]] [[വർഗ്ഗം:പമ്പാനദി]] 51wowhjxrbf2l7u5tqq4ezs7h7o73nl 4675489 4675488 2026-10-12T12:38:10Z Malikaveedu 16584 4675489 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Manimala River}}{{Infobox river|name=മണിമലയാർ|name_native=മണിമലയാർ|name_native_lang=ml|name_other=പുല്ലകയാർ, വല്ലപ്പുഴ, കൊരട്ടിയാർ, വിഷഘ്ന|etymology=|image=File:River Manimala Cheruvally.jpg|image_size=|image_caption=മണിമലയാർ [[ചെറുവള്ളി]]യ്ക്കു സമീപം|image_alt=|map=|map_size=|map_caption=|map_alt=|subdivision_type1=[[രാജ്യം]]|subdivision_name1=[[ഇന്ത്യ]]|subdivision_type2=[[ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും|സംസ്ഥാനം]]|subdivision_name2=[[കേരളം]]|subdivision_type3=[[കേരളത്തിലെ ജില്ലകൾ|ജില്ലകൾ]]|subdivision_name3= [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]], [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]], [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]]|subdivision_type4=നദീതീരത്തെ [[നഗരം|നഗരങ്ങളും]] [[ഗ്രാമം|ഗ്രാമങ്ങളും]]|subdivision [[മുണ്ടക്കയം]], [[എരുമേലി]], [[മണിമല]], [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]], [[മല്ലപ്പള്ളി]], [[കവിയൂർ]], [[തിരുവല്ല]], [[കല്ലൂപ്പാറ]], [[പുളിക്കീഴ്]], [[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി]], [[ചക്കുളത്ത് കാവ്]], [[മുട്ടാർ]],[[കിടങ്ങറ]], [[വേണാട്ട്കാട്]], [[ചിത്തിരപ്പള്ളി]] |subdivision_type5=|subdivision_name5=<!---------------------- BASIN -->|source1_location=Muthavara hills, [[Western ghats]]|source1_coordinates=|source1_elevation={{cvt|2500|ft|m}}|mouth_location= കിടങ്ങറ കഴിഞ്ഞ് രണ്ടായി പിരിഞ്ഞ് ഒരു ശാഖ പുളിങ്കുന്ന്, മങ്കൊമ്പ് വഴിയും രണ്ടാമത്തെ ശാഖ വെളിയനാട്, കാവാലം വഴിയുമായി കൈനകരിയിലെത്തി വേമ്പനാട് തടാകത്തിൽ പതിക്കുന്നു., പമ്പാനദിയുടെ ഒരു ശാഖ കുത്തിയതോട് എന്ന സ്ഥലത്ത് വച്ച് രണ്ടായി പിരിഞ്ഞ് കല്ലുങ്കലിൽ വെച്ച് മണിമലയാറിൽ ചേരുന്നു. ഏകദേശം അഞ്ച് കിലോമീറ്ററോളം ദൂരം ഒന്നായി ഒഴുകി നെടുമ്പുറത്ത് വച്ച് വീണ്ടും ശാഖകളായി പിരിയുന്നു. നിരണം, തലവടി, എടത്വ, ചമ്പക്കുളം, നെടുമുടി, ചേന്നംകരി എന്നിവിടങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകി കൈനകരിയിൽ വെച്ച് വേമ്പനാട് തടാകത്തിൽ ചേരുന്നു.|mouth_coordinates=|mouth_elevation=|altitude_difference=|progression=|river_system=|basin_size={{Convert|802.90|km2|mi2|abbr=on}}|basin_landmarks=[[കല്ലൂപ്പാറ ഭഗവതിക്ഷേത്രം]],|basin_population=<!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS -->|length={{cvt|91.73|km|mi}}|width_min=|width_avg=|width_max=|depth_min=|depth_avg=|depth_max=|discharge1_location=|discharge1_min=|discharge1_avg=|discharge1_max=<!---------------------- FEATURES -->|tributaries_left=|tributaries_right=|waterbodies=|waterfalls=|bridges=|ports=|custom_label=|custom_data=|extra=}}{{Rivers of Kerala}} [[പ്രമാണം:River. manimala - panoramio.jpg|ലഘുചിത്രം|മണിമലയാർ]] തെക്കൻ കേരളത്തിലൂടെ, പ്രത്യേകിച്ച മധ്യകേരളത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്ന ഏകദേശം 92 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഒരു [[നദി|നദിയാണ്]] '''മണിമലയാർ'''. [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃതത്തിൽ]] ''വിഷഘ്ന'' എന്നൊരു പേരും ഈ നദിയ്ക്കുണ്ട്. ഈ നദീജലത്തിന് വിഷത്തെ പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള ശക്തിയുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന പഴമക്കാരുടെ വിശ്വാസം കൊണ്ടാണ് ഈ പേര് ഉണ്ടായതെന്നാണ് ചരിത്രങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഉത്ഭവ സ്ഥാനത്ത് പുല്ലുകയാർ എന്ന പേരിലാണ് ഈ നദി അറിയപ്പെടുന്നത്. ഉപഗ്രഹ ഭൂപടങ്ങൾ പ്രചാരത്തിലാകുന്നതിന് മുമ്പുള്ള കാലത്ത് ഇത് [[പമ്പാനദി|പമ്പാ നദിയുടെ]] ഒരു പോഷകനദിയായി തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും പിന്നീട് ഈ ധാരണ തിരുത്തിക്കുറിയ്ക്കപ്പെട്ടു. മണിമലയാർ ഏകദേശം 847 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയുള്ള വൃഷ്ടിപ്രദേശങ്ങളിലൂടെയാണ് ഒഴുകുന്നത്. ഈ നദി ഒഴുകുന്ന ഭൂപ്രദേശങ്ങൾ മലനാട്, ഇടനാട്, തീരപ്രദേശം എന്നിങ്ങനെ വ്യക്തമായി നിർവചിക്കപ്പെട്ട മൂന്ന് മേഖലകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]], [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]], [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]] എന്നീ നാല് ജില്ലകളിലൂടെ ഈ നദി കടന്നുപോകുന്നു. മണിമലയാർ യഥാർത്ഥത്തിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാ]] നദിയിലേയ്ക്ക് ഒഴുകുന്നില്ല, മറിച്ച്, പമ്പാനദിയുടെ ഒരു പോഷകനദിയായ കോലറയാർ കല്ലുങ്കലിൽവച്ച് മണിമലയാറിലേയ്ക്ക് ഒഴുകുകയും പിന്നീട് [[നെടുമ്പുറം|നെടുമ്പുറത്ത്]] വച്ച് മണിമലയാറിൽ നിന്ന് വീണ്ടും ശാഖകളായി പിരിഞ്ഞ് [[നിരണം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി]], [[എടത്വാ|എടത്വ]], ചങ്ങങ്കരി, [[ചമ്പക്കുളം]], [[നെടുമുടി]], [[ചേന്നംകരി]], ഒടുവിൽ [[കൈനകരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കൈനകരി]] എന്നിവിടങ്ങൾ കടന്ന് [[വേമ്പനാട്ട് കായൽ|വേമ്പനാട് കായലിലേയ്ക്ക്]] ഒഴുകുകയുമാണ് ചെയ്യുന്നത്. പമ്പയുടെ മറ്റൊരു ശാഖ വീണ്ടും [[ചേന്നംകരി|ചേന്നങ്കരിയിൽ]] വച്ച് മണിമലയാറുമായി മൂന്നാംമുഖം എന്നറിയപ്പെടുന്ന സ്ഥലത്തുവച്ച് ഹ്രസ്വമായി ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. [[ഏന്തയാർ]], [[കൂട്ടിക്കൽ]], [[മുണ്ടക്കയം]], [[വെള്ളനാടി]], [[എരുമേലി]], [[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടി]], [[ചെറുവള്ളി]], [[മണിമല (കോട്ടയം)|മണിമല]], [[കോട്ടാങ്ങൽ]], [[കുളത്തൂർ മൂഴി|കുളത്തൂർമൂഴി]], [[വായ്പ്പൂർ|വായ്പൂർ]], [[മല്ലപ്പള്ളി]], [[വെണ്ണിക്കുളം]] , [[കല്ലൂപ്പാറ]], തലവടി, [[വള്ളംകുളം]], കറ്റോട്, കുറ്റൂർ ([[തിരുവല്ല]] പട്ടണത്തിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങൾ), ഞെട്ടുകരപ്പുറം, പുളികീഴ്, [[നെടുമ്പുറം]], [[നീരേറ്റുപുറം]], അമിച്ചക്കരി, [[മുട്ടാർ]], [[കിടങ്ങറ]], [[പുളിങ്കുന്ന്]], [[വെളിയനാട്]], [[രാമങ്കരി]], [[മങ്കൊമ്പ്]] എന്നിവയാണ് മണിമലയാറിൻ്റെ തീരപ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രധാന ഗ്രാമങ്ങളും പട്ടണങ്ങളും. ഇതിൽ [[തിരുവല്ല]]യാണ് നദീയോരത്തെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പട്ടണം. ഇപ്പോൾ [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം|തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭ മഹാക്ഷേത്രത്തിലെ]] [[ആറാട്ട്]] നടക്കുന്നത് തുകലശ്ശേരി വഴി ഒഴുകുന്ന നദിയുടെ കൈവഴിയിലാണ്. അതുപോലെ [[ആറന്മുള ഉതൃട്ടാതി വള്ളംകളി|ആറന്മുള ഉതൃട്ടാതി വള്ളംകളിയിലും]] [[വള്ളസദ്യ|വള്ളസദ്യക്കുമായി]] നിലവിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന 52 [[പള്ളിയോടം|പള്ളിയോടങ്ങളിൽ]] വെൺപാല കദളിമംഗലം പള്ളിയോടം മാത്രമാണ് മണിമലയാറ്റിലുള്ള ഒരേയൊരു പള്ളിയോടം (ആറന്മുള ശൈലി ചുണ്ടൻ വള്ളം). എന്നാൽ പണ്ട് കാലത്ത് മണിമലയാറ്റിൽ ഇരവിപേരൂർ, വള്ളംകുളം, ഇരുവെള്ളിപ്പറ എന്നീ പള്ളിയോടങ്ങളുമുണ്ടായിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലൂടെ ഒഴുകുന്ന മണിമലയാറിലെ ജലത്തിൻ്റെ അളവും മറ്റും പരിശോധിക്കുന്ന കേന്ദ്ര ഗവൺമൻ്റെ സ്ഥാപനമായ സെൻട്രൽ വാട്ടർ കമ്മീഷൻ മല്ലപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ [[കല്ലൂപ്പാറ|കല്ലൂപ്പാറ വില്ലേജിൽ]] M.നോർത്ത് (മടത്തുംഭാഗം, വാർഡ് -7) എന്ന സ്ഥലത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുന്ന് നൽകുന്ന അളവുകൾ പ്രകാരമാണ് നദിയിലെ ജലനിരപ്പ് കണക്കാക്കുന്നത്. == ഉത്ഭവയും ഗതിയും == [[ഭൂമിശാസ്ത്രം|ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി]] ഒരു സ്വതന്ത്ര നദിയാണ് മണിമലയാർ. ഈ നദിയിലെ പ്രതിവർഷ ജലപ്രവാഹം 1,560 ക്യുബിക് മീറ്റർ ആയി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അടിയൊഴുക്ക് ഏറെയുള്ള ഒരു നദിയായ ഇതിന് [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയേക്കാൾ]] കൂടുതൽ അടിയൊഴുക്കുള്ളതായി പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ]], [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ട]] പർവ്വതനിരകളിലെ 2,500 അടിയോളം ഉയരത്തിലുള്ള മുത്തവറ മലനിരകളിലെ കോലാഹലമേട് ആണ് ഈ നദിയുടെ പ്രധാന ഉത്ഭവസ്ഥാനമായി കണക്കാക്കുന്നത്. കോലാഹലമേട്ടിൽനിന്നുതന്നെയാണ് മറ്റൊരു പ്രധാന നദിയായ മീനച്ചിലറിന്റെ പ്രധാന പോഷകനദികളും ഉറവെടുക്കുന്നത്. അവിടെനിന്ന് വാഗമൺ മലനിരകൾക്ക് തെക്കുഭാഗത്തെ അമൃതമേട്ടിലെ (കുരിശുമല) മൂപ്പൻമലയുടെ സമീപത്തുകൂടി ഒഴുകിയെത്തുന്ന രണ്ടു ചെറിയ കൈവഴികളാണ് ഇതിന്റെ ഉറവകളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടത്. ഇതിൽ ഒരു കൈവഴി വെള്ളച്ചാട്ടമായി സമീപത്തുള്ള മദാമ്മക്കുളത്തിൽ പതിക്കുകയും തുടർന്ന് മലഞ്ചെരുവുകളിലൂടെ പടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിൽ കുത്തനെ ഒഴുകി [[ഇളംകാട്]] ഗ്രാമത്തിന് അടുത്തെത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. അമൃതമേട്ടിലെ തന്നെ ഉപ്പുകുളത്തിൽ പതിക്കുന്ന ഏതാനും നീർച്ചാലുകൾ അവിടെയുള്ള തടയിണ കവിഞ്ഞൊഴുകി വാഗമൺ മലനിരകളുടെ തന്നെ ഭാഗമായ വല്യേന്ത, കൊടുങ്ങ എന്നിവ കടന്ന് [[ഇളംകാട്|ഇളംകാടിനു]] സമീപത്തുവച്ച് ആദ്യത്തെ കൈവഴിയോടു ചേരുന്നു. ഇവയെല്ലാം ചേർന്ന് [[വെംബ്ലി]] ഗ്രാമത്തിലെത്തുമ്പോൾ കിഴക്ക് [[ഉറുമ്പിക്കര|ഉറുമ്പിക്കരയിൽ]] നിന്നുള്ള വെള്ളാപ്പാറ വെള്ളച്ചാട്ടവും, വെംബ്ലി വെള്ളച്ചാട്ടവും പിന്നീട്ട് പാപ്പാനിത്തോട് വെള്ളച്ചാട്ടവും ഇതോട് ചേരുന്നു. [[പെരുവന്താനം|പെരുവന്താനത്തിന്]] കിഴക്ക് പുല്ലുപാറ മലനിരകളിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകുന്ന മറ്റൊരു പോഷകനദിയായ കൊക്കയാർ ജൈവവൈവിധ്യത്തിന്റെ കലവറയായ [[കൂട്ടിക്കൽ]] പ്രദേശത്തു വച്ചാണ് പ്രധാന കൈവഴിയോട് ചേരുന്നത്. പുല്ലകയാറ്‌, കൊക്കയാർ, താളുങ്കൽ തോട്‌ എന്നീ മൂന്നു പുഴകൾ സംഗമിക്കുന്ന സ്ഥലമാണ് കൂട്ടിക്കൽ ഗ്രാമം. തെക്ക് ദിശയിലേയ്ക്ക് ഒഴുകുന്ന നദി [[മുണ്ടക്കയം]] പട്ടണത്തിന് സമീപത്തെത്തുമ്പോൾ [[പാഞ്ചാലിമേട്|പാഞ്ചാലിമേടിന്റെ]] പടിഞ്ഞാറൻ ചെരുവുകളിൽ നിന്ന് ഒഴുകിയെത്തുന്ന നീർച്ചാലുകൾ കൂടിച്ചേർന്ന നെടുംതോടും പിന്നീട് പൈങ്ങണതോടും മഞ്ഞളരുവിയും ഇതുമായി ചേരുന്നു. മുണ്ടക്കയം [[വെള്ളനാടി]] തോട്ടത്തിന് സമീപത്തുള്ള മൂരിക്കയം ആണ് നദിയുടെ ഏറ്റവും ആഴമുള്ളതും അപകടകരവുമായ ഭാഗം.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2012/May/05/two-students-drown-in-manimalayar-364966.html|title=Two students drown in Manimalayar}}</ref> വെള്ളനാടി തോട്ടം പിന്നിട്ട് [[എരുമേലി]] പട്ടണത്തിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശമായ [[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടിയിലെത്തുമ്പോൾ]] ആദ്യം ഉറുമ്പിൽ പാലത്തിനു സമീപത്തുവച്ച് പേരൂർത്തോടും പിന്നീട് വെൺകുറിഞ്ഞിയിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി വടക്കോട്ട് ഒഴുകി എരുമേലി പട്ടണത്തിന് നടുവിലൂടെ ഒഴുകിയെത്തുന്ന എരുമേലിത്തോടും ഇതുമായി ലയിക്കുന്നു. വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞ് ഒഴുകുന്ന നദി [[വിഴിക്കിത്തോട്|വിഴിക്കിത്തോടിനും]] [[ചേനപ്പാടി|ചേനപ്പാടിക്കും]] മധ്യത്തിലൂടെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിൽ ഒഴുകി ചിറ്റാറുമായി ചേർന്ന് [[ചെറുവള്ളി]] ഗ്രാമത്തിന്റെ തെക്കൻ അതിരിലൂടെ [[പൊന്തൻ‌പുഴ|പൊന്തൻപുഴ]] സംരക്ഷിത വനവുമായി അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന [[മണിമല (കോട്ടയം)|മണിമല]] പട്ടണത്തിലെത്തുന്നു. പിന്നീടുള്ള നദിയുടെ ഗതി തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിലാണ്. [[കോട്ടാങ്ങൽ|കോട്ടാങ്ങലും]] [[കുളത്തൂർ മൂഴി|കുളത്തൂർമൂഴിയും]] കടന്ന് നദി [[വായ്പ്പൂർ|വായ്പൂരെത്തുന്നു]]. [[മല്ലപ്പള്ളി]] പിന്നീട്ടാൽ നദി തെക്കോട്ട് തിരിഞ്ഞൊഴുകുന്നു. [[കീഴ്വായ്പൂർ|കീഴ്‌വായ്പൂർ]], [[വെണ്ണിക്കുളം]], [[കല്ലൂപ്പാറ]] എന്നിവിടങ്ങൾ പിന്നിടുന്ന നദി [[കവിയൂർ (പത്തനംതിട്ട)|കവിയൂരിന്]] തെക്കുള്ള കുറ്റൂരെത്തുന്നു. വല്ലപ്പുഴ എന്ന പേരിൽ തിരുവല്ല, വെൺപാല എന്നിവ കടന്ന് നെടുമ്പുറത്ത് എത്തുമ്പോൾ പമ്പാ നദിയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ആദ്യ കൈവഴി കിഴക്കുനിന്ന് വന്നുചേരുന്നു. ആലംതുരുത്തിയിലെത്തുമ്പോൾ പമ്പയുടെ മറ്റൊരു കൈവഴിയായ കുത്തിയതോടും ഇതോട് ചേരുന്നു. പ്രധാന നദി പുളിക്കീഴിൽ നിന്ന് [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്തെത്തി]] വടക്കോട്ടൊഴുകി മുട്ടാറും കടന്ന് [[കിടങ്ങറ]] പിന്നിട്ട് രണ്ട് ശാഖകളായി പിരിയുന്നു. ഇതിൽ പടിഞ്ഞാറേ ശാഖ [[രാമങ്കരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|രാമങ്കരി]], [[പുളിങ്കുന്ന്]], [[മങ്കൊമ്പ്]] എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകി കൈനകരിയിൽ വച്ച് കായലിൽ ചേരുന്നു. കിഴക്കേ ശാഖ കിടങ്ങറയിൽനിന്ന് തുടങ്ങി കുന്നംകരി, വെളിയനാട്, കാവാലം എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ പിന്നിട്ട് കൈനകരിക്ക് കിഴക്കുവശത്തുവച്ച് വേമ്പനാട് കായലിൽ ചേരുന്നു. കടലിലേക്ക് നേരിട്ട് ഒഴുകാത്ത കേരളത്തിലെ നാല് പ്രധാന നദികളിൽ ഒന്നാണിത്. ഈ നദികൾ ([[മീനച്ചിലാർ|മീനച്ചിൽ]], [[പമ്പാനദി|പമ്പ]], [[മണിമലയാർ|മണിമല]], [[അച്ചൻകോവിലാർ|അച്ചൻകോവിൽ]]) വിശാലമായ [[വേമ്പനാട്ട് കായൽ|വേമ്പനാട് കായലിലേക്കാണ്]] ഒഴുകുന്നത്. ഈ കൂറ്റൻ തടാകത്തിന് [[തോട്ടപ്പള്ളി സ്പിൽവേ|തോട്ടപ്പള്ളി സ്പിൽവേയിലും]] [[തണ്ണീർമുക്കം ബണ്ട്|തണ്ണീർമുക്കം ബണ്ടിലുമായി]] രണ്ട് ഔട്ട്‌ലെറ്റുകൾ മാത്രമേയുള്ളു. വേലിയേറ്റ സമയത്ത് കടൽ വെള്ളം കയറുന്നത് തടയാൻ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട രണ്ട് മനുഷ്യ നിർമ്മിത തടയണകളാണിവ. അല്ലാത്തപക്ഷം പ്രദേശത്തെ താഴ്ന്ന നെൽപ്പാടങ്ങൾ (സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ശരാശരി 2.5 മീറ്റർ താഴെ) കൃഷിയോഗ്യമല്ലാതാകുമായിരുന്നു. നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങളും ദേവാലയങ്ങളും നദിയോരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. മണിമലയാറും പമ്പാ നദിയും സംഗമിക്കുന്ന ഒരു പുരാതന ഉൾനാടൻ തുറമുഖമായാണ് [[നിരണം]] ചരിത്രപരമായി അറിയപ്പെടുന്നത്. മണിമലയാറിനു തീരത്തെ [[കവിയൂർ|കവിയൂരിൽ]] പുരാതന ശിലാക്ഷേത്രങ്ങൾ ഇപ്പോഴും കാണാൻ കഴിയുന്നു. മധ്യതിരുവിതാംകൂറിലെ ഒരു പ്രധാന ജലമാർഗമാണ് കോട്ടയം-ഇടുക്കി ജില്ലകളിലെ പർവതനിരകളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകുന്ന ഈ നദി. ഇത് മണിമല ജംഗ്ഷനിലെ സമതലപ്രദേശങ്ങളിലെത്തിയശേഷം ഇടനാട്ടിലെ സമതല പ്രദേശങ്ങളിലൂടെ കേരളത്തിലെ നെല്ലറയായി അറിയപ്പെടുന്ന [[കുട്ടനാട്‌|കുട്ടനാട്]] മേഖലയിലൂടെയും ഒഴുകുന്നു. == പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നങ്ങൾ == ഒരുകാലത്ത് ജലസമൃദ്ധിയോടെ ശാന്തമായി ഒഴുകിയിരുന്ന നദിയിൽ മണൽ മാഫിയ പിടിമുറുക്കിയതോടെ പലയിടത്തും വലിയ കയങ്ങളായി, ചെളിനിറഞ്ഞ്. നദിയുടെ ദിശപോലും മാറി ഒഴുകുന്ന അവസ്ഥയിലായിരിക്കുന്നു. പ്രകൃതി ചൂഷണം ഏറിയപ്പോൾ നദി അതിന്റെ ശാന്തത കൈവെടിഞ്ഞ് ഉഗ്രതാണ്ഠവമാടാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. നദിയുടെ അടിത്തട്ടിലെ അനിയന്ത്രിതമായ മണൽ ഖനനം നീരൊഴുക്ക് കുറയുന്നതിന് കാരണമായി. അതുപോലെതന്നെ നദിയിലെ മലിനീകരണം ഒരു പ്രധാന പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നമാണ്. മഴക്കാലത്തെ വെള്ളപ്പൊക്കം ജനജീവിതത്തെ ദുസ്സഹമായി ബാധിക്കുന്ന ഒരു വിഷയമാണ്. കഴിഞ്ഞ എട്ടു വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഈ നദി മണിമലയിലും വെള്ളാവൂരിലും പ്രളയമുണ്ടായത് മൂന്നുതവണയാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/kottayam/news/localnews-kottayam-beb5hj52|title=എട്ടുവർഷം, മൂന്ന് പ്രളയം...മടുത്ത് മണിമല}}</ref> മണിമലയാറ്റിൽ പത്ത് കിലോമീറ്ററിനുള്ളിൽ നാല് തടയണകളുണ്ട്. മണിമല മൂങ്ങാനി, ഏറത്തുവടകര, മാരൂർകടവ്, പുത്തൂർകടവ്, കുളത്തൂർമൂഴി എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് ഈ തടയണകൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഏകദേശം 25 വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ഇവയിൽ ചെളി അടിഞ്ഞു കൂടിയതും മാലന്യ നിക്ഷേപവും കാരണം നീരൊഴുക്ക് തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നതു കൂടാതെ ആഴം കുറഞ്ഞ നദിയിലെ വെള്ളം പതിവായി കരയിലേയ്ക്ക് കയറുന്നതിനുമിടയാക്കുന്നു. നദിയുടെ കൈവഴികളായ തോടുകൾ പലതും നാമാവശേഷമായതും കൈത്തോടുകൾ അടച്ചതും നദിയോരത്തെ പാടശേഖരങ്ങൾ നികത്തിയതുമെല്ലാം .വെള്ളപ്പൊക്കത്തിന്റെ കാരണങ്ങളിൽ ചിലതു മാത്രമാണ്. '''പ്രധാന പോഷകനദികൾ''' * ഏന്തയാർ * പാപ്പാനിത്തോട് * കൊക്കയാർ * നെടുംതോട് * പൈങ്ങണതോട് * മഞ്ഞളരുവി * പേരൂർത്തോട് * എരുമേലിത്തോട് * ചിറ്റാർ * കുത്തിയതോട് * കോലറയാർ (പമ്പ, മണിമല നദികളുടെ ഒരു പോഷകനദി) * [[വരട്ടാർ]] ==ചിത്രശാല== <gallery> പ്രമാണം:Manimala River.jpg|മണിമലയാർ മണിമലയിൽ പ്രമാണം:River Manimala Manimala.jpg|മണിമലയാർ - മണിമലയ്ക്കു സമീപം മൂങ്ങാനിയിൽ പ്രമാണം:River Manimala Cheruvally.jpg|മണിമലയാർ - എരുമേലി ചെറുവള്ളി ചെക്ക് ഡാമിനു സമീപം പ്രമാണം:Canoe in Manimalayar.JPG|മണിമലയാറിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഒരു തോണി </gallery><gallery> പ്രമാണം:Manimalayar river @ Pazhayidam.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Manimalayar_river_@_Pazhayidam.jpg|പഴയിടം പാലത്തിൽ നിന്ന് പകർത്തിയ മണിമലയാറിന്റെ ദൃശ്യം. പ്രമാണം:Manimala River.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Manimala_River.jpg|മണിമല ഗ്രാമത്തിലെത്തുന്ന നദി. പ്രമാണം:The Manimala river in Kerala.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:The_Manimala_river_in_Kerala.jpg|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ ഇരവിപേരൂരിൽ നിന്ന് ചിത്രീകരിച്ച നദി. </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{commonscat|Manimala River}} {{Reflist}} {{Waters of Kerala}} {{നദി-അപൂർണ്ണം}} {{coord|9|21|N|76|33|E|display=title|region:IN_type:river_source:GNS-enwiki}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നദികൾ]] [[വർഗ്ഗം:പമ്പാനദി]] rk1z98hq7g4wyydas27blmdq9sstrm2 4675513 4675489 2026-10-12T14:11:51Z Vijayanrajapuram 21314 അക്ഷരത്തെറ്റ് തിരുത്തി 4675513 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Manimala River}}{{Infobox river|name=മണിമലയാർ|name_native=മണിമലയാർ|name_native_lang=ml|name_other=പുല്ലകയാർ, വല്ലപ്പുഴ, കൊരട്ടിയാർ, വിഷഘ്ന|etymology=|image=File:River Manimala Cheruvally.jpg|image_size=|image_caption=മണിമലയാർ [[ചെറുവള്ളി]]യ്ക്കു സമീപം|image_alt=|map=|map_size=|map_caption=|map_alt=|subdivision_type1=[[രാജ്യം]]|subdivision_name1=[[ഇന്ത്യ]]|subdivision_type2=[[ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും|സംസ്ഥാനം]]|subdivision_name2=[[കേരളം]]|subdivision_type3=[[കേരളത്തിലെ ജില്ലകൾ|ജില്ലകൾ]]|subdivision_name3= [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]], [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]], [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]]|subdivision_type4=നദീതീരത്തെ [[നഗരം|നഗരങ്ങളും]] [[ഗ്രാമം|ഗ്രാമങ്ങളും]]|subdivision [[മുണ്ടക്കയം]], [[എരുമേലി]], [[മണിമല]], [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]], [[മല്ലപ്പള്ളി]], [[കവിയൂർ]], [[തിരുവല്ല]], [[കല്ലൂപ്പാറ]], [[പുളിക്കീഴ്]], [[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി]], [[ചക്കുളത്ത് കാവ്]], [[മുട്ടാർ]],[[കിടങ്ങറ]], [[വേണാട്ട്കാട്]], [[ചിത്തിരപ്പള്ളി]] |subdivision_type5=|subdivision_name5=<!---------------------- BASIN -->|source1_location=Muthavara hills, [[Western ghats]]|source1_coordinates=|source1_elevation={{cvt|2500|ft|m}}|mouth_location= കിടങ്ങറ കഴിഞ്ഞ് രണ്ടായി പിരിഞ്ഞ് ഒരു ശാഖ പുളിങ്കുന്ന്, മങ്കൊമ്പ് വഴിയും രണ്ടാമത്തെ ശാഖ വെളിയനാട്, കാവാലം വഴിയുമായി കൈനകരിയിലെത്തി വേമ്പനാട് തടാകത്തിൽ പതിക്കുന്നു., പമ്പാനദിയുടെ ഒരു ശാഖ കുത്തിയതോട് എന്ന സ്ഥലത്ത് വച്ച് രണ്ടായി പിരിഞ്ഞ് കല്ലുങ്കലിൽ വെച്ച് മണിമലയാറിൽ ചേരുന്നു. ഏകദേശം അഞ്ച് കിലോമീറ്ററോളം ദൂരം ഒന്നായി ഒഴുകി നെടുമ്പുറത്ത് വച്ച് വീണ്ടും ശാഖകളായി പിരിയുന്നു. നിരണം, തലവടി, എടത്വ, ചമ്പക്കുളം, നെടുമുടി, ചേന്നംകരി എന്നിവിടങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകി കൈനകരിയിൽ വെച്ച് വേമ്പനാട് തടാകത്തിൽ ചേരുന്നു.|mouth_coordinates=|mouth_elevation=|altitude_difference=|progression=|river_system=|basin_size={{Convert|802.90|km2|mi2|abbr=on}}|basin_landmarks=[[കല്ലൂപ്പാറ ഭഗവതിക്ഷേത്രം]],|basin_population=<!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS -->|length={{cvt|91.73|km|mi}}|width_min=|width_avg=|width_max=|depth_min=|depth_avg=|depth_max=|discharge1_location=|discharge1_min=|discharge1_avg=|discharge1_max=<!---------------------- FEATURES -->|tributaries_left=|tributaries_right=|waterbodies=|waterfalls=|bridges=|ports=|custom_label=|custom_data=|extra=}}{{Rivers of Kerala}} [[പ്രമാണം:River. manimala - panoramio.jpg|ലഘുചിത്രം|മണിമലയാർ]] തെക്കൻ കേരളത്തിലൂടെ, പ്രത്യേകിച്ച മധ്യകേരളത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്ന ഏകദേശം 92 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഒരു [[നദി|നദിയാണ്]] '''മണിമലയാർ'''. [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃതത്തിൽ]] ''വിഷഘ്ന'' എന്നൊരു പേരും ഈ നദിയ്ക്കുണ്ട്. ഈ നദീജലത്തിന് വിഷത്തെ പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള ശക്തിയുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന പഴമക്കാരുടെ വിശ്വാസം കൊണ്ടാണ് ഈ പേര് ഉണ്ടായതെന്നാണ് ചരിത്രങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഉത്ഭവസ്ഥാനത്ത് പുല്ലുകയാർ എന്ന പേരിലാണ് ഈ നദി അറിയപ്പെടുന്നത്. ഉപഗ്രഹ ഭൂപടങ്ങൾ പ്രചാരത്തിലാകുന്നതിന് മുമ്പുള്ള കാലത്ത് ഇത് [[പമ്പാനദി|പമ്പാ നദിയുടെ]] ഒരു പോഷകനദിയായി തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും പിന്നീട് ഈ ധാരണ തിരുത്തിക്കുറിയ്ക്കപ്പെട്ടു. മണിമലയാർ ഏകദേശം 847 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയുള്ള വൃഷ്ടിപ്രദേശങ്ങളിലൂടെയാണ് ഒഴുകുന്നത്. ഈ നദി ഒഴുകുന്ന ഭൂപ്രദേശങ്ങൾ മലനാട്, ഇടനാട്, തീരപ്രദേശം എന്നിങ്ങനെ വ്യക്തമായി നിർവചിക്കപ്പെട്ട മൂന്ന് മേഖലകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]], [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]], [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]] എന്നീ നാല് ജില്ലകളിലൂടെ ഈ നദി കടന്നുപോകുന്നു. മണിമലയാർ യഥാർത്ഥത്തിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാ]] നദിയിലേയ്ക്ക് ഒഴുകുന്നില്ല, മറിച്ച്, പമ്പാനദിയുടെ ഒരു പോഷകനദിയായ കോലറയാർ കല്ലുങ്കലിൽവച്ച് മണിമലയാറിലേയ്ക്ക് ഒഴുകുകയും പിന്നീട് [[നെടുമ്പുറം|നെടുമ്പുറത്ത്]] വച്ച് മണിമലയാറിൽ നിന്ന് വീണ്ടും ശാഖകളായി പിരിഞ്ഞ് [[നിരണം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി]], [[എടത്വാ|എടത്വ]], ചങ്ങങ്കരി, [[ചമ്പക്കുളം]], [[നെടുമുടി]], [[ചേന്നംകരി]], ഒടുവിൽ [[കൈനകരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കൈനകരി]] എന്നിവിടങ്ങൾ കടന്ന് [[വേമ്പനാട്ട് കായൽ|വേമ്പനാട് കായലിലേയ്ക്ക്]] ഒഴുകുകയുമാണ് ചെയ്യുന്നത്. പമ്പയുടെ മറ്റൊരു ശാഖ വീണ്ടും [[ചേന്നംകരി|ചേന്നങ്കരിയിൽ]] വച്ച് മണിമലയാറുമായി മൂന്നാംമുഖം എന്നറിയപ്പെടുന്ന സ്ഥലത്തുവച്ച് ഹ്രസ്വമായി ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. [[ഏന്തയാർ]], [[കൂട്ടിക്കൽ]], [[മുണ്ടക്കയം]], [[വെള്ളനാടി]], [[എരുമേലി]], [[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടി]], [[ചെറുവള്ളി]], [[മണിമല (കോട്ടയം)|മണിമല]], [[കോട്ടാങ്ങൽ]], [[കുളത്തൂർ മൂഴി|കുളത്തൂർമൂഴി]], [[വായ്പ്പൂർ|വായ്പൂർ]], [[മല്ലപ്പള്ളി]], [[വെണ്ണിക്കുളം]] , [[കല്ലൂപ്പാറ]], തലവടി, [[വള്ളംകുളം]], കറ്റോട്, കുറ്റൂർ ([[തിരുവല്ല]] പട്ടണത്തിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങൾ), ഞെട്ടുകരപ്പുറം, പുളികീഴ്, [[നെടുമ്പുറം]], [[നീരേറ്റുപുറം]], അമിച്ചക്കരി, [[മുട്ടാർ]], [[കിടങ്ങറ]], [[പുളിങ്കുന്ന്]], [[വെളിയനാട്]], [[രാമങ്കരി]], [[മങ്കൊമ്പ്]] എന്നിവയാണ് മണിമലയാറിന്റെ തീരപ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രധാന ഗ്രാമങ്ങളും പട്ടണങ്ങളും. ഇതിൽ [[തിരുവല്ല]]യാണ് നദീയോരത്തെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പട്ടണം. ഇപ്പോൾ [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം|തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭ മഹാക്ഷേത്രത്തിലെ]] [[ആറാട്ട്]] നടക്കുന്നത് തുകലശ്ശേരി വഴി ഒഴുകുന്ന നദിയുടെ കൈവഴിയിലാണ്. അതുപോലെ [[ആറന്മുള ഉതൃട്ടാതി വള്ളംകളി|ആറന്മുള ഉതൃട്ടാതി വള്ളംകളിയിലും]] [[വള്ളസദ്യ|വള്ളസദ്യക്കുമായി]] നിലവിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന 52 [[പള്ളിയോടം|പള്ളിയോടങ്ങളിൽ]] വെൺപാല കദളിമംഗലം പള്ളിയോടം മാത്രമാണ് മണിമലയാറ്റിലുള്ള ഒരേയൊരു പള്ളിയോടം (ആറന്മുള ശൈലി ചുണ്ടൻ വള്ളം). എന്നാൽ പണ്ട് കാലത്ത് മണിമലയാറ്റിൽ ഇരവിപേരൂർ, വള്ളംകുളം, ഇരുവെള്ളിപ്പറ എന്നീ പള്ളിയോടങ്ങളുമുണ്ടായിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലൂടെ ഒഴുകുന്ന മണിമലയാറിലെ ജലത്തിൻ്റെ അളവും മറ്റും പരിശോധിക്കുന്ന കേന്ദ്ര ഗവൺമൻ്റെ സ്ഥാപനമായ സെൻട്രൽ വാട്ടർ കമ്മീഷൻ മല്ലപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ [[കല്ലൂപ്പാറ|കല്ലൂപ്പാറ വില്ലേജിൽ]] M.നോർത്ത് (മടത്തുംഭാഗം, വാർഡ് -7) എന്ന സ്ഥലത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുന്ന് നൽകുന്ന അളവുകൾ പ്രകാരമാണ് നദിയിലെ ജലനിരപ്പ് കണക്കാക്കുന്നത്. == ഉത്ഭവയും ഗതിയും == [[ഭൂമിശാസ്ത്രം|ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി]] ഒരു സ്വതന്ത്ര നദിയാണ് മണിമലയാർ. ഈ നദിയിലെ പ്രതിവർഷ ജലപ്രവാഹം 1,560 ക്യുബിക് മീറ്റർ ആയി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അടിയൊഴുക്ക് ഏറെയുള്ള ഒരു നദിയായ ഇതിന് [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയേക്കാൾ]] കൂടുതൽ അടിയൊഴുക്കുള്ളതായി പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ]], [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ട]] പർവ്വതനിരകളിലെ 2,500 അടിയോളം ഉയരത്തിലുള്ള മുത്തവറ മലനിരകളിലെ കോലാഹലമേട് ആണ് ഈ നദിയുടെ പ്രധാന ഉത്ഭവസ്ഥാനമായി കണക്കാക്കുന്നത്. കോലാഹലമേട്ടിൽനിന്നുതന്നെയാണ് മറ്റൊരു പ്രധാന നദിയായ മീനച്ചിലറിന്റെ പ്രധാന പോഷകനദികളും ഉറവെടുക്കുന്നത്. അവിടെനിന്ന് വാഗമൺ മലനിരകൾക്ക് തെക്കുഭാഗത്തെ അമൃതമേട്ടിലെ (കുരിശുമല) മൂപ്പൻമലയുടെ സമീപത്തുകൂടി ഒഴുകിയെത്തുന്ന രണ്ടു ചെറിയ കൈവഴികളാണ് ഇതിന്റെ ഉറവകളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടത്. ഇതിൽ ഒരു കൈവഴി വെള്ളച്ചാട്ടമായി സമീപത്തുള്ള മദാമ്മക്കുളത്തിൽ പതിക്കുകയും തുടർന്ന് മലഞ്ചെരുവുകളിലൂടെ പടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിൽ കുത്തനെ ഒഴുകി [[ഇളംകാട്]] ഗ്രാമത്തിന് അടുത്തെത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. അമൃതമേട്ടിലെ തന്നെ ഉപ്പുകുളത്തിൽ പതിക്കുന്ന ഏതാനും നീർച്ചാലുകൾ അവിടെയുള്ള തടയിണ കവിഞ്ഞൊഴുകി വാഗമൺ മലനിരകളുടെ തന്നെ ഭാഗമായ വല്യേന്ത, കൊടുങ്ങ എന്നിവ കടന്ന് [[ഇളംകാട്|ഇളംകാടിനു]] സമീപത്തുവച്ച് ആദ്യത്തെ കൈവഴിയോടു ചേരുന്നു. ഇവയെല്ലാം ചേർന്ന് [[വെംബ്ലി]] ഗ്രാമത്തിലെത്തുമ്പോൾ കിഴക്ക് [[ഉറുമ്പിക്കര|ഉറുമ്പിക്കരയിൽ]] നിന്നുള്ള വെള്ളാപ്പാറ വെള്ളച്ചാട്ടവും, വെംബ്ലി വെള്ളച്ചാട്ടവും പിന്നീട്ട് പാപ്പാനിത്തോട് വെള്ളച്ചാട്ടവും ഇതോട് ചേരുന്നു. [[പെരുവന്താനം|പെരുവന്താനത്തിന്]] കിഴക്ക് പുല്ലുപാറ മലനിരകളിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകുന്ന മറ്റൊരു പോഷകനദിയായ കൊക്കയാർ ജൈവവൈവിധ്യത്തിന്റെ കലവറയായ [[കൂട്ടിക്കൽ]] പ്രദേശത്തു വച്ചാണ് പ്രധാന കൈവഴിയോട് ചേരുന്നത്. പുല്ലകയാറ്‌, കൊക്കയാർ, താളുങ്കൽ തോട്‌ എന്നീ മൂന്നു പുഴകൾ സംഗമിക്കുന്ന സ്ഥലമാണ് കൂട്ടിക്കൽ ഗ്രാമം. തെക്ക് ദിശയിലേയ്ക്ക് ഒഴുകുന്ന നദി [[മുണ്ടക്കയം]] പട്ടണത്തിന് സമീപത്തെത്തുമ്പോൾ [[പാഞ്ചാലിമേട്|പാഞ്ചാലിമേടിന്റെ]] പടിഞ്ഞാറൻ ചെരുവുകളിൽ നിന്ന് ഒഴുകിയെത്തുന്ന നീർച്ചാലുകൾ കൂടിച്ചേർന്ന നെടുംതോടും പിന്നീട് പൈങ്ങണതോടും മഞ്ഞളരുവിയും ഇതുമായി ചേരുന്നു. മുണ്ടക്കയം [[വെള്ളനാടി]] തോട്ടത്തിന് സമീപത്തുള്ള മൂരിക്കയം ആണ് നദിയുടെ ഏറ്റവും ആഴമുള്ളതും അപകടകരവുമായ ഭാഗം.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2012/May/05/two-students-drown-in-manimalayar-364966.html|title=Two students drown in Manimalayar}}</ref> വെള്ളനാടി തോട്ടം പിന്നിട്ട് [[എരുമേലി]] പട്ടണത്തിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശമായ [[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടിയിലെത്തുമ്പോൾ]] ആദ്യം ഉറുമ്പിൽ പാലത്തിനു സമീപത്തുവച്ച് പേരൂർത്തോടും പിന്നീട് വെൺകുറിഞ്ഞിയിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി വടക്കോട്ട് ഒഴുകി എരുമേലി പട്ടണത്തിന് നടുവിലൂടെ ഒഴുകിയെത്തുന്ന എരുമേലിത്തോടും ഇതുമായി ലയിക്കുന്നു. വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞ് ഒഴുകുന്ന നദി [[വിഴിക്കിത്തോട്|വിഴിക്കിത്തോടിനും]] [[ചേനപ്പാടി|ചേനപ്പാടിക്കും]] മധ്യത്തിലൂടെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിൽ ഒഴുകി ചിറ്റാറുമായി ചേർന്ന് [[ചെറുവള്ളി]] ഗ്രാമത്തിന്റെ തെക്കൻ അതിരിലൂടെ [[പൊന്തൻ‌പുഴ|പൊന്തൻപുഴ]] സംരക്ഷിത വനവുമായി അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന [[മണിമല (കോട്ടയം)|മണിമല]] പട്ടണത്തിലെത്തുന്നു. പിന്നീടുള്ള നദിയുടെ ഗതി തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിലാണ്. [[കോട്ടാങ്ങൽ|കോട്ടാങ്ങലും]] [[കുളത്തൂർ മൂഴി|കുളത്തൂർമൂഴിയും]] കടന്ന് നദി [[വായ്പ്പൂർ|വായ്പൂരെത്തുന്നു]]. [[മല്ലപ്പള്ളി]] പിന്നീട്ടാൽ നദി തെക്കോട്ട് തിരിഞ്ഞൊഴുകുന്നു. [[കീഴ്വായ്പൂർ|കീഴ്‌വായ്പൂർ]], [[വെണ്ണിക്കുളം]], [[കല്ലൂപ്പാറ]] എന്നിവിടങ്ങൾ പിന്നിടുന്ന നദി [[കവിയൂർ (പത്തനംതിട്ട)|കവിയൂരിന്]] തെക്കുള്ള കുറ്റൂരെത്തുന്നു. വല്ലപ്പുഴ എന്ന പേരിൽ തിരുവല്ല, വെൺപാല എന്നിവ കടന്ന് നെടുമ്പുറത്ത് എത്തുമ്പോൾ പമ്പാ നദിയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ആദ്യ കൈവഴി കിഴക്കുനിന്ന് വന്നുചേരുന്നു. ആലംതുരുത്തിയിലെത്തുമ്പോൾ പമ്പയുടെ മറ്റൊരു കൈവഴിയായ കുത്തിയതോടും ഇതോട് ചേരുന്നു. പ്രധാന നദി പുളിക്കീഴിൽ നിന്ന് [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്തെത്തി]] വടക്കോട്ടൊഴുകി മുട്ടാറും കടന്ന് [[കിടങ്ങറ]] പിന്നിട്ട് രണ്ട് ശാഖകളായി പിരിയുന്നു. ഇതിൽ പടിഞ്ഞാറേ ശാഖ [[രാമങ്കരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|രാമങ്കരി]], [[പുളിങ്കുന്ന്]], [[മങ്കൊമ്പ്]] എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകി കൈനകരിയിൽ വച്ച് കായലിൽ ചേരുന്നു. കിഴക്കേ ശാഖ കിടങ്ങറയിൽനിന്ന് തുടങ്ങി കുന്നംകരി, വെളിയനാട്, കാവാലം എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ പിന്നിട്ട് കൈനകരിക്ക് കിഴക്കുവശത്തുവച്ച് വേമ്പനാട് കായലിൽ ചേരുന്നു. കടലിലേക്ക് നേരിട്ട് ഒഴുകാത്ത കേരളത്തിലെ നാല് പ്രധാന നദികളിൽ ഒന്നാണിത്. ഈ നദികൾ ([[മീനച്ചിലാർ|മീനച്ചിൽ]], [[പമ്പാനദി|പമ്പ]], [[മണിമലയാർ|മണിമല]], [[അച്ചൻകോവിലാർ|അച്ചൻകോവിൽ]]) വിശാലമായ [[വേമ്പനാട്ട് കായൽ|വേമ്പനാട് കായലിലേക്കാണ്]] ഒഴുകുന്നത്. ഈ കൂറ്റൻ തടാകത്തിന് [[തോട്ടപ്പള്ളി സ്പിൽവേ|തോട്ടപ്പള്ളി സ്പിൽവേയിലും]] [[തണ്ണീർമുക്കം ബണ്ട്|തണ്ണീർമുക്കം ബണ്ടിലുമായി]] രണ്ട് ഔട്ട്‌ലെറ്റുകൾ മാത്രമേയുള്ളു. വേലിയേറ്റ സമയത്ത് കടൽ വെള്ളം കയറുന്നത് തടയാൻ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട രണ്ട് മനുഷ്യ നിർമ്മിത തടയണകളാണിവ. അല്ലാത്തപക്ഷം പ്രദേശത്തെ താഴ്ന്ന നെൽപ്പാടങ്ങൾ (സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ശരാശരി 2.5 മീറ്റർ താഴെ) കൃഷിയോഗ്യമല്ലാതാകുമായിരുന്നു. നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങളും ദേവാലയങ്ങളും നദിയോരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. മണിമലയാറും പമ്പാ നദിയും സംഗമിക്കുന്ന ഒരു പുരാതന ഉൾനാടൻ തുറമുഖമായാണ് [[നിരണം]] ചരിത്രപരമായി അറിയപ്പെടുന്നത്. മണിമലയാറിനു തീരത്തെ [[കവിയൂർ|കവിയൂരിൽ]] പുരാതന ശിലാക്ഷേത്രങ്ങൾ ഇപ്പോഴും കാണാൻ കഴിയുന്നു. മധ്യതിരുവിതാംകൂറിലെ ഒരു പ്രധാന ജലമാർഗമാണ് കോട്ടയം-ഇടുക്കി ജില്ലകളിലെ പർവതനിരകളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകുന്ന ഈ നദി. ഇത് മണിമല ജംഗ്ഷനിലെ സമതലപ്രദേശങ്ങളിലെത്തിയശേഷം ഇടനാട്ടിലെ സമതല പ്രദേശങ്ങളിലൂടെ കേരളത്തിലെ നെല്ലറയായി അറിയപ്പെടുന്ന [[കുട്ടനാട്‌|കുട്ടനാട്]] മേഖലയിലൂടെയും ഒഴുകുന്നു. == പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നങ്ങൾ == ഒരുകാലത്ത് ജലസമൃദ്ധിയോടെ ശാന്തമായി ഒഴുകിയിരുന്ന നദിയിൽ മണൽ മാഫിയ പിടിമുറുക്കിയതോടെ പലയിടത്തും വലിയ കയങ്ങളായി, ചെളിനിറഞ്ഞ്. നദിയുടെ ദിശപോലും മാറി ഒഴുകുന്ന അവസ്ഥയിലായിരിക്കുന്നു. പ്രകൃതി ചൂഷണം ഏറിയപ്പോൾ നദി അതിന്റെ ശാന്തത കൈവെടിഞ്ഞ് ഉഗ്രതാണ്ഠവമാടാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. നദിയുടെ അടിത്തട്ടിലെ അനിയന്ത്രിതമായ മണൽ ഖനനം നീരൊഴുക്ക് കുറയുന്നതിന് കാരണമായി. അതുപോലെതന്നെ നദിയിലെ മലിനീകരണം ഒരു പ്രധാന പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നമാണ്. മഴക്കാലത്തെ വെള്ളപ്പൊക്കം ജനജീവിതത്തെ ദുസ്സഹമായി ബാധിക്കുന്ന ഒരു വിഷയമാണ്. കഴിഞ്ഞ എട്ടു വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഈ നദി മണിമലയിലും വെള്ളാവൂരിലും പ്രളയമുണ്ടായത് മൂന്നുതവണയാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/kottayam/news/localnews-kottayam-beb5hj52|title=എട്ടുവർഷം, മൂന്ന് പ്രളയം...മടുത്ത് മണിമല}}</ref> മണിമലയാറ്റിൽ പത്ത് കിലോമീറ്ററിനുള്ളിൽ നാല് തടയണകളുണ്ട്. മണിമല മൂങ്ങാനി, ഏറത്തുവടകര, മാരൂർകടവ്, പുത്തൂർകടവ്, കുളത്തൂർമൂഴി എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് ഈ തടയണകൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഏകദേശം 25 വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ഇവയിൽ ചെളി അടിഞ്ഞു കൂടിയതും മാലന്യ നിക്ഷേപവും കാരണം നീരൊഴുക്ക് തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നതു കൂടാതെ ആഴം കുറഞ്ഞ നദിയിലെ വെള്ളം പതിവായി കരയിലേയ്ക്ക് കയറുന്നതിനുമിടയാക്കുന്നു. നദിയുടെ കൈവഴികളായ തോടുകൾ പലതും നാമാവശേഷമായതും കൈത്തോടുകൾ അടച്ചതും നദിയോരത്തെ പാടശേഖരങ്ങൾ നികത്തിയതുമെല്ലാം .വെള്ളപ്പൊക്കത്തിന്റെ കാരണങ്ങളിൽ ചിലതു മാത്രമാണ്. '''പ്രധാന പോഷകനദികൾ''' * ഏന്തയാർ * പാപ്പാനിത്തോട് * കൊക്കയാർ * നെടുംതോട് * പൈങ്ങണതോട് * മഞ്ഞളരുവി * പേരൂർത്തോട് * എരുമേലിത്തോട് * ചിറ്റാർ * കുത്തിയതോട് * കോലറയാർ (പമ്പ, മണിമല നദികളുടെ ഒരു പോഷകനദി) * [[വരട്ടാർ]] ==ചിത്രശാല== <gallery> പ്രമാണം:Manimala River.jpg|മണിമലയാർ മണിമലയിൽ പ്രമാണം:River Manimala Manimala.jpg|മണിമലയാർ - മണിമലയ്ക്കു സമീപം മൂങ്ങാനിയിൽ പ്രമാണം:River Manimala Cheruvally.jpg|മണിമലയാർ - എരുമേലി ചെറുവള്ളി ചെക്ക് ഡാമിനു സമീപം പ്രമാണം:Canoe in Manimalayar.JPG|മണിമലയാറിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഒരു തോണി </gallery><gallery> പ്രമാണം:Manimalayar river @ Pazhayidam.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Manimalayar_river_@_Pazhayidam.jpg|പഴയിടം പാലത്തിൽ നിന്ന് പകർത്തിയ മണിമലയാറിന്റെ ദൃശ്യം. പ്രമാണം:Manimala River.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Manimala_River.jpg|മണിമല ഗ്രാമത്തിലെത്തുന്ന നദി. പ്രമാണം:The Manimala river in Kerala.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:The_Manimala_river_in_Kerala.jpg|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ ഇരവിപേരൂരിൽ നിന്ന് ചിത്രീകരിച്ച നദി. </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{commonscat|Manimala River}} {{Reflist}} {{Waters of Kerala}} {{നദി-അപൂർണ്ണം}} {{coord|9|21|N|76|33|E|display=title|region:IN_type:river_source:GNS-enwiki}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നദികൾ]] [[വർഗ്ഗം:പമ്പാനദി]] 01g3dndj84c0t8w4ak7xx0ojkzl1kiw 4675518 4675513 2026-10-12T14:17:20Z Vijayanrajapuram 21314 4675518 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Manimala River}}{{Infobox river|name=മണിമലയാർ|name_native=മണിമലയാർ|name_native_lang=ml|name_other=പുല്ലകയാർ, വല്ലപ്പുഴ, കൊരട്ടിയാർ, വിഷഘ്ന|etymology=|image=File:River Manimala Cheruvally.jpg|image_size=|image_caption=മണിമലയാർ [[ചെറുവള്ളി]]യ്ക്കു സമീപം|image_alt=|map=|map_size=|map_caption=|map_alt=|subdivision_type1=[[രാജ്യം]]|subdivision_name1=[[ഇന്ത്യ]]|subdivision_type2=[[ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും|സംസ്ഥാനം]]|subdivision_name2=[[കേരളം]]|subdivision_type3=[[കേരളത്തിലെ ജില്ലകൾ|ജില്ലകൾ]]|subdivision_name3= [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]], [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]], [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]]|subdivision_type4=നദീതീരത്തെ [[നഗരം|നഗരങ്ങളും]] [[ഗ്രാമം|ഗ്രാമങ്ങളും]]|subdivision [[മുണ്ടക്കയം]], [[എരുമേലി]], [[മണിമല]], [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]], [[മല്ലപ്പള്ളി]], [[കവിയൂർ]], [[തിരുവല്ല]], [[കല്ലൂപ്പാറ]], [[പുളിക്കീഴ്]], [[നീരേറ്റുപുറം]], [[തലവടി]], [[ചക്കുളത്ത് കാവ്]], [[മുട്ടാർ]],[[കിടങ്ങറ]], [[വേണാട്ട്കാട്]], [[ചിത്തിരപ്പള്ളി]] |subdivision_type5=|subdivision_name5=<!---------------------- BASIN -->|source1_location=Muthavara hills, [[Western ghats]]|source1_coordinates=|source1_elevation={{cvt|2500|ft|m}}|mouth_location= കിടങ്ങറ കഴിഞ്ഞ് രണ്ടായി പിരിഞ്ഞ് ഒരു ശാഖ പുളിങ്കുന്ന്, മങ്കൊമ്പ് വഴിയും രണ്ടാമത്തെ ശാഖ വെളിയനാട്, കാവാലം വഴിയുമായി കൈനകരിയിലെത്തി വേമ്പനാട് തടാകത്തിൽ പതിക്കുന്നു., പമ്പാനദിയുടെ ഒരു ശാഖ കുത്തിയതോട് എന്ന സ്ഥലത്ത് വച്ച് രണ്ടായി പിരിഞ്ഞ് കല്ലുങ്കലിൽ വെച്ച് മണിമലയാറിൽ ചേരുന്നു. ഏകദേശം അഞ്ച് കിലോമീറ്ററോളം ദൂരം ഒന്നായി ഒഴുകി നെടുമ്പുറത്ത് വച്ച് വീണ്ടും ശാഖകളായി പിരിയുന്നു. നിരണം, തലവടി, എടത്വ, ചമ്പക്കുളം, നെടുമുടി, ചേന്നംകരി എന്നിവിടങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകി കൈനകരിയിൽ വെച്ച് വേമ്പനാട് തടാകത്തിൽ ചേരുന്നു.|mouth_coordinates=|mouth_elevation=|altitude_difference=|progression=|river_system=|basin_size={{Convert|802.90|km2|mi2|abbr=on}}|basin_landmarks=[[കല്ലൂപ്പാറ ഭഗവതിക്ഷേത്രം]],|basin_population=<!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS -->|length={{cvt|91.73|km|mi}}|width_min=|width_avg=|width_max=|depth_min=|depth_avg=|depth_max=|discharge1_location=|discharge1_min=|discharge1_avg=|discharge1_max=<!---------------------- FEATURES -->|tributaries_left=|tributaries_right=|waterbodies=|waterfalls=|bridges=|ports=|custom_label=|custom_data=|extra=}}{{Rivers of Kerala}} [[പ്രമാണം:River. manimala - panoramio.jpg|ലഘുചിത്രം|മണിമലയാർ]] തെക്കൻ കേരളത്തിലൂടെ, പ്രത്യേകിച്ച മധ്യകേരളത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്ന ഏകദേശം 92 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള ഒരു [[നദി|നദിയാണ്]] '''മണിമലയാർ'''. [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃതത്തിൽ]] ''വിഷഘ്ന'' എന്നൊരു പേരും ഈ നദിയ്ക്കുണ്ട്. ഈ നദീജലത്തിന് വിഷത്തെ പ്രതിരോധിക്കാനുള്ള ശക്തിയുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന പഴമക്കാരുടെ വിശ്വാസം കൊണ്ടാണ് ഈ പേര് ഉണ്ടായതെന്നാണ് ചരിത്രങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഉത്ഭവസ്ഥാനത്ത് പുല്ലുകയാർ എന്ന പേരിലാണ് ഈ നദി അറിയപ്പെടുന്നത്. ഉപഗ്രഹ ഭൂപടങ്ങൾ പ്രചാരത്തിലാകുന്നതിന് മുമ്പുള്ള കാലത്ത് ഇത് [[പമ്പാനദി|പമ്പാ നദിയുടെ]] ഒരു പോഷകനദിയായി തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും പിന്നീട് ഈ ധാരണ തിരുത്തിക്കുറിയ്ക്കപ്പെട്ടു. മണിമലയാർ ഏകദേശം 847 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയുള്ള വൃഷ്ടിപ്രദേശങ്ങളിലൂടെയാണ് ഒഴുകുന്നത്. ഈ നദി ഒഴുകുന്ന ഭൂപ്രദേശങ്ങൾ മലനാട്, ഇടനാട്, തീരപ്രദേശം എന്നിങ്ങനെ വ്യക്തമായി നിർവചിക്കപ്പെട്ട മൂന്ന് മേഖലകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]], [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]], [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]] എന്നീ നാല് ജില്ലകളിലൂടെ ഈ നദി കടന്നുപോകുന്നു. മണിമലയാർ യഥാർത്ഥത്തിൽ [[പമ്പാനദി|പമ്പാ]] നദിയിലേയ്ക്ക് ഒഴുകുന്നില്ല, മറിച്ച്, പമ്പാനദിയുടെ ഒരു പോഷകനദിയായ കോലറയാർ കല്ലുങ്കലിൽവച്ച് മണിമലയാറിലേയ്ക്ക് ഒഴുകുകയും പിന്നീട് [[നെടുമ്പുറം|നെടുമ്പുറത്ത്]] വച്ച് മണിമലയാറിൽ നിന്ന് വീണ്ടും ശാഖകളായി പിരിഞ്ഞ് [[നിരണം]], [[തലവടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലവടി]], [[എടത്വാ|എടത്വ]], ചങ്ങങ്കരി, [[ചമ്പക്കുളം]], [[നെടുമുടി]], [[ചേന്നംകരി]], ഒടുവിൽ [[കൈനകരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കൈനകരി]] എന്നിവിടങ്ങൾ കടന്ന് [[വേമ്പനാട്ട് കായൽ|വേമ്പനാട് കായലിലേയ്ക്ക്]] ഒഴുകുകയുമാണ് ചെയ്യുന്നത്. പമ്പയുടെ മറ്റൊരു ശാഖ വീണ്ടും [[ചേന്നംകരി|ചേന്നങ്കരിയിൽ]] വച്ച് മണിമലയാറുമായി മൂന്നാംമുഖം എന്നറിയപ്പെടുന്ന സ്ഥലത്തുവച്ച് ഹ്രസ്വമായി ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. [[ഏന്തയാർ]], [[കൂട്ടിക്കൽ]], [[മുണ്ടക്കയം]], [[വെള്ളനാടി]], [[എരുമേലി]], [[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടി]], [[ചെറുവള്ളി]], [[മണിമല (കോട്ടയം)|മണിമല]], [[കോട്ടാങ്ങൽ]], [[കുളത്തൂർ മൂഴി|കുളത്തൂർമൂഴി]], [[വായ്പ്പൂർ|വായ്പൂർ]], [[മല്ലപ്പള്ളി]], [[വെണ്ണിക്കുളം]] , [[കല്ലൂപ്പാറ]], തലവടി, [[വള്ളംകുളം]], കറ്റോട്, കുറ്റൂർ ([[തിരുവല്ല]] പട്ടണത്തിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങൾ), ഞെട്ടുകരപ്പുറം, പുളികീഴ്, [[നെടുമ്പുറം]], [[നീരേറ്റുപുറം]], അമിച്ചക്കരി, [[മുട്ടാർ]], [[കിടങ്ങറ]], [[പുളിങ്കുന്ന്]], [[വെളിയനാട്]], [[രാമങ്കരി]], [[മങ്കൊമ്പ്]] എന്നിവയാണ് മണിമലയാറിന്റെ തീരപ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രധാന ഗ്രാമങ്ങളും പട്ടണങ്ങളും. ഇതിൽ [[തിരുവല്ല]]യാണ് നദീയോരത്തെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പട്ടണം. ഇപ്പോൾ [[തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭമഹാക്ഷേത്രം|തിരുവല്ല ശ്രീവല്ലഭ മഹാക്ഷേത്രത്തിലെ]] [[ആറാട്ട്]] നടക്കുന്നത് തുകലശ്ശേരി വഴി ഒഴുകുന്ന നദിയുടെ കൈവഴിയിലാണ്. അതുപോലെ [[ആറന്മുള ഉതൃട്ടാതി വള്ളംകളി|ആറന്മുള ഉതൃട്ടാതി വള്ളംകളിയിലും]] [[വള്ളസദ്യ|വള്ളസദ്യക്കുമായി]] നിലവിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന 52 [[പള്ളിയോടം|പള്ളിയോടങ്ങളിൽ]] വെൺപാല കദളിമംഗലം പള്ളിയോടം മാത്രമാണ് മണിമലയാറ്റിലുള്ള ഒരേയൊരു പള്ളിയോടം (ആറന്മുള ശൈലി ചുണ്ടൻ വള്ളം). എന്നാൽ പണ്ട് കാലത്ത് മണിമലയാറ്റിൽ ഇരവിപേരൂർ, വള്ളംകുളം, ഇരുവെള്ളിപ്പറ എന്നീ പള്ളിയോടങ്ങളുമുണ്ടായിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലൂടെ ഒഴുകുന്ന മണിമലയാറിലെ ജലത്തിൻ്റെ അളവും മറ്റും പരിശോധിക്കുന്ന കേന്ദ്ര ഗവൺമൻ്റെ സ്ഥാപനമായ സെൻട്രൽ വാട്ടർ കമ്മീഷൻ മല്ലപ്പള്ളി താലൂക്കിൽ [[കല്ലൂപ്പാറ|കല്ലൂപ്പാറ വില്ലേജിൽ]] M.നോർത്ത് (മടത്തുംഭാഗം, വാർഡ് -7) എന്ന സ്ഥലത്താണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇവിടുന്ന് നൽകുന്ന അളവുകൾ പ്രകാരമാണ് നദിയിലെ ജലനിരപ്പ് കണക്കാക്കുന്നത്. == ഉത്ഭവയും ഗതിയും == [[ഭൂമിശാസ്ത്രം|ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി]] ഒരു സ്വതന്ത്ര നദിയാണ് മണിമലയാർ. ഈ നദിയിലെ പ്രതിവർഷ ജലപ്രവാഹം 1,560 ക്യുബിക് മീറ്റർ ആയി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അടിയൊഴുക്ക് ഏറെയുള്ള ഒരു നദിയായ ഇതിന് [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയേക്കാൾ]] കൂടുതൽ അടിയൊഴുക്കുള്ളതായി പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ]], [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ട]] പർവ്വതനിരകളിലെ 2,500 അടിയോളം ഉയരത്തിലുള്ള മുത്തവറ മലനിരകളിലെ കോലാഹലമേട് ആണ് ഈ നദിയുടെ പ്രധാന ഉത്ഭവസ്ഥാനമായി കണക്കാക്കുന്നത്. കോലാഹലമേട്ടിൽനിന്നുതന്നെയാണ് മറ്റൊരു പ്രധാന നദിയായ മീനച്ചിലറിന്റെ പ്രധാന പോഷകനദികളും ഉറവെടുക്കുന്നത്. അവിടെനിന്ന് വാഗമൺ മലനിരകൾക്ക് തെക്കുഭാഗത്തെ അമൃതമേട്ടിലെ (കുരിശുമല) മൂപ്പൻമലയുടെ സമീപത്തുകൂടി ഒഴുകിയെത്തുന്ന രണ്ടു ചെറിയ കൈവഴികളാണ് ഇതിന്റെ ഉറവകളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടത്. ഇതിൽ ഒരു കൈവഴി വെള്ളച്ചാട്ടമായി സമീപത്തുള്ള മദാമ്മക്കുളത്തിൽ പതിക്കുകയും തുടർന്ന് മലഞ്ചെരുവുകളിലൂടെ പടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിൽ കുത്തനെ ഒഴുകി [[ഇളംകാട്]] ഗ്രാമത്തിന് അടുത്തെത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. അമൃതമേട്ടിലെ തന്നെ ഉപ്പുകുളത്തിൽ പതിക്കുന്ന ഏതാനും നീർച്ചാലുകൾ അവിടെയുള്ള തടയിണ കവിഞ്ഞൊഴുകി വാഗമൺ മലനിരകളുടെ തന്നെ ഭാഗമായ വല്യേന്ത, കൊടുങ്ങ എന്നിവ കടന്ന് [[ഇളംകാട്|ഇളംകാടിനു]] സമീപത്തുവച്ച് ആദ്യത്തെ കൈവഴിയോടു ചേരുന്നു. ഇവയെല്ലാം ചേർന്ന് [[വെംബ്ലി]] ഗ്രാമത്തിലെത്തുമ്പോൾ കിഴക്ക് [[ഉറുമ്പിക്കര|ഉറുമ്പിക്കരയിൽ]] നിന്നുള്ള വെള്ളാപ്പാറ വെള്ളച്ചാട്ടവും, വെംബ്ലി വെള്ളച്ചാട്ടവും പിന്നീട്ട് പാപ്പാനിത്തോട് വെള്ളച്ചാട്ടവും ഇതോട് ചേരുന്നു. [[പെരുവന്താനം|പെരുവന്താനത്തിന്]] കിഴക്ക് പുല്ലുപാറ മലനിരകളിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകുന്ന മറ്റൊരു പോഷകനദിയായ കൊക്കയാർ ജൈവവൈവിധ്യത്തിന്റെ കലവറയായ [[കൂട്ടിക്കൽ]] പ്രദേശത്തു വച്ചാണ് പ്രധാന കൈവഴിയോട് ചേരുന്നത്. പുല്ലകയാറ്‌, കൊക്കയാർ, താളുങ്കൽ തോട്‌ എന്നീ മൂന്നു പുഴകൾ സംഗമിക്കുന്ന സ്ഥലമാണ് കൂട്ടിക്കൽ ഗ്രാമം. തെക്ക് ദിശയിലേയ്ക്ക് ഒഴുകുന്ന നദി [[മുണ്ടക്കയം]] പട്ടണത്തിന് സമീപത്തെത്തുമ്പോൾ [[പാഞ്ചാലിമേട്|പാഞ്ചാലിമേടിന്റെ]] പടിഞ്ഞാറൻ ചെരുവുകളിൽ നിന്ന് ഒഴുകിയെത്തുന്ന നീർച്ചാലുകൾ കൂടിച്ചേർന്ന നെടുംതോടും പിന്നീട് പൈങ്ങണതോടും മഞ്ഞളരുവിയും ഇതുമായി ചേരുന്നു. മുണ്ടക്കയം [[വെള്ളനാടി]] തോട്ടത്തിന് സമീപത്തുള്ള മൂരിക്കയം ആണ് നദിയുടെ ഏറ്റവും ആഴമുള്ളതും അപകടകരവുമായ ഭാഗം.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2012/May/05/two-students-drown-in-manimalayar-364966.html|title=Two students drown in Manimalayar}}</ref> വെള്ളനാടി തോട്ടം പിന്നിട്ട് [[എരുമേലി]] പട്ടണത്തിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശമായ [[കൊരട്ടി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി|കൊരട്ടിയിലെത്തുമ്പോൾ]] ആദ്യം ഉറുമ്പിൽ പാലത്തിനു സമീപത്തുവച്ച് പേരൂർത്തോടും പിന്നീട് വെൺകുറിഞ്ഞിയിൽ നിന്ന് തുടങ്ങി വടക്കോട്ട് ഒഴുകി എരുമേലി പട്ടണത്തിന് നടുവിലൂടെ ഒഴുകിയെത്തുന്ന എരുമേലിത്തോടും ഇതുമായി ലയിക്കുന്നു. വളഞ്ഞുപുളഞ്ഞ് ഒഴുകുന്ന നദി [[വിഴിക്കിത്തോട്|വിഴിക്കിത്തോടിനും]] [[ചേനപ്പാടി|ചേനപ്പാടിക്കും]] മധ്യത്തിലൂടെ വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിൽ ഒഴുകി ചിറ്റാറുമായി ചേർന്ന് [[ചെറുവള്ളി]] ഗ്രാമത്തിന്റെ തെക്കൻ അതിരിലൂടെ [[പൊന്തൻ‌പുഴ|പൊന്തൻപുഴ]] സംരക്ഷിത വനവുമായി അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന [[മണിമല (കോട്ടയം)|മണിമല]] പട്ടണത്തിലെത്തുന്നു. പിന്നീടുള്ള നദിയുടെ ഗതി തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ദിശയിലാണ്. [[കോട്ടാങ്ങൽ|കോട്ടാങ്ങലും]] [[കുളത്തൂർ മൂഴി|കുളത്തൂർമൂഴിയും]] കടന്ന് നദി [[വായ്പ്പൂർ|വായ്പൂരെത്തുന്നു]]. [[മല്ലപ്പള്ളി]] പിന്നീട്ടാൽ നദി തെക്കോട്ട് തിരിഞ്ഞൊഴുകുന്നു. [[കീഴ്വായ്പൂർ|കീഴ്‌വായ്പൂർ]], [[വെണ്ണിക്കുളം]], [[കല്ലൂപ്പാറ]] എന്നിവിടങ്ങൾ പിന്നിടുന്ന നദി [[കവിയൂർ (പത്തനംതിട്ട)|കവിയൂരിന്]] തെക്കുള്ള കുറ്റൂരെത്തുന്നു. വല്ലപ്പുഴ എന്ന പേരിൽ തിരുവല്ല, വെൺപാല എന്നിവ കടന്ന് നെടുമ്പുറത്ത് എത്തുമ്പോൾ പമ്പാ നദിയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ആദ്യ കൈവഴി കിഴക്കുനിന്ന് വന്നുചേരുന്നു. ആലംതുരുത്തിയിലെത്തുമ്പോൾ പമ്പയുടെ മറ്റൊരു കൈവഴിയായ കുത്തിയതോടും ഇതോട് ചേരുന്നു. പ്രധാന നദി പുളിക്കീഴിൽ നിന്ന് [[നീരേറ്റുപുറം|നീരേറ്റുപുറത്തെത്തി]] വടക്കോട്ടൊഴുകി മുട്ടാറും കടന്ന് [[കിടങ്ങറ]] പിന്നിട്ട് രണ്ട് ശാഖകളായി പിരിയുന്നു. ഇതിൽ പടിഞ്ഞാറേ ശാഖ [[രാമങ്കരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|രാമങ്കരി]], [[പുളിങ്കുന്ന്]], [[മങ്കൊമ്പ്]] എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകി കൈനകരിയിൽ വച്ച് കായലിൽ ചേരുന്നു. കിഴക്കേ ശാഖ കിടങ്ങറയിൽനിന്ന് തുടങ്ങി കുന്നംകരി, വെളിയനാട്, കാവാലം എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ പിന്നിട്ട് കൈനകരിക്ക് കിഴക്കുവശത്തുവച്ച് വേമ്പനാട് കായലിൽ ചേരുന്നു. കടലിലേക്ക് നേരിട്ട് ഒഴുകാത്ത കേരളത്തിലെ നാല് പ്രധാന നദികളിൽ ഒന്നാണിത്. ഈ നദികൾ ([[മീനച്ചിലാർ|മീനച്ചിൽ]], [[പമ്പാനദി|പമ്പ]], [[മണിമലയാർ|മണിമല]], [[അച്ചൻകോവിലാർ|അച്ചൻകോവിൽ]]) വിശാലമായ [[വേമ്പനാട്ട് കായൽ|വേമ്പനാട് കായലിലേക്കാണ്]] ഒഴുകുന്നത്. ഈ കൂറ്റൻ തടാകത്തിന് [[തോട്ടപ്പള്ളി സ്പിൽവേ|തോട്ടപ്പള്ളി സ്പിൽവേയിലും]] [[തണ്ണീർമുക്കം ബണ്ട്|തണ്ണീർമുക്കം ബണ്ടിലുമായി]] രണ്ട് ഔട്ട്‌ലെറ്റുകൾ മാത്രമേയുള്ളു. വേലിയേറ്റ സമയത്ത് കടൽ വെള്ളം കയറുന്നത് തടയാൻ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട രണ്ട് മനുഷ്യ നിർമ്മിത തടയണകളാണിവ. അല്ലാത്തപക്ഷം പ്രദേശത്തെ താഴ്ന്ന നെൽപ്പാടങ്ങൾ (സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ശരാശരി 2.5 മീറ്റർ താഴെ) കൃഷിയോഗ്യമല്ലാതാകുമായിരുന്നു. നിരവധി ക്ഷേത്രങ്ങളും ദേവാലയങ്ങളും നദിയോരത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. മണിമലയാറും പമ്പാ നദിയും സംഗമിക്കുന്ന ഒരു പുരാതന ഉൾനാടൻ തുറമുഖമായാണ് [[നിരണം]] ചരിത്രപരമായി അറിയപ്പെടുന്നത്. മണിമലയാറിനു തീരത്തെ [[കവിയൂർ|കവിയൂരിൽ]] പുരാതന ശിലാക്ഷേത്രങ്ങൾ ഇപ്പോഴും കാണാൻ കഴിയുന്നു. മധ്യതിരുവിതാംകൂറിലെ ഒരു പ്രധാന ജലമാർഗമാണ് കോട്ടയം-ഇടുക്കി ജില്ലകളിലെ പർവതനിരകളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകുന്ന ഈ നദി. ഇത് മണിമല ജംഗ്ഷനിലെ സമതലപ്രദേശങ്ങളിലെത്തിയശേഷം ഇടനാട്ടിലെ സമതല പ്രദേശങ്ങളിലൂടെ കേരളത്തിലെ നെല്ലറയായി അറിയപ്പെടുന്ന [[കുട്ടനാട്‌|കുട്ടനാട്]] മേഖലയിലൂടെയും ഒഴുകുന്നു. == പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നങ്ങൾ == ഒരുകാലത്ത് ജലസമൃദ്ധിയോടെ ശാന്തമായി ഒഴുകിയിരുന്ന നദിയിൽ മണൽ മാഫിയ പിടിമുറുക്കിയതോടെ പലയിടത്തും വലിയ കയങ്ങളായി, ചെളിനിറഞ്ഞ് നദിയുടെ ദിശപോലും മാറി ഒഴുകുന്ന അവസ്ഥയിലായിരിക്കുന്നു. പ്രകൃതി ചൂഷണം ഏറിയപ്പോൾ നദി അതിന്റെ ശാന്തത കൈവെടിഞ്ഞ് ഉഗ്രതാണ്ഠവമാടാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. നദിയുടെ അടിത്തട്ടിലെ അനിയന്ത്രിതമായ മണൽ ഖനനം നീരൊഴുക്ക് കുറയുന്നതിന് കാരണമായി. അതുപോലെതന്നെ നദിയിലെ മലിനീകരണം ഒരു പ്രധാന പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്നമാണ്. മഴക്കാലത്തെ വെള്ളപ്പൊക്കം ജനജീവിതത്തെ ദുസ്സഹമായി ബാധിക്കുന്ന ഒരു വിഷയമാണ്. കഴിഞ്ഞ എട്ടു വർഷത്തിനുള്ളിൽ ഈ നദി മണിമലയിലും വെള്ളാവൂരിലും പ്രളയമുണ്ടായത് മൂന്നുതവണയാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/kottayam/news/localnews-kottayam-beb5hj52|title=എട്ടുവർഷം, മൂന്ന് പ്രളയം...മടുത്ത് മണിമല}}</ref> മണിമലയാറ്റിൽ പത്ത് കിലോമീറ്ററിനുള്ളിൽ നാല് [[തടയണ|തടയണകളുണ്ട്]]. മണിമല മൂങ്ങാനി, ഏറത്തുവടകര, മാരൂർകടവ്, പുത്തൂർകടവ്, കുളത്തൂർമൂഴി എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് ഈ തടയണകൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഏകദേശം 25 വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ഇവയിൽ ചെളി അടിഞ്ഞു കൂടിയതും മാലന്യ നിക്ഷേപവും കാരണം നീരൊഴുക്ക് തടസ്സപ്പെടുത്തുന്നതു കൂടാതെ ആഴം കുറഞ്ഞ നദിയിലെ വെള്ളം പതിവായി കരയിലേയ്ക്ക് കയറുന്നതിനുമിടയാക്കുന്നു. നദിയുടെ കൈവഴികളായ തോടുകൾ പലതും നാമാവശേഷമായതും കൈത്തോടുകൾ അടച്ചതും നദിയോരത്തെ പാടശേഖരങ്ങൾ നികത്തിയതുമെല്ലാം .വെള്ളപ്പൊക്കത്തിന്റെ കാരണങ്ങളിൽ ചിലതു മാത്രമാണ്. '''പ്രധാന പോഷകനദികൾ''' * [[ഏന്തയാർ]] * [[പാപ്പാനിത്തോട്]] * [[കൊക്കയാർ]] * നെടുംതോട് * പൈങ്ങണതോട് * മഞ്ഞളരുവി * പേരൂർത്തോട് * എരുമേലിത്തോട് * ചിറ്റാർ * കുത്തിയതോട് * കോലറയാർ (പമ്പ, മണിമല നദികളുടെ ഒരു പോഷകനദി) * [[വരട്ടാർ]] ==ചിത്രശാല== <gallery> പ്രമാണം:Manimala River.jpg|മണിമലയാർ മണിമലയിൽ പ്രമാണം:River Manimala Manimala.jpg|മണിമലയാർ - മണിമലയ്ക്കു സമീപം മൂങ്ങാനിയിൽ പ്രമാണം:River Manimala Cheruvally.jpg|മണിമലയാർ - എരുമേലി ചെറുവള്ളി ചെക്ക് ഡാമിനു സമീപം പ്രമാണം:Canoe in Manimalayar.JPG|മണിമലയാറിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഒരു തോണി </gallery><gallery> പ്രമാണം:Manimalayar river @ Pazhayidam.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Manimalayar_river_@_Pazhayidam.jpg|പഴയിടം പാലത്തിൽ നിന്ന് പകർത്തിയ മണിമലയാറിന്റെ ദൃശ്യം. പ്രമാണം:Manimala River.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Manimala_River.jpg|മണിമല ഗ്രാമത്തിലെത്തുന്ന നദി. പ്രമാണം:The Manimala river in Kerala.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:The_Manimala_river_in_Kerala.jpg|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ ഇരവിപേരൂരിൽ നിന്ന് ചിത്രീകരിച്ച നദി. </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{commonscat|Manimala River}} {{Reflist}} {{Waters of Kerala}} {{നദി-അപൂർണ്ണം}} {{coord|9|21|N|76|33|E|display=title|region:IN_type:river_source:GNS-enwiki}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നദികൾ]] [[വർഗ്ഗം:പമ്പാനദി]] ejfljkzruthvny06rvebszmd7pdxzfh 0 124539 4675687 3775437 2026-10-13T00:12:27Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675687 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Agastya}} {{Hdeity infobox <!--Wikipedia:WikiProject Hindu mythology--> | Image =WLA_lacma_12th_century_Maharishi_Agastya.jpg | Caption = Agastya as a bearded, pot-bellied Hindu sage. | Name = അഗസ്ത്യൻ | Devanagari = अगस्त्य | Sanskrit_Transliteration = | Tamil_script = அகத்தியர் | Affiliation = [[Rishi]] (sage), [[Saptarshi]] (seven sages) | Abode = | Mantra = | Consort = [[Lopamudra]] }} പുരാവൃത്ത പ്രസിദ്ധനായ ഒരു ഋഷിയാണ് '''അഗസ്ത്യൻ'''. അഗസ്ത്യന്റെ ഉദ്ഭവത്തെപ്പറ്റി പല പൗരാണികകഥകളും പ്രചാരത്തിലിരിക്കുന്നു. [[ഉർവശി]] എന്ന അപ്സരസിന്റെ സൗന്ദര്യം കണ്ടു മോഹിതരായിത്തീർന്ന മിത്രനും [[വരുണൻ|വരുണനും]] ധാതുസ്ഖലനം ഉണ്ടായി എന്നും ആ ധാതു ഒരു കുടത്തിൽ നിക്ഷേപിച്ചുവെന്നും അതിൽനിന്ന് പിന്നീട് അഗസ്ത്യൻ പിറന്നു എന്നുമാണ് കഥ. ഈ കഥയുടെ പരാമർശം ഋഗ്വേദത്തിലുണ്ട് (ഋഗ്വേദം 7/33/13). ==പേരിനു പിന്നിൽ== [[image:Agastyamuni statue 02.JPG|thumb|200px|അഗസ്ത്യമുനി]] കുംഭത്തിൽ നിന്നും ഉദ്ഭവിച്ചവനാകയാൽ കുംഭജൻ, കുംഭസംഭവൻ, ഘടോദ്ഭവൻ എന്നീ പേരുകളിലും അഗസ്ത്യൻ അറിയപ്പെടുന്നു. മാതാപിതാക്കളുടെ നാമങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി മൈത്രാ വരുണി, ഔർവശീയൻ എന്നീ പേരുകളും അഗസ്ത്യന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പർവ്വതം]], കുടം എന്നീ അർത്ഥങ്ങളുള്ള 'അഗം' എന്ന പദത്തിൽ അഗസ്ത്യൻ എന്ന പേര് കണ്ടെത്തുന്നവരും ദുർലഭമല്ല. അഗത്തെ സ്തംഭിപ്പിച്ചവൻ, അഗ(കുട)ത്തിൽനിന്ന് സ്ത്യായനം ചെയ്യ (കൂട്ടിച്ചേർക്ക)പ്പെട്ടവൻ എന്നെല്ലാമാണ് ഈ വ്യാഖ്യാനത്തിന്റെ നിദാനം. സുമേരുപർവതത്തെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യാൻ എല്ലാവർക്കും കഴിയുമെങ്കിലും തന്നെ മറികടക്കുവാൻ ലോകത്താർക്കും സാധ്യമല്ല എന്ന് അഹങ്കരിച്ച വിന്ധ്യപർവതത്തിന്റെ ഗർവു തകർത്തവൻ എന്ന നിലയിലാണ് 'പർവതത്തെ സ്തംഭിപ്പിച്ചവൻ' എന്ന അർത്ഥത്തിൽ അഗസ്ത്യൻ എന്ന പേർ ഇദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചത്. ==അഗസ്ത്യ ശാപങ്ങൾ== [[File:Agastya.jpg|thumb|left|200px|ഒൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ നിർമ്മിച്ച ഒരു അഗസ്ത്യ ശിൽ‌പ്പം]] [[പ്രമാണം:അഗസ്ത്യകൂടത്തിലെ അഗസ്ത്യമുനിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ.jpg|ലഘുചിത്രം|അഗസ്ത്യകൂടത്തിലെ അഗസ്ത്യമുനിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ]] ദേവാസുര യുദ്ധവേളയിൽ തന്റെ ഉൾഭാഗത്ത് ഒളിച്ചിരിക്കുവാൻ അസുരൻമാർക്ക് സൗകര്യം നല്കിയ [[സമുദ്രം|സമുദ്രത്തോട്]] കുപിതനായിത്തീർന്ന അഗസ്ത്യൻ സാഗരജലം മുഴുവൻ കൈക്കുള്ളിലൊതുക്കി കുടിച്ചുകളഞ്ഞു എന്ന് മറ്റൊരു [[ഐതിഹ്യം|ഐതിഹ്യവും]] പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. [[നഹുഷൻ|നഹുഷനെ]] തന്റെ ശാപംമൂലം പെരുമ്പാമ്പാക്കിയതും [[വാതാപി]] എന്നു പേരുളള രാക്ഷസനെ ഭക്ഷിച്ചതും വാതാപിയുടെ സഹോദരനായ ഇല്വലനെ നേത്രാഗ്നിയിൽ ഭസ്മീകരിച്ചതും, ക്രൗഞ്ചനെ പർവതമാക്കി മാറ്റിയതും ഇന്ദ്രദ്യുമ്നനെ ശപിച്ച് [[ആന|ആനയാക്കിയതും]] അഗസ്ത്യന്റെ അത്ഭുതസിദ്ധികൾക്ക് ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. [[രാവണൻ|രാവണനുമായുള്ള]] യുദ്ധത്തിൽ പരവശനായിത്തീർന്ന [[ശ്രീരാമൻ|ശ്രീരാമന്]] [[ആദിത്യഹൃദയം|ആദിത്യഹൃദയമന്ത്രം]] ഉപദേശിച്ചുകൊടുത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മവീര്യവും സമരോത്സാഹവും അഗസ്ത്യൻ വർദ്ധിപ്പിച്ചുവെന്ന് [[രാമായണം|രാമായണത്തിൽ]] പറയുന്നു. [[ബ്രഹ്മപുരാണം|ബ്രഹ്മപുരാണം]] അനുസരിച്ച് അഗസ്ത്യൻ, [[പുലസ്ത്യൻ|പുലസ്ത്യ]] മഹർഷിയുടെ പുത്രനാണ്. അഗസ്ത്യൻ വളരെക്കാലം നിത്യബ്രഹ്മചാരിയായി കഴിഞ്ഞുവെന്നും ഒടുവിൽ പിതൃക്കളുടെ പുണ്യകർമാനുഷ്ഠാനങ്ങൾക്ക് പിൻഗാമികളില്ലാതെ വന്നതു നിമിത്തം വിവാഹിതനായി എന്നും പുരാണ പരാമർശങ്ങൾ കാണുന്നു. അഗസ്ത്യൻ തന്റെ തപ:ശ്ശക്തികൊണ്ട് ഒരു ബാലികയെ സൃഷ്ടിച്ച്, സന്താനലാഭം കൊതിച്ചു കഴിഞ്ഞിരുന്ന വിദർഭരാജാവിന് സമർപ്പിച്ചു. ഈ ബാലിക ലോപാമുദ്രയെന്ന പേരിൽ സുന്ദരിയായ ഒരു യുവതിയായി വളർന്നപ്പോൾ അഗസ്ത്യൻ അവളെ വിവാഹം ചെയ്തു. ഈ ദമ്പതികൾക്ക് ദൃഢസ്യു എന്നു പേരുളള ഒരു പുത്രനുണ്ടായി. വിന്ധ്യപർവതത്തിന്റെ തെക്കു ഭാഗത്തുള്ള കുഞ്ജര പർവതത്തിലെ ഒരു കുടീരത്തിലാണ് അഗസ്ത്യമുനി പാർത്തിരുന്നത്. ഈ കുടീരം സഹ്യപർവതത്തിലെ അഗസ്ത്യകൂടമാണെന്ന് ഒരു വിശ്വാസമുണ്ട്. == തമിഴിൽ == [[File:Agathiar.jpg|thumb|left|കാവേരി നദിയുടെ കരയിലെ അഗസ്ത്യശില്പം]] [[തമിഴ് സാഹിത്യം|തമിഴ് സാഹിത്യത്തിൽ]] പല അഗസ്ത്യൻമാരെപ്പറ്റി പരാമർശമുണ്ടെങ്കിലും [[വൈദ്യശാസ്ത്രം|വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെയും]] [[ജ്യോതിഷം|ജ്യോതിഷത്തിന്റെയും]] ആചാര്യനായി ആരാധിച്ചുപോരുന്നത് കുംഭോദ്ഭവനെന്നു കരുതപ്പെടുന്ന അഗസ്ത്യനെ തന്നെയാണ്. [[തമിഴ് ഭാഷ|തമിഴ് ഭാഷയുടെ]] [[അക്ഷരമാല]] നിർമ്മിച്ചതും ആദ്യത്തെ [[വ്യാകരണം]] രചിച്ചതും ഈ അഗസ്ത്യമഹർഷിയാണെന്ന് വിശ്വസിച്ചുപോരുന്നു. പ്രസിദ്ധ തമിഴ് വ്യാകരണമായ തൊൽക്കാപ്പിയം രചിച്ച തൊൽക്കാപ്യർ അഗസ്ത്യമുനിയുടെ പ്രഥമശിഷ്യനായിരുന്നു എന്നാണ് [[ഐതിഹ്യം]]. 12,000 സൂത്രങ്ങളുള്ള അകത്തിയം എന്ന വിശ്രുത ഗ്രന്ഥം രചിച്ചത് ഈ അഗസ്ത്യമുനിയാണെന്നും അല്ലെന്നും ഭിന്നമതങ്ങൾ നിലവിലിരിക്കുന്നു. വൈദികകാലത്തും രാമായണകാലത്തും മഹാഭാരതകാലത്തും പല അഗസ്ത്യൻമാർ ജീവിച്ചിരുന്നതായി പരാമർശങ്ങളുണ്ട്. ഇവരിൽ ആരാണ് അകത്തിയം രചിച്ചതെന്നോ തമിഴ് ഭാഷയെ സമുദ്ധരിച്ചതെന്നോ വ്യക്തമായി കാണിക്കുന്ന ചരിത്രരേഖകളൊന്നും തന്നെ ലഭിച്ചിട്ടില്ല. എങ്കിലും രാമായണത്തിലും രാമായണത്തെ ഉപജീവിച്ചു രചിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള ഇതരകാവ്യങ്ങളിലും അഗസ്ത്യൻ പരാമൃഷ്ടനായിട്ടുണ്ട് എന്ന കാര്യം വിസ്മരിക്കാവുന്നതല്ല. വരാഹപുരാണത്തിലെ അഗസ്ത്യഗീത, പഞ്ചരാത്രത്തിലെയും സ്കന്ദപുരാണത്തിലെയും അഗസ്ത്യസംഹിതകൾ തുടങ്ങി പല പുരാണഭാഗങ്ങളുടെയും കർതൃത്വം അഗസ്ത്യമുനിയിൽ നിക്ഷിപ്തമായിട്ടുണ്ട്. [[അഗസ്ത്യകൂടം|അഗസ്ത്യകൂടത്തിനു]] പുറമേ, അഗസ്ത്യതീർഥം, അഗസ്ത്യഗിരി, അഗസ്ത്യവടം, അഗസ്ത്യസരസ്സ്, അഗസ്ത്യാശ്രമം, [[അഗസ്ത്യകൂടം]], അഗസ്തീശ്വരം തുടങ്ങി ഈ മുനിയുടെ പേര് ഉപസർഗമായിട്ടുള്ള പല സ്ഥലനാമങ്ങളും [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിൽ]] പലയിടത്തും കാണപ്പെടുന്നു; ദക്ഷിണേന്ത്യയിലാണ് ഇവയിൽ ഭൂരിഭാഗവും. [[അഗസ്ത്യരസായനം]] എന്ന ആയുർവേദ ഔഷധം വിധിച്ചിട്ടുള്ളത് ഈ മഹർഷിയാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. അകത്തിയരുടെ വ്യാകരണനിർമിതിയെ പുരസ്കരിച്ച് '''അകത്തിയൻ പന്തയ ചെഞ്ചൊൽ ആരണങ്കു''' എന്ന് തമിഴ് ഭാഷയെപ്പറ്റി പ്രസ്താവമുണ്ട്. അകത്തിയരെ [[ഈശ്വരൻ|ഈശ്വരനായി]] സങ്കല്പിച്ച് [[ക്ഷേത്രം|ക്ഷേത്രത്തിൽ]] [[പ്രതിഷ്ഠ|പ്രതിഷ്ഠിച്ച്]] ആരാധിച്ചുവരുന്നു. ആ പേരിനോട് ബന്ധപ്പെട്ട ചില സ്ഥലങ്ങളുമുണ്ട്. ഇദ്ദേഹം ജീവിച്ചിരുന്നത് ഒന്നാം സംഘകാലത്താണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. അകത്തിയം എന്നാണ് ഇദ്ദേഹം എഴുതിയ പ്രധാന കൃതിയുടെ പേര്. അതിലെ സൂത്രങ്ങൾ അത്ര പ്രാചീനമല്ലെന്നും അഭിപ്രായം ഇല്ലാതില്ല.<ref>http://www.indianetzone.com/5/agastya.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100211132042/http://www.indianetzone.com/5/agastya.htm |date=2010-02-11 }} Agastya , Indian Vedic Sage</ref> [[ചിലപ്പതികാരം]], [[മണിമേഖല]], പരിപാടൽ മുതലായ ഗ്രന്ഥങ്ങളിൽ അകത്തിയരെപ്പറ്റി പരാമർശങ്ങളുണ്ട്. വേൾവിക്കുടി ചിന്നമനൂർ ചെപ്പേടിൽ പാണ്ഡ്യരുടെ പുരോഹിതൻ അകത്തിയരായിരുന്നുവെന്നു കാണുന്നു. ''ഇറൈയനാർ അകപ്പൊരുൾ ഉരൈ''യിൽ നിന്ന്, ''തലൈച്ചങ്ക''(ഒന്നാംസംഘ)ത്തിൽ അകത്തിയർ എന്നൊരു പുലവർ (പണ്ഡിതൻ) ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം രചിച്ച [[അകത്തിയം]] എന്ന ലക്ഷണഗ്രന്ഥം അക്കാലത്തെ അംഗീകൃത വ്യാകരണ ഗ്രന്ഥമായിരുന്നുവെന്നും കാണാം. അതിൽ പന്തീരായിരം സൂത്രങ്ങൾ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ഇയൽ, ഇശൈ, നാടകം എന്നിവയെപ്പറ്റിയാണ് അതിൽ പ്രതിപാദിക്കുന്നത്. ''ഉരൈയാശിരിയർ'' അവിടവിടെ ഉദ്ധരിച്ചിട്ടുള്ളവയല്ലാതെ അതിലെ സൂത്രങ്ങൾ പലതും ലഭ്യമല്ല. [[രാമായണം]], [[ഭാരതം]] മുതലായ പ്രാചീന കൃതികളിൽ കാണുന്ന അഗസ്ത്യമുനിയാണോ തമിഴ് വൈയാകരണനായ '''അകത്തിയർ''' എന്നതിനെപ്പറ്റി അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുണ്ട്. അഗസ്ത്യൻ പൊതിയമലൈയിൽ വസിച്ചുകൊണ്ട് തമിഴിനെ പോഷിപ്പിച്ചുവെന്ന് വാല്മീകിരാമായണത്തിൽ സൂചനയുണ്ട്. പില്ക്കാലത്തെ 18 സിദ്ധൻമാരുടെ കൂട്ടത്തിലും ഒരു അകത്തിയരുണ്ട്. അനേകം വൈദ്യഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ കർതൃത്വവും ചിലർ അകത്തിയർക്ക് നൽകുന്നു.<ref>http://www.gurusfeet.com/guru/rishi-agastya {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100723162438/http://www.gurusfeet.com/guru/rishi-agastya |date=2010-07-23 }} Rishi Agastya</ref> അകത്തിയരിൽനിന്ന് [[വ്യാകരണം]] (ഇലക്കണം) പഠിച്ചവരാണ് തൊൽക്കാപ്പിയർ, ആതങ്കോട്ടാശാൻ, പനമ്പാരനാർ, അവിനയനാർ, കാക്കൈപാടിനിയാർ, നറ്റത്തനാർ, തുരാലിങ്കർ, വൈയാപികർ, വായ്പ്പിയർ, കഴാരമ്പർ, ചെമ്പൂട് ചേയ്, വാമനർ എന്നീ പന്ത്രണ്ടു പണ്ഡിതന്മാർ. ഇവർ പന്ത്രണ്ടുപേരും ചേർന്ന് പുറപ്പൊരുട് പന്നിരുപടലം എന്നൊരു ഗ്രന്ഥം രചിച്ചുവെന്നു പറയപ്പെടുന്നു. അവരിൽ നാലുപേർ തങ്ങളുടെ പേരിൽ നിർമിച്ച ലക്ഷണ ഗ്രന്ഥങ്ങളാണ് തൊൽകാപ്പിയം, അവിനയം, കാക്കൈപാടിനീയം, നറ്റത്തം എന്നിവ. ഇവയിൽ തൊൽകാപ്പിയം ഒരുത്തമ വ്യാകരണഗ്രന്ഥമെന്നനിലയിൽ ഇന്നും ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>http://profiles.incredible-people.com/agastya/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110615073834/http://profiles.incredible-people.com/agastya/ |date=2011-06-15 }} Biography of Agastya</ref> == നക്ഷത്രം == ആകാശത്തിന്റെ ഈശാനകോണിൽ ഉദിക്കുന്ന കാനോപസ് (Canopus) പൗരസ്ത്യജ്യോതിശ്ശാസ്ത്രത്തിൽ അഗസ്ത്യനക്ഷത്രമായി അറിയപ്പെടുന്നു. == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist}} == പുറം കണ്ണികൾ == {{commonscat|Agastya|അഗസ്ത്യൻ}} * Images for Agastya [http://www.google.co.in/images?q=Agastya&oe=utf-8&rls=org.mozilla:en-GB:official&client=firefox-a&um=1&ie=UTF-8&source=univ&ei=U-h3TNDHKcOpcd7TtJsG&sa=X&oi=image_result_group&ct=title&resnum=4&ved=0CEEQsAQwAw&biw=1280&bih=765] * http://www.borobudur.tv/jataka_07.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100826020437/http://www.borobudur.tv/jataka_07.htm |date=2010-08-26 }} * http://www.youtube.com/watch?v=-b9tmiiPVu4 {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|അകത്തിയർ}} [[വർഗ്ഗം:സപ്തർഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:സംഘകാല സാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:സിദ്ധവൈദ്യം]] kamw3huicieed5y0cg7xvc0vibcf5wp 0 125637 4675686 3397626 2026-10-12T23:51:46Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675686 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Akron, Ohio}} {{Infobox settlement|official_name = അക്രോൺ |settlement_type = [[City]] |nickname = Rubber Capital of the World, City of Invention, Rubber City, Tire City |image_skyline = AkronOhioSky.jpg |imagesize = 275px |image_caption = |image_seal = New Seal of Akron.png |image_flag = Akron Ohio Flag.jpg |image_map = Akron-SummitCoOH.png |mapsize = 150px |map_caption = Location within [[Summit County, Ohio|Summit County]], [[Ohio]], [[USA]] |pushpin_map = USA Ohio |pushpin_label_position = right |pushpin_mapsize = 250 |pushpin_map_caption = Location within [[Ohio]] |coordinates_region = US-OH |subdivision_type = [[List of countries|Country]] |subdivision_type1 = [[Political divisions of the United States|State]] |subdivision_type2 = [[List of counties in Ohio|County]] |subdivision_name = [[United States]] |subdivision_name1 = [[Ohio]] |subdivision_name2 = [[Summit County, Ohio|Summit]] |government_type = |leader_title = [[Mayor]] |leader_name = [[Don Plusquellic]] ([[Democratic Party (United States)|D]]) |area_magnitude = 1 E8 |area_total_sq_mi = 62.4 |area_land_sq_mi = 62.1 |area_water_sq_mi = 0.3 |area_water_percent = |area_total_km2 = 161.6 |area_land_km2 = 160.8 |area_water_km2 = 0.9 |elevation_m = 306 |elevation_ft = 1004 |latd = 41 |latm = 4 |lats = 23 |latNS = N |longd = 81 |longm = 31 |longs = 4 |longEW = W |coordinates_display = inline,title |population_as_of = 2000 |population_footnotes =<ref>{{cite web|url=http://www.census.gov/population/www/estimates/metropop/2005/cbsa-01-fmt.csv|title=US Census 2000 est}}</ref> |population_total = 217074 |population_metro = 694960 |population_density_km2 = 1350.3 |subdivision_type3 = [[Demonym]] |subdivision_name3 = Akronite |postal_code_type = |postal_code = |area_code = [[Area codes 234 and 330|330, 234]] |timezone = [[Eastern Standard Time Zone|EST]] |utc_offset = -5 |timezone_DST = [[Eastern Daylight Time|EDT]] |utc_offset_DST = -4 |latitude = 41°4'23" N |longitude = 81°31'4 W |website = http://www.ci.akron.oh.us |blank_name = [[Federal Information Processing Standard|FIPS code]] |blank_info = 39-01000{{GR|2}} |blank1_name = [[Geographic Names Information System|GNIS]] feature ID |blank1_info = 1064305{{GR|3}} |footnotes = |established_title = Founded |established_date = 1825 |established_title2 = Incorporated |established_date2 = 1835 (village) |established_date3 = 1865 (city) }} കൃത്രിമറബറിന്റെ ആസ്ഥാനമെന്നു വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കൻ]] [[നഗരം]]. 41^o7' വടക്ക്; 81^o37' പടിഞ്ഞാറ് [[ഒഹായോ]] സംസ്ഥാനത്തിൽ [[ഈറി തടാകം|ഈറി തടാകതീരത്തുനിന്നും]] 28 കി.മീ. തെക്കായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന അക്രോൺ വൻകിട വ്യവസായങ്ങളുടെ കേന്ദ്രമാണ്. [[ഈറി തടാകം|ഈറി തടാകത്തിൽ]] പതിക്കുന്ന ഗതാഗതയോഗ്യമായ ലിററിൽ ഗ്വയാഹോഗാ നദിയുടെ കരയിലാണ് ഈ [[പട്ടണം]]. ഇവിടെ റബർവ്യവസായം, പ്രത്യേകിച്ച് ടയർനിർമ്മാണം, അത്യധികം അഭിവൃദ്ധിപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. സമുദ്രനിരപ്പിൽനിന്നും ഉദ്ദേശം 260 മീ. ഉയരത്തിലുള്ള ഈ പട്ടണം അമേരിക്കൻ വ്യോമയാനഗവേഷണത്തിന്റെ മുഖ്യകേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ്; ആധുനികസജ്ജീകരണങ്ങളുള്ള ഒരു ഒന്നാംകിട വിമാനത്താവളവും ഇവിടെയുണ്ട്. പ്ലാസ്റ്റിക് സാധനങ്ങൾ, ഉടുപ്പുകൾ, വാഹനങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ നിർമ്മിക്കുന്ന ധാരാളം ഫാക്ടറികൾ കാണാം. ഭക്ഷ്യോത്പന്നവ്യവസായവും അഭിവൃദ്ധിപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. കറുത്തവരുടെ സ്വാതന്ത്യത്തിനുവേണ്ടി ശബ്ദമുയർത്തിയ ജോൺ ബ്രൗണിന്റെ (1800-59) ജൻമസ്ഥലമാണിവിടം. ഇവിടെ ഒരു സർവകലാശാലയുമുണ്ട്. == അവലംബം == <references/> == പുറംകണ്ണികൾ == * https://web.archive.org/web/20090226032412/http://www.city-data.com/city/Akron-Ohio.html * http://www.uakron.edu/ * http://www.akronaa.org/ {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം}} [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കയിലെ വൻ‌നഗരങ്ങൾ]] osbzxj0c7itfd6eybgnd54fwha4nbap 0 132120 4675689 3991107 2026-10-13T00:34:52Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675689 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Discipline}}ജീവജാലങ്ങളിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്ന ശിക്ഷണബോധത്തെയാണ് '''അച്ചടക്കം''' എന്ന വാക്കിനാൽ അർഥമാക്കുന്നത്. അച്ചടക്കം എന്ന പദം ഇംഗ്ളീഷിലെ ഡിസിപ്ളിന് (discipline) സമാനമായിട്ടാണ് സാധാരണ പ്രയോഗിച്ചുവരുന്നത്. ഡിസിപ്ളിൻ എന്ന പദത്തിന് പരിശീലനം, അധീനത്തിൽ കൊണ്ടുവരിക എന്നെല്ലാം അർഥങ്ങളുണ്ട്. ഡിസിപ്ളിൻ പാലിക്കുന്നവനാണ് ഡിസൈപ്പിൾ (disciple). ഡിസിപ്ളിൻ എന്ന പദത്തിന് ഓരോ കാലത്തുണ്ടായ അർഥഭേദങ്ങളെയെല്ലാം കണക്കിലെടുത്തുകൊണ്ട് പെരുമാറ്റത്തിലും പ്രവൃത്തിയിലും പ്രത്യേകം അധ്യയനാഭ്യാസങ്ങൾ നൽകി ശിഷ്യരെയും അനുയായികളെയും കീഴുദ്യോഗസ്ഥൻമാരെയും സൈനികരെയും നിർദിഷ്ട പരിശീലനക്രമങ്ങളിൽ ഉറപ്പിച്ചുനിർത്തുന്ന പ്രക്രിയ എന്നും അച്ചടക്കത്തെ നിർവചിക്കാം. ''അച്ചിൽ'' - ഒരു നിർദിഷ്ട രൂപമാതൃകയിൽ - അല്ലെങ്കിൽ പെരുമാറ്റരീതിയിൽ (mould or pattern) ''അടങ്ങൽ'' എന്നും ''അച്ചം (ഭയം) കൊണ്ടുള്ള അടക്കം'' എന്നും അച്ചടക്കത്തിന് മലയാളമഹാനിഘണ്ടുവിൽ അർഥം പറഞ്ഞുകാണുന്നു. ചിട്ടപ്പെടുത്തിയ പെരുമാറ്റരീതികളെ ഉദ്ദേശിച്ചാണ് സാധാരണയായി അച്ചടക്കമെന്ന പദം പ്രയോഗിക്കുന്നത്. പട്ടാളച്ചിട്ടയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതിന് മിലിട്ടറി ഡിസിപ്ളിൻ (military discipline) എന്നുപറയുന്നു. ഒരു സ്ഥാപനത്തിൽ ക്രമവും ചിട്ടയും കാണുന്നെങ്കിൽ അവിടെ നല്ല അച്ചടക്കമുണ്ടെന്നു പറയുക സാധാരണമാണ്. എന്നാൽ ബാഹ്യമായ ക്രമം (order) മാത്രമല്ല അച്ചടക്കം അഥവാ വിനയം. അത് ആഭ്യന്തരമായുണ്ടാകേണ്ട സ്വയംനിയന്ത്രണം കൂടിയാണ്. പലരും ക്രമം പാലിക്കുന്നത് അധികാരത്തെ ഭയന്നാണ്. എന്നാൽ യഥാർഥ വിനയമാകട്ടെ ആത്മനിയന്ത്രണത്തിൽനിന്നും ഉദ്ഭൂതമാകുന്ന മനോദാർഢ്യത്തിന്റെ ഫലമാകുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യവും വിനയവും ഒന്നിച്ചു പോകേണ്ട രണ്ടു വിശിഷ്ടഗുണങ്ങളാണ്. സ്വാതന്ത്ര്യം എന്തും ചെയ്യാനുള്ള ലൈസൻസല്ല. നിയമത്തിനു വിധേയമായി പ്രവർത്തിക്കുവാനുള്ള അവകാശമാണ്. പൊതുനൻമയെ ലാക്കാക്കി മനുഷ്യൻ ചില നിയമങ്ങൾക്കു വിധേയനാകേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. ഇതാണ് നാഗരികജീവിതത്തിന്റെ അടിത്തറ. നിയമമില്ലാത്തിടത്ത് അരാജകത്വം വളരും; സുരക്ഷിതത്വം നശിക്കും. നിയന്ത്രണം കൂടുന്തോറും സ്വാതന്ത്യ്രം കുറയും; സ്വാതന്ത്യ്രം കൂടുന്തോറും നിയന്ത്രണം കുറയും. എത്രമാത്രം സ്വാതന്ത്ര്യം, എത്രമാത്രം നിയന്ത്രണം എന്നതാണ് പ്രശ്നം. ഒരാളുടെ പ്രവർത്തനസ്വാതന്ത്ര്യം മറ്റൊരാളുടെ അവകാശത്തെ ധ്വംസിച്ചുകൂടാ. സ്വാതന്ത്യ്രത്തോടൊപ്പം ഒരുവന് ഉത്തരവാദിത്തവുമുണ്ട്. ഒരു നല്ല പൌരന് അന്യരോടും അവനവനോടു തന്നെയും ഉത്തരവാദിത്തം ഉണ്ടായിരിക്കണം. അന്യരുടെ അവകാശങ്ങൾ അനുവദിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധാലുവായിരിക്കുക, അവനവന്റെ സിദ്ധികളെ തനിക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും ഗുണപ്രദമാംവണ്ണം വളർത്തുന്നതിൽ ഉത്സുകനായിരിക്കുക ആദിയായവയാണ് ഒരുവന്റെ ചുമതലകൾ. ഓരോരുത്തരും ആരംഭത്തിൽ മുതിർന്നവരുടെ നിയന്ത്രണത്തിന് വിധേയരായി അച്ചടക്കം പാലിച്ച് സ്വയം നിയന്ത്രിക്കുവാനുളള കഴിവ് ആർജിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്. നൻമയും തിൻമയും വിവേചനം ചെയ്തു നൻമയോടുള്ള താത്പര്യവും തിൻമയോടുള്ള വെറുപ്പും മൂലം ഒരാൾ തന്റെ വ്യാപാരങ്ങളെ സ്വയം നിയന്ത്രിച്ചുതുടങ്ങുമ്പോൾ വിനയബോധമുണ്ടായിത്തുടങ്ങിയെന്നു പറയാം. ചുരുക്കത്തിൽ യഥാർഥമായ അച്ചടക്കം ആത്മനിയന്ത്രണ ഫലമായുണ്ടാകുന്നതാണ്. ==അച്ചടക്കം വിദ്യാഭ്യാസത്തിൽ== വിദ്യാലയപരിപാടികളുടെ സുഗമമായ നടത്തിപ്പിന് അച്ചടക്കം അത്യാവശ്യമാണ്. സ്കൂളിൽ ലഭിക്കുന്ന അച്ചടക്കബോധം പിൽക്കാലജീവിതത്തിലും കുട്ടികൾക്ക് പ്രയോജനപ്പെടുന്നു. വിദ്യാർഥികളുടെ അച്ചടക്കബോധം ഏറിയ പങ്കും അധ്യാപകന്റെ വ്യക്തിമാഹാത്മ്യം, വിദ്യാലയപരിതഃസ്ഥിതികളുടെ പര്യാപ്തത മുതലായവയെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിന് സഹായകങ്ങളായ രണ്ടു മാർഗങ്ങളാണ് സമ്മാനവും (reward) ശിക്ഷയും (punishment). പ്രതിഫലം പ്രതീക്ഷിക്കാതെയും ശിക്ഷയെ ഭയപ്പെടാതെയും നല്ലതു ചെയ്യുന്നതാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ പെരുമാറ്റവിധം. എന്നാൽ ഈ മാനസികനിലവാരത്തിലെത്താൻ വിദ്യാർഥിക്കെളുപ്പമല്ല. അതിന് സഹായിക്കുകയാണ് അധ്യാപകന്റെ ധർമം. അതുകൊണ്ട് സമ്മാനവും ശിക്ഷയും വളരെ വിവേകപൂർവമായി മാത്രമേ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ പ്രയോഗിക്കുവാൻ പാടുള്ളു. ശിക്ഷ പ്രധാനമായി രണ്ടു വിധമുണ്ട്: ഒന്ന് മാനസികമായോ ശാരീരികമായോ വേദനയുണ്ടാക്കുന്നത്; മറ്റേത് ഒരുവന് സിദ്ധിച്ചിട്ടുള്ള സുഖസൗകര്യങ്ങളിൽ കുറവു വരുത്തുന്നത്. ദണ്ഡനം (corporal punishment) ശരീരത്തെയും പരിഹാസം മനസ്സിനെയും ബാധിക്കുന്ന ശിക്ഷകളാണ്. ക്ളാസ്സുസമയം കഴിഞ്ഞും ക്ളാസ്സിലിരുന്നു പഠിക്കുവാൻ ആജ്ഞാപിക്കുക, കളികളിൽ ചേരുന്നതിനു വിലക്കു കല്പിക്കുക എന്നിവ രണ്ടാമത്തെ ഇനത്തിൽ പെടുന്നു. യാതൊരു വിധമായ ശിക്ഷാപരിപാടികളും കൂടാതെ ബോധനവും വിദ്യാലയഭരണവും നടത്തുകയെന്നതായിരിക്കണം അധ്യാപകന്റെ ലക്ഷ്യം. എങ്കിലും ശിക്ഷാനടപടികൾ സ്വീകരിക്കേണ്ട സന്ദർഭങ്ങൾ ആകസ്മികമായി വന്നുചേരാതിരിക്കുകയില്ല. വിദ്യാലയങ്ങളിൽ സാധാരണ പ്രയോഗിക്കാറുളള ലഘുശിക്ഷകളാണ് താക്കീത്, പരിഹാസം, ഭർത്സനം, മാർക്കുകുറയ്ക്കൽ, ശിക്ഷാപാഠം (imposition), പിഴ ആദിയായവ. സന്ദർഭാനുസരണമുള്ള താക്കീത് ഒട്ടൊക്കെ ഇതിനെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. പരിഹാസം വളരെ സൂക്ഷിച്ചുമാത്രം പ്രയോഗിക്കേണ്ട ഉപായമാണ്. കുട്ടികളുടെ ആത്മാഭിമാനത്തിന് ക്ഷതം പറ്റുന്ന പരിഹാസം ഒരിക്കലും പ്രയോഗിക്കരുത്. ക്ളാസ്സിനു പുറത്താക്കുക, ക്ളാസ്സിൽ നിർത്തുക എന്നിങ്ങനെ കുട്ടികൾക്ക് മാനഹാനിയുണ്ടാക്കുന്ന ശിക്ഷകളും നല്കാറുണ്ട്. ശിക്ഷാപാഠം മൂലം കുട്ടികൾക്ക് പാഠഭാഗത്തോട് വെറുപ്പുണ്ടാകുമെന്നുള്ളതിനാൽ അതൊരു നല്ല ശിക്ഷയാണെന്നു പറയുക വയ്യ. കായികശിക്ഷ മുൻകാലങ്ങളിൽ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ സർവസാധാരണമായിരുന്നു; അനുസരണശീലമുണ്ടാക്കാൻ ഇതു അത്യാവശ്യമാണെന്നു കരുതപ്പെട്ടിരുന്നു. എന്നാൽ അപരിഷ്കൃതമായ ഈ ശിക്ഷാരീതി വിദ്യാലയങ്ങൾക്ക് ഭൂഷണമല്ലെന്നാണ് ആധുനികപണ്ഡിതമതം. അധ്യാപകനും വിദ്യാർഥിയും തമ്മിലുള്ള പാവനബന്ധത്തെ ഈ ശിക്ഷാരീതി ശിഥിലമാക്കുന്നു. ദണ്ഡിക്കുന്നതും ദണ്ഡനമേല്ക്കുന്നതും ഒരു പോലെ അപമാനകരമാണ്. ഈ ശിക്ഷാരീതി കഴിയുന്നതും വർജ്ജിക്കേണ്ടതാണെന്ന് അഭിപ്രായമുണ്ട്. അഭിനന്ദനം, സമ്മാനം മുതലായവ മുഖേന മെച്ചപ്പെട്ട പെരുമാറ്റത്തിന് പ്രചോദനം നല്കാവുന്നതാണ്. സന്തോഷവും സംതൃപ്തിയും ഉളവാക്കി വിദ്യാലയപരിപാടികളോട് ആഭിമുഖ്യം ജനിപ്പിക്കുന്നതിനാവണം അധ്യാപകന്റെ ശ്രമം. സന്തോഷപ്രദമായ അനുഭവങ്ങൾ നല്കി നല്ല ശീലങ്ങൾ വളർത്തിയെടുക്കാൻ കഴിയും. പ്രശംസയും പ്രോത്സാഹനവും നല്കി നല്ല പെരുമാറ്റസമ്പ്രദായങ്ങൾ ഉറപ്പിക്കുവാൻ കഴിയും. ബുദ്ധിപൂർവം നിർവഹിച്ചാൽ സമ്മാനദാനം അഭിലഷണീയമായ പല ഫലങ്ങളും ഉളവാക്കും. പുസ്തകങ്ങൾ, കൌതുകസാധനങ്ങൾ, കളിപ്പാട്ടങ്ങൾ, മെഡലുകൾ, ഷീൽഡ്, കപ്പ്, സാക്ഷിപത്രങ്ങൾ ഇവയൊക്കെ സന്ദർഭാനുസരണം നല്കുന്നതു കൊള്ളാം. സമ്മാനദാനം നടത്തുമ്പോൾ വ്യക്തിപരമായ മത്സരം കുട്ടികളിൽ അനാരോഗ്യപരമായ മനോഭാവം ജനിപ്പിക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്. ==മാർഗങ്ങൾ== [[വിദ്യാലയം|വിദ്യാലയങ്ങളിൽ]] അച്ചടക്കം സംരക്ഷിക്കുന്നതിന് അടിച്ചമർത്തൽ (repression), സ്വാധീനം ചെലുത്തൽ (impression), സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകൽ (emancipation) എന്നിങ്ങനെ മൂന്നു മാർഗങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. ശിശുസഹജമായ എല്ലാ വാസനകളെയും അടിച്ചമർത്തി അവരുടെ സകല പ്രകടനസ്വാതന്ത്ര്യങ്ങളെയും നിഷേധിച്ച് അച്ചടക്കം പാലിക്കുന്ന രീതിയാണ് ആദ്യത്തേത്. ജനാധിപത്യരാഷ്ട്രത്തിലെ സ്വതന്ത്രപൌരൻമാരെ വാർത്തെടുക്കുകയാണ് വിദ്യാഭ്യാസലക്ഷ്യമെങ്കിൽ ഈ സമ്പ്രദായം ഒട്ടും അഭികാമ്യമല്ലെന്ന് വ്യക്തമാണ്. അധ്യാപകന്റെയോ രക്ഷാകർത്താവിന്റെയോ വ്യക്തിത്വം കുട്ടികളിൽ സ്വാധീനം ചെലുത്തി അച്ചടക്കം സൃഷ്ടിക്കുന്നതാണ് രണ്ടാമത്തെ രീതി. ചില വിദ്യാലയങ്ങളുടെ പ്രശംസാർഹമായ പാരമ്പര്യം, അധ്യാപകരോടുള്ള ഭയഭക്തിബഹുമാനങ്ങൾ ഇവയെല്ലാം അച്ചടക്കപാലനത്തിൽ കുട്ടികളെ സ്വാധീനിക്കുന്നു. മാനസികമായ ഒരുതരം അടിച്ചമർത്തലാണിതെന്ന് വ്യാഖ്യാനിക്കാമെങ്കിലും വിനയപരിപാലനത്തിന് ഈ രീതി ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. പ്രായമായവരുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽനിന്ന് ശിശുക്കളെ വിമുക്തരാക്കി അച്ചടക്കം സ്വയം പരിശീലിക്കുവാൻ അവരെ അനുവദിക്കേണ്ടതാണെന്ന് മാഡം മോണ്ടിസോറി, എ.എസ്. നീൽ ആദിയായ വിദ്യാഭ്യാസവിദഗ്ദ്ധർക്ക് അഭിപ്രായമുണ്ട്. സ്വയം നിയന്ത്രണത്തിനുള്ള കഴിവ് വളർത്തിയെടുക്കാനുള്ള സാഹചര്യം ഒരുക്കുകയാണ് അധ്യാപകന്റെ കടമ. എ.എൻ. വൈറ്റ് ഹെഡ് പറയുന്നു: ''യഥാർഥവിനയനം സ്വയം വിനയനമത്രെ. അതുസാധിച്ചുകൊടുക്കുവാനുള്ള മാർഗ്ഗം സ്വാതന്ത്ര്യവുമാണ്.'' ==അച്ചടക്കരാഹിത്യം വിദ്യാലയത്തിൽ== അച്ചടക്കരാഹിത്യത്തിനടിസ്ഥാനം ഏറിയപങ്കും ശിശുവിന്റെ അപക്രമവത്കരണമാണ് (maladjustment). വീട്ടിലും വിദ്യാലയത്തിലുമുളള ചില സാഹചര്യങ്ങൾ ശിശുവിന്റെ ശരിയായ മാനസിക വളർച്ചയ്ക്ക് സഹായകമല്ലെന്നുവരാം. നിസ്സഹായതാബോധവും വിനയനരാഹിത്യവും അതു കാരണമായേക്കാം. ഗൃഹത്തിൽ ആവശ്യത്തിലധികം നിയന്ത്രണങ്ങൾക്ക് വിധേയനാകുന്ന ശിശു, അനാഥനായ കുട്ടി, സദാചാരപരമായി താണ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പുലർത്തുന്ന ഭവനത്തിൽനിന്നുവരുന്ന ശിശു-ഇവരെല്ലാം വിദ്യാലയത്തിലെ അച്ചടക്കത്തിന് ഭീഷണിയാണ്. ചില വിദ്യാലയസാഹചര്യങ്ങളും അച്ചടക്കരാഹിത്യത്തിന് കാരണമാകാറുണ്ട്. ക്ലാസ്സിൽ പഠിപ്പിക്കുന്നതു മനസ്സിലാക്കാൻ വിഷമിക്കുന്ന കുട്ടി, ക്ലാസ്സിന്റെ നിലവാരത്തിൽ കവിഞ്ഞ വിജ്ഞാന നിലവാരമുള്ള കുട്ടി, കൊച്ചുകുട്ടികളുള്ള ക്ളാസ്സിലെ മടിയനായ മുതിർന്നവൻ, വാസനയ്ക്കനുസൃതമായ പ്രവർത്തന പരിപാടികളില്ലാത്തതിനാൽ നിരാശനായ കുട്ടി, നിർധനത്വമോ ശാരീരികാവശതയോമൂലം കൂട്ടുകാരുടെ മുമ്പിൽ അപഹാസപാത്രമാകുന്ന കുട്ടി - ഇവരെല്ലാം അച്ചടക്കത്തിനു വിലങ്ങുതടികളാണ്. ഇവ കൂടാതെ ആധുനികലോകത്തിലെ യുവവിദ്യാർഥികളുടെ അച്ചടക്കരാഹിത്യത്തിനുള്ള പുതിയ ചില കാരണങ്ങൾ കൂടിയുണ്ട്. പഴയ തലമുറയുടെ ആദർശങ്ങളിലും നേട്ടങ്ങളിലും പുതിയ തലമുറ നിരാശാഭരിതരും അസംതൃപ്തരുമാണ്. പഴയ തലമുറയോട് അവർക്കു തീരെ ആദരവില്ല. ഭാവിയെ സംബന്ധിച്ച അരക്ഷിതബോധം അവരെ അലട്ടുന്നു. എങ്കിലും ഏതുരംഗത്തും സംഖ്യാബലം മൂലം എന്തും നേടിയെടുക്കാൻ തങ്ങൾക്ക് കഴിയുമെന്ന് അവർ അതിർകടന്നു വിശ്വസിക്കുന്നു. വിദ്യാർഥിക്ക് സ്വതഃസിദ്ധമായ അമിതോർജം സൃഷ്ടിപരമായി ചെലവഴിക്കാനുള്ള അവസരം ലഭിക്കാതെ വഴിമുട്ടിനില്ക്കുന്നതിനാൽ സാമൂഹിക വിരുദ്ധപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടാൻ അവർ പ്രേരിതരാകുന്നു. ബാല്യത്തിനും യൗവനത്തിനും ഇടയിലുള്ള ഘട്ടമായ കൗമാരം ഒരു പ്രശ്നകാലമാണ്. ഇതോടൊപ്പം സമുദായത്തിൽ നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന പരിവർത്തനം മൂലം, മഹത്തായ ജീവിതമാതൃകകളായി പ്രവർത്തിക്കാൻ മുതിർന്നവർക്ക് കഴിയുന്നില്ല. ഏതുവിധം പെരുമാറണമെന്നു നിശ്ചയമില്ലാതെ അവരും കുഴങ്ങുകയാണ്. അച്ചടക്കരാഹിത്യത്തിന് മറ്റൊരു കാരണമാണ് രാഷ്ട്രീയനേതാക്കളും അധ്യാപകരും വിദ്യാർഥികളെ അവരുടെ കരുവാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നത്. അശ്ളീല സാഹിത്യവും ഇന്നത്തെ സിനിമകളും വിദ്യാർഥികളെ അക്രമാസക്തരും അവിവേകികളുമാക്കിത്തീർക്കാൻ പോരുന്നവയാണ് എന്നും അഭിപ്രായമുണ്ട്. '''==പരിഹാരമാർഗങ്ങൿ'''''''''കട്ടികൂട്ടിയ എഴുത്ത്'''''''''കട്ടികൂട്ടിയ എഴുത്ത്''''''കട്ടികൂട്ടിയ എഴുത്ത്''''''''' അച്ചടക്കത്തിന്റെ പരമമായ ലക്ഷ്യം ആത്മനിയന്ത്രണം വളർത്തുകയാണ്. മാനസികവും സാമൂഹികവുമായ വളർച്ചയ്ക്കനുസൃതമായിരിക്കണം നിയമങ്ങൾ. അവ പരിപാലിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത കഴിയുന്നത്ര വിദ്യാർഥിയെ ബോധ്യപ്പെടുത്തുകയും വേണം. നിയമങ്ങൾ കഴിയുന്നിടത്തോളം നിഷേധാത്മകങ്ങളാകാതെ നോക്കണം. നിയമലംഘനവും വിട്ടുവീഴ്ചയും ഒഴിവാക്കണം. സ്ഥിരത അച്ചടക്കപാലനത്തിന് അത്യാവശ്യമാണ്. കുട്ടികളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യവാഞ്ഛയെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള പരിപാടികൾ സ്കൂളിലുണ്ടാകണം. സ്കൂൾ പാർലമെന്റും വിദ്യാർഥിപ്രതിനിധികൾ അടങ്ങുന്ന ഭരണസമിതികളും സംഘടിപ്പിക്കാവുന്നതാണ്. കുട്ടികളിൽ വിദ്യാലയാഭിമാനം ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കണം. അധ്യാപകരുടെ വ്യക്തിമാഹാത്മ്യം, പൂർവവിദ്യാർഥികളുടെ പ്രശസ്തമായ നേട്ടങ്ങൾ ഇവയൊക്കെ അഭിമാനബോധമുണ്ടാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നവയാണ്. സംഘംചേർന്നുള്ള കളികൾ, വിദ്യാലയദിനാചരണംപോലുള്ള ആഘോഷപരിപാടികൾ, സ്കൗട്ടിംഗ്, എൻ.സി.സി., വിവിധതരം ക്ളബുകൾ ഇവയെല്ലാം അച്ചടക്കപരിശീലനത്തിനുള്ള ഉത്തമരംഗങ്ങളാണ്. അധ്യാപകരും അധ്യേതാക്കളും തമ്മിൽ ഉത്തമവും സൗഹൃദപൂർണവുമായ ബന്ധം ഉണ്ടായിരിക്കുന്നത് അച്ചടക്ക പരിപാലനത്തെ വളരെ സഹായിക്കും. വിദ്യാർഥികളുടെ ഊർജ്ജം മുഴുവനും ഉപയോഗിക്കത്തക്കവണ്ണം രാഷ്ട്രപുനഃസംഘടനാ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് സ്ഥാനം നല്കുന്ന ഒരു വിദ്യാഭ്യാസപദ്ധതി ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നത് മറ്റൊരു പരിഹാരമാർഗ്ഗമായിരിക്കും. ==അച്ചടക്കം പൊതുഭരണരംഗത്ത്== അച്ചടക്കബോധം അനുപേക്ഷണീയമായ ഒരു രംഗമാണ് പൊതുഭരണം. ഭരണാധികാരികൾ ഭരിക്കപ്പെടുന്ന [[ജനങ്ങൾ|ജനങ്ങൾക്ക്]] മാതൃകകാണിച്ചുകൊടുക്കുവാൻ ബാധ്യസ്ഥരാണ്. ഭരണരംഗത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻമാർ പൊതുജീവിതരംഗത്തും സ്വകാര്യജീവിതത്തിലും ഉന്നതമായ സന്മാർഗനിലവാരവും അച്ചടക്കവും നിലനിർത്തേണ്ടതുണ്ട്. പൊതുജനങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിലും സമ്പത്തിലും പ്രവർത്തനങ്ങളിലും സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ കഴിവുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥൻമാർ അധികാരം ദുർവിനിയോഗം ചെയ്യുന്നത് സമൂഹത്തിന് ഹാനികരമാണ്. ഭരണരംഗത്ത് അച്ചടക്കം നിലനിർത്തുന്നതിനായി ഉദ്യോഗസ്ഥൻമാരുടെ പെരുമാറ്റച്ചട്ടങ്ങൾക്ക് എല്ലാ ഗവൺമെന്റുകളും രൂപംകൊടുത്തിട്ടുണ്ട്. ഈ നിയമങ്ങളനുസരിച്ച് മേലധികാരികളോടു ബഹുമാനപൂർവം പെരുമാറുന്നതിനും രാഷ്ട്രത്തോട് കൂറു പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതിനും ഓരോ ഉദ്യോഗസ്ഥനും ബാധ്യസ്ഥനാണ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻമാർ അവരുടെ സ്വകാര്യപ്രവർത്തനങ്ങളിലും അവരേർപ്പെടുന്ന കരാറുകളിലും വസ്തുസമ്പാദനത്തിലും അതിന്റെ കൈമാറ്റത്തിലും സത്യസന്ധതപാലിക്കണം. ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ആഫീസിലും ഗൃഹത്തിലും മറ്റു സ്വകാര്യജീവിതരംഗങ്ങളിലും വ്യക്തമായ സദാചാരപരിപാലനച്ചട്ടങ്ങൾ (code of ethics) നിലനിർത്തുന്നവനായിരിക്കണം. അച്ചടക്കബോധത്തിന്റെ പേരിൽ ചിലപ്പോൾ അയാൾക്ക് അഭിപ്രായപ്രകടന സ്വാതന്ത്ര്യം, വിമർശന [[സ്വാതന്ത്ര്യം]] തുടങ്ങിയ ചില [[മൗലികാവകാശം|മൗലികാവകാശങ്ങൾ]] നിഷേധിക്കപ്പെട്ടു എന്നു വരാം. രാഷ്ട്രത്തിന്റെ പൊതുനൻമയെക്കരുതി അത്തരം നിയന്ത്രണങ്ങൾ [[സർക്കാർ]] ഉദ്യോഗസ്ഥൻമാർ സ്വമേധയാ സ്വീകരിക്കണം. ഇന്ത്യയിലെ പൊതുഭരണത്തിൽ ഏർ പ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻമാരുടെ ഇടയിൽ അച്ചടക്കം നിലനിർത്തുന്നതിനുവേണ്ടി ചില നിബന്ധനകൾ ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടാതെ കക്ഷിരഹിതരായി കഴിയുവാൻ ഉദ്യോഗസ്ഥൻമാർ നിർബന്ധിതരാണ്. ലാഭേച്ഛയോടുകൂടി ഊഹക്കച്ചവടത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്നതോ പലിശ ലഭിക്കത്തക്കവണ്ണം പണം നിയമരഹിതമായ രീതിയിൽ നിക്ഷേപിക്കുന്നതോ കുറ്റകരമാണ്. സർക്കാരിന്റെ അനുവാദംകൂടാതെ ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥൻ സ്വകാര്യവ്യാപാരം നടത്തി ലാഭമുണ്ടാക്കുന്നതും കുറ്റകരമാണ്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻമാർ ഓരോ വർഷവും തങ്ങളുടെ അധീനതയിലുള്ള സ്ഥാവരവസ്തുക്കളുടെ വിവരങ്ങൾ സത്യസന്ധമായി സർക്കാരിനെ അറിയിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അവർ [[വിവാഹം]], [[ജന്മദിനം]] തുടങ്ങിയ ആഘോഷങ്ങളോടനുബന്ധിച്ച് വിലകൂടിയ സമ്മാനങ്ങൾ അന്യരിൽനിന്നും സ്വീകരിക്കുകയാണെങ്കിൽ ആ വിവരം സർക്കാരിനെ അറിയിക്കണമെന്നാണ് നിബന്ധന. ഒരേ സമയം ഒന്നിലധികം സ്ത്രീകളെ ഭാര്യമാരായി സ്വീകരിച്ചിട്ടുള്ള വ്യക്തികൾ ഉദ്യോഗസ്ഥൻമാരായി തുടരുവാൻ അയോഗ്യരാണെന്ന് നിയമമുണ്ട്. ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥൻ തന്റെ ഭാര്യ ആരോഗ്യവതിയായി ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ മറ്റൊരു സ്ത്രീയെ വിവാഹം കഴിക്കുന്നതും നിയമവിരുദ്ധമാകുന്നു. സർക്കാരിന്റെ അനുവാദംകൂടാതെ സ്വന്തമായി എന്തെങ്കിലും എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിക്കാൻ അയാൾക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യമില്ല. ഈ നിയമത്തിൽ ചില അയവുകൾ വരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഉദ്യോഗസ്ഥൻമാർ കൃത്യവിലോപം വരുത്തിയാൽ അവരുടെമേൽ ശിക്ഷാനടപടികൾ ഗവണ്മെന്റ് കൈക്കൊള്ളാറുണ്ട്. അലസതകൊണ്ടോ അശ്രദ്ധകൊണ്ടോ ആഫീസ് ജോലികൾ കൃത്യസമയത്തിന് ചെയ്തുതീർക്കാതിരിക്കുക, ആഫീസുവക സാധനങ്ങൾക്ക് നാശനഷ്ടം വരുത്തുക, ഔദ്യോഗികകൃത്യങ്ങളിൽ കാര്യക്ഷമത ഇല്ലാതിരിക്കുക, മേലധികാരികളോടും മറ്റു സഹപ്രവർത്തകരോടും അപമര്യാദയായി പെരുമാറുക, നിയമം ലംഘിക്കുക, സത്യസന്ധത ഇല്ലാത്തവിധം പെരുമാറുക, കൈക്കൂലി വാങ്ങുക, പരസ്യമായി മദ്യപിക്കുക തുടങ്ങിയ സാഹചര്യങ്ങളിലാണ് ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ മേൽ അച്ചടക്കനടപടി ആവശ്യമായി വരുന്നത്. ഇൻക്രിമെന്റ് തടയുക, തരംതാഴ്ത്തുക നഷ്ടപരിഹാരം ഈടാക്കുക, നിശ്ചിതകാലത്തേക്ക് സസ്പെൻഡ് ചെയ്യുക, നിർബന്ധിതപെൻഷൻ നല്കി പിരിച്ചുവിടുക, സർവീസിൽനിന്ന് നീക്കം ചെയ്യുക മുതലായവയാണ് കൃത്യവിലോപംചെയ്ത സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥൻമാർക്കെതിരായി കൈക്കൊള്ളുന്ന പ്രധാന നടപടികൾ. ഉദ്യോഗസ്ഥൻ കാണിക്കുന്ന അച്ചടക്കരാഹിത്യം ഗുരുതരമല്ലെങ്കിൽ താക്കീത്, സർവീസ് പുസ്തകത്തിൽ അയാൾക്ക് ദോഷകരമായ രേഖപ്പെടുത്തൽ, പിഴയിടൽ തുടങ്ങിയവയായിരിക്കും അയാൾക്ക് നല്കുന്ന ശിക്ഷ, സാധാരണഗതിയിൽ ബന്ധപ്പെട്ട ഡിപ്പാർട്ടുമെന്റുമേധാവിയാണ് ശിക്ഷണനടപടിയുടെ സ്വഭാവം നിശ്ചയിക്കേണ്ടതും അതു നടപ്പിൽ വരുത്തേണ്ടതും. അദ്ദേഹത്തിന് വേറെയും ഭാരിച്ച ചുമതലകൾ നിർവഹിക്കാനുള്ളതുകൊണ്ട് ശിക്ഷണനടപടികൾ കൈക്കൊള്ളുന്നതിനുള്ള അധികാരം മറ്റ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻമാരെയുമേല്പിക്കാറുണ്ട്. ശിക്ഷിക്കപ്പെടുന്നയാളിന് നീതി ലഭിക്കത്തക്കവിധം ശിക്ഷണനടപടികൾ എടുക്കുന്നതിനുള്ള അധികാരം ഡിപ്പാർട്ടുമെന്റ് മേധാവിയുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽനിന്നും സ്വതന്ത്രമായ ഒരു നിഷ്പക്ഷഘടകത്തിൽ നിക്ഷിപ്തമാക്കണമെന്നും അഭിപ്രായഗതിയുണ്ട്. ഇന്ത്യയിൽ ചില ഉദ്യോഗസ്ഥൻമാരുടെമേൽ ശിക്ഷണനടപടി സ്വീകരിക്കുന്നതിനുമുമ്പ്, പബ്ളിക് സർവീസ് കമ്മീഷന്റെ അഭിപ്രായം ആരാഞ്ഞറിയുന്ന പതിവുണ്ട്. ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥനെ നിയമിച്ച അധികാരിക്കല്ലാതെ അയാളുടെ പദവിയിൽ കുറഞ്ഞവർക്ക് ആ ഉദ്യോഗസ്ഥനെ ഡിസ്മിസ് ചെയ്യുവാൻ അധികാരമില്ലെന്ന് ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയിലെ 311-ം വകുപ്പ് അനുശാസിക്കുന്നു. ശിക്ഷണനടപടി സ്വേച്ഛാനുസൃതം (arbitrary) ആയിപ്പോകാതിരിക്കുന്നതിന് പ്രത്യേക നടപടിക്രമം സ്വീകരിക്കണമെന്നും വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. വിശദീകരണം ആവശ്യപ്പെടുക, വിശദീകരണം തൃപ്തികരമല്ലെങ്കിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെമേൽ വ്യക്തമായ കുറ്റാരോപണം നടത്തുക, ഈ കുറ്റം ശരിയാണോ എന്ന് അന്വേഷണം നടത്തുക, അന്വേഷണം നടത്തുന്നകാലത്ത് ആവശ്യമെന്നുകണ്ടാൽ ഉദ്യോഗസ്ഥനെ സസ്പെൻഷനിൽ നിർത്തുക, ഉദ്യോഗസ്ഥന് തന്റെ നിരപരാധിത്വത്തെ അന്വേഷണക്കമ്മീഷന്റെ മുമ്പാകെ തെളിയിക്കുന്നതിനുള്ള സൌകര്യം നല്കുക, ശിക്ഷയിൻമേൽ അപ്പീൽ ബോധിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള അവസരം നല്കുക തുടങ്ങിയവ ഇതോടനുബന്ധിച്ചുള്ള നടപടിക്രമങ്ങളാണ്. ==പുറംകണ്ണികൾ== * [http://www.stevepavlina.com/blog/2005/06/self-discipline/ Personal Development for Smart People] * [http://dictionary.reference.com/browse/discipline discipline] * [http://www.disciplinehelp.com/teacher/ Discipline] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101028153233/http://www.disciplinehelp.com/teacher/ |date=2010-10-28 }} * [https://web.archive.org/web/20100719161956/http://www.aacap.org/page.ww?name=Discipline&section=Facts+for+Families Discipline] ==വീഡിയോ== * [http://www.youtube.com/watch?v=Y8klW9trVTQ throbbing gristle - discipline] {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം}} [[വർഗ്ഗം:പരിശീലനം]] fjei75ltjtatmgnxq4aeoa6u2xtt070 2 137255 4675704 4661038 2026-10-13T04:15:35Z Ranjithsiji 22471 /* Sub Pages */ 4675704 wikitext text/x-wiki രൺജിത്ത് സിജിയുടെ ഉപയോക്തൃ താളിലേക്ക് സ്വാഗതം. <hr/> <div style="border:1px solid blue; background:#fffecb; text-align:center;font-weight:bold;"> "Imagine a world in which every single person on the planet is given free access to the sum of all human knowledge. That's what we're doing." - Jimmy Wales </div>ഭാഷാ സജ്ജീകരണങ്ങൾ: [[File:WMF-Agora-Settings_000000.svg|link=|class=uls-settings-trigger]] <div style="float: right;border: 1px solid #0600ff;font-weight: bold;color: #3F009A;background: #EAF6FD;margin-bottom: 10px;"> <p style="text-align:center;margin: 0px;padding: 0px 5px;"> <span title="സംഗതി എന്താണെന്നാൽ മുന്നേ സംഭവിച്ച പലകാര്യങ്ങളും ഈ നിലവറകളിലേക്ക് മാറ്റിയിരിക്കുന്നു">[[Image:Vista-file-manager.png|10px|നിലവറ]] നിലവറ</span> : [[User:Ranjithsiji/നിലവറ_1|'''ഒന്നാം നിലവറ''']] </p> </div> <div style="clear:both;"></div> {{prettyurl|w:en:User:Ranjithsiji}} {{Autopatrolled}} {{Rollback}} <div style="border:2px solid #3F009A;background:#FEA;"> <div class="plainlinks"><center>[[ചിത്രം:Tuxcrystal.png‎|25px]]'''[http://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk:Ranjithsiji&action=edit&section=new പുതിയ സന്ദേശമിടുക]''' | [[ചിത്രം:Crystal_Clear_teamwork.png‎|25px]][[Special:Emailuser/Ranjithsiji|ഇ മെയിൽ അയക്കുക]] <hr/> [[ചിത്രം:Crystal package system.png|25px]]'''[https://editathonstat.toolforge.org/ Edit-A-Thon Statistics Tool]''' </center></div><hr/> <div class="plainlinks"><center> [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള] | [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_India വിക്കിപ്രൊജക്റ്റ് കേരള] | [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic-TechCom ഇൻഡിക് ടെക് കോം] </center></div> </div> <div style="padding:20px;border:2px solid #ccc;"> [[ചിത്രം:Crystal personal.png|25px]]'''പേര് :''' രൺജിത്ത് സിജി <hr> [[ചിത്രം:Gohomenew.png‎|25px]]'''സ്വദേശം :'''[[എറണാകുളം|എറണാകുളം ജില്ല]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]<hr> [[ചിത്രം:Crystal_Clear_action_configure.png‎|25px]]'''ജോലി :''' [[വെബ് | വെബ് നിർമാണം]]<hr> [[ചിത്രം:Crystal Clear app filetypes.png‎|25px]]'''സം‌വാദം :''' [[User talk:Ranjithsiji|രൺജിത്ത്]]<hr> [[ചിത്രം:Crystal_Clear_app_wp_violet.png‎|25px]]'''വെബ്സൈറ്റ് :'''[http://ibcomputing.com Open Source Web Programming]<hr> [[ചിത്രം:Crystal_kword-pink.png‎|25px]]'''പുതിയ പ്രോജക്റ്റ് :'''[https://ranjithsiji.github.io/wikistats Edit a thon Statistics Tool]<hr> </div> <div style="padding:20px; border:1px solid #ccc;"> ലേഖനങ്ങളുടെ എണ്ണം = '''{{NUMBEROFARTICLES}}'''<hr /> മൊത്തം വിക്കിതാളുകളുടെ എണ്ണം = '''{{NUMBEROFPAGES}}'''<hr /> പ്രമാണങ്ങളുടെ എണ്ണം = {{NUMBEROFFILES}}<hr /> തിരുത്തലുകളുടെ എണ്ണം = '''{{NUMBEROFEDITS}}'''<hr /> ഉപയോക്താക്കളുടെ എണ്ണം = {{NUMBEROFUSERS}}<hr /> സജീവ ഉപയോക്താക്കളുടെ എണ്ണം = '''{{NUMBEROFACTIVEUSERS}}'''<hr /> സിസോപ്പുകളുടെ എണ്ണം = '''{{NUMBERINGROUP:sysop}}'''<hr /> ബ്യൂറോക്രാറ്റുകളുടെ എണ്ണം = '''{{NUMBERINGROUP:bureaucrat}}''' </div> {{ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/ToolBox}} ==User Boxes== <div style="width:100%;clear:both; border:4px solid #ccc;">{{ഉപയോക്താവ്:Anoopan/ഇന്ന്}}{{User love wikidata}}{{user foss}} {{User Wikipedian For|year=2007|month=02|day=19}} {{User wikipedia/Patroller}} {{ഫലകം:കേരള_ശാസ്ത്രസാഹിത്യ_പരിഷത്ത്_അംഗങ്ങളായുള്ള_വിക്കിപീഡിയർ}} {{ജിമ്പ് ഉപയോഗിക്കുന്നവർ}} {{ഫലകം:ഇങ്ക്സ്കേപ്പ് ഉപയോഗിക്കുന്നവർ}} {{User Article Rescue Squadron}} {{CinemaUser}} {{പ്രകൃതിസ്നേഹി}} {{User Website|smashingweb.info}} {{User ITprofessional}} {{wife}} {{Google}} {{Gmail}} {{User SUL‎}} {{Ml-depth}} {{user ml}} {{user en}} {{user hi-2}} {{User India}} {{User District|എറണാകുളം}} {{Proud Wikipedian}} {{User wikipedia/rollback}} {{പുസ്തകപ്രേമിയായ ഉപയോക്താവ്}} {{User OS:Linux}} {{User OS:Ubuntu}} {{ഫലകം:User Android}} {{ഉപയോക്താവ്:Sidharthan/ഫയർഫോക്സ്}} {{User blogger|smashingweb.info}} {{User ഈമെയിൽ}} {{Siw}}{{User WP Astronomy}} {{ഫലകം:സസ്യഭുക്കായ ഉപയോക്താവ്}} {{ഫലകം:സി ഉപയോക്താവ്}} {{ഫലകം:സി-3 ഉപയോക്താവ്}} {{ഫലകം:സി++-3 ഉപയോക്താവ്}} {{ഫലകം:ഉപയോക്താവ് പി‌.എച്ച്.പി}} {{User Hacker2}} {{ഫലകം:ഉപയോക്താവ് ഗൂഗിൾ മാപ്പ്}} {{User OSM}} {{വ്യക്തമായ രാഷ്ടീയം ഉള്ള വ്യക്തി}} {{HSTyping}} {{InScript Typing}} </div> <div style="clear:both;"></div> ==തിരഞ്ഞെടുത്ത ചിത്രങ്ങൾ== മലയാളം വിക്കിപ്പീഡീയയിലെ തിരഞ്ഞെടുത്ത ചിത്രങ്ങളിലേക്ക് എന്റെ സംഭാവന <gallery mode="packed" heights="140"> പ്രമാണം:Kettukazhcha Full.JPG|[[കെട്ടുകാഴ്ച]] പ്രമാണം:ഒബ്രോൺമാൾ മേലാപ്പ്.jpg|[[ഒബ്രോൺ മാൾ]] പ്രമാണം:One Rupee East India Company.JPG|[[നാണയം]] പ്രമാണം:Mug Wikipedia Malayalam.jpg|[[മഗ്ഗ്]] </gallery> <big>കൂടുതൽ ചിത്രങ്ങൾക്ക് [[File:Nuvola apps download manager3.png|20px]] [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/തിരഞ്ഞെടുത്ത_ചിത്രങ്ങൾ|ഇവിടെ ഞെക്കുക]].</big> ==TODO== * [[:വർഗ്ഗം:അനാഥലേഖനങ്ങൾ|അനാഥലേഖനങ്ങൾ ഇവിടെ]] ശരിയാക്കണം. *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Todo| Todo More]] *[[കവാടം:ഭൌതികശാസ്ത്രം]] ശരിയാക്കുക *[[കവാടം:സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയർ]] ശരിയാക്കുക *[[നക്ഷത്രരാശി‍]] മെച്ചപ്പെടുത്തുക *[[വിക്കിപീഡിയ:അടിസ്ഥാന‌ ലേഖനങ്ങൾ]] *[[WP:VA/E/PS|ഭൗതികശാസ്ത്രം അടിസ്ഥാനലേഖനങ്ങൾ]] *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/100wikidays| 100wikidays]] ==Sub Pages== *[[പ്രത്യേകം:സ്ഥിതിവിവരം]] *[[Special:Version]] *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/പണിപ്പുര|എന്റെ പണിപ്പുര]] *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Physics|ഇതുമുഴുവനും എഴുതണം]] *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Worldclassics|വിശ്വസാഹിത്യമാല]] *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/100classicbooks|100 ക്ലാസിക് പുസ്തകങ്ങൾ]] *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/MedicinalPlants|ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]] *[[കേരളത്തിലെ അപൂർവ്വവും വംശനാശഭീഷണിയുള്ളതുമായ സസ്യങ്ങൾ]] *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Women Politicians|ഇന്ത്യയിലെ സ്ത്രീ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകർ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എല്ലാ ഭാഷകളിലും വേണ്ടുന്ന ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക|എല്ലഭാഷയിലും വേണ്ട ലേഖനങ്ങൾ]] *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Lab|Lab]] *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Adventure|Adventure]] *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Linux|Linux]] *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Sandbox|Sandbox]] *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Women|Women Bio]] *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Photos|പടപ്പെട്ടി]] *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/ഗ്രാമങ്ങൾ|ഗ്രാമങ്ങൾ]] *[[User:Ranjithsiji/Malayalam Novels|മലയാളം നോവലുകൾ]] *[[User:Ranjithsiji/actors India|actors India]] *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Stadium|സ്റ്റേഡിയം]] [[User:Ranjithsiji/AWB-X|AWB-X]] ==Tools== *GeoLocator : http://tools.freeside.sk/geolocator/geolocator.html *[https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:%E0%B4%85%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B4%A5%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%B3%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B5%BE&limit=500&offset=0 അനാഥ താളുകൾ] *[http://recommend.wmflabs.org/ Article Suggest Tool] *[https://tools.wmflabs.org/glamtools/treeviews/ GLAM Treeview] *[[User:Ranjithsiji/ToolBox|ടൂൾസ്]] *[https://meta.wikimedia.org/wiki/User:Krinkle/Tools/Real-Time_Recent_Changes RTRC] *[https://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaML.htm Malayalam Stats] *[https://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaML.htm Malayalam Stats with Graph] * [https://stats.wikimedia.org/v2/#/ml.wikipedia.org Malayalam Stats 2] * [https://commons-query.wikimedia.org/ Commons Query] *[http://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:%E0%B4%9C%E0%B4%BF%E0%B4%AF%E0%B5%8B%E0%B4%95%E0%B5%8B%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%99%E0%B5%8D Geocoding] *[http://tools.wmflabs.org/commonshelper/ Commons Helper] *[https://stats.wikimedia.org/#/all-projects Wikipedia stats] ==Solutions== * [https://www.mediawiki.org/wiki/Module:User:Lady_G2016/NavboxMobile Navbox on Mobile skin Minerva] * [https://www.mediawiki.org/wiki/User:Lady_G2016/MediaWiki:Mobile.css CSS for supporting mobile navbox] *[http://en.unesco.org/celebrations/international-days International Days] *[https://www.un.org/en/sections/observances/international-days/ UN Days] *[http://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:DeadendPages Dead End] *[http://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:Lonelypages Lonely Pages.] *[http://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:Withoutinterwiki No Wikidata] *[http://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:UncategorizedPages No Category] *[http://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%AD%E0%B4%BE%E0%B4%97%E0%B4%82:Articles_to_be_merged To Merge] == ചെയ്തത് == *[https://xtools.wmflabs.org/pages/ml.wikipedia.org/Ranjithsiji മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഞാൻ ഇതു വരെ സൃഷ്ടിച്ച ലേഖനങ്ങൾ] *[http://tools.wmflabs.org/guc/index.php?user=Ranjithsiji&blocks=true&lang=ml Global User Contributions] *[https://xtools.wmflabs.org/ec/ml.wikipedia.org/ranjithsiji ഞാൻ നടത്തിയ തിരുത്തലുകളുടെ എണ്ണം] *[https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:ListFiles?limit=50&user=Ranjithsiji&uselang=ml ഞാൻ ചേർത്ത ചിത്രങ്ങൾ] ==പഴയ സംഭവങ്ങൾ== <div class="plainlinks"><center> [[WP:WED17|പരിസ്ഥിതി ദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017]] <hr/> [[WP:WHMIN17|വനിതദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017]] | [[WP:BOOK17|പുസ്തകദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം-2017]] | [[WP:UNESCO2017|ലോക പൈതൃക തിരുത്തൽ യജ്ഞം-2017]] <hr/> [[WP:Ente_Gramam_2016|എന്റെ ഗ്രാമം 2016]] | [[WP:WAM2016|വിക്കിപീഡിയ ഏഷ്യൻ മാസം 2016]] | [[WP:WS2016|വിക്കിസംഗമോത്സവം 2016]] <hr/> [[WP:Onam_loves_Wikimedia|ഓണം വിക്കിമീഡിയയെ സ്നേഹിക്കുന്നു 2016]] | [[WP:RIO2016|റിയോ ഒളിമ്പിക്സിലെ ഇന്ത്യ- തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2016]] | [[WP:WAM|വിക്കിപീഡിയ ഏഷ്യൻ മാസം]] </center></div> <hr/> <center><big>കോമൺസിൽ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യാൻ [[File:Nuvola apps download manager3.png|20px|link=http://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Upload/ml?uselang=ml]]&nbsp; [http://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Upload/ml?uselang=ml ഇവിടെ ഞെക്കുക.]</big> </center> == താരകങ്ങൾ == *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Barnstars|താരകങ്ങൾ]] <br/><hr/><br/> {{User committed identity|7D2C0A97E68AABD47D548B912DFAC644ED45F0EE82FFADA17CBA8DCC6D39D20D6BD4E3527F58B5C470D959F6C70D974003C5BF7740868F119F888EC3698C588D|SHA-512|background=#FC9|border=#000}} {{-}} {| style="text-align:center; border: 1px solid #000000; background-color:#fffff3; padding: 1em; {{border-radius|15px}}" |- padding:1em;padding-top:0.5em;" |style="font-size: 85%"|'''ഇത് ഒരു വിക്കിപീഡിയ [[Wikipedia:വിക്കിപീഡിയർ|ഉപയോക്താവിന്റെ താളാണ്]].''' വിക്കിപീഡിയയിൽ അല്ലാതെ മറ്റേതെങ്കിലും വെബ് സൈറ്റിൽ താങ്കൾ ഈ താൾ കാണാൻ ഇടവരുകയാണെങ്കിൽ നിങ്ങൾ ഒരു മിറർ സൈറ്റായിരിക്കാം കാണുന്നത്. ചിലപ്പോൾ ഈ താൾ പുതുക്കിയതാവണമെന്നില്ല, വിക്കിപീഡിയയോട് അല്ലാതെ ഈ ഉപയോക്താവിന്റെ താളിനു മറ്റ് സൈറ്റുകളുമായി യാതൊരു വിധമായ ബന്ധവുമില്ല. യഥാർത്ഥത്തിലുള്ള ഉപയോക്തൃതാൾ താങ്കൾക്ക് ഇവിടെ കാണാം. <span style="white-space: nowrap">[http://ml.wiki<!---->pedia.org/wiki/{{NAMESPACE}}:{{PAGENAMEE}} <span>http://ml.wiki</span><!----><span>pedia.org/wi</span><span>ki/{{NAMESPACE}}:{{PAGENAMEE}}</span>].</span> |[[Image:Wikimedia Foundation RGB logo with text.svg|60px|none|Wiki<!---->media Foundation]] |} [[വർഗ്ഗം:User MLW-2013]] kzqdg87fyt6qix7cwvi2h6wnptdbtwd 4675706 4675704 2026-10-13T04:16:51Z Ranjithsiji 22471 /* Sub Pages */ 4675706 wikitext text/x-wiki രൺജിത്ത് സിജിയുടെ ഉപയോക്തൃ താളിലേക്ക് സ്വാഗതം. <hr/> <div style="border:1px solid blue; background:#fffecb; text-align:center;font-weight:bold;"> "Imagine a world in which every single person on the planet is given free access to the sum of all human knowledge. That's what we're doing." - Jimmy Wales </div>ഭാഷാ സജ്ജീകരണങ്ങൾ: [[File:WMF-Agora-Settings_000000.svg|link=|class=uls-settings-trigger]] <div style="float: right;border: 1px solid #0600ff;font-weight: bold;color: #3F009A;background: #EAF6FD;margin-bottom: 10px;"> <p style="text-align:center;margin: 0px;padding: 0px 5px;"> <span title="സംഗതി എന്താണെന്നാൽ മുന്നേ സംഭവിച്ച പലകാര്യങ്ങളും ഈ നിലവറകളിലേക്ക് മാറ്റിയിരിക്കുന്നു">[[Image:Vista-file-manager.png|10px|നിലവറ]] നിലവറ</span> : [[User:Ranjithsiji/നിലവറ_1|'''ഒന്നാം നിലവറ''']] </p> </div> <div style="clear:both;"></div> {{prettyurl|w:en:User:Ranjithsiji}} {{Autopatrolled}} {{Rollback}} <div style="border:2px solid #3F009A;background:#FEA;"> <div class="plainlinks"><center>[[ചിത്രം:Tuxcrystal.png‎|25px]]'''[http://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk:Ranjithsiji&action=edit&section=new പുതിയ സന്ദേശമിടുക]''' | [[ചിത്രം:Crystal_Clear_teamwork.png‎|25px]][[Special:Emailuser/Ranjithsiji|ഇ മെയിൽ അയക്കുക]] <hr/> [[ചിത്രം:Crystal package system.png|25px]]'''[https://editathonstat.toolforge.org/ Edit-A-Thon Statistics Tool]''' </center></div><hr/> <div class="plainlinks"><center> [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedians_of_Kerala വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള] | [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_India വിക്കിപ്രൊജക്റ്റ് കേരള] | [https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic-TechCom ഇൻഡിക് ടെക് കോം] </center></div> </div> <div style="padding:20px;border:2px solid #ccc;"> [[ചിത്രം:Crystal personal.png|25px]]'''പേര് :''' രൺജിത്ത് സിജി <hr> [[ചിത്രം:Gohomenew.png‎|25px]]'''സ്വദേശം :'''[[എറണാകുളം|എറണാകുളം ജില്ല]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]<hr> [[ചിത്രം:Crystal_Clear_action_configure.png‎|25px]]'''ജോലി :''' [[വെബ് | വെബ് നിർമാണം]]<hr> [[ചിത്രം:Crystal Clear app filetypes.png‎|25px]]'''സം‌വാദം :''' [[User talk:Ranjithsiji|രൺജിത്ത്]]<hr> [[ചിത്രം:Crystal_Clear_app_wp_violet.png‎|25px]]'''വെബ്സൈറ്റ് :'''[http://ibcomputing.com Open Source Web Programming]<hr> [[ചിത്രം:Crystal_kword-pink.png‎|25px]]'''പുതിയ പ്രോജക്റ്റ് :'''[https://ranjithsiji.github.io/wikistats Edit a thon Statistics Tool]<hr> </div> <div style="padding:20px; border:1px solid #ccc;"> ലേഖനങ്ങളുടെ എണ്ണം = '''{{NUMBEROFARTICLES}}'''<hr /> മൊത്തം വിക്കിതാളുകളുടെ എണ്ണം = '''{{NUMBEROFPAGES}}'''<hr /> പ്രമാണങ്ങളുടെ എണ്ണം = {{NUMBEROFFILES}}<hr /> തിരുത്തലുകളുടെ എണ്ണം = '''{{NUMBEROFEDITS}}'''<hr /> ഉപയോക്താക്കളുടെ എണ്ണം = {{NUMBEROFUSERS}}<hr /> സജീവ ഉപയോക്താക്കളുടെ എണ്ണം = '''{{NUMBEROFACTIVEUSERS}}'''<hr /> സിസോപ്പുകളുടെ എണ്ണം = '''{{NUMBERINGROUP:sysop}}'''<hr /> ബ്യൂറോക്രാറ്റുകളുടെ എണ്ണം = '''{{NUMBERINGROUP:bureaucrat}}''' </div> {{ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/ToolBox}} ==User Boxes== <div style="width:100%;clear:both; border:4px solid #ccc;">{{ഉപയോക്താവ്:Anoopan/ഇന്ന്}}{{User love wikidata}}{{user foss}} {{User Wikipedian For|year=2007|month=02|day=19}} {{User wikipedia/Patroller}} {{ഫലകം:കേരള_ശാസ്ത്രസാഹിത്യ_പരിഷത്ത്_അംഗങ്ങളായുള്ള_വിക്കിപീഡിയർ}} {{ജിമ്പ് ഉപയോഗിക്കുന്നവർ}} {{ഫലകം:ഇങ്ക്സ്കേപ്പ് ഉപയോഗിക്കുന്നവർ}} {{User Article Rescue Squadron}} {{CinemaUser}} {{പ്രകൃതിസ്നേഹി}} {{User Website|smashingweb.info}} {{User ITprofessional}} {{wife}} {{Google}} {{Gmail}} {{User SUL‎}} {{Ml-depth}} {{user ml}} {{user en}} {{user hi-2}} {{User India}} {{User District|എറണാകുളം}} {{Proud Wikipedian}} {{User wikipedia/rollback}} {{പുസ്തകപ്രേമിയായ ഉപയോക്താവ്}} {{User OS:Linux}} {{User OS:Ubuntu}} {{ഫലകം:User Android}} {{ഉപയോക്താവ്:Sidharthan/ഫയർഫോക്സ്}} {{User blogger|smashingweb.info}} {{User ഈമെയിൽ}} {{Siw}}{{User WP Astronomy}} {{ഫലകം:സസ്യഭുക്കായ ഉപയോക്താവ്}} {{ഫലകം:സി ഉപയോക്താവ്}} {{ഫലകം:സി-3 ഉപയോക്താവ്}} {{ഫലകം:സി++-3 ഉപയോക്താവ്}} {{ഫലകം:ഉപയോക്താവ് പി‌.എച്ച്.പി}} {{User Hacker2}} {{ഫലകം:ഉപയോക്താവ് ഗൂഗിൾ മാപ്പ്}} {{User OSM}} {{വ്യക്തമായ രാഷ്ടീയം ഉള്ള വ്യക്തി}} {{HSTyping}} {{InScript Typing}} </div> <div style="clear:both;"></div> ==തിരഞ്ഞെടുത്ത ചിത്രങ്ങൾ== മലയാളം വിക്കിപ്പീഡീയയിലെ തിരഞ്ഞെടുത്ത ചിത്രങ്ങളിലേക്ക് എന്റെ സംഭാവന <gallery mode="packed" heights="140"> പ്രമാണം:Kettukazhcha Full.JPG|[[കെട്ടുകാഴ്ച]] പ്രമാണം:ഒബ്രോൺമാൾ മേലാപ്പ്.jpg|[[ഒബ്രോൺ മാൾ]] പ്രമാണം:One Rupee East India Company.JPG|[[നാണയം]] പ്രമാണം:Mug Wikipedia Malayalam.jpg|[[മഗ്ഗ്]] </gallery> <big>കൂടുതൽ ചിത്രങ്ങൾക്ക് [[File:Nuvola apps download manager3.png|20px]] [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/തിരഞ്ഞെടുത്ത_ചിത്രങ്ങൾ|ഇവിടെ ഞെക്കുക]].</big> ==TODO== * [[:വർഗ്ഗം:അനാഥലേഖനങ്ങൾ|അനാഥലേഖനങ്ങൾ ഇവിടെ]] ശരിയാക്കണം. *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Todo| Todo More]] *[[കവാടം:ഭൌതികശാസ്ത്രം]] ശരിയാക്കുക *[[കവാടം:സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയർ]] ശരിയാക്കുക *[[നക്ഷത്രരാശി‍]] മെച്ചപ്പെടുത്തുക *[[വിക്കിപീഡിയ:അടിസ്ഥാന‌ ലേഖനങ്ങൾ]] *[[WP:VA/E/PS|ഭൗതികശാസ്ത്രം അടിസ്ഥാനലേഖനങ്ങൾ]] *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/100wikidays| 100wikidays]] ==Sub Pages== *[[പ്രത്യേകം:സ്ഥിതിവിവരം]] *[[Special:Version]] *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/പണിപ്പുര|എന്റെ പണിപ്പുര]] *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Physics|ഇതുമുഴുവനും എഴുതണം]] *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Worldclassics|വിശ്വസാഹിത്യമാല]] *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/100classicbooks|100 ക്ലാസിക് പുസ്തകങ്ങൾ]] *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/MedicinalPlants|ഔഷധസസ്യങ്ങൾ]] *[[കേരളത്തിലെ അപൂർവ്വവും വംശനാശഭീഷണിയുള്ളതുമായ സസ്യങ്ങൾ]] *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Women Politicians|ഇന്ത്യയിലെ സ്ത്രീ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകർ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എല്ലാ ഭാഷകളിലും വേണ്ടുന്ന ലേഖനങ്ങളുടെ പട്ടിക|എല്ലഭാഷയിലും വേണ്ട ലേഖനങ്ങൾ]] *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Lab|Lab]] *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Adventure|Adventure]] *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Linux|Linux]] *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Sandbox|Sandbox]] *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Women|Women Bio]] *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Photos|പടപ്പെട്ടി]] *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/ഗ്രാമങ്ങൾ|ഗ്രാമങ്ങൾ]] *[[User:Ranjithsiji/Malayalam Novels|മലയാളം നോവലുകൾ]] *[[User:Ranjithsiji/actors India|actors India]] *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Stadium|സ്റ്റേഡിയം]] * [[User:Ranjithsiji/PyAutoWikiBrowser|PyAutoWikiBrowser]] ==Tools== *GeoLocator : http://tools.freeside.sk/geolocator/geolocator.html *[https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:%E0%B4%85%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B4%A5%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%B3%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B5%BE&limit=500&offset=0 അനാഥ താളുകൾ] *[http://recommend.wmflabs.org/ Article Suggest Tool] *[https://tools.wmflabs.org/glamtools/treeviews/ GLAM Treeview] *[[User:Ranjithsiji/ToolBox|ടൂൾസ്]] *[https://meta.wikimedia.org/wiki/User:Krinkle/Tools/Real-Time_Recent_Changes RTRC] *[https://stats.wikimedia.org/EN/TablesWikipediaML.htm Malayalam Stats] *[https://stats.wikimedia.org/EN/ChartsWikipediaML.htm Malayalam Stats with Graph] * [https://stats.wikimedia.org/v2/#/ml.wikipedia.org Malayalam Stats 2] * [https://commons-query.wikimedia.org/ Commons Query] *[http://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:%E0%B4%9C%E0%B4%BF%E0%B4%AF%E0%B5%8B%E0%B4%95%E0%B5%8B%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%99%E0%B5%8D Geocoding] *[http://tools.wmflabs.org/commonshelper/ Commons Helper] *[https://stats.wikimedia.org/#/all-projects Wikipedia stats] ==Solutions== * [https://www.mediawiki.org/wiki/Module:User:Lady_G2016/NavboxMobile Navbox on Mobile skin Minerva] * [https://www.mediawiki.org/wiki/User:Lady_G2016/MediaWiki:Mobile.css CSS for supporting mobile navbox] *[http://en.unesco.org/celebrations/international-days International Days] *[https://www.un.org/en/sections/observances/international-days/ UN Days] *[http://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:DeadendPages Dead End] *[http://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:Lonelypages Lonely Pages.] *[http://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:Withoutinterwiki No Wikidata] *[http://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:UncategorizedPages No Category] *[http://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%AD%E0%B4%BE%E0%B4%97%E0%B4%82:Articles_to_be_merged To Merge] == ചെയ്തത് == *[https://xtools.wmflabs.org/pages/ml.wikipedia.org/Ranjithsiji മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഞാൻ ഇതു വരെ സൃഷ്ടിച്ച ലേഖനങ്ങൾ] *[http://tools.wmflabs.org/guc/index.php?user=Ranjithsiji&blocks=true&lang=ml Global User Contributions] *[https://xtools.wmflabs.org/ec/ml.wikipedia.org/ranjithsiji ഞാൻ നടത്തിയ തിരുത്തലുകളുടെ എണ്ണം] *[https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:ListFiles?limit=50&user=Ranjithsiji&uselang=ml ഞാൻ ചേർത്ത ചിത്രങ്ങൾ] ==പഴയ സംഭവങ്ങൾ== <div class="plainlinks"><center> [[WP:WED17|പരിസ്ഥിതി ദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017]] <hr/> [[WP:WHMIN17|വനിതദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017]] | [[WP:BOOK17|പുസ്തകദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം-2017]] | [[WP:UNESCO2017|ലോക പൈതൃക തിരുത്തൽ യജ്ഞം-2017]] <hr/> [[WP:Ente_Gramam_2016|എന്റെ ഗ്രാമം 2016]] | [[WP:WAM2016|വിക്കിപീഡിയ ഏഷ്യൻ മാസം 2016]] | [[WP:WS2016|വിക്കിസംഗമോത്സവം 2016]] <hr/> [[WP:Onam_loves_Wikimedia|ഓണം വിക്കിമീഡിയയെ സ്നേഹിക്കുന്നു 2016]] | [[WP:RIO2016|റിയോ ഒളിമ്പിക്സിലെ ഇന്ത്യ- തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2016]] | [[WP:WAM|വിക്കിപീഡിയ ഏഷ്യൻ മാസം]] </center></div> <hr/> <center><big>കോമൺസിൽ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യാൻ [[File:Nuvola apps download manager3.png|20px|link=http://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Upload/ml?uselang=ml]]&nbsp; [http://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Upload/ml?uselang=ml ഇവിടെ ഞെക്കുക.]</big> </center> == താരകങ്ങൾ == *[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Barnstars|താരകങ്ങൾ]] <br/><hr/><br/> {{User committed identity|7D2C0A97E68AABD47D548B912DFAC644ED45F0EE82FFADA17CBA8DCC6D39D20D6BD4E3527F58B5C470D959F6C70D974003C5BF7740868F119F888EC3698C588D|SHA-512|background=#FC9|border=#000}} {{-}} {| style="text-align:center; border: 1px solid #000000; background-color:#fffff3; padding: 1em; {{border-radius|15px}}" |- padding:1em;padding-top:0.5em;" |style="font-size: 85%"|'''ഇത് ഒരു വിക്കിപീഡിയ [[Wikipedia:വിക്കിപീഡിയർ|ഉപയോക്താവിന്റെ താളാണ്]].''' വിക്കിപീഡിയയിൽ അല്ലാതെ മറ്റേതെങ്കിലും വെബ് സൈറ്റിൽ താങ്കൾ ഈ താൾ കാണാൻ ഇടവരുകയാണെങ്കിൽ നിങ്ങൾ ഒരു മിറർ സൈറ്റായിരിക്കാം കാണുന്നത്. ചിലപ്പോൾ ഈ താൾ പുതുക്കിയതാവണമെന്നില്ല, വിക്കിപീഡിയയോട് അല്ലാതെ ഈ ഉപയോക്താവിന്റെ താളിനു മറ്റ് സൈറ്റുകളുമായി യാതൊരു വിധമായ ബന്ധവുമില്ല. യഥാർത്ഥത്തിലുള്ള ഉപയോക്തൃതാൾ താങ്കൾക്ക് ഇവിടെ കാണാം. <span style="white-space: nowrap">[http://ml.wiki<!---->pedia.org/wiki/{{NAMESPACE}}:{{PAGENAMEE}} <span>http://ml.wiki</span><!----><span>pedia.org/wi</span><span>ki/{{NAMESPACE}}:{{PAGENAMEE}}</span>].</span> |[[Image:Wikimedia Foundation RGB logo with text.svg|60px|none|Wiki<!---->media Foundation]] |} [[വർഗ്ഗം:User MLW-2013]] nusxf7qm9mbqa5ztmwhjvf1hc3gaexg 3 137256 4675575 4673659 2026-10-12T15:49:57Z MediaWiki message delivery 53155 /* Wikidata weekly summary #753 */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4675575 wikitext text/x-wiki {| border="0" cellpadding="2" style="float: right; margin:1px;border: thin solid red; width: 160px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ colspan="2" style="margin-left: inherit; background:red; color:#ffffff;text-align:center;"| '''ഞാനുമായുള്ള പഴയ സം‌വാദങ്ങൾ ഇവിടെ കാണാം''' |- !align="center"|[[Image:Vista-file-manager.png|50px|സംവാദ നിലവറ]]<br/> |- | [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_1|'''1''']] [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_2|'''2''']] [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_3|'''3''']] [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_4|'''4''']] [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_5|'''5''']] [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_6|'''6''']] [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_7|'''7''']] [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_8|'''8''']] [[ഉപയോക്താവിന്റെ_സംവാദം:Ranjithsiji/നിലവറ_9|'''9''']] |} 0_0 == Last Few Days: WikiConference India 2026 Scholarship Applications == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, We're happy to share that scholarship applications for '''WikiConference India 2026''' are currently open and the deadline is just around the corner. [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026|WikiConference India 2026]] is the fourth edition of the national-level conference that brings together Wikimedians and stakeholders engaged in Indic-language Wikimedia projects and the broader open knowledge movement across India and South Asia. The conference will take place in Kochi, Kerala, from 4–6 September 2026. * You can find the more information and the application form at the [[m:Special:MyLanguage/WikiConference India 2026/Scholarship|Scholarship page here at Meta wiki]] * '''Scholarship deadline: 15 April 2026, 11:59 PM IST''' With only a few days left, we warmly encourage you to apply if you haven’t already and kindly request you to share this with your community and encourage others to apply. For more information and regular updates, we encourage you to visit the conference Meta page. Warm regards, <br> on behalf of the WikiConference India 2026 Organising Team ''This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) on 18:30, 11 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)'' </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI_2026_active_users&oldid=30389801 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #727 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-04-13. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#726]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/ZI_Jony_2|ZI Jony (2)]] - RfP scheduled to end after 17 April 2026 13:09 (UTC) * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/NirmosBot_3|Nirmos Bot 3]] - Task(s): Turn one or more consecutive hard (non-breaking) spaces into one regular space in Swedish descriptions. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Alex_NB_OT|Alex NB OT]] - Task(s): Correction of incorrectly specified links to population data sources containing wikitext artifacts with categories, which leads to incorrect categorization of articles. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Alex_NB_OT_2|Alex NB OT 2]] - Task(s): Extract KCI article ID from [[d:Property:P953|P953]] and add it to [[d:Property:P14184|P14184]]. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/ReNeuralAgent|ReNeuralAgent]] - Task(s): (1) add descriptions, (2) Latvian labels/descriptions, (3) 'retrieved from' and 'source URL' to unreferenced Statements, (4) missing aliases from external Identifier sources, (5) Geo coordinates, (6) external identifiers, (7) Population numbers, (8) remove 'dead sitelinks', (9) constraint violations. * Open request for comment: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Mass-editing_policy|Mass-editing policy]] is still open and requires your input. ''' Events ''' * Past: Missed the second quarter Wikidata+Wikibase office hour? You can catch up by reading the session transcript here: [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events/Telegram office hour 2026-04-08|2026-04-08 (Q2 2026)]] * Current: (Spanish) [[d:Event:Dominio_Público_en_América_Latina_2026|Public Domain in Latin America 2026]] - 1st edition of the campaign to improve public domain data for Latin America is running until 15 June. * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** Next Linked Data for Libraries [[d:Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session 14 April, 2026: We have our next LD4 Wikidata Affinity Group Session on Tuesday, April 14, 2026 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST (Time zone converter). QuickStatements is one of the most widely used tools in Wikidata, enabling users to upload and edit large volumes of structured data efficiently. Originally developed by Magnus Manske, the tool has become essential for institutions, researchers, and volunteers working with open data. The new QuickStatements 3.0, developed by Wikimedia Brasil with support from Wikimedia Deutschland, introduces a modernized interface, improved performance, and new features shaped by community input, making it easier than ever to contribute high-quality data to the Wikimedia ecosystem. Event page: [[d:Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/QuickStatements3|https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/QuickStatements3]] **[https://artandfeminism.org/panel/community-hours-af-wikidata-modules/ Art+Feminism is hosting a Community Hours session on April 17 to introduce their new Wikidata modules — don’t miss it!] ** [https://www.digis-berlin.de/workshop-wikidata-fuer-die-sammlungserschliessung-am-20-04/ digiS Workshop „Wikidata für die Sammlungserschließung“ am 20.04.] - (German), registration closes 16.04, takes place online (10:00 – 11:30 CEST), room link after registration. ** [https://events.ucf.edu/event/4102698/open-scholarly-profiles-with-wikidata Open Scholarly Profiles with Wikidata] - Wednesday, April 22, 2026 1300 - 1430 EDT (1700 - 1830 UTC). This is an onsite event at University of Central Florida. ** [[w:ig:Event:Visibility_of_Communities_in_Nigeria_2.0|Visibility of Communities in Nigeria 2.0]]: 17.04 - 25.04, (please register on the link). Help enrich Wikidata with cultural preservation, tourism and inclusive development data for items on South Nigerian communities. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: (Spanish) [[wmes:conectando-a-los-autores-y-autoras-del-patrimonio-documental-vasco-en-wikipedia-y-wikidata|Connecting: Basque documentary heritage on Wikipedia and Wikidata]] - a program to make Basque heritage data more visible, with events scheduled through April - June. * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=TiyhYerswVU Live Wikidata Editing #120] with Jan Ainali and Abbe98 ** [https://www.youtube.com/watch?v=gVUDn1E-yJU Can AI Replace Wikipedia? Jonathan Fraine & Raja Amelung Explain Why It Cannot] - Wikimedia Deutschland's Jonathan and Raja discuss why human knowledge and contribution to Wikipedia and Wikidata will always be important. ** [https://www.youtube.com/watch?v=tEzUqaorHtg Interfacing with Wikidata for fun and profit] - Yaron Koren ** [https://drive.google.com/file/d/1qwwpxtdGAG7oYKwlp2ykhyZIgrMYvUgt/view Introduction to Lexicographical data] - By Chinonso Chidi ** [https://m.youtube.com/watch?v=TmMC8L89hOs&pp=iggCQAE%3D WMUK Wikidata Training (1/2) - Why & how to add data to Wikidata] - a beginner-friendly introduction to Wikidata editing hosted by Dr. Martin Poulter. ** [https://m.youtube.com/watch?v=acjchSUjq48&pp=iggCQAE%3D WMUK Wikidata training (2/2) - Make your first Wikidata query using SPARQL] - How to query Wikidata's vast store of knowledge using SPARQL. ** [https://m.youtube.com/watch?v=5WTkl4dXCKA&pp=iggCQAE%3D Wikidata and personal pronouns (P6553) by Clair Kronk and Crystal Yragui] - part of the [[m:Event:Queering_Wikipedia_Conference_2025|Queering Wikipedia Conference (2025)]] ** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=KoSszuyG8tI Queering the public domain using Wikidata and Wikipedia] - with [[m:User:Hiperterminal|User:Hiperterminal]]. ** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=jRj3cXRn1uk Taller de OpenRefine por David Ramírez-Ordóñez] ([[m:User:Hiperterminal|User:Hiperterminal]]) - a workshop on OpenRefine with a geder perspective. ** [https://www.youtube.com/watch?v=31VQumm49yM Introducing lgbtDB: A Collaborative Queer Resource and Pilot Data Area] by Clair Kronk. ''' Tool of the week ''' * [https://humansmap.com/ HumansMap] - a connection-visualiser and explorer app for 3 million notable humans, all data sourced from Wikidata. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Call for tool builders: EntitySchemas listening tour: The Wikidata team wants your feedback on EntitySchemas to improve data quality and discoverability. Share your experiences, pain points, and needs via the [[d:Wikidata_talk:Schemas#EntitySchemas_listening_tour_(feedback_round_2)|project talk page]] or this short [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeF1snQbKid7WaurWtEyrYPJ31M9vN8cKl4EocOnwNCvMsZqw/viewform?usp=header Google form] (including option for a 30-min video call). ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14272|ConLang Code Registry code]] (<nowiki>3-letter identifier for language defined in the ConLang Code Registry, using codes reserved for private use in ISO 639-3</nowiki>) **[[:d:Property:P14280|‎official roster page]] (<nowiki>URL of a team's official page about this player</nowiki>) **[[:d:Property:P14299|‎value type of this mathematical property]] (<nowiki>type of the value of this mathematical property when applied to this object or this type of objects</nowiki>) **[[:d:Property:P14300|‎Usenet newsgroup]] (<nowiki>Usenet newsgroup associated with the item</nowiki>) **[[:d:Property:P14317|hardware is incompatible with]] (<nowiki>significant elements with which a computer hardware or electronic device is incompatible and which indicates a significant property of this hardware.</nowiki>) **[[:d:Property:P14319|Peh-oe-ji]] (<nowiki>writing system for Taiwanese Hokkien (Q36778) or other Southern Min (Q36495) language varieties in Fujian and South East Asia.</nowiki>) **[[:d:Property:P14332|‎heir apparent]] (<nowiki>person designated to take on royal position after death of subject</nowiki>) **[[:d:Property:P14341|thumbtime]] (<nowiki>time for video thumbnail in seconds</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14263|Algeria Press Service tag ID (English)]], [[:d:Property:P14264|Algeria Press Service tag ID (French)]], [[:d:Property:P14265|‎BERON lexeme ID]], [[:d:Property:P14266|‎Brussels BeStAddress street ID]], [[:d:Property:P14267|‎Brussels BeStAddress address ID]], [[:d:Property:P14268|‎Atlas of Endangered Alphabets ID]], [[:d:Property:P14269|Anarâš aavis topic ID]], [[:d:Property:P14270|Wikiparfum perfume ingredient ID]], [[:d:Property:P14271|TMDB award ID]], [[:d:Property:P14273|Open Library Collection]], [[:d:Property:P14274|‎Ohio University ArchiveSpace subject ID]], [[:d:Property:P14275|VAi Archiefhub agent ID]], [[:d:Property:P14276|‎PBA.com player ID]], [[:d:Property:P14277|‎IRIS UNIL author ID]], [[:d:Property:P14278|IPRESS ID]], [[:d:Property:P14279|GEMI Number]], [[:d:Property:P14281|‎StandardsMap ID]], [[:d:Property:P14282|‎Japanese Location Database ID]], [[:d:Property:P14283|‎IRDI]], [[:d:Property:P14284|‎Wendingen object ID]], [[:d:Property:P14285|‎Wendingen person ID]], [[:d:Property:P14286|Oricon News ID]], [[:d:Property:P14287|‎JMRC person id (en)]], [[:d:Property:P14288|Rappels person ID]], [[:d:Property:P14289|KCI journal ID]], [[:d:Property:P14290|KCI publisher ID]], [[:d:Property:P14291|BIORAB-Kaiserreich ID]], [[:d:Property:P14292|BIORAB–WEIMAR ID]], [[:d:Property:P14293|‎Mainline Station Heritage Artefacts Collection ID]], [[:d:Property:P14294|Göteborgsalliansen player ID]], [[:d:Property:P14295|‎Fungal Names taxon ID]], [[:d:Property:P14296|‎Dicionário Biográfico de Cientistas, Engenheiros e Médicos em Portugal ID]], [[:d:Property:P14297|‎Brewver beer ID]], [[:d:Property:P14298|Central Registration Number (Indonesian police)]], [[:d:Property:P14301|‎UEA catalogue ID]], [[:d:Property:P14302|‎lit.link ID]], [[:d:Property:P14303|kulturbase.no ID]], [[:d:Property:P14304|KuLaDig-ID]], [[:d:Property:P14310|Topplista artist ID]], [[:d:Property:P14311|TV Drama Database program ID]], [[:d:Property:P14315|‎Thyssen-Bornemisza work ID]], [[:d:Property:P14316|‎Swedish National Archives ID]], [[:d:Property:P14318|Perfumery Glossary ingredient ID]], [[:d:Property:P14320|‎PeeringDB facility ID]], [[:d:Property:P14321|‎Nişanyan Adlar ID]], [[:d:Property:P14322|National Theatre in Prague performance ID]], [[:d:Property:P14323|National Theatre in Prague artist ID]], [[:d:Property:P14324|‎JVID performer ID]], [[:d:Property:P14325|CICAP Encyclopedia ID]], [[:d:Property:P14326|‎MJ character glyph name]], [[:d:Property:P14327|member of the Azorean parliament ID]], [[:d:Property:P14328|Master Ideographs Seeker character ID]], [[:d:Property:P14329|‎London Book Trades ID]], [[:d:Property:P14330|‎Kloekecode]], [[:d:Property:P14331|ID Prix de Lausanne]], [[:d:Property:P14333|‎GDUNO ID]], [[:d:Property:P14334|‎fotbolltransfers.com ID]], [[:d:Property:P14335|Foot Résultats player ID]], [[:d:Property:P14336|‎Dictionary of Unitarian & Universalist Biography ID]], [[:d:Property:P14337|‎DBNL country ID]], [[:d:Property:P14338|‎CROWCASS file number]], [[:d:Property:P14339|‎European Dictionary Portal ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/OpenType script tag|OpenType script tag]] (<nowiki>identifier for a script in OpenType</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/OpenType language system tag|OpenType language system tag]] (<nowiki>identifier for a language (system) in OpenType</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/tattoos|tattoos]] (<nowiki>anatomical location of a tattoo that this person or character have</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/organization in cooperation with ISO ID|organization in cooperation with ISO ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EDAM Ontology ID|EDAM Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FISH Evidence Thesaurus Identifier|FISH Evidence Thesaurus Identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FISH Thesaurus of Monument Types ID|FISH Thesaurus of Monument Types ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ScriptSource script ID|ScriptSource script ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ScriptSource language code|ScriptSource language code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Extended Defence of Britain Database ID|Extended Defence of Britain Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Max username|Max username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BE-monumen ID|BE-monumen ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/LAbm List of sitelinked small items to a single Wiki] ([https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Request_a_query&oldid=2480451843 source]) - example wiki: Maori Wikipedia ** [https://w.wiki/FYno People who have herbarium specimens in Herbarium Dresdense (on a timeline)] ([[d:Wikidata:WikiProject_Collectors_affiliated_with_the_Herbarium_Dresdense_(DR)|source]]) * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Collectors_affiliated_with_the_Herbarium_Dresdense_(DR)|Collectors affiliated with the Herbarium Dresdense (DR)]] * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/QuickStatements3|LD4 Wikidata Affinity Group/QuickStatements3]] - don't forget to add yourself to the participants section if you plan to attend the 14.04 Zoom call. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Temples_in_Roman_Britain/Data_Model|Temples in Roman Britain/Data Model]] subpage was added. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science|Library and Information Science]] added subpages: [[d:Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science/dashboard_of_librarians|Librarians dashboard]], [[d:Wikidata:WikiProject_Library_and_Information_Science/dashboard_of_indexers|Indexers dashboard]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Special:ShortPages|Short Pages]] - A list of pages (mostly Items) that are very small, often appear completely blank. A review to judge whether they are suitable for deletion, victims of vandalism or require merging or expanding may be appropriate. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q804859|Baldur's gate II: Shadows of Amn]] - an isometric CRPG created with the Infinity engine, adapting the Advanced Dungeons and Dragons 2nd edition ruleset. * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L1250690|spegnere]] (Italian verb) to turn off, switch off, extinguish. ''' Development ''' * The Wikibase Reuse Team is working on ensuring [https://phabricator.wikimedia.org/T413655 language fallback works on the GraphQL] labels of linked entities functionality and [https://phabricator.wikimedia.org/T421994 improving the technical infrastructure behind wbsearchentities]. * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: is working on [https://phabricator.wikimedia.org/T422564 introducing metrics] that help observe the impact of Recent Change related work. Work continues on improving the Diff ([https://phabricator.wikimedia.org/T419244 T419244], [https://phabricator.wikimedia.org/T419823 T419823]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/United Nations|United Nations]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:40, 13 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30379279 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #728 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-04-20. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#727]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Yamato Shiya|Yamato Shiya]] - RfP scheduled to end after 26 April 2026 11:10 (UTC) * Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/ZI Jony 2|ZI Jony 2]] - Closed as successful ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #88 May 11 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. ** Wikidata turns 14 this October, and it’s time to start thinking about birthday celebrations🥳. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/O6V5RI7VMZCQGFTJZNNFOYZPJ6OPPK2R/ See the various ways in which you can participate]. ** [https://events.ucf.edu/event/4102698/open-scholarly-profiles-with-wikidata Open Scholarly Profiles with Wikidata] - April 22, 2026 1300 - 1430 EDT (1700 - 1830 UTC). This is an onsite event at University of Central Florida and requires registration (see link). ** [https://www.instagram.com/p/DXNPK8jkl7p University of Central Illinois - How does data power Wikipedia and Wikidata?] Discover how your data skills can make an impact. Join the two onsite sessions (April 21, follow the link for registration details). '''Module 1''' - GLAM Wiki and the Wikimedia Ecosystem: Commons and Structured Data: 0930 - 1130 CDT - An overview of GLAM-Wiki (Galleries, Libraries, Archives and Museums). '''Module 2''' - Wikidata: Editing, Querying, Citations and GIS Applications, 1300 - 1500 CDT ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [[DiffBlog:2026/04/14/women-in-photography-wikidata-workshop-with-lightbox-library|Women in Photography – Wikidata Workshop with LightBox Photo Library]] - to address the underrepresentation of women photographers in the Wikimedia Projects, this workshop brought tech reporters, librarians, researchers and photography enthusiasts to understand how Wikidata can unlock data silos and connect different projects (in the Wikiverse and external) to make data on women photographers more searchable. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/14/her-heritage-wiki-challenge-artfeminism-in-ghana-month/ Her Heritage Wiki Challenge: Art+Feminism in Ghana Month] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/03/18/no-signal-no-problem-building-the-dagbanli-dictionary-for-offline-use/ No Signal? No Problem: Building the Dagbanli Dictionary for Offline Use], by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan * Papers: [https://link.springer.com/article/10.1007/s11192-026-05621-1 Optimising university web visibility: strategies using Wikidata identifiers and statements in Webometrics rankings] By Backory et al., (2026), this study analyses Webometrics rankings of universities, applying clustering algorithms (K-means, hierarchical clustering, fuzzy C-means, GMM, and DBSCAN) to identify which identifiers and statements the top-ranked institutions have in common on their Wikidata entities. * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=Q8qG2QxqsQE OKI Internship 2026 - Wikidata & Screening Test Preparation] - Part of the Open Knowledge Initiative, hosted by Ankit V & Kasyap P. ** [https://www.youtube.com/watch?v=GnOHrG_nVvY Charted Roots - Genealogy and worldbuilding in Obsidian] - includes an example of linking to Wikidata to quickly add location data to your visualised family history. ''' Tool of the week ''' * [https://hay.toolforge.org/depictor/index.php Depictor] by Hay Kranen is a tool that add structured data statements to Wikimedia Commons using a game-like interface ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://librarycarpentry.github.io/lc-wikidata/01-introduction.html What is Wikidata? - Library Carpentry] is part of ''The Carpentries'', a registered non-profit teaching foundational coding and data science skills. They recently updated their introductory course to Wikidata and knowledge graph concepts. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14344|‎ocremix.org game ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/especially|especially]] (<nowiki>qualifier for statements to refine a value that applies more generally, but applies especially to a more specific value; a more specific qualifier than "including" (P1012)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/independent of theory|independent of theory]] (<nowiki>theory that proves neither this proposition nor its negation</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/EPBC conservation status|EPBC conservation status]] (<nowiki>the conservation status from the Australian Environment Protection and Biodiversity Conservation Act 1999 assigned by the Australian Department of Climate Change, Energy, the Environment and Water</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/part of discography|part of discography]] (<nowiki>discography that this musical release is a part of</nowiki>) *New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Thai Government Agency GFMIS Code|Thai Government Agency GFMIS Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Conlang Database ID|Conlang Database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Plataforma Acácia|Plataforma Acácia]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Observatório Terras Quilombolas|Observatório Terras Quilombolas]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LMTA folkloro archyvo ID|LMTA folkloro archyvo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kulturdenkmal-ID Rheinland-Pfalz|Kulturdenkmal-ID Rheinland-Pfalz]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UNDRR-ISC Hazard Information Profile ID|UNDRR-ISC Hazard Information Profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Код Вестра|Код Вестра]], [[:d:Wikidata:Property proposal/19star performer ID|19star performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EM-DAT disaster number|EM-DAT disaster number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ColBase ID|ColBase ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIOSOP ID|BIOSOP ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BIOKAND ID|BIOKAND ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://query-chest.toolforge.org/redirect/0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000002BJC71J4LUqy0w0MAAygQUkoMc46KQ2QeA28GuQ6saU Depthness of subway stations in meters] (by [[User:Bouzinac|Bouzinac]]) * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/children_of_unborn_parents|Children of unborn parents]], this list shows the child entity's birth date predates the parent entity's birth date: good candidates to check if the birth and relationship statements need correcting. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q41178|Haïlé Sélassié Ier]] - Emperor of Ethiopia from 1930 to 1974 * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L9704|slide (L9704)]] - English noun (slaɪd) meaning "a photographic transparency", "a playground or gym apparatus", or "a mass movement of earth or snow" ''' Development ''' * The Wikibase Reuse team continued their work on ensuring [https://phabricator.wikimedia.org/T413655 language fallback works for labels of linked entities in GraphQL] and on [https://phabricator.wikimedia.org/T421994 refactoring wbsearchentities] * The Wikidata team worked on explored how to reduce load for low data users [https://phabricator.wikimedia.org/T400325 T400325], fixed some bugs on the new mobile editing on Items [https://phabricator.wikimedia.org/T418110 T418110], [https://phabricator.wikimedia.org/T414454 T414454] and improved some error messages [https://phabricator.wikimedia.org/T417797 T417797], [https://phabricator.wikimedia.org/T412145 T412145] * In the WIT team, engineering continued working on the [https://phabricator.wikimedia.org/T419823 LilDiffCheck prototype] [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/South_Korea|South Korea]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:04, 20 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30424079 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == ഞാൻ ഉണ്ടാക്കിയ താൾ മായുന്നു പക്ഷേ മായ്ക്കൽ താളിൽ കാണുന്നില്ല == എന്തുകൊണ്ട് അങ്ങനെ മിണ്ടാപ്രാണി എന്ന നാൾ ഇന്നലെ സൃഷ്ടിച്ചു ഇന്ന് മാഞ്ഞു [[ഉപയോക്താവ്:Sreehari lijinas|Sreehari lijinas]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sreehari lijinas|സംവാദം]]) 08:20, 22 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) :@[[ഉപയോക്താവ്:Sreehari lijinas|Sreehari lijinas]] [[കരട്:മിണ്ടാപ്രാണി]] എന്നാക്കിമാറ്റുകയാണ് ചെയ്തത്. ലേഖനത്തിൽ ആവശ്യത്തിന് വിവിരങ്ങളില്ല, അവലംബമില്ല, ലേഖനം വിക്കിശൈലിയിലല്ല എഴുതിയിരിക്കുന്നത് എന്നിങ്ങനെ ഒന്നിലധികം പ്രശ്നമുണ്ട്. അവയെല്ലാം പരിഹരിച്ച് മതിയായ അവലംബങ്ങളും വിവിരങ്ങളും ചേർത്ത് ലേഖനം നന്നാക്കുക. അതിനുശേഷം പുനസ്ഥാപിക്കുന്നതാണ്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[വിക്കിപീഡിയ:കരട്]] കാണുക [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 09:41, 22 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) ::ശരി [[ഉപയോക്താവ്:Sreehari lijinas|Sreehari lijinas]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sreehari lijinas|സംവാദം]]) 13:05, 27 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) == Wikidata weekly summary #729 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-04-27. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#728]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Closed request for adminship: '''[[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Yamato_Shiya|Yamato Shiya]]''' - Congratulations to our newest Admin! * New requests for permissions/Bot: '''[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Chamiln17@FineWiki|Chamiln17@FineWiki]]''' - '''Task/s:''' Read-only Wikidata entity cache build for an academic temporal language model dataset. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: Next [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group|LD4 Wikidata Affinity Group]] session — 28 April 2026 at 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST. This session covers QuickStatements 3.0, the updated batch-editing tool for Wikidata, redeveloped by Wikimedia Brasil with support from Wikimedia Deutschland, featuring a modern interface and improved performance. Watch the previous session recording: [https://www.youtube.com/watch?v=zkd_W_K2CEQ on youtube]. More details: [[Wikidata:WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/QuickStatements3 | QuickStatements3]] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/10/the-gballi-browser-designing-for-the-dagbanli-alphabet/ The Gballi Browser: Designing for the Dagbanli Alphabet], by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan ** [[DiffBlog:2026/04/21/building-visibility-for-african-women-on-wikimedia-the-empowerher-fellowship|Building Visibility for African Women on Wikimedia: The EmpowerHer Fellowship]] by Andikan Efiok Eduok. * Papers: ** [https://openhumanitiesdata.metajnl.com/articles/10.5334/johd.430 Call for Edits Nearby: Open Archives Metadata from Saxony] by J. Bemme & M. Munke (2026), latest paper in the Journal of Open Humanities Data series. ** (Deutsch) [PDF] [https://arthist.net/reviews/52225/view=pdf Art History Loves Wiki 2026 | digital/local.collection loves wiki] - report from ArtHist.net on the recent 3rd edition of the conference, held at the Museum Schnütgen, Köln, from 27 – 29 March. * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=7GAI0MXlYBE Live Wikidata Editing, #121] with Jan Ainali and Abbe98. ** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=Ci-TFUyvnAU Build with Wikimedia open data: APIs, SPARQL and visualization] with Carla Toro Fernández, Director Technology WM Chile. ** [https://www.youtube.com/watch?v=1mehivb26qI Every Airport Ever Built (1909-2024)] - an animated map showing where and when airports were built. Powered by Wikidata and OurAirports. ** (Catalan) [https://www.youtube.com/watch?v=1xFbsSRMncs Barcelona Free Software: How to use Wikidata to make public domain digital works visible?], [[d:User:Hiperterminal|User:Hiperterminal]] presents Paulina, discusses the work done in digitising collections and how to make public domain works visible. * Notebooks: [https://observablehq.com/@pac02/does-the-country-of-birth-affect-the-likelihood-of Does the country of birth affect the likelihood of having a Wikipedia biography?] by [[User:PAC2]] ''' Tools of the week ''' * [https://app.wikitime.live/ The Human History Atlas (WikiTime)], a browser-based atlas that uses Wikidata and Wikipedia-sourced data to construct timelines and allows exploration of significant historical events. * [https://olympians.toolforge.org/athletes Wikilympians], a real-time list of all 153,412 known Olympic competitors with Wikidata and Wikipedia coverage statistics ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Wikibase Suite 7.0 and Wikibase Suite Deploy 7.0.0 have been launched! It brings Wikibase closer to feature parity with Wikidata. Here's what's in the latest release: ** [[mw:Extension:Echo|Echo Extension]]: User activity alerts and notifications. ** [[mw:Extension:DiscussionTools|Discussion Tools Extension]]: Set of tools to enhance discussion pages. ** [[mw:Trust_and_Safety_Product/Temporary_Accounts|Temporary Accounts]]: The support for temporary accounts without IP address exposure has been added. It will, however, remain disabled by default, in line with Wikibase Cloud. ** Grouped External Identifiers (https://phabricator.wikimedia.org/T310898): External identifiers are now grouped on entity pages for better readability. ** “Mul” (multi-language) support: Adds support for multi-language values. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14345|perspective]] (<nowiki>point of view for an image of an object, for example an anatomical structure (ventral, dorsal, frontal)</nowiki>) **[[:d:Property:P14347|Bavarian natural monuments ID]] (<nowiki>identifier for natural monuments in Bavaria (Germany), issued by the Bayerisches Landesamt für Umwelt</nowiki>) **[[:d:Property:P14351|‎audio version of text]] (<nowiki>The audio version of a text (e.g. book). Not the audio version of the Wikipedia article about the text (e.g. book).</nowiki>) **[[:d:Property:P14359|‎motive]] (<nowiki>verified reasoning behind an action</nowiki>) **[[:d:Property:P14360|‎award category or rank]] (<nowiki>(qualifier of P166) specific category or rank of an award received, for awards with more than one category or rank</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14346|‎BE-monumen ID]], [[:d:Property:P14348|Team Norway athlete ID]], [[:d:Property:P14349|‎Kantonsspital St.Gallen author ID]], [[:d:Property:P14350|‎Consumer Rights Wiki article ID]], [[:d:Property:P14353|Central Registration Number (Indonesia Military)]], [[:d:Property:P14354|‎Conlang Database ID]], [[:d:Property:P14355|EM-DAT disaster number]], [[:d:Property:P14356|UNDRR-ISC Hazard Information Profile ID]], [[:d:Property:P14357|‎EDAM Ontology ID]], [[:d:Property:P14358|‎Turkey province ID]], [[:d:Property:P14361|Kvinnehistorie.no topic ID]], [[:d:Property:P14362|CNVD-ID]], [[:d:Property:P14363|GiveSendGo fundraising ID]], [[:d:Property:P14364|radiko person ID]], [[:d:Property:P14365|Wikiparfum brand ID]], [[:d:Property:P14366|‎Turkey district ID]], [[:d:Property:P14367|OSDev article ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/different from property|different from property]] (<nowiki>This property is to be distinguished from the other property</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/SELL rating|SELL rating]] (<nowiki>classification in the Syndicat des éditeurs de logiciels de loisirs rating system</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/time expansion|time expansion]] (<nowiki>factor by which a recording's duration has been extended or compressed relative to the original real-time event, without pitch correction; values greater than 1 indicate time expansion (e.g. 10 = ten times longer than real life, pitch lowered tenfold); values less than 1 indicate time compression (e.g. 0.1 = ten times shorter, pitch raised tenfold); 1 = real-time</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Parental Advisory System rating|Parental Advisory System rating]] (<nowiki>content rating for coin-operated video games</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEFOX film ID (reproposal)|CINEFOX film ID (reproposal)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEFOX parson ID (reproposal)|CINEFOX parson ID (reproposal)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VK video ID|VK video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brew TV|Brew TV]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CycleBase cyclist ID (new)|CycleBase cyclist ID (new)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Royal Australian Air Force service number|Royal Australian Air Force service number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Files of the Reich Chancellery ID|Files of the Reich Chancellery ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/MDpD List of treaties/truces in the time] by [[:d:User:Bouzinac | Bouzinac ]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Occupations|WikiProject Occupations]] for enriching items [[d:Property:P106|occupation ''<small>(P106)</small>'']], [[d:Q12737077|occupation ''<small>(Q12737077)</small>'']] with data verified from official national occupation classification systems. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/without_claims_by_site|Without Claims by Site]] - this report will list how many Wikidata Items have 0 Statements, with a linked Wiki Article/page. Click ''reports/all items'' for a per wiki list, and consider expanding. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q845661|Okazaki fragments]] - short DNA sequences synthesized discontinuously during DNA replication * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L29733|transfer (L29733)]] - English noun/verb (ˈtræns.fɜːr) meaning "to move from one place to another", "a sports team member moving to another team", or "a ticket allowing continuation of a journey" ''' Development ''' * Query Service: It is now possible to download query results in Wikidata Query Service that include coordinates as KML & GPX (GeoJSON has been available since last year). Text from the first column in the results is used as the value for naming POIs. Thanks again to Atom.oil.2 for the patch. ([[phab:T414376]]) * The Wikidata team continued working on a prototype to make WikiProjects more visible ([[phab:T420907]]) and made the new Wikidata mobile UI use auto-resizing text areas instead of single-line text inputs, in order to make longer values easier to edit ([[phab:T414420]]) * The Wikidata Integrations team now has a working prototype of LilDiffCheck, injecting wikidata changes into recent changes only if there was a change on the wikipedia html ([[phab:T421390]]) * Language fallback will be available this week on the labels of linked entities functionality in GraphQL ([[phab:T413655]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Main dashboard|field of work]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:28, 27 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30424079 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == You may be an eligible candidate for the U4C election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Greetings, The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years. This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required. The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run. In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:06, 28 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&oldid=30472432 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Keegan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Programme submissions open: Language Diversity Conference, Accra 2026 == [[File:Official logo for language diversity conference 03.png|frameless|250px|right]] The '''[[m:Language Diversity Conference|Language Diversity Conference 2026]]''' will take place '''2–4 October 2026 in Accra, Ghana''', under the theme: ''Strengthening Language Communities in the Open Knowledge Movement''. The Programming Team is inviting the following types of session proposals: * '''Lightning talks''' – 10-minute short presentations on any relevant topic * '''Presentations''' – 20–25 minutes (including audience Q&A) * '''Workshops and tutorials''' – 50 or 110-minute interactive sessions (e.g. on Content Translation, Wikidata, or other topics) * '''Panel discussions''' – 50-minute panels; collaborations with others are encouraged Submissions will be evaluated by the Programme Committee based on: * Potential impact and expected outcomes * Relevance to the conference theme or focus areas Sessions may be recorded and made publicly available. If you prefer not to be filmed, you may indicate this during submission. '''→ [https://wikimedia.eventyay.com/wm/langdiv/cfp Submit your proposal on Eventyay]''' For more information, or questions, contact: languagediversitycon{{@}}gmail.com <!-- Message sent by User:~~~~~ on behalf of the Language Diversity Hub --> (This message was sent to [[:ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=MassMessage/Lists/LDH&oldid=30405990 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Oscar .@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #730 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-05-04. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#729]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Chamiln17@FineWiki|Chamiln17@FineWiki]] - Task: This bot performs a read-only cache build for an academic temporal language model dataset. * Other: [[d:Wikidata:WikiProject Ontology/Status of Ontology Classes and Properties|better tools to support constraints implied by properties like disjoint union of]] ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[d:Event:WikiProjects Days 2026|WikiProjects Days 2026]] (online, June 19 to 21). A community gathering focused on making WikiProjects more useful, visible, and alive. [[d:Event talk:WikiProjects Days 2026|Propose a session]] (deadline for proposals: May 26, 2026) or register now. ** [[m:Language_Diversity_Conference/Submissions|Language Diversity Conference]] - Call for Submissions ends 15 May 2026. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/29/wikidata-community-summit-2026-coscup-call-for-proposals/ Wikidata Community Summit 2026 @ COSCUP] - Call for Proposals ends May 9, 2026. ** [https://www.laguardia.edu/event/lic-photo-walking-tourwikipedia-workshop/ LIC Photo Walking Tour + Wikipedia & Wikidata Workshop] - May 16, 12:30 - 16:00 EDT (UTC-4). A historical walking tour of Long Island City, New York, concluding with a Wiki-skills workshop at LaGuardia. Registration on the event link. * Ongoing: [[d:Wikidata:Events/Coordinate_Me_2026|COORDINATE ME 2026]] - a Wikidata competition for geolocatable content has just started and ends 31 May 2026. Visit the link for details on how to participate. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://christianmahnke.de/en/post/blog-visualisation/ Visualised Blog metadata through SPARQL queries] - ChristianMahnke blog. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/04/22/mozilla-common-voice-meets-wikidata-how-the-dagbanli-dictionary-got-audio-usage-examples/ Mozilla Common Voice Meets Wikidata (How the Dagbanli Dictionary Got Audio Usage Examples)] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/03/wiki-loves-mother-tongue-2026-in-the-igbo-community/ Wiki Loves Mother Tongue 2026 in the Igbo Community] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/04/eduwiki-workshop-highlights-practical-uses-of-wikimedia-commons-in-education/ EduWiki Workshop Highlights Practical Uses of Wikimedia Commons in Education] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/02/recap-wiki-for-human-rights-lgbtiq-nigeria-february-and-march-training/ Recap: Wiki for Human Rights, LGBTIQ+ Nigeria, February and March Training] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/01/the-new-artfeminisms-wikidata-modules-are-here/ The new Art+Feminism’s Wikidata Modules are here!] * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=9lEyzX98BFE Panel on Wikidata and public domain in Colombia] (Spanish): on April 24th, the National Library of Colombia, The Cultural Network of the Bank of the Republic of Colombia, Wikimedia Colombia and Fundación Conector discussed about digital heritage and Wikidata, its challenges and opportunities for collaboration. ** [https://www.youtube.com/watch?v=qAnnn-Bk7Tk Wikibase - an introduction by Jason Evans] (Open Data Manager, National Library of Wales). Produced by the Wikimedian in Residence channel, University of Edinburgh. ** [https://www.youtube.com/watch?v=OV4aL2PdjIc A uMap based on Wikidata] - a use-case of Holy Wells located in Ireland, associated with female Saints, powered by Wikidata and OpenStreetMap. ** [https://www.youtube.com/watch?v=ViOkEYQLggM Wikifunctions in practice: Reusable Logic for Wikimedia] - Presentation given by Toby Hudson ([[d:User:99of9|User:99of9]]) at the Wikiconference Australia 2026. ** [https://www.youtube.com/watch?v=-qYi3xPtB8I Mentor Me! Session 3A] - This in-person and hands-on session is provided by the Wikimedia Tyap User Group, and continues in the following sessions: [https://www.youtube.com/watch?v=J4b6Y3w4_ME Mentor Me! Session 3B] and [https://www.youtube.com/watch?v=X2QM5RdJhl0 Mentor Me! Session 3C]. Led by Gwakhap D. Anthony, it will cover how to document languages with Wikidata lexemes. * Africa Wiki Women: ** [https://www.youtube.com/watch?v=1mrF98BA1SM Linking images from Commons to Wikidata and Wikipedia] - how images are used across the Projects with examples documenting African Women. ** [https://www.youtube.com/watch?v=fANX6mDde5A Newbies Monthly Meetup for Africa Wiki Women] - further training and introductory skills for Wikidata and how it interacts with the other Wikimedia Projects. ** [https://www.youtube.com/watch?v=yvatmrH1uhQ EditHer Africa Contest (April)] - a beginner-friendly hands-on Wikidata item creation guide and launch of the monthly contest, with a focus on African Women in Works and Leadership. ''' Tool of the week ''' * [https://openhistory.app OpenHistory] – interactive historical atlas of 21k+ Wikidata-sourced historical events, polities, and territories on a timeline+map. SPARQL-driven pipeline, MIT/CC BY-SA. ([https://github.com/kdhillon/openhistory GitHub]) ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://wikitrivia.tomjwatson.com/ WikiTrivia] - the webgame about putting historical events in the correct order recently got a huge update, thanks to creator Tom Watson. * [[mw:Wikimedia_APIs/Rate_limits|Wikimedia API's / Rate limits]] - new rate limits are being added for all Wikimedia projects, to ensure sustainable use to the REST an ACTION API's. If you operate a bot and it has recently started producing an error message for producing too many API requests, please consult the linked MediaWiki page and amend your bot as needed. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: [[:d:Property:P14387|‎meta-category for]] (<nowiki>topic or class of items covered by the lowest categories in this meta-category's hierarchy</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14368|KISTI article ID]], [[:d:Property:P14369|FISH Monument Types Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14370|FISH Evidence Thesaurus ID]], [[:d:Property:P14371|Organization in cooperation with ISO ID]], [[:d:Property:P14372|ScriptSource script code]], [[:d:Property:P14373|‎ScriptSource language code]], [[:d:Property:P14374|Tube8 performer ID]], [[:d:Property:P14375|Bundestag Group Minutes ID]], [[:d:Property:P14376|Westra code]], [[:d:Property:P14377|Myrotvorets ID]], [[:d:Property:P14378|‎Irish State Administration Database Unit ID]], [[:d:Property:P14379|Hessische Parlamentarismusgeschichte Abgeordneten-ID]], [[:d:Property:P14380|YouPorn performer ID]], [[:d:Property:P14381|‎GFMIS Agency Code]], [[:d:Property:P14382|‎Royal Australian Air Force service number]], [[:d:Property:P14383|‎Plataforma Acácia ID]], [[:d:Property:P14384|‎Observatório Terras Quilombolas ID]], [[:d:Property:P14385|BIOSOP ID]], [[:d:Property:P14386|BIOKAND ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/(found) liable of|(found) liable of]] (<nowiki>tort or civil wrong a person or organization was found liable of</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/DMCA takedown policy URL|DMCA takedown policy URL]] (<nowiki>DMCA (Digital Millennium Copyright Act) takedown policy or submitting page of this hosting site or UGC (User Generated Content) distributor</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/18 U.S.C. § 2257 policy URL|18 U.S.C. § 2257 policy URL]] (<nowiki>age requirement documentation URL statement of this website or company</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/monolingual text name properties|monolingual text name properties]] (<nowiki>(with an associated language code) name by which a subject is recorded in a database, mentioned as a contributor of a work, or is referred to in a particular context</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Gidrologicheskaya Izuchennost Code|Gidrologicheskaya Izuchennost Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/QBWiki article ID|QBWiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dijital İstanbul ID|Dijital İstanbul ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NaPTAN stop area code|NaPTAN stop area code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Cairn d'un éditeur|Identifiant Cairn d'un éditeur]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Darwin Correspondence person ID|Darwin Correspondence person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ACM Digital Library institution ID|ACM Digital Library institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SensCritique person ID|SensCritique person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ National Archives of Japan Digital Archive ID| National Archives of Japan Digital Archive ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VGs drapsoversikt ID|VGs drapsoversikt ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Semanticscience Integrated Ontology ID|Semanticscience Integrated Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Senkyo.com|Senkyo.com]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Objectif plumes author pages|Objectif plumes author pages]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Maoyan personage ID|Maoyan personage ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/critify.de publication ID|critify.de publication ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BookNotification author ID|BookNotification author ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/MR9w Script style of manuscript Qur'ans] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Early_Modern_Silesia|Early Modern Silesia]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Tango|Tango]] * WikiProject Highlights: WikiProject Ontology has gathered a [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2|list of potential projects]] for the second offering of the Wikidata Ontology course, and has published a subpage to discuss the future of [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Status_of_Ontology_Classes_and_Properties|Ontology Classes and Properties]]. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/unmarked_supercentenarians|Unmarked Supercentenarians]] - this list displays humans who do not have a claim ''supercentenarian (Q1200828)'' (or ''alleged supercentenarian (Q106991708)''), but the difference between their Date of Birth and Date of Death is greater than 110 years. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q174284|Raiders of the Lost Ark]] - a 1981 film directed by Steven Spielberg and starring Harrison Ford, Karen Allen, and John Rhys-Davies. * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L2205|gje (L2205)]] - Norwegian verb (jeː) meaning "to give", "to perform/hold", or "to diminish in strength" ''' Development ''' * Mobile statement editing: We continued fixing issues uncovered in testing * WikiProjects: We are working on adding links to the sidebar of Items to lead people to the respective WikiProjects for that Item. This way we hope to help people more easily find data modelling documentation as well as other editors interested in the same topic. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:51, 4 മേയ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30424079 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #731 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-05-11. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#730]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/AAU_Research_NLP_Bot,_1|AAU Research NLP Bot 1]] - Task(s): Querying Wikidata for entities and relations and paths between them. From 1-hop until 3-hops. * Closed request for permissions/Bot: [[d:User:MarisDreshmanisBot|MarisDreshmanisBot]] (formerly ''ReNeuralAgent Bot'') has been approved after a community intervention, see the discussion [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot#Maris_Dreshmanis_—_ReNeuralAgent|here]]. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** '''[[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProjects Days 2026]]''' will take place between '''19 - 21 June'''.<br>WikiProjects are crucial to improving data quality and onboarding newcomers to specific areas of Wikidata. This event is the place for all editors to discover WikiProjects, find ones to join, learn about their modelling practices and how to improve the content and tools of your favourite WikiProjects. '''[[d:Special:RegisterForEvent/3670|Register here]]''' to get any news or updates about this new Wikidata X Days event. The '''Call for Proposals''' is open! If you have an idea for a session, please '''[[d:Event_talk:WikiProjects_Days_2026|submit it here]]''' by '''26 May'''. ** [[d:Event:Wikidata Live Editing 122|Wikidata Live Editing]], 11 May ** [https://ai-bridges.org/2026/02/13/symposium/ AI Bridges Symposium] is taking place at ''Senate House, University of London'' across 28 and 29 May. (Free) Registration for this on-site event closes 21 May. The event will begin with introductions to Wikidata, Wikibase, connecting AI with Wikidata and follow on day 2 bringing the full ecosystem together for dialogue, debate, and collaborative action. * Ongoing: [[d:Wikidata:Events/Coordinate_Me_2026|Coordinate Me 2026]] - edit items with a [[d:Property:P625|P625 ''(coordinate location)'']] from the focus countries and be in the running for a prize. Ends 31 May 2026. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/08/building-wikimedia-tools-in-northern-nigeria-the-arewa-techcom-hackathon/ Building Wikimedia tools in Northern Nigeria: launch of Arewa TechCom through the Arewa Wikimedia Hackathon 2026] ** [https://addshore.com/tag/wikibase-world/ Editing wikibase.world (a MediaWiki site), with Jules (an AI agent)] by Addshore. ** [https://www.linkedin.com/pulse/libraries-ai-infrastructure-african-edition-stuart-michael-edelenbos-bsage/ Libraries as AI Infrastructure: The African Edition] - reflections on overlooked African contributions to linked data and AI infrastructure, highlighting Wikibase-powered projects African Literary Metadata (ALMEDA) and Nigeria’s Semantic Name Authority Recognition (SNAR). By Stuart Michael Edelenbos ** [https://www.tabakalera.eus/en/tabakalera-has-promoted-open-access-cultural-knowledge-linking-medialab-catalogue-wikidata Tabakalera promotes open access to cultural knowledge by linking their medialab catalogue to Wikidata] ** [https://blog.stoa.org/archives/4398 The Stoa: a Review for Digital Classics - report on Linked Pasts 11 - Epigraphic Data in Wikidata, from Ontology to Practice] ** [[Diffblog:technical-tinkering-for-commonsdb-at-the-wikimedia-hackathon/|Technical tinkering for CommonsDB at the WM Hackathon]] by Ainali. ** [https://www.ezrabrand.com/p/introducing-index-historical-jewish-figures Ezra Brand - Introducing a New Index of Biblical, Talmudic, and Medieval Jewish Figures] - Wikidata helps index and categorise Jewish figures into distinct periods. ** (Deutsch) [https://arthist.net/archive/52383 ArtHist: New Art-Historical Resource on the Web] and [https://blog.tib.eu/2026/05/11/eingepraegte-geschichte-das-meistersiegel-wiki-ist-online/ TIB Blog: Embossed story – the Meistersiegel-Wiki is online] are both articles about the new ''Meistersiegel'' Wikibase instance. * Papers: [https://journals.ub.uni-heidelberg.de/index.php/dco/issue/view/7602 Volume 12,2] of [[:d:Q130266048|Digital Classics Online]] contains many papers regarding the use Wikidata and Wikibase in the field of Classics: ** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112296 ''Hypotheseis, a Database of Named Entities Surrounding Greek Rhetorical Exercises''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]] ** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112294 ''Altinum: a Wikidata Project for Digital Epigraphy and Prosopography''] by [[:d:User:Anna Clara Maniero Azzolini|Anna Clara Maniero Azzolini]] ** [https://doi.org/10.11588/dco.2026.12.112287 ''The NIKAW Project: An Infrastructure of Texts, Entities and Language Models to Study the Circulation of Knowledge in the Ancient World''] by [[:d:User:Ake1990|Margherita Fantoli]] * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=WGcTriZO6dA OpenDataDEx - Exploring Supreme Court Rulings in Wikidata], for The Knowledge Commons project. Try it out for yourself: [https://opendatadex.com/ Open Data Explorer] ** [https://www.youtube.com/watch?v=hGsdryuQwTI Wikidata: Introduction and Basics] - an introductory session provided by WMUG Uganda. ** (Arabic) [https://www.youtube.com/watch?v=i67lJQfGPFg Introduction to Wikidata] hosted by Michel Bakhni for the channel: ''Wikimedia group for those interested in Islamic civilization'' * Presentations: ** (Deutsch) [[c:File:Wikidata_in_Museen,_Archiven_und_Bibliotheken.pdf|Wikidata in Museums, Archives and Libraries]] ** [[c:File:Wikicite_2025_white_paper_summary.pdf|White Paper (PDF) - Wikidata Days and Wikicite (2025)]] - Open bibliographic metadata in practice, what was learned in Bern and what libraries and the community can do next. ''' Tool of the week ''' * [https://opendatadex.com/ Open Data DEx Explorer] - ''"an interactive graph visualizer of semantic Open Data. Relationships are discovered heuristically and a graph structure created in real time, allowing navigation and insight into raw data without building formal ontologies."''Read more on [https://theknowledgecommons.org/ The Knowledge Commons blog], by Michelle Tomlyn. * [https://gapmap.wiki GapMap.Wiki] - explore knowledge gaps between different language Wikipedia's. GapMap identifies Wikipedia articles that exist in many languages but missing from the target, helping editors prioritize which articles to translate or create. No AI is used, just comparing publicly available databases. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Mobile editors can now edit all datatypes directly in the mobile view. To help improve this new interface, Wikimedia Deutschland is looking for volunteers (especially editors from Right-to-left languages) for UX testing sessions. Participants will be compensated for their time. Sign up [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/bo2e7e2a/apply here] (greatquestion) and learn more on the project page: [[d:Wikidata:Usability and usefulness/Item editing experience/Mobile editing of statements|Mobile editing of statements]] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14392|‎energy density]] (<nowiki>amount of energy extractable from a substance (e.g. in a combustion engine) per unit of volume or of mass</nowiki>) **[[:d:Property:P14401|‎Parental Advisory System rating]] (<nowiki>content rating for coin-operated video games</nowiki>) * Newest External identifierss: [[:d:Property:P14388|Cyprus company ID]], [[:d:Property:P14389|‎DBNL title ID]], [[:d:Property:P14390|ShotOnWhat film ID]], [[:d:Property:P14391|‎Shinmei database ID]], [[:d:Property:P14394|‎ColBase ID]], [[:d:Property:P14395|Lubimyczytać version/edition ID]], [[:d:Property:P14396|Files of the Reich Chancellery ID]], [[:d:Property:P14397|‎Darwin Correspondence person ID]], [[:d:Property:P14399|‎Gidrologicheskaya Izuchennost Code]], [[:d:Property:P14403|‎Brew TV movie ID]], [[:d:Property:P14404|National Archives of Japan Digital Archive ID]], [[:d:Property:P14405|PlayStation Trophies trophy ID]], [[:d:Property:P14406|Tax Identification Number (Spain)]], [[:d:Property:P14407|‎19star actor ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/concentration camp prisoner number|concentration camp prisoner number]] (<nowiki>registration or prisoner number assigned to a person in camps operated under Nazi persecution between 1933 and 1945</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/ID für Kulturdenkmale in Lübeck|ID für Kulturdenkmale in Lübeck]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Datenbank-ID für Kulturdenkmale in Lübeck|Datenbank-ID für Kulturdenkmale in Lübeck]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Prime Video URL ID|Prime Video URL ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Prime Video GTI|Prime Video GTI]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Portable Antiquities Scheme record ID|Portable Antiquities Scheme record ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) éditeurice dans le DEF19 2.0|Identifiant d'un(e) éditeurice dans le DEF19 2.0]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Apple TV parson ID|Apple TV parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CINEMATODAY film ID|CINEMATODAY film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Verfassungsblog author ID|Verfassungsblog author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Blätter author ID|Blätter author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EGAFD film ID|EGAFD film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Canadian Music artist ID|Museum of Canadian Music artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Canadian Music work ID|Museum of Canadian Music work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BGAFD film ID|BGAFD film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Movielens ID|Movielens ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Instrumentalistinnen-Lexikon ID|Instrumentalistinnen-Lexikon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/parliament.scot member ID|parliament.scot member ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Space/Queries#Astronauts_members_of_space_missions|Astronauts members of Space Missions]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Horse_racing/Queries#All_horses|All Horses in Wikidata]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Horse racing|Project Horse Racing]] : On topics relating to horse racing. ** [[d:Wikidata:WikiProject_William_%26_Mary_Law_School_EMCO|Project William & May Law School EMCO]] - to create and enhance entities for persons and corporate bodies related to the law school, for use in the library's metadata and archival work. * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Part_2:_How_to_use_QuickStatements_3.0_to_upload_data_to_Wikidata_for_Govdirectory|Project GovDirectory: How to use QuickStatements 3.0 to add data to GovDir]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2/Modelling_Dictionary_Usage_Labels_in_Wikidata|Ontology Course: Projects Offering 2]] - Modelling Dictionary Usage Labels in Wikidata, Roots and Rhythms: Modelling music as cultural heritage. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q208108|Catch Me If You Can]] - a 2002 film by Steven Spielberg starring Leonardo DiCaprio and Tom Hanks. A dramatic re-telling of the life and exploits of serial confidence man Frank Abegnale Jr., ironically the events of the film were later found to be mostly fabricated. ''' Development ''' * Mobile statement editing: We are continuing to improve the UX and fix issues uncovered in testing * Making WikiProjects more visible: We are working on adding links to the sidebar menu of Items to make it easier for people to find the WikiProject(s) associated with an Item, find like-minded people and learn about data modelling conventions etc in that particular area * Query Service: The service is being hit quite heavily and the Wikidata Platform team is working on blocking scrapers and misbehaving tools * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: We are continuing our experiment to further reduce the amount of Wikidata changes that show up on Recent changes and Watchlist but don't actually change the article. Specifically we are looking at checking if there is any difference in the rendered article before and after the change coming from Wikidata [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory|public universities]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:21, 11 മേയ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30513889 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #732 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-05-18. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#731]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/PatsaBot 1|PatsaBot 1]] - '''Task/s:''' Add sitelink from [[Special:PrefixIndex/Template:Taxonomy/|Template:Taxonomy/*]] on thwiki to same entry from enwiki and update Thai description from generic template format to "แม่แบบอนุกรมวิธาน" (taxonomy template). **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/MarisDreshmanisBot 2|MarisDreshmanisBot 2]] - '''Task/s:''' Create occupation Q-items and add native-language labels on existing occupation Q-items from 33 state-issued national occupation classifiers (165 national registries, 154 countries, ~30,000 new Q-items, ~120,000 native labels across 53 languages). **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/ias-kbase|ias-kbase]] - '''Task/s:''' Read-only bulk entity lookups for an internal knowledge graph project. Fetches labels, claims, and sitelinks from Wikidata and intro-paragraph extracts from English Wikipedia. No writes. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** Reminder: Propose a session for [[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProject Days 2026]]. Your proposal can be just one or two sentences. Suggestions include topics on how to use WikiProjects to connect with others and improve data modelling, how to revive a neglected WikiProject, and what makes a good WikiProject. [[d:Event talk:WikiProjects Days 2026|Propose a session now]]. Deadline Sunday May 24. ** Wikimedia Indonesia is hosting the [[:c:Commons:Kompetisi Penyajian Data|2026 Data Visualization Competition]] from 10th to 31st May 2026. We welcome visualization and essay submissions from Indonesian participants on various topics ranging from Indonesian history to biological diversity. ** [[d:Event:Swedish online editathon 300|The three-hundred online Wikidata meetup in Swedish]], May 24 ** [https://www.gw.uni-hamburg.de/ueber-die-fakultaet/digital-humanities/dh-lab/veranstaltungen/26-05-27-hands-on-wiki.html Wikidata: An Open Knowledge Graph for Research and Beyond], a workshop on-site at the Digital Humanities Lab (C2003), University Hamburg, 27 May, 14:15 – 15:45 CEST. Registration (via link). ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [https://forum.mapillary.com/t/easy-way-to-add-imagery-to-wikipedia-and-wikidata-items-with-wikishootme-and-mapillary/10375 Easy way to add images to Wikipedia & Wikidata items, with WikiShootMe and Mapillary] * Papers: ** [https://www.jlis.it/index.php/jlis/article/view/698 ''Wikidata and authority files: reconciliation and cooperation procedures''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]]: an overview of the interactions between Wikidata and library authority files and of the usage of Wikibase by library authority files up to July 2025 ** [https://www.jlis.it/index.php/jlis/article/view/675 ''Institutional practices in gender recording: an analysis of National Libraries''] by Novaes de Mendonça, and Ana Carolina Simionato Arakaki: contains references to Wikidata and its interconnection with library authority files ** [https://www.aidainformazioni.it/index.php/aidainformazioni/article/view/350 ''Modellizzazione delle conoscenze: Thesaurus Nuovo soggettario e Wikidata, due strumenti a confronto''] by [[:d:User:Elena Cencetti|Elena Cencetti]], Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo and [[:d:User:Elisabetta Viti2|Elisabetta Viti]] (in Italian): a detailed comparison of Wikidata and the [[:d:Q16583225|Nuovo soggettario Thesaurus]] as knowledge organization systems, with a case study regarding the reconciliation with Wikidata of a group of terms of the Nuovo soggettario Thesaurus regarding photography * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=fubhBJGz6YQ Curating shared knowledge about artifacts on Wikidata] with Till Grallert, it explores how the Jarāʾid project used Wikidata to build a multilingual, open knowledge graph of pre-1930 Arabic periodicals. ** [https://www.youtube.com/watch?v=H_oAlLw5CHs LIVE Wikidata editing #122] with User:Ainali and User:Abbe98 do some live editing on Wikidata (in English), and discuss the thought process of what they are doing and why they do it. ** [https://www.youtube.com/watch?v=rIoQFWGDb90 Every Major Oil and Gas Pipeline in History Mapped] - a visualisation utilising Wikidata, OpenStreetmap, Wikipedia and Global Energy Monitor. *Presentations **[[c:File:Reseau_LGBTQI_2026_-_John_SAMUEL.pdf|La fabrique collective des histoires queer dans les communs numériques]]. Presentation by [[User:Jsamwrites|John Samuel]] and panel, 2e Rencontres du Reseau Jeune Recherche LGBTQI+, Université Lyon 1, 12 May 2026 ''' Tool of the week ''' *[https://prop-explorer.toolforge.org/ Wikidata Property Explorer] is a tool by user Steven Liu. The tool is used for exploring Wikidata properties * [https://securitybaseline.eu securitybaseline] use Wikidata to get the domain names for institutions ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://maproulette.org/browse/challenges/55009 MapRoulette Challenge (Chile)]: Improve heritage-related items around Santiago, Chile, linking them to Wikidata and OpenStreetMap. * The Wikidata Platform team has published its [[D:Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/Backend_Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata_Query_Service/WDQS_Architecture_re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[D:Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/High-Impact_Use_Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[D:Wikidata_talk:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update|Migration talk page]] or during the [[D:Wikidata:Blazegraph_Migration_Office_Hours|next office hour]]. See the [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14408|contains cadastral area]] (<nowiki>cadastral area that is wholly or partly contained by a municipality</nowiki>) **[[:d:Property:P14413|algebraic closure]] (<nowiki>‎algebraic closure of the field</nowiki>) **[[:d:Property:P14414|real closure]] (<nowiki>real closure of the formally real field</nowiki>) **[[:d:Property:P14415|eusocial caste]] (<nowiki>specialized type of an eusocial animal</nowiki>) **[[:d:Property:P14416|Wikimedia Commons content descriptor]] (<nowiki>Wikimedia Commons content descriptor which applies to this media file</nowiki>) **[[:d:Property:P14424|‎time expansion]] (<nowiki>factor by which a recording's duration has been extended or compressed relative to the original real-time event, without pitch correction.</nowiki>) **[[:d:Property:P14425|‎SELL rating]] (<nowiki>French video game content rating (1999–2003)</nowiki>) **[[:d:Property:P14427|age requirement documentation URL]] (<nowiki>URL for a website's statement of compliance with U.S. legal record-keeping requirements related to visual depictions of actual sexually explicit conduct</nowiki>) **[[:d:Property:P14430|maximum vehicle length]] (<nowiki>maximum authorized length for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment</nowiki>) **[[:d:Property:P14431|maximum vehicle width]] (<nowiki>maximum authorized width for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment</nowiki>) **[[:d:Property:P14432|maximum vehicle weight]] (<nowiki>maximum authorized weight (tonnage / gross vehicle weight) for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment (load limit)</nowiki>) **[[:d:Property:P14433|maximum vehicle height]] (<nowiki>maximum authorized height for vehicles (especially heavy goods vehicles) on a bridge, tunnel or road segment (regulatory limit from signage)</nowiki>) **[[:d:Property:P14434|‎independent of theory]] (<nowiki>theory that proves neither this proposition nor its negation</nowiki>) **[[:d:Property:P14453|‎gender-neutral form of label]] (<nowiki>form of name or title with no assumption of gender</nowiki>) **[[:d:Property:P14457|subject named as (monolingual text)]] (<nowiki>with an associated language code) name by which a subject is recorded in a database, mentioned as a contributor of a work, or is referred to in a particular context</nowiki>) **[[:d:Property:P14458|alternative name (monolingual text)]] (<nowiki>with an associated language code) qualifier for alternative name(s), given for a subject in a database entry, or preserved in references (even these are no longer the preferred name</nowiki>) **[[:d:Property:P14460|‎CWSAC classification]] (<nowiki>Level of military significance for American Civil War battles as defined by the 1993 Civil War Sites Advisory Commission (CWSAC) report.</nowiki>) **[[:d:Property:P14465|DMCA takedown policy URL]] (<nowiki>DMCA (Digital Millennium Copyright Act) takedown policy or submitting page of this hosting site or UGC (User Generated Content) distributor</nowiki>) **[[:d:Property:P14469|election result map]] (<nowiki>map that displays the result of this election</nowiki>) **[[:d:Property:P14471|‎paid-up capital]] (<nowiki>portion of a company’s issued share capital that has been paid by shareholders</nowiki>) *Newest External identifiers: [[:d:Property:P14407|‎19star actor ID]], [[:d:Property:P14409|ACM Digital Library institution ID]], [[:d:Property:P14410|Stockholm public transport stop ID]], [[:d:Property:P14411|Go2Senkyo.com politician ID]], [[:d:Property:P14412|SensCritique person ID]], [[:d:Property:P14417|Census of Italian Architecture since 1945]], [[:d:Property:P14418|CINEFOX film ID]], [[:d:Property:P14419|‎CINEFOX person ID]], [[:d:Property:P14420|Cultural heritage Database-ID in Lübeck]], [[:d:Property:P14422|Dijital İstanbul cultural property ID]], [[:d:Property:P14423|VG homicide ID]], [[:d:Property:P14426|Portable Antiquities Scheme record ID]], [[:d:Property:P14428|‎EGAFD film ID]], [[:d:Property:P14429|Cairn.info publisher ID]], [[:d:Property:P14435|‎BGAFD film ID]], [[:d:Property:P14436|‎Apple TV person ID]], [[:d:Property:P14437|Blätter author ID]], [[:d:Property:P14438|‎critify.de publication ID]], [[:d:Property:P14439|Semanticscience Integrated Ontology ID]], [[:d:Property:P14440|Prime Video ID]], [[:d:Property:P14442|Objectif plumes author ID]], [[:d:Property:P14443|‎Museum of Canadian Music artist ID]], [[:d:Property:P14444|‎Museum of Canadian Music work ID]], [[:d:Property:P14445|Lübeck Culturul heritage ID]], [[:d:Property:P14446|Rhineland-Palatinate Cultural heritage ID]], [[:d:Property:P14447|DEF19 2.0 publisher ID]], [[:d:Property:P14449|MovieLens movie ID]], [[:d:Property:P14450|Verfassungsblog author ID]], [[:d:Property:P14451|QueenBallers player ID]], [[:d:Property:P14452|NaPTAN stop area code]], [[:d:Property:P14459|CycleBase cyclist ID (new)]], [[:d:Property:P14461|‎Book Notification author ID]], [[:d:Property:P14462|‎Prime Video GTI]], [[:d:Property:P14463|‎parliament.scot member ID]], [[:d:Property:P14464|Instrumentalistinnen-Lexikon ID]], [[:d:Property:P14468|Goodreads genre ID]], [[:d:Property:P14470|‎Giant Bomb Wiki ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to reviews: **[[:d:Wikidata:Property proposal/contributed to narrative universe|contributed to narrative universe]] (<nowiki>''(no English description proposed yet)''</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Grokipedia page title|Grokipedia page title]] (<nowiki>page title used in a Grokipedia article URL</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/especially|especially]] (<nowiki>qualifier for statements to refine a value that applies more generally, but applies especially to a more specific value; a more specific qualifier than "including" (P1012)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Common Vulnerability Scoring System score|Common Vulnerability Scoring System score]] (<nowiki>Common Vulnerability Scoring System (CVSS) score</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Depicts taxon|Depicts taxon]] (<nowiki>depicts taxon</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Still taken from the film|Still taken from the film]] (<nowiki>Still taken from the film</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/StaphBase ID|StaphBase ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Geohashing wiki page|Geohashing wiki page]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant d'un fonds au catalogue collectif de France|identifiant d'un fonds au catalogue collectif de France]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Oireachtas bill ID|Oireachtas bill ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Defense Technical Information Center Accession Number|Defense Technical Information Center Accession Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/European System of Accounts ID (Germany)|European System of Accounts ID (Germany)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un éditeur sur OpenEdition|Identifiant d'un éditeur sur OpenEdition]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Natalie ID|Natalie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AV CHANNEL actress ID|AV CHANNEL actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mineral Resources Data System deposit ID|Mineral Resources Data System deposit ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikimedia Phabricator project|Wikimedia Phabricator project]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AWA artist ID|AWA artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten Music artist|Rakuten Music artist]], [[:d:Wikidata:Property proposal/recochoku artist ID|recochoku artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant AnnuSéries d'une série télévisée|identifiant AnnuSéries d'une série télévisée]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/NadJ Library of Congress occupations by Label and Lccn no.] ([https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Wikidata:Request_a_query&oldid=2492426393#Getting_'Subject_named_as'_qualifier source]) * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Malaysia/Activity/Datathon/Wiki_x_K-pop_2026:_Datathon|Project Malaysia / Wiki x K-pop 2026 Datathon]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Occupations/Roadmap|Project Occupations / Roadmap]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/SummerCoworking|Project LD4 Wikidata Affinity Group / SummerCoworking]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/children_of_dead_mothers|Children born after Mothers death date]] ''' Development ''' * Tighter connection of the Wikibase Ecosystem: We've been working on making it possible to use Wikidata Items (and later from other Wikibase instances) as values in statements on other Wikibase instances. You can now try it out on a demo system or set up your own test instance to give it a try. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibaseug@lists.wikimedia.org/thread/D4RA5JQAJ5MUUDIVHGELWWE7OSSWXV5B/ More details in the announcement]. * Wikidata integration in the Wikimedia projects: We are continuing the work on showing less irrelevant changes on recent changes and watchlist on Wikipedia and co by trying to determine if an edit from Wikidata actually changed the rendered article or not * Mobile statement editing: ** We worked on reducing the load for users with limited data ** We are continuing to fix issues uncovered in testing * Making Wikiprojects more visible: We are getting ready for testing of the prototype. We'll be adding links to the respective Wikirojects on Item pages in the tools menu to make it easier for people to find the corresponding Wikiprojects. This is based on statements already on the Item such as specific external IDs. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:03, 18 മേയ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30539411 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == അരിയാന ഗ്രാൻഡെ മലയാളം വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ == ശുഭദിനം! എന്റെ ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം നൽകാൻ ശരിയായ അഡ്മിൻ നിങ്ങളാണെന്ന് ഞാൻ കാണുന്നു. അവർ ലോകമെമ്പാടും വളരെ പ്രശസ്തരാണ്, ഇംഗ്ലീഷിൽ അവരെക്കുറിച്ച് ധാരാളം കാര്യങ്ങളുണ്ട്. ഈ ലേഖനം മെച്ചപ്പെടുത്താൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, പക്ഷേ ഞാൻ രചയിതാവല്ല. ലേഖനത്തിന്റെ രചയിതാവിന്റെ അനുമതി എനിക്കുണ്ടോ? വളരെ നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 11:15, 20 മേയ് 2026 (UTC) :താങ്കൾക്ക് മലയാളം അറിയുമെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയയിലെ ശ്രദ്ധേയത മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കുമെങ്കിൽ ധൈര്യമായി ലേഖനം എഴുതാവുന്നതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:16, 20 മേയ് 2026 (UTC) ::മറുപടിക്ക് നന്ദി. ഈ ലേഖനം മെച്ചപ്പെടുത്താൻ എനിക്ക് സഹായിക്കാനാകും. ഞാൻ ഇതിനകം അവിടെ ചില വിവരങ്ങൾ ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. പക്ഷേ അത് ഞാൻ സൃഷ്ടിച്ചതല്ല. ഇത് കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുത്താൻ എനിക്ക് അനുമതി നൽകാമോ. അതോ രചയിതാവിന്റെ അനുമതി ആവശ്യമുണ്ടോ? [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 11:21, 20 മേയ് 2026 (UTC) :::രചയിതാവിന്റെ അനുമതി ആവശ്യമില്ല. താങ്കൾക്ക് ഈ വിഷയം അറിയുമെങ്കിൽ അവലംബങ്ങൾ ചേർക്കാമെങ്കിൽ തീർച്ചയായും മെച്ചപ്പെടുത്താവുന്നതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:22, 20 മേയ് 2026 (UTC) ::::മറുപടിക്ക് നന്ദി. ഞാൻ തീർച്ചയായും അത് മെച്ചപ്പെടുത്തും. [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 11:25, 20 മേയ് 2026 (UTC) ::::ഈ ലേഖനം ഞാൻ വികസിപ്പിക്കുകയും മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഡ്രാഫ്റ്റ്: ജനലിൻ കാസ്റ്റെല്ലിനോ ഇപ്പോൾ പൂർത്തിയായി. ഒന്ന് നോക്കാമോ? [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 11:29, 20 മേയ് 2026 (UTC) :::::@[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] ഈ ലേഖനം ഞാൻ വികസിപ്പിക്കുകയും മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഡ്രാഫ്റ്റ്: ജനലിൻ കാസ്റ്റെല്ലിനോ ഇപ്പോൾ പൂർത്തിയായി. ഒന്ന് നോക്കാമോ? [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 11:37, 20 മേയ് 2026 (UTC) ::::::https://en.wikipedia.org/wiki/Janalynn_Castelino ഈലേഖനം വിവർത്തനം ചെയ്യുന്നതായിരിക്കും നിലവിലുള്ള ലേഖനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനേക്കാൾ നല്ലത്. അതുകൊണ്ട് വിവർത്തനം ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കുക. പകുതി ചെയ്യാതെ ലേഖനം മുഴുവനും വിവർത്തനം ചെയ്ത് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 12:34, 20 മേയ് 2026 (UTC) :::::::@[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] വിവർത്തനം അനുവദനീയമാണോ എന്ന് എനിക്ക് ഉറപ്പില്ലായിരുന്നു. അറിയിച്ചതിന് നന്ദി. അങ്ങനെയെങ്കിൽ, ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ നിന്ന് അരിയാന ഗ്രാൻഡെ ലേഖനം എനിക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്യാമോ? :::::::ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ അരിയാന ഗ്രാൻഡെ ലേഖനം മികച്ചതാണ്, നിലവിലുള്ളത് സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനേക്കാൾ അത് വിവർത്തനം ചെയ്യുന്നതാണ് എനിക്ക് എളുപ്പമെന്ന് തോന്നുന്നു. അതൊരു നല്ല ആശയമാണോ? [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 12:49, 20 മേയ് 2026 (UTC) ::::::::നിലവിൽ https://en.wikipedia.org/wiki/Ariana_Grande വളരെ വലിയ ലേഖനമാണ്. 413,896 bytes ഉണ്ട്. ഇതുമുഴുവനും വിവർത്തനം ചെയ്യാമെങ്കിൽ വളരെ നല്ല ആശയമാണ്. താങ്കൾക്ക് [[വിക്കിപീഡിയ:ഉള്ളടക്ക പരിഭാഷ|ഉള്ളടക്ക പരിഭാഷ]] ടൂൾ ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്. ഇതിൽ യാന്ത്രിക വിവർത്തനം ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതിനാൽ ശ്രദ്ധിക്കുക. വാചകങ്ങൾ വിക്കിശാലിയിലാക്കി പ്രസിദ്ധീകരിക്കാവുന്നതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 12:53, 20 മേയ് 2026 (UTC) :::::::::അതെ, നിങ്ങൾ പറഞ്ഞത് ശരിയാണ്! വളരെ നീണ്ട ഒരു ലേഖനം. ഉള്ളടക്ക വിവർത്തന ഉപകരണം എവിടെ കണ്ടെത്താമെന്ന് പറയാമോ? [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 12:58, 20 മേയ് 2026 (UTC) ::::::::::[[വിക്കിപീഡിയ:ഉള്ളടക്ക പരിഭാഷ|ഉള്ളടക്ക പരിഭാഷ]] നോക്കുക [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 13:00, 20 മേയ് 2026 (UTC) :::::::::::നന്ദി. പുതിയ വിവർത്തനങ്ങൾ നടത്തിയ ശേഷം, ഞാൻ നേരത്തെ ഉണ്ടാക്കിയ നിലവിലുള്ള ഡ്രാഫ്റ്റ് ഇല്ലാതാക്കണോ? [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 13:03, 20 മേയ് 2026 (UTC) ::::::::::::അത് നോക്കാം. ശരിയാക്കാവുന്നതാണ് [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 13:04, 20 മേയ് 2026 (UTC) :::::::::::::പുതിയ ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നത് വെല്ലുവിളി നിറഞ്ഞതായിരിക്കാം. നിങ്ങൾ എന്നോട് പറഞ്ഞ വിവർത്തനം വളരെ നല്ല ആശയമാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 13:12, 20 മേയ് 2026 (UTC) ::::::::::::::@[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] ശുഭദിനം! അരിയാന ഗ്രാൻഡെയ്ക്ക് വേണ്ടി നിങ്ങൾ നിർദ്ദേശിച്ചതുപോലെ വിവർത്തന ഉപകരണം ഉപയോഗിക്കാൻ ഞാൻ ശ്രമിച്ചു. പക്ഷേ എങ്ങനെയോ അത് എനിക്ക് ഒരു വിവർത്തനം സൃഷ്ടിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നില്ല, കാരണം ലേഖനം ഇതിനകം നിലവിലുണ്ട്. ::::::::::::::ഗായിക സെലിൻ ഡിയോണിന്റെ പേജിനും ഇത് ബാധകമാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 07:08, 21 മേയ് 2026 (UTC) :::::::::::::::പുതിയ വിവർത്തനത്തിന് ശ്രമിച്ചാൽ സാധിക്കുന്നതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 08:21, 21 മേയ് 2026 (UTC) :::::::::::::::സംവാദത്തിൽ പോലും യാന്ത്രികതയാണല്ലോ. മലയാളി അല്ലേ [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]]?. [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 08:23, 21 മേയ് 2026 (UTC) ::::::::::::::::@[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|Ranjithsiji]] പിന്നെ ഞാൻ വീണ്ടും ശ്രമിക്കാം. അല്ലെങ്കിൽ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ ചേർത്ത് നിലവിലുള്ള ലേഖനം മെച്ചപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കാം. ഇത് വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടായിരിക്കും, പക്ഷേ എന്റെ ഒഴിവുസമയത്ത് ഞാൻ ശ്രമിക്കാം. മറുപടിക്കും സഹായത്തിനും നന്ദി. [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 14:02, 21 മേയ് 2026 (UTC) :::::::::::::::::അതായത് ലേഖനം നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും പുതിയ വിവർത്തനം തുടങ്ങാവുന്നതാണ്. ആ ടൂളിൽ അതിനുള്ള സൗകര്യമുണ്ട്. ശ്രമിക്കുക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:29, 21 മേയ് 2026 (UTC) ::::::::::::::::::ഞാൻ വീണ്ടും ശ്രമിക്കാം. [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 14:33, 21 മേയ് 2026 (UTC) ::::::::::::::::@[[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ഞാൻ അഭിമാനിയായ ഒരു മലയാളിയാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior|FluteWarrior]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:FluteWarrior|സംവാദം]]) 14:07, 21 മേയ് 2026 (UTC) == Wikidata weekly summary #733 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-05-25. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#732]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Skolkoll-bot 1|Skolkoll-bot 1]] - '''Task(s)''': Adding Skolverket identifiers and source URLs to Swedish school items ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: Wikicafé May Edition: ''De Wikidata à Wikipédia abstraite : promesses et illusions du savoir structuré (From Wikidata to Abstract Wikipedia: Promises and Illusions of Structured Knowledge)'', Presentation by [[User:Jsamwrites|Jsamwrites]], [https://zonestamp.toolforge.org/1779793200 May 26, 2026 at 13:00] [https://fr.wikipedia.org/wiki/Projet:Wikifier_la_science/WikiCaf%C3%A9s video link], organized by [[User:DMontagne en résidence|DMontagne en résidence]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Papers: [[:d:User:Anna Clara Maniero Azzolini|Anna Clara Maniero Azzolini]], [[:d:User:Pietro Ortimini|Pietro Ortimini]], and [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]], [https://www.saeg-papers.it/ultimo-fascicolo#h.6zzzvpg7mcw2 ''Wikibase and Wikidata for Greek and Latin Epigraphy: Modelling, Analysing, and Making Reusable Linked Open Data''] * Videos: [[:d:User:Digitalphilologist|Monica Berti]] and Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo, [https://github.com/SunoikisisDC/SunoikisisDC-2025-2026/wiki/Summer-2026-Session-5 ''Wikidata Queries for Greek and Latin Philology''] (SunoikisisDC, Summer 2026); [[:commons:File:SunoikisisDC Summer 2026 - Wikidata Queries for Greek and Latin Philology.pdf|slides on Commons]] + [https://www.youtube.com/live/HuFZNZ7E9pw video on Youtube]; for more information, cf. the WikiProjects [[:d:Wikidata:WikiProject Antiquity/Pauly-Wissowa|Antiquity/Pauly-Wissowa]] and [[:d:Wikidata:WikiProject LAGL|LAGL]] ''' Tool of the week ''' * [https://lexemap.toolforge.org/ LexeMap] - is a lexeme coverage mapper that audits Wikidata lexeme data across languages. It runs live SPARQL queries against Wikidata and cross-references against Wiktionary to identify gaps in lexicographical data. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Starting May 28, 2026, the <code>Special:EntityData</code> page will no longer support the PHP‑serialized format (e.g <code>.php</code> URLs). Affected requests will return HTTP errors. Please switch to a stable format like JSON (example: <code>Q42.json</code>). The change is already active on test and beta wikis. ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/W4SBS3PREJYEAVZU2JSV47ZJWOJJ7YM6/ full announcement]) ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14475|‎SIK-ISEA document ID]], [[:d:Property:P14476|identifiant d'un fonds au catalogue collectif de France]], [[:d:Property:P14477|‎StaphBase ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/PCBS Locality code|PCBS Locality code]] (<nowiki>Locality Code of the Palestinian Central Bureau of Statistics</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/nameplate image|nameplate image]] (<nowiki>image of a name-plate or similar identifying plate of the subject</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/photographer|photographer]] (<nowiki>photographer</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant Bibliothèques patrimoniales de Paris|Identifiant Bibliothèques patrimoniales de Paris]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CUEAnexo|CUEAnexo]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Enciclopedia Católica Wikitólica ID|Enciclopedia Católica Wikitólica ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Adult Film Database film series ID|Adult Film Database film series ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Adult Film Database studio ID|Adult Film Database studio ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Satker ID|Satker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inaproc Instance ID|Inaproc Instance ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/British Libray catalogue ID|British Libray catalogue ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Swedish-Danish Dictionary ID|Swedish-Danish Dictionary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Roller-results.com skater ID|Roller-results.com skater ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://query.wikidata.org/#%23%20people%20born%20at%20sea%0ASELECT%20DISTINCT%20%3Fperson%20%3FpersonLabel%20%3FplaceLabel%20%3Fdob%20WHERE%20%7B%0A%20%3Fperson%20wdt%3AP19%20%3Fplace.%0A%20%7B%20%3Fplace%20wdt%3AP31%2Fwdt%3AP279*%20wd%3AQ165.%20%7D%20UNION%20%7B%20%3Fplace%20wdt%3AP31%2Fwdt%3AP279*%20wd%3AQ1229765.%20%7D%0A%20OPTIONAL%20%7B%20%3Fperson%20wdt%3AP569%20%3Fdob.%20%7D%0A%20SERVICE%20wikibase%3Alabel%20%7B%20bd%3AserviceParam%20wikibase%3Alanguage%20%22en%22.%20%7D%0A%7D%0AORDER%20BY%20%3Fdob%20%3FplaceLabel People born at the sea] ([https://twitter.com/WikidataFacts/status/832620159118385154 source]) * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Database_reports/Sitelinks_to_Wiktionary List of items with links to Wiktionary main space.] * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Q66 Boeing(Q66)] ''' Development ''' * Mobile statement editing: ** We continued working on reducing the page size to make it easier on mobile data plans ** We are improving how error messages are shown * Making WikiProjects more visible: We are continuing the work on getting it ready for a first rollout. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:30, 25 മേയ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30560068 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == താങ്കൾക്ക് ഒരു താരകം! == {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[പ്രമാണം:Tireless Contributor Barnstar Hires.gif|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''അശ്രാന്ത പരിശ്രമീ താരകം.''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ഈ താരകം 2010 മുതൽ മലയാളം വിക്കിപീഡിയക്ക് താങ്കൾ നൽകുന്ന സംഭാവനകൾക്ക്. [[ഉപയോക്താവ്:Pachu Kannan|Pachu Kannan]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Pachu Kannan|സംവാദം]]) 20:05, 25 മേയ് 2026 (UTC) |} == Wikidata weekly summary #734 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-06-01. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#733]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/William Avery Bot 13|William Avery Bot 13]] - '''Task/s:''' ** Per [[d:Wikidata:Project_chat#c-Limotecariu-20260524073600-Request_to_replace_Asturian_term_"*estauxunidense"_with_"d'Estaos_Xuníos"|Project Chat]], replace "''estauxunidense''" in Asturian descriptions with "''d'Estaos Xuníos''". Example manual edits [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q60842075&diff=prev&oldid=2496674720 here] and [https://www.wikidata.org/w/index.php?title=Q20821183&diff=prev&oldid=2496674345 here]. ** Also adds a default label, per [[d:Help:Default values for labels and aliases#When should I use default values for labels and aliases?]] and remove redundant labels in the simplest cases. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [https://temporaerhaus.de/termine-und-oeffnungszeiten/ Temporaer Haus: OpenDataMonday], today, 1 June, 19:30 - 22:00 CEST, Augsburger Str. 23-25, 89231 Neu-Ulm. ** [https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiKult_Netzwerktreffen_2026 WikiKult Netzwerktreffen 2026: “Wikidata in Kulturerbeinstitutionen”], 11-12th June, Wikimedia Deutschland. German-speaking event for people working with Wikidata in the cultural heritage sector. Open to experienced contributors and newcomers alike. ** [https://www.wikimedia.de/veranstaltungen/wikimedia-und-linked-open-data-im-glam-bereich-verankern/ Making Wikimedia and Linked Open Data Mainstream in GLAMs – The National Library of Wales Journey], 11 June 17:00 - 18:00 CEST, online (English with German translation) – Keynote by Jason Evans. ** (Deutsch) [https://www.zikg.eu/aktuelles/veranstaltungen/2026/podiumsdiskussion-wikibases-knowledge-graphs-und-wikidata Workshop // Wikibases, Knowledge Graphs und Wikidata], Tue 14 July, 10:00 - 13:00 CEST. Participation is for project members, Zentral Institut staff, and interested guests, on-site at Zentralinstitut für Kunstgeschichte. See link for registration details. ** [https://mwsmigration.hypotheses.org/1115 Doing Migration History with Digital Methods: Beyond a Database - Wikibase as Research Infrastructure for Migration Prosopography] Summer University at the German Historical Institute Paris, 8, rue du Parc-Royal, 75003 Paris, 23 June 16:00 CEST. ** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProjects Days 2026 - preparing the Program]] - watch this space next week for the first edition of the Event Program or [[d:Special:RegisterForEvent/3670|register]] to be notified of updates. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** ''[[d:User:Niryhpr/Behind_the_QIDs|Behind the QIDs]]'' by User:Niryhpr ** [https://cerlblog.wordpress.com/2026/06/01/improving-the-interconnection-between-wikidata-and-the-cerl-thesaurus/ ''Improving the interconnection between Wikidata and the CERL Thesaurus''] by [[:d:User:Epìdosis|Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo]], also presented (in Italian) in Videos. ** [https://technology.inquirer.net/147036/digitally-mapping-the-philippines-historical-markers Digitally mapping the Philippines’ historical markers] by Eugene Alvin Villar. * Papers: ** [https://doi.org/10.6084/m9.figshare.32521446 A data-driven analysis of automotive model evolution and technological lineage using Wikidata and Python network visualization] by P. Trunova (2026). ** (Italiano) [https://journals.openedition.org/jtei/6987 De Catulo a Wikidata] by Nusch et al. (2026). * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=sCoOIan3G9Y Adding lifting stones to Wikidata] - OSM for History Buffs ** (O'zbekcha) [https://www.youtube.com/watch?v=AloZrt8HA2Q Participate in the Interlingual Relations Marathon and win!] - Oʻzbekcha Vikipediyadagi (ukwiki) has over 12,000 articles missing a sitelink...time to change that. ** (Italiano) [https://www.youtube.com/watch?v=Bb_WYaz9eYw&t=12665s Wikidata and Library Catalogs: Building and Enabling a Digital Resources Network] by Camillo Carlo Pellizzari di San Girolamo * Presentations: ** ''[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wikicafe-JohnSAMUEL.pdf De Wikidata à Wikipédia abstraite : promesses et illusions du savoir structuré] (From Wikidata to Abstract Wikipedia: Promises and Illusions of Structured Knowledge)'', Presentation by [[User:Jsamwrites|Jsamwrites]], May 26, 2026, [https://fr.wikipedia.org/wiki/Projet:Wikifier_la_science/WikiCaf%C3%A9s Wikicafé May Edition], organized by [[User:DMontagne en résidence|DMontagne en résidence]]. ([https://www.canal-u.tv/chaines/callisto/de-wikidata-a-wikipedia-abstraite-promesses-et-illusions-du-savoir-structure video]) ** [https://zenodo.org/records/20409899 DARIAH-EU WG DHwiki - A first year of activity] by D. Lindemann and G. Candela (2026). ''' Tool of the week ''' * [https://wdrc.toolforge.org/ Wikidata Recent Changes API]: This API lets you query Wikidata edits by either properties, or labels/aliases/descriptions/sitelinks. You can retrieve any changes, or specify added/changed/removed. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * On 31 May, item '''[[Q140000000]]''' ("Maxx", about a cinema in Delmenhorst, Germany) was created. * Feedback wanted: To support improving Wikidata integration on the Programs & Events Dashboard, the EduWiki Hub invites Wikidata organizers, trainers, and contributors to share suggestions on metrics, tracking features, and workflows you would like to see in the dashboard. In addition, try out the new Advanced Search share your thoughts on the Dashboard talk page. ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/thread/BK5OBZPHZ7WDGTDPV6LNSLSEJRQLJMKT/ full announcement]) ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: ** [[:d:Property:P14478|found liable for]] (<nowiki>tort or civil wrong a person or organization was found liable of</nowiki>) ** [[:d:Property:P14489|‎PCBS Locality code]] (<nowiki>Locality Code of the Palestinian Central Bureau of Statistics</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14479|AV CHANNEL actress ID]], [[:d:Property:P14480|AWA artist ID]], [[:d:Property:P14481|CUE/Anexo]], [[:d:Property:P14482|‎Defense Technical Information Center Accession Number]], [[:d:Property:P14483|Catholic Encyclopedia Wikitólica ID]], [[:d:Property:P14484|European System of Accounts ID (Germany)]], [[:d:Property:P14485|OpenEdition Publisher ID]], [[:d:Property:P14486|‎Mineral Resources Data System deposit ID]], [[:d:Property:P14487|‎Natalie ID]], [[:d:Property:P14488|‎Oireachtas bill ID]], [[:d:Property:P14490|Rakuten Music artist ID]], [[:d:Property:P14491|recochoku artist ID]], [[:d:Property:P14492|‎Adult Film Database film series ID]], [[:d:Property:P14493|‎Adult Film Database studio ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: ** [[:d:Wikidata:Property proposal/category's topic is member of the class|category's topic is member of the class]] (<nowiki>qualifier for use with {{p|14387}} and {{P|4224}} to describe certain sets of categories</nowiki>) ** [[:d:Wikidata:Property proposal/applicable Structured Data on Wikimedia Commons|applicable Structured Data on Wikimedia Commons]] (<nowiki>the dataset associated with this external id usually contains data applicable to this other wikidata property</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/School ID of the Department of Education, Philippines|School ID of the Department of Education, Philippines]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Beeld en Geluid series identifier|Beeld en Geluid series identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DAM artist ID|DAM artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DAM song ID|DAM song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Joysound artist ID|Joysound artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Joysound song ID|Joysound song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/K-MIB performer ID|K-MIB performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DUGA actress ID|DUGA actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chilean Museums Registry ID|Chilean Museums Registry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sokmil actress ID|Sokmil actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmmakers Person ID|Filmmakers Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Model Mayhem ID|Model Mayhem ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OCHA Place Code|OCHA Place Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lanka NGO Secretariat Registration Number|Sri Lanka NGO Secretariat Registration Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lanka Company Registration Number|Sri Lanka Company Registration Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AV CHANNEL director ID|AV CHANNEL director ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DUGA director ID|DUGA director ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AllMyLinks ID|AllMyLinks ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AV CHANNEL maker ID|AV CHANNEL maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/thegamerdex.com game ID|thegamerdex.com game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MyDirtyHobby ID|MyDirtyHobby ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fontaines de Belgique ID|Fontaines de Belgique ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wikiparfum fragrance ID|Wikiparfum fragrance ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Canadian Trademark Registration Number|Canadian Trademark Registration Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DMM director ID|DMM director ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pantheon.World ID|Pantheon.World ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/Pra Map of countries receiving the Nobel peace prize] ** * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Sri_Lanka|Project Sri Lanka]] for editors who would like to focus on adding materials for [[d:Q854|Sri Lanka <small>''(Q854)''</small>]]. * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Cape_Verde|Project Govdirectory added Cape Verde subpage]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_P244_maintenance/Progress_tracker|Project P244 maintenance progress]] - a manually-updated progress tracker, is there a way to automate it? * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Identified_duplicates|Identified duplicates]] - this list shows items that most likely need merging but cannot due to conflicting sitelinks. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q140000000|Q140000000: Wikidata's 140 Millionth Item]] ''' Development ''' * Mobile editing of statements: ** We fixed how we handle statements with deleted Properties ([[phab:T402619]]) ** We improved the behaviour when using the browser's back button ([[phab:T414454]]) ** We continued working on improving the way error responses are shown ([[phab:T423613]]) ** We addressed issues found in testing * Improving the visibility of WikiProjects: We added support for finding the associated WikiProject of an Item based on statements on the Item * GraphQL: ** We are working on expanding the data available through search. Specifically we are including all Item data in search result nodes ([[phab:T427389]]) and extending the query by Item and Property value to return all Item data ([[phab:T416885]]) ** We are improving the documentation. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Nigeria|Nigeria]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:45, 1 ജൂൺ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30605449 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> what the hell are you doing.. [[ഉപയോക്താവ്:Manjushpiyush|Manjushpiyush]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manjushpiyush|സംവാദം]]) 19:12, 3 ജൂൺ 2026 (UTC) == Wikidata weekly summary #735 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-06-08. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#734]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Mass-editing_policy|RfC: Mass editing policy]]: The community is currently voting on a proposed policy to regulate mass edits on Wikidata. More input is needed to reach a broad consensus. Please review the proposal and join the discussion/vote on the RFC page. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Sessions|'''WikiProjects Days 2026''' - see the first version of the program!]] The online event takes place during the weekend of June 19 - 21. [[d:Special:RegisterForEvent/3670|Register]] for updates and access links. ** [[d:Wikidata:Mezi bajty/Mezi bajty 0|Mezi bajty 0]] - meetup of the Czech Wikidata community in Prague and online, 10th June 17:00 - 19:00 CEST (in Czech, Slovak, English) ** [[m:Event:GND_(Gemeinsame_Normdatei)_SPARQL_Workshop|GND (Gemeinsame Normdatei) SPARQL Workshop|]], 17th July 17:00 - 19:30 CEST (in German) - workshop from the German National Library on use of their SPARQL-endpoint for the GND (Gemeinsamer Normdatei) national authority file for wikidata users and wikipedians. ** (Deutsch) [https://www.nfdi4objects.net/events/n4o_activity_20260818-CM26-RS_Wikidata/ Workshop: Make Research Software Findable using the Software Marketplace Wikidata] - August 18, 14:00 – 16:00 Uhr (CEST), Zoom-link on registration. ** '''[[D:Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_June_2026|Blazegraph Migration Office Hour (June session)]]''' will take place on Tuesday, 9 June 2026 (Tomorrow) at [https://zonestamp.toolforge.org/1781020800 16:00 UTC]. This office hour is focused on supporting the migration away from Blazegraph as the backend of WDQS. Whether you have questions, need clarification, or want to discuss how your use case may be affected. You can register for the session via [[D:Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_June_2026|the event page]]. In preparation, add questions, feedback, or migration-related support needs to [https://etherpad.wikimedia.org/p/Blazegraph_Migration_Office_Hours this etherpad]. * Ongoing: [[m:Event:Wiki_Loves_Pride/2026|Wiki Loves Pride 2026 (Meta)]] is ongoing and now has a dedicated Wikidata subpage: [[d:Event:Wiki_Loves_Pride_2026|Event: Wiki Loves Pride 2026]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** (日本語/Japanese) [https://note.com/shoku_pan_65/n/nc6a788a55c91 [Practice drill: SPARQL basics to make and learn - Let's master Wikidata Query Service] by Shoku_pan_65. Page offers AI translations. ** [https://rtnf.substack.com/p/behind-the-p812-academic-major-property Behind the &lt;P812: academic major&gt; Property] by rtnf. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/05/27/adding-visual-context-to-the-dagbanli-dictionary-how-the-university-of-ghana-hci-lab-dataset-powered-our-sentence-matching-system/ Adding Visual Context to the Dagbanli Dictionary: How the University of Ghana HCI Lab Dataset Powered our Sentence Matching System]. Diff post by Mohammed Sadat Abdulai and Mohammed Awal Alhassan. * Papers: ** [[m:Research:Newsletter/2026/May|Volume 16, Issue 5 of the Wikimedia Research Newsletter is out!]] - includes 7 papers on Wikidata topics. ** [https://academic.oup.com/database/article/doi/10.1093/database/baag030/8699725 Rosetta Statements: simplifying FAIR knowledge graph construction with a user-centred approach] - Vogt et al., (2026) ** (Русский/Russian) [https://doi.org/10.6084/m9.figshare.32579178 Automated Analysis and Visualization of Geographic Data on Global Volcanoes Based on the Wikidata Semantic Graph] - by Мария Паландер (2026). ** [https://arxiv.org/pdf/2606.02905 Speaker Mining: FAIR Data on Public Broadcasts for Question Answering] by Wittenborg et al., (2026) * Videos: ** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=i9n8FH3dQ6o Wikidata for Climate Change, Wikipedia for Sustainable Futures] by Daniel Canedo, a workshop on using Wikidata to record linked open data from extreme weather events. ** (Svenska) [https://www.youtube.com/watch?v=hMKm7csn7SE Merge Wikidata samma som] by Magnus Sälgö. What to do when you find duplicate Wikidata Items pointing at the same location on OpenStreetMap. ** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=EoKYp0o5ar4 EntreWikis - Hacerwiki: Progress of Free Knowledge Projects in Colombia] - Colombian Art in Open Data: training and infrastructure on Wikidata ** (Français) [https://www.youtube.com/watch?v=yhe3wJ46xo4 Wikidata for research and teaching] by Pascal Martinolli. Introduces Wikidata basics, SPARQL, practical examples of data visualisation, enriching research data and exploring the opportunities and limitations of linked open personal data. ** (Français) [https://www.youtube.com/watch?v=H4NQb0-pb_k Literature review: FAIR data sharing | FAIR Data Spring 2026] - [https://zenodo.org/records/20510911 Presentation slides], given by Adélie Ranville on their experiences organizing and sharing data using Zenodo, DOI, Zotero, Wikidata, and OpenRefine. ** (Deutsch) [https://www.youtube.com/watch?v=OR8_cD-p4ek Building a shared knowledge infrastructure: a federated wikibase for video and podcasts] hosted by Tim @BorgNetzWerk. ''' Tool of the week ''' * [[m:AutosuggestSitelink|AutoSuggestSitelink]]: New features available. See the update post on [[d:Wikidata:Project_chat#c-M2k~dewiki-20260528122200-AutosuggestSitelink:_New_features_available|Project Chat]] ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The WMF [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|Wikidata pltaform team monthly newsletter (June edition)]] is out * [https://observablehq.com/@pac02/gender-diversity-in-french-wikipedias-occupation-a Gender diversity in French Wikipedia's occupation articles] * [https://observablehq.com/@pac02/gender-diversity-in-french-wikipedias-articles-abo Gender diversity in French Wikipedia's articles about fields of knowledge] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes:: **[[:d:Property:P14511|trailer of]] (<nowiki>works that this trailer video represents</nowiki>) **[[:d:Property:P14516|‎EPBC conservation status]] (<nowiki>the conservation status from the Australian Environment Protection and Biodiversity Conservation Act 1999 assigned by the Australian Department of Climate Change, Energy, the Environment and Water</nowiki>) *Newest External identifiers: [[:d:Property:P14494|‎Joysound artist ID]], [[:d:Property:P14495|‎Joysound song ID]], [[:d:Property:P14496|DUGA performer ID]], [[:d:Property:P14497|Sri Lanka Company Registration Number]], [[:d:Property:P14498|Wikimedia Phabricator project PHID]], [[:d:Property:P14499|‎Indonesian government work unit ID (satker ID)]], [[:d:Property:P14501|‎DAM artist ID]], [[:d:Property:P14502|‎British Library catalogue ID]], [[:d:Property:P14503|‎OCHA Place Code]], [[:d:Property:P14504|Philippines ‎School ID]], [[:d:Property:P14505|‎Swedish-Danish Dictionary ID]], [[:d:Property:P14506|Filmmakers actor ID]], [[:d:Property:P14507|Chilean Museums Registry ID]], [[:d:Property:P14508|Sri Lanka NGO Secretariat Registration Number]], [[:d:Property:P14509|Beeld & Geluid series ID]], [[:d:Property:P14510|‎INAPROC instance ID (Indonesia)]], [[:d:Property:P14512|DUGA director ID]], [[:d:Property:P14513|AV CHANNEL maker ID]], [[:d:Property:P14514|AV CHANNEL director ID]], [[:d:Property:P14515|AllMyLinks ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/applicable Structured Data on Wikimedia Commons|applicable Structured Data on Wikimedia Commons]] (<nowiki>the dataset associated with this external id usually contains data applicable to this other wikidata property</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/IAU member ID (new)|IAU member ID (new)]] (<nowiki>ID of members in the [https://www.iau.org/IAU/Default.aspx International Astronomical Union (IAU)].</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/height above ground level|height above ground level]] (<nowiki>a property intended to indicate the height of any objects from the ground</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Storm intensity classification|Storm intensity classification]] (<nowiki>category assigned to a meteorological system according to an intensity or classification scale; the scale should be indicated with a qualifier (P1013 and P585)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/service status|service status]] (<nowiki>the operational status of something like ship or building</nowiki>) *New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/PTS News Network topic ID|PTS News Network topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OTOTOY ID|OTOTOY ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant EU sanctions tracker|identifiant EU sanctions tracker]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParlData ID|OpenParlData ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Catholica.cz ID|Catholica.cz ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KSW person ID|KSW person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KSW organization ID|KSW organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KSW place ID|KSW place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Myludo ID|Myludo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans La Basa|Identifiant dans La Basa]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PurplePort ID|PurplePort ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sokmil idol ID|Sokmil idol ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hancinema company ID|Hancinema company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LinkMe ID|LinkMe ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Netmath Glossary ID|Netmath Glossary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sokmil director ID|Sokmil director ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/QjCT Table of civic tech organizations with details] ([[d:Wikidata:WikiProject_Civic_Tech/Query|source]]) ** [https://w.wiki/QjCZ Timeline of legalisation of same-sex marriage] ([[d:Wikidata:WikiProject_LGBT/Queries#Timeline_of_legalization_of_same-sex_marriages|source]]) * Schema examples: [[d:Q139959656|Nazareth Padilla Montero <small>''(Q139959656)''</small>]] has been added as a showcase example of [[d:EntitySchema:E10|human (E10)]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Civic_Tech|Project Civic Tech]] - for anyone developing datasets about civic resources in cities, and discuss best practices for Wikidata collaboration in civic tech. ** [[d:Wikidata:WikiProject_AI_Cleanup|Project AI Cleanup]] - for reporting, monitoring and combatting edits and contributions from LLM and AI sources. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Who_is_who_in_marine_taxonomy%3F|Project: Whos who in marine taxonomy?]] - inititated by the World Register of Marine Species ([https://www.marinespecies.org%7C WoRMS]), this project will document and enrich entities of the persons who have described marine species. * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_LGBT/Abstract_Wikipedia|Project LGBT]] added an Abstract Wikipedia subpage. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Roads/Greece/National_roads|Project Roads]] added a subpage for Greece National roads with highly-visual tables. ** [[d:Event:Wiki_x_K-pop_2026:_Datathon_2.0|Wiki x K-Pop datathon 2.0]] - there is still some work to do to reach the goal on modelling the album: BABYMONSTER. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Deleted_Wikidata_entities_used_in_SDC|Deleted Wikidata entities that are connected to Commons files structured data (SDC)]] * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L652968|kafuni]] - Dagbanli noun that translate to "fan" in English ''' Development ''' * The team was involved in workshops last week so there are no updates. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:54, 8 ജൂൺ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30646984 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #736 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-06-15. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#735]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Request for comments: The discussion about reforming Wikidata's notability policy is ongoing. There is now a [[d:Wikidata:Requests for comment/Notability policy reform|new proposal waiting for your feedback]]. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[:wmau:WikiLoves_Pride_Australia_2026|WikiLoves Pride 2026]] - six fortnightly editing sessions to add, expand and translate LGBTQ+ content on the Wikimedia projects. ** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026|WikiProjects Days 2026]] is taking place this coming weekend, 19-21 June. Check out the daily program...<small>(click UTC for your local timezone)</small> *** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Friday,_June_19th|Day 1]] / Friday, 19.06, 17:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781888400 UTC] - 20:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781899200 UTC] *** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Saturday,_June_20th|Day 2]] / Saturday, 20.06, 10:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781949600 UTC] - 18:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1781978400 UTC] *** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Sunday,_June_21st|Day 3]] / Sunday, 21.06, 14:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1782050400 UTC] - 18:00 [https://zonestamp.toolforge.org/1782064800 UTC] ** Click here -> [[d:Special:RegisterForEvent/3670|Register]] <- for access links to the event. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: **[https://jsamwrites.substack.com/p/preserving-pride-across-languages Preserving Pride, Across Languages] : From Wikidata to Abstract Wikipedia: A New Way to Think About Knowledge ** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/13/visibility-of-communities-in-nigeria-on-wikidata-2-0-expanding-digital-representation-for-nigerian-communities/ Visibility of Communities in Nigeria on Wikidata 2.0: Expanding Digital Representation for Nigerian Communities] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/14/the-years-first-quarter-with-the-igbo-wikimedians-user-group/ The Year’s First Quarter with the Igbo Wikimedians User Group] - Expanding partnerships and contributions to Wikidata, Wikipedia and other sister projects. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/13/introducing-the-wiki-afrodemics-mentorship-project-cohort-1/ Introducing the Wiki Afrodemics Mentorship Project Cohort 1] - A pan-african and guided multilingual training on Wikipedia editing, Wikidata contribution, and resource mobilisation. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/12/amplifying-womens-stories-and-indigenous-knowledge-feminism-and-folklore-2026-in-the-igbo-community/ Amplifying Women’s Stories and Indigenous Knowledge: Feminism and Folklore 2026 in the Igbo Community] - Improving the representation of women and cultural heritage in Igbo language on Wikidata, Wikipedia and Wikiquote. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/14/a-reflection-on-what-i-learned-at-my-first-international-womens-day-celebration/ A Reflection on What I Learned at My First International Women’s Day Celebration] - Celebrating and documenting women activists and politicians on Wikipedia and Wikidata. ** [https://www.botany.one/three-tools-that-bring-digital-botany-within-reach/ Three Tools that bring digital botany within reach] (spoiler: One of them is Wikidata) - article available in DE, ES, FR, JA, PT and ZH-CN. * Papers: [https://dhq.digitalhumanities.org/vol/20/1/000838/000838.html Open Tool Registries! Resolving the Directory Paradox with Wikidata] by Grallert et al., (2026). As digital humanities tools proliferate, this paper argues that Wikidata can help connect the research landscape by documenting, citing and connecting tool registries. * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=sCoOIan3G9Y OSM / Lifting Stones in Wikidata] - a video tutorial on mapping lifting stones on OpenStreetMap, using two examples from County Kilkenny, Ireland. ** [https://www.youtube.com/watch?v=LANzP0OUoZs Mapping Every Wonder on Earth] - animated visualisation of UNESCO World Heritage Sites recorded in Wikidata. ** [https://www.youtube.com/watch?v=AY_gst9R3I4 2025: Tales of Discovery] - Museums and Heritage channel mentions how Wikidata is being used as a bridge between several sites and projects for 3D modelling ships, wrecks and other artifacts from maritime history. ** [https://www.youtube.com/watch?v=ncPqSIvDm-Q Mentor Me! Session 6] with Jinoy Tom Jacob, who will show us how to use OpenRefine to batch edit Wikidata and the Commons. ''' Tool of the week ''' * [https://bisikbekasi.rf.gd/index.php?page=item&id=L2 BisikBekasi] : Community-curated knowledge base where local data items [https://teletype.in/@hyloxira/qdyLFSX-1Px are integrated] with Wikidata items. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The [[mw:Growth/Feature_summary#NH|Newcomer Dashboard]] will be deployed to Wikidata pending on-wiki configuration by Admins. The dashboard aims to provide guidance, helpful links, and mentorship opportunities for new editors. * [https://viaacode.github.io/documentation-visualisations-guido-gezelle/ Guido Gezelle on Wikidata: networking in map] - this project created 5 visualisations produced from Wikidata on the poet Guido Gezelle. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14517|print matrix state]] (<nowiki>in printmaking, a stage of development of the relief matrix after a permanent modification</nowiki>) **[[:d:Property:P14519|body modification]] (<nowiki>deliberate altering of the human anatomy for non-medical reasons that this person or fictional character has undergone</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14518|Roller-results.com skater ID]], [[:d:Property:P14520|Wikiparfum fragrance ID]], [[:d:Property:P14521|EU sanctions tracker subject ID]], [[:d:Property:P14522|Maoyan celebrity ID]], [[:d:Property:P14523|CINEMATODAY film ID]], [[:d:Property:P14524|DMM director ID]], [[:d:Property:P14525|Model Mayhem ID]], [[:d:Property:P14526|‎DAM song ID]], [[:d:Property:P14527|OpenParlData ID]], [[:d:Property:P14528|‎IAU member ID]], [[:d:Property:P14529|PurplePort ID]], [[:d:Property:P14530|LinkMe ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Vistonline|Vistonline]] (<nowiki>Agenzia italiana di visti consolari e legalizzazione documenti, con sede a Roma</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Natural science/Taxon footprint|Natural science/Taxon footprint]] (<nowiki>Taxon footprint</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lanka Ministry of Education school census number|Sri Lanka Ministry of Education school census number]] (<nowiki>Unique identification number assigned to a school by the Ministry of Education of Sri Lanka, used in the annual school census and official examinations (G.C.E. O/L, A/L)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/sport title|sport title]] (<nowiki>link to sport title (like master of sports or yokodzuna), besides chess and martial arts titles</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/dual notion in category theory|dual notion in category theory]] (<nowiki>dual notion in category theory</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/penalty shootout kicked by|penalty shootout kicked by]] (<nowiki>Indicates the person who took an individual penalty kick during a penalty shoot-out.</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Finnish educational institution ID|Finnish educational institution ID]] (<nowiki>Five-digit identification number for Finnish educational institutes assigned by Statistics Finland.</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne sur ZicTrad|Identifiant d'une personne sur ZicTrad]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Skeivopedia ID|Skeivopedia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Artistas Visuales Chilenos ID|Artistas Visuales Chilenos ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mathlib declaration ID|Mathlib declaration ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FES digital collections person ID|FES digital collections person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BBC Bitesize topic ID|BBC Bitesize topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of China (Third Edition) ID (2026)|Encyclopedia of China (Third Edition) ID (2026)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sceneweb artwork ID|Sceneweb artwork ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sceneweb production ID|Sceneweb production ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/regjeringen.no government ID|regjeringen.no government ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/regjeringen.no ministry ID|regjeringen.no ministry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/regjeringen.no politician ID|regjeringen.no politician ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Maoyan film ID|Maoyan film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant livres-cinema.info d'un auteur|Identifiant livres-cinema.info d'un auteur]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Operator Code (UK)|National Operator Code (UK)]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * WikiProject Highlights: ** [[d:Event:Wiki_x_K-pop_2026:_Datathon_3.0|Wiki x K-pop 2026: Datathon 3.0]] a.k.a the ICONIC BY MISTAKE EDITING party. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_2/GLAM_Authority_Entity_Ontology_in_Wikidata|Ontology Course 2 / GLAM Authority Entity Ontology in Wikidata]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://www.wikidata.org/wiki/Special:Log?type=thanks&user=&page=&excludetempacct=1&wpdate=&tagfilter=&wpfilters%5B%5D=thanks&wpFormIdentifier=logeventslist Thanks Log] - who's thanking who and on what. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q5020214|2026 FIFA World Cup (Q5020214)]] - in the United States, Mexico and Canada in 2026 * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L720932|alikaali (L720932)]] - Dagbanli noun (derived from ha <--ar) which can mean soothsayer, judge or Muslim scholar ''' Development ''' * Ontology federation: The development team is looking for people to give feedback on the new feature that allows editors on other Wikibase instances to use Wikidata's Items as statement values. ([https://wikibase-federation.com more details]) * GraphQL: ** We extended the searchItems field so that developers can now get all Item data immediately from the search results ([[phab:T416885]]) ** We are working on the ability to get only best ranked statements ([[phab:T428138]]) * MCP: The Wikidata MCP has been extended. You can now also use an MCP for other Wikibase instances. ([[d:Wikidata:MCP#Wikibase MCP|more details]]) * Wikibase Cloud: We are looking into making it possible to log into Wikibase Cloud instances with your Wikidata account to make it easier for Wikimedians to contribute on Cloud instances. * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: ** We are planning the migration of the entity usage table to a new database cluster to handle increased usage of Wikidata's data across the Wikimedia projects. ** We are continuing our work to decrease the number of irrelevant changes coming from Wikidata that show up in Wikipedia's recent changes and watchlist. Specifically we are evaluating a prototype that looks at the rendered article before and after the change and determines if anything actually changed in the article before adding an entry to recent changes and watchlist. * Mobile editing of statements: ** We are improving support for RTL languages.([[phab:T360854]], [[phab:T427655]], [[phab:T427658]], [[phab:T427661]], [[phab:T428246]]) ** We started fixing multiple UI layout and spacing issues, including mandatory fields, value fields, snak types, references, and add-statement button usability ([[phab:T428766]], [[phab:T428761]], [[phab:T428759]], [[phab:T428450]]) ** We are improving the server-side rendering ([[phab:T409827]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:42, 15 ജൂൺ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30669932 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #736 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-06-22. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#736]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/Ziv|Ziv]] - RfP scheduled to end after 24 June 2026 19:26 (UTC) * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Nabbot_1|Nabbot 1]] - Task: Adding Turkish descriptions for scientific articles ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** The [https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/schedule/ Wikimania 2026 program] has been revealed, go bookmark your favourite sessions. ** [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdneBEtREhStI9VLsTJ9xKKt9L4NEU_BSr297jdOjNTkQJ64A/viewform?pli=1 Physical Training; Improving Health Articles in Africa] - 21 June, 10:00, University of Ibadan. ** The [[m:WikiIndaba_conference_2026|WikiIndaba Call for Proposals ends June 30th]] - don't forget to submit your Wikidata-sessions. ** Sessions of the WikiProjects Days 2026 event will shortly be available on Commons: [[c:Category:Wikidata_WikiProjects_Days_2026_presentations|Presentations]] / [[c:Category:Wikidata_WikiProjects_Days_2026_videos|Videos]] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://talk.tiddlywiki.org/t/wikitiddler-tiddlywiki-as-a-live-wikidata-frontend-zero-hosting-auto-updating/15419 WikiTiddler; Tiddlywiki as a live Wikidata frontend] - if you run a TiddlyWiki instance, you can now run queries to the Wikidata Query Service and convert the results to Tiddlers. ** [https://blog.tib.eu/2026/06/19/what-do-we-mean-when-we-talk-about-ai-and-open-knowledge/ TIB: What do we mean when we talk about AI and open knowledge?] - Lozana Rossenova details their experiences at the AI+Bridges Symposium. * Papers: ** [https://www.elgaronline.com/monobook/book/9781035353750/9781035353750.xml How to use Wikibase for Mixed-Methods Research], a book published by F. Bailo, E. Booth, and J. Williams ** [https://zenodo.org/records/20693572 Wikimedia as a Platform for Evidence Synthesis: Quantifying Bias and Literature Coverage in Crowd-Sourced Knowledge Graphs] by D. Mietchen, and J. Dearborn, (2026). ** [https://www.mdpi.com/2227-7390/14/12/2227 From Wikidata to Smart Tourism: A Reproducible Pipeline Based on AI and Fuzzy Logic for Interpretable Multi-Category Classification of Points of Interest] - This paper develops a reproducible pipeline that converts Wikidata POIs into an interpretable tourism taxonomy, enabling multi-category classification and personalized smart tourism applications. By Kontogianni et al., (2026) * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=EKIVrRgLQ6w Name Suggestion Index Explained: How OpenStreetMap Standardizes Brands] ** [https://www.youtube.com/watch?v=_MbZtO2Q2U0 EMCO Wikidata CoP meeting (2026-06-04)] ** [https://www.youtube.com/watch?v=AsBMBpc05sQ Using the Duplicity and WD Fist Tools to edit Wikidata] ** [https://www.youtube.com/watch?v=CkFuyX605nU Unlocking Data through Semantic Linking], presented at ENDORSE 2025 by Thora Hagen. Experiences using 19th-century German encyclopedias, demonstrating how semantic enrichment via Wikidata can reveal fascinating patterns. ** (Deutsch) [https://www.youtube.com/watch?v=K9M4mIP0mZg From your pocket to the knowledge graph: SquirrelBase] is a Wikibase instance that functions as a semantic metadata and reference platform. Make 3D smartphone captures of cultural assets, artworks, and ephemeral structures FAIR. ''' Tool of the week ''' * [https://multilingualprogramming.github.io/MotusArtium/ MotusArtium] : Wikidata GraphQL showcase application for exploring and understanding art movements (alpha version). [https://github.com/multilingualprogramming/MotusArtium/tree/main/graphql GraphQL queries used] * As seen during WikiProjects Days 2026 - [[d:Wikidata:Tools/Enhance_user_interface#Userscripts_for_improving_data_quality|Classification.js]], visualise parent classes and identify incorrections, detect superclass tree loops. To use, click ''Activate'' and copy the two lines into your Common.js page. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Reminder: Try Ontology Federation to import Items from Wikidata to your Wikibase instance. Share your feedback in the linked survey. ([https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibaseug@lists.wikimedia.org/thread/LOTFJGPF7V6SQ7KVE6P6RF5MDDBZBV5Q/ full announcement]) * A session at WikiProjects Days 2026 was devoted to general-purpose tools for WikiProjects. A new page under the main Wikidata tools page was created with a list and description of these tools. Take a look at [[d:Wikidata:Tools/WikiProjects|Wikidata:Tools/WikiProjects]] and add any missing tools. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14531|meteorological intensity classification]] (<nowiki>category assigned to a meteorological system according to an intensity or classification scale; the scale should be indicated with a qualifier (P1013 and P585)</nowiki>) **[[:d:Property:P14539|perfumer]] (<nowiki>person who created a perfume</nowiki>) **[[:d:Property:P14540|‎dual notion (category theory)]] (<nowiki>dual of the concept in category theory</nowiki>) * External identifiers: [[:d:Property:P14532|catholica.cz ID]], [[:d:Property:P14533|‎Skeivopedia ID]], [[:d:Property:P14534|Mathlib Declaration ID]], [[:d:Property:P14535|Annuséries series ID]], [[:d:Property:P14536|FES digital collections person ID]], [[:d:Property:P14537|‎BBC Bitesize topic ID]], [[:d:Property:P14538|Sri Lanka Ministry of Education school census number]], [[:d:Property:P14541|Encyclopedia of China (Third Edition) ID (2026)]], [[:d:Property:P14542|OTOTOY artist ID]], [[:d:Property:P14543|livres-cinema.info author ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/Visual style|Visual style]] (<nowiki>the visual style used in a video game (or other creative work)</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/Gmedia rating (video games)|Gmedia rating (video games)]] (<nowiki>Video game ratings of the Saudi Arabian rating system ({{Q|Q28717438}})</nowiki>) * External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/altinget.se person ID|altinget.se person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Il cinema ritrovato film ID|Il cinema ritrovato film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stockholm Archipelago Trail ID|Stockholm Archipelago Trail ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/some properties for category theory|some properties for category theory]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Farzonagon ID|Farzonagon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TV Guide film ID|TV Guide film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Letterboxd Writer ID|Letterboxd Writer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/d Hits artist ID|d Hits artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/1SCREEN Person ID|1SCREEN Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/1SCREEN movie ID|1SCREEN movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fantia ID|Fantia ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/17LIVE ID|17LIVE ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CFLapedia player ID|CFLapedia player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Model-Kartei.de ID|Model-Kartei.de ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/U-NEXT Parson ID|U-NEXT Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/U-NEXT Video ID|U-NEXT Video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/H-NEXT Parson ID|H-NEXT Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ABEMA Video ID|ABEMA Video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FOD Parson ID|FOD Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LRT topic ID|LRT topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FOD Video ID|FOD Video ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jiji Press Member of Parliament ID|Jiji Press Member of Parliament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Wildenstein Plattner Institute ID|Wildenstein Plattner Institute ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/belarusenc.by ID|belarusenc.by ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Huellas Digitales de la Memoria ID|Huellas Digitales de la Memoria ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/socrealizm.com.ua person ID|socrealizm.com.ua person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pacelli edition person ID|Pacelli edition person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Los Angeles Historic-Cultural Monument number|Los Angeles Historic-Cultural Monument number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Writing Systems Technical Resources script code|Writing Systems Technical Resources script code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Répertoire des films classés film ID|Répertoire des films classés film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Museum of Fine Arts, Houston person ID|Museum of Fine Arts, Houston person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sri Lankan Parliament member ID|Sri Lankan Parliament member ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kanal Architecture entry ID|Kanal Architecture entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Web The Television Parson ID|Web The Television Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Web The Television Work ID|Web The Television Work ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q11446|ship (Q11446)]] - large buoyant watercraft ''' Development ''' * We enabled links to WikiProjects in the sidebar and added links to WikiProjects Music, Medicine, Datasets, sum of all paintings, and elections ([[phab:T422935|T422935]], [[phab:T422935|T422935]]) * We added a floating “add statement” button that makes it easier to add statements without looking through the existing statements ([[phab:T417641|T417641]], [[phab:T428450|T428450]]). * We’re working on making sure that users can tell when statements exist before they add new ones ([[phab:T424009|T424009]]). * We made some layout fixes to wbui2025 / MEX ([[phab:T428766|T428766]], [[phab:T428761|T428761]], [[phab:T428759|T428759]], [[phab:T427658|T427658]], [[phab:T428853|T428853]]). * We refactored error handling ([[phab:T423613|T423613]]). * We’re refactoring the server-side rendering so we don’t need separate .less style files ([[phab:T409827|T409827]]). * We’re working on the interaction between scrollable values and indicator icons ([[phab:T425974|T425974]]). [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:32, 22 ജൂൺ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30669932 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #738 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-06-29. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#737]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/TopDevsBot|TopDevsBot]] - Task/s: Create new items for software-development, design, and consulting companies from source data: topdevs.ai ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/SonalBot|SonalBot]] - Task/s: Reference Gardener (archive dead reference links) + Welcome Bot (welcome new users) * New request for comments: [[c:Commons:Requests_for_comment/Policy_update_for_AI_content|WM Commons: Policy update for AI content]] - this RfC will seek opinions on the use and allowance of AI-generated and modified content. This can have downstream impacts on Wikidata. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[:meta:Wikimedia Taiwan/Wikidata Taiwan/2026年7月嘉義維基媒體街景踏查團暨工作坊|2026 Chiayi Streetview Workshop]] July 13 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at Tâi-uân tôo-su-sik, Chiayi, Taiwan. ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #90 July 13 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://blog.lobid.org/2026/06/23/nwbib-wikipedia-bot.html Lobid Blog: NWBibBot – Making a regional bibliography visible in Wikipedia with help from Wikidata] ** [https://tech-news.wikimedia.de/2026/06/24/knowledge-wants-to-be-found/ Tech News (WMDE) Knowledge wants to be found] - We interview Tim Wittenborg about the [https://en.borgnetzwerk.org/ WissKomm Wiki], from the Leibniz Information Center for Science and Technology in TIB Hannover. ** [https://diff.wikimedia.org/2026/06/29/bridging-open-knowledge-and-digital-rights-reflections-from-drif-2026-and-the-wikimedia-community/ Bridging Open Knowledge And Digital Rights: Reflections From DRIF 2026 And The Wikimedia Community] * Papers: [https://arxiv.org/pdf/2606.27933v1 MathModDB: A Database for Mathematical Models] - The Mathematical Models Database (MathModDB), deployed on the MaRDI Portal within Germany’s National Research Data Infrastructure, provides researchers with a curated knowledge graph that organizes scattered mathematical models, formulas, and assumptions, connects to related tools like MathAlgoDB and MaRDMO, and demonstrates practical use through cases such as plasma physics modeling. By Fiedler et al., (2026) * Videos: ** [[d:Event:WikiProjects_Days_2026#Sessions|WikiProjects Days 2026 - recordings now on Commons]], if you missed the event or want to recap what was discussed, individual session recordings are now available from the Event program. ** [[commons:File:Jason Evans, "Making Wikimedia and Linked Open Data Mainstream in GLAMs – The National Library of Wales Journey".webm|Jason Evans: Making Wikimedia and Linked Open Data Mainstream in GLAMs – The National Library of Wales Journey]] ''' Tool of the week ''' * [https://cyllchuesnconii.rf.gd/panoply/?id=8 Altilunium Panoply] : A lightweight Wikibase alternative for creating collaborative knowledge bases, written as [https://github.com/altilunium/panoply a single PHP file] with no dependencies. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [[d:Event:WikidataCon 2027/Call for expressions of interest to host|Call for local partners: WikidataCon 2027]]: Planning is underway for the next hybrid WikidataCon, and Wikimedia Deutschland is seeking a local affiliate to co-organize the on-site event. Expressions of Interest are due by 13 July. A Q&A clinic will be held on 1 July at 15:00 UTC ([https://bbb.wikipedia.de/rooms/plp-qml-xrj-9ib/ join here]). * [[mw:Growth/Feature summary|Growth features]] are now available at Wikidata. This update enables access to Mentorship, Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14544|‎Taiwan Central News Agency news topic ID]], [[:d:Property:P14545|‎Stockholm Archipelago Trail ID]], [[:d:Property:P14546|‎Sceneweb artwork ID]], [[:d:Property:P14547|‎Sceneweb production ID]], [[:d:Property:P14548|Fantia ID]], [[:d:Property:P14549|Finnish educational institution ID]], [[:d:Property:P14550|‎altinget.se person ID]], [[:d:Property:P14551|Il cinema ritrovato film ID]], [[:d:Property:P14552|TV Guide film ID]], [[:d:Property:P14553|FOD person ID]], [[:d:Property:P14554|LRT topic ID]], [[:d:Property:P14555|Jiji Press Member of Parliament ID]], [[:d:Property:P14556|Huellas Digitales de la Memoria ID]], [[:d:Property:P14557|Museum of Fine Arts, Houston person ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review: **[[:d:Wikidata:Property proposal/subdiscipline of|subdiscipline of]] (<nowiki>less specific academic discipline</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/has garden|has garden]] (<nowiki>Object is a {{Q|1107656}} related to this {{Q|16222597}}</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/ranking by|ranking by]] (<nowiki>issuer of a ranking</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/linguistic group|linguistic group]] (<nowiki>group of people who share the same language, regardless of their ancestry or ethnicity</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Pure Adult actress ID|Pure Adult actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Taiwan Central News Agency News tag id|Taiwan Central News Agency News tag id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pure Adult studio ID|Pure Adult studio ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Natural science/GBIF taxon ID|Natural science/GBIF taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Digitaler Portraitindex person ID|Digitaler Portraitindex person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/torial ID|torial ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dicionário da Língua Portuguesa ID|Dicionário da Língua Portuguesa ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Pontifical Urbaniana University ID|Pontifical Urbaniana University ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Samtrafiken-vehicle-id|Samtrafiken-vehicle-id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sundsvall Municipality opendata ID|Sundsvall Municipality opendata ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nakamura Kikaku ID|Nakamura Kikaku ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KBS News topic ID|KBS News topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GIGA actress ID|GIGA actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Zen Pictures actress ID|Zen Pictures actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'une personne sur Autoroc|Identifiant d'une personne sur Autoroc]], [[:d:Wikidata:Property proposal/La Grange ID|La Grange ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten Books author ID|Rakuten Books author ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/RtYx Roles and contributions of ? in Fictional Universes and Media franchises] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Jheald-20260627104200-Fantastoria-20260627091900|source]]) * Schema examples: it's World Cup time so here's 2 soccer/football-related EntitySchemas. ** [[d:EntitySchema:E404|E404:Swedish Soccer Player]] and [[d:EntitySchema:E183|E183:Chilean Women's Football Players]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Logic|WikiProject Logic]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Roots_and_Rhythms|WikiProject Roots and Rhythms]] * WikiProject Highlights: GovDirectory has opened a [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Madagascar|Madagascar]] page. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q615|Lionel Messi]] - 6 World Cups, scoring in the last 7 consecutive matches. ''' Development ''' * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: ** We are continuing to evaluate the prototype for reducing the number of unnecessary edits from Wikidata that show up in watchlist and recent changes of Wikipedia and co. The approach is to look at the diff of the rendered article before and after the change from Wikidata is made. If there is no difference then the change is probably not relevant for that article. We are collecting a sample to further understand how it performs. ** To continue to address Wikidata's scaling issues, we are planning the migration of entity usage tables to the X1 cluster. * Mobile editing of statements: ** We implemented more feedback from testing of the new mobile front-end. Specifically we worked on making it clearer when a statements already exist that the editor is trying to add to the Item. ** Additionally, we made minor improvements to the look and feel of the mobile front-end. * REST API: ** REST search routes now take apihighlimits right into account ([[phab:T428032]]) ** We are starting to work on Lexeme support ([[phab:T429572]], [[phab:T429332]]) * GraphQL: ** We added support for requesting “best statements” for a given Property ([[phab:T428138]]) ** We are working on adding support for negation in Property value pair filters ([[phab:T429580]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Poland|Poland]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:51, 29 ജൂൺ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30720282 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #739 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-07-06. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#738]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Closed request for adminship: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Interface administrator/1Veertje|1Veertje]] - '''Closed as Successful''' **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Ziv|Ziv]] - '''Closed as Successful''' * New requests for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/gov-wikidata-match 1|gov-wikidata-match 1]] - '''Task/s:''' Link existing GOV (historical gazetteer) building-like objects to existing Wikidata building-like objects. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/AgenticCommonsBot 1|AgenticCommonsBot 1]] - '''Task/s:''' Add [[Property:P648|Open Library ID <small>(P648)</small>]] (OpenLibrary author ID) to Wikidata items about people, only where the OpenLibrary author and the Wikidata person have been confirmed to be the same individual, with a source on every statement. * Closed request for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/JigildikBot|JigildikBot]] - '''Approved''' **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/SonalBot|SonalBot]] - '''Approved''' **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/ias-kbase|ias-kbase]] - '''Approved''' ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** The Wikidata Platform (WDP) [[D:Event:Blazegraph Migration Office Hours - July 2026|monthly office hour]] takes place '''tomorrow''', {{zonestamp|2026-07-07 16:00|7th July at 16:00 UTC}}. These office hours are focus on the Blazegraph migration work, and the team is inviting all community members to join the discussion. ''Register via [[D:Event:Blazegraph Migration Office Hours - July 2026|the event page]]'' ** The next Wikidata+Wikibase office hours will take place on Wednesday, 18:00 CEST (in your [https://zonestamp.toolforge.org/1783526400/1783530000?zdl=fU_LqsJADP2a6SZwqXMf9C66UEHQpSiu4zR2otNMnUkX_r2jG8GFEEjCeXDOlELrVcdsvufGrsro10BlnSOL86jlXNNyG-vz7x772XX7s7s0K819JThQe-ALd6gIxv7B4zliJoinEzsCH6dUdZRd4lE5SrsfXRxY-ifzowyiwIE6odzhzdglNOphM4Ub2LpIjG1mTYlc17CgFFiM_QcWUE8v7x0F6hMOUHqIUKhCdPjM8Y7cAQ timezone]), 08th July 2026 in the Wikidata Telegram group. The Wikidata and Wikibase office hours are online events where the development team presents what they have been working on over the past quarter, and the community is welcome to ask questions and discuss important issues related to the development of Wikidata and Wikibase. ** [[m:Event:WMUK_Sandbox_Sessions/Improving_Wikidata_References:_The_Reference_Validator_Tool|Sandbox sessions: Wikidata Reference Validator Tool - improving Wikidata references]] - Aug 15, 17:00 - 18:00 UTC. ** [https://wikiedu.org/courses/documenting-america-wikidata/ Wiki Education + AASLH: Documenting America with Wikidata], a collaboration between Wiki Education and the American Association for State and Local History is offering six hour-long meetings held weekly to introduce attendees to Wikidata and improve content for Wikidata and Wikipedia on American history. Registration ends: July 17, 23:59 Pacific Time (PT) ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: (fr) [[:w:fr:Wikip%C3%A9dia:RAW/2026-07-05#Le_point_sur_la_diversit%C3%A9_de_genre_dans_les_articles|Le point sur la diversité de genre dans les articles]] in *Regards sur l'actualité du mouvement Wikimedia* * Papers: ** Spatiotemporal-Heuristic A* Search for Pruning - Historical Influence and Succession Paths in Wikidata - [https://informatika.stei.itb.ac.id/~rinaldi.munir/Stmik/2025-2026/Makalah2026/13524106_Michael%20James%20Liman_Makalah%20Stima.pdf Paper], by Michael James Liman (2026). ** Wikontic: Constructing Wikidata-Aligned, Ontology-Aware Knowledge Graphs with Large Language Models - [https://aclanthology.org/2026.eacl-long.388/ Paper] by Chepurova et al., (2026). * Videos: (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=AL_pyY2PIOE Introduction to Wikidata] - Dr. Claudia De Souza and Prof. Dinah Wilson Fraites introduce Wikidata with Spanish-slides. ''' Tool of the week ''' * [https://zelph.org/ Zelph]: Offers powerful analysis capabilities for the complete Wikidata knowledge graph while remaining adaptable for any semantic domain. * [https://viz.luarai.com/worldcup-heights World Cup Heights]: An interactive data‑viz app that shows the heights of FIFA World Cup players, arranged so you can quickly compare teams, positions, and overall height distributions. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [[d:Event:WikidataCon 2027/Call for expressions of interest to host|Call for local partners: WikidataCon 2027]]: Planning is underway for the next hybrid WikidataCon, and Wikimedia Deutschland is seeking a local affiliate to co-organize the on-site event. Expressions of Interest are due by 13 July. * The Wikidata Platform team has published the [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|8th issue of its monthly newsletter]]. This edition includes updates on the migration of WDQS backend away from Blazegraph, including a transition into the next phase '''Initial Implementation (pilot) phase''' following completion of the '''installation phase'''. This update also include some Documentation on Query Rewrites the team will like the Wikidata community and all WDQS users to help review and leave feedbacks. ''see [[D:Wikidata:Wikidata_Platform_team/Newsletter|WDP monthly newsletter]] for more details'' ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest General datatypes: **[[:d:Property:P14559|prisoner number]] (<nowiki>number or identifier assigned to a prisoner, to be used as a qualifier for P2632 (place of detention)</nowiki>) **[[:d:Property:P14574|photographer]] (<nowiki>person who took this photograph</nowiki>) **[[:d:Property:P14595|‎Gmedia rating (video games)]] (<nowiki>video game ratings of the Saudi Arabian rating system</nowiki>) **[[:d:Property:P14603|visual style]] (<nowiki>the visual style used in a video game (or other creative work)</nowiki>) **[[:d:Property:P14610|garden]] (<nowiki>garden of this subject</nowiki>) **[[:d:Property:P14613|objects (category theory)]] (<nowiki>the precise objects of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14614|morphisms]] (<nowiki>the precise morphisms of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14615|terminal object]] (<nowiki>the precise terminal object of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14616|initial object]] (<nowiki>the precise initial object of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14617|products (category theory)]] (<nowiki>the precise products of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14618|coproducts (category theory)]] (<nowiki>the precise coproducts of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14619|isomorphisms]] (<nowiki>the precise isomorphisms of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14620|monomorphisms]] (<nowiki>the precise monomorphisms of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14621|epimorphisms]] (<nowiki>the precise epimorphisms of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14622|regular monomorphisms]] (<nowiki>the precise regular monomorphisms of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14623|regular epimorphisms]] (<nowiki>the precise isomorphisms of the category (category theory)</nowiki>) **[[:d:Property:P14624|left adjoint]] (<nowiki>the left adjoint of the functor</nowiki>) **[[:d:Property:P14625|enriched over]] (<nowiki>the base monoidal category, bicategory, etc. of the enriched category</nowiki>) **[[:d:Property:P14626|monoidal category operation]] (<nowiki>the “tensor product” bifunctor of the monoidal category</nowiki>) **[[:d:Property:P14627|2-morphisms]] (<nowiki>the precise 2-morphisms of the 2-category</nowiki>) **[[:d:Property:P14635|taxon footprint]] (<nowiki>image of a footprint of this taxon</nowiki>) * Newest External identifiers: [[:d:Property:P14558|Sri Lankan Parliament member ID]], [[:d:Property:P14560|‎Taiwan Central News Agency news tag ID]], [[:d:Property:P14561|Model-Kartei.de ID]], [[:d:Property:P14562|Wildenstein Plattner Institute ID]], [[:d:Property:P14564|Web The Television work ID]], [[:d:Property:P14565|Web The Television person ID]], [[:d:Property:P14566|U-NEXT person ID]], [[:d:Property:P14567|U-NEXT video ID]], [[:d:Property:P14568|Sokmil director ID]], [[:d:Property:P14569|Sokmil idol ID]], [[:d:Property:P14570|socrealizm.com.ua person ID]], [[:d:Property:P14571|Répertoire des films classés film ID]], [[:d:Property:P14572|‎regjeringen.no ministry ID]], [[:d:Property:P14573|‎regjeringen.no politician ID]], [[:d:Property:P14575|Objectif plumes work ID]], [[:d:Property:P14576|National Operator Code (UK)]], [[:d:Property:P14577|‎Extended Defence of Britain Database ID]], [[:d:Property:P14578|Pacelli edition person ID]], [[:d:Property:P14579|Myludo game ID]], [[:d:Property:P14580|MyDirtyHobby ID]], [[:d:Property:P14581|Maoyan film ID]], [[:d:Property:P14582|‎Los Angeles Historic-Cultural Monument number]], [[:d:Property:P14583|Letterboxd writer ID]], [[:d:Property:P14584|KSW organization ID]], [[:d:Property:P14585|KSW person ID]], [[:d:Property:P14586|KSW place ID]], [[:d:Property:P14587|1SCREEN movie ID]], [[:d:Property:P14588|1SCREEN Person ID]], [[:d:Property:P14589|‎Artistas Visuales Chilenos propertyvalue ID]], [[:d:Property:P14590|‎Canadian Trademark Registration Number]], [[:d:Property:P14591|occitanica.eu ID]], [[:d:Property:P14592|Hancinema company ID]], [[:d:Property:P14593|ZicTrad person ID]], [[:d:Property:P14594|H-NEXT Person ID]], [[:d:Property:P14596|FOD video ID]], [[:d:Property:P14597|Farzonagon ID]], [[:d:Property:P14598|d Hits artist ID]], [[:d:Property:P14599|ABEMA video ID]], [[:d:Property:P14600|17LIVE ID]], [[:d:Property:P14604|‎regjeringen.no government ID]], [[:d:Property:P14605|Pure Adult actress ID]], [[:d:Property:P14606|Pure Adult studio ID]], [[:d:Property:P14607|‎GBIF taxon ID]], [[:d:Property:P14608|Digital portrait index person (GND) ID]], [[:d:Property:P14609|torial username]], [[:d:Property:P14611|Pontifical Urbaniana University ID]], [[:d:Property:P14628|CatDat category ID]], [[:d:Property:P14629|CatDat functor ID]], [[:d:Property:P14630|CatDat category property ID]], [[:d:Property:P14631|CatDat functor property ID]], [[:d:Property:P14632|‎Samtrafiken-vehicle ID]], [[:d:Property:P14633|GIGA actress ID]], [[:d:Property:P14634|Zen Pictures actress ID]], [[:d:Property:P14636|Olyrix artist ID]], [[:d:Property:P14637|AutorÒc 16-18 author ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New General datatypes property proposals to review:: **[[:d:Wikidata:Property proposal/dielectric strenght|dielectric strenght]] (<nowiki>maximum electric field a material can withstand before electrical breakdown occurs</nowiki>) **[[:d:Wikidata:Property proposal/about page URL|about page URL]] (<nowiki>URL to the official about page</nowiki>) * New External identifier property proposals to review: [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten Books author ID|Rakuten Books author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten TV adult Person ID|Rakuten TV adult Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant sur le Western Orthodox Wiki|Identifiant sur le Western Orthodox Wiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Le GRoG ID|Le GRoG ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NHK On Demand Program ID|NHK On Demand Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Centre for Computing History exhibit reference ID|Centre for Computing History exhibit reference ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GCD character ID|GCD character ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identificador de agente econômico na ANCINE|Identificador de agente econômico na ANCINE]], [[:d:Wikidata:Property proposal/1SCREEN Program ID|1SCREEN Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Architectenregister-id|Architectenregister-id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LUDAP ID|LUDAP ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TakaWiki ID|TakaWiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Terceiro Tempo Que Fim Levou ID|Terceiro Tempo Que Fim Levou ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BiDünyaFilm film ID|BiDünyaFilm film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CNUC code|CNUC code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Steady username|Steady username]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NHK ONE Program ID|NHK ONE Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SongLyrics.com song ID|SongLyrics.com song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Braunschweiger ProfKat ID|Braunschweiger ProfKat ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ClayArena shooter profile ID|ClayArena shooter profile ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Open Collective ID|Open Collective ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Anobii author ID|Anobii author ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Development ''' * The development team are at an offsite retreat this week. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/France|France]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:05, 6 ജൂലൈ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30773585 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #740 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-07-13. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#739]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> '''Discussions''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator/GA_Kevin|GA Kevin]] - <small>RfP scheduled to end after 14 July 2026 18:40 (UTC)</small> * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/Nabbot_2|Nabbot 2]] - '''Task:''' Translating English descriptions to Turkish using a predefined dictionary mapping. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/AgenticCommonsBot_1|AgenticCommonsBot 1]] - '''Task:''' Add [[d:Property:P648|Open Library ID (P648)]] (OpenLibrary author ID) to items about people, where the OpenLibrary author and Wikidata person are the same individual, when every statement is sourced. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/EquipboardBot|EquipboardBot]] - '''Task''': Add [[d:Property:P6912|Equipboard artist ID (P6912)]] to Wikidata items for musicians, sourced from Equipboard's own database of public artist identifiers. * Call for Participation in Improving Constraints ** Just about any aspect of constraints is in scope, from rewriting existing bots to expanding the power of property constraints to adding new kinds of constraint. If you are interested, sign up in [[d:Wikidata:WikiProject_property_constraints/improving|WikiProject Property Constraints/improving]]. '''Events''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[wmania:2026:Wikimania|Wikimania 2026]] is fast approaching. Taking place 21 - 25 July in Paris, France. Can't attend? Register for a ticket to the [[wmania:2026:Registration|virtual event]] and watch sessions online. ** Interested in [[mw:Wikibase/Ontology-Federation|Wikibase Ontology Federation]]? Join the July 14 call, see the [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Cleaning_Task_Force#Tuesday,_14_July_2026,_11:30_EDT_(UTC-4)|Cleaning Task Force]] page for more details. * Previous events: ** The 3rd Quarter Wikidata + Wikibase office hour was held. The transcript is available to read:<br>[[d:Wikidata:Events/Telegram_office_hour_2026-07-08|Wikidata:Events/Telegram office hour 2026 07 08]] '''Press, articles, blog posts, videos''' * Blogs ** [[Diffblog:2026/07/10/behind-better-data-inside-wikidatas-first-wikiprojects-days|Behind Better Data: Inside Wikidata’s First WikiProjects Days]] ** [[Diffblog:2026/07/12/africa-wiki-challenge-2026-in-the-ghanaian-pidgin-community-documenting-water-for-life-through-wikimedia-projects|Africa Wiki Challenge 2026 in the Ghanaian Pidgin Community: Documenting “Water for Life” Through Wikimedia Projects]] ** [[Diffblog:2026/07/09/reflecting-on-progress-and-planning-ahead-dagbani-wikimedians-user-group-holds-its-last-quarter-team-meeting|Reflecting on progress and planning ahead: Dagbani Wikimedians User Group holds its last quarter team meeting]] ** [[Diffblog:2026/07/08/eduwiki-workshop-combining-petscan-and-generative-ai-for-smarter-wikipedia-editing|EduWiki Workshop: Combining PETScan and Generative AI for Smarter Wikipedia Editing]] ** [https://computationalhistory.substack.com/p/why-computational-historians-need Why Computational Historians need Wikidata] - a substack article by Jim Clifford * Papers ** [https://dl.acm.org/doi/10.1145/3805712.3808389 A Demonstration of WikiRAG: An Evidence-based Link Prediction for Wikidata with Retrieval Augmented Generation] - WikiRAG is an interactive framework that combines automated link prediction with retrieval‑augmented generation and human validation to reliably complete knowledge graphs like Wikidata by generating candidate links, retrieving supporting evidence, and enabling users to confirm and export validated triples. By Sabu, et al., (2026) * Videos ** [https://m.youtube.com/watch?v=GRS-0nMsb1Q&pp=iggCQAE%3D&ra=m Using Open Refine] by Wikimedia Australia, Paul Duchesne presents "Using OpenRefine" during WikiCon Australia 2026, (National Film and Sound Archive, Canberra). ** [https://m.youtube.com/watch?v=oq2fjfAhsgc&pp=iggCQAE%3D&ra=m Let’s Get Mappy - making maps on Wikimedia platforms] by Wikimedia Australia, Alex Lum presents how location (pushpin) maps, locator maps, and interactive "slippy" local maps end up on Wikipedia, and how infoboxes, Wikidata and OpenStreetMap works together to generate them ** (繁體中文/zh-TW) [https://www.youtube.com/watch?v=YaOjh92PPuI Tutorial on Editing Temple Data for Wikidata and Wikimedia Commons] - recording of a workshop (July 5) on Tutorial on Editing Temple Data for Wikidata and Wikimedia Commons, held by Wikimedia Taiwan Community and OSM Taiwan. ** [https://www.youtube.com/watch?v=VxCTNRqnOKw Open data tools for cultural heritage] 2nd session in the workshop series “Open Data to Strengthen Online Cultural Heritage,” held March 24, 2026, and organized by the National Library of Uruguay (BNU), Wikimedians of Uruguay, Datysoc, and Data Uruguay. ** [https://www.youtube.com/watch?v=ZrzycFNeVyI GLAMs and Citizen Science Encouraging and Enabling Participation] - Siobhan Leachman presents "citizen science workflows" (BHL, iNaturalist, Bionomia, Wikidata) to show how GLAM's can empower citizen scientists to reuse their collections. '''Tool of the week''' *[https://rudof-project.github.io/ rudof] can be used as a command line tool or can be embedded as a library using cargo. It can be used to validate RDF data represented with different syntaxes like Turtle, NTriples, to name a few. As well as RDF data available through SPARQL endpoints like Wikidata '''Other Noteworthy Stuff''' * A [[d:Wikidata:Project_chat#c-Ainali-20260623132900-Need_of_a_process_to_become_a_mentor|Project Chat discussion]] on the new [[mw:Help:Growth/Mentorship|Mentorship features]]. Self-enrollment has been enabled with the following requirements - account age: 365 days, edits: 500. * There is also a [[d:Wikidata:Project_chat#c-Bovlb-20260709235700-Discussion|proposal]] to add an advisory message to new accounts that create multiple items. '''Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: none ** External identifiers: [[:d:Property:P14638|Rakuten TV adult person ID]], [[:d:Property:P14639|KBS News topic ID]], [[:d:Property:P14640|Rakuten Books author ID]], [[:d:Property:P14641|PTS News Network topic ID]], [[:d:Property:P14642|Nakamura Kikaku ID]], [[:d:Property:P14643|‎La Grange person ID]], [[:d:Property:P14644|‎Fontaines de Belgique ID]], [[:d:Property:P14645|NHK On Demand program ID]], [[:d:Property:P14646|1SCREEN program ID]], [[:d:Property:P14647|LUDAP ID]], [[:d:Property:P14648|Bianco keyword ID]], [[:d:Property:P14649|Architectenregister ID]], [[:d:Property:P14650|‎ClayArena shooter profile ID]], [[:d:Property:P14651|‎Sundsvall Municipality opendata beach ID]], [[:d:Property:P14652|Terceiro Tempo Que Fim Levou ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/relocated from|relocated from]] (<nowiki>Object is the original or former {{Q|17334923}} of the permanently relocated {{Q|16222597}}</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/OpenType script tag|OpenType script tag]] (<nowiki>identifier for a script in OpenType</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/transforms from|transforms from]] (<nowiki>this fictional or mythical entity transforms from that form</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Korean Classification of Administrative Districts|Korean Classification of Administrative Districts]] (<nowiki>code assigned to an administrative district of South Korea in the Korean Classification of Administrative Districts</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Anobii book ID|Anobii book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Google Maps Place ID|Google Maps Place ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Viberate Artist ID|Viberate Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Architectural Heritage style ID|Brussels Inventory of Architectural Heritage style ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Architectural Heritage designer ID|Brussels Inventory of Architectural Heritage designer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TuneCore Japan artist ID|TuneCore Japan artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Deltarune Wiki article ID|Deltarune Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/INAPP OA author ID|INAPP OA author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CNR-IRIS ID|CNR-IRIS ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AnimeOshi anime ID|AnimeOshi anime ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Guide Japan Person ID|Guide Japan Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CD Journal Artist ID|CD Journal Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CIDIM Artist ID|CIDIM Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Operabook Artist ID|Operabook Artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mizan al-Arab poet ID|Mizan al-Arab poet ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Norton Simon Museum object ID|Norton Simon Museum object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenStreetMap data item ID|OpenStreetMap data item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant sur le Western Orthodox Wiki|Identifiant sur le Western Orthodox Wiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/A World Made by Travel person ID|A World Made by Travel person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base notes ID|Scent Base notes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/radio.net IDs|radio.net IDs]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base perfumer ID|Scent Base perfumer ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! '''Did you know?''' * Query examples: [https://w.wiki/SJfA Items only connected to Telugu Wikipedia] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Ainali-20260712084300-Stefan_Kühn-20260712083900|source]]) - change the language code 'te' to make it work with any other Wikipedia * Schema examples: [[d:EntitySchema:E269|French historic monument (E269)]] - With Wikimania taking place in the French Capital, you can use this entity schema if you feel inspired to or expand items on French monuments. * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Pleasant_Goat_and_Big_Big_Wolf|Project Pleasant Goat and Big Big Wolf]] - a Chinese-animated television franchise. ** (Français) [[d:Wikidata:Wikiproject_Orthodox_Christianity|Project Orthodox Christianity]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_SUNY_Libraries_EMCO|Project SUNY Libraries EMCO]] * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Poland|Project Govdirectory Poland]] added several new subpages detailing coverage and progress on State, Local Agencies and Marshall's Offices. **[[d:Wikidata:WikiProject_property_constraints|Project Property Constraints]] added a subpage: [[d:Wikidata:WikiProject_property_constraints/improving|Improving]] - a call for participation, as a result of discussions during WikiProjects Days 2026. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Most_sitelinked_items/with_statements|Most sitelinked Items (with statements)]] '''Development''' * Blazegraph migration: We are continuing to prepare the Query UI, Query Builder, constraint checks, etc for the migration to QLever ([[phab:T425618]]) * Wikidata integration in the Wikimedia projects: We are investigating some Lua modules to find ones responsible for a lot of unnecessary entries in Watchlist and Recent changes on Wikipedia and co ([[phab:T429366]]) * GraphQL: Added support for negation in property value pair filters ([[phab:T429580]]) * REST API: We are working on the first pieces of support for Lexemes: retrieving a full Lexeme ([[phab:T429332]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. '''Weekly Tasks''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/2026 07 06|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current| Help translate]] · [[:d:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] [[:d:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]] ·''' [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:01, 13 ജൂലൈ 2026 (UTC) </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30773585 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary 741 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-07-20. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#740]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/RupumpedBot|RupumpedBot]] - '''Task/s:''' When an Item on a Kenyan river has a Swahili label but no English version, this bot will derive an English label and description. ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/William_Avery_Bot_14|William Avery Bot 14]] - '''Task/s:''' Change values of url properties in mainspace that link to http://web.archive.org/ to use the https protocol (requested at [[d:Wikidata:Bot_requests#Request_to_make_HTTPS_for_Wayback_Machine_recurrent_(2026-07-17)|Bot requests#Make HTTPS for Wayback Machine recurrent]]) ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** Wikimania is about to begin. Whether you're attending on-site or virtually, plan your sessions so you don't miss any. *** [https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/schedule/ Full program] / [[wmania:2026:Program/Wikidata|Wikidata-only program]] *** Get your [https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/ virtual ticket] ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #91 Aug 10 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. ** [https://force11.org/post/webinar-metadata-for-all-with-wikidata Force11 webinar: Metadata for all with Wikidata] will look at three novel applications, WikiCite, the Trans Music Achive and the Pratt Institute. Held online August 26, 13-14:00 UTC. Please register for the access link. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://blog.johl.io/calling-wikifunctions-for-der-die-das/ Calling Wikifunctions for der, die, das] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/07/18/how-to-strengthen-the-public-domain-with-wikidata/ How to strengthen the public domain with Wikidata] ** [https://rtnf.substack.com/p/altilunium-panoply-v26719 Altilunium Panoply v26.7.19] : In this latest release, the external Wikidata connection logic has undergone a major architectural overhaul to improve internal trace mapping. * Videos: ** (Svenska) [https://www.youtube.com/watch?v=eiYEdXCA3z4 Strategic inclusion of library data on Wikidata] - first recorded at Digikult 2019, with Alicia Fagerving. ** (Français) [https://www.youtube.com/watch?v=FA5i80xTXpU I’ll explain how Wikidata works! (Livestream recording)], [[d:User:Lyoko%C3%AF|User:Lyokoï]] will introduce Wikidata and its concepts and the fundamentals of editing. ** (繁體中文/zh-TW) [https://www.youtube.com/watch?v=NCswknRt7wg Wikivoyage Guidelines for editing Temple information] ** [https://www.youtube.com/watch?v=VGtGZhE7e-E How to use Wikibase for Mixed Methods Research], with Francesco Bailo. Recorded at SICSS Melbourne 2026 (Summer Institute in Computational Social Science). * Games: [https://www.webwoven.org/ Webwoven] - a new game has surfaced, powered by Wikidata. Race from start to finish in as few connections as possible. Already includes Leaderboards, daily challenges and multiplayer. Sure to be a hit at future Wikidata events. ''' Tool of the week ''' *[https://wikivibes.toolforge.org/#/ wikivibes] is a tool by [[User:Magnus Manske|Magnus Magnus]] that play public domain music from Commons, tracked by Wikidata ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Jobs: ** [https://wikimedia-deutschland.softgarden.io/job/65367316/Interim-Engineering-Manager-Wikidata-for-Wikimedia-Projects-all-genders-?jobDbPVId=279178738&l=en (Interim) Engineering Manager - Wikidata For Wikimedia Projects] - Hybrid ** [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060307?gh_src=uginyj6n1us Senior Software Engineer, Wikidata Platform] - Remote ** [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060261?gh_src=4n8hpqkx1us Software Engineer, Wikidata Platform] - Remote ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: none ***[[:d:Property:P14659|‎about page URL]] (<nowiki>URL to the official about page</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14653|Western Orthodox Wiki ID]], [[:d:Property:P14654|Steady publication ID]], [[:d:Property:P14655|‎Open Collective ID]], [[:d:Property:P14656|‎Guide du Rôliste Galactique ID]], [[:d:Property:P14657|CNUC code]], [[:d:Property:P14658|Centre for Computing History exhibit reference ID]], [[:d:Property:P14660|Braunschweiger ProfKat ID]], [[:d:Property:P14661|CNR-IRIS author ID]], [[:d:Property:P14662|Anobii Book ID]], [[:d:Property:P14663|Anobii author ID]], [[:d:Property:P14664|TuneCore Japan artist ID]], [[:d:Property:P14665|TakaWiki numeric page ID]], [[:d:Property:P14666|Norton Simon Museum object ID]], [[:d:Property:P14667|Guide Japan Person ID]], [[:d:Property:P14668|CD Journal artist ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/autoptic examination|autoptic examination]] (<nowiki>time of last direct examination of the inscribed object</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Tabular data series|Tabular data series]] (<nowiki>A tabular data series in Commons that models the given concept</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/data series|data series]] (<nowiki>A data series about the given topic.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/incumbent before dissolution|incumbent before dissolution]] (<nowiki>entity incumbent in a position before its dissolution for an election</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/former operator|former operator]] (<nowiki>entity, company, military service, or organisation which is notable for previously operated the item, aircraft, vehicle, or other equipment</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/número de la plaza|número de la plaza]] (<nowiki>square number</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/PISAI ID|PISAI ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ko-fi page ID|Ko-fi page ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base brand ID|Scent Base brand ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Etsy shop name|Etsy shop name]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Overcast podcast ID|Overcast podcast ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Grillplatser.nu ID|Grillplatser.nu ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Criticker Film ID|Criticker Film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/HAND ID|HAND ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Open Language Archives Community language code|Open Language Archives Community language code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant Ciel d'oc d'une publication|identifiant Ciel d'oc d'une publication]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ODiD ID|ODiD ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Generic/Numero de Registre Tributari|Generic/Numero de Registre Tributari]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UntitledDb People ID|UntitledDb People ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan drama ID|MissEvan drama ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan sound ID|MissEvan sound ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan ID|MissEvan ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MissEvan voice actor ID|MissEvan voice actor ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fmfenxiang FM ID|Fmfenxiang FM ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fmfenxiang sound ID|Fmfenxiang sound ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fmfenxiang seiyuu ID|Fmfenxiang seiyuu ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Development ''' * Wikidata Query Service: We are working on adapting the Query Service UI to get it ready for the move to QLever * Mobile editing of statements: We are continuing to fix small issues found in testing * Lexemes: We are continuing the work on adding support for Lexemes to the REST API * Sustainability: ** We are preparing the migration of some database tables on the client wikis that track the usage of Wikidata's data in articles on Wikipedia and co ** We are further investigating how many changes from Wikidata that currently get sent to Wikipedia and co don't actually lead to a change in the article to be able to reduce these cases further [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:56, 20 ജൂലൈ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30773585 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #742 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-07-27. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#741]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: **[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/AuntuBot|AuntuBot]] - '''Task/s:''' Per the approved bot request at commons:Commons:Bots/Requests/AuntuBot, I am in the process of uploading approximately 50,000 issues of the Bangladesh Gazette to Wikimedia Commons. We need to a parent Wikidata item for each specific issue/volume to import and organize these files on Bengali Wikisource. Note that AuntuBot has already been granted a bot flag on Wikimedia Commons for the file uploads. **[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 2|Rebot 2]] - '''Task/s:''' We recently created the new property perspective (P14345) (Wikidata:Property proposal/anatomical view). With Rebot, I plan to move: *About 570 statements from depicts (P180) to perspective (P14345) as a property *About 1400 statements from depicts (P180) to perspective (P14345) as a qualifier of image (P18) **[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 3|Rebot 3]] - '''Task/s:''' Import 1389 instances of taxon author citation (P6507) from this Catalan Wikipedia list, compiled by bot from the articles. **[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 4|Rebot 4]] - '''Task/s:''' The task consists in changing these 1072 items. It has to change creator (P170) to the new property photographer (P14574). Also there are 1000+ items in which the property should be used as a qualifier. **[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/Openpep|Openpep]] - '''Task/s:''' Maintenance of Politically Exposed Person (PEP) data on Wikidata for Thai government officials. Specifically: *Creating new Wikidata items for Thai politicians not yet in the database *Adding P39 (position held) claims with proper qualifiers (P580 start time, P582 end time, P2937 legislative term for legislators, P1365/P1366 replaces/replaced by, P1545 series ordinal) *Adding P102 (member of political party) with date qualifiers *Adding P569 (date of birth), P106 (occupation), P21 (sex or gender), P19 (place of birth), P1559 (name in native language) *Setting and correcting labels, descriptions, and aliases *Removing incorrect claims and deduplicating *Adding social media profiles (P2003 Instagram, P2013 Facebook, P11705 Facebook numeric ID) **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DutchFixer|DutchFixer]] - '''Task/s:''' Reformat Dutch verb forms that are listed as [[Q1994301|past tense <small>(Q1994301)</small>]], [[Q814722|participle <small>(Q814722)</small>]] to simply use [[Q12717679|past participle <small>(Q12717679)</small>]] ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** Vladimir Terentyev used the set of names for [https://vova.today/en/works/plofornot/ every dish from Wikidata] -- labels and aliases in every language -- along with restaurant data from OpenStreetMap to develop a world map of dish names, attempting to answer the research question: "Where does plov end and biryani begin, and who really draws these borders?" ** [https://oshwa.org/announcements/giving-open-source-hardware-a-place-on-wikidata/ Giving Open Source Hardware a Place on Wikidata] ** [https://blog.tib.eu/2026/07/27/simplified-entry-of-complex-data-into-wikibase/ Simplified entry of complex data into Wikibase] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/07/24/grateful-and-growing-reflecting-on-my-wiki-afrodemics-fellowship-pilot-cohort/ Grateful and Growing: Reflecting on My Wiki Afrodemics Fellowship, Pilot Cohort] * Papers: [https://ojs.aaai.org/index.php/ICWSM/article/view/42790 DivinWD: Exploring the Diversity of Scientific Publications in Wikidata] - DivinWD is a large open-source dataset of over 23 million triples and 1.2 million scholarly articles (2010–2024), integrating Wikidata with five bibliographic sources and gender data to enable transparent diversity analyses in science while documenting biases and infrastructural limitations. By Saletti et. al., (2026) ''' Tool of the week ''' *[https://osm.wikidata.link/ OWL Places], the Wikidata-OpenStreetMap matching tool, can now add OpenStreetMap IDs to Wikidata ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikibaseug@lists.wikimedia.org/thread/4ODLBGNPJVVMLFCRJUMODQ3SQEPPOXCE/ Wikibase Suite Deploy 7.1.0 and other upgrades] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14669|dielectric strength]] (<nowiki>electric field strength that causes electrical breakdown of an insulating material under specified test conditions</nowiki>) ***[[:d:Property:P14672|still taken from the audiovisual work]] (<nowiki>image comes from the given audiovisual work</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14670|Operabook artist ID]], [[:d:Property:P14671|‎MPA certificate number]], [[:d:Property:P14673|‎Deltarune Wiki article ID]], [[:d:Property:P14674|A World Made by Travel person ID]], [[:d:Property:P14675|UntitledDb person ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Fediverse app|Fediverse app]] (<nowiki>Fediverse platform of the instance or address</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Fediverse instance URL|Fediverse instance URL]] (<nowiki>Ferdiverse instance of/about the subject</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/reference amount|reference amount]] (<nowiki>Amount of the food that contains a particular quantity of a nutrient.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Qidian Book ID|Qidian Book ID]] (<nowiki></nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Garance item ID|Garance item ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kinorating|Kinorating]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IGN producer|IGN producer]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fediverse address|Fediverse address]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Music & Opera artist ID|Music & Opera artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LFL player ID|LFL player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccer365.net tournament ID|Soccer365.net tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/kicker.de coach ID|kicker.de coach ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BeSoccer team ID|BeSoccer team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FootballFakts.ru stadium ID|FootballFakts.ru stadium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SofaScore tournament ID|SofaScore tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Foot Mercato club ID|Foot Mercato club ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lithuanian movie register ID|Lithuanian movie register ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Foot Mercato referee ID|Foot Mercato referee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BeSoccer referee ID|BeSoccer referee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kicker.de referee ID|Kicker.de referee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccer365.net referee ID|Soccer365.net referee ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UNESCO Observatory of Killed Journalists ID|UNESCO Observatory of Killed Journalists ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Soccer365.net stadium ID|Soccer365.net stadium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MFL player ID|MFL player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Okko movie ID|Okko movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RIA Novosti organization ID|RIA Novosti organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParliamentTV person ID|OpenParliamentTV person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParliamentTV organization ID|OpenParliamentTV organization ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/OpenParliamentTV term ID|OpenParliamentTV term ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Camping.se ID|Camping.se ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/classicalive artist ID|classicalive artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chess Games tournament ID|Chess Games tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Chess.com tournament ID|Chess.com tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/MusiciansPage artist ID|MusiciansPage artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Flemish educational institution number|Flemish educational institution number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Giovani Artisti italiani ID|Giovani Artisti italiani ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/365chess.com tournament ID|365chess.com tournament ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Norwegian Athletics athlete ID|Norwegian Athletics athlete ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LinkedIn numeric company ID|LinkedIn numeric company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lulu spotlight ID|Lulu spotlight ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RPGnet Index ID|RPGnet Index ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EU Treaties and Agreements database ID|EU Treaties and Agreements database ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Development ''' * The team were at Wikimania this past week so not much development happened. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:32, 27 ജൂലൈ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30846852 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #743 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-08-04. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#742]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' *[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/INAPerson 1|INAPerson 1]] - Task/s: Create Wikidata pages entries for mostly French journalists, using INA (French National Audiovisual Institute) catalogue as reference. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[Diffblog:wikimedia-research-conference-in-the-cee-region-programme-coming-in-august-registration-open|Wikimedia & Research conference in the CEE region: programme coming in August, registration open]] - follow link for registration instructions, (onsite) open until August 26, (online) open until at least October 5. Event takes place Katowice, Poland, October 9-10, 2026. ** [https://www.dublincore.org/conferences/2026/sessions/workshop-wikidata-open-innovation/ Workshop: Wikidata for Open Innovation] - DCMI 226. Held on August 3 by Kalliopi Mathios, participants will get hands-on experience of Wikidata for use in Libraries, Industry and Communities. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Papers: ** the [[:d:Q140818826|proceedings]] of the conference [[:d:Q131418010|Wikidata and Research]] (cf. [[:meta:Wikidata and research|Meta page]]), held in Florence (Italy) on June 5-6, 2025, have been published on July 2026 and are available in CC-BY 4.0 license: ''[https://books.fupress.com/isbn/9791221510102 Wikidata e la ricerca. Condividere esperienze / Wikidata and Research. Sharing Experiences]''; 32 papers, 25 in English and 7 in Italian, deal with the usage of Wikidata and other Wikibase instances in different fields of academic research ** [https://arxiv.org/html/2607.25959 Detecting Knowledge Inconsistencies Across Text, Tables, and Knowledge Graphs] by Wei et al., (2026). This paper introduces ''Kontrast'': a tool for comparing Wikidata's statements against Wikipedia tables (and text) to find conflicting information or inconsistencies and missing data. * Videos: [https://www.youtube.com/watch?v=PA8pp1Qsh4M LIVE Wikidata Editing #123] with hosts [[d:User:Ainali|User:Ainali]] and [[d:User:Abbe98|User:Abbe98]] ''' Tool of the week ''' * [https://leximap.toolforge.org/ Leximap]: Create a colour-coded map of Lexemes from a Wikisource page's text, roll-over individual words to discover more about the lemma * [https://thefilmmap.com/ Filmmap]: a free interactive map of filming locations built from Wikidata. Search the title to see where it’s shot or a place to see what was made there *[https://www.wikidata.org/wiki/User:Danielyepezgarces/Cradle-gadget Cradle-gadget] – A new user script embeds the Cradle form editor into Wikidata item pages, enabling schema-based editing with ShEx. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Job vacancy: [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060261 (Remote) Software Engineer for the Wikidata Platform team]. * [https://www.wikibase.cloud/hosting-policy/pilot Wikibase Cloud has a new hosting policy (pilot version)] * [https://f-droid.org/en/packages/app.subster/ Subster] - a timeline-based Wikidata-powered game that plays songs from your own music collection and asks you to rank it against other songs in your hand. Like a digital, cardless version of Hitster. Requires a subsonic-compatible music server to connect to. * Uyen developed a tool in which you can visualize and inspect content gaps and shared content between different Wikipedia editions, as well as topic distributions: https://wiki-gap-finder.toolforge.org/ Check it out and give them [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc-ff0w-oUCEQXoQsCRxuiz5aOiOSes6kfWti5-KsKGgOgezg/viewform feedback]. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14687|tabular data series]] (<nowiki>A tabular data series in Commons that models the given concept</nowiki>) ***[[:d:Property:P14701|infobox chronology]] (<nowiki>indicate the place of an item in an Infobox chronology, as seen on the Wikipedias.</nowiki>) ***[[:d:Property:P14726|‎OpenType script tag]] (<nowiki>identifier for a script in OpenType, without trailing spaces</nowiki>) ***[[:d:Property:P14733|‎Fediverse app]] (<nowiki>Fediverse platform of the instance or address</nowiki>) ***[[:d:Property:P14734|‎Fediverse instance URL]] (<nowiki>Ferdiverse instance of/about the subject</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14676|Viberate artist ID]], [[:d:Property:P14677|Brussels Inventory of Architectural Heritage style ID]], [[:d:Property:P14678|Brussels Inventory of Architectural Heritage designer ID]], [[:d:Property:P14679|radio.net station ID]], [[:d:Property:P14680|radio.net podcast ID]], [[:d:Property:P14681|Sokmil AV performer ID]], [[:d:Property:P14682|Scent Base brand ID]], [[:d:Property:P14683|Scent Base notes ID]], [[:d:Property:P14684|Scent Base perfumers ID]], [[:d:Property:P14688|PISAI ID]], [[:d:Property:P14689|CIDIM Artist ID]], [[:d:Property:P14690|Etsy shop name]], [[:d:Property:P14691|‎Open Language Archives Community language code]], [[:d:Property:P14692|‎OpenStreetMap Wiki item ID]], [[:d:Property:P14695|Ko-fi page ID]], [[:d:Property:P14696|KinoRating ID]], [[:d:Property:P14697|‎Korean Classification of Administrative Districts]], [[:d:Property:P14698|UNESCO Observatory of Killed Journalists ID]], [[:d:Property:P14699|SofaScore tournament ID]], [[:d:Property:P14700|RIA Novosti organization ID]], [[:d:Property:P14702|MFL player ID]], [[:d:Property:P14703|‎MissEvan username]], [[:d:Property:P14704|Soccer365.net referee ID]], [[:d:Property:P14705|Soccer365.net stadium ID]], [[:d:Property:P14706|Soccer365.net tournament ID]], [[:d:Property:P14707|‎IGN producer ID]], [[:d:Property:P14708|kicker.de coach ID]], [[:d:Property:P14709|Kicker.de referee ID]], [[:d:Property:P14710|Lithuanian movie register ID]], [[:d:Property:P14712|LFL player ID]], [[:d:Property:P14713|BeSoccer referee ID]], [[:d:Property:P14714|BeSoccer team ID]], [[:d:Property:P14715|OpenParliamentTV organization ID]], [[:d:Property:P14716|OpenParliamentTV person ID]], [[:d:Property:P14717|OpenParliamentTV term ID]], [[:d:Property:P14718|Foot Mercato referee ID]], [[:d:Property:P14719|Foot Mercato club ID]], [[:d:Property:P14720|FootballFakts.ru stadium ID]], [[:d:Property:P14721|Chess Games tournament ID]], [[:d:Property:P14722|Chess.com tournament ID]], [[:d:Property:P14723|‎Camping.se ID]], [[:d:Property:P14724|Garance item ID]], [[:d:Property:P14725|‎OpenType language system tag]], [[:d:Property:P14727|Okko movie ID]], [[:d:Property:P14728|‎Grillplatser.nu ID]], [[:d:Property:P14729|Número de Registre Tributari]], [[:d:Property:P14730|‎MissEvan sound ID]], [[:d:Property:P14731|‎MissEvan drama ID]], [[:d:Property:P14732|‎Flemish educational institution number]], [[:d:Property:P14735|Norwegian Athletics athlete ID]], [[:d:Property:P14736|RPGnet Index ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/ENS name|ENS name]] (<nowiki>Ethereum Name Service (ENS) domain associated with a person or entity</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Inventaire régional du patrimoine en Wallonie ID|Inventaire régional du patrimoine en Wallonie ID]] (<nowiki></nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/member of musical group|member of musical group]] (<nowiki>member of musical group</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/name type|name type]] (<nowiki>type of noun or name the sense is</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/CINE21 Program ID|CINE21 Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Rakuten TV adult maker ID|Rakuten TV adult maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DMM maker ID|DMM maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/sukumizu.tv actress ID|sukumizu.tv actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GAS actress ID|GAS actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Paradise TV Parson ID|Paradise TV Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/syukou-club(X-DIABLO) actress ID|syukou-club(X-DIABLO) actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brazilian Fauna Taxonomic Catalogue ID|Brazilian Fauna Taxonomic Catalogue ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CINE21 company ID|CINE21 company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/STAPI Book ID|STAPI Book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/STAPI Comics ID|STAPI Comics ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/STAPI Episode ID|STAPI Episode ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/STAPI Performer ID|STAPI Performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Qidian Author ID|Qidian Author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Medieval Unicode Font Initiative ID|Medieval Unicode Font Initiative ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Apple Maps place id|Apple Maps place id]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmycast person ID|Filmycast person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EORI|EORI]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GBIF Specimen (occurrence)|GBIF Specimen (occurrence)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/d anime store Parson ID|d anime store Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/d anime store work ID|d anime store work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crank-in! Parson ID|Crank-in! Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crank-in! drama ID|Crank-in! drama ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crank-in! animation ID|Crank-in! animation ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Crank-in! movie ID|Crank-in! movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Elite Prospects team ID|Elite Prospects team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/r-hockey.ru team ID|r-hockey.ru team ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Elite Prospects stadium ID|Elite Prospects stadium ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/izohli.uz word ID|izohli.uz word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Dubbinfo ID|Dubbinfo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DBNL chamber of rhetoric ID|DBNL chamber of rhetoric ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BLS Code|BLS Code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/JoJo's Bizarre Encyclopedia article ID|JoJo's Bizarre Encyclopedia article ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/T5E4 Retrieve all Belgian writers without an article on French Wikipedia] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-ScriptaBelgica-20260723083200-ScriptaBelgica-20260719201400|source]]) * Schema examples: [[d:EntitySchema:E408|Swedish barbecue areas (E408)]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Occitan|Project Occitan]] * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Broadcasting|Project Broadcasting]] - after 10 years of inactivity, the project has been revived with a flurry of activity . Of particular interest is the change in broadcasting scope from primarily airwave to internet transmission. ** [[Wikidata:WikiProject_Malaysia/Activity/Datathon/Japan_Week_Datathon/Data_Item_List/UNIS|Wiki x K-pop 2026 • Editing Party - Japan Week Datathon]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [https://wikidata-terminator.toolforge.org/?list&mode=tx#/ Wikidata Terminator] - find items that lack Label, description or sitelink. * [[d:Wikidata:Showcase items|Showcase Items]]: [[d:Q842|Oman (Q842)]] - state in western Asia * [[d:Wikidata:Showcase lexemes|Showcase Lexemes]]: [[d:Lexeme:L648863|cheche (L648863)]] ''' Development ''' * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: ** We reviewed samples of Wikidata-related entries in Recent changes and watchlist on Wikipedia and co in order to see which additional changes we can remove because they don't change the article. ** We are preparing for the migration of the entity usage table to the extension database cluster to address database scalability issues ([[phab:T424133]]) * Wikidata Query Service: We are continuing to adapt the Query Service UI and the Quality Constraints extension for the upcoming move from Blazegraph to QLever. * REST API: We are continuing to add support for Lexemes, specifically retrieving a full Lexeme (GET) ([[phab:T429332]]) [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Seychelles|Seychelles]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] . [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] · [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 06:55, 4 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30872537 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == 06 August 2026 == നമസ്കാരം @[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|Ranjithsiji]], എനിക്ക് ഒരു സംശയം ഉണ്ട്. 2011 മുതൽ [[നിക്കോള ടെസ്‌ല|നികോള ടെസ്‌ല]] (Nikola Tesla) ആണ് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ലേഖനം ആയി കിടക്കുന്നത്. ഇത് എപ്പോഴാണ് മാറുക? ഇതുപോലെ തന്നെ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ പുതിയ എഡിറ്റർമാരുടെ കുറവ് പരിഹരിക്കാൻ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിലെ 'Teahouse' മാതൃകയിൽ ഒരു പുതിയ ഇടം ആരംഭിച്ചാൽ നന്നായിരിക്കും എന്ന് കരുതുന്നു. നിലവിലെ സഹായമേശ പലർക്കും ഉപയോഗിക്കാൻ അല്പം സങ്കീർണ്ണമാണ് പുതിയ ഉപയോക്താക്കൾക്ക് എളുപ്പത്തിൽ സൗഹൃദപരമായും സംശയങ്ങൾ ചോദിക്കാൻ വേണ്ടി നമുക്ക് 'വിക്കിപീഡിയ:ചായക്കട' എന്ന പേരിൽ ഒരു പേജ് രൂപീകരിക്കാമോ? ആവശ്യമാണെങ്കിൽ ഈ പേജിന്റെ അടിസ്ഥാന രൂപകൽപ്പനയും എഴുത്തുകളും തയ്യാറാക്കാൻ ഞാൻ തയാറാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|TheGreatEditor024]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]]) 10:49, 6 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == Language Diversity Hub evaluation survey: your input needed! == The Wikimedia Foundation is evaluating hub pilots to understand their work, outcomes, and future direction. As part of this, we're gathering feedback on how hub services and activities have contributed to concrete, measurable outcomes. You're receiving this because you're part of the Language Diversity Hub audience group, and we'd value your perspective. Your feedback will help inform the evaluation and strengthen our understanding of the Hub's impact. The survey takes about 10–15 minutes, and we kindly ask that you respond by '''10 August 2026.''' '''[https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_6KXVndZhZvlSoUS Survey Link]''' The Foundation is not collecting personal data through this survey. Responses will be reviewed and consolidated by audience group — analyzed collectively rather than attributed to individuals. Thank you for contributing. Your feedback helps ensure this evaluation reflects the perspectives of communities, affiliates, and others connected to the Hub. Questions? Contact strategy2030@wikimedia.org. Sincerely, Oscar on behalf of the [[Wikimedia Language Diversity Hub]], 21:22, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) (This message was sent to [[:ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji]] and is being posted here due to a redirect.) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=MassMessage/Lists/LDH&oldid=30514061 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Oscar .@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #744 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-08-10. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#743]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * The order of properties on Wikidata is governed by [[mw:Manual:Interface/Wikibase-SortedProperties|MediaWiki/Wikibase-SortedProperties]]. We propose moving [[d:Property:P2559|(P2559) Wikidata usage instructions]] to the top, so important guidance is more visible and less likely to be overlooked. To comment on this change, please visit [[mw:MediaWiki_talk#prominently displaying Wikidata usage instructions (P2559)|MediaWiki_talk#prominently displaying (P2559)]]. * Closed request for comments: '''19''' RfC's were closed recently, too many to list here. Please see the [[d:Wikidata:Requests_for_comment#Closed_requests|RfC page]] for more information. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** (Deutsch) [https://www.nfdi4objects.net/events/n4o_activity_20260818-CM26-RS_Wikidata/ nfdi4 / Workshop: Make Research Software Findable using the Software Marketplace Wikidata], 18.08.2026, 14:00–16:00 CEST ([https://terminplaner6.dfn.de/b/1439bb751afd1e9fc42ebc30069eb685-1762199 register for Zoom-link]) ** [https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:WMUK_Sandbox_Sessions/Improving_Wikidata_References:_The_Reference_Validator_Tool Improving Wikidata References: The hands-on session will explore how to identify and improve broken references on Wikidata] , 15.08.2026, 17:00–18:00 WAT (UTC+1). * Looking ahead: (Deutsch) [https://www.fu-berlin.de/kalender/2026/10/20261022-tidy-data-versionskontrolle-wikidata-in-der-forschungspraxis.html Freie Universitat / Tidy data version control - Wikidata in research]: 22.10.2026, 09:00 - 16:00 CEST. * Previous events: August 04 - [[d:Event:Blazegraph_Migration_Office_Hours_-_Aug_2026|Blazegraph Migration office hour]] - see the [https://etherpad.wikimedia.org/p/Blazegraph_Migration_Office_Hours Etherpad notes] for questions and answers. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://gdotv.com/blog/the-weekly-edge-fraud-graphs-graphtalk-gfql-wikidata-graphrag/#edge-item-4 gdottv / The Weekly Edge article: demonstrating the Wikidata Query Logs (WDQL) Dataset] talks about a paper released in February this year, ([https://arxiv.org/html/2602.14594v1 Wikidata Query Logs Dataset]) ** [https://www.linkedin.com/posts/brian-hatten-434b7457_orthopedicsurgery-kneereplacement-knowledgegraph-activity-7465395166682583040-v0qH?utm_source=share&utm_medium=member_desktop&rcm=ACoAAAUVbMUB9qSIcEDloiodU_ZoBrIi4-bJtT8 LinkedIn] - [[d:User:Orthodoc10|User:Orthodoc10]] describes their experience mapping and modelling knee replacement surgical practices into Wikidata ** [https://diff.wikimedia.org/2026/08/07/wikisignals-org-helping-editors-evaluate-reference-reliability/ Wikisignals.org: Helping Editors Evaluate Reference Reliability] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/08/07/zero-budget-programs-you-could-start-tommorrow/ Zero-budget programs you could start tommorrow - Lessons from Wikimania Paris]] ** [https://diff.wikimedia.org/2026/08/07/openspeaks-tools-update-subtitler-tome-and-bento-go-stable-meet-media-dashboard/ OpenSpeaks Tools Update: Subtitler, Tome, and Bento Go Stable — Meet Media Dashboard] ** [[Diffblog:a-look-at-a-2026-wikimania-hackathon-project-wikidata-bias-detector|A look at a 2026 Wikimania Hackathon Project – Wikidata Bias Detector] ** [https://nlnet.nl/project/Inventaire-Split/ nlnet Foundation / Inventaire Split] - a short article on this standalone Wikidata-federated Bibliographic database. ** [https://ktieb.org.mt/news-en/nbc-and-wikimedia-malta-renew-collaboration-on-national-book-prize/ Maltese national Book Council and WM Malta renew partnerhship]: Wikidata to support and feed Maltese Wikipedia. ** [Diffblog:wikisignals-org-helping-editors-evaluate-reference-reliability|Wikisignals.org: Helping Editors Evaluate Reference Reliability] - the project aims to add to news-related organisation entities to help feed Wikipedia infoboxes with structured data. * Videos: ** [https://www.youtube.com/live/saeV6bZ7cIk?t=25105s India's Software Stories: A Hands-on Workshop with Software Heritage, Commons and Wikidata] - a Wikimania Lightning talk with Mathilde Fichen and Pavan Santhosh. ([https://wikimedia.eventyay.com/wm/wikimania2026/talk/review/EYFQXB9WHFAR9WATXTEUFSKADEVWMCP9 Session page]) ** [https://www.youtube.com/watch?v=sJq1926Jz5Q The Art of Editing Wikidata (Africa Wiki Women)] - Guest host David Palfrey will share valuable insights and help newcomers uncover the mysteries of editing Wikidata, this session is in collaboration with Art+Feminism. ** (no audio) [https://www.youtube.com/watch?v=JJbPTX18I4Q Tutorial: Add Geoshape to Wikimedia Commons and connect it to its Wikidata Item] - Anne Chen gives a visual demonstration of the steps provided in this [https://docs.google.com/document/d/1A1FNy9NztkmxE2MhBds2caHGcxMNSNvgXnLfeJsAosw/edit?tab=t.0 google doc], found on the [[d:Wikidata:WikiProject_IDEA/Resources_for_Participants#Links_to_useful_tutorials|WikiProject IDEA]] page. ** [https://www.youtube.com/watch?v=9infd-TJ6z8 LIVE Wikidata Editing #124] is streaming today, 20:00 CEST (18:00 UTC)! ** (Bahasa Indonesian) [https://www.youtube.com/@WikimediaIndonesia/videos Wikimedia Indonesia] have released 4 short videos on editing practices, querying, basic structure and data quality of Wikidata. ** (Deutsch) [https://www.youtube.com/watch?v=gLH0W0coIw8 ZB MED LAB | The Carpentries] - aimed at researchers and professionals who work with data, a series of tutorials and workshops to teach you Wikidata, Python, R, OpenRefine and more. ''' Tool of the week ''' *[https://toolhub.wikimedia.org/tools/cradle-gadget Cradle-gadget] is a tool by [[User:Danielyepezgarces]]This is an interactive, schema-based form editor that works directly within Wikidata item pages. It allows users to check, view, add, modify, or delete claims in a modern sidebar drawer or a dedicated special page, aligned with the Wikimedia design guidelines. This is the easiest way to exploit the benefits of Wikidata entity schemas, powered by ShEx. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScv4BEQqn-sSsJNvIFCRgMDpr_K59Y0UjdXx5rO8MzAs4CRjw/viewform 2026 OpenRefine User Survey] is now open. (Note that a link to a feature-prioritization survey is provided at the end of the Google Form so don't miss that if you want to influence what should get more focus.) ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14755|particularly]] (<nowiki>qualifier for statements to refine a value that applies more generally, when the statement applies especially to a more specific value; a more specific qualifier than "including" (P1012)</nowiki>) ***[[:d:Property:P14766|‎incumbent before dissolution]] (<nowiki>entity incumbent in a position before its dissolution for an election</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14737|CINE21 TV program ID]], [[:d:Property:P14738|GCD character ID]], [[:d:Property:P14739|ODiD ID]], [[:d:Property:P14740|365chess.com tournament ID]], [[:d:Property:P14741|NHK ONE program ID]], [[:d:Property:P14742|CINE21 company ID]], [[:d:Property:P14743|‎Fmfenxiang seiyuu ID]], [[:d:Property:P14744|‎Fmfenxiang sound ID]], [[:d:Property:P14745|Elite Prospects team ID]], [[:d:Property:P14746|Elite Prospects stadium ID]], [[:d:Property:P14747|r-hockey.ru team ID]], [[:d:Property:P14748|Classicalive artist ID]], [[:d:Property:P14749|Apple Maps place id]], [[:d:Property:P14750|‎HAND ID]], [[:d:Property:P14751|Brazilian Fauna Taxonomic Catalogue ID]], [[:d:Property:P14752|‎Dicionário da Língua Portuguesa ID]], [[:d:Property:P14753|Giovani Artisti italiani ID]], [[:d:Property:P14754|MusiciansPage artist ID]], [[:d:Property:P14756|LinkedIn numeric company ID]], [[:d:Property:P14757|‎MissEvan voice actor ID]], [[:d:Property:P14758|Music & Opera artist ID]], [[:d:Property:P14759|Dubbinfo ID]], [[:d:Property:P14760|GAS actress ID]], [[:d:Property:P14761|‎EU Treaties and Agreements database ID]], [[:d:Property:P14762|syukou-club(X-DIABLO) actress ID]], [[:d:Property:P14763|sukumizu.tv model ID]], [[:d:Property:P14764|Paradise TV Person ID]], [[:d:Property:P14765|Regional heritage of Wallonia ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/filing unit code|filing unit code]] ***[[:d:Wikidata:Property proposal/has Member|has Member]] (<nowiki>has member</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/introduced to|introduced to]] (<nowiki>region outside the natural range of a taxon into which it was introduced through direct or indirect human activity</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Lift-World lift ID|Lift-World lift ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Schiffsdatenliste ID|Schiffsdatenliste ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/marketswiki|marketswiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Palace Museum Digital Archive ID|National Palace Museum Digital Archive ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Information Commissioner's Office registration reference|Information Commissioner's Office registration reference]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Registry of Type Design ID|Registry of Type Design ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Ariana Museum ID|Ariana Museum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Emulation General Wiki article ID|Emulation General Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal immovable object ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal immovable object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sofia monuments register ID|Sofia monuments register ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal museum ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal museum ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal movable object ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal movable object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal stone carving ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal stone carving ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal protection zone ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal protection zone ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal wall painting ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal wall painting ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage GIS Portal documentation record ID|Georgian Cultural Heritage GIS Portal documentation record ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian Cultural Heritage Portal movable object ID|Georgian Cultural Heritage Portal movable object ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RIdIM ID|RIdIM ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Weibo ID|Weibo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Weibo username|Weibo username]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/TGHU Ten longest State of the Union adress in the USA] * Schema examples: [[d:EntitySchema:E519|object with inscription]] - schema for objects with inscriptions [[d:Q1640824|(Q1640824)]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Brigham_Young_University_Library|Project Brigham Young University Library]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Perth_Women_on_Wikipedia|Project Perth Women on Wikipedia]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_UC_Riverside_Library_Jay_Kay_Klein_Photographs|Project UC Riverside Library Jay Kay Klein Photographs]] * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Metaclasses|Project Ontology]] added a Metaclasses page * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:User:Pasleim/Sitelink_statistics|Sitelink statistics]] by User:Pasleim. ''' Development ''' * Sustainability: We continued the work on migrating usage tracking on Wikipedia and co to the extension database cluster ([[phab:T424185]]) * Watchlist and recent changes on Wikipedia and co: We finished our review of a sample of Wikidata edits sent to Wikidata and co in order to better understand which remaining ones are not useful. It will soon be published on Commons. * Query Service: We continued the work on preparing the Query Service UI for the migration from Blazegraph to QLever and will move to Query Builder and Quality Constraints next [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Seychelles|Seychelles]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:54, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30889662 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #745 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-08-17. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#744]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[wmau:WikiLoves_Pride_Australia_-_15_August_2026|WikiLoves Pride / Australia]], 15 August, drop-in online for a collaborative editing session on LGBT+ representation on Wikidata, Wikipedia and Commons. ** [[wmau:Drop_in_and_Wikidata_-_August_2026|Drop-in and Wikidata]], 27 August, WM Australia also hold a drop-in Wikidata ediitng sesison. ** [[m:Event:Open_Heritage-Wikidata_Contest|Open Heritage - Wikidata Islamic Civilization Contest]] from September 1 - 30, 2026. [[m:Special:RegisterForEvent/4303|Register for news]]. *** A Wikidata training webinar will be held August 25. * Looking ahead: [https://www.gw.uni-hamburg.de/ueber-die-fakultaet/digital-humanities/dh-lab/veranstaltungen/26-11-12-hands-on-wikidata.html Hands-on workshop: Wikidata: An Open Knowledge Graph for Research and Beyond] - Digital Humanities Lab, 12.11.2026, 14:15-15:45 CEST. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://programminghistorian.org/en/lessons/wikidata-for-historical-research Introductory lesson on Wikidata at the Programming Historian] ** [https://www.ibm.com/case-studies/wikimedia-deutschland Making open knowledge Gen-AI-ready] by IBM ** [https://noeflandre.com/posts/describe-place-on-earth-part1-wikidata How to describe a place on Earth using text? Part 1: Wikidata] by Noé Flandre * Papers: [https://www.ebsco.com/articles/arts-and-entertainment/7162dc3c-7d03-51bb-a950-30de681bb95e/cultural-information-bubbles-a-new-approach-for-automatic-ethical-evaluation-of-digital-artwork-collections-based-on-wikidata Cultural information bubbles: A new approach for automatic ethical evaluation of digital artwork collections based on Wikidata] by M. Zhitomirsky-Geffet and S. Minster, (2026). ''' Tool of the week ''' *[https://ranker.toolforge.org This tool lets you edit the rank of multiple statements at once.] ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [[wmau:Partner_Projects_2026-2027|WM Australia is funding partner projects for 2026 - 2027]], for Australian organisations or individuals who want to build projects for open and free knowledge, including Wikidata. * Job Vacancies: [https://wikimedia-deutschland.career.softgarden.de/jobs/65367316/Interim-Engineering-Manager-Wikidata-for-Wikimedia-Projects-all-genders- (Interim) Engineering Manager / Wikidata for Wikimedia Projects] * [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdnOtvIKyp5fGlAkqz8pYMdFxhtvaH9exlxmrQ8O3HtDIHM3A/viewform Survey: What content would you like to see on the Wikidata Social media channels?] - only want to hear about Wikidata events or news, would like to see more use-cases of Wikidata, or perhaps you'd like more beginner or advanced Wikidata tutorials? Let us know in this short survey. * We are setting up to apply for recognition of a new Wikimedia user group, '''Wikimedians for Data Organization and Quality'''. The group's goal will be to improve the organization and quality of data, particularly structured data, in Wikimedia projects. You can see more details in [https://meta.wikimedia.org/wiki/Data_Organization_and_Quality the group's home page] and, if you wish, you can contribute to the discussion in its talk page. We invite you to be a part of this proposed user group by adding your Wikimedia signature to the Interested Parties section of the group's page. <br />Ege Atacan Doğan and Peter Patel-Schneider ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14788|located at a height]] (<nowiki>a property intended to indicate the height of any objects from the ground</nowiki>) ***[[:d:Property:P14789|contributed to narrative universe]] (<nowiki>narrative universe that a person contributed to</nowiki>) ***[[:d:Property:P14792|‎name type]] (<nowiki>type of noun or name the sense is</nowiki>) ***[[:d:Property:P14796|introduced to]] (<nowiki>region outside the natural range of a taxon into which it was introduced through direct or indirect human activity</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14767|d anime store Work ID]], [[:d:Property:P14768|d anime store Person ID]], [[:d:Property:P14769|Crank-in! drama ID]], [[:d:Property:P14770|Crank-in! animation ID]], [[:d:Property:P14771|Crank-in! person ID]], [[:d:Property:P14772|‎STAPI Book ID]], [[:d:Property:P14773|‎STAPI Episode ID]], [[:d:Property:P14774|‎STAPI Performer ID]], [[:d:Property:P14775|‎Qidian Author ID]], [[:d:Property:P14776|Crank-in! movie ID]], [[:d:Property:P14777|‎DBNL chamber of rhetoric ID]], [[:d:Property:P14778|‎Criticker Film ID]], [[:d:Property:P14779|Lulu spotlight ID]], [[:d:Property:P14780|German Maritime Museum Ship ID]], [[:d:Property:P14781|Rakuten TV adult maker ID]], [[:d:Property:P14782|izohli.uz word ID]], [[:d:Property:P14783|Ciel d'oc publication ID]], [[:d:Property:P14784|Lift-World lift ID]], [[:d:Property:P14785|‎STAPI Comics ID]], [[:d:Property:P14786|Qidian Book ID]], [[:d:Property:P14787|National Palace Museum Digital Archive ID]], [[:d:Property:P14790|DMM maker ID]], [[:d:Property:P14791|Registry of Type Design ID]], [[:d:Property:P14793|‎Fediverse address]], [[:d:Property:P14794|Information Commissioner's Office registration reference]], [[:d:Property:P14795|‎WorldFootball.net ID (new)]], [[:d:Property:P14797|Sofia monuments register ID]], [[:d:Property:P14798|Georgian Cultural Heritage GIS Portal immovable object ID]], [[:d:Property:P14799|Ariana Museum ID]], [[:d:Property:P14800|RIdIM ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/school of martial arts|school of martial arts]] (<nowiki>school or style of martial arts this person studied</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/has official Italian government website|has official Italian government website]] (<nowiki>tems that the item has an official website operated by or belonging to the Government of Italy</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Infraestructuras de Portugal ID|Infraestructuras de Portugal ID]] (<nowiki>station code Infraestruturas de Portugal</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Silloria perfumer ID|Silloria perfumer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Silloria notes ID|Silloria notes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Beer Advocate beer style ID|Beer Advocate beer style ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BBFC release ID|BBFC release ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifier for a person in norwegian polar history|Identifier for a person in norwegian polar history]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Filmová databáze seriál ID|Filmová databáze seriál ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Serbo-Croatian Literary Language entry ID|Serbo-Croatian Literary Language entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/dbv member slug|dbv member slug]], [[:d:Wikidata:Property proposal/idw member ID|idw member ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sky programme ID|Sky programme ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/immaterieelerfgoed.be ID|immaterieelerfgoed.be ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Geoshape Repository ID|Geoshape Repository ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/FIBA.basketball event ID|FIBA.basketball event ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SEASLUG.WORLD species ID|SEASLUG.WORLD species ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Silloria brands ID|Silloria brands ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du COMDT|Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du COMDT]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) ou plusieurs musicien(ne)s sur Paraulas en òc|Identifiant d'un(e) ou plusieurs musicien(ne)s sur Paraulas en òc]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) ou plusieurs musicien(ne)s sur Trobasons|Identifiant d'un(e) ou plusieurs musicien(ne)s sur Trobasons]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kinolights Parson ID|Kinolights Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kinolights Work ID|Kinolights Work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un ouvrage dans le catalogue du CREDD'O|Identifiant d'un ouvrage dans le catalogue du CREDD'O]], [[:d:Wikidata:Property proposal/parliament.uk constituency ID|parliament.uk constituency ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Europeans In East Africa ID|Europeans In East Africa ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Gesamtkatalog der Wiegendrucke ID|Gesamtkatalog der Wiegendrucke ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Judoresults judoka ID|Judoresults judoka ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Silloria perfumes ID|Silloria perfumes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scent Base perfumes ID|Scent Base perfumes ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/IMCDB work ID|IMCDB work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificador de sardana de somarxiu.cat|identificador de sardana de somarxiu.cat]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Xcity maker ID|Xcity maker ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CrashPad Series performer ID|CrashPad Series performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PinkLabel.TV performer ID|PinkLabel.TV performer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Seiyu Grand Prix Person ID|Seiyu Grand Prix Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/animehack Person ID|animehack Person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/animehack Program ID|animehack Program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/animehack movie ID|animehack movie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/XBIZ.com topic ID|XBIZ.com topic ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: **[https://w.wiki/TYra roughly ~4.000 massacres reported in Wikidata] **[https://w.wiki/TXBP Passports cover that have at least 4 languages] ** [https://w.wiki/TZjc Landkreis Reutlingen Items missing a picture, displayed on a map] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Stefan_Kühn-20260815083000-Windharp-20260812063800|source]]) ** [https://w.wiki/TZjt Radio stations in Virginia, USA, plotted on a map] ([[d:Wikidata:Request_a_query#c-Stefan_Kühn-20260809204600-Bluerasberry-20260803150500|source]]) * Schema examples: [[d:EntitySchema:E528|(E528) Space Telescope, instrument in outer space for observing distant space objects]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Côte_d'Ivoire/Tabs|Project Côte d'Ivoire]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Indonesia/Kegiatan/Datathon/Arsip/2026|Project Indonesia: Hari Domain Public International Datathon 2026]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Immigration_and_Visas|Project Immigration and Visas]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_University_of_North_Carolina_at_Chapel_Hill_EMCO|Project University of North Carolina at Chapel Hill EMC0]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Recent_deaths|Recent deaths (this report can help for updating Wikipedia articles]] ''' Development ''' * Query Service: We started preparing the constraint checks for the migration from Blazegraph to QLever. * Page load times: We looked into unnecessarily loaded modules related to the Wikidata Bridge to see if we can remove them and speed up page load times. * Wikipedia and co: ** We worked with English Wikipedia to optimize the CiteQ module code to generate less usage tracking for "Anonymous". ** We checked a variety of Mediawiki areas where Parsoid deprecation may lead to breakages.* * Sustainability: We are planning to migrate the usage tracking data to the X1 extension cluster. We are checking which queries involving entity usage will need re-writing or updating. * REST API: We finished adding support for getting a full Lexeme and started work on creating Lexemes. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Seychelles|Seychelles]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:40, 17 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30921730 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #746 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-08-24. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#745]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: [[m:Event:Wikidata Lab XLVIII|Wikidata Lab XLVIII: Outreach Dashboard]], August 27, at 15:30 UTC. Come see and discuss new Wikidata functionalities of the Outreach Dashboard! ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: [https://diff.wikimedia.org/2026/08/20/finishing-outreachy-with-wikidata-support-for-wikiscore/ Finishing Outreachy with Wikidata support for Wikiscore] by ACorrea WMB and AnaMRRuiz * Papers: [https://zenodo.org/records/21032521 Climate Knowledge Graph (ClimateKG)] - A partnership project to make a knowledge graph of the 10,000 page Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) Sixth Assessment Report. ''' Tool of the week ''' *[https://lex-olympia.toolforge.org Lex-Olympia] — A new tool for improving Wikidata Lexemes. Try it out and share your feedback with the developer and community. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Research study: AI tools for content verifiability on Wikidata. Researchers from King's College London are inviting Wikidata editors (especially those working on health or GLAM/cultural heritage content) to participate in a two-stage study (1-hour interview + 2-hour workshop) exploring how AI tools can support content verifiability. Participants receive compensation via Love2Shop vouchers. Sign up [https://qualtrics.kcl.ac.uk/jfe/form/SV_brAn2DKOrDz0fum here] (Qualtrics form). ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: none ** External identifiers: [[:d:Property:P14801|‎BBFC release ID]], [[:d:Property:P14802|Silloria brands ID]], [[:d:Property:P14804|Silloria notes ID]], [[:d:Property:P14805|Silloria perfumer ID]], [[:d:Property:P14806|Kinolights person ID]], [[:d:Property:P14808|Kinolights work ID]], [[:d:Property:P14809|‎BeerAdvocate beer style ID]], [[:d:Property:P14810|‎immaterieelerfgoed.be ID]], [[:d:Property:P14811|idw member ID]], [[:d:Property:P14812|Geoshape Repository municipality ID]], [[:d:Property:P14813|Filmová databáze seriál ID]], [[:d:Property:P14814|FIBA.basketball event ID]], [[:d:Property:P14815|dbv member slug]], [[:d:Property:P14816|Silloria perfumes ID]], [[:d:Property:P14817|SEASLUG.WORLD species ID]], [[:d:Property:P14818|parliament.uk constituency ID]], [[:d:Property:P14819|‎Judoresults judoka ID]], [[:d:Property:P14820|‎Gesamtkatalog der Wiegendrucke ID]], [[:d:Property:P14821|IMCDB work ID]], [[:d:Property:P14822|Norwegian polarhistory ID]], [[:d:Property:P14824|CREDD'O catalog ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/substance control status|substance control status]] (<nowiki>control regime a substance is placed under in a jurisdiction or by an international treaty — schedule, class, or explicitly uncontrolled; qualify with "applies to jurisdiction" (P1001) and start/end time</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Bibcode access status|Bibcode access status]] (<nowiki>Indicator of the access statement for a document on Bibcode</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/wowKorea Parson ID|wowKorea Parson ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/wowKorea Work ID|wowKorea Work ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/TOWER RECORDS ONLINE artist ID|TOWER RECORDS ONLINE artist ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Antarctic Protected Areas database ID|Antarctic Protected Areas database ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WikiPepper pepper ID|WikiPepper pepper ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory Intangible Cultural Heritage in the Netherlands ID|Inventory Intangible Cultural Heritage in the Netherlands ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NAKED(X-DIABLO) actress ID|NAKED(X-DIABLO) actress ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Weibo ID|Weibo ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Umamusume Wiki article ID|Umamusume Wiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du CREDD'O|Identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du CREDD'O]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Georgian NAPR identification number|Georgian NAPR identification number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Companyinfo.ge corporation ID|Companyinfo.ge corporation ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/T&F NCAAdb athlete ID|T&F NCAAdb athlete ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/UkrBIN ID|UkrBIN ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Platform for Taiwan Religion and Folk Culture record identifier|Platform for Taiwan Religion and Folk Culture record identifier]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples:[https://w.wiki/Tc4r Railway stations map in the two Koreas] ''' Development ''' * REST API: We are continuing the work on making it possible to create a Lexeme and will then move on to adding statements to Lexemes. * GraphQL: We are working on moving the Item search from cirrussearch to mariadb to be able to add more functionality. * Newcomer homepage: We are updating the text to move it away from some Wikipedia-specific phrases (e.g. articles) * Mobile editing: We worked on not showing edit links on old revisions and diffs since those can not be edited. * Page load times: We continued looking into unnecessarily loaded modules related to the Wikidata Bridge to see if we can remove them and speed up page load times. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:32, 24 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30932448 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #747 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-08-31. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#746]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: **[[Wikidata:Requests for permissions/Bot/INAPerson 1|INAPerson 1]] - '''Task/s:''' Create Wikidata pages entries for mostly French journalists, using INA (French National Audiovisual Institute) catalogue as reference. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DifoolBot 9|DifoolBot 9]] - '''Task/s:''' (1) Fix [[Property:P214|VIAF cluster ID <small>(P214)</small>]] statements deprecated for [[Q14946528|conflation <small>(Q14946528)</small>]] once VIAF has split the cluster. (2) Deprecate VIAF ID values that VIAF has since redirected or abandoned, and add the redirect target if it is not already on another Wikidata item. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Openpep|Openpep]] - '''Task/s:''' Maintenance of Politically Exposed Person (PEP) data on Wikidata for Thai government officials. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DutchFixer|DutchFixer]] - '''Task/s:''' Reformat Dutch verb forms that are listed as [[Q1994301|past tense <small>(Q1994301)</small>]], [[Q814722|participle <small>(Q814722)</small>]] to simply use [[Q12717679|past participle <small>(Q12717679)</small>]] * Closed request for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/DL2204bot 4|DL2204bot 4]] - Closed as ''Approved'' **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Yirbot|Yirbot]] - Closed as ''Approved'' **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/RupumpedBot|RupumpedBot]] - Closed as ''Approved'' * Survey: The [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScv4BEQqn-sSsJNvIFCRgMDpr_K59Y0UjdXx5rO8MzAs4CRjw/viewform OpenRefine 2026 User Survey] is open. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** WikidataCon 2027 will be hosted in Istanbul, Türkiye from 29 to 31 October 2027, in partnership with the Wikimedians of Turkic Languages User Group. The dates mark Wikidata's 15th birthday. More details to follow. ** Wikidata Query Service Days, October 17-23: The next online event by Wikimedia Deutschland will be about the migration from Blazegraph to QLever. Learn what's changing, try the new system, and get help rewriting your queries. [[Event:Query Service Days 2026|Register now]]! ** Next LD4 Wikidata Affinity Group session – 1 September 2026: Adélie Ranville will present how Wikidata can support literature reviews. [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/Wikidata_for_literature_review|Event page]] — 16:00 UTC / 6pm CEST. ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #92 Sep. 7 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. * Looking ahead: [[w:Event:Wikidata_Day_NYC_2026|Wikidata Day in New York City 2026]] - hosted by the [[w:Pratt_Institute_School_of_Information|Pratt Institute School of Information]] on October 30, 19:00 - 23:00 CEST. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [[Diffblog:beyond-wikipedia-a-technical-workshop-introducing-moroccan-teachers-to-wikidata-and-the-wikimedia-technical-ecosystem|Beyond Wikipedia: A Technical Workshop Introducing Moroccan Teachers to Wikidata and the Wikimedia Technical Ecosystem]] ** [[Diffblog:wiki-oto-2026-a-new-collaboration-to-make-african-women-more-visible|Wiki OTO 2026: A new collaboration to make African women more visible]] ** [[Diffblog:six-months-of-building-leaders-bridging-knowledge-gaps-and-strengthening-community-by-africa-wiki-women|Six Months of Building Leaders, Bridging Knowledge Gaps, and Strengthening Community by Africa Wiki Women]] ** [https://casrai.org/guides/wikidata-qid-pid-hub-research-entities Wikidata as a PID Hub for Research Entities: QIDs Alongside ORCID, ROR, and ISNI] - by CASRAI, a community-maintained open vocabulary for research administration project. * Videos: ** [https://youtube.com/watch?v=a2qV2wHPE_s&pp=iggCQAE%3D&ra=m Wikidata Lab XLVIII: Outreach Dashboard], WM Brasil and EduWiki present Wikidata functionalities on the dashboard, including some new things coming. ** [https://youtube.com/watch?v=D3Gb1079BB4&pp=iggCQAE%3D&ra=m WikiTree How-To: BEE Extension for Wikidata] - WikiTree is a family-tree generator and now includes a Wikidata-powered extension that will help surface notables for inclusion. ** [https://youtube.com/watch?v=Gz2-R-eBedk&pp=iggCQAE%3D&ra=m LIVE Wikidata editing #125] ** [https://www.youtube.com/watch?v=aK2bTdHhV8s Wikidata plug-in for ArchivesSpace] ''' Tool of the week ''' * [https://wikidata-timetrail.toolforge.org/Wikidata Timetrail] is a tool by Nahom Araya it visualizes the movement of Wikidata items over time by mapping their associated events and locations. Enter an Item ID/Name and select a supported property from the dropdown list to fetch a timetrail. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The Wikimedia Deutschland software [[d:Wikidata:Linked Open Data development plan|development plan]] has been updated to include activity estimates for the third quarter (Q3). * The Wikidata development team is proposing a redesign of [[d:Special:NewItem|Special:NewItem]] with a warning banner and conflict-of-interest checkbox to reduce the increase in promotional editing. We need your feedback on the wording and designs. Head over to [[d:Wikidata:Reducing promotional editing|Wikidata:Reducing promotional editing]] and share your thoughts on the talk page by 15 September. * Due to an increase of non-notable item creation, and their subsequent request for deletion (and undeletion), a new page has been created. [[d:Wikidata:Requests_for_new_items|Requests for new items]] exists for those who are unsure if their item idea is notable enough, or have a conflict of interest. The Wikidata Community can help by reviewing requests and offering advice. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14834|substance control status]] (<nowiki>control regime a substance is placed under in a jurisdiction or by an international treaty — schedule, class, or explicitly uncontrolled; qualify with "applies to jurisdiction" (P1001) and start/end time</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14825|animehack program ID]], [[:d:Property:P14826|animehack movie ID]], [[:d:Property:P14827|animehack person ID]], [[:d:Property:P14828|Xcity maker ID]], [[:d:Property:P14829|XBIZ.com topic ID]], [[:d:Property:P14830|WikiPepper pepper ID]], [[:d:Property:P14831|Seiyu Grand Prix person ID]], [[:d:Property:P14832|PinkLabel.TV performer ID]], [[:d:Property:P14833|‎Antarctic Protected Areas database ID]], [[:d:Property:P14835|Infraestructuras de Portugal ID]], [[:d:Property:P14836|‎Umamusume Wiki article ID]], [[:d:Property:P14837|Tower Records Online artist ID]], [[:d:Property:P14838|‎Inventory Intangible Cultural Heritage in the Netherlands ID]], [[:d:Property:P14839|SOMARXIU.CAT sardana ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Texas Legislators: Past & Present ID|Texas Legislators: Past & Present ID]] (<nowiki>identifier for a legislator on the Legislative Reference Library of Texas website</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/file page start and file page end|file page start and file page end]] (<nowiki>indicate a page number of a pdf file, if multiple pages is involved</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Clubhouse|Clubhouse]] (<nowiki>A proposal to denote the buildings occupied by members clubs. This can be useful when the clubs change clubhouse or merge or cease to exist.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/LPF rating|LPF rating]] (<nowiki>film and media rating in Malaysia by the Film Censorship Board</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/phonetic synthesis method|phonetic synthesis method]] (<nowiki>phonetic synthesis method used to process the recorded voice from a human source to build a voice bank</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans le Mémorial du clergé (1914-1918)|Identifiant dans le Mémorial du clergé (1914-1918)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/sgpbusiness.com ID|sgpbusiness.com ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Redalyc author ID|Redalyc author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Architectural Heritage glossary ID|Brussels Inventory of Architectural Heritage glossary ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Natural Heritage taxon ID|Brussels Inventory of Natural Heritage taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Inventory of Movable Heritage designer ID|Inventory of Movable Heritage designer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Movable Heritage object type ID|Brussels Inventory of Movable Heritage object type ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Movable Heritage material ID|Brussels Inventory of Movable Heritage material ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Brussels Inventory of Movable Heritage technique ID|Brussels Inventory of Movable Heritage technique ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lunarstorm person ID|Lunarstorm person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/World Athletics competition ID|World Athletics competition ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archive in Baden-Württemberg ID|Archive in Baden-Württemberg ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Arcinsys Niedersachsen/Bremen ID|Arcinsys Niedersachsen/Bremen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Arcinsys Hessen ID|Arcinsys Hessen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Sharjah Dictionary word ID|Sharjah Dictionary word ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GenWiki|GenWiki]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stereo Ve Mono release ID|Stereo Ve Mono release ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kudos author ID|Kudos author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Stiftungsarchive ID|Stiftungsarchive ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Archivportal Thüringen ID|Archivportal Thüringen ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/findbuch.net subdomain|findbuch.net subdomain]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Onderwijstermen Taalunie ID|Onderwijstermen Taalunie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology function ID|Allotrope Foundation Ontology function ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology process ID|Allotrope Foundation Ontology process ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology quality ID|Allotrope Foundation Ontology quality ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology role ID|Allotrope Foundation Ontology role ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Allotrope Foundation Ontology result ID|Allotrope Foundation Ontology result ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant de l'annuaire Drag France|Identifiant de l'annuaire Drag France]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Statistics Finland Concept Database ID|Statistics Finland Concept Database ID]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: ** [https://w.wiki/T$Ys Items with a P275 value (''copyright licence'')] - [[d:Wikidata:Request_a_query#c-Stefan_K%C3%BChn-20260825102100-Janhrach-20260825093200|(source)]] ** [https://w.wiki/TfC$ English adverbs missing a P5238 (''combines lexemes'') value] - [[d:Wikidata:Request_a_query#c-Piecesofuk-20260820075100-English_adverbs_missing_P5238|(source)]] * Schema examples: [[d:EntitySchema:E311|English adverb (E311)]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Organized_Labour|Project Organized Labour]], a companion Project to [[w:Wikipedia:WikiProject_Organized_Labour|Wikipedia's WikiProject]], it is established to expand articles and items, properties and ontologies for collective bargaining/organised labour and trade union practices. ** [[d:Wikidata:WikiProject_chublets-software|Project Chublets Software]] * WikiProject Highlights: Project Ontology added subpages for [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/CCO|CC0]], [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/DOLCE|DOLCE]] and [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/BFO/Class_Order|BFO Class order]]. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Deaths_at_Wikipedia|Deaths at Wikipedia]] - This report collects items missing a [[d:Property:P570|P570 ''(date of death)'']] but they do feature in a Wikipedia 'Recent Deaths' article. ''' Development ''' * Query Service: We have continued adapting the Constraints system for the migration from Blazegraph to QLever. * Wikidata integration in the Wikimedia projects: ** We are investigating how to treat watchlist and recent changes entries from Wikidata that are about adding, changing or removing a sitelink. These seem to be category of Wikidata changes not everyone is interested in and a candidate for filtering. ** We looked into how to make the process of adding Wikidata support for a newly created Wikimedia projects less manual for the team and did a proof of concept for automating some of the database operations. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Tunisia|Tunisia]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:22, 31 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30932448 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #748 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-09-07. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#747]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/HsfBot|HsfBot]] - '''Task/s:''' Mostly add missing Indonesian Wikipedia sitelinks to Wikidata items for taxonomy templates created by HsfBot on idwiki. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/CrossrefIDsBot|CrossrefIDsBot]] - '''Task/s:''' Adding Crossref ID, DOI, Print ISSN, and Online ISSN from Crossref dataset where they are missing in Wikidata. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/CatmapperBot|CatmapperBot]] - '''Task/s:''' Add [[Property:P14249|SocioMap ID]] statements for reviewed SocioMap category mappings, and provisionally add [[Property:P2888|exact match]] URLs for reviewed ArchaMap category mappings until Wikidata approves an ArchaMap-specific identifier property. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/BenchfolkBot|BenchfolkBot]] - '''Task/s:''' Add or correct sourced statements on existing items after explicit human approval. * New request for comments: ** [[d:Wikidata:Requests for comment/Request for comments: in country of citizenship (P27), to remove class political territorial entity (Q1048835) as a valid value-type constraint (Q21510865)|Class Q1048835 as a not valid value-type constraint]] - To remove an incorrect value for {{Q|Q21510865}} for [[d:Property:P27|P27 <small>''(country of citizenship)''</small>]] ** [[d:Wikidata:Project_chat#c-Qbli2mHd-20260906142300-Anything_goes_for_P18?|Project chat: What images are appropriate for P18?]] - a lengthy discussion about quality control and what is acceptable for a [[d:Property:P18|P18 <small>''(image)''</small>]] value. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: [https://www.sanchoelsabio.eus/en/actividades/taller-abierto-documentando-las-biografias-del-patrimonio-cultural-vasco-en-wikipedia-y-wikidata-22092026/ac-57/ Open Workshop: Connecting Basque heritage authors (Persons and entities) in Wikipedia and Wikidata] - 22 September - 09:00 - 11:30 CEST. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: What Does a Wikidata-Powered Abstract Wikipedia Article Look Like? (Links: [https://jsamwrites.substack.com/p/what-does-a-wikidata-powered-abstract Substack] and [https://jsamwrites.medium.com/what-does-a-wikidata-powered-abstract-wikipedia-article-look-like-91c071859780 Medium]) * Papers: Bemme, J., & Winkler, A. (2026). Mehr Edits wagen? Virtuelle Ausstellungen erschließen mit Wikidata und Commons. LIBREAS. Library Ideas, (48). https://doi.org/10.18452/37905 / https://libreas.eu/ausgabe48/bemme/ ''' Tool of the week ''' * [https://tabernacle.toolforge.org/#/tab Tabernacle] is a tool by [[User: Magnus Manske]] it generates a table of Wikidata items and statements. Allows for quick addition of some types via WiDaR. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * The 10th issue of the [[Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|Wikidata Platform Newsletter]] is out. Also remember to join the [[Event:Blazegraph Migration Office Hours - Sept 2026|next Blazegraph Migration Office Hour]], that will take place [https://zonestamp.toolforge.org/1788883200 Tuesday, 8th September 2026 at 16:00 UTC] * [https://thecastlemap.com/ The Castle Map] - every Castle, Fortress and Palace recorded on Wikidata, on a map. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: none ** External identifiers: [[:d:Property:P14840|CREDDO author ID]], [[:d:Property:P14841|‎World Athletics competition ID]], [[:d:Property:P14842|Platform for Taiwan Religion and Folk Culture record identifier]], [[:d:Property:P14843|T&F NCAAdb athlete ID]], [[:d:Property:P14844|COMDT author ID]], [[:d:Property:P14845|Clergy Memorial (1914-1918) ID]], [[:d:Property:P14846|‎Texas Legislators: Past & Present ID]], [[:d:Property:P14847|Stiftungsarchive ID]], [[:d:Property:P14848|Redalyc author ID]], [[:d:Property:P14849|Kudos author ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Pokémon Ability|Pokémon Ability]] (<nowiki>Pokémon Ability assigned to this Pokémon species or form in games of the Pokémon series</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Collective bargaining coverage|Collective bargaining coverage]] (<nowiki>Percentage of workers covered by collective agreement coverage. This is distinct from union membership rate, because non-union members can also be covered, for example France has 7% union density but 98% collective bargaining coverage.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/encompasses|encompasses]] (<nowiki>specific entity this placeholder item may represent when the exact one is unknown</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/marionetteist|marionetteist]] (<nowiki>Person who manipulates a marionette in real time to create the illusion of life.</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/has expression of concern|has expression of concern]] (<nowiki>(article) has an expression of concern (expression of concern notice)</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Common Core Ontologies concept ID|Common Core Ontologies concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AbeBooks author ID|AbeBooks author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/DEHIO digital Deutschland Bauwerk ID|DEHIO digital Deutschland Bauwerk ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VocaDB tag ID|VocaDB tag ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/CCLI song ID|CCLI song ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LIDO concept ID|LIDO concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/The Telegraph topic ID|The Telegraph topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BLL-Ontology concept ID|BLL-Ontology concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/GOLD linguistic concept ID|GOLD linguistic concept ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISBNdb author ID|ISBNdb author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BookWyrm author ID|BookWyrm author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BookWyrm book ID|BookWyrm book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/China Railway station telegraph code|China Railway station telegraph code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Darija.io ID|Darija.io ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Vietnamese Administrative Unit Codes|Vietnamese Administrative Unit Codes]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Officials of Nazi Reich Ministries ID|Officials of Nazi Reich Ministries ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Fandom.com universe page|Fandom.com universe page]], [[:d:Wikidata:Property proposal/KennisWest ID|KennisWest ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du Centre Delavouët|identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du Centre Delavouët]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Phenotype and Trait Ontology ID|Phenotype and Trait Ontology ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Governors’ Association ID|National Governors’ Association ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Numista engraver or designer ID|Numista engraver or designer ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Encyclopedia of Alabama ID (new schema)|Encyclopedia of Alabama ID (new schema)]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/UGCJ UNESCO Heritage sites 100km or less from the centre of the Meditrranean Sea] [[d:Wikidata:Request_a_query#c-Stefan_K%C3%BChn-20260907113600-Ecritures-20260906215500|(source)]] * Schema examples: [[d:EntitySchema:E213|spaceport]] (E213): schema for [[d:Q194188|spaceport ''<small>(Q194188)</small>'']] locations, used to launch and receive spacecraft. * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Medicine/Knee_Arthroplasty|Project Medicine / Knee Arthroplasty]] - a comprehensive subpage to model the techniques and procedures for knee-related surgery. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/Same_humans/Occupations_(1–50)|Same Humans/List by Occupations]] - this report presents possible human duplicates by comparing name and birth/death dates. They can be reviewed and flagged for merging and/or deletion. ''' Development ''' * Sustainability: ** We are looking into improvements to caching for Property labels ([[phab:T434204]]) ** We are continuing to prepare the move of the entity_usage table to the extension database cluster. Moving the tables is tentatively scheduled to begin after 24. September. ([[phab:T427472]]) * Newcomer homepage: We are working on making the [[d:Special:Homepage|Newcomer Homepage]] show labels for Items instead of just the ID ([[phab:T429345]]) * Wikidata changes in Watchlist and Recent changes of Wikipedia and co: We are deciding how filtering will look for hiding language link changes on wikis where the sitelink has not changed ([[phab:T435904]]) * REST API: We are continuing to expand the support for Lexemes in the API, specifically creating a Lexeme, adding a statement to a Lexeme and adding a Form to a Lexeme [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Tunisia|Tunisia]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:03, 7 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30932448 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #749 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-09-14. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#748]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Chrisahn|Chrisahn]] **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Amitie 10g|Amitie 10g]] :<small>Both RfPs are scheduled to end after 17 September 2026 21:56 (UTC)</small> * New requests for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/William Avery Bot 15|William Avery Bot 15]] - '''Task/s:''' Automatically update [[Wikidata:Administrators by language]], as requested at [[Wikidata:Bot requests#Request to automatically update Wikidata:Administrators by language (2026-08-04)]] * Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/CrossrefIDsBot|CrossrefIDsBot]] - Closed as Approved * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Request_for_comments:_in_country_of_citizenship_(P27),_to_remove_class_political_territorial_entity_(Q1048835)_as_a_valid_value-type_constraint_(Q21510865)|Should class ''political territorial entity <small>(Q1048835)</small>'' as a valid ''value-type constraint <small>(Q21510865)</small>'' be removed from ''country of citizenship <small>(P27)</small>'' ?]] ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** OpenStreetMap X Wikidata Meetup #93 Oct. 5 Time: 19:30-21:00 UTC+8 at [[d:Q61752245| Mozilla Community Space Taipei (Q61752245)]]. ** Next Linked Data for Libraries [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group LD4 Wikidata Affinity Group] session: Tuesday, September 15, 2026 9am PT / 12pm ET / 16:00 UTC / 6pm CEST ([https://zonestamp.toolforge.org/1789488000 Time zone converter]). Adélie Ranville demonstrates useful tools around bibliographic data and citations in Wikidata, Wikipedia and Wikiversity, including Zotero, Cita, and Tabernacle.::Event page: [[d:Wikidata:WikiProject_LD4_Wikidata_Affinity_Group/Project_Series/Wikidata_for_literature_review|WikiProject LD4 Wikidata Affinity Group/Project Series/'''Wikidata for literature review''']] * '''[[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday|Wikidata's 14th Birthday]] is approaching!''' Join us October 29 for a Birthday call. ** [[d:Special:RegisterForEvent/3536|Register]] to receive updates and news ** [[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday/Run_an_event|Run a local event]] or [[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday/Calendar|find events]] to join near you. ** Join the [[d:Event:Wikidata_Fourteenth_Birthday/Presents_%26_messages_call|Birthday Call]] and see what Presents and Messages will be shared. * WikiCon (Regensburg) 2026 - the conference dedicated to the German-speaking Wikipedia and sister projects communities, is taking place from 18 - 20 September. The sessions involving Wikidata: [[:de:Wikipedia:WikiCon_2026/Programm/Wikidata_–_9_Jahre_danach|Wikidata - 9 Years later]], [[:de:Wikipedia:WikiCon_2026/Programm/Quellen_in_Wikidata_eingeben|Enter sources in Wikidata]], [[:de:Wikipedia:WikiCon_2026/Programm/Unkompliziert_Wikidata_erkunden_(usefulQueries)|Easily explore Wikidata (UsefulQueries)]], and [[:de:Wikipedia:WikiCon_2026/Programm/WikiProjekt_Stolpersteine_goes_Wikidata|WikiProject Stolpersteine goes Wikidata]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [https://medium.com/@javierzomeo/how-i-inferred-the-family-relationships-of-nearly-one-million-people-from-wikidata-99724fd966fb Medium: How I inferred the family relationships of nearly 1 million people, from Wikidata] ** (Deutsch) [https://www.wikimedia.de/wp-content/uploads/2026/09/Wikidata_in_Museen_Archiven_und_Bibliotheken.pdf Wikidata in Museen, Archiven und Bibliotheken (PDF)] * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=in3M5o_CMKM Live Wikidata Editing #126] ** (Español) [https://www.youtube.com/watch?v=i4eS1tcQzYE Workshop: Digital Humanities Methodologies Applied to Research] ** [https://www.youtube.com/watch?v=B9-MDvkO2Ow Sep 2026 Community Call: International Image Interoperability Framework (IIIF) & Wikimedia] - can IIIF be integrated with Wikimedia platforms, or as a Wikibase instance? ** [https://m.youtube.com/watch?v=5lxvetWlGqQ&pp=iggCQAE%3D&ra=m 16 Days of Activism Against Gender-Based Violence Campaign Launch 2026 using Wikidata] ''' Tool of the week ''' * [https://lex-olympia.toolforge.org/ Lex-Olympia] is a tool by [[User: Luca.favorido]] it is an open, gamified challenge platform for exploring Wikidata lexemes, born as a successor to the now-unmaintained Lexeme Challenge tool. Players test their language knowledge by matching audio, hyphenations, and concepts to lexemes, competing via scores and a weekly leaderboard. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * WM Turkic languages user group ([https://www.instagram.com/p/Dc__Z8OxISH/ instagram post]): official co-hosts of WikidataCon 2027; Istanbul, Türkiye, in collaboration with Üsküdar University. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14867|phonetic synthesis method]] (<nowiki>phonetic synthesis method used to process the recorded voice from a human source to build a voice bank</nowiki>) ***[[:d:Property:P14869|‎LPF rating]] (<nowiki>film and media rating in Malaysia by the Film Censorship Board</nowiki>) ***[[:d:Property:P14875|‎Collective bargaining coverage]] (<nowiki>Percentage of workers covered by collective agreement coverage. This is distinct from union membership rate, because non-union members can also be covered, for example France has 7% union density but 98% collective bargaining coverage.</nowiki>) ***[[:d:Property:P14881|has Pokémon Ability]] (<nowiki>Pokémon Ability assigned to this Pokémon species or form in games of the Pokémon series</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14850|‎Allotrope Foundation Ontology function ID]], [[:d:Property:P14851|‎Allotrope Foundation Ontology process ID]], [[:d:Property:P14852|‎Allotrope Foundation Ontology quality ID]], [[:d:Property:P14853|‎Allotrope Foundation Ontology result ID]], [[:d:Property:P14854|‎Allotrope Foundation Ontology role ID]], [[:d:Property:P14855|Arcinsys Hessen ID]], [[:d:Property:P14856|Arcinsys Niedersachsen/Bremen ID]], [[:d:Property:P14858|Archivportal Thüringen ID]], [[:d:Property:P14860|Baden-Württemberg archives ID]], [[:d:Property:P14861|BookWyrm author ID]], [[:d:Property:P14862|BookWyrm book ID]], [[:d:Property:P14863|VocaDB tag ID]], [[:d:Property:P14864|Statistics Finland Concept Database ID]], [[:d:Property:P14866|sgpbusiness.com ID]], [[:d:Property:P14868|‎LIDO concept ID]], [[:d:Property:P14870|‎Common Core Ontologies concept ID]], [[:d:Property:P14871|GenWiki article ID]], [[:d:Property:P14872|findbuch ID]], [[:d:Property:P14873|Darija.io ID]], [[:d:Property:P14874|‎China Railway telegraph code]], [[:d:Property:P14876|‎Sharjah Dictionary word ID]], [[:d:Property:P14877|CCLI song ID]], [[:d:Property:P14878|‎DEHIO digital Deutschland Bauwerk ID]], [[:d:Property:P14879|Vietnamese administrative unit code]], [[:d:Property:P14880|UkrBIN ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/stylized representation|stylized representation]] (<nowiki>stylized visual representation of the subject</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Former country|Former country]] (<nowiki>Historical country that was in force at the time of this event/object or in the past</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/North Dakota Legislative Assembly biography ID|North Dakota Legislative Assembly biography ID]] (<nowiki>identifier for a biography at the North Dakota Legislative Assembly</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Wyoming Legislator Database ID|Wyoming Legislator Database ID]] (<nowiki>identifier for a biography in the Wyoming Legislator Database</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/European Legislation Identifier|European Legislation Identifier]] (<nowiki>EU legislation identifier for documents published by the EU, its member states and other (non-EU) countries</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Visa requirement|Visa requirement]] (<nowiki>Requirement for a non-citizen to enter a country</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/FilmBaze people ID|FilmBaze people ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/EHRI Institution ID|EHRI Institution ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Climate Policy Radar Topics|Climate Policy Radar Topics]], [[:d:Wikidata:Property proposal/SEASLUG.WORLD taxon ID|SEASLUG.WORLD taxon ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Verenigingsloket vCode|Verenigingsloket vCode]], [[:d:Wikidata:Property proposal/StoryGraph book ID|StoryGraph book ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/China Railway Pinyin code|China Railway Pinyin code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ZFIN person ID|ZFIN person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/BallotReady person ID|BallotReady person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/National Film Archive of Japan ID|National Film Archive of Japan ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Baza osób polskich ID|Baza osób polskich ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mycelium entity ID|Mycelium entity ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant DDH|identifiant DDH]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Alberta Legislative Assembly member ID|Alberta Legislative Assembly member ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Homeostasis imbalance process ontology|Homeostasis imbalance process ontology]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Damen-Basketball-Bundesliga (DBBL) Spieler ID|Damen-Basketball-Bundesliga (DBBL) Spieler ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Digital Momijiyama Bunko ID|Digital Momijiyama Bunko ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Kunaicho Shoryobu Shuzo Kanseki Shuran ID|Kunaicho Shoryobu Shuzo Kanseki Shuran ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Union Catalogue Database of Japanese Texts ID|Union Catalogue Database of Japanese Texts ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Siwar entry ID|Siwar entry ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISDCF studio identifier|ISDCF studio identifier]], [[:d:Wikidata:Property proposal/ISDCF facility identifier|ISDCF facility identifier]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/UGb4 Tram stops per network map] * Schema examples: [[d:EntitySchema:E133|adminstrative district in Turkey (E133)]] * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject Medicine/Knee Arthroplasty|WikiProject Medicine/Knee Arthroplasty]] maintains structured data for knee replacement on Wikidata, covering the procedure tree and the taxonomy of surgical techniques, with a literature layer of referenced scholarly articles. * WikiProject Highlights: ** [[d:Wikidata:WikiProject_LGBT/Duga|WikiProject LGBT / Duga]] ** [[d:Wikidata:WikiProject_Victims_of_National_Socialism/Data_Model|Project Victims of National Socialism / Data model]] ''' Development ''' * Query Service migration: We are adapting more of the example queries for QLever * Mobile editing: We are making minor adjustments in preparation for the rollout for everyone * Wikidata integration in Wikipedia and co: ** We are continuing to automate the connection of Wikidata to newly-created wikis, and replace the sites table with a Sitematrix lookup, which is more efficient ([[phab:T431093]]) ** We are continuing the research into how best to handle changes for language link updates in Recent changes and Watchlist, which are mostly considered not relevant for editors [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Tunisia|Tunisia]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:59, 14 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=30932448 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == തിരുത്തലുകൾ == [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B5%86%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3%E0%B5%82%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B4%BF&diff=prev&oldid=4667171 വെള്ളൂന്നി], [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AE%E0%B4%9E%E0%B5%8D%E0%B4%9E%E0%B4%B3%E0%B4%BE%E0%B4%82%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%B1%E0%B4%82&diff=prev&oldid=4667170 മഞ്ഞളാംപുറം], [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%B5%E0%B4%9F%E0%B5%8D%E0%B4%9F%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%8A%E0%B4%AF%E0%B4%BF%E0%B5%BD&diff=prev&oldid=4667169 വട്ടപ്പൊയിൽ] തുടങ്ങിയ ലേഖനങ്ങളിൽ വരുത്തിയ ഈ തിരുത്തലുകൾ കണ്ടു. അവയിൽ നിന്നും നീക്കംചെയ്ത ഡാറ്റ എന്തുകൊണ്ടും [[ഗുരേ]], [[മാൻ, പഞ്ചാബ്]], [[കൗൻകെ]] തുടങ്ങിയ ലേഖനങ്ങളിൽ കാണുന്ന ഡാറ്റയേക്കാൾ മികവുറ്റതും ഉപയോഗപ്രദവും ആയിരുന്നു എന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടുകൊണ്ട് ഈ വിഷയത്തിൽ കൂടുതൽ പറയാൻ സമയം ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ട് പിൻ‌വാങ്ങുന്നു, നന്ദി, നമസ്കാരം [[ഉപയോക്താവ്:Vinayaraj|Vinayaraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vinayaraj|സംവാദം]]) 13:50, 16 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) == Wikidata weekly summary #750 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-09-21. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#749]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Kvazimodo|Kvazimodo]] :<small>RfP is scheduled to end after 26 September 2026 08:42 (UTC)</small> * Closed request for adminship: [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Administrator#Chrisahn|Chrisahn]] - voting has been closed. * New requests for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/BenchfolkBot|BenchfolkBot]] - '''Task/s:''' Add or correct sourced statements on existing items after explicit human approval. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/CatmapperBot|CatmapperBot]] - '''Task/s:''' Add [[Property:P14249|SocioMap ID]] statements for reviewed SocioMap category mappings, and provisionally add [[Property:P2888|exact match]] URLs for reviewed ArchaMap category mappings until Wikidata approves an ArchaMap-specific identifier property. * Closed request for permissions/Bot: [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/HsfBot|HsfBot]] - Closed as Approved * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Add properties to the Deletion policy|Add properties to the Deletion policy]] - following a [[d:Wikidata:Project_chat#c-Amitie_10g-20260902214200-Should_identifier_properties_be_deleted_when_the_external_website_goes_offline?|Project Chat]] discussion, suggestions for an amendment to the policy are being discussed and your feedback is welcome. ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** [[m:Open_Knowledge:_Wikimedia_%26_Research_in_the_CEE_Region/Registration_%26_scholarships|Open Knowledge Wikimedia Research in the CEE Region]], online participation to the Conference is still open, [[m:Open_Knowledge:_Wikimedia_%26_Research_in_the_CEE_Region/Registration_%26_scholarships|register here]]: 09 - 10 October. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Papers: ** [https://arxiv.org/abs/2609.20057 WiCleanData: Guaranteeing the Type Consistency of Wikidata by Taxonomy Refinement and Constraint Enforcement] by Peng et al., (2026). ** [https://www.researchgate.net/publication/414343459_The_Wikibase_Ecosystem_in_DH_and_GLAM The Wikibase Ecosystem in Digital Humanities and GLAM] by Lindemann et al., (2026). * Videos: (Swedish) [https://www.youtube.com/watch?v=u8clrj_3MG4 The SAT trail in OSM and Wikidata] by Magnus Sälgö. ''' Tool of the week ''' * [https://wikidata-todo.toolforge.org/cloudy_concept.php Concept cloud] - Shows language labels for Wikipedia links from a Wikidata item, and allows label editing. ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Job vacancy: [https://job-boards.greenhouse.io/wikimedia/jobs/8060261?gh_src=4n8hpqkx1us Software Engineer, Wikidata Platform] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14885|Wyoming Legislator Database ID]] (<nowiki>identifier for a biography in the Wyoming Legislator Database</nowiki>) ***[[:d:Property:P14891|‎has expression of concern]] (<nowiki>(article) has an expression of concern (expression of concern notice)</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14882|National Governors’ Association ID]], [[:d:Property:P14883|Numista engraver or designer ID]], [[:d:Property:P14884|‎Phenotype and Trait Ontology ID]], [[:d:Property:P14886|‎ZFIN person ID]], [[:d:Property:P14887|Association Service Desk vCode]], [[:d:Property:P14888|Nazi Reich Ministries ID]], [[:d:Property:P14889|‎North Dakota Legislative Assembly biography ID]], [[:d:Property:P14890|KennisWest ID]], [[:d:Property:P14892|‎GOLD linguistic concept ID]], [[:d:Property:P14897|‎Alberta Legislative Assembly member ID]], [[:d:Property:P14900|EHRI Institution ID]], [[:d:Property:P14901|‎Encyclopedia of Alabama ID (new schema)]], [[:d:Property:P14902|National Film Archive of Japan ID]], [[:d:Property:P14903|‎Homeostasis imbalance process ontology]], [[:d:Property:P14904|DDH ID]], [[:d:Property:P14905|Economic Operators Registration and Identification number]], [[:d:Property:P14907|wowKorea work ID]], [[:d:Property:P14908|wowKorea Person ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/illustrator (character)|illustrator (character)]] (<nowiki>artist who illustrated the character</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/contribution URL|contribution URL]] (<nowiki>URL of a page explaining how to participate in or contribute to a project or organization</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Holy See cardinal biography ID|Holy See cardinal biography ID]] (<nowiki>identifier for a cardinal's biography at the website of the Holy See</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Atomic radius, covalent radius and van der Waals radius|Atomic radius, covalent radius and van der Waals radius]] (<nowiki>measured or calculated radius of an atom of a chemical element</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Register of British Slave Traders person ID|Register of British Slave Traders person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Tric Trac|Tric Trac]], [[:d:Wikidata:Property proposal/PsychonautWiki article ID|PsychonautWiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hitchwiki article ID|Hitchwiki article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Raras disease ID|Raras disease ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Heritage Overlay Number|Heritage Overlay Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Techniques de l'Ingénieur author ID|Techniques de l'Ingénieur author ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/nbsearch|nbsearch]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Indian Film History film ID|Indian Film History film ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Indian Film History person ID|Indian Film History person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/VideoGamesCritic game ID|VideoGamesCritic game ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificador Eldoblatge d'actor original|identificador Eldoblatge d'actor original]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificador Eldoblatge d'actor de doblatge|identificador Eldoblatge d'actor de doblatge]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Schema examples: [[d:EntitySchema:E206|(E206) ''Stolperstein'']]: Stumbling blocks, commemorative plaques set into the ground for victims of Nazism. * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_Taiwan/Wikidata_Cross-Domain_Forum|(Traditional Chinese) Project Taiwan: Wikidata Cross-Domain Forum]] * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_Ontology/Ontology_Course/Projects_Offering_3|Project Ontology: Course Offering 3]] * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:User:Ivan_A._Krestinin/To_merge/Categories|Categories (to merge)]] - this list generated by User:Ivan A. Krestinin suggests potential duplicate categories. ''' Development ''' * [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject_Govdirectory/Tunisia|Tunisia]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:09, 21 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=31043091 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #751 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-09-28. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#750]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: ** [[d:Wikidata:Requests_for_permissions/Bot/MamouriBot|MamouriBot]], '''Task/s:''' Add census demographics — population, male population, female population, and no. of households — to existing Iranian settlement items identified by ''[[d:Property:P1010|Iran statistics ID (P1010)]]'', from the Statistical Center of Iran censuses of 1385 (2006) and 1395 (2016). ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** The program for the Wikidata Query Service Days (October 17-23) is now published, covering the migration from Blazegraph to QLever with sessions for editors, reusers, and tool builders; see the event page for details and [[d:Event:Query_Service_Days_2026#Sessions|schedule]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** [[Diffblog:from-university-research-to-free-knowledge-academics-discover-wikimedia/|From University Research to Free Knowledge: Academics Discover Wikimedia]] by [[m:User:Osps7|User:Osps7]] ** [https://enterprise.wikimedia.com/blog/wikidata-bulk-snapshots-batches/ WM Enterprise: Wikidata Bulk snapshots] ** [https://www.wikiloveswomen.org/2026/08/31/wiki-oto-2026-wiki-loves-women-and-africa-wiki-women-join-forces Wiki OTO 2026: Wiki Loves Women and Africa Wiki Women join forces!] ** [https://freeknowledgeafrica.org/making-african-restitution-efforts-more-visible/ Making African Restitution Efforts More Visible] * Papers: [https://arxiv.org/html/2609.29474v1 CodeGraph: Open-Taxonomy Knowledge Graph for Source Code with Wikidata Grounding] by Pennino et al., (2026). * Videos: **When the Old Constraints Disappear: Work and Creativity in the Age of AI (Wikipedia->Wikidata->Wikifunctions->Abstract Wikipedia), John Samuel, Mindstone AI Meetup, September 22, 2026, Lyon, France ([https://community.mindstone.com/annotate/article_BAlTTMiMLlNJjjRpAn Video], [https://figshare.com/articles/presentation/When_the_Old_Constraints_Disappear_Work_and_Creativity_in_the_Age_of_AI_Mindstone_AI_Meetup_Lyon_-_John_Samuel/33968791 Slides]) ** [https://www.youtube.com/watch?v=BS0BZF5WhRg&pp=ygUIV2lraWRhdGE%3D AI BRIDGES Open Forum meeting - September 2026] ''' Tool of the week ''' * [https://humansmap.com/gallery/gallery.html#power HumansMap Gallery] - The site offers various type of visualizations, and offers the possibility to navigate through connections between people and organizations, based on your interests, powered by Wikidata. * [https://bookitemizer.toolforge.org/ 📚 Wikidata Book Itemizer] It is a simple tool to catalog books on Wikidata! Creating work and edition items manually on Wikidata with proper metadata and multilingual labels can often be tedious and error-prone. Wikidata Book Itemizer automates this entire process with a simple form! ''' Other Noteworthy Stuff ''' * Wikimedia Deutschland is researching how to improve interoperability between Wikidata, Wikibase Cloud, and Wikibase Suite. If you've worked with data imports or staging, or even if you haven't, your input would be valuable. The [https://wikimedia.sslsurvey.de/LOD-Interoperability-Migration survey] takes 5 to 10 minutes and is anonymous. More information on the background of the questions: [[d:Wikidata:Requests for comment/Mass-editing policy#Context|Wikidata:Requests for comment/Mass-editing policy#Context]] ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: none ** External identifiers: [[:d:Property:P14909|Union Catalogue Database of Japanese Texts ID]], [[:d:Property:P14910|‎Siwar entry ID]], [[:d:Property:P14911|Kunaicho Shoryobu Shuzo Kanseki Shuran ID]], [[:d:Property:P14912|‎Emulation General Wiki article ID]], [[:d:Property:P14913|Digital Momijiyama Bunko ID]], [[:d:Property:P14914|Raras disease ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/Writers at Risk database ID|Writers at Risk database ID]] (<nowiki>Identifier in the PEN America Writers at Risk database, cataloging writers threatened, imprisoned, and jailed worldwide</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Ohio Entity Number|Ohio Entity Number]], [[:d:Wikidata:Property proposal/NZPCN legacy ID|NZPCN legacy ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Žmonės.lt topic ID|Žmonės.lt topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Jersey HER Reference|Jersey HER Reference]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant d'un(e) auteurice dans le Maitron|Identifiant d'un(e) auteurice dans le Maitron]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Google Search profile handle|Google Search profile handle]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Leipziger Biographie ID|Leipziger Biographie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/LEO-BW person ID|LEO-BW person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Biopsa ID|Biopsa ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Isle of Man Registered Building No.|Isle of Man Registered Building No.]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Waymark code|Waymark code]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans OrthodoxWiki en français|Identifiant dans OrthodoxWiki en français]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WE League player ID|WE League player ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/WE League manager ID|WE League manager ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Delfi.lt topic ID|Delfi.lt topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Lrytas.lt topic ID|Lrytas.lt topic ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Baidu Baike article|Baidu Baike article]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [[Wikidata:Request a query#c-YoshiRulz-20260927103700-Paula_(WDU)-20260925145700|Latin American Cinema / Films with an English or Portuguese Wikipedia page, but not Spanish]] * Schema examples: [[d:EntitySchema:E422|(E422) 'Golden age of illustration']] book from the Maastricht University Library collection. * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: ** [[d:Wikidata:WikiProject_Schlaraffia|Project Schlaraffia]] - for enriching items about the German-language fraternity [[d:Q1305789|Schlaraffia ''<small>(Q1305789)</small>'']] and its international and local associations. ** [[d:Wikidata:WikiProject_Tamil_Nadu|Project Tamil Nadu]] dedicated to creating and improving Wikidata content related to [[d:Q1445|Tamil Nadu ''<small>(Q1445)</small>'']] and [[d:Q5885|Tamil ''<small>(Q5885)</small>'']]. * WikiProject Highlights: [[d:Wikidata:WikiProject_PCC_EMCO_Wikidata_CoP/List_of_corporate_body_properties|Project PCC EMCO Wikidata CoP]] added a subpage for listing Properties normally associated with Corporate bodies. ''' Development ''' * Mobile statement editing: We are continuing with UX fixes. This is primarily visual polish and consistency as well as fixing bugs related to RTL display. * Wikibase REST API: ** We are finishing the support for creating Lexemes and the statements on them. ** We are continuing working on support for adding Forms to a Lexeme. * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: ** We are going to stop sending language link changes to the first few wikis. An initial deployment to group1 wikis is now planned for Monday, 05.10.2026. (Click group1 on [https://versions.toolforge.org this Toolforge page] to see which Wikis are included.) This will help reduce noise in Watchlists and Recent changes and help reduce the size of the database table holding recent changes on these wikis. ** Connecting a newly created Wiki to Wikidata is a manual task, we are automating that and optimising the SitesTable at the same time, making a 'single source of truth' that all wikis point to, rather than a table per Wiki that are all clones of each other. ** We are experimenting with raising the entity usage limit on wikis. If this is feasible, we can reduce the amount of bundled changes. This would reduce the quantity of Wikidata-triggered Recent Changes rows being created. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/The Gambia|The Gambia]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 10:38, 29 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=31072096 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Question from [[User:SANOOp7772|SANOOp7772]] (16:54, 29 സെപ്റ്റംബർ 2026) == I am improving --[[ഉപയോക്താവ്:SANOOp7772|SANOOp7772]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:SANOOp7772|സംവാദം]]) 16:54, 29 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) == Question from [[User:Aduraan|Aduraan]] (19:55, 29 സെപ്റ്റംബർ 2026) == How to add articles? --[[ഉപയോക്താവ്:Aduraan|Aduraan]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Aduraan|സംവാദം]]) 19:55, 29 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) == Wikidata weekly summary #752 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-10-05. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#751]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * New requests for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/SaadBot|SaadBot]] - '''Task/s:''' A read-only (no edits) entity lookups for an academic research project building a relation triplet extraction (RTE) dataset from web text. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/OKA bot|OKA bot]] - '''Tasks:''' Improve Wikidata items using authoritative open datasets, e.g., national mapping data and reference works: add sources, fill gaps, create missing items and report conflicts from the ''Swisstopo'' dataset and its subsets. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/FoxfindingBot|FoxfindingBot]] - '''Task/s:''' Passively enrich existing Wikidata games with gog.com metadata **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Wahl.de Bot|Wahl.de Bot]] - '''Task/s:''' Keep mandate data of German parliamentary members current. Edits to ''end date (P582)'', ''successor/replaced by (P1366)'', ''start time (P580)'', ''parliamentary term (P2937)''retrieved and sourced from official sources. * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/Split needed from Q4167836|Wikidata:Requests for comment/Split needed from Q4167836]]: Split [[d:Q4167836|Wikimedia category <small>''(Q4167836)''</small>]] into two items, because one is for [[d:Q35252665|MediaWiki non-main namespace <small>''(Q35252665)''</small>]] and the other is for [[d:Q14204246|Wikimedia project page <small>''(Q14204246)''</small>]] ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: ** On October 9 ends up the early-bird registration with its reduced fees for [https://www.semantic-mediawiki.org/wiki/MediaWiki_Users_and_Developers_Conference_Fall_2026 MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2026], November 11-13, at {{Q|5918873}}. The program is already set up! ** [[d:Q139103554|Wikidata's 14th birthday <small>''(Q139103554)''</small>]] in Taiwan: [[d:Wikidata:Fourteenth Birthday/Taiwan|Wikidata Cross-Domain Forum 2026]], 24 Oct 2026. ** (Deutsch) [https://www.aarauinfo.ch/event/eP0MjgtY Wikidata Writing Workshop], takes place Saturday, 31 October, 10:00 to 13:00 CEST at the Aargauer Kantonsbibliothek, Obere Vorstadt 6, 5000 Aarau. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ** (Deutsch) [https://www.compgen.de/2026/10/video-meeting-domus-projekt-zur-haeusergeschichte/ Domus – an open data project on the history of houses] - Wikidata and FactGrid Wikibase combine to help build a map visualiser. ** [[diffblog:2026/10/04/wikinusantara-2026-a-second-chance-in-makassar|WikiNusantara 2026: a second chance in Makassar]] ** [https://www.nationalcollection.org.uk/events/news/launching-n-rich-wikimedia-project N-RICH: a new Wikimedia Project to explore Wikidata as a connective layer for UK cultural heritage infrastructure] * Videos: ** (Short) [https://www.instagram.com/reels/DeAfcHjRYBb/ Schomburg Center’s 2026 Wikidata Edit-a-thon during the New York Black and African Literature Festival] ** [https://www.youtube.com/watch?v=qqBKhxP_QoU RLUK DSF | Linked data and the research library] - explores how libraries are engaging with linked data (including Wikidata) and what this means for metadata creation, management, and discovery. ** [https://www.youtube.com/watch?v=6xmELa8KZkU Wikidata 14th Birthday Celebration stream] with Africa Wiki Women. ** [https://www.youtube.com/watch?v=BS0BZF5WhRg AI BRIDGES Open Forum meeting], the September 2026 meeting, showcasing updates from the DARIAH’s DHWiki working group on Wikibase. ** [https://www.youtube.com/watch?v=oUJPT8w6NHk Exploring networks of artists and scientists] with the Wikidata Query Service. ** (Spanish) [https://www.youtube.com/watch?v=UZ5hWv7xW9s What does Wikidata contribute to open library data?] with Elena Sánchez Nogales. * LD4 Conference streams: ** [https://youtube.com/watch?v=8tJ5E4i7rgw&t=490 Sessions 1 / Building more complete and linked GLAM datasets: The Smithsonian’s (In)Visible Women’s Project] ** [https://www.youtube.com/watch?v=LeKkEd3OCEs Sessions 2], incl. *** [https://youtube.com/watch?v=LeKkEd3OCEs?t=4715 EMCO: Entity management for everyone] *** [https://youtube.com/watch?v=LeKkEd3OCEs?t=6476 Using Wikidata to identify duplicates in the Library of Congress Name Authority File (LCNAF)] *** [https://youtube.com/watch?v=LeKkEd3OCEs?t=7052 From Wikidata to Our Collection Management System: Automating GIS Import for Cultural Heritage Data] ** [https://www.youtube.com/watch?v=6CkLue6pZys Sessions 4] including Finding where to contribute on Wikidata with Dustpan and Broomstick. Wikidata is mentioned throughout the stream. ** [https://www.youtube.com/watch?v=j1S2VDS5F4k Sessions 5 / Reduced Fuzziness in Semantic Kompakkt 3D Object Viewer through Extensive Data Modelling in Wikibase] ** [https://youtube.com/watch?v=7x_K8nf1BpY?t=5029 Sessions 9 / Using Wikidata to Improve the Visibility of African Women in Open Knowledge] ** [https://youtube.com/watch?v=9VjMwwUM89c?t=1705 Sessions 10 / From Sounds to Solidarity: Jazz, Student Protests, and Wikidata] ** [https://www.youtube.com/watch?v=duTs2dQtl98 Wikidata Affinity Group: Working with Corporate Bodies for EMCO] ''' Tool of the week ''' * [https://mna.toolforge.org/ Mergers & Acquisitions: A Wikidata Merge Assistant], a new web app that surfaces possible duplicate items from Wikidata and provides a simple interface for evaluating the candidate pairs and merging them together or marking them as different. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- NEW PROPERTIES DO NOT REMOVE --> * Newest [[d:Special:ListProperties|properties]]: ** General datatypes: ***[[:d:Property:P14924|disjoint with]] (<nowiki>instances of this type cannot be simultaneously instances of that type</nowiki>) ***[[:d:Property:P14934|‎contribution URL]] (<nowiki>URL of a page explaining how to participate in or contribute to a project or organization</nowiki>) ***[[:d:Property:P14936|atomic radius]] (<nowiki>measured or calculated radius of an atom of a chemical element</nowiki>) ***[[:d:Property:P14937|covalent radius]] (<nowiki>radius of an atom of a chemical element when covalently bonded</nowiki>) ***[[:d:Property:P14938|Van der Waals radius]] (<nowiki>radius of an imaginary hard sphere representing the distance of closest approach for a non-bonded atom</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Property:P14915|Tric Trac game ID]], [[:d:Property:P14916|Techniques de l'Ingénieur author ID]], [[:d:Property:P14917|Stereo Ve Mono release ID]], [[:d:Property:P14918|‎Sky programme ID]], [[:d:Property:P14919|‎Sky series ID]], [[:d:Property:P14920|Scent Base perfumes ID]], [[:d:Property:P14921|‎Register of British Slave Traders person ID]], [[:d:Property:P14922|‎Onderwijstermen Taalunie ID]], [[:d:Property:P14923|‎NZPCN legacy ID]], [[:d:Property:P14925|Biopsa ID]], [[:d:Property:P14926|‎Writers at Risk database ID]], [[:d:Property:P14927|LEO-BW person (GND) ID]], [[:d:Property:P14928|Leipziger Biographie ID]], [[:d:Property:P14929|Jersey HER Reference]], [[:d:Property:P14930|Isle of Man Registered Building No.]], [[:d:Property:P14931|‎Holy See cardinal biography ID]], [[:d:Property:P14932|‎Google Search profile handle]], [[:d:Property:P14933|Filmbaze people ID]], [[:d:Property:P14935|‎China Railway Pinyin code]], [[:d:Property:P14939|belarusenc.by ID]], [[:d:Property:P14940|‎BLL-Ontology concept ID]], [[:d:Property:P14941|‎IFWiki article]], [[:d:Property:P14942|Brussels ‎Inventory of Movable Heritage designer ID]], [[:d:Property:P14943|Eldoblatge original actor ID]], [[:d:Property:P14944|Eldoblatge original dub actor ID]], [[:d:Property:P14945|Drag France directory ID]], [[:d:Property:P14946|OrthodoxWiki ID (French)]], [[:d:Property:P14948|Le Maitron author ID]], [[:d:Property:P14949|‎Brussels Inventory of Architectural Heritage glossary ID]], [[:d:Property:P14950|‎Brussels Inventory of Movable Heritage material ID]], [[:d:Property:P14951|‎Brussels Inventory of Movable Heritage object type ID]], [[:d:Property:P14952|‎Brussels Inventory of Movable Heritage technique ID]], [[:d:Property:P14953|‎Brussels Inventory of Natural Heritage taxon ID]], [[:d:Property:P14954|‎WE League manager ID]], [[:d:Property:P14955|‎WE League player ID]], [[:d:Property:P14956|‎ArchaMap ID]], [[:d:Property:P14957|Womens German Basketball Bundesliga Player ID]] <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/has language or spelling variant|has language or spelling variant]] (<nowiki>the (multilingual) label of the linked item is a a language, spelling or etymological variation of the label of this item</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/school of martial arts|school of martial arts]] (<nowiki>school or style of martial arts this person studied</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/YouSaid person ID|YouSaid person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Demko ID|Demko ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Niconico Pedia article ID|Niconico Pedia article ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Scholastica scholar ID|Scholastica scholar ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Hannah Arendt edition person ID|Hannah Arendt edition person ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AbeBooks author ID (2)|AbeBooks author ID (2)]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Identifiant dans Calames|Identifiant dans Calames]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du Centre Delavouët|identifiant d'un(e) auteurice dans le catalogue du Centre Delavouët]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Schema examples: [[d:EntitySchema:E379|ICH item(E379)]] - schema for a Unesco Intangible Cultural Heritage item in the international lists or national inventories. * Newest [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:WikiProjects|WikiProjects]]: [[d:Wikidata:WikiProject_EastEnders|EastEnders (TV series)]] - a project for the BBC soap opera. * Newest [[d:Wikidata:Database reports|database reports]]: [[d:Wikidata:Database_reports/EntitySchema_directory|The EntitySchema Directory]] ''' Development ''' * REST API: Continuing the work on adding support for lexicographical data, specifically creating a statement, Form and Sense on a Lexeme * Wikidata integration in the Wikimedia projects: We are continuing to look into raising the entity usage limit. We are setting up monitoring to see how much it can reduce the amount of Recent Changes entries triggered from Wikidata. * Mobile editing of statements: We continued addressing the remaining UX issues, including RTL and Kartographer issues * hCaptcha: We are planning the support for it to Wikibase-specific pages like Special:New Item [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: [[d:Wikidata:WikiProject Govdirectory/Tanzania|Tanzania]] * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:58, 5 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=31072096 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Wikidata weekly summary #753 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> [[File:Wikidata-logo-en.svg|150px|right]] <div style="margin-top:10px; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'' Here's your quick overview of what has been happening around Wikidata in the<br>week leading up to 2026-10-12. Missed the previous one? See issue [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|#752]].<br>''</div> <div style="-moz-column-count:2; -webkit-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-width: 400px; -moz-column-width: 400px; column-width: 400px;"> ''' Discussions ''' * Open request for adminship: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/DERDAKI ILIAS|DERDAKI ILIAS]] - {{Requests for permissions/Closetime|13 October 2026 11:19}} **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Administrator/Aue Nai|Aue Nai]] - {{Requests for permissions/Closetime|15 October 2026 02:58}} * New requests for permissions/Bot: **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/OKA bot 2|OKA bot 2]] - '''Tasks:''' Two additional datasets for the ([[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/OKA bot|already approved task of OKA bot]]). For each entry, the bot finds the matching item, adds the identifier if it is missing, and adds the facts the entry states, each referenced to the entry. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/MisovalkoProfileBot|MisovalkoProfileBot]] - '''Task:''' A narrowly scoped source-verification and, only if approved, existing-item update process for [[Q97454550]]. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/RegularBot 4|RegularBot 4]] - '''Task/s:''' Create new items from Wikipedias. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/GZWDer (flood) 7|GZWDer (flood) 7]] - '''Task/s:''' Import data from external sources in comply with the recently approved [[Wikidata:Mass-editing policy]]. **[[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/GZWDer (flood) 8|GZWDer (flood) 8]] - '''Task/s:''' Adding mul labels and aliases; cleanup existing labels in certain cases. No edits to other people's biographies, invented conference items, undocumented private engagements, unsupported future appearances, or promotional link dumps. * Closed request for permissions/Bot, ''all closed as successful'': [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/MamouriBot|MamouriBot]], [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/OKA bot|OKA bot]], [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot|Rebot]], [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 2|Rebot 2]], [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 3|Rebot 3]], [[d:Wikidata:Requests for permissions/Bot/Rebot 4|Rebot 4]] * New request for comments: [[d:Wikidata:Requests for comment/has part (P527) for european political alliances (Q127603408)|Requests for comment/has part (P527) for european political alliances (Q127603408)]] - [[d:Q127603408|Q127603408]] (European political alliance) was created as a subclass of [[d:Q60170135|Q60170135]] (political alliance) for european parties. While [[d:Q60170135|Q60170135]] allows using has part(s) ([[d:Property:P527|Property:P527]]), they were reverted, with "Members are not "parts". * Closed request for comments: ** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/Mass-editing_policy|Mass-editing Policy]] - Consensus reached, the policy will be implemented. ** [[d:Wikidata:Requests_for_comment/External_identifier_sorting|External Identifier sorting]] - No consensus ''' Events ''' * [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Events|Upcoming events]]: * Wikidata [[d:Event:Query_Service_Days_2026|Query Service Days]] commences '''17 October, until 23 October''', make sure to [[d:Special:RegisterForEvent/4448|register for access]]. ** See the [[d:Event:Query_Service_Days_2026#Sessions|full program]], sessions will repeat for different timezones * Wikidata's 14th Birthday is coming, '''29 October'''. Join the [[d:Event:Wikidata_Fourteenth_Birthday/Presents_%26_messages_call|Birthday call]] and see what presents have been prepared, and see what community events [[d:Wikidata:Fourteenth_Birthday#Events_calendar|are happening near you]]. * [[d:Event:WikiData_Days_in_Africa/2026|Wikidata Days in Africa 2026]] * Dates, location and scholarships are open for: [[wmania:2027:Scholarships|Wikimania 2027]] * Dates and location for next Wikimedia Hackathon has been announced and scholarship applications are open: [[mw:Wikimedia_Hackathon_2027|Wikimedia Hackathon 2027]] * Previous event: ** If you missed the quarterly Wikidata + Wikibase Office Hour, you can [[d:Wikidata:Events/Telegram_office_hour_2026-10-07|find the transcript here]]. ''' Press, articles, blog posts, videos ''' * Blogs: ''[https://rtnf.substack.com/p/p101-field-of-work P101 - field of work]'' by rtnF * Videos: ** [https://www.youtube.com/watch?v=S884qd1kcD0 Access to Memory (AtoM)] with Wikidata links. ** [https://www.youtube.com/watch?v=5X3k6jzzA7w Lightning Talk Wikilokal Exploring Wikimedia Around You] with Affandy Murad, it combines information from Wikipedia, Wikidata, Wikivoyage, Wiktionary, and Nominatim within a 3-kilometer radius. ** [https://www.youtube.com/watch?v=A8w6Onlr26s RDA Wikibase Cloud Sandbox Demonstration: Creating an Account and Logging In] - demonstrates account creation and login process for Crystal Yragui's Wikibase cloud instance: A sandbox for students at University of Washington information school as they learn Official RDA cataloging. ''' Tool of the week ''' *[https://wikidata-reference-validator.toolforge.org/ Wikidata Reference Validator] - A tool which helps validate external references of Wikidata items to check if their links are still accessible or now offline. This matters because we want to ensure that we have solid references for statements in Wikidata, so we can demonstrate how we know what we know ''' Other Noteworthy Stuff ''' * [[d:Wikidata:Mass-editing policy|Wikidata talk:Mass-editing policy]] has been accepted and is now in effect. * [[f:Wikifunctions:Status_updates/2026-09-25#The_mayor_of_Paris|Wikifunctions Status Update 2026-09-25 (The Mayor of Paris)]] and Wikidata's spread across Wikipedias. * [[d:Wikidata:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|Editing Wikidata statements on mobile devices is officially launching soon!]]<br/>The beta is ending, from '''October 14''', all editors will be able to edit all datatypes from mobile devices. ''' Newest [[d:Special:ListProperties|properties]] and [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review ''' <!-- END NEW PROPERTIES --> <!-- NEW PROPOSALS DO NOT REMOVE --> * New [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Property proposal|property proposals]] to review: ** General datatypes: ***[[:d:Wikidata:Property proposal/disambiguated by|disambiguated by]] (<nowiki>Links a Wikibase Lexeme to a general disambiguation page, such as a [[Q4167410|Wikipedia disambiguation page]].</nowiki>) ***[[:d:Wikidata:Property proposal/biome|biome]] (<nowiki>biome in which a geographical area is wholly or partly located, according to a documented ecological classification</nowiki>) ** External identifiers: [[:d:Wikidata:Property proposal/Bibliothèque nationale de Tunisie ID|Bibliothèque nationale de Tunisie ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Mappola ID|Mappola ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/On Think Tanks ID|On Think Tanks ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Beeld & Geluid program ID|Beeld & Geluid program ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Le Random subject ID|Le Random subject ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/RETE ID|RETE ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/identificativo Corago di un evento|identificativo Corago di un evento]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AVN company ID|AVN company ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/AVN person ID 2|AVN person ID 2]], [[:d:Wikidata:Property proposal/swissNAMES3D ID|swissNAMES3D ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/THB Wiki ID|THB Wiki ID]], [[:d:Wikidata:Property proposal/Nederlands Fotomuseum-id|Nederlands Fotomuseum-id]] <!-- END NEW PROPOSALS --> You can comment on [[d:Wikidata:Property proposal/Overview|all open property proposals]]! ''' Did you know? ''' * Query examples: [https://w.wiki/YvAY Current collections of Astrolabes by the Lahore astrolabists] ([[:w:en:Lahore family of astrolabists|relevant English Wikipedia article]]) ''' Development ''' * Mobile statement editing: We fixed a few remaining issues before the full roll-out to everyone later this week. * hCaptcha support: We planned how to integrate support for hCaptcha in the Wikibase-related pages. * Wikidata integration in the other Wikimedia projects: ** We are collecting feedback from the first wikis about removing the language link change entries from Recent changes and watchlists. ** We are collecting data to determine how much we can increase the entity usage limit. * REST API: We are continuing to add support for Lexeme editing to the REST API. [[phab:maniphest/query/4RotIcw5oINo/#R|You can see all open tickets related to Wikidata here]]. If you want to help, you can also have a look at [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/71/query/zfiRgTnZF7zu/?filter=zfiRgTnZF7zu&order=priority the tasks needing a volunteer]. ''' Weekly Tasks ''' * Add labels, in your own language(s), for the new properties listed [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Newest_properties_and_property_proposals_to_review|above]]. * Contribute to the showcase Item and Lexeme [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|above]]. * Govdirectory weekly focus country: * Summarize your [[d:Wikidata:Status_updates/Next#Did_you_know?|WikiProject's ongoing activities]] in one or two sentences. * Help [[d:Special:LanguageStats|translate]] or proofread the interface and documentation pages, in your own language! * [[d:User:Pasleim/projectmerge|Help merge identical items]] across Wikimedia projects. * Help [[d:Wikidata:Status updates/Next|write the next summary!]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''· [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Previous|Previous issue]] · [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Status updates/Current|Full report]] · [[m:Global message delivery/Targets/Wikidata|Unsubscribe]] . [[:d:User:JosefAnthony |JosefAnthony]] [[:d:User talk:JosefAnthony|talk]] ·[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:49, 12 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC)''' </div> </div> </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikidata&oldid=31072096 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:JosefAnthony@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> nykarm65hx6f6won2yuclkd8qi5b0eg 0 157394 4675526 4659277 2026-10-12T14:39:46Z Malikaveedu 16584 4675526 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Kuppam river}} {{Infobox river | name = കുപ്പം പുഴ | native_name = | other_name = | etymology = | image = Kuppam River View from Koovery Hanging Bridge.JPG | image_size = | image_caption = കൂവേരി തൂക്കുപാലത്തിൽ നിന്നുള്ള കുപ്പം നദിയുടെ കാഴ്ച | map = | map_size = | map_caption = | pushpin_map = | pushpin_map_size = | pushpin_caption = <!---------------------- LOCATION --> | subdivision_type1 = Country | subdivision_name1 = [[ഇന്ത്യ]] | subdivision_type2 = State | subdivision_name2 = [[കേരളം]], [[കർണ്ണാടക]] | subdivision_type3 = | subdivision_name3 = | subdivision_type4 = District | subdivision_name4 = [[Kannur district|കണ്ണൂർ]], [[ദക്ഷിണ കന്നഡ]], [[കൊടക്]] | subdivision_type5 = Cities | subdivision_name5 = [[തെരണ്ടി]], [[ചെറിയൂർ]], [[ഇരിങ്ങൽ]], [[കുപ്പം]], [[പട്ടുവം]]. [[പഴയങ്ങാടി]], [[മാട്ടൂൽ]] <!---------------------- PHYSICAL CHARACTERISTICS --> | length = 82 km | width_min = | width_avg = | width_max = | depth_min = | depth_avg = | depth_max = | discharge1_location = [[അഴീക്കൽ]] | discharge1_min = | discharge1_avg = | discharge1_max = <!---------------------- BASIN FEATURES --> | source1 = ബ്രഹ്മഗിരി വന്യജീവി സങ്കേതം | source1_location = [[Kodagu|കൊടക് ജില്ല]], [[ഇന്ത്യ]] | source1_coordinates = | source1_elevation = | mouth = [[അറബിക്കടൽ]] | mouth_location = [[അഴീക്കൽ]], [[കണ്ണൂർ]] | mouth_coordinates = | mouth_elevation = {{convert|0|m|abbr=on}} | progression = | river_system = | basin_size = | tributaries_left = | tributaries_right = | custom_label = | custom_data = | extra = }} {{Rivers of Kerala}} [[കർണാടക|കർണ്ണാടകയിലെ]] ബ്രഹ്മഗിരി വന്യജീവി സങ്കേതത്തിൽ നിന്നും ഉത്ഭവിച്ച് കേരളത്തിലെ കണ്ണൂർ ജില്ലയിലൂടെ ഒഴുകി [[അറബിക്കടൽ|അറബിക്കടലിൽ]] പതിക്കുന്ന നദിയാണ് '''കുപ്പം പുഴ'''. നദിയുടെ ഒരു ചെറിയ ഭാഗം മാത്രമാണ് കർണാടകയിലൂടെ ഒഴുകുന്നത്. == ഗതി == കേരള-കർണാടക അതിർത്തിക്കടുത്തുള്ള [[കൊടക് ജില്ല|കൊടക് ജില്ലയിലെ]] ബ്രഹ്മഗിരി വന്യജീവി സങ്കേതത്തിൽ നിന്നാണ് കുപ്പം നദി ഉത്ഭവിക്കുന്നത്. ഉത്ഭവസ്ഥാനത്ത് നിന്ന് കണ്ണൂരിലെ [[തെരണ്ടി]], [[ചെറിയൂർ]], പാച്ചേനി, [[ഇരിങ്ങൽ]], [[കുപ്പം]], [[പട്ടുവം]], [[പഴയങ്ങാടി]], [[മാട്ടൂൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മാട്ടൂൽ]] എന്നിവിടങ്ങളിലൂടെ [[തളിപ്പറമ്പ്‌ താലൂക്ക്‌|തളിപ്പറമ്പ്]], കണ്ണൂർ താലൂക്കുകളിലൂടെ പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ഇത് ഒഴുകുന്നത്. കേരളത്തിൽ [[ഉദയഗിരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഉദയഗിരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] വായികമ്പപുഴയും മാമ്പൊയിൽ പുഴയും ചീക്കാട് മണക്കടവ് പുഴയും മുക്കട ഗ്രാമത്തിൽ വച്ച് ഒന്നുചേർന്ന് ഒഴുകന്നു (മൂന്ന് കടവുകൾ ഒന്നുചേർന്ന്ഒഴുകുന്ന സ്ഥലം മുക്കടവ് എന്നത് ലോപിച്ച് മുക്കട എന്ന പേര് പേര് വന്നു). [[ആലക്കോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്, കണ്ണൂർ ജില്ല|ആലക്കോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[ചപ്പാരപ്പടവ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചപ്പാരപ്പടവ്ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്]] [[പരിയാരം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് (കണ്ണൂർ)|പരിയാരം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]], [[ഏഴോം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] തുടങ്ങിയ പഞ്ചായത്തുകളിലൂടെയും, തളിപ്പറമ്പ് നഗരസഭയിലൂടെയും 88 കിലോമീറ്റർ ദൂരം ഒഴുകി [[അഴീക്കൽ]] വച്ച് [[വളപട്ടണം പുഴ|വളപട്ടണം]] പുഴയുമായി ചേർന്ന് കുപ്പം പുഴ [[അറബിക്കടൽ|അറബിക്കടലിൽ]] പതിക്കുന്നു. നദിക്ക് ഏകദേശം 82 കിലോമീറ്റർ (51 മൈൽ) നീളമുണ്ടെങ്കിലും 24 കിലോമീറ്റർ (15 മൈൽ) ഭാഗം മാത്രമേ സഞ്ചാരയോഗ്യമായിട്ടുള്ളൂ. കുപ്പം നദി കർണാടകയിലൂടെ 12 കിലോമീറ്ററും (7.5 മൈൽ) കേരളത്തിലൂടെ 70 കിലോമീറ്ററും (43 മൈൽ) ദൂരം ഒഴുകുന്നു. [[പട്ടുവം|പട്ടുവത്തിന്റെ]] തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് വച്ച് 42 കിലോമീറ്റർ (26 മൈൽ) നീളമുള്ള ഏറ്റവും വലിയ പോഷകനദിയായ കുറ്റിക്കോൽ നദിയാണ് ഇതിനോട് ചേരുന്നു. ചിരിയത്തോട്, മുക്കുട്ടത്തോട്, ആലക്കുട്ടത്തോട്, പാക്കാട്ടുപോയ എന്നിവയാണ് ഇതിന്റെ മറ്റ് പോഷകനദികൾ.<ref>{{Cite web|url=http://www.indiamapped.com/rivers-in-india/kumpam-river/|title=Facts and Information about Kuppam River|access-date=2026-08-17|archive-date=2017-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20170629051402/http://www.indiamapped.com/rivers-in-india/kumpam-river/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://kerala-rivers.blogspot.in/2013/01/kuppam-river.html|title=Kuppam River}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://censusindia.gov.in/2011census/dchb/3202_PART_B_KANNUR.pdf|title=Kerala - District census handbook - Kannur|archive-url=https://web.archive.org/web/20151114000808/http://www.censusindia.gov.in/2011census/dchb/3202_PART_B_KANNUR.pdf|archive-date=2015-11-14}}</ref><ref name="1!">{{cite web|url=http://www.ksrrc.in/uploads/actionplans/Kuppam-KANNUR.pdf|title=Kuppam River Action Plan|accessdate=2021-01-20|date=|publisher=ksrrc.in|archive-url=https://web.archive.org/web/20210128115421/http://www.ksrrc.in/uploads/actionplans/Kuppam-KANNUR.pdf|archive-date=28 January 2021|url-status=dead}}</ref> ഈ പുഴയിലെ ഒന്നാമത്തെ പാലം മുക്കടയിലെ സ്റ്റീൽ നടപ്പാലവും അവസാനത്തെ പാലം മാട്ടൂൽ; മടക്കര പാലവും ആണ്. വിവിധ സ്ഥലങ്ങളിൽ പുഴ രണ്ടായി പിരിഞ്ഞു ഒഴുകി അതിമനോഹര തുരുത്തുകളും കുപ്പം പുഴയിൽ ഉണ്ട്. കണ്ഠമംഗലം പുഴ എന്നൊരു നാമവും കുപ്പം പുഴക്ക് ഉള്ളതായ് പറയപ്പെടുന്നു. [[ചപ്പാരപ്പടവ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] 1996ൽ പുറത്തിറക്കിയ വികസന രേഖ പ്രകാരം<ref name="malabar_manual">മാതൃഭൂമി ബുക്സ് പുറത്തിറക്കിയ വില്യം ലോഗന്റെ [[മലബാർ മാന്വൽ|മലബാർ മാന്വലിന്റെ]] മലയാള പരിഭാഷാ പതിപ്പ്</ref> ഇതിനെ '''പഴയങ്ങാടിപ്പുഴ''' എന്നും '''കിള്ളാ നദി''' എന്നും പറയാറുണ്ട്. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും ആഴം കൂടിയ പുഴയാണിത്.{{തെളിവ്}} ആലക്കോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലൂടെ 12 കിലോമീറ്റർ ഒഴുകി, വീമ്പുംകാവ് വഴിയാണ് ചപ്പാരപ്പടവ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ ഈ പുഴ എത്തിച്ചേരുന്നത്.<ref name="chpv_vikasana_rekha"></ref>. റോഡുകളുടെ ആവിർഭാവവും, പുഴയിലെ ജലത്തിന്റെ അളവിൽ വന്ന വൻ വ്യത്യാസവും കാരണം പണ്ടുകാലത്ത് പുഴയിൽ നടത്തിയിരുന്ന ബോട്ട് സർവ്വീസുകൾ നിർത്തിവെച്ചു. [[പഴയങ്ങാടി]] എത്തും മുന്നേ, [[പന്നിയൂർ]] ഭാഗത്തുനിന്നും ഉദ്ഭവിച്ച മറ്റൊരു കൈവഴി ഈ പുഴയോട് ചേരുന്നു. ജലഗതാഗതത്തിനായി നിർമ്മിച്ച [[സുൽത്താൻതോടു്]] വഴി കുപ്പം പുഴയെ [[രാമപുരം പുഴ|രാമപുരം പുഴയുമായി]] ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==ചിത്രശാല== <gallery widths="175px" heights="125px" perrow="4"> പ്രമാണം:Koovery-River.jpg|[[കൂവേരി|കൂവേരിയിൽ]] നിന്നുമുള്ള ഒരു വിശാലദൃശ്യം File:Koovery men made check dam panoramic view.jpg|പുഴയ്ക്ക് കുറുകെ [[കൂവേരി|കൂവേരിയിൽ]] 1996ൽ പണിത തടയണയുടെ തൂക്കുപാലത്തിൽ നിന്നുള്ള വിശാലദൃശ്യം File:Kuppam_River_at_Pazangadi.jpg|[[പഴയങ്ങാടി|പഴയങ്ങാടിയിൽ]] നിന്നുള്ള ദൃശ്യം File:River_kuppam_at_eruvatty.JPG|[[എരുവാട്ടി|എരുവാട്ടിയിൽ]] നിന്നുള്ള ദൃശ്യം </gallery> == അവലംബം == <references/> {{commons category|Kuppam River}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നദികൾ]] ftdaoqhkjf1xwdjxpv2negu03bbhcgy 0 157779 4675484 4460350 2026-10-12T12:28:24Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675484 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Semih Kaplanoğlu}} {{Infobox writer | name = സെമിഹ് കാപ്ലനൊഗ്ലു | image = Semih Kaplanoğlu (Berlin Film Festival 2010).jpg | imagesize = | alt = | caption = സെമിഹ് കാപ്ലനൊഗ്ലു 2010 ബെർലിൻ ചലച്ചിത്രമേളയിൽ | pseudonym = | birth_name = | birth_date = {{Birth year and age|1963}} | birth_place =ഇസ്മിർ, [[തുർക്കി]] | death_date = | death_place = | resting_place = | occupation = [[ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ]], തിരക്കഥാകൃത്ത്, നിർമ്മാതാവ് | language = [[തുർക്കിഷ്]] | nationality = {{flag|തുർക്കി}} | ethnicity = | education = Cinema and television | period = | genre = | subject = | movement = | notableworks = | spouse = ലെയ്ലാ ഇപെച്ചി | children = | relatives = | influences = | influenced = | imdb_id = 0969427 | signature = | signature_alt = | website = http://www.kaplanfilm.com/tr/ | portaldisp = }} [[തുർക്കിഷ്]] ചലച്ചിത്ര സംവിധായകനും, തിരക്കഥാകൃത്തും, നിർമ്മാതാവുമാണ് '''സെമിഹ് കാപ്ലനൊഗ്ലു'''. 1963-ൽ തുർക്കിയിലെ ഇസ്മിറിൽ ജനനം.<ref name="hur1">{{cite news |url=http://www.hurriyet.com.tr/dunya/13857911.asp |newspaper=[[Hürriyet]] |title=''Bal''a Altın Ayı |date=2010-02-20 |language=tr |accessdate=2010-05-16 |archive-date=2010-02-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100224165803/http://www.hurriyet.com.tr/dunya/13857911.asp |url-status=dead }}</ref> ദൊകുസ് സർവകലാശാലയിൽ നിന്നും സിനിമാ ആൻഡ് ടെലിവിഷൻ പഠനത്തിൽ ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, ഇസ്താംബുളിൽ പരസ്യ മേഖലയിൽ കോപ്പിറൈറ്ററായി ജോലി നോക്കി.<ref name="hur1"/> സംവിധായക സഹായിയായും, ടെലിവിഷൻ പരമ്പരകളുടെ സംവിധായകനായും പ്രവർത്തിച്ച ശേഷം 2001-ൽ ആദ്യ കഥാ ചിത്രം "എവെ ഫ്രം ഹോം" പുറത്തുവന്നു. അന്താരാഷ്ട്ര ചലചിത്രമേളകളിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കപ്പെട്ട ചിത്രം. നിരവധി പുരസ്ക്കാരങ്ങൾ നേടി. 2006-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ രണ്ടാമത് ചിത്രം "ഐൻജൽസ് ഫാൾ" ആ വർഷത്തെ ബേലിൻ ചലച്ചിത്രമേളയിൽ ആദ്യ പ്രദർശനം നടത്തുകയും, പ്രേക്ഷശ്രദ്ധ നേടുകയും ചെയ്തു. 2007-ൽ പുറത്തുവന്ന [[എഗ്ഗ് (തുർക്കിഷ് ചലച്ചിത്രം)|എഗ്ഗ് (Yumurta)]], 2008-ൽ ഇറങ്ങിയ "മിൽക്ക്" (Süt), 2010-ൽ ഇറങ്ങിയ [[ഹണി (തുർക്കിഷ് ചലച്ചിത്രം)|ഹണി (Bal)]] എന്നിവ "യൂസഫ് ചലച്ചിത്ര ത്രയം" എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. 2008-ലെ വെന്നീസ് ചലച്ചിത്രമേളയിൽ ഗോൾഡൻ ലയൺ പുരസ്ക്കരത്തിന് നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു. 2010 ബെർലിൻ ചലച്ചിത്രമേളയിൽ "ഹണി" എന്ന ചിത്രം ഗോൾഡൻ ബെയർ പുരസ്ക്കരത്തിന് അർഹമായി.<ref name="hur1"/><ref name="hollywoodreporter">{{cite web |url=http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/world/news/e3ia2f06c2856f58e40c10467f764372a0c |title=Hollywood Reporter: Berlin festival unveils full lineup |accessdate=2010-02-07 |work=hollywoodreporter.com |archive-date=2010-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100205194343/http://www.hollywoodreporter.com/hr/content_display/world/news/e3ia2f06c2856f58e40c10467f764372a0c |url-status=dead }}</ref> ==ചലച്ചിത്രങ്ങൾ== {| class="wikitable" |- ! വർഷം !! ചലച്ചിത്രം !! സംവിധാനം!! തിരക്കഥ !! നിർമ്മാണം !! ചിത്രസംയോജനം |- | || ''Şehnaz Tango'' (ടെലിവീഷൻ പരമ്പര) || {{ശരി}} || {{ശരി}} || || |- | 2001 || ഐവേ ഫ്രം ഹോം || {{ശരി}} || || || |- | 2005 || ഐൻജൽസ് ഫാൾ || {{ശരി}} || {{ശരി}} || {{ശരി}} || {{ശരി}} |- | 2007 || [[എഗ്ഗ് (തുർക്കിഷ് ചലച്ചിത്രം)|എഗ്ഗ് (Yumurta)]] || {{ശരി}} || {{ശരി}} || {{ശരി}} || {{ശരി}} |- | 2008 || മിൽക്ക് (Süt) || {{ശരി}} || {{ശരി}} || {{ശരി}} || |- | 2010 || [[ഹണി (തുർക്കിഷ് ചലച്ചിത്രം)|ഹണി (Bal)]] || {{ശരി}} || {{ശരി}} || {{ശരി}} || {{ശരി}} |- | 2017 || ഗ്രെയ്ൻ || {{ശരി}} || {{ശരി}} || {{ശരി}} || |} ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 2001 Ankara International Film Festival - **Best Film - ഐവേ ഫ്രം ഹോം * 2001 Istanbul International Film Festival **Best Turkish Film of the Year - ഐവേ ഫ്രം ഹോം * 2002 Singapore International Film Festival **Silver Screen Award for Best Director - ഐവേ ഫ്രം ഹോം * 2005 Istanbul International Film Festival **FIPRESCI Prize - ഐൻജൽസ് ഫാൾ * 2005 Nantes Three Continents Festival **Golden Montgolfiere - ഐൻജൽസ് ഫാൾ * 2006 Nuremberg Film Festival **Turkey-Germany Prize of the Young Filmmakers - ഐൻജൽസ് ഫാൾ * 2007 Valdivia International Film Festival **Best Director - [[എഗ്ഗ് (തുർക്കിഷ് ചലച്ചിത്രം)|എഗ്ഗ് (Yumurta)]] * 2007 Antalya Golden Orange Film Festival ** Best Picture, Best Screenplay, NETPAC Jury Award for Best Picture - [[എഗ്ഗ് (തുർക്കിഷ് ചലച്ചിത്രം)|എഗ്ഗ് (Yumurta)]] * 2007 World Film Festival of Bangkok **Best Director (Harvest of Talents competition)- [[എഗ്ഗ് (തുർക്കിഷ് ചലച്ചിത്രം)|എഗ്ഗ് (Yumurta)]] * Fajr International Film Festival **Crystal Simorgh - Best Director - [[എഗ്ഗ് (തുർക്കിഷ് ചലച്ചിത്രം)|എഗ്ഗ് (Yumurta)]] * 2010 Berlin International Film Festival **Golden Bear - [[ഹണി (തുർക്കിഷ് ചലച്ചിത്രം)|ഹണി (Bal)]] ==ബാഹ്യകണ്ണികൾ== * {{IMDB name|0969427}} * [http://www.kaplanfilm.com/tr/ Official web site] *[http://www.thepeoplesvoice.org/TPV3/Voices.php/2009/02/07/semih-kaplanoglu-turkish-movie-director Semih Kaplanoglu - INTERVIEW] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130502162635/http://www.thepeoplesvoice.org/TPV3/Voices.php/2009/02/07/semih-kaplanoglu-turkish-movie-director |date=2013-05-02 }} *[http://www.indiewire.com/article/cannes_07_atelier_interview_semih_kaplanoglu_time_is_the_raw_material_of_ci/ Time is the raw material of cinema] ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:തുർക്കിഷ് ചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]] [[വർഗ്ഗം:1963-ൽ ജനിച്ചവർ]] fjsg6gpslbw5t57t2sqtfafa9j0lgjv 0 167799 4675702 4439896 2026-10-13T03:57:14Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675702 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Abdul Muttalib}} {{Islam}} [[മുഹമ്മദ്നബി|മുഹമ്മദ്നബിയുടെ]] പിതാമഹനായിരുന്നു '''അബ്ദുൽ മുത്തലീബ്'''‍ (Shaiba ibn Hashim {{lang-ar|شيبة ابن هاشم}}; ca. 497 &ndash; 578). ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ യഥാർഥ പേർ ശൈബത്ത് എന്നായിരുന്നു. ചെറുപ്പത്തിൽതന്നെ പിതാവായ ഹാശിം മരണമടഞ്ഞതിനാൽ പിതൃവ്യനായ മുത്തലിബാണ് ഇദ്ദേഹത്തെ വളർത്തിയത്. മുഹമ്മദു നബിയുടെ പിതാമഹനായ അബ്ദുൽ മുത്തലിബ് ഖുറൈഷിഗോത്രത്തിന്റെ തലവനും ''കഅബാ''യുടെ സംരക്ഷകനുമായിരുന്നു. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലഘട്ടത്തിലാണ് ''കഅബാ'' മന്ദിരം പൊളിച്ചു നീക്കുവാൻ ''ആനകലഹ''മെന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായ ശ്രമം നടന്നത്. അബ്രഹത്ത് എന്ന യമനിലെ ഭരണാധികാരി ഇതിനായി മക്കയിൽ വരുകയും അബ്ദുൽ മുത്തലിബ് അദ്ദേഹത്തെ അതിൽനിന്ന് പിൻതിരിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. എല്ലാ ശ്രമവും നിഷ്ഫലമായെന്ന് ബോധ്യമായപ്പോൾ ഇദ്ദേഹം ദൈവത്തോട് പ്രാർഥിക്കുകയും പ്രാർഥനയുടെ ഫലമായി ഒരുകൂട്ടം പക്ഷികൾ വന്ന് ചുട്ടുപഴുത്ത കല്ലുകൾ ശത്രുവിന്റെ നേർക്ക് വർഷിക്കുകയും അവരുടെ ''ആനപ്പടയെ'' നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു എന്നാണ് [[ഇസ്ലാം]] [[മതം|മതവിശ്വാസം]]. ഹജ്ജ് തീർഥാടകർ കുടിക്കുവാനുപയോഗിച്ചിരുന്ന കഅബയിലെ സംസംകിണർ പുനർനിർമ്മാണം നടത്തിയതും ഇദ്ദേഹമാണ്. ഇദ്ദേഹത്തിനു പന്ത്രണ്ടു മക്കൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. നബിയുടെ പിതാവായ അബ്ദുല്ല അവരിൽ ഒരാളാണ്. നബി ജനിക്കുന്നതിനു രണ്ട് മാസം മുമ്പ് അബ്ദുല്ല അന്തരിച്ചു. നബിക്ക് 6 വയസ്സായപ്പോൾ [[മാതാവ്|മാതാവായ]] ആമിനയും നിര്യാതയായതിനെതുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തെ സംരക്ഷിച്ചത് അബ്ദുൽ മുത്തലിബ് ആയിരുന്നു. ==അവലംബം== *http://www.imamreza.net/eng/imamreza.php?id=3045 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100616053801/http://imamreza.net/eng/imamreza.php?id=3045 |date=2010-06-16 }} *https://web.archive.org/web/20120620023501/http://www.musalla.org/Articles/Seerah/seerah4.htm *http://www.islam4theworld.net/Sirah/Articles/abdullahbinabdullmuttalibR.htm *http://www.ziaraat.org/books/baqiziarats.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111119180929/http://www.ziaraat.org/books/baqiziarats.pdf |date=2011-11-19 }} {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|അബ്ദു{{ൽ}}_മുത്തലിബ്|അബ്ദുൽ മുത്തലിബ്}} gwlev5xpu038gm03l0gp7bbb99fmnvu 0 177185 4675493 4675458 2026-10-12T13:13:29Z ~2026-54229-00 223966 /* ഐതിഹ്യം */ 4675493 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kurooramma}} [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട് കേൾക്കാറുള്ള ഒരു ഐതിഹ്യകഥയിലെ നായികയാണ് '''കുറൂരമ്മ'''. [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] ([[ചെങ്ങഴിനാട്]]) [[കേച്ചേരി]]ക്കടുത്ത് [[വെങ്ങിലശ്ശേരി]]യിലുള്ള കുറൂർ ഇല്ലത്താണ് ഇവർ ജീവിച്ചിരുന്നത്. അവിടെ കുറൂരമ്മയുടെ പേരിൽ ഒരു ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രവുമുണ്ട്. [[മേൽപ്പത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരിപ്പാട്|മേല്പത്തൂർ]], [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ|വില്വമംഗലം]],<ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_2.htm</ref> [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി|പൂന്താനം]] എന്നിവർ കുറൂരമ്മയുടെ സമകാലീനരായിരുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. ==ഐതിഹ്യം== യഥാർത്ഥത്തിൽ [[പാലക്കാട് ജില്ല]]യിലായിരുന്നു കുറൂർമന. [[പാലക്കാട്|പാലക്കാടിനടുത്തുള്ള]] പ്രസിദ്ധമായ [[കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാക്ഷേത്രം|കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ]] ഉത്ഭവകഥയുമായി കുറൂർ മനയ്ക്ക് ബന്ധമുണ്ട്. കുറൂർ മനയിലെ മൂത്ത കാരണവരും പാലക്കാട്ടെ നാട്ടുരാജാവിനും തമ്മിൽ സ്വൈരക്കേടുണ്ടാവുകയും അതുവഴി ജീവഹാനി ഉണ്ടാവുമെന്ന് പേടിച്ച് കുറൂർ മനക്കാർ, [[ചെങ്ങഴിനാട്]] നാടുവാഴി ആയിരുന്ന [[ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാർ|ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാരുടെ]] ക്ഷണപ്രകാരം വെങ്ങിലശേരിയിലേക്ക് വരികയുമായിരുന്നു. <ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_1.htm</ref> വെങ്ങിലശേരിയിൽ തഴച്ചുവളർന്ന കുറൂർ മനയിലെ ഒരു നമ്പൂതിരി തൃശൂർ ബ്രഹ്മസ്വം മഠത്തിലെ വേദാധ്യാപകനായിരുന്നു. അല്പം പ്രായമായപ്പോഴാണ് തന്റെ വേളിക്കാര്യത്തെപ്പറ്റി നമ്പൂതിരി ഓർമിച്ചത്. പുറയന്നൂർ മനയിലെ ഗൗരി അന്തർജ്ജനത്തെ വേളികഴിച്ചു കുറൂർമനയിലേക്കു കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.  കൃഷ്ണ ഭക്തിയിൽ ആറാടിയ ജീവിതമായിരുന്നു അവരുടേത്. ഗൗരിയുടെ കൃഷ്ണഭക്തി മറ്റുള്ളവരുടെ പരിഹാസത്തിന് പാത്രമായിത്തുടങ്ങി. ഏറെ താമസിയാതെ വിധവയായ ഗൗരിയെ വെങ്ങിലശേരിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് മനയിലെ മറ്റുള്ളവർ [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറ്റി. വേളികഴിഞ്ഞ് അധികം താമസിയാതെ ഭർത്താവ് മരിച്ച് ബന്ധുക്കളെയെല്ലാം നഷ്ടപ്പെട്ട ഒറ്റയ്ക്കായ അവർ പരിചാരകയായ ലക്ഷ്മിയോടും അവരുടെ മകൻ മാധവനുമൊപ്പമാണ് കഴിഞ്ഞുവന്നത്. തനിക്കൊരു കുഞ്ഞ് ജനിക്കാത്തതിന്റെ ദുഃഖം ഉണ്ണിക്കണ്ണനോടുള്ള ഭക്തിയാക്കി അവർ മാറ്റി. ഒരു ദിവസം മാധവൻ ചന്തയിൽ നിന്നും വന്നപ്പോൾ ഒക്കത്തു അമ്പാടിക്കണ്ണനെപ്പോലെ സുന്ദരനായ ഒരു ബാലനും ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ ബാലൻ അവിടുത്തെ വീട്ട്ജോലികളും മറ്റും ചെയ്ത് അവിടെ കഴിഞ്ഞ് പോന്നു. അങ്ങനിരിക്കെ വില്വമംഗലത്ത് സ്വാമിയാർ കുറൂർ ഇല്ലത്ത് ഒരു പൂജയ്ക്കായി എത്തി. പൂജയ്ക്ക് കൃഷ്ണവിഗ്രഹത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്ന പൂക്കൾ ഈ ബാലന്റെ കാൽച്ചുവട്ടിൽ എത്തിച്ചേരുന്നത് കണ്ട് അവർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ഏറെ വൈകിയാണ് അത് കൃഷ്ണനായിരുന്നെന്ന കാര്യം അവർക്ക് ബോധ്യമായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. മറ്റൊരിക്കൽ പൂജയ്ക്കായി കുറൂരമ്മ കഷ്ട പ്പെട്ട് കുത്തിവച്ചിരുന്ന അവിലിൽ ഉണ്ണിക്കണ്ണ ൻ ഉമി കലർത്തിവച്ചുവെത്രെ. അരുതെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടും അനുസരിക്കാതിരുന്ന കണ്ണനെ അരി വറക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു കല ത്തിലിട്ട് കുറൂരമ്മ മൂടിവച്ചു. അവസാനം പാ വം തോന്നി കലം തുറന്നപ്പോൾ വീണ്ടും അവി ലിൽ ഉമിയിട്ട് ഒറ്റ ഓട്ടം വച്ചു കൊടു ത്തത്രെ കണ്ണൻ. ഈ സമയത്ത് വില്വമംഗലം സ്വാമി യാർ പൂജയിലായിരുന്നു. പൂജാസമയത്ത് കൃഷ്ണൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ ഭഗവാനെ കാണാനുമില്ല. ഇതെന്തതിശയം എന്ന് ചിന്തിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കേ,അതാ വരുന്നു കൃഷ്ണൻ, ദേഹമാകെ കരിയിൽ മുങ്ങി ക്കൊണ്ട്. ഭഗവാനോട് ദേഹത്തെ കരിയുടെ വിവരം തിരക്കി യ വില്വമംഗലത്തിനോട് ഉണ്ടായ കഥയൊക്കെ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. ജീവിതം മുഴുവൻ തപസ് ചെയ്യുന്ന സന്യാസികൾക്കു പോലും ഭഗവാന്റെ ദർശനം കിട്ടിയാലായി. എന്നാൽ കുറൂരമ്മയാകട്ടെ, ഭഗവാനെ അരി ക്കലത്തിൽ അടച്ചിടാൻ മാത്രം പുണ്യം നേടി യിരിക്കുന്നു. ഭഗവാന്റെ കരിക്കഥ കേട്ട വില്വ മംഗലം മനസ് തുറന്ന് കുറൂരമ്മയെ വാഴ്ത്തി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. കുറൂരമ്മയുടെ കാലശേഷം അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ വെങ്ങിലശ്ശേരിയിൽ നിന്ന് [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിനടുത്തുള്ള]] [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറി. അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ ഇന്നും അവിടെയുണ്ട്. ഈ വകയിൽ പെട്ട പൂർവ്വികനായിരുന്നു പ്രമുഖ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയും ഗാന്ധിയനും [[മാതൃഭൂമി]] സ്ഥാപകരിലൊരാളുമായിരുന്ന [[കുറൂർ നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ഐതിഹ്യകഥാപാത്രങ്ങൾ]] 0lgknn6rn4228gsb62g8y4jnlayypd2 4675494 4675493 2026-10-12T13:26:30Z ~2026-54229-00 223966 /* ഐതിഹ്യം */ 4675494 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kurooramma}} [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട് കേൾക്കാറുള്ള ഒരു ഐതിഹ്യകഥയിലെ നായികയാണ് '''കുറൂരമ്മ'''. [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] ([[ചെങ്ങഴിനാട്]]) [[കേച്ചേരി]]ക്കടുത്ത് [[വെങ്ങിലശ്ശേരി]]യിലുള്ള കുറൂർ ഇല്ലത്താണ് ഇവർ ജീവിച്ചിരുന്നത്. അവിടെ കുറൂരമ്മയുടെ പേരിൽ ഒരു ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രവുമുണ്ട്. [[മേൽപ്പത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരിപ്പാട്|മേല്പത്തൂർ]], [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ|വില്വമംഗലം]],<ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_2.htm</ref> [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി|പൂന്താനം]] എന്നിവർ കുറൂരമ്മയുടെ സമകാലീനരായിരുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. ==ഐതിഹ്യം== യഥാർത്ഥത്തിൽ [[പാലക്കാട് ജില്ല]]യിലായിരുന്നു കുറൂർമന. [[പാലക്കാട്|പാലക്കാടിനടുത്തുള്ള]] പ്രസിദ്ധമായ [[കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാക്ഷേത്രം|കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ]] ഉത്ഭവകഥയുമായി കുറൂർ മനയ്ക്ക് ബന്ധമുണ്ട്. കുറൂർ മനയിലെ മൂത്ത കാരണവരും പാലക്കാട്ടെ നാട്ടുരാജാവിനും തമ്മിൽ സ്വൈരക്കേടുണ്ടാവുകയും അതുവഴി ജീവഹാനി ഉണ്ടാവുമെന്ന് പേടിച്ച് കുറൂർ മനക്കാർ, [[ചെങ്ങഴിനാട്]] നാടുവാഴി ആയിരുന്ന [[ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാർ|ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാരുടെ]] ക്ഷണപ്രകാരം വെങ്ങിലശേരിയിലേക്ക് വരികയുമായിരുന്നു. <ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_1.htm</ref> വെങ്ങിലശേരിയിൽ തഴച്ചുവളർന്ന കുറൂർ മനയിലെ ഒരു നമ്പൂതിരി തൃശൂർ ബ്രഹ്മസ്വം മഠത്തിലെ വേദാധ്യാപകനായിരുന്നു. അല്പം പ്രായമായപ്പോഴാണ് തന്റെ വേളിക്കാര്യത്തെപ്പറ്റി നമ്പൂതിരി ഓർമിച്ചത്. പുറയന്നൂർ മനയിലെ ഗൗരി അന്തർജ്ജനത്തെ വേളികഴിച്ചു കുറൂർമനയിലേക്കു കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.  എപ്പോഴും കൃഷ്ണഭക്തിയിൽ ആറാടിയി രുന്ന മനസായിരുന്നു ഗൌരിക്ക്. അതു കൊണ്ടുതന്നെ, ലൗകിക ജീവിതത്തോട് ഈ അന്തർജ്ജനം വിരക്തി കാണിച്ചു. അകാല ത്തിൽ ഭർത്താവായ നമ്പൂതിരി മരിക്കുക കൂടി ചെയ്തതോടെ ഗൗരിയുടെ ജീവിതം കൃഷ്ണന് വേണ്ടി മാത്രമായി. ഗൌരിയുടെ കൃഷ്ണഭക്തി മറ്റുള്ളവരുടെ പരിഹാസത്തിന് പാത്രമായി തുടങ്ങി. ഏറെ താമസിയാതെ, വിധവയായ ഗൌരിയെ വെങ്ങലശേരിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് മനയിലെ മറ്റുള്ളവർ [[അടാട്ട് ]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറ്റി. ആരോടും ഒന്നും മിണ്ടാനില്ലാതെ വിഷമിച്ച ഗൌരിക്ക് ഇതിനകം വയസായിക്കഴിഞ്ഞി രുന്നു. കുറൂർ മനയ്ക്കലെ അന്തർജ്ജനമാ യിരുന്നതിനാൽ ‘കുറൂരമ്മ’ എന്നാണ് നാട്ടു കാർ ഗൌരിയെ വിളിച്ചിരുന്നത്. വീട്ടിൽ സഹായത്തിനു പരിചാരികയായ ലക്ഷ്‌മിയും അവരുടെ മകൻ മാധവനുമാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം മാധവൻ ചന്തയിൽ നിന്നും വന്നപ്പോൾ ഒക്കത്തു അമ്പാടിക്കണ്ണനെപ്പോലെ സുന്ദരനായ ഒരു ബാലനും ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ ബാലൻ അവിടുത്തെ വീട്ട്ജോലികളും മറ്റും ചെയ്ത് അവിടെ കഴിഞ്ഞ് പോന്നു. അങ്ങനിരിക്കെ വില്വമംഗലത്ത് സ്വാമിയാർ കുറൂർ ഇല്ലത്ത് ഒരു പൂജയ്ക്കായി എത്തി. പൂജയ്ക്ക് കൃഷ്ണവിഗ്രഹത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്ന പൂക്കൾ ഈ ബാലന്റെ കാൽച്ചുവട്ടിൽ കിടക്കുന്നത് കണ്ട് അവർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ഏറെ വൈകിയാണ് അത് കൃഷ്ണനായിരുന്നെന്ന കാര്യം അവർക്ക് ബോധ്യമായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. മറ്റൊരിക്കൽ പൂജയ്ക്കായി കുറൂരമ്മ കഷ്ട പ്പെട്ട് കുത്തിവച്ചിരുന്ന അവിലിൽ ബാലൻ ഉമി കലർത്തിവച്ചുവെത്രെ. അരുതെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടും അനുസരിക്കാതിരുന്ന ബാലനെ അരി വറക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു കല ത്തിലിട്ട് കുറൂരമ്മ മൂടിവച്ചു. ആ സമയത്ത് വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ പൂജയിലായിരുന്നു. പൂജാസമയത്ത് കൃഷ്ണൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ ഭഗവാനെ കാണാനുമില്ല. ഇതെന്തതിശയം എന്ന് ചിന്തിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കേ,അതാ വരുന്നു കൃഷ്ണൻ, ദേഹമാകെ കരിയിൽ മുങ്ങി ക്കൊണ്ട്. ഭഗവാനോട് ദേഹത്തെ കരിയുടെ വിവരം തിരക്കിയ വില്വമംഗലത്തിനോട് ഉണ്ടായ കഥയൊക്കെ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. ജീവിതം മുഴുവൻ തപസ് ചെയ്യുന്ന സന്യാസികൾക്കു പോലും ഭഗവാന്റെ ദർശനം കിട്ടിയാലായി. എന്നാൽ കുറൂരമ്മയാകട്ടെ, ഭഗവാനെ അരി ക്കലത്തിൽ അടച്ചിടാൻ മാത്രം പുണ്യം നേടി യിരിക്കുന്നു. ഭഗവാന്റെ കരിക്കഥ കേട്ട വില്വ മംഗലം മനസ് തുറന്ന് കുറൂരമ്മയെ വാഴ്ത്തി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. കുറൂരമ്മയുടെ കാലശേഷം അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ വെങ്ങിലശ്ശേരിയിൽ നിന്ന് [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിനടുത്തുള്ള]] [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറി. അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ ഇന്നും അവിടെയുണ്ട്. ഈ വകയിൽ പെട്ട പൂർവ്വികനായിരുന്നു പ്രമുഖ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയും ഗാന്ധിയനും [[മാതൃഭൂമി]] സ്ഥാപകരിലൊരാളുമായിരുന്ന [[കുറൂർ നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ഐതിഹ്യകഥാപാത്രങ്ങൾ]] 6iqzy91kfcde7s9v8lnrndl1k8ga7r8 4675499 4675494 2026-10-12T13:32:27Z ~2026-54229-00 223966 /* ഐതിഹ്യം */ 4675499 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kurooramma}} [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട് കേൾക്കാറുള്ള ഒരു ഐതിഹ്യകഥയിലെ നായികയാണ് '''കുറൂരമ്മ'''. [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] ([[ചെങ്ങഴിനാട്]]) [[കേച്ചേരി]]ക്കടുത്ത് [[വെങ്ങിലശ്ശേരി]]യിലുള്ള കുറൂർ ഇല്ലത്താണ് ഇവർ ജീവിച്ചിരുന്നത്. അവിടെ കുറൂരമ്മയുടെ പേരിൽ ഒരു ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രവുമുണ്ട്. [[മേൽപ്പത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരിപ്പാട്|മേല്പത്തൂർ]], [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ|വില്വമംഗലം]],<ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_2.htm</ref> [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി|പൂന്താനം]] എന്നിവർ കുറൂരമ്മയുടെ സമകാലീനരായിരുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. ==ഐതിഹ്യം== യഥാർത്ഥത്തിൽ [[പാലക്കാട് ജില്ല]]യിലായിരുന്നു കുറൂർമന. [[പാലക്കാട്|പാലക്കാടിനടുത്തുള്ള]] പ്രസിദ്ധമായ [[കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാക്ഷേത്രം|കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ]] ഉത്ഭവകഥയുമായി കുറൂർ മനയ്ക്ക് ബന്ധമുണ്ട്. കുറൂർ മനയിലെ മൂത്ത കാരണവരും പാലക്കാട്ടെ നാട്ടുരാജാവിനും തമ്മിൽ സ്വൈരക്കേടുണ്ടാവുകയും അതുവഴി ജീവഹാനി ഉണ്ടാവുമെന്ന് പേടിച്ച് കുറൂർ മനക്കാർ, [[ചെങ്ങഴിനാട്]] നാടുവാഴി ആയിരുന്ന [[ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാർ|ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാരുടെ]] ക്ഷണപ്രകാരം വെങ്ങിലശേരിയിലേക്ക് വരികയുമായിരുന്നു. <ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_1.htm</ref> വെങ്ങിലശേരിയിൽ തഴച്ചുവളർന്ന കുറൂർ മനയിലെ ഒരു നമ്പൂതിരി തൃശൂർ ബ്രഹ്മസ്വം മഠത്തിലെ വേദാധ്യാപകനായിരുന്നു. അല്പം പ്രായമായപ്പോഴാണ് തന്റെ വേളിക്കാര്യത്തെപ്പറ്റി നമ്പൂതിരി ഓർമിച്ചത്. പുറയന്നൂർ മനയിലെ ഗൗരി അന്തർജ്ജനത്തെ വേളികഴിച്ചു കുറൂർമനയിലേക്കു കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.  എപ്പോഴും കൃഷ്ണഭക്തിയിൽ ആറാടിയി രുന്ന മനസായിരുന്നു ഗൌരിക്ക്. അതു കൊണ്ടുതന്നെ, ലൗകിക ജീവിതത്തോട് ഈ അന്തർജ്ജനം വിരക്തി കാണിച്ചു. അകാല ത്തിൽ ഭർത്താവായ നമ്പൂതിരി മരിക്കുക കൂടി ചെയ്തതോടെ ഗൗരിയുടെ ജീവിതം കൃഷ്ണന് വേണ്ടി മാത്രമായി. ഗൌരിയുടെ കൃഷ്ണഭക്തി മറ്റുള്ളവരുടെ പരിഹാസത്തിന് പാത്രമായി തുടങ്ങി. ഏറെ താമസിയാതെ, വിധവയായ ഗൌരിയെ വെങ്ങലശേരിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് മനയിലെ മറ്റുള്ളവർ [[അടാട്ട് ]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറ്റി. ആരോടും ഒന്നും മിണ്ടാനില്ലാതെ വിഷമിച്ച ഗൌരിക്ക് ഇതിനകം വയസായിക്കഴിഞ്ഞി രുന്നു. കുറൂർ മനയ്ക്കലെ അന്തർജ്ജനമാ യിരുന്നതിനാൽ ‘കുറൂരമ്മ’ എന്നാണ് നാട്ടു കാർ ഗൌരിയെ വിളിച്ചിരുന്നത്. വീട്ടിൽ സഹായത്തിനു പരിചാരികയായ ലക്ഷ്‌മിയും അവരുടെ മകൻ മാധവനുമാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം മാധവൻ ചന്തയിൽ നിന്നും വന്നപ്പോൾ ഒക്കത്തു അമ്പാടിക്കണ്ണനെപ്പോലെ സുന്ദരനായ ഒരു ബാലനും ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ ബാലൻ അവിടുത്തെ വീട്ട്ജോലികളും മറ്റും ചെയ്ത് അവിടെ കഴിഞ്ഞ് പോന്നു. അങ്ങനിരിക്കെ വില്വമംഗലത്ത് സ്വാമിയാർ കുറൂർ ഇല്ലത്ത് ഒരു പൂജയ്ക്കായി എത്തി. പൂജയ്ക്ക് കൃഷ്ണവിഗ്രഹത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്ന പൂക്കൾ ഈ ബാലന്റെ കാൽച്ചുവട്ടിൽ കിടക്കുന്നത് കണ്ട് അവർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ഏറെ വൈകിയാണ് അത് കൃഷ്ണനായിരുന്നെന്ന കാര്യം അവർക്ക് ബോധ്യമായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. മറ്റൊരിക്കൽ പൂജയ്ക്കായി കുറൂരമ്മ കഷ്ട പ്പെട്ട് കുത്തിവച്ചിരുന്ന അവിലിൽ ബാലൻ ഉമി കലർത്തിവച്ചുവെത്രെ. അരുതെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടും അനുസരിക്കാതിരുന്ന ബാലനെ അരി വറക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു കല ത്തിലിട്ട് കുറൂരമ്മ മൂടിവച്ചു. ആ സമയത്ത് വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ പൂജയിലായിരുന്നു. പൂജാസമയത്ത് കൃഷ്ണൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ ഭഗവാനെ കാണാനുമില്ല. ഇതെന്തതിശയം എന്ന് ചിന്തിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കേ,അതാ വരുന്നു കൃഷ്ണൻ, ദേഹമാകെ കരിയിൽ മുങ്ങി ക്കൊണ്ട്. ഭഗവാനോട് ദേഹത്തെ കരിയുടെ വിവരം തിരക്കിയ വില്വമംഗലത്തിനോട് ഉണ്ടായ കഥയൊക്കെ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. ജീവിതം മുഴുവൻ തപസ് ചെയ്യുന്ന സന്യാസികൾക്കു പോലും ഭഗവാന്റെ ദർശനം കിട്ടിയാലായി. എന്നാൽ കുറൂരമ്മയാകട്ടെ, ഭഗവാനെ അരി ക്കലത്തിൽ അടച്ചിടാൻ മാത്രം പുണ്യം നേടി യിരിക്കുന്നു. ഭഗവാന്റെ കരിക്കഥ കേട്ട വില്വ മംഗലം മനസ് തുറന്ന് കുറൂരമ്മയെ വാഴ്ത്തി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. നാട്ടുകാർക്ക് ഏറെ സഹായങ്ങൾ ചെയ്തി രുന്ന കുറൂരമ്മ പെട്ടെന്നൊരു ദിവസം അപ്രത്യക്ഷയാവുകയായിരുന്നുവത്രെ. കുറൂരമ്മ ഉടലോടെ സ്വർഗ്ഗം പൂകിയെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. കുറൂരമ്മയുടെ കാലശേഷം അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ വെങ്ങിലശ്ശേരിയിൽ നിന്ന് [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിനടുത്തുള്ള]] [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറി. അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ ഇന്നും അവിടെയുണ്ട്. ഈ വകയിൽ പെട്ട പൂർവ്വികനായിരുന്നു പ്രമുഖ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയും ഗാന്ധിയനും [[മാതൃഭൂമി]] സ്ഥാപകരിലൊരാളുമായിരുന്ന [[കുറൂർ നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ഐതിഹ്യകഥാപാത്രങ്ങൾ]] ku1g1f43fshnhq9aqry97gsszzi5hs6 4675500 4675499 2026-10-12T13:40:11Z ~2026-54229-00 223966 /* ഐതിഹ്യം */ 4675500 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kurooramma}} [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട് കേൾക്കാറുള്ള ഒരു ഐതിഹ്യകഥയിലെ നായികയാണ് '''കുറൂരമ്മ'''. [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] ([[ചെങ്ങഴിനാട്]]) [[കേച്ചേരി]]ക്കടുത്ത് [[വെങ്ങിലശ്ശേരി]]യിലുള്ള കുറൂർ ഇല്ലത്താണ് ഇവർ ജീവിച്ചിരുന്നത്. അവിടെ കുറൂരമ്മയുടെ പേരിൽ ഒരു ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രവുമുണ്ട്. [[മേൽപ്പത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരിപ്പാട്|മേല്പത്തൂർ]], [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ|വില്വമംഗലം]],<ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_2.htm</ref> [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി|പൂന്താനം]] എന്നിവർ കുറൂരമ്മയുടെ സമകാലീനരായിരുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. ==ഐതിഹ്യം== യഥാർത്ഥത്തിൽ [[പാലക്കാട് ജില്ല]]യിലായിരുന്നു കുറൂർമന. [[പാലക്കാട്|പാലക്കാടിനടുത്തുള്ള]] പ്രസിദ്ധമായ [[കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാക്ഷേത്രം|കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ]] ഉത്ഭവകഥയുമായി കുറൂർ മനയ്ക്ക് ബന്ധമുണ്ട്. കുറൂർ മനയിലെ മൂത്ത കാരണവരും പാലക്കാട്ടെ നാട്ടുരാജാവിനും തമ്മിൽ സ്വൈരക്കേടുണ്ടാവുകയും അതുവഴി ജീവഹാനി ഉണ്ടാവുമെന്ന് പേടിച്ച് കുറൂർ മനക്കാർ, [[ചെങ്ങഴിനാട്]] നാടുവാഴി ആയിരുന്ന [[ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാർ|ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാരുടെ]] ക്ഷണപ്രകാരം വെങ്ങിലശേരിയിലേക്ക് വരികയുമായിരുന്നു. <ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_1.htm</ref> വെങ്ങിലശേരിയിൽ തഴച്ചുവളർന്ന കുറൂർ മനയിലെ ഒരു നമ്പൂതിരി തൃശൂർ ബ്രഹ്മസ്വം മഠത്തിലെ വേദാധ്യാപകനായിരുന്നു. അല്പം പ്രായമായപ്പോഴാണ് തന്റെ വേളിക്കാര്യത്തെപ്പറ്റി നമ്പൂതിരി ഓർമിച്ചത്. പുറയന്നൂർ മനയിലെ ഗൗരി അന്തർജ്ജനത്തെ വേളികഴിച്ചു കുറൂർമനയിലേക്കു കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.  എപ്പോഴും കൃഷ്ണഭക്തിയിൽ ആറാടിയി രുന്ന മനസായിരുന്നു ഗൗരിക്ക്. അതു കൊണ്ടു തന്നെ, ലൗകിക ജീവിതത്തോട് ഈ അന്തർജ്ജനം വിരക്തി കാണിച്ചു. അകാലത്തിൽ ഭർത്താവായ നമ്പൂതിരി മരിക്കുക കൂടി ചെയ്തതോടെ ഗൗരിയുടെ ജീവിതം കൃഷ്ണന് വേണ്ടി മാത്രമായി. ഗൗരിയുടെ കൃഷ്ണഭക്തി മറ്റുള്ളവരുടെ പരിഹാസത്തിന് പാത്രമായി തുടങ്ങി. ഏറെ താമസിയാതെ, വിധവയായ ഗൗരിയെ വെങ്ങലശേരിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് മനയിലെ മറ്റുള്ളവർ [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറ്റി. ആരോടും ഒന്നും മിണ്ടാനില്ലാതെ വിഷമിച്ച ഗൗരിക്ക് ഇതിനകം വയസായിക്കഴിഞ്ഞി രുന്നു. കുറൂർ മനയ്ക്കലെ അന്തർജ്ജനമാ യിരുന്നതിനാൽ ‘കുറൂരമ്മ’ എന്നാണ് നാട്ടു കാർ ഗൗരിയെ വിളിച്ചിരുന്നത്. വീട്ടിൽ സഹായത്തിനു പരിചാരികയായ ലക്ഷ്‌മിയും അവരുടെ മകൻ മാധവനുമായിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം മാധവൻ ചന്തയിൽ നിന്നും വന്നപ്പോൾ ഒക്കത്തു അമ്പാടിക്കണ്ണനെ പ്പോലെ സുന്ദരനായ ഒരു ബാലനും ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ ബാലൻ അവിടുത്തെ വീട്ടുജോലികളും മറ്റും ചെയ്ത് അവിടെ കഴിഞ്ഞ് പോന്നു. അങ്ങനെയിരിക്കെ വില്വമംഗലത്ത് സ്വാമിയാർ കുറൂർ ഇല്ലത്ത് ഒരു പൂജയ്ക്കായി എത്തി. പൂജയ്ക്ക് കൃഷ്ണവിഗ്രഹത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്ന പൂക്കൾ ഈ ബാലന്റെ കാൽച്ചുവട്ടിൽ കിടക്കുന്നത് കണ്ട് അവർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ഏറെ വൈകിയാണ് അത് കൃഷ്ണനായിരുന്നെന്ന കാര്യം അവർക്ക് ബോധ്യമായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. മറ്റൊരിക്കൽ പൂജയ്ക്കായി കുറൂരമ്മ കഷ്ട പ്പെട്ട് കുത്തിവച്ചിരുന്ന അവിലിൽ ബാലൻ ഉമി കലർത്തിവച്ചുവെത്രെ. അരുതെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടും അനുസരിക്കാതിരുന്ന ബാലനെ അരി വറക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു കല ത്തിലിട്ട് കുറൂരമ്മ മൂടിവച്ചു. ആ സമയത്ത് വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ പൂജയിലായിരുന്നു. പൂജാസമയത്ത് കൃഷ്ണൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ ഭഗവാനെ കാണാനുമില്ല. ഇതെന്തതിശയം എന്ന് ചിന്തിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കേ,അതാ വരുന്നു കൃഷ്ണൻ, ദേഹമാകെ കരിയിൽ മുങ്ങി ക്കൊണ്ട്. ഭഗവാനോട് ദേഹത്തെ കരിയുടെ വിവരം തിരക്കിയ വില്വമംഗലത്തിനോട് ഉണ്ടായ കഥയൊക്കെ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. ജീവിതം മുഴുവൻ തപസ് ചെയ്യുന്ന സന്യാസികൾക്കു പോലും ഭഗവാന്റെ ദർശനം കിട്ടിയാലായി. എന്നാൽ കുറൂരമ്മയാകട്ടെ, ഭഗവാനെ അരി ക്കലത്തിൽ അടച്ചിടാൻ മാത്രം പുണ്യം നേടി യിരിക്കുന്നു. ഭഗവാന്റെ കരിക്കഥ കേട്ട വില്വ മംഗലം മനസ് തുറന്ന് കുറൂരമ്മയെ വാഴ്ത്തി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. നാട്ടുകാർക്ക് ഏറെ സഹായങ്ങൾ ചെയ്തി രുന്ന കുറൂരമ്മ പെട്ടെന്നൊരു ദിവസം അപ്രത്യക്ഷയാവുകയായിരുന്നുവത്രെ. കുറൂരമ്മ ഉടലോടെ സ്വർഗ്ഗം പൂകിയെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. കുറൂരമ്മയുടെ കാലശേഷം അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ വെങ്ങിലശ്ശേരിയിൽ നിന്ന് [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിനടുത്തുള്ള]] [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറി. അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ ഇന്നും അവിടെയുണ്ട്. ഈ വകയിൽ പെട്ട പൂർവ്വികനായിരുന്നു പ്രമുഖ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയും ഗാന്ധിയനും [[മാതൃഭൂമി]] സ്ഥാപകരിലൊരാളുമായിരുന്ന [[കുറൂർ നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ഐതിഹ്യകഥാപാത്രങ്ങൾ]] dblthbck4lu7pxl1qo5uu0w1niu96rf 4675501 4675500 2026-10-12T13:43:26Z ~2026-54229-00 223966 /* ഐതിഹ്യം */ 4675501 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kurooramma}} [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട് കേൾക്കാറുള്ള ഒരു ഐതിഹ്യകഥയിലെ നായികയാണ് '''കുറൂരമ്മ'''. [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] ([[ചെങ്ങഴിനാട്]]) [[കേച്ചേരി]]ക്കടുത്ത് [[വെങ്ങിലശ്ശേരി]]യിലുള്ള കുറൂർ ഇല്ലത്താണ് ഇവർ ജീവിച്ചിരുന്നത്. അവിടെ കുറൂരമ്മയുടെ പേരിൽ ഒരു ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രവുമുണ്ട്. [[മേൽപ്പത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരിപ്പാട്|മേല്പത്തൂർ]], [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ|വില്വമംഗലം]],<ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_2.htm</ref> [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി|പൂന്താനം]] എന്നിവർ കുറൂരമ്മയുടെ സമകാലീനരായിരുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. ==ഐതിഹ്യം== യഥാർത്ഥത്തിൽ [[പാലക്കാട് ജില്ല]]യിലായിരുന്നു കുറൂർമന. [[പാലക്കാട്|പാലക്കാടിനടുത്തുള്ള]] പ്രസിദ്ധമായ [[കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാക്ഷേത്രം|കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ]] ഉത്ഭവകഥയുമായി കുറൂർ മനയ്ക്ക് ബന്ധമുണ്ട്. കുറൂർ മനയിലെ മൂത്ത കാരണവരും പാലക്കാട്ടെ നാട്ടുരാജാവിനും തമ്മിൽ സ്വൈരക്കേടുണ്ടാവുകയും അതുവഴി ജീവഹാനി ഉണ്ടാവുമെന്ന് പേടിച്ച് കുറൂർ മനക്കാർ, [[ചെങ്ങഴിനാട്]] നാടുവാഴി ആയിരുന്ന [[ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാർ|ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാരുടെ]] ക്ഷണപ്രകാരം വെങ്ങിലശേരിയിലേക്ക് വരികയുമായിരുന്നു. <ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_1.htm</ref> വെങ്ങിലശേരിയിൽ തഴച്ചുവളർന്ന കുറൂർ മനയിലെ ഒരു നമ്പൂതിരി തൃശൂർ ബ്രഹ്മസ്വം മഠത്തിലെ വേദാധ്യാപകനായിരുന്നു. അല്പം പ്രായമായപ്പോഴാണ് തന്റെ വേളിക്കാര്യത്തെപ്പറ്റി നമ്പൂതിരി ഓർമിച്ചത്. പുറയന്നൂർ മനയിലെ ഗൗരി അന്തർജ്ജനത്തെ വേളികഴിച്ചു കുറൂർമനയിലേക്കു കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.  എപ്പോഴും കൃഷ്ണഭക്തിയിൽ ആറാടിയി രുന്ന മനസായിരുന്നു ഗൗരിക്ക്. അതു കൊണ്ടു തന്നെ, ലൗകിക ജീവിതത്തോട് ഈ അന്തർജ്ജനം വിരക്തി കാണിച്ചു. അകാലത്തിൽ ഭർത്താവ് മരിച്ചതോടെ ഗൗരിയുടെ ജീവിതം കൃഷ്ണന് വേണ്ടി മാത്രമായി. ഗൗരിയുടെ കൃഷ്ണഭക്തി മറ്റുള്ളവരുടെ പരിഹാസത്തിന് പാത്രമായി തുടങ്ങി. ഏറെ താമസിയാതെ, വിധവയായ ഗൗരിയെ വെങ്ങലശേരിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് മനയിലെ മറ്റുള്ളവർ [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറ്റി. ആരോടും ഒന്നും മിണ്ടാനില്ലാതെ വിഷമിച്ച ഗൗരിക്ക് ഇതിനകം വയസായിക്കഴിഞ്ഞി രുന്നു. കുറൂർ മനയ്ക്കലെ അന്തർജ്ജനമാ യിരുന്നതിനാൽ ‘കുറൂരമ്മ’ എന്നാണ് നാട്ടു കാർ ഗൗരിയെ വിളിച്ചിരുന്നത്. വീട്ടിൽ സഹായത്തിനു പരിചാരികയായ ലക്ഷ്‌മിയും അവരുടെ മകൻ മാധവനുമായിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം മാധവൻ ചന്തയിൽ നിന്നും വന്നപ്പോൾ ഒക്കത്തു അമ്പാടിക്കണ്ണനെ പ്പോലെ സുന്ദരനായ ഒരു ബാലനും ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ ബാലൻ അവിടുത്തെ വീട്ടുജോലികളും മറ്റും ചെയ്ത് അവിടെ കഴിഞ്ഞ് പോന്നു. അങ്ങനെയിരിക്കെ വില്വമംഗലത്ത് സ്വാമിയാർ കുറൂർ ഇല്ലത്ത് ഒരു പൂജയ്ക്കായി എത്തി. പൂജയ്ക്ക് കൃഷ്ണവിഗ്രഹത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്ന പൂക്കൾ ഈ ബാലന്റെ കാൽച്ചുവട്ടിൽ കിടക്കുന്നത് കണ്ട് അവർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ഏറെ വൈകിയാണ് അത് കൃഷ്ണനായിരുന്നെന്ന കാര്യം അവർക്ക് ബോധ്യമായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. മറ്റൊരിക്കൽ പൂജയ്ക്കായി കുറൂരമ്മ കഷ്ട പ്പെട്ട് കുത്തിവച്ചിരുന്ന അവിലിൽ ബാലൻ ഉമി കലർത്തിവച്ചുവെത്രെ. അരുതെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടും അനുസരിക്കാതിരുന്ന ബാലനെ അരി വറക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു കല ത്തിലിട്ട് കുറൂരമ്മ മൂടിവച്ചു. ആ സമയത്ത് വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ പൂജയിലായിരുന്നു. പൂജാസമയത്ത് കൃഷ്ണൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ ഭഗവാനെ കാണാനുമില്ല. ഇതെന്തതിശയം എന്ന് ചിന്തിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കേ,അതാ വരുന്നു കൃഷ്ണൻ, ദേഹമാകെ കരിയിൽ മുങ്ങി ക്കൊണ്ട്. ഭഗവാനോട് ദേഹത്തെ കരിയുടെ വിവരം തിരക്കിയ വില്വമംഗലത്തിനോട് ഉണ്ടായ കഥയൊക്കെ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. ജീവിതം മുഴുവൻ തപസ് ചെയ്യുന്ന സന്യാസികൾക്കു പോലും ഭഗവാന്റെ ദർശനം കിട്ടിയാലായി. എന്നാൽ കുറൂരമ്മയാകട്ടെ, ഭഗവാനെ അരി ക്കലത്തിൽ അടച്ചിടാൻ മാത്രം പുണ്യം നേടി യിരിക്കുന്നു. ഭഗവാന്റെ കരിക്കഥ കേട്ട വില്വ മംഗലം മനസ് തുറന്ന് കുറൂരമ്മയെ വാഴ്ത്തി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. നാട്ടുകാർക്ക് ഏറെ സഹായങ്ങൾ ചെയ്ത കുറൂരമ്മ പെട്ടെന്നൊരു ദിവസം അപ്രത്യക്ഷയാവുകയായിരുന്നുവത്രെ. കുറൂരമ്മ ഉടലോടെ സ്വർഗ്ഗം പൂകിയെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. കുറൂരമ്മയുടെ കാലശേഷം അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ വെങ്ങിലശ്ശേരിയിൽ നിന്ന് [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിനടുത്തുള്ള]] [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറി. അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ ഇന്നും അവിടെയുണ്ട്. ഈ വകയിൽ പെട്ട പൂർവ്വികനായിരുന്നു പ്രമുഖ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയും ഗാന്ധിയനും [[മാതൃഭൂമി]] സ്ഥാപകരിലൊരാളുമായിരുന്ന [[കുറൂർ നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ഐതിഹ്യകഥാപാത്രങ്ങൾ]] dsq2acotg3cda25gjx9zw7uvwsdvly0 4675502 4675501 2026-10-12T13:44:08Z ~2026-54229-00 223966 /* ഐതിഹ്യം */ 4675502 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kurooramma}} [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട് കേൾക്കാറുള്ള ഒരു ഐതിഹ്യകഥയിലെ നായികയാണ് '''കുറൂരമ്മ'''. [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] ([[ചെങ്ങഴിനാട്]]) [[കേച്ചേരി]]ക്കടുത്ത് [[വെങ്ങിലശ്ശേരി]]യിലുള്ള കുറൂർ ഇല്ലത്താണ് ഇവർ ജീവിച്ചിരുന്നത്. അവിടെ കുറൂരമ്മയുടെ പേരിൽ ഒരു ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രവുമുണ്ട്. [[മേൽപ്പത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരിപ്പാട്|മേല്പത്തൂർ]], [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ|വില്വമംഗലം]],<ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_2.htm</ref> [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി|പൂന്താനം]] എന്നിവർ കുറൂരമ്മയുടെ സമകാലീനരായിരുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. ==ഐതിഹ്യം== യഥാർത്ഥത്തിൽ [[പാലക്കാട് ജില്ല]]യിലായിരുന്നു കുറൂർമന. [[പാലക്കാട്|പാലക്കാടിനടുത്തുള്ള]] പ്രസിദ്ധമായ [[കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാക്ഷേത്രം|കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ]] ഉത്ഭവകഥയുമായി കുറൂർ മനയ്ക്ക് ബന്ധമുണ്ട്. കുറൂർ മനയിലെ മൂത്ത കാരണവരും പാലക്കാട്ടെ നാട്ടുരാജാവിനും തമ്മിൽ സ്വൈരക്കേടുണ്ടാവുകയും അതുവഴി ജീവഹാനി ഉണ്ടാവുമെന്ന് പേടിച്ച് കുറൂർ മനക്കാർ, [[ചെങ്ങഴിനാട്]] നാടുവാഴി ആയിരുന്ന [[ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാർ|ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാരുടെ]] ക്ഷണപ്രകാരം വെങ്ങിലശേരിയിലേക്ക് വരികയുമായിരുന്നു. <ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_1.htm</ref> വെങ്ങിലശേരിയിൽ തഴച്ചുവളർന്ന കുറൂർ മനയിലെ ഒരു നമ്പൂതിരി തൃശൂർ ബ്രഹ്മസ്വം മഠത്തിലെ വേദാധ്യാപകനായിരുന്നു. അല്പം പ്രായമായപ്പോഴാണ് തന്റെ വേളിക്കാര്യത്തെ പ്പറ്റി നമ്പൂതിരി ഓർമിച്ചത്. പുറയന്നൂർ മനയിലെ ഗൗരി അന്തർജ്ജനത്തെ വേളികഴിച്ചു കുറൂർമനയിലേക്കു കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.  എപ്പോഴും കൃഷ്ണഭക്തിയിൽ ആറാടിയി രുന്ന മനസായിരുന്നു ഗൗരിക്ക്. അതു കൊണ്ടു തന്നെ, ലൗകിക ജീവിതത്തോട് ഈ അന്തർജ്ജനം വിരക്തി കാണിച്ചു. അകാലത്തിൽ ഭർത്താവ് മരിച്ചതോടെ ഗൗരിയുടെ ജീവിതം കൃഷ്ണന് വേണ്ടി മാത്രമായി. ഗൗരിയുടെ കൃഷ്ണഭക്തി മറ്റുള്ളവരുടെ പരിഹാസത്തിന് പാത്രമായി തുടങ്ങി. ഏറെ താമസിയാതെ, വിധവയായ ഗൗരിയെ വെങ്ങലശേരിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് മനയിലെ മറ്റുള്ളവർ [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറ്റി. ആരോടും ഒന്നും മിണ്ടാനില്ലാതെ വിഷമിച്ച ഗൗരിക്ക് ഇതിനകം വയസായിക്കഴിഞ്ഞി രുന്നു. കുറൂർ മനയ്ക്കലെ അന്തർജ്ജനമാ യിരുന്നതിനാൽ ‘കുറൂരമ്മ’ എന്നാണ് നാട്ടു കാർ ഗൗരിയെ വിളിച്ചിരുന്നത്. വീട്ടിൽ സഹായത്തിനു പരിചാരികയായ ലക്ഷ്‌മിയും അവരുടെ മകൻ മാധവനുമായിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം മാധവൻ ചന്തയിൽ നിന്നും വന്നപ്പോൾ ഒക്കത്തു അമ്പാടിക്കണ്ണനെ പ്പോലെ സുന്ദരനായ ഒരു ബാലനും ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ ബാലൻ അവിടുത്തെ വീട്ടുജോലികളും മറ്റും ചെയ്ത് അവിടെ കഴിഞ്ഞ് പോന്നു. അങ്ങനെയിരിക്കെ വില്വമംഗലത്ത് സ്വാമിയാർ കുറൂർ ഇല്ലത്ത് ഒരു പൂജയ്ക്കായി എത്തി. പൂജയ്ക്ക് കൃഷ്ണവിഗ്രഹത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്ന പൂക്കൾ ഈ ബാലന്റെ കാൽച്ചുവട്ടിൽ കിടക്കുന്നത് കണ്ട് അവർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ഏറെ വൈകിയാണ് അത് കൃഷ്ണനായിരുന്നെന്ന കാര്യം അവർക്ക് ബോധ്യമായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. മറ്റൊരിക്കൽ പൂജയ്ക്കായി കുറൂരമ്മ കഷ്ട പ്പെട്ട് കുത്തിവച്ചിരുന്ന അവിലിൽ ബാലൻ ഉമി കലർത്തിവച്ചുവെത്രെ. അരുതെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടും അനുസരിക്കാതിരുന്ന ബാലനെ അരി വറക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു കല ത്തിലിട്ട് കുറൂരമ്മ മൂടിവച്ചു. ആ സമയത്ത് വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ പൂജയിലായിരുന്നു. പൂജാസമയത്ത് കൃഷ്ണൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ ഭഗവാനെ കാണാനുമില്ല. ഇതെന്തതിശയം എന്ന് ചിന്തിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കേ,അതാ വരുന്നു കൃഷ്ണൻ, ദേഹമാകെ കരിയിൽ മുങ്ങി ക്കൊണ്ട്. ഭഗവാനോട് ദേഹത്തെ കരിയുടെ വിവരം തിരക്കിയ വില്വമംഗലത്തിനോട് ഉണ്ടായ കഥയൊക്കെ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. ജീവിതം മുഴുവൻ തപസ് ചെയ്യുന്ന സന്യാസികൾക്കു പോലും ഭഗവാന്റെ ദർശനം കിട്ടിയാലായി. എന്നാൽ കുറൂരമ്മയാകട്ടെ, ഭഗവാനെ അരി ക്കലത്തിൽ അടച്ചിടാൻ മാത്രം പുണ്യം നേടി യിരിക്കുന്നു. ഭഗവാന്റെ കരിക്കഥ കേട്ട വില്വ മംഗലം മനസ് തുറന്ന് കുറൂരമ്മയെ വാഴ്ത്തി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. നാട്ടുകാർക്ക് ഏറെ സഹായങ്ങൾ ചെയ്ത കുറൂരമ്മ പെട്ടെന്നൊരു ദിവസം അപ്രത്യക്ഷയാവുകയായിരുന്നുവത്രെ. കുറൂരമ്മ ഉടലോടെ സ്വർഗ്ഗം പൂകിയെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. കുറൂരമ്മയുടെ കാലശേഷം അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ വെങ്ങിലശ്ശേരിയിൽ നിന്ന് [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിനടുത്തുള്ള]] [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറി. അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ ഇന്നും അവിടെയുണ്ട്. ഈ വകയിൽ പെട്ട പൂർവ്വികനായിരുന്നു പ്രമുഖ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയും ഗാന്ധിയനും [[മാതൃഭൂമി]] സ്ഥാപകരിലൊരാളുമായിരുന്ന [[കുറൂർ നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ഐതിഹ്യകഥാപാത്രങ്ങൾ]] a9zd4rroa8aeds8ez50z01xxuquy5a4 4675505 4675502 2026-10-12T13:51:37Z ~2026-54229-00 223966 /* ഐതിഹ്യം */ 4675505 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kurooramma}} [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട് കേൾക്കാറുള്ള ഒരു ഐതിഹ്യകഥയിലെ നായികയാണ് '''കുറൂരമ്മ'''. [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] ([[ചെങ്ങഴിനാട്]]) [[കേച്ചേരി]]ക്കടുത്ത് [[വെങ്ങിലശ്ശേരി]]യിലുള്ള കുറൂർ ഇല്ലത്താണ് ഇവർ ജീവിച്ചിരുന്നത്. അവിടെ കുറൂരമ്മയുടെ പേരിൽ ഒരു ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രവുമുണ്ട്. [[മേൽപ്പത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരിപ്പാട്|മേല്പത്തൂർ]], [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ|വില്വമംഗലം]],<ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_2.htm</ref> [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി|പൂന്താനം]] എന്നിവർ കുറൂരമ്മയുടെ സമകാലീനരായിരുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. ==ഐതിഹ്യം== യഥാർത്ഥത്തിൽ [[പാലക്കാട് ജില്ല]]യിലായിരുന്നു കുറൂർമന. [[പാലക്കാട്|പാലക്കാടിനടുത്തുള്ള]] പ്രസിദ്ധമായ [[കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാക്ഷേത്രം|കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ]] ഉത്ഭവകഥയുമായി കുറൂർ മനയ്ക്ക് ബന്ധമുണ്ട്. കുറൂർ മനയിലെ മൂത്ത കാരണവരും പാലക്കാട്ടെ നാട്ടുരാജാവിനും തമ്മിൽ സ്വൈരക്കേടുണ്ടാവുകയും അതുവഴി ജീവഹാനി ഉണ്ടാവുമെന്ന് പേടിച്ച് കുറൂർ മനക്കാർ, [[ചെങ്ങഴിനാട്]] നാടുവാഴി ആയിരുന്ന [[ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാർ|ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാരുടെ]] ക്ഷണപ്രകാരം വെങ്ങിലശേരിയിലേക്ക് വരികയുമായിരുന്നു. <ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_1.htm</ref> വെങ്ങിലശേരിയിൽ തഴച്ചുവളർന്ന കുറൂർ മനയിലെ ഒരു നമ്പൂതിരി തൃശൂർ ബ്രഹ്മസ്വം മഠത്തിലെ വേദാധ്യാപകനായിരുന്നു. അല്പം പ്രായമായപ്പോഴാണ് തന്റെ വേളിക്കാര്യത്തെ പ്പറ്റി നമ്പൂതിരി ഓർമിച്ചത്. പുറയന്നൂർ മനയിലെ ഗൗരി അന്തർജ്ജനത്തെ വേളികഴിച്ചു കുറൂർമനയിലേക്കു കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.  എപ്പോഴും കൃഷ്ണഭക്തിയിൽ ആറാടിയി രുന്ന മനസായിരുന്നു ഗൗരിക്ക്. അതു കൊണ്ടു തന്നെ, ലൗകിക ജീവിതത്തോട് ഈ അന്തർജ്ജനം വിരക്തി കാണിച്ചു. അകാലത്തിൽ ഭർത്താവ് മരിച്ചതോടെ ഗൗരിയുടെ ജീവിതം കൃഷ്ണന് വേണ്ടി മാത്രമായി. ഗൗരിയുടെ കൃഷ്ണഭക്തി മറ്റുള്ളവരുടെ പരിഹാസത്തിന് പാത്രമായി തുടങ്ങി. ഏറെ താമസിയാതെ, വിധവയായ ഗൗരിയെ വെങ്ങലശേരിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് മനയിലെ മറ്റുള്ളവർ [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറ്റി. ആരോടും ഒന്നും മിണ്ടാനില്ലാതെ വിഷമിച്ച ഗൗരിക്ക് ഇതിനകം വയസായിക്കഴിഞ്ഞി രുന്നു. കുറൂർ മനയ്ക്കലെ അന്തർജ്ജനമാ യിരുന്നതിനാൽ ‘കുറൂരമ്മ’ എന്നാണ് നാട്ടു കാർ ഗൗരിയെ വിളിച്ചിരുന്നത്. വീട്ടിൽ സഹായത്തിനു പരിചാരികയായ ലക്ഷ്‌മിയും അവരുടെ മകൻ മാധവനുമായിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം മാധവൻ ചന്തയിൽ നിന്നും വന്നപ്പോൾ ഒക്കത്തു അമ്പാടിക്കണ്ണനെ പ്പോലെ സുന്ദരനായ ഒരു ബാലനും ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ ബാലൻ അവിടുത്തെ വീട്ടുജോലികളും മറ്റും ചെയ്ത് അവിടെ കഴിഞ്ഞ് പോന്നു. അങ്ങനെയിരിക്കെ വില്വമംഗലത്ത് സ്വാമിയാർ കുറൂർ ഇല്ലത്ത് ഒരു പൂജയ്ക്കായി എത്തി. പൂജയ്ക്ക് കൃഷ്ണവിഗ്രഹത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്ന പൂക്കൾ ഈ ബാലന്റെ കാൽച്ചുവട്ടിൽ കിടക്കുന്നത് കണ്ട് അവർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ഏറെ വൈകിയാണ് അത് കൃഷ്ണനായിരുന്നെന്ന കാര്യം അവർക്ക് ബോധ്യമായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. മറ്റൊരിക്കൽ പൂജയ്ക്കായി കുറൂരമ്മ കഷ്ടപ്പെട്ട് കുത്തിവച്ചിരുന്ന അവിലിൽ ബാലൻ ഉമി കലർത്തിവച്ചുവത്രെ. അരുതെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടും അനുസരിക്കാതിരുന്ന ബാലനെ അരി വറക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു കല ത്തിലിട്ട് കുറൂരമ്മ മൂടിവച്ചു. ആ സമയത്ത് വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ പൂജയിലായിരുന്നു. പൂജാസമയത്ത് കൃഷ്ണൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ ഭഗവാനെ കാണാനുമില്ല. ഇതെന്തതിശയം എന്ന് ചിന്തിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കേ,അതാ വരുന്നു കൃഷ്ണൻ, ദേഹമാകെ കരിയിൽ മുങ്ങിക്കൊണ്ട്. ദേഹത്തെ കരിയുടെ വിവരം തിരക്കിയ വില്വമംഗലത്തിനോട് ഉണ്ടായ കഥയൊക്കെ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. ജീവിതം മുഴുവൻ തപസ് ചെയ്യുന്ന സന്യാസികൾക്കു പോലും ഭഗവാന്റെ ദർശനം കിട്ടിയാലായി. എന്നാൽ കുറൂരമ്മയാകട്ടെ, ഭഗവാനെ അരി ക്കലത്തിൽ അടച്ചിടാൻ മാത്രം പുണ്യം നേടി യിരിക്കുന്നു. ഭഗവാന്റെ കരിക്കഥ കേട്ട വില്വ മംഗലം മനസ് തുറന്ന് കുറൂരമ്മയെ വാഴ്ത്തി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. നാട്ടുകാർക്ക് ഏറെ സഹായങ്ങൾ ചെയ്ത കുറൂരമ്മ പെട്ടെന്നൊരു ദിവസം അപ്രത്യക്ഷയാവുകയായിരുന്നുവത്രെ. കുറൂരമ്മ ഉടലോടെ സ്വർഗ്ഗം പൂകിയെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. കുറൂരമ്മയുടെ കാലശേഷം അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ വെങ്ങിലശ്ശേരിയിൽ നിന്ന് [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിനടുത്തുള്ള]] [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറി. അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ ഇന്നും അവിടെയുണ്ട്. ഈ വകയിൽ പെട്ട പൂർവ്വികനായിരുന്നു പ്രമുഖ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയും ഗാന്ധിയനും [[മാതൃഭൂമി]] സ്ഥാപകരിലൊരാളുമായിരുന്ന [[കുറൂർ നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ഐതിഹ്യകഥാപാത്രങ്ങൾ]] 6zxxivpayfr1oeinp6gmi8mgjo99c69 4675506 4675505 2026-10-12T13:55:52Z ~2026-54229-00 223966 /* ഐതിഹ്യം */ 4675506 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kurooramma}} [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട് കേൾക്കാറുള്ള ഒരു ഐതിഹ്യകഥയിലെ നായികയാണ് '''കുറൂരമ്മ'''. [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] ([[ചെങ്ങഴിനാട്]]) [[കേച്ചേരി]]ക്കടുത്ത് [[വെങ്ങിലശ്ശേരി]]യിലുള്ള കുറൂർ ഇല്ലത്താണ് ഇവർ ജീവിച്ചിരുന്നത്. അവിടെ കുറൂരമ്മയുടെ പേരിൽ ഒരു ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രവുമുണ്ട്. [[മേൽപ്പത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരിപ്പാട്|മേല്പത്തൂർ]], [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ|വില്വമംഗലം]],<ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_2.htm</ref> [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി|പൂന്താനം]] എന്നിവർ കുറൂരമ്മയുടെ സമകാലീനരായിരുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. ==ഐതിഹ്യം== യഥാർത്ഥത്തിൽ [[പാലക്കാട് ജില്ല]]യിലായിരുന്നു കുറൂർമന. [[പാലക്കാട്|പാലക്കാടിനടുത്തുള്ള]] പ്രസിദ്ധമായ [[കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാക്ഷേത്രം|കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ]] ഉത്ഭവകഥയുമായി കുറൂർ മനയ്ക്ക് ബന്ധമുണ്ട്. കുറൂർ മനയിലെ മൂത്ത കാരണവരും പാലക്കാട്ടെ നാട്ടുരാജാവിനും തമ്മിൽ സ്വൈരക്കേടുണ്ടാവുകയും അതുവഴി ജീവഹാനി ഉണ്ടാവുമെന്ന് പേടിച്ച് കുറൂർ മനക്കാർ, [[ചെങ്ങഴിനാട്]] നാടുവാഴി ആയിരുന്ന [[ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാർ|ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാരുടെ]] ക്ഷണപ്രകാരം വെങ്ങിലശേരിയിലേക്ക് വരികയുമായിരുന്നു. <ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_1.htm</ref> വെങ്ങിലശേരിയിൽ തഴച്ചുവളർന്ന കുറൂർ മനയിലെ ഒരു നമ്പൂതിരി തൃശൂർ ബ്രഹ്മസ്വം മഠത്തിലെ വേദാധ്യാപകനായിരുന്നു. അല്പം പ്രായമായപ്പോഴാണ് തന്റെ വേളിക്കാര്യത്തെ പ്പറ്റി നമ്പൂതിരി ഓർമിച്ചത്. പുറയന്നൂർ മനയിലെ ഗൗരി അന്തർജ്ജനത്തെ വേളികഴിച്ചു കുറൂർമനയിലേക്കു കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.  എപ്പോഴും കൃഷ്ണഭക്തിയിൽ ആറാടിയി രുന്ന മനസായിരുന്നു ഗൗരിക്ക്. അതു കൊണ്ടു തന്നെ, ലൗകിക ജീവിതത്തോട് ഈ അന്തർജ്ജനം വിരക്തി കാണിച്ചു. അകാലത്തിൽ ഭർത്താവ് മരിച്ചതോടെ ഗൗരിയുടെ ജീവിതം കൃഷ്ണന് വേണ്ടി മാത്രമായി. ഗൗരിയുടെ കൃഷ്ണഭക്തി മറ്റുള്ളവരുടെ പരിഹാസത്തിന് പാത്രമായി തുടങ്ങി. ഏറെ താമസിയാതെ, വിധവയായ ഗൗരിയെ വെങ്ങലശേരിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് മനയിലെ മറ്റുള്ളവർ [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറ്റി. ആരോടും ഒന്നും മിണ്ടാനില്ലാതെ വിഷമിച്ച ഗൗരിക്ക് ഇതിനകം വയസായിക്കഴിഞ്ഞി രുന്നു. കുറൂർ മനയ്ക്കലെ അന്തർജ്ജനമാ യിരുന്നതിനാൽ ‘കുറൂരമ്മ’ എന്നാണ് നാട്ടു കാർ ഗൗരിയെ വിളിച്ചിരുന്നത്. വീട്ടിൽ സഹായത്തിനു പരിചാരികയായ ലക്ഷ്‌മിയും അവരുടെ മകൻ മാധവനുമായിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം മാധവൻ ചന്തയിൽ നിന്നും വന്നപ്പോൾ ഒക്കത്തു അമ്പാടിക്കണ്ണനെ പ്പോലെ സുന്ദരനായ ഒരു ബാലനും ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ ബാലൻ അവിടുത്തെ വീട്ടുജോലികളും മറ്റും ചെയ്ത് അവിടെ കഴിഞ്ഞ് പോന്നു. അങ്ങനെയിരിക്കെ വില്വമംഗലത്ത് സ്വാമിയാർ കുറൂർ ഇല്ലത്ത് ഒരു പൂജയ്ക്കായി എത്തി. പൂജയ്ക്ക് കൃഷ്ണവിഗ്രഹത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്ന പൂക്കൾ ഈ ബാലന്റെ കാൽച്ചുവട്ടിൽ കിടക്കുന്നത് കണ്ട് അവർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ഏറെ വൈകിയാണ് അത് കൃഷ്ണനായിരുന്നെന്ന കാര്യം അവർക്ക് ബോധ്യമായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. മറ്റൊരിക്കൽ പൂജയ്ക്കായി കുറൂരമ്മ കഷ്ടപ്പെട്ട് കുത്തിവച്ചിരുന്ന അവിലിൽ ബാലൻ ഉമി കലർത്തിവച്ചുവത്രെ. അരുതെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടും അനുസരിക്കാതിരുന്ന ബാലനെ അരി വറക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു കല ത്തിലിട്ട് കുറൂരമ്മ മൂടിവച്ചു. ആ സമയത്ത് വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ പൂജയിലായിരുന്നു. പൂജാസമയത്ത് കൃഷ്ണൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ ഭഗവാനെ കാണാനുമില്ല. ഇതെന്തതിശയം എന്ന് ചിന്തിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കേ,അതാ വരുന്നു കൃഷ്ണൻ, ദേഹമാകെ കരിയിൽ മുങ്ങിക്കൊണ്ട്. ദേഹത്തെ കരിയുടെ വിവരം തിരക്കിയ വില്വമംഗലത്തിനോട് ഉണ്ടായ കഥയൊക്കെ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. ജീവിതം മുഴുവൻ തപസ് ചെയ്യുന്ന സന്യാസികൾക്കു പോലും ഭഗവാന്റെ ദർശനം കിട്ടിയാലായി. എന്നാൽ കുറൂരമ്മയാകട്ടെ, ഭഗവാനെ അരിക്കലത്തിൽ അടച്ചിടാൻ മാത്രം പുണ്യം നേടിയിരിക്കുന്നു. വില്വമംഗലം മനസ് തുറന്ന് കുറൂരമ്മയെ വാഴ്ത്തി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. നാട്ടുകാർക്ക് ഏറെ സഹായങ്ങൾ ചെയ്ത കുറൂരമ്മ പെട്ടെന്നൊരു ദിവസം അപ്രത്യക്ഷയാവുകയായിരുന്നുവത്രെ. കുറൂരമ്മ ഉടലോടെ സ്വർഗ്ഗം പൂകിയെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. കുറൂരമ്മയുടെ കാലശേഷം അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ വെങ്ങിലശ്ശേരിയിൽ നിന്ന് [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിനടുത്തുള്ള]] [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറി. അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ ഇന്നും അവിടെയുണ്ട്. ഈ വകയിൽ പെട്ട പൂർവ്വികനായിരുന്നു പ്രമുഖ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയും ഗാന്ധിയനും [[മാതൃഭൂമി]] സ്ഥാപകരിലൊരാളുമായിരുന്ന [[കുറൂർ നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ഐതിഹ്യകഥാപാത്രങ്ങൾ]] o1gl05toq6oz5iib8eqqyaq3ke0pkqo 4675508 4675506 2026-10-12T14:03:49Z ~2026-54229-00 223966 /* ഐതിഹ്യം */ 4675508 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kurooramma}} [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട് കേൾക്കാറുള്ള ഒരു ഐതിഹ്യകഥയിലെ നായികയാണ് '''കുറൂരമ്മ'''. [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] ([[ചെങ്ങഴിനാട്]]) [[കേച്ചേരി]]ക്കടുത്ത് [[വെങ്ങിലശ്ശേരി]]യിലുള്ള കുറൂർ ഇല്ലത്താണ് ഇവർ ജീവിച്ചിരുന്നത്. അവിടെ കുറൂരമ്മയുടെ പേരിൽ ഒരു ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രവുമുണ്ട്. [[മേൽപ്പത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരിപ്പാട്|മേല്പത്തൂർ]], [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ|വില്വമംഗലം]],<ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_2.htm</ref> [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി|പൂന്താനം]] എന്നിവർ കുറൂരമ്മയുടെ സമകാലീനരായിരുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. ==ഐതിഹ്യം== യഥാർത്ഥത്തിൽ [[പാലക്കാട് ജില്ല]]യിലായിരുന്നു കുറൂർമന. [[പാലക്കാട്|പാലക്കാടിനടുത്തുള്ള]] പ്രസിദ്ധമായ [[കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാക്ഷേത്രം|കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ]] ഉത്ഭവകഥയുമായി കുറൂർ മനയ്ക്ക് ബന്ധമുണ്ട്. കുറൂർ മനയിലെ മൂത്ത കാരണവരും പാലക്കാട്ടെ നാട്ടുരാജാവിനും തമ്മിൽ സ്വൈരക്കേടുണ്ടാവുകയും അതുവഴി ജീവഹാനി ഉണ്ടാവുമെന്ന് പേടിച്ച് കുറൂർ മനക്കാർ, [[ചെങ്ങഴിനാട്]] നാടുവാഴി ആയിരുന്ന [[ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാർ|ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാരുടെ]] ക്ഷണപ്രകാരം വെങ്ങിലശേരിയിലേക്ക് വരികയുമായിരുന്നു. <ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_1.htm</ref> വെങ്ങിലശേരിയിൽ തഴച്ചുവളർന്ന കുറൂർ മനയിലെ ഒരു നമ്പൂതിരി തൃശൂർ ബ്രഹ്മസ്വം മഠത്തിലെ വേദാധ്യാപകനായിരുന്നു. അല്പം പ്രായമായപ്പോഴാണ് തന്റെ വേളിക്കാര്യത്തെ പ്പറ്റി നമ്പൂതിരി ഓർമിച്ചത്. പുറയന്നൂർ മനയിലെ ഗൗരി അന്തർജ്ജനത്തെ വേളികഴിച്ചു കുറൂർമനയിലേക്കു കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.  എപ്പോഴും കൃഷ്ണഭക്തിയിൽ ആറാടിയിരുന്ന മനസായിരുന്നു ഗൗരിക്ക്. അകാലത്തിൽ ഭർത്താവ് മരിച്ചതോടെ ഗൗരിയുടെ ജീവിതം കൃഷ്ണന് വേണ്ടി മാത്രമായി. ഗൗരിയുടെ കൃഷ്ണഭക്തി മറ്റുള്ളവരുടെ പരിഹാസത്തിന് പാത്രമായി തുടങ്ങി. ഏറെ താമസിയാതെ, വിധവയായ ഗൗരിയെ വെങ്ങലശേരിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് മനയിലെ മറ്റുള്ളവർ [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറ്റി. ആരോടും ഒന്നും മിണ്ടാനില്ലാതെ വിഷമിച്ച ഗൗരിക്ക് ഇതിനകം വയസായിക്കഴിഞ്ഞി രുന്നു. കുറൂർ മനയ്ക്കലെ അന്തർജ്ജനമാ യിരുന്നതിനാൽ ‘കുറൂരമ്മ’ എന്നാണ് നാട്ടു കാർ ഗൗരിയെ വിളിച്ചിരുന്നത്. വീട്ടിൽ സഹായത്തിനു പരിചാരികയായ ലക്ഷ്‌മിയും അവരുടെ മകൻ മാധവനുമായിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം മാധവൻ ചന്തയിൽ നിന്നും വന്നപ്പോൾ ഒക്കത്തു അമ്പാടിക്കണ്ണനെ പ്പോലെ സുന്ദരനായ ഒരു ബാലനും ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ ബാലൻ അവിടുത്തെ വീട്ടുജോലികളും മറ്റും ചെയ്ത് അവിടെ കഴിഞ്ഞ് പോന്നു. അങ്ങനെയിരിക്കെ വില്വമംഗലത്ത് സ്വാമിയാർ കുറൂർ ഇല്ലത്ത് ഒരു പൂജയ്ക്കായി എത്തി. പൂജയ്ക്ക് കൃഷ്ണവിഗ്രഹത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്ന പൂക്കൾ ഈ ബാലന്റെ കാൽച്ചുവട്ടിൽ കിടക്കുന്നത് കണ്ട് അവർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ഏറെ വൈകിയാണ് അത് കൃഷ്ണനായിരുന്നെന്ന കാര്യം അവർക്ക് ബോധ്യമായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. മറ്റൊരിക്കൽ പൂജയ്ക്കായി കുറൂരമ്മ കഷ്ടപ്പെട്ട് കുത്തിവച്ചിരുന്ന അവിലിൽ ബാലൻ ഉമി കലർത്തിവച്ചുവത്രെ. അരുതെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടും അനുസരിക്കാതിരുന്ന ബാലനെ അരി വറക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു കല ത്തിലിട്ട് കുറൂരമ്മ മൂടിവച്ചു. ആ സമയത്ത് വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ പൂജയിലായിരുന്നു. പൂജാസമയത്ത് കൃഷ്ണൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ ഭഗവാനെ കാണാനുമില്ല. ഇതെന്തതിശയം എന്ന് ചിന്തിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കേ,അതാ വരുന്നു കൃഷ്ണൻ, ദേഹമാകെ കരിയിൽ മുങ്ങിക്കൊണ്ട്. ദേഹത്തെ കരിയുടെ വിവരം തിരക്കിയ വില്വമംഗലത്തിനോട് ഉണ്ടായ കഥയൊക്കെ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. ജീവിതം മുഴുവൻ തപസ് ചെയ്യുന്ന സന്യാസികൾക്കു പോലും ഭഗവാന്റെ ദർശനം കിട്ടിയാലായി. എന്നാൽ കുറൂരമ്മയാകട്ടെ, ഭഗവാനെ അരിക്കലത്തിൽ അടച്ചിടാൻ മാത്രം പുണ്യം നേടിയിരിക്കുന്നു. വില്വമംഗലം മനസ് തുറന്ന് കുറൂരമ്മയെ വാഴ്ത്തി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. നാട്ടുകാർക്ക് ഏറെ സഹായങ്ങൾ ചെയ്ത കുറൂരമ്മ പെട്ടെന്നൊരു ദിവസം അപ്രത്യക്ഷയാവുകയായിരുന്നുവത്രെ. കുറൂരമ്മ ഉടലോടെ സ്വർഗ്ഗം പൂകിയെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. കുറൂരമ്മയുടെ കാലശേഷം അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ വെങ്ങിലശ്ശേരിയിൽ നിന്ന് [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിനടുത്തുള്ള]] [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറി. അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ ഇന്നും അവിടെയുണ്ട്. ഈ വകയിൽ പെട്ട പൂർവ്വികനായിരുന്നു പ്രമുഖ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയും ഗാന്ധിയനും [[മാതൃഭൂമി]] സ്ഥാപകരിലൊരാളുമായിരുന്ന [[കുറൂർ നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ഐതിഹ്യകഥാപാത്രങ്ങൾ]] lz10jc0vvk68omev9n71ugdx96o95za 4675510 4675508 2026-10-12T14:06:47Z ~2026-54229-00 223966 /* ഐതിഹ്യം */ 4675510 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kurooramma}} [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട് കേൾക്കാറുള്ള ഒരു ഐതിഹ്യകഥയിലെ നായികയാണ് '''കുറൂരമ്മ'''. [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] ([[ചെങ്ങഴിനാട്]]) [[കേച്ചേരി]]ക്കടുത്ത് [[വെങ്ങിലശ്ശേരി]]യിലുള്ള കുറൂർ ഇല്ലത്താണ് ഇവർ ജീവിച്ചിരുന്നത്. അവിടെ കുറൂരമ്മയുടെ പേരിൽ ഒരു ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രവുമുണ്ട്. [[മേൽപ്പത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരിപ്പാട്|മേല്പത്തൂർ]], [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ|വില്വമംഗലം]],<ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_2.htm</ref> [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി|പൂന്താനം]] എന്നിവർ കുറൂരമ്മയുടെ സമകാലീനരായിരുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. ==ഐതിഹ്യം== യഥാർത്ഥത്തിൽ [[പാലക്കാട് ജില്ല]]യിലായിരുന്നു കുറൂർമന. [[പാലക്കാട്|പാലക്കാടിനടുത്തുള്ള]] പ്രസിദ്ധമായ [[കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാക്ഷേത്രം|കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ]] ഉത്ഭവകഥയുമായി കുറൂർ മനയ്ക്ക് ബന്ധമുണ്ട്. കുറൂർ മനയിലെ മൂത്ത കാരണവരും പാലക്കാട്ടെ നാട്ടുരാജാവിനും തമ്മിൽ സ്വൈരക്കേടുണ്ടാവുകയും അതുവഴി ജീവഹാനി ഉണ്ടാവുമെന്ന് പേടിച്ച് കുറൂർ മനക്കാർ, [[ചെങ്ങഴിനാട്]] നാടുവാഴി ആയിരുന്ന [[ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാർ|ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാരുടെ]] ക്ഷണപ്രകാരം വെങ്ങിലശേരിയിലേക്ക് വരികയുമായിരുന്നു. <ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_1.htm</ref> വെങ്ങിലശേരിയിൽ തഴച്ചുവളർന്ന കുറൂർ മനയിലെ ഒരു നമ്പൂതിരി തൃശൂർ ബ്രഹ്മസ്വം മഠത്തിലെ വേദാധ്യാപകനായിരുന്നു. അല്പം പ്രായമായപ്പോഴാണ് തന്റെ വേളിക്കാര്യത്തെ പ്പറ്റി നമ്പൂതിരി ഓർമിച്ചത്. പുറയന്നൂർ മനയിലെ ഗൗരി അന്തർജ്ജനത്തെ വേളികഴിച്ചു കുറൂർമനയിലേക്കു കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.  എപ്പോഴും കൃഷ്ണഭക്തിയിൽ ആറാടിയിരുന്ന മനസായിരുന്നു ഗൗരിക്ക്. അകാലത്തിൽ ഭർത്താവ് മരിച്ചതോടെ ഗൗരിയുടെ ജീവിതം കൃഷ്ണന് വേണ്ടി മാത്രമായി. ഗൗരിയുടെ കൃഷ്ണഭക്തി മറ്റുള്ളവരുടെ പരിഹാസത്തിന് പാത്രമായി തുടങ്ങി. ഏറെ താമസിയാതെ, വിധവയായ ഗൗരിയെ വെങ്ങലശേരിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് മനയിലെ മറ്റുള്ളവർ [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറ്റി. ആരോടും ഒന്നും മിണ്ടാനില്ലാതെ വിഷമിച്ച ഗൗരിക്ക് ഇതിനകം വയസായിക്കഴിഞ്ഞി രുന്നു. കുറൂർ മനയ്ക്കലെ അന്തർജ്ജനമാ യിരുന്നതിനാൽ ‘കുറൂരമ്മ’ എന്നാണ് നാട്ടുകാർ ഗൗരിയെ വിളിച്ചിരുന്നത്. വീട്ടിൽ സഹായത്തിനു പരിചാരികയായ ലക്ഷ്‌മിയും അവരുടെ മകൻ മാധവനുമായിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം മാധവൻ ചന്തയിൽ നിന്നും വന്നപ്പോൾ ഒക്കത്ത് അമ്പാടിക്കണ്ണനെ പ്പോലെ സുന്ദരനായ ഒരു ബാലനും ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ ബാലൻ അവിടുത്തെ വീട്ടുജോലികളും മറ്റും ചെയ്ത് അവിടെ കഴിഞ്ഞ് പോന്നു. അങ്ങനെയിരിക്കെ വില്വമംഗലത്ത് സ്വാമിയാർ കുറൂർ ഇല്ലത്ത് ഒരു പൂജയ്ക്കായി എത്തി. പൂജയ്ക്ക് കൃഷ്ണവിഗ്രഹത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്ന പൂക്കൾ ഈ ബാലന്റെ കാൽച്ചുവട്ടിൽ കിടക്കുന്നത് കണ്ട് അവർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ഏറെ വൈകിയാണ് അത് കൃഷ്ണനായിരുന്നെന്ന കാര്യം അവർക്ക് ബോധ്യമായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. മറ്റൊരിക്കൽ പൂജയ്ക്കായി കുറൂരമ്മ കഷ്ടപ്പെട്ട് കുത്തിവച്ചിരുന്ന അവിലിൽ ബാലൻ ഉമി കലർത്തിവച്ചുവത്രെ. അരുതെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടും അനുസരിക്കാതിരുന്ന ബാലനെ അരി വറക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു കല ത്തിലിട്ട് കുറൂരമ്മ മൂടിവച്ചു. ആ സമയത്ത് വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ പൂജയിലായിരുന്നു. പൂജാസമയത്ത് കൃഷ്ണൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ ഭഗവാനെ കാണാനുമില്ല. ഇതെന്തതിശയം എന്ന് ചിന്തിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കേ,അതാ വരുന്നു കൃഷ്ണൻ, ദേഹമാകെ കരിയിൽ മുങ്ങിക്കൊണ്ട്. ദേഹത്തെ കരിയുടെ വിവരം തിരക്കിയ വില്വമംഗലത്തിനോട് ഉണ്ടായ കഥയൊക്കെ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. ജീവിതം മുഴുവൻ തപസ് ചെയ്യുന്ന സന്യാസികൾക്കു പോലും ഭഗവാന്റെ ദർശനം കിട്ടിയാലായി. എന്നാൽ കുറൂരമ്മയാകട്ടെ, ഭഗവാനെ അരിക്കലത്തിൽ അടച്ചിടാൻ മാത്രം പുണ്യം നേടിയിരിക്കുന്നു. വില്വമംഗലം മനസ് തുറന്ന് കുറൂരമ്മയെ വാഴ്ത്തി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. നാട്ടുകാർക്ക് ഏറെ സഹായങ്ങൾ ചെയ്ത കുറൂരമ്മ പെട്ടെന്നൊരു ദിവസം അപ്രത്യക്ഷയാവുകയായിരുന്നുവത്രെ. കുറൂരമ്മ ഉടലോടെ സ്വർഗ്ഗം പൂകിയെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. കുറൂരമ്മയുടെ കാലശേഷം അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ വെങ്ങിലശ്ശേരിയിൽ നിന്ന് [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിനടുത്തുള്ള]] [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറി. അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ ഇന്നും അവിടെയുണ്ട്. ഈ വകയിൽ പെട്ട പൂർവ്വികനായിരുന്നു പ്രമുഖ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയും ഗാന്ധിയനും [[മാതൃഭൂമി]] സ്ഥാപകരിലൊരാളുമായിരുന്ന [[കുറൂർ നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ഐതിഹ്യകഥാപാത്രങ്ങൾ]] trdyy03rmad0cqpfcxooyy3wnxy0pbe 4675514 4675510 2026-10-12T14:12:43Z ~2026-54229-00 223966 /* ഐതിഹ്യം */ 4675514 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kurooramma}} [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട് കേൾക്കാറുള്ള ഒരു ഐതിഹ്യകഥയിലെ നായികയാണ് '''കുറൂരമ്മ'''. [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] ([[ചെങ്ങഴിനാട്]]) [[കേച്ചേരി]]ക്കടുത്ത് [[വെങ്ങിലശ്ശേരി]]യിലുള്ള കുറൂർ ഇല്ലത്താണ് ഇവർ ജീവിച്ചിരുന്നത്. അവിടെ കുറൂരമ്മയുടെ പേരിൽ ഒരു ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രവുമുണ്ട്. [[മേൽപ്പത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരിപ്പാട്|മേല്പത്തൂർ]], [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ|വില്വമംഗലം]],<ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_2.htm</ref> [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി|പൂന്താനം]] എന്നിവർ കുറൂരമ്മയുടെ സമകാലീനരായിരുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. ==ഐതിഹ്യം== യഥാർത്ഥത്തിൽ [[പാലക്കാട് ജില്ല]]യിലായിരുന്നു കുറൂർമന. [[പാലക്കാട്|പാലക്കാടിനടുത്തുള്ള]] പ്രസിദ്ധമായ [[കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാക്ഷേത്രം|കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ]] ഉത്ഭവകഥയുമായി കുറൂർ മനയ്ക്ക് ബന്ധമുണ്ട്. കുറൂർ മനയിലെ മൂത്ത കാരണവരും പാലക്കാട്ടെ നാട്ടുരാജാവിനും തമ്മിൽ സ്വൈരക്കേടുണ്ടാവുകയും അതുവഴി ജീവഹാനി ഉണ്ടാവുമെന്ന് പേടിച്ച് കുറൂർ മനക്കാർ, [[ചെങ്ങഴിനാട്]] നാടുവാഴി ആയിരുന്ന [[ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാർ|ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാരുടെ]] ക്ഷണപ്രകാരം വെങ്ങിലശേരിയിലേക്ക് വരികയുമായിരുന്നു. <ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_1.htm</ref> വെങ്ങിലശേരിയിൽ തഴച്ചുവളർന്ന കുറൂർ മനയിലെ ഒരു നമ്പൂതിരി തൃശൂർ ബ്രഹ്മസ്വം മഠത്തിലെ വേദാധ്യാപകനായിരുന്നു. അല്പം പ്രായമായപ്പോഴാണ് തന്റെ വേളിക്കാര്യത്തെ പ്പറ്റി നമ്പൂതിരി ഓർമിച്ചത്. പുറയന്നൂർ മനയിലെ ഗൗരി അന്തർജ്ജനത്തെ വേളികഴിച്ചു കുറൂർമനയിലേക്കു കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.  എപ്പോഴും കൃഷ്ണഭക്തിയിൽ ആറാടിയിരുന്ന മനസായിരുന്നു ഗൗരിക്ക്. അകാലത്തിൽ ഭർത്താവ് മരിച്ചതോടെ ഗൗരിയുടെ ജീവിതം കൃഷ്ണന് വേണ്ടി മാത്രമായി. ഗൗരിയുടെ കൃഷ്ണഭക്തി മറ്റുള്ളവരുടെ പരിഹാസത്തിന് പാത്രമായി തുടങ്ങി. ഏറെ താമസിയാതെ, വിധവയായ ഗൗരിയെ വെങ്ങലശേരിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് മനയിലെ മറ്റുള്ളവർ [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറ്റി. വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി. ഗൗരിക്ക് ഇതിനകം വയസായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. കുറൂർ മനയ്ക്കലെ അന്തർജ്ജനമായിരുന്നതിനാൽ ‘കുറൂരമ്മ’ എന്നാണ് നാട്ടുകാർ ഗൗരിയെ വിളിച്ചിരുന്നത്. വീട്ടിൽ സഹായത്തിന് പരിചാരികയായ ലക്ഷ്‌മിയും അവരുടെ മകൻ മാധവനും ആയിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം മാധവൻ ചന്തയിൽ നിന്നും വന്നപ്പോൾ ഒക്കത്ത് അമ്പാടിക്കണ്ണനെ പ്പോലെ സുന്ദരനായ ഒരു ബാലനും ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ ബാലൻ അവിടുത്തെ വീട്ടുജോലികളും മറ്റും ചെയ്ത് അവിടെ കഴിഞ്ഞ് പോന്നു. അങ്ങനെയിരിക്കെ വില്വമംഗലത്ത് സ്വാമിയാർ കുറൂർ ഇല്ലത്ത് ഒരു പൂജയ്ക്കായി എത്തി. പൂജയ്ക്ക് കൃഷ്ണവിഗ്രഹത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്ന പൂക്കൾ ഈ ബാലന്റെ കാൽച്ചുവട്ടിൽ കിടക്കുന്നത് കണ്ട് അവർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ഏറെ വൈകിയാണ് അത് കൃഷ്ണനായിരുന്നെന്ന കാര്യം അവർക്ക് ബോധ്യമായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. മറ്റൊരിക്കൽ പൂജയ്ക്കായി കുറൂരമ്മ കഷ്ടപ്പെട്ട് കുത്തിവച്ചിരുന്ന അവിലിൽ ബാലൻ ഉമി കലർത്തിവച്ചുവത്രെ. അരുതെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടും അനുസരിക്കാതിരുന്ന ബാലനെ അരി വറക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു കല ത്തിലിട്ട് കുറൂരമ്മ മൂടിവച്ചു. ആ സമയത്ത് വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ പൂജയിലായിരുന്നു. പൂജാസമയത്ത് കൃഷ്ണൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ ഭഗവാനെ കാണാനുമില്ല. ഇതെന്തതിശയം എന്ന് ചിന്തിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കേ,അതാ വരുന്നു കൃഷ്ണൻ, ദേഹമാകെ കരിയിൽ മുങ്ങിക്കൊണ്ട്. ദേഹത്തെ കരിയുടെ വിവരം തിരക്കിയ വില്വമംഗലത്തിനോട് ഉണ്ടായ കഥയൊക്കെ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. ജീവിതം മുഴുവൻ തപസ് ചെയ്യുന്ന സന്യാസികൾക്കു പോലും ഭഗവാന്റെ ദർശനം കിട്ടിയാലായി. എന്നാൽ കുറൂരമ്മയാകട്ടെ, ഭഗവാനെ അരിക്കലത്തിൽ അടച്ചിടാൻ മാത്രം പുണ്യം നേടിയിരിക്കുന്നു. വില്വമംഗലം മനസ് തുറന്ന് കുറൂരമ്മയെ വാഴ്ത്തി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. നാട്ടുകാർക്ക് ഏറെ സഹായങ്ങൾ ചെയ്ത കുറൂരമ്മ പെട്ടെന്നൊരു ദിവസം അപ്രത്യക്ഷയാവുകയായിരുന്നുവത്രെ. കുറൂരമ്മ ഉടലോടെ സ്വർഗ്ഗം പൂകിയെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. കുറൂരമ്മയുടെ കാലശേഷം അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ വെങ്ങിലശ്ശേരിയിൽ നിന്ന് [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിനടുത്തുള്ള]] [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറി. അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ ഇന്നും അവിടെയുണ്ട്. ഈ വകയിൽ പെട്ട പൂർവ്വികനായിരുന്നു പ്രമുഖ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയും ഗാന്ധിയനും [[മാതൃഭൂമി]] സ്ഥാപകരിലൊരാളുമായിരുന്ന [[കുറൂർ നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ഐതിഹ്യകഥാപാത്രങ്ങൾ]] t8ytmenfflw543ragaecd7b4bzw5d4v 4675515 4675514 2026-10-12T14:14:35Z ~2026-54229-00 223966 /* ഐതിഹ്യം */ 4675515 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kurooramma}} [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട് കേൾക്കാറുള്ള ഒരു ഐതിഹ്യകഥയിലെ നായികയാണ് '''കുറൂരമ്മ'''. [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] ([[ചെങ്ങഴിനാട്]]) [[കേച്ചേരി]]ക്കടുത്ത് [[വെങ്ങിലശ്ശേരി]]യിലുള്ള കുറൂർ ഇല്ലത്താണ് ഇവർ ജീവിച്ചിരുന്നത്. അവിടെ കുറൂരമ്മയുടെ പേരിൽ ഒരു ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രവുമുണ്ട്. [[മേൽപ്പത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരിപ്പാട്|മേല്പത്തൂർ]], [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ|വില്വമംഗലം]],<ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_2.htm</ref> [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി|പൂന്താനം]] എന്നിവർ കുറൂരമ്മയുടെ സമകാലീനരായിരുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. ==ഐതിഹ്യം== യഥാർത്ഥത്തിൽ [[പാലക്കാട് ജില്ല]]യിലായിരുന്നു കുറൂർമന. [[പാലക്കാട്|പാലക്കാടിനടുത്തുള്ള]] പ്രസിദ്ധമായ [[കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാക്ഷേത്രം|കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ]] ഉത്ഭവകഥയുമായി കുറൂർ മനയ്ക്ക് ബന്ധമുണ്ട്. കുറൂർ മനയിലെ മൂത്ത കാരണവരും പാലക്കാട്ടെ നാട്ടുരാജാവിനും തമ്മിൽ സ്വൈരക്കേടുണ്ടാവുകയും അതുവഴി ജീവഹാനി ഉണ്ടാവുമെന്ന് പേടിച്ച് കുറൂർ മനക്കാർ, [[ചെങ്ങഴിനാട്]] നാടുവാഴി ആയിരുന്ന [[ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാർ|ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാരുടെ]] ക്ഷണപ്രകാരം വെങ്ങിലശേരിയിലേക്ക് വരികയുമായിരുന്നു. <ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_1.htm</ref> വെങ്ങിലശേരിയിൽ തഴച്ചുവളർന്ന കുറൂർ മനയിലെ ഒരു നമ്പൂതിരി തൃശൂർ ബ്രഹ്മസ്വം മഠത്തിലെ വേദാധ്യാപകനായിരുന്നു. അല്പം പ്രായമായപ്പോഴാണ് തന്റെ വേളിക്കാര്യത്തെ പ്പറ്റി നമ്പൂതിരി ഓർമിച്ചത്. പുറയന്നൂർ മനയിലെ ഗൗരി അന്തർജ്ജനത്തെ വേളികഴിച്ചു കുറൂർമനയിലേക്കു കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.  എപ്പോഴും കൃഷ്ണഭക്തിയിൽ ആറാടിയിരുന്ന മനസായിരുന്നു ഗൗരിക്ക്. അകാലത്തിൽ ഭർത്താവ് മരിച്ചതോടെ ഗൗരിയുടെ ജീവിതം കൃഷ്ണന് വേണ്ടി മാത്രമായി. ഗൗരിയുടെ കൃഷ്ണഭക്തി മറ്റുള്ളവരുടെ പരിഹാസത്തിന് പാത്രമായി തുടങ്ങി. ഏറെ താമസിയാതെ, വിധവയായ ഗൗരിയെ വെങ്ങലശേരിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് മനയിലെ മറ്റുള്ളവർ [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറ്റി. വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി. ഗൗരിക്ക് ഇതിനകം വയസായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. കുറൂർ മനയ്ക്കലെ അന്തർജ്ജനമായിരുന്നതിനാൽ ‘കുറൂരമ്മ’ എന്നാണ് നാട്ടുകാർ ഗൗരിയെ വിളിച്ചിരുന്നത്. വീട്ടിൽ സഹായത്തിന് പരിചാരികയായ ലക്ഷ്‌മിയും അവരുടെ മകൻ മാധവനും ആയിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം മാധവൻ ചന്തയിൽ നിന്നും വന്നപ്പോൾ ഒക്കത്ത് അമ്പാടിക്കണ്ണനെ പ്പോലെ സുന്ദരനായ ഒരു ബാലനും ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ ബാലൻ അവിടുത്തെ വീട്ടുജോലികളും മറ്റും ചെയ്ത് അവിടെ കഴിഞ്ഞ് പോന്നു. അങ്ങനെയിരിക്കെ വില്വമംഗലത്ത് സ്വാമിയാർ കുറൂർ ഇല്ലത്ത് ഒരു പൂജയ്ക്കായി എത്തി. പൂജയ്ക്ക് കൃഷ്ണവിഗ്രഹത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്ന പൂക്കൾ ഈ ബാലന്റെ കാൽച്ചുവട്ടിൽ കിടക്കുന്നത് കണ്ട് അവർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ഏറെ വൈകിയാണ് അത് കൃഷ്ണനായിരുന്നെന്ന കാര്യം അവർക്ക് ബോധ്യമായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. മറ്റൊരിക്കൽ പൂജയ്ക്കായി കുറൂരമ്മ കഷ്ടപ്പെട്ട് കുത്തിവച്ചിരുന്ന അവിലിൽ ബാലൻ ഉമി കലർത്തിവച്ചു. അരുതെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടും അനുസരിക്കാതിരുന്ന ബാലനെ അരി വറക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു കലത്തിലിട്ട് കുറൂരമ്മ മൂടിവച്ചു. ആ സമയത്ത് വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ പൂജയിലായിരുന്നു. പൂജാസമയത്ത് കൃഷ്ണൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ ഭഗവാനെ കാണാനുമില്ല. ഇതെന്തതിശയം എന്ന് ചിന്തിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കേ,അതാ വരുന്നു കൃഷ്ണൻ, ദേഹമാകെ കരിയിൽ മുങ്ങിക്കൊണ്ട്. ദേഹത്തെ കരിയുടെ വിവരം തിരക്കിയ വില്വമംഗലത്തിനോട് ഉണ്ടായ കഥയൊക്കെ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. ജീവിതം മുഴുവൻ തപസ് ചെയ്യുന്ന സന്യാസികൾക്കു പോലും ഭഗവാന്റെ ദർശനം കിട്ടിയാലായി. എന്നാൽ കുറൂരമ്മയാകട്ടെ, ഭഗവാനെ അരിക്കലത്തിൽ അടച്ചിടാൻ മാത്രം പുണ്യം നേടിയിരിക്കുന്നു. വില്വമംഗലം മനസ് തുറന്ന് കുറൂരമ്മയെ വാഴ്ത്തി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. നാട്ടുകാർക്ക് ഏറെ സഹായങ്ങൾ ചെയ്ത കുറൂരമ്മ പെട്ടെന്നൊരു ദിവസം അപ്രത്യക്ഷയാവുകയായിരുന്നുവത്രെ. കുറൂരമ്മ ഉടലോടെ സ്വർഗ്ഗം പൂകിയെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. കുറൂരമ്മയുടെ കാലശേഷം അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ വെങ്ങിലശ്ശേരിയിൽ നിന്ന് [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിനടുത്തുള്ള]] [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറി. അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ ഇന്നും അവിടെയുണ്ട്. ഈ വകയിൽ പെട്ട പൂർവ്വികനായിരുന്നു പ്രമുഖ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയും ഗാന്ധിയനും [[മാതൃഭൂമി]] സ്ഥാപകരിലൊരാളുമായിരുന്ന [[കുറൂർ നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ഐതിഹ്യകഥാപാത്രങ്ങൾ]] e70ta7eh28v9b2g7ph97u9lxla73d57 4675517 4675515 2026-10-12T14:16:17Z ~2026-54229-00 223966 /* ഐതിഹ്യം */ 4675517 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kurooramma}} [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട് കേൾക്കാറുള്ള ഒരു ഐതിഹ്യകഥയിലെ നായികയാണ് '''കുറൂരമ്മ'''. [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] ([[ചെങ്ങഴിനാട്]]) [[കേച്ചേരി]]ക്കടുത്ത് [[വെങ്ങിലശ്ശേരി]]യിലുള്ള കുറൂർ ഇല്ലത്താണ് ഇവർ ജീവിച്ചിരുന്നത്. അവിടെ കുറൂരമ്മയുടെ പേരിൽ ഒരു ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രവുമുണ്ട്. [[മേൽപ്പത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരിപ്പാട്|മേല്പത്തൂർ]], [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ|വില്വമംഗലം]],<ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_2.htm</ref> [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി|പൂന്താനം]] എന്നിവർ കുറൂരമ്മയുടെ സമകാലീനരായിരുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. ==ഐതിഹ്യം== യഥാർത്ഥത്തിൽ [[പാലക്കാട് ജില്ല]]യിലായിരുന്നു കുറൂർമന. [[പാലക്കാട്|പാലക്കാടിനടുത്തുള്ള]] പ്രസിദ്ധമായ [[കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാക്ഷേത്രം|കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ]] ഉത്ഭവകഥയുമായി കുറൂർ മനയ്ക്ക് ബന്ധമുണ്ട്. കുറൂർ മനയിലെ മൂത്ത കാരണവരും പാലക്കാട്ടെ നാട്ടുരാജാവിനും തമ്മിൽ സ്വൈരക്കേടുണ്ടാവുകയും അതുവഴി ജീവഹാനി ഉണ്ടാവുമെന്ന് പേടിച്ച് കുറൂർ മനക്കാർ, [[ചെങ്ങഴിനാട്]] നാടുവാഴി ആയിരുന്ന [[ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാർ|ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാരുടെ]] ക്ഷണപ്രകാരം വെങ്ങിലശേരിയിലേക്ക് വരികയുമായിരുന്നു. <ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_1.htm</ref> വെങ്ങിലശേരിയിൽ തഴച്ചുവളർന്ന കുറൂർ മനയിലെ ഒരു നമ്പൂതിരി തൃശൂർ ബ്രഹ്മസ്വം മഠത്തിലെ വേദാധ്യാപകനായിരുന്നു. അല്പം പ്രായമായപ്പോഴാണ് തന്റെ വേളിക്കാര്യത്തെ പ്പറ്റി നമ്പൂതിരി ഓർമിച്ചത്. പുറയന്നൂർ മനയിലെ ഗൗരി അന്തർജ്ജനത്തെ വേളികഴിച്ചു കുറൂർമനയിലേക്കു കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.  എപ്പോഴും കൃഷ്ണഭക്തിയിൽ ആറാടിയിരുന്ന മനസായിരുന്നു ഗൗരിക്ക്. അകാലത്തിൽ ഭർത്താവ് മരിച്ചതോടെ ഗൗരിയുടെ ജീവിതം കൃഷ്ണന് വേണ്ടി മാത്രമായി. ഗൗരിയുടെ കൃഷ്ണഭക്തി മറ്റുള്ളവരുടെ പരിഹാസത്തിന് പാത്രമായി തുടങ്ങി. ഏറെ താമസിയാതെ, വിധവയായ ഗൗരിയെ വെങ്ങലശേരിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് മനയിലെ മറ്റുള്ളവർ [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറ്റി. വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി. ഗൗരിക്ക് ഇതിനകം വയസായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. കുറൂർ മനയ്ക്കലെ അന്തർജ്ജനമായിരുന്നതിനാൽ ‘കുറൂരമ്മ’ എന്നാണ് നാട്ടുകാർ ഗൗരിയെ വിളിച്ചിരുന്നത്. വീട്ടിൽ സഹായത്തിന് പരിചാരികയായ ലക്ഷ്‌മിയും അവരുടെ മകൻ മാധവനും ആയിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം മാധവൻ ചന്തയിൽ നിന്നും വന്നപ്പോൾ ഒക്കത്ത് അമ്പാടിക്കണ്ണനെ പ്പോലെ സുന്ദരനായ ഒരു ബാലനും ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ ബാലൻ അവിടുത്തെ വീട്ടുജോലികളും മറ്റും ചെയ്ത് അവിടെ കഴിഞ്ഞ് പോന്നു. അങ്ങനെയിരിക്കെ വില്വമംഗലത്ത് സ്വാമിയാർ കുറൂർ ഇല്ലത്ത് ഒരു പൂജയ്ക്കായി എത്തി. പൂജയ്ക്ക് കൃഷ്ണവിഗ്രഹത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്ന പൂക്കൾ ഈ ബാലന്റെ കാൽച്ചുവട്ടിൽ കിടക്കുന്നത് കണ്ട് അവർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ഏറെ വൈകിയാണ് അത് കൃഷ്ണനായിരുന്നെന്ന കാര്യം അവർക്ക് ബോധ്യമായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. മറ്റൊരിക്കൽ പൂജയ്ക്കായി കുറൂരമ്മ കഷ്ടപ്പെട്ട് കുത്തിവച്ചിരുന്ന അവിലിൽ ബാലൻ ഉമി കലർത്തിവച്ചു. അരുതെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടും അനുസരിക്കാതിരുന്ന ബാലനെ അരി വറക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു കലത്തിലിട്ട് കുറൂരമ്മ മൂടിവച്ചു. ഈ സമയത്ത് വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ പൂജയിലായിരുന്നു. പൂജാസമയത്ത് കൃഷ്ണൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ ഭഗവാനെ കാണാനുമില്ല. ഇതെന്തതിശയം എന്ന് ചിന്തിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കേ,അതാ വരുന്നു കൃഷ്ണൻ, ദേഹമാകെ കരിയിൽ മുങ്ങിക്കൊണ്ട്. ദേഹത്തെ കരിയുടെ വിവരം തിരക്കിയ വില്വമംഗലത്തിനോട് ഉണ്ടായ കഥയൊക്കെ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. ജീവിതം മുഴുവൻ തപസ് ചെയ്യുന്ന സന്യാസികൾക്കു പോലും ഭഗവാന്റെ ദർശനം കിട്ടിയാലായി. എന്നാൽ കുറൂരമ്മയാകട്ടെ, ഭഗവാനെ അരിക്കലത്തിൽ അടച്ചിടാൻ മാത്രം പുണ്യം നേടിയിരിക്കുന്നു. വില്വമംഗലം മനസ് തുറന്ന് കുറൂരമ്മയെ വാഴ്ത്തി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. നാട്ടുകാർക്ക് ഏറെ സഹായങ്ങൾ ചെയ്ത കുറൂരമ്മ പെട്ടെന്നൊരു ദിവസം അപ്രത്യക്ഷയാവുകയായിരുന്നുവത്രെ. കുറൂരമ്മ ഉടലോടെ സ്വർഗ്ഗം പൂകിയെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. കുറൂരമ്മയുടെ കാലശേഷം അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ വെങ്ങിലശ്ശേരിയിൽ നിന്ന് [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിനടുത്തുള്ള]] [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറി. അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ ഇന്നും അവിടെയുണ്ട്. ഈ വകയിൽ പെട്ട പൂർവ്വികനായിരുന്നു പ്രമുഖ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയും ഗാന്ധിയനും [[മാതൃഭൂമി]] സ്ഥാപകരിലൊരാളുമായിരുന്ന [[കുറൂർ നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ഐതിഹ്യകഥാപാത്രങ്ങൾ]] emhbcbqqrpq2hoh6mh6ss8tasly8amg 4675522 4675517 2026-10-12T14:34:42Z ~2026-54229-00 223966 /* ഐതിഹ്യം */ 4675522 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kurooramma}} [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട് കേൾക്കാറുള്ള ഒരു ഐതിഹ്യകഥയിലെ നായികയാണ് '''കുറൂരമ്മ'''. [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] ([[ചെങ്ങഴിനാട്]]) [[കേച്ചേരി]]ക്കടുത്ത് [[വെങ്ങിലശ്ശേരി]]യിലുള്ള കുറൂർ ഇല്ലത്താണ് ഇവർ ജീവിച്ചിരുന്നത്. അവിടെ കുറൂരമ്മയുടെ പേരിൽ ഒരു ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രവുമുണ്ട്. [[മേൽപ്പത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരിപ്പാട്|മേല്പത്തൂർ]], [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ|വില്വമംഗലം]],<ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_2.htm</ref> [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി|പൂന്താനം]] എന്നിവർ കുറൂരമ്മയുടെ സമകാലീനരായിരുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. ==ഐതിഹ്യം== യഥാർത്ഥത്തിൽ [[പാലക്കാട് ജില്ല]]യിലായിരുന്നു കുറൂർമന. [[പാലക്കാട്|പാലക്കാടിനടുത്തുള്ള]] പ്രസിദ്ധമായ [[കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാക്ഷേത്രം|കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ]] ഉത്ഭവകഥയുമായി കുറൂർ മനയ്ക്ക് ബന്ധമുണ്ട്. കുറൂർ മനയിലെ മൂത്ത കാരണവരും പാലക്കാട്ടെ നാട്ടുരാജാവിനും തമ്മിൽ സ്വൈരക്കേടുണ്ടാവുകയും അതുവഴി ജീവഹാനി ഉണ്ടാവുമെന്ന് പേടിച്ച് കുറൂർ മനക്കാർ, [[ചെങ്ങഴിനാട്]] നാടുവാഴി ആയിരുന്ന [[ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാർ|ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാരുടെ]] ക്ഷണപ്രകാരം വെങ്ങിലശേരിയിലേക്ക് വരികയുമായിരുന്നു. <ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_1.htm</ref> വെങ്ങിലശേരിയിൽ തഴച്ചുവളർന്ന കുറൂർ മനയിലെ ഒരു നമ്പൂതിരി തൃശൂർ ബ്രഹ്മസ്വം മഠത്തിലെ വേദാധ്യാപകനായിരുന്നു. അല്പം പ്രായമായപ്പോഴാണ് തന്റെ വേളിക്കാര്യത്തെ പ്പറ്റി നമ്പൂതിരി ഓർമിച്ചത്. പുറയന്നൂർ മനയിലെ ഗൗരി അന്തർജ്ജനത്തെ വേളികഴിച്ചു കുറൂർമനയിലേക്കു കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.  എപ്പോഴും കൃഷ്ണഭക്തിയിൽ ആറാടിയിരുന്ന മനസ്സായിരുന്നു ഗൗരിക്ക്. അകാലത്തിൽ ഭർത്താവ് മരിച്ചതോടെ ഗൗരിയുടെ ജീവിതം കൃഷ്ണന് വേണ്ടി മാത്രമായി. ഗൗരിയുടെ കൃഷ്ണഭക്തി മറ്റുള്ളവരുടെ പരിഹാസത്തിന് പാത്രമായി തുടങ്ങി. ഏറെ താമസിയാതെ, വിധവയായ ഗൗരിയെ വെങ്ങലശേരിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് മനയിലെ മറ്റുള്ളവർ [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറ്റി. വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി. ഗൗരിക്ക് ഇതിനകം വയസായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. കുറൂർ മനയ്ക്കലെ അന്തർജ്ജനമായിരുന്നതിനാൽ ‘കുറൂരമ്മ’ എന്നാണ് നാട്ടുകാർ ഗൗരിയെ വിളിച്ചിരുന്നത്. വീട്ടിൽ സഹായത്തിന് പരിചാരികയായ ലക്ഷ്‌മിയും അവരുടെ മകൻ മാധവനും ആയിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം മാധവൻ ചന്തയിൽ നിന്നും വന്നപ്പോൾ ഒക്കത്ത് അമ്പാടിക്കണ്ണനെ പ്പോലെ സുന്ദരനായ ഒരു ബാലനും ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ ബാലൻ അവിടുത്തെ വീട്ടുജോലികളും മറ്റും ചെയ്ത് അവിടെ കഴിഞ്ഞ് പോന്നു. അങ്ങനെയിരിക്കെ വില്വമംഗലത്ത് സ്വാമിയാർ കുറൂർ ഇല്ലത്ത് ഒരു പൂജയ്ക്കായി എത്തി. പൂജയ്ക്ക് കൃഷ്ണവിഗ്രഹത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്ന പൂക്കൾ ഈ ബാലന്റെ കാൽച്ചുവട്ടിൽ കിടക്കുന്നത് കണ്ട് അവർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ഏറെ വൈകിയാണ് അത് കൃഷ്ണനായിരുന്നെന്ന കാര്യം അവർക്ക് ബോധ്യമായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. മറ്റൊരിക്കൽ പൂജയ്ക്കായി കുറൂരമ്മ കഷ്ടപ്പെട്ട് കുത്തിവച്ചിരുന്ന അവിലിൽ ബാലൻ ഉമി കലർത്തിവച്ചു. അരുതെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടും അനുസരിക്കാതിരുന്ന ബാലനെ അരി വറക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു കലത്തിലിട്ട് കുറൂരമ്മ മൂടിവച്ചു. ഈ സമയത്ത് വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ പൂജയിലായിരുന്നു. പൂജാസമയത്ത് കൃഷ്ണൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ ഭഗവാനെ കാണാനുമില്ല. ഇതെന്തതിശയം എന്ന് ചിന്തിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കേ,അതാ വരുന്നു കൃഷ്ണൻ, ദേഹമാകെ കരിയിൽ മുങ്ങിക്കൊണ്ട്. ദേഹത്തെ കരിയുടെ വിവരം തിരക്കിയ വില്വമംഗലത്തിനോട് ഉണ്ടായ കഥയൊക്കെ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. ജീവിതം മുഴുവൻ തപസ് ചെയ്യുന്ന സന്യാസികൾക്കു പോലും ഭഗവാന്റെ ദർശനം കിട്ടിയാലായി. എന്നാൽ കുറൂരമ്മയാകട്ടെ, ഭഗവാനെ അരിക്കലത്തിൽ അടച്ചിടാൻ മാത്രം പുണ്യം നേടിയിരിക്കുന്നു. വില്വമംഗലം മനസ് തുറന്ന് കുറൂരമ്മയെ വാഴ്ത്തി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. നാട്ടുകാർക്ക് ഏറെ സഹായങ്ങൾ ചെയ്ത കുറൂരമ്മ പെട്ടെന്നൊരു ദിവസം അപ്രത്യക്ഷയാവുകയായിരുന്നുവത്രെ. കുറൂരമ്മ ഉടലോടെ സ്വർഗ്ഗം പൂകിയെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. കുറൂരമ്മയുടെ കാലശേഷം അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ വെങ്ങിലശ്ശേരിയിൽ നിന്ന് [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിനടുത്തുള്ള]] [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറി. അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ ഇന്നും അവിടെയുണ്ട്. ഈ വകയിൽ പെട്ട പൂർവ്വികനായിരുന്നു പ്രമുഖ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയും ഗാന്ധിയനും [[മാതൃഭൂമി]] സ്ഥാപകരിലൊരാളുമായിരുന്ന [[കുറൂർ നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ഐതിഹ്യകഥാപാത്രങ്ങൾ]] 4xtjy8ch4hrjvp0mqo98hma83r85vtu 4675531 4675522 2026-10-12T14:42:21Z ~2026-54229-00 223966 /* ഐതിഹ്യം */ 4675531 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kurooramma}} [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട് കേൾക്കാറുള്ള ഒരു ഐതിഹ്യകഥയിലെ നായികയാണ് '''കുറൂരമ്മ'''. [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] ([[ചെങ്ങഴിനാട്]]) [[കേച്ചേരി]]ക്കടുത്ത് [[വെങ്ങിലശ്ശേരി]]യിലുള്ള കുറൂർ ഇല്ലത്താണ് ഇവർ ജീവിച്ചിരുന്നത്. അവിടെ കുറൂരമ്മയുടെ പേരിൽ ഒരു ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രവുമുണ്ട്. [[മേൽപ്പത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരിപ്പാട്|മേല്പത്തൂർ]], [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ|വില്വമംഗലം]],<ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_2.htm</ref> [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി|പൂന്താനം]] എന്നിവർ കുറൂരമ്മയുടെ സമകാലീനരായിരുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. ==ഐതിഹ്യം== യഥാർത്ഥത്തിൽ [[പാലക്കാട് ജില്ല]]യിലായിരുന്നു കുറൂർമന. [[പാലക്കാട്|പാലക്കാടിനടുത്തുള്ള]] പ്രസിദ്ധമായ [[കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാക്ഷേത്രം|കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ]] ഉത്ഭവകഥയുമായി കുറൂർ മനയ്ക്ക് ബന്ധമുണ്ട്. കുറൂർ മനയിലെ മൂത്ത കാരണവരും പാലക്കാട്ടെ നാട്ടുരാജാവിനും തമ്മിൽ സ്വൈരക്കേടുണ്ടാവുകയും അതുവഴി ജീവഹാനി ഉണ്ടാവുമെന്ന് പേടിച്ച് കുറൂർ മനക്കാർ, [[ചെങ്ങഴിനാട്]] നാടുവാഴി ആയിരുന്ന [[ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാർ|ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാരുടെ]] ക്ഷണപ്രകാരം വെങ്ങിലശേരിയിലേക്ക് വരികയുമായിരുന്നു. <ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_1.htm</ref> വെങ്ങിലശേരിയിൽ തഴച്ചുവളർന്ന കുറൂർ മനയിലെ ഒരു നമ്പൂതിരി തൃശൂർ ബ്രഹ്മസ്വം മഠത്തിലെ വേദാധ്യാപകനായിരുന്നു. അല്പം പ്രായമായപ്പോഴാണ് തന്റെ വേളിക്കാര്യത്തെ പ്പറ്റി നമ്പൂതിരി ഓർമിച്ചത്. പുറയന്നൂർ മനയിലെ ഗൗരി അന്തർജ്ജനത്തെ വേളികഴിച്ചു കുറൂർമനയിലേക്കു കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.  എപ്പോഴും കൃഷ്ണഭക്തിയിൽ ആറാടിയിരുന്ന മനസ്സായിരുന്നു ഗൗരിക്ക്. അകാലത്തിൽ ഭർത്താവ് മരിച്ചതോടെ ഗൗരിയുടെ ജീവിതം കൃഷ്ണന് വേണ്ടി മാത്രമായി. ഗൗരിയുടെ കൃഷ്ണഭക്തി മറ്റുള്ളവരുടെ പരിഹാസത്തിന് പാത്രമായി തുടങ്ങി. ഏറെ താമസിയാതെ, വിധവയായ ഗൗരിയെ വെങ്ങലശേരിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് മനയിലെ മറ്റുള്ളവർ [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറ്റി. വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി. ഗൗരിക്ക് ഇതിനകം വയസായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. കുറൂർ മനയ്ക്കലെ അന്തർജ്ജനമായിരുന്നതിനാൽ ‘കുറൂരമ്മ’ എന്നാണ് നാട്ടുകാർ ഗൗരിയെ വിളിച്ചിരുന്നത്. വീട്ടിൽ സഹായത്തിന് പരിചാരികയായ ലക്ഷ്‌മിയും അവരുടെ മകൻ മാധവനും ആയിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം മാധവൻ ചന്തയിൽ നിന്നും വന്നപ്പോൾ ഒക്കത്ത് അമ്പാടിക്കണ്ണനെ പ്പോലെ സുന്ദരനായ ഒരു ബാലനും ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ ബാലൻ അവിടുത്തെ വീട്ടുജോലികളും മറ്റും ചെയ്ത് അവിടെ കഴിഞ്ഞ് പോന്നു. അങ്ങനെയിരിക്കെ വില്വമംഗലത്ത് സ്വാമിയാർ കുറൂർ ഇല്ലത്ത് ഒരു പൂജയ്ക്കായി എത്തി. പൂജയ്ക്ക് കൃഷ്ണവിഗ്രഹത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്ന പൂക്കൾ ഈ ബാലന്റെ കാൽച്ചുവട്ടിൽ കിടക്കുന്നത് കണ്ട് അവർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ഏറെ വൈകിയാണ് അത് കൃഷ്ണനായിരുന്നെന്ന കാര്യം അവർക്ക് ബോധ്യമായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. മറ്റൊരിക്കൽ പൂജയ്ക്കായി കുറൂരമ്മ കഷ്ടപ്പെട്ട് കുത്തിവച്ചിരുന്ന അവിലിൽ ബാലൻ ഉമി കലർത്തിവച്ചു. അരുതെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടും അനുസരിക്കാതിരുന്ന ബാലനെ അരി വറക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു കലത്തിലിട്ട് കുറൂരമ്മ മൂടിവച്ചു. ഈ സമയത്ത് വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ പൂജയിലായിരുന്നു. പൂജാസമയത്ത് കൃഷ്ണൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ ഭഗവാനെ കാണാനുമില്ല. ഇതെന്തതിശയം എന്ന് ചിന്തിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കേ,അതാ വരുന്നു കൃഷ്ണൻ, ദേഹമാകെ കരിയിൽ മുങ്ങിക്കൊണ്ട്. ദേഹത്തെ കരിയുടെ വിവരം തിരക്കിയ വില്വമംഗലത്തിനോട് ഉണ്ടായ കഥയൊക്കെ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. ജീവിതം മുഴുവൻ തപസ്സ് ചെയ്യുന്ന സന്യാസികൾക്കു പോലും ഭഗവാന്റെ ദർശനം കിട്ടിയാലായി. എന്നാൽ കുറൂരമ്മയാകട്ടെ, ഭഗവാനെ അരിക്കലത്തിൽ അടച്ചിടാൻ മാത്രം പുണ്യം നേടിയിരിക്കുന്നു. വില്വമംഗലം മനസ് തുറന്ന് കുറൂരമ്മയെ വാഴ്ത്തി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. നാട്ടുകാർക്ക് ഏറെ സഹായങ്ങൾ ചെയ്ത കുറൂരമ്മ പെട്ടെന്നൊരു ദിവസം അപ്രത്യക്ഷയാവുകയായിരുന്നുവത്രെ. കുറൂരമ്മ ഉടലോടെ സ്വർഗ്ഗം പൂകിയെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. കുറൂരമ്മയുടെ കാലശേഷം അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ വെങ്ങിലശ്ശേരിയിൽ നിന്ന് [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിനടുത്തുള്ള]] [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറി. അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ ഇന്നും അവിടെയുണ്ട്. ഈ വകയിൽ പെട്ട പൂർവ്വികനായിരുന്നു പ്രമുഖ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയും ഗാന്ധിയനും [[മാതൃഭൂമി]] സ്ഥാപകരിലൊരാളുമായിരുന്ന [[കുറൂർ നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ഐതിഹ്യകഥാപാത്രങ്ങൾ]] 6gy2hu6e1yxpv25ht5fo7zo2hq3qhvq 4675533 4675531 2026-10-12T14:44:12Z ~2026-54229-00 223966 /* ഐതിഹ്യം */ 4675533 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kurooramma}} [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട് കേൾക്കാറുള്ള ഒരു ഐതിഹ്യകഥയിലെ നായികയാണ് '''കുറൂരമ്മ'''. [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] ([[ചെങ്ങഴിനാട്]]) [[കേച്ചേരി]]ക്കടുത്ത് [[വെങ്ങിലശ്ശേരി]]യിലുള്ള കുറൂർ ഇല്ലത്താണ് ഇവർ ജീവിച്ചിരുന്നത്. അവിടെ കുറൂരമ്മയുടെ പേരിൽ ഒരു ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രവുമുണ്ട്. [[മേൽപ്പത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരിപ്പാട്|മേല്പത്തൂർ]], [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ|വില്വമംഗലം]],<ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_2.htm</ref> [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി|പൂന്താനം]] എന്നിവർ കുറൂരമ്മയുടെ സമകാലീനരായിരുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. ==ഐതിഹ്യം== യഥാർത്ഥത്തിൽ [[പാലക്കാട് ജില്ല]]യിലായിരുന്നു കുറൂർമന. [[പാലക്കാട്|പാലക്കാടിനടുത്തുള്ള]] പ്രസിദ്ധമായ [[കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാക്ഷേത്രം|കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ]] ഉത്ഭവകഥയുമായി കുറൂർ മനയ്ക്ക് ബന്ധമുണ്ട്. കുറൂർ മനയിലെ മൂത്ത കാരണവരും പാലക്കാട്ടെ നാട്ടുരാജാവിനും തമ്മിൽ സ്വൈരക്കേടുണ്ടാവുകയും അതുവഴി ജീവഹാനി ഉണ്ടാവുമെന്ന് പേടിച്ച് കുറൂർ മനക്കാർ, [[ചെങ്ങഴിനാട്]] നാടുവാഴി ആയിരുന്ന [[ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാർ|ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാരുടെ]] ക്ഷണപ്രകാരം വെങ്ങിലശേരിയിലേക്ക് വരികയുമായിരുന്നു. <ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_1.htm</ref> വെങ്ങിലശേരിയിൽ തഴച്ചുവളർന്ന കുറൂർ മനയിലെ ഒരു നമ്പൂതിരി തൃശൂർ ബ്രഹ്മസ്വം മഠത്തിലെ വേദാധ്യാപകനായിരുന്നു. അല്പം പ്രായമായപ്പോഴാണ് തന്റെ വേളിക്കാര്യത്തെ പ്പറ്റി നമ്പൂതിരി ഓർമിച്ചത്. പുറയന്നൂർ മനയിലെ ഗൗരി അന്തർജ്ജനത്തെ വേളികഴിച്ചു കുറൂർമനയിലേക്കു കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.  എപ്പോഴും കൃഷ്ണഭക്തിയിൽ ആറാടിയിരുന്ന മനസ്സായിരുന്നു ഗൗരിക്ക്. അകാലത്തിൽ ഭർത്താവ് മരിച്ചതോടെ ഗൗരിയുടെ ജീവിതം കൃഷ്ണന് വേണ്ടി മാത്രമായി. ഗൗരിയുടെ കൃഷ്ണഭക്തി മറ്റുള്ളവരുടെ പരിഹാസത്തിന് പാത്രമായി തുടങ്ങി. ഏറെ താമസിയാതെ, വിധവയായ ഗൗരിയെ വെങ്ങലശേരിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് മനയിലെ മറ്റുള്ളവർ [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറ്റി. വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി. ഗൗരിക്ക് ഇതിനകം വയസായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. കുറൂർ മനയ്ക്കലെ അന്തർജ്ജനമായിരുന്നതിനാൽ ‘കുറൂരമ്മ’ എന്നാണ് നാട്ടുകാർ ഗൗരിയെ വിളിച്ചിരുന്നത്. വീട്ടിൽ സഹായത്തിന് പരിചാരികയായ ലക്ഷ്‌മിയും അവരുടെ മകൻ മാധവനും ആയിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം മാധവൻ ചന്തയിൽ നിന്നും വന്നപ്പോൾ ഒക്കത്ത് അമ്പാടിക്കണ്ണനെ പ്പോലെ സുന്ദരനായ ഒരു ബാലനും ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ ബാലൻ അവിടുത്തെ വീട്ടുജോലികളും മറ്റും ചെയ്ത് അവിടെ കഴിഞ്ഞ് പോന്നു. അങ്ങനെയിരിക്കെ വില്വമംഗലത്ത് സ്വാമിയാർ കുറൂർ ഇല്ലത്ത് ഒരു പൂജയ്ക്കായി എത്തി. പൂജയ്ക്ക് കൃഷ്ണവിഗ്രഹത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്ന പൂക്കൾ ഈ ബാലന്റെ കാൽച്ചുവട്ടിൽ കിടക്കുന്നത് കണ്ട് അവർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ഏറെ വൈകിയാണ് അത് കൃഷ്ണനായിരുന്നെന്ന കാര്യം അവർക്ക് ബോധ്യമായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. മറ്റൊരിക്കൽ പൂജയ്ക്കായി കുറൂരമ്മ കഷ്ടപ്പെട്ട് കുത്തിവച്ചിരുന്ന അവിലിൽ ബാലൻ ഉമി കലർത്തിവച്ചു. അരുതെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടും അനുസരിക്കാതിരുന്ന ബാലനെ അരി വറക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു കലത്തിലിട്ട് കുറൂരമ്മ മൂടിവച്ചു. ഈ സമയത്ത് വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ പൂജയിലായിരുന്നു. പൂജാസമയത്ത് കൃഷ്ണൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ ഭഗവാനെ കാണാനുമില്ല. ഇതെന്തതിശയം എന്ന് ചിന്തിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കേ,അതാ വരുന്നു കൃഷ്ണൻ, ദേഹമാകെ കരിയിൽ മുങ്ങിക്കൊണ്ട്. ദേഹത്തെ കരിയുടെ വിവരം തിരക്കിയ വില്വമംഗലത്തിനോട് ഉണ്ടായ കഥയൊക്കെ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. ജീവിതം മുഴുവൻ തപസ്സ് ചെയ്യുന്ന സന്യാസികൾക്കു പോലും ഭഗവാന്റെ ദർശനം കിട്ടിയാലായി. എന്നാൽ കുറൂരമ്മയാകട്ടെ, ഭഗവാനെ അരിക്കലത്തിൽ അടച്ചിടാൻ മാത്രം പുണ്യം നേടിയിരിക്കുന്നു. വില്വമംഗലം മനസ്സ് തുറന്ന് കുറൂരമ്മയെ വാഴ്ത്തി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. നാട്ടുകാർക്ക് ഏറെ സഹായങ്ങൾ ചെയ്ത കുറൂരമ്മ പെട്ടെന്നൊരു ദിവസം അപ്രത്യക്ഷയാവുകയായിരുന്നുവത്രെ. കുറൂരമ്മ ഉടലോടെ സ്വർഗ്ഗം പൂകിയെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. കുറൂരമ്മയുടെ കാലശേഷം അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ വെങ്ങിലശ്ശേരിയിൽ നിന്ന് [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിനടുത്തുള്ള]] [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറി. അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ ഇന്നും അവിടെയുണ്ട്. ഈ വകയിൽ പെട്ട പൂർവ്വികനായിരുന്നു പ്രമുഖ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയും ഗാന്ധിയനും [[മാതൃഭൂമി]] സ്ഥാപകരിലൊരാളുമായിരുന്ന [[കുറൂർ നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ഐതിഹ്യകഥാപാത്രങ്ങൾ]] 7yh0m0t0qgs8q60zu3eoey5sb2oaeul 4675534 4675533 2026-10-12T14:44:55Z ~2026-54229-00 223966 /* ഐതിഹ്യം */ 4675534 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kurooramma}} [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട് കേൾക്കാറുള്ള ഒരു ഐതിഹ്യകഥയിലെ നായികയാണ് '''കുറൂരമ്മ'''. [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] ([[ചെങ്ങഴിനാട്]]) [[കേച്ചേരി]]ക്കടുത്ത് [[വെങ്ങിലശ്ശേരി]]യിലുള്ള കുറൂർ ഇല്ലത്താണ് ഇവർ ജീവിച്ചിരുന്നത്. അവിടെ കുറൂരമ്മയുടെ പേരിൽ ഒരു ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രവുമുണ്ട്. [[മേൽപ്പത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരിപ്പാട്|മേല്പത്തൂർ]], [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ|വില്വമംഗലം]],<ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_2.htm</ref> [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി|പൂന്താനം]] എന്നിവർ കുറൂരമ്മയുടെ സമകാലീനരായിരുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. ==ഐതിഹ്യം== യഥാർത്ഥത്തിൽ [[പാലക്കാട് ജില്ല]]യിലായിരുന്നു കുറൂർമന. [[പാലക്കാട്|പാലക്കാടിനടുത്തുള്ള]] പ്രസിദ്ധമായ [[കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാക്ഷേത്രം|കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ]] ഉത്ഭവകഥയുമായി കുറൂർ മനയ്ക്ക് ബന്ധമുണ്ട്. കുറൂർ മനയിലെ മൂത്ത കാരണവരും പാലക്കാട്ടെ നാട്ടുരാജാവിനും തമ്മിൽ സ്വൈരക്കേടുണ്ടാവുകയും അതുവഴി ജീവഹാനി ഉണ്ടാവുമെന്ന് പേടിച്ച് കുറൂർ മനക്കാർ, [[ചെങ്ങഴിനാട്]] നാടുവാഴി ആയിരുന്ന [[ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാർ|ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാരുടെ]] ക്ഷണപ്രകാരം വെങ്ങിലശേരിയിലേക്ക് വരികയുമായിരുന്നു. <ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_1.htm</ref> വെങ്ങിലശേരിയിൽ തഴച്ചുവളർന്ന കുറൂർ മനയിലെ ഒരു നമ്പൂതിരി തൃശൂർ ബ്രഹ്മസ്വം മഠത്തിലെ വേദാധ്യാപകനായിരുന്നു. അല്പം പ്രായമായപ്പോഴാണ് തന്റെ വേളിക്കാര്യത്തെ പ്പറ്റി നമ്പൂതിരി ഓർമിച്ചത്. പുറയന്നൂർ മനയിലെ ഗൗരി അന്തർജ്ജനത്തെ വേളികഴിച്ചു കുറൂർമനയിലേക്കു കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.  എപ്പോഴും കൃഷ്ണഭക്തിയിൽ ആറാടിയിരുന്ന മനസ്സായിരുന്നു ഗൗരിക്ക്. അകാലത്തിൽ ഭർത്താവ് മരിച്ചതോടെ ഗൗരിയുടെ ജീവിതം കൃഷ്ണന് വേണ്ടി മാത്രമായി. ഗൗരിയുടെ കൃഷ്ണഭക്തി മറ്റുള്ളവരുടെ പരിഹാസത്തിന് പാത്രമായി തുടങ്ങി. ഏറെ താമസിയാതെ, വിധവയായ ഗൗരിയെ വെങ്ങലശേരിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് മനയിലെ മറ്റുള്ളവർ [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറ്റി. വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി. ഗൗരിക്ക് ഇതിനകം വയസായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. കുറൂർ മനയ്ക്കലെ അന്തർജ്ജനമായിരുന്നതിനാൽ ‘കുറൂരമ്മ’ എന്നാണ് നാട്ടുകാർ ഗൗരിയെ വിളിച്ചിരുന്നത്. വീട്ടിൽ സഹായത്തിന് പരിചാരികയായ ലക്ഷ്‌മിയും അവരുടെ മകൻ മാധവനും ആയിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം മാധവൻ ചന്തയിൽ നിന്നും വന്നപ്പോൾ ഒക്കത്ത് അമ്പാടിക്കണ്ണനെ പ്പോലെ സുന്ദരനായ ഒരു ബാലനും ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ ബാലൻ അവിടുത്തെ വീട്ടുജോലികളും മറ്റും ചെയ്ത് അവിടെ കഴിഞ്ഞ് പോന്നു. അങ്ങനെയിരിക്കെ വില്വമംഗലത്ത് സ്വാമിയാർ കുറൂർ ഇല്ലത്ത് ഒരു പൂജയ്ക്കായി എത്തി. പൂജയ്ക്ക് കൃഷ്ണവിഗ്രഹത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്ന പൂക്കൾ ഈ ബാലന്റെ കാൽച്ചുവട്ടിൽ കിടക്കുന്നത് കണ്ട് അവർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ഏറെ വൈകിയാണ് അത് കൃഷ്ണനായിരുന്നെന്ന കാര്യം അവർക്ക് ബോധ്യമായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. മറ്റൊരിക്കൽ പൂജയ്ക്കായി കുറൂരമ്മ കഷ്ടപ്പെട്ട് കുത്തിവച്ചിരുന്ന അവിലിൽ ബാലൻ ഉമി കലർത്തിവച്ചു. അരുതെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടും അനുസരിക്കാതിരുന്ന ബാലനെ അരി വറക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു കലത്തിലിട്ട് കുറൂരമ്മ മൂടിവച്ചു. ഈ സമയത്ത് വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ പൂജയിലായിരുന്നു. പൂജാസമയത്ത് കൃഷ്ണൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ ഭഗവാനെ കാണാനുമില്ല. ഇതെന്തതിശയം എന്ന് ചിന്തിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കേ,അതാ വരുന്നു കൃഷ്ണൻ, ദേഹമാകെ കരിയിൽ മുങ്ങിക്കൊണ്ട്. ദേഹത്തെ കരിയുടെ വിവരം തിരക്കിയ വില്വമംഗലത്തിനോട് ഉണ്ടായ കഥയൊക്കെ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. ജീവിതം മുഴുവൻ തപസ്സ് ചെയ്യുന്ന സന്യാസികൾക്കു പോലും ഭഗവാന്റെ ദർശനം കിട്ടിയാലായി. എന്നാൽ കുറൂരമ്മയാകട്ടെ, ഭഗവാനെ അരിക്കലത്തിൽ അടച്ചിടാൻ മാത്രം പുണ്യം നേടിയിരിക്കുന്നു. വില്വമംഗലം മനസ്സ് തുറന്ന് കുറൂരമ്മയെ വാഴ്ത്തി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. നാട്ടുകാർക്ക് ഏറെ സഹായങ്ങൾ ചെയ്ത കുറൂരമ്മ പെട്ടെന്നൊരു ദിവസം അപ്രത്യക്ഷയാവുകയായിരുന്നുവത്രെ. കുറൂരമ്മ ഉടലോടെ സ്വർഗ്ഗം പൂകിയെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. കുറൂരമ്മയുടെ കാലശേഷം അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ വെങ്ങിലശ്ശേരിയിൽ നിന്ന് [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിനടുത്തുള്ള]] [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറി. അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ ഇന്നും അവിടെയുണ്ട്. ഈ വകയിൽ പെട്ട പൂർവ്വികനായിരുന്നു പ്രമുഖ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയും ഗാന്ധിയനും [[മാതൃഭൂമി]] സ്ഥാപകരിലൊരാളുമായിരുന്ന [[കുറൂർ നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ഐതിഹ്യകഥാപാത്രങ്ങൾ]] 1x85n0bx6zc7h43jkbqc7ndc6xdf0xo 4675537 4675534 2026-10-12T14:46:18Z ~2026-54229-00 223966 /* ഐതിഹ്യം */ 4675537 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kurooramma}} [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട് കേൾക്കാറുള്ള ഒരു ഐതിഹ്യകഥയിലെ നായികയാണ് '''കുറൂരമ്മ'''. [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] ([[ചെങ്ങഴിനാട്]]) [[കേച്ചേരി]]ക്കടുത്ത് [[വെങ്ങിലശ്ശേരി]]യിലുള്ള കുറൂർ ഇല്ലത്താണ് ഇവർ ജീവിച്ചിരുന്നത്. അവിടെ കുറൂരമ്മയുടെ പേരിൽ ഒരു ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രവുമുണ്ട്. [[മേൽപ്പത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരിപ്പാട്|മേല്പത്തൂർ]], [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ|വില്വമംഗലം]],<ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_2.htm</ref> [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി|പൂന്താനം]] എന്നിവർ കുറൂരമ്മയുടെ സമകാലീനരായിരുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. ==ഐതിഹ്യം== യഥാർത്ഥത്തിൽ [[പാലക്കാട് ജില്ല]]യിലായിരുന്നു കുറൂർമന. [[പാലക്കാട്|പാലക്കാടിനടുത്തുള്ള]] പ്രസിദ്ധമായ [[കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാക്ഷേത്രം|കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ]] ഉത്ഭവകഥയുമായി കുറൂർ മനയ്ക്ക് ബന്ധമുണ്ട്. കുറൂർ മനയിലെ മൂത്ത കാരണവരും പാലക്കാട്ടെ നാട്ടുരാജാവിനും തമ്മിൽ സ്വൈരക്കേടുണ്ടാവുകയും അതുവഴി ജീവഹാനി ഉണ്ടാവുമെന്ന് പേടിച്ച് കുറൂർ മനക്കാർ, [[ചെങ്ങഴിനാട്]] നാടുവാഴി ആയിരുന്ന [[ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാർ|ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാരുടെ]] ക്ഷണപ്രകാരം വെങ്ങിലശേരിയിലേക്ക് വരികയുമായിരുന്നു. <ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_1.htm</ref> വെങ്ങിലശേരിയിൽ തഴച്ചുവളർന്ന കുറൂർ മനയിലെ ഒരു നമ്പൂതിരി തൃശൂർ ബ്രഹ്മസ്വം മഠത്തിലെ വേദാധ്യാപകനായിരുന്നു. അല്പം പ്രായമായപ്പോഴാണ് തന്റെ വേളിക്കാര്യത്തെ പ്പറ്റി നമ്പൂതിരി ഓർമിച്ചത്. പുറയന്നൂർ മനയിലെ ഗൗരി അന്തർജ്ജനത്തെ വേളികഴിച്ചു കുറൂർമനയിലേക്കു കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.  എപ്പോഴും കൃഷ്ണഭക്തിയിൽ ആറാടിയിരുന്ന മനസ്സായിരുന്നു ഗൗരിക്ക്. അകാലത്തിൽ ഭർത്താവ് മരിച്ചതോടെ ഗൗരിയുടെ ജീവിതം കൃഷ്ണന് വേണ്ടി മാത്രമായി. ഗൗരിയുടെ കൃഷ്ണഭക്തി മറ്റുള്ളവരുടെ പരിഹാസത്തിന് പാത്രമായി തുടങ്ങി. ഏറെ താമസിയാതെ, വിധവയായ ഗൗരിയെ വെങ്ങലശേരിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് മനയിലെ മറ്റുള്ളവർ [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറ്റി. വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി. ഗൗരിക്ക് ഇതിനകം വയസായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. കുറൂർ മനയ്ക്കലെ അന്തർജ്ജനമായിരുന്നതിനാൽ ‘കുറൂരമ്മ’ എന്നാണ് നാട്ടുകാർ ഗൗരിയെ വിളിച്ചിരുന്നത്. വീട്ടിൽ സഹായത്തിന് പരിചാരികയായ ലക്ഷ്‌മിയും അവരുടെ മകൻ മാധവനും ആയിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം മാധവൻ ചന്തയിൽ നിന്നും വന്നപ്പോൾ ഒക്കത്ത് അമ്പാടിക്കണ്ണനെ പ്പോലെ സുന്ദരനായ ഒരു ബാലനും ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ ബാലൻ അവിടുത്തെ വീട്ടുജോലികളും മറ്റും ചെയ്ത് അവിടെ കഴിഞ്ഞ് പോന്നു. അങ്ങനെയിരിക്കെ വില്വമംഗലത്ത് സ്വാമിയാർ കുറൂർ ഇല്ലത്ത് ഒരു പൂജയ്ക്കായി എത്തി. പൂജയ്ക്ക് കൃഷ്ണവിഗ്രഹത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്ന പൂക്കൾ ഈ ബാലന്റെ കാൽച്ചുവട്ടിൽ കിടക്കുന്നത് കണ്ട് അവർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ഏറെ വൈകിയാണ് അത് കൃഷ്ണനായിരുന്നെന്ന കാര്യം അവർക്ക് ബോധ്യമായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. മറ്റൊരിക്കൽ പൂജയ്ക്കായി കുറൂരമ്മ കഷ്ടപ്പെട്ട് കുത്തിവച്ചിരുന്ന അവിലിൽ ബാലൻ ഉമി കലർത്തിവച്ചു. അരുതെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടും അനുസരിക്കാതിരുന്ന ബാലനെ അരി വറക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു കലത്തിലിട്ട് കുറൂരമ്മ മൂടിവച്ചു. ഈ സമയത്ത് വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ പൂജയിലായിരുന്നു. പൂജാസമയത്ത് കൃഷ്ണൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ ഭഗവാനെ കാണാനുമില്ല. ഇതെന്തതിശയം എന്ന് ചിന്തിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കേ,അതാ വരുന്നു കൃഷ്ണൻ, ദേഹമാകെ കരിയിൽ മുങ്ങിക്കൊണ്ട്. ദേഹത്തെ കരിയുടെ വിവരം തിരക്കിയ വില്വമംഗലത്തിനോട് ഉണ്ടായ കഥയൊക്കെ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. ജീവിതം മുഴുവൻ തപസ്സ് ചെയ്യുന്ന സന്യാസികൾക്കു പോലും ഭഗവാന്റെ ദർശനം കിട്ടിയാലായി. എന്നാൽ കുറൂരമ്മയാകട്ടെ, ഭഗവാനെ അരിക്കലത്തിൽ അടച്ചിടാൻ മാത്രം പുണ്യം നേടിയിരിക്കുന്നു. വില്വമംഗലം മനസ്സ് തുറന്ന് കുറൂരമ്മയെ വാഴ്ത്തി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. നാട്ടുകാർക്ക് ഏറെ സഹായങ്ങൾ ചെയ്ത കുറൂരമ്മ പെട്ടെന്നൊരു ദിവസം അപ്രത്യക്ഷയാവുകയായിരുന്നുവത്രെ. കുറൂരമ്മ ഉടലോടെ സ്വർഗ്ഗം പൂകിയെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. കുറൂരമ്മയുടെ കാലശേഷം അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ വെങ്ങിലശ്ശേരിയിൽ നിന്ന് [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിനടുത്തുള്ള]] [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറി. അവരുടെ പിന്മുറക്കാർ ഇന്നും അവിടെയുണ്ട്. ഈ വകയിൽ പെട്ട പൂർവ്വികനായിരുന്നു പ്രമുഖ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയും ഗാന്ധിയനും [[മാതൃഭൂമി]] സ്ഥാപകരിലൊരാളുമായിരുന്ന [[കുറൂർ നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ഐതിഹ്യകഥാപാത്രങ്ങൾ]] 9noq85q8h6ibpizz13quvj4ll2cj1dp 4675545 4675537 2026-10-12T15:00:21Z ~2026-54229-00 223966 /* ഐതിഹ്യം */ 4675545 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kurooramma}} [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട് കേൾക്കാറുള്ള ഒരു ഐതിഹ്യകഥയിലെ നായികയാണ് '''കുറൂരമ്മ'''. [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] ([[ചെങ്ങഴിനാട്]]) [[കേച്ചേരി]]ക്കടുത്ത് [[വെങ്ങിലശ്ശേരി]]യിലുള്ള കുറൂർ ഇല്ലത്താണ് ഇവർ ജീവിച്ചിരുന്നത്. അവിടെ കുറൂരമ്മയുടെ പേരിൽ ഒരു ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രവുമുണ്ട്. [[മേൽപ്പത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരിപ്പാട്|മേല്പത്തൂർ]], [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ|വില്വമംഗലം]],<ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_2.htm</ref> [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി|പൂന്താനം]] എന്നിവർ കുറൂരമ്മയുടെ സമകാലീനരായിരുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. ==ഐതിഹ്യം== യഥാർത്ഥത്തിൽ [[പാലക്കാട് ജില്ല]]യിലായിരുന്നു കുറൂർമന. [[പാലക്കാട്|പാലക്കാടിനടുത്തുള്ള]] പ്രസിദ്ധമായ [[കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാക്ഷേത്രം|കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ]] ഉത്ഭവകഥയുമായി കുറൂർ മനയ്ക്ക് ബന്ധമുണ്ട്. കുറൂർ മനയിലെ മൂത്ത കാരണവരും പാലക്കാട്ടെ നാട്ടുരാജാവിനും തമ്മിൽ സ്വൈരക്കേടുണ്ടാവുകയും അതുവഴി ജീവഹാനി ഉണ്ടാവുമെന്ന് പേടിച്ച് കുറൂർ മനക്കാർ, [[ചെങ്ങഴിനാട്]] നാടുവാഴി ആയിരുന്ന [[ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാർ|ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാരുടെ]] ക്ഷണപ്രകാരം വെങ്ങിലശേരിയിലേക്ക് വരികയുമായിരുന്നു. <ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_1.htm</ref> വെങ്ങിലശേരിയിൽ തഴച്ചുവളർന്ന കുറൂർ മനയിലെ ഒരു നമ്പൂതിരി തൃശൂർ ബ്രഹ്മസ്വം മഠത്തിലെ വേദാധ്യാപകനായിരുന്നു. അല്പം പ്രായമായപ്പോഴാണ് തന്റെ വേളിക്കാര്യത്തെ പ്പറ്റി നമ്പൂതിരി ഓർമിച്ചത്. പുറയന്നൂർ മനയിലെ ഗൗരി അന്തർജ്ജനത്തെ വേളികഴിച്ചു കുറൂർമനയിലേക്കു കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.  എപ്പോഴും കൃഷ്ണഭക്തിയിൽ ആറാടിയിരുന്ന മനസ്സായിരുന്നു ഗൗരിക്ക്. അകാലത്തിൽ ഭർത്താവ് മരിച്ചതോടെ ഗൗരിയുടെ ജീവിതം കൃഷ്ണന് വേണ്ടി മാത്രമായി. ഗൗരിയുടെ കൃഷ്ണഭക്തി മറ്റുള്ളവരുടെ പരിഹാസത്തിന് പാത്രമായി തുടങ്ങി. ഏറെ താമസിയാതെ, വിധവയായ ഗൗരിയെ വെങ്ങിലശേരിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് മനയിലെ മറ്റുള്ളവർ [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറ്റി. വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി. ഗൗരിക്ക് ഇതിനകം വയസായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. കുറൂർ മനയ്ക്കലെ അന്തർജ്ജനമായിരുന്നതിനാൽ ‘കുറൂരമ്മ’ എന്നാണ് നാട്ടുകാർ ഗൗരിയെ വിളിച്ചിരുന്നത്. വീട്ടിൽ സഹായത്തിന് പരിചാരികയായ ലക്ഷ്‌മിയും അവരുടെ മകൻ മാധവനും ആയിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം മാധവൻ ചന്തയിൽ നിന്നും വന്നപ്പോൾ ഒക്കത്ത് അമ്പാടിക്കണ്ണനെ പ്പോലെ സുന്ദരനായ ഒരു ബാലനും ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ ബാലൻ അവിടുത്തെ വീട്ടുജോലികളും മറ്റും ചെയ്ത് അവിടെ കഴിഞ്ഞ് പോന്നു. അങ്ങനെയിരിക്കെ വില്വമംഗലത്ത് സ്വാമിയാർ കുറൂർ ഇല്ലത്ത് ഒരു പൂജയ്ക്കായി എത്തി. പൂജയ്ക്ക് കൃഷ്ണവിഗ്രഹത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്ന പൂക്കൾ ഈ ബാലന്റെ കാൽച്ചുവട്ടിൽ കിടക്കുന്നത് കണ്ട് അവർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ഏറെ വൈകിയാണ് അത് കൃഷ്ണനായിരുന്നെന്ന കാര്യം അവർക്ക് ബോധ്യമായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. മറ്റൊരിക്കൽ പൂജയ്ക്കായി കുറൂരമ്മ കഷ്ടപ്പെട്ട് കുത്തിവച്ചിരുന്ന അവിലിൽ ബാലൻ ഉമി കലർത്തിവച്ചു. അരുതെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടും അനുസരിക്കാതിരുന്ന ബാലനെ അരി വറക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു കലത്തിലിട്ട് കുറൂരമ്മ മൂടിവച്ചു. ഈ സമയത്ത് വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ പൂജയിലായിരുന്നു. പൂജാസമയത്ത് കൃഷ്ണൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ ഭഗവാനെ കാണാനുമില്ല. ഇതെന്തതിശയം എന്ന് ചിന്തിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കേ,അതാ വരുന്നു കൃഷ്ണൻ, ദേഹമാകെ കരിയിൽ മുങ്ങിക്കൊണ്ട്. ദേഹത്തെ കരിയുടെ വിവരം തിരക്കിയ വില്വമംഗലത്തിനോട് ഉണ്ടായ കഥയൊക്കെ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. ജീവിതം മുഴുവൻ തപസ്സ് ചെയ്യുന്ന സന്യാസികൾക്കു പോലും ഭഗവാന്റെ ദർശനം കിട്ടിയാലായി. എന്നാൽ കുറൂരമ്മയാകട്ടെ, ഭഗവാനെ അരിക്കലത്തിൽ അടച്ചിടാൻ മാത്രം പുണ്യം നേടിയിരിക്കുന്നു. വില്വമംഗലം മനസ്സ് തുറന്ന് കുറൂരമ്മയെ വാഴ്ത്തി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. നാട്ടുകാർക്ക് ഏറെ സഹായങ്ങൾ ചെയ്ത കുറൂരമ്മ പെട്ടെന്നൊരു ദിവസം അപ്രത്യക്ഷയാവുകയായിരുന്നുവത്രെ. കുറൂരമ്മ ഉടലോടെ സ്വർഗ്ഗം പൂകിയെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. കുറൂരമ്മയുടെ നിർവാണത്തിനുശേഷം മന നശിച്ചുപോയിരുന്നു. എന്നാൽ, ചുറ്റുഭാഗത്തുമുള്ള ഭൂമി അന്യാധീനപ്പെട്ട് പോയപ്പോഴും ഇല്ലപ്പറമ്പ് മാത്രം അന്യാധീനപ്പെട്ടില്ല. മനയിരുന്ന സ്ഥാനം കൈയേറാനും ആർക്കും ധൈര്യമുണ്ടായില്ല. അങ്ങനെ നാട്ടുകാരുടെയും മറ്റ് ഭക്തരുടെ യും സഹായത്തോടെ കുറൂർ ക്ഷേത്രം ഉയർന്നു. വെങ്ങിലശേരിയിൽ നിന്ന് [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിനടുത്തുള്ള]] അടാട്ടേക്ക് മാറിയ കുറൂർ മനക്കാർ ഇന്നും അവിടെയുണ്ട്. ഈ വകയിൽ പെട്ട പൂർവ്വികനായിരുന്നു പ്രമുഖ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയും ഗാന്ധിയനും [[മാതൃഭൂമി]] സ്ഥാപകരിലൊരാളുമായിരുന്ന [[കുറൂർ നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ഐതിഹ്യകഥാപാത്രങ്ങൾ]] 25alzjnbks8bajy4gvzivigbgqcsmeg 4675548 4675545 2026-10-12T15:05:21Z ~2026-54229-00 223966 /* ഐതിഹ്യം */ 4675548 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kurooramma}} [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട് കേൾക്കാറുള്ള ഒരു ഐതിഹ്യകഥയിലെ നായികയാണ് '''കുറൂരമ്മ'''. [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] ([[ചെങ്ങഴിനാട്]]) [[കേച്ചേരി]]ക്കടുത്ത് [[വെങ്ങിലശ്ശേരി]]യിലുള്ള കുറൂർ ഇല്ലത്താണ് ഇവർ ജീവിച്ചിരുന്നത്. അവിടെ കുറൂരമ്മയുടെ പേരിൽ ഒരു ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രവുമുണ്ട്. [[മേൽപ്പത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരിപ്പാട്|മേല്പത്തൂർ]], [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ|വില്വമംഗലം]],<ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_2.htm</ref> [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി|പൂന്താനം]] എന്നിവർ കുറൂരമ്മയുടെ സമകാലീനരായിരുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. ==ഐതിഹ്യം== യഥാർത്ഥത്തിൽ [[പാലക്കാട് ജില്ല]]യിലായിരുന്നു കുറൂർമന. [[പാലക്കാട്|പാലക്കാടിനടുത്തുള്ള]] പ്രസിദ്ധമായ [[കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാക്ഷേത്രം|കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ]] ഉത്ഭവകഥയുമായി കുറൂർ മനയ്ക്ക് ബന്ധമുണ്ട്. കുറൂർ മനയിലെ മൂത്ത കാരണവരും പാലക്കാട്ടെ നാട്ടുരാജാവിനും തമ്മിൽ സ്വൈരക്കേടുണ്ടാവുകയും അതുവഴി ജീവഹാനി ഉണ്ടാവുമെന്ന് പേടിച്ച് കുറൂർ മനക്കാർ, [[ചെങ്ങഴിനാട്]] നാടുവാഴി ആയിരുന്ന [[ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാർ|ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാരുടെ]] ക്ഷണപ്രകാരം വെങ്ങിലശേരിയിലേക്ക് വരികയുമായിരുന്നു. <ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_1.htm</ref> വെങ്ങിലശേരിയിൽ തഴച്ചുവളർന്ന കുറൂർ മനയിലെ ഒരു നമ്പൂതിരി തൃശൂർ ബ്രഹ്മസ്വം മഠത്തിലെ വേദാധ്യാപകനായിരുന്നു. അല്പം പ്രായമായപ്പോഴാണ് തന്റെ വേളിക്കാര്യത്തെ പ്പറ്റി നമ്പൂതിരി ഓർമിച്ചത്. പുറയന്നൂർ മനയിലെ ഗൗരി അന്തർജ്ജനത്തെ വേളികഴിച്ചു കുറൂർമനയിലേക്കു കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.  എപ്പോഴും കൃഷ്ണഭക്തിയിൽ ആറാടിയിരുന്ന മനസ്സായിരുന്നു ഗൗരിക്ക്. അകാലത്തിൽ ഭർത്താവ് മരിച്ചതോടെ ഗൗരിയുടെ ജീവിതം കൃഷ്ണന് വേണ്ടി മാത്രമായി. ഗൗരിയുടെ കൃഷ്ണഭക്തി മറ്റുള്ളവരുടെ പരിഹാസത്തിന് പാത്രമായി തുടങ്ങി. ഏറെ താമസിയാതെ, വിധവയായ ഗൗരിയെ വെങ്ങിലശേരിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് മനയിലെ മറ്റുള്ളവർ [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറ്റി. വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി. ഗൗരിക്ക് ഇതിനകം വയസായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. കുറൂർ മനയ്ക്കലെ അന്തർജ്ജനമായിരുന്നതിനാൽ ‘കുറൂരമ്മ’ എന്നാണ് നാട്ടുകാർ ഗൗരിയെ വിളിച്ചിരുന്നത്. വീട്ടിൽ സഹായത്തിന് പരിചാരികയായ ലക്ഷ്‌മിയും അവരുടെ മകൻ മാധവനും ആയിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം മാധവൻ ചന്തയിൽ നിന്നും വന്നപ്പോൾ ഒക്കത്ത് അമ്പാടിക്കണ്ണനെ പ്പോലെ സുന്ദരനായ ഒരു ബാലനും ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ ബാലൻ അവിടുത്തെ വീട്ടുജോലികളും മറ്റും ചെയ്ത് അവിടെ കഴിഞ്ഞ് പോന്നു. അങ്ങനെയിരിക്കെ വില്വമംഗലത്ത് സ്വാമിയാർ കുറൂർ ഇല്ലത്ത് ഒരു പൂജയ്ക്കായി എത്തി. പൂജയ്ക്ക് കൃഷ്ണവിഗ്രഹത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്ന പൂക്കൾ ഈ ബാലന്റെ കാൽച്ചുവട്ടിൽ കിടക്കുന്നത് കണ്ട് അവർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ഏറെ വൈകിയാണ് അത് കൃഷ്ണനായിരുന്നെന്ന കാര്യം അവർക്ക് ബോധ്യമായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. മറ്റൊരിക്കൽ പൂജയ്ക്കായി കുറൂരമ്മ കഷ്ടപ്പെട്ട് കുത്തിവച്ചിരുന്ന അവിലിൽ ബാലൻ ഉമി കലർത്തിവച്ചു. അരുതെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടും അനുസരിക്കാതിരുന്ന ബാലനെ അരി വറക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു കലത്തിലിട്ട് കുറൂരമ്മ മൂടിവച്ചു. ഈ സമയത്ത് വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ പൂജയിലായിരുന്നു. പൂജാസമയത്ത് കൃഷ്ണൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ ഭഗവാനെ കാണാനുമില്ല. ഇതെന്തതിശയം എന്ന് ചിന്തിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കേ,അതാ വരുന്നു കൃഷ്ണൻ, ദേഹമാകെ കരിയിൽ മുങ്ങിക്കൊണ്ട്. ദേഹത്തെ കരിയുടെ വിവരം തിരക്കിയ വില്വമംഗലത്തിനോട് ഉണ്ടായ കഥയൊക്കെ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. ജീവിതം മുഴുവൻ തപസ്സ് ചെയ്യുന്ന സന്യാസികൾക്കു പോലും ഭഗവാന്റെ ദർശനം കിട്ടിയാലായി. എന്നാൽ കുറൂരമ്മയാകട്ടെ, ഭഗവാനെ അരിക്കലത്തിൽ അടച്ചിടാൻ മാത്രം പുണ്യം നേടിയിരിക്കുന്നു. വില്വമംഗലം മനസ്സ് തുറന്ന് കുറൂരമ്മയെ വാഴ്ത്തി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. നാട്ടുകാർക്ക് ഏറെ സഹായങ്ങൾ ചെയ്ത കുറൂരമ്മ പെട്ടെന്നൊരു ദിവസം അപ്രത്യക്ഷയാവുകയായിരുന്നുവത്രെ. കുറൂരമ്മ ഉടലോടെ സ്വർഗ്ഗം പൂകിയെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. കുറൂരമ്മയുടെ കാലശേഷം മന നശിച്ചു പോയിരുന്നു. എന്നാൽ, ചുറ്റുഭാഗത്തുമുള്ള ഭൂമി അന്യാധീനപ്പെട്ട് പോയപ്പോഴും ഇല്ലപ്പറമ്പ് മാത്രം അന്യാധീനപ്പെട്ടില്ല. മനയിരുന്ന സ്ഥാനം കൈയേറാനും ആർക്കും ധൈര്യമുണ്ടായില്ല. അങ്ങനെ നാട്ടുകാരുടെയും മറ്റ് ഭക്തരുടെയും സഹായത്തോടെ കുറൂർ ക്ഷേത്രം ഉയർന്നു. വെങ്ങിലശേരിയിൽ നിന്ന് [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിനടുത്തുള്ള]] അടാട്ടേക്ക് മാറിയ കുറൂർ മനക്കാർ ഇന്നും അവിടെയുണ്ട്. ഈ വകയിൽ പെട്ട പൂർവ്വികനായിരുന്നു പ്രമുഖ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയും ഗാന്ധിയനും [[മാതൃഭൂമി]] സ്ഥാപകരിലൊരാളുമായിരുന്ന [[കുറൂർ നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ഐതിഹ്യകഥാപാത്രങ്ങൾ]] ep2szrjqhpjowtth2n9ika10tmg5ur1 4675552 4675548 2026-10-12T15:07:02Z ~2026-54229-00 223966 /* ഐതിഹ്യം */ 4675552 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kurooramma}} [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട് കേൾക്കാറുള്ള ഒരു ഐതിഹ്യകഥയിലെ നായികയാണ് '''കുറൂരമ്മ'''. [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] ([[ചെങ്ങഴിനാട്]]) [[കേച്ചേരി]]ക്കടുത്ത് [[വെങ്ങിലശ്ശേരി]]യിലുള്ള കുറൂർ ഇല്ലത്താണ് ഇവർ ജീവിച്ചിരുന്നത്. അവിടെ കുറൂരമ്മയുടെ പേരിൽ ഒരു ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രവുമുണ്ട്. [[മേൽപ്പത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരിപ്പാട്|മേല്പത്തൂർ]], [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ|വില്വമംഗലം]],<ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_2.htm</ref> [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി|പൂന്താനം]] എന്നിവർ കുറൂരമ്മയുടെ സമകാലീനരായിരുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. ==ഐതിഹ്യം== യഥാർത്ഥത്തിൽ [[പാലക്കാട് ജില്ല]]യിലായിരുന്നു കുറൂർമന. [[പാലക്കാട്|പാലക്കാടിനടുത്തുള്ള]] പ്രസിദ്ധമായ [[കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാക്ഷേത്രം|കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ]] ഉത്ഭവകഥയുമായി കുറൂർ മനയ്ക്ക് ബന്ധമുണ്ട്. കുറൂർ മനയിലെ മൂത്ത കാരണവരും പാലക്കാട്ടെ നാട്ടുരാജാവിനും തമ്മിൽ സ്വൈരക്കേടുണ്ടാവുകയും അതുവഴി ജീവഹാനി ഉണ്ടാവുമെന്ന് പേടിച്ച് കുറൂർ മനക്കാർ, [[ചെങ്ങഴിനാട്]] നാടുവാഴി ആയിരുന്ന [[ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാർ|ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാരുടെ]] ക്ഷണപ്രകാരം വെങ്ങിലശേരിയിലേക്ക് വരികയുമായിരുന്നു. <ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_1.htm</ref> വെങ്ങിലശേരിയിൽ തഴച്ചുവളർന്ന കുറൂർ മനയിലെ ഒരു നമ്പൂതിരി തൃശൂർ ബ്രഹ്മസ്വം മഠത്തിലെ വേദാധ്യാപകനായിരുന്നു. അല്പം പ്രായമായപ്പോഴാണ് തന്റെ വേളിക്കാര്യത്തെ പ്പറ്റി നമ്പൂതിരി ഓർമിച്ചത്. പുറയന്നൂർ മനയിലെ ഗൗരി അന്തർജ്ജനത്തെ വേളികഴിച്ചു കുറൂർമനയിലേക്കു കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.  എപ്പോഴും കൃഷ്ണഭക്തിയിൽ ആറാടിയിരുന്ന മനസ്സായിരുന്നു ഗൗരിക്ക്. അകാലത്തിൽ ഭർത്താവ് മരിച്ചതോടെ ഗൗരിയുടെ ജീവിതം കൃഷ്ണന് വേണ്ടി മാത്രമായി. ഗൗരിയുടെ കൃഷ്ണഭക്തി മറ്റുള്ളവരുടെ പരിഹാസത്തിന് പാത്രമായി തുടങ്ങി. ഏറെ താമസിയാതെ, വിധവയായ ഗൗരിയെ വെങ്ങിലശേരിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് മനയിലെ മറ്റുള്ളവർ [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറ്റി. വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി. ഗൗരിക്ക് ഇതിനകം വയസായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. കുറൂർ മനയ്ക്കലെ അന്തർജ്ജനമായിരുന്നതിനാൽ ‘കുറൂരമ്മ’ എന്നാണ് നാട്ടുകാർ ഗൗരിയെ വിളിച്ചിരുന്നത്. വീട്ടിൽ സഹായത്തിന് പരിചാരികയായ ലക്ഷ്‌മിയും അവരുടെ മകൻ മാധവനും ആയിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം മാധവൻ ചന്തയിൽ നിന്നും വന്നപ്പോൾ ഒക്കത്ത് അമ്പാടിക്കണ്ണനെ പ്പോലെ സുന്ദരനായ ഒരു ബാലനും ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ ബാലൻ അവിടുത്തെ വീട്ടുജോലികളും മറ്റും ചെയ്ത് അവിടെ കഴിഞ്ഞ് പോന്നു. അങ്ങനെയിരിക്കെ വില്വമംഗലത്ത് സ്വാമിയാർ കുറൂർ ഇല്ലത്ത് ഒരു പൂജയ്ക്കായി എത്തി. പൂജയ്ക്ക് കൃഷ്ണവിഗ്രഹത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്ന പൂക്കൾ ഈ ബാലന്റെ കാൽച്ചുവട്ടിൽ കിടക്കുന്നത് കണ്ട് അവർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ഏറെ വൈകിയാണ് അത് കൃഷ്ണനായിരുന്നെന്ന കാര്യം അവർക്ക് ബോധ്യമായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. മറ്റൊരിക്കൽ പൂജയ്ക്കായി കുറൂരമ്മ കഷ്ടപ്പെട്ട് കുത്തിവച്ചിരുന്ന അവിലിൽ ബാലൻ ഉമി കലർത്തിവച്ചു. അരുതെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടും അനുസരിക്കാതിരുന്ന ബാലനെ അരി വറക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു കലത്തിലിട്ട് കുറൂരമ്മ മൂടിവച്ചു. ഈ സമയത്ത് വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ പൂജയിലായിരുന്നു. പൂജാസമയത്ത് കൃഷ്ണൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ ഭഗവാനെ കാണാനുമില്ല. ഇതെന്തതിശയം എന്ന് ചിന്തിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കേ,അതാ വരുന്നു കൃഷ്ണൻ, ദേഹമാകെ കരിയിൽ മുങ്ങിക്കൊണ്ട്. ദേഹത്തെ കരിയുടെ വിവരം തിരക്കിയ വില്വമംഗലത്തിനോട് ഉണ്ടായ കഥയൊക്കെ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. ജീവിതം മുഴുവൻ തപസ്സ് ചെയ്യുന്ന സന്യാസികൾക്കു പോലും ഭഗവാന്റെ ദർശനം കിട്ടിയാലായി. എന്നാൽ കുറൂരമ്മയാകട്ടെ, ഭഗവാനെ അരിക്കലത്തിൽ അടച്ചിടാൻ മാത്രം പുണ്യം നേടിയിരിക്കുന്നു. വില്വമംഗലം മനസ്സ് തുറന്ന് കുറൂരമ്മയെ വാഴ്ത്തി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. നാട്ടുകാർക്ക് ഏറെ സഹായങ്ങൾ ചെയ്ത കുറൂരമ്മ പെട്ടെന്നൊരു ദിവസം അപ്രത്യക്ഷയാവുകയായിരുന്നുവത്രെ. കുറൂരമ്മ ഉടലോടെ സ്വർഗ്ഗം പൂകിയെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. കുറൂരമ്മയുടെ കാലശേഷം മന നശിച്ചു പോയിരുന്നു. ചുറ്റുഭാഗത്തുമുള്ള ഭൂമി അന്യാധീനപ്പെട്ട് പോയപ്പോഴും ഇല്ലപ്പറമ്പ് മാത്രം അന്യാധീനപ്പെട്ടില്ല. മനയിരുന്ന സ്ഥാനം കൈയേറാനും ആർക്കും ധൈര്യമുണ്ടായില്ല. അങ്ങനെ നാട്ടുകാരുടെയും മറ്റ് ഭക്തരുടെയും സഹായത്തോടെ കുറൂർ ക്ഷേത്രം ഉയർന്നു. വെങ്ങിലശേരിയിൽ നിന്ന് [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിനടുത്തുള്ള]] അടാട്ടേക്ക് മാറിയ കുറൂർ മനക്കാർ ഇന്നും അവിടെയുണ്ട്. ഈ വകയിൽ പെട്ട പൂർവ്വികനായിരുന്നു പ്രമുഖ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയും ഗാന്ധിയനും [[മാതൃഭൂമി]] സ്ഥാപകരിലൊരാളുമായിരുന്ന [[കുറൂർ നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ഐതിഹ്യകഥാപാത്രങ്ങൾ]] qgxe5c11eebimau1b4p1k2ydixqqylu 4675564 4675552 2026-10-12T15:42:08Z ~2026-54229-00 223966 /* ഐതിഹ്യം */ 4675564 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kurooramma}} [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട് കേൾക്കാറുള്ള ഒരു ഐതിഹ്യകഥയിലെ നായികയാണ് '''കുറൂരമ്മ'''. [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] ([[ചെങ്ങഴിനാട്]]) [[കേച്ചേരി]]ക്കടുത്ത് [[വെങ്ങിലശ്ശേരി]]യിലുള്ള കുറൂർ ഇല്ലത്താണ് ഇവർ ജീവിച്ചിരുന്നത്. അവിടെ കുറൂരമ്മയുടെ പേരിൽ ഒരു ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രവുമുണ്ട്. [[മേൽപ്പത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരിപ്പാട്|മേല്പത്തൂർ]], [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ|വില്വമംഗലം]],<ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_2.htm</ref> [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി|പൂന്താനം]] എന്നിവർ കുറൂരമ്മയുടെ സമകാലീനരായിരുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. ==ഐതിഹ്യം== യഥാർത്ഥത്തിൽ [[പാലക്കാട് ജില്ല]]യിലായിരുന്നു കുറൂർമന. [[പാലക്കാട്|പാലക്കാടിനടുത്തുള്ള]] പ്രസിദ്ധമായ [[കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാക്ഷേത്രം|കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ]] ഉത്ഭവകഥയുമായി കുറൂർ മനയ്ക്ക് ബന്ധമുണ്ട്. കുറൂർ മനയിലെ മൂത്ത കാരണവരും പാലക്കാട്ടെ നാട്ടുരാജാവിനും തമ്മിൽ സ്വൈരക്കേടുണ്ടാവുകയും അതുവഴി ജീവഹാനി ഉണ്ടാവുമെന്ന് പേടിച്ച് കുറൂർ മനക്കാർ, [[ചെങ്ങഴിനാട്]] നാടുവാഴി ആയിരുന്ന [[ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാർ|ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാരുടെ]] ക്ഷണപ്രകാരം വെങ്ങിലശേരിയിലേക്ക് വരികയുമായിരുന്നു. <ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_1.htm</ref> വെങ്ങിലശേരിയിൽ തഴച്ചുവളർന്ന കുറൂർ മനയിലെ ഒരു നമ്പൂതിരി തൃശൂർ ബ്രഹ്മസ്വം മഠത്തിലെ വേദാധ്യാപകനായിരുന്നു. അല്പം പ്രായമായപ്പോഴാണ് തന്റെ വേളിക്കാര്യത്തെ പ്പറ്റി നമ്പൂതിരി ഓർമിച്ചത്. പുറയന്നൂർ മനയിലെ ഗൗരി അന്തർജ്ജനത്തെ വേളികഴിച്ചു കുറൂർമനയിലേക്കു കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.  എപ്പോഴും കൃഷ്ണഭക്തിയിൽ ആറാടിയിരുന്ന മനസ്സായിരുന്നു ഗൗരിക്ക്. അകാലത്തിൽ ഭർത്താവ് മരിച്ചതോടെ ഗൗരിയുടെ ജീവിതം കൃഷ്ണന് വേണ്ടി മാത്രമായി. ഗൗരിയുടെ കൃഷ്ണഭക്തി മറ്റുള്ളവരുടെ പരിഹാസത്തിന് പാത്രമായി തുടങ്ങി. ഏറെ താമസിയാതെ, വിധവയായ ഗൗരിയെ വെങ്ങിലശേരിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് മനയിലെ മറ്റുള്ളവർ [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറ്റി. വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി. ഗൗരിക്ക് ഇതിനകം വയസായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. കുറൂർ മനയ്ക്കലെ അന്തർജ്ജനമായിരുന്നതിനാൽ ‘കുറൂരമ്മ’ എന്നാണ് നാട്ടുകാർ ഗൗരിയെ വിളിച്ചിരുന്നത്. വീട്ടിൽ സഹായത്തിന് പരിചാരികയായ ലക്ഷ്‌മിയും അവരുടെ മകൻ മാധവനും ആയിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം മാധവൻ ചന്തയിൽ നിന്നും വന്നപ്പോൾ ഒക്കത്ത് അമ്പാടിക്കണ്ണനെ പ്പോലെ സുന്ദരനായ ഒരു ബാലനും ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ ബാലൻ അവിടുത്തെ വീട്ടുജോലികളും മറ്റും ചെയ്ത് അവിടെ കഴിഞ്ഞ് പോന്നു. അങ്ങനെയിരിക്കെ വില്വമംഗലത്ത് സ്വാമിയാർ കുറൂർ ഇല്ലത്ത് ഒരു പൂജയ്ക്കായി എത്തി. പൂജയ്ക്ക് കൃഷ്ണവിഗ്രഹത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്ന പൂക്കൾ ഈ ബാലന്റെ കാൽച്ചുവട്ടിൽ കിടക്കുന്നത് കണ്ട് അവർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ഏറെ വൈകിയാണ് അത് കൃഷ്ണനായിരുന്നെന്ന കാര്യം അവർക്ക് ബോധ്യമായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. മറ്റൊരിക്കൽ പൂജയ്ക്കായി കുറൂരമ്മ കഷ്ടപ്പെട്ട് കുത്തിവച്ചിരുന്ന അവിലിൽ ബാലൻ ഉമി കലർത്തിവച്ചു. അരുതെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടും അനുസരിക്കാതിരുന്ന ബാലനെ അരി വറക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു കലത്തിലിട്ട് കുറൂരമ്മ മൂടിവച്ചു. ഈ സമയത്ത് വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ പൂജയിലായിരുന്നു. പൂജാസമയത്ത് കൃഷ്ണൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ ഭഗവാനെ കാണാനുമില്ല. ഇതെന്തതിശയം എന്ന് ചിന്തിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കേ,അതാ വരുന്നു കൃഷ്ണൻ, ദേഹമാകെ കരിയിൽ മുങ്ങിക്കൊണ്ട്. ദേഹത്തെ കരിയുടെ വിവരം തിരക്കിയ വില്വമംഗലത്തിനോട് ഉണ്ടായ കഥയൊക്കെ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. ജീവിതം മുഴുവൻ തപസ്സ് ചെയ്യുന്ന സന്യാസികൾക്കു പോലും ഭഗവാന്റെ ദർശനം കിട്ടിയാലായി. എന്നാൽ കുറൂരമ്മയാകട്ടെ, ഭഗവാനെ അരിക്കലത്തിൽ അടച്ചിടാൻ മാത്രം പുണ്യം നേടിയിരിക്കുന്നു. വില്വമംഗലം മനസ്സ് തുറന്ന് കുറൂരമ്മയെ വാഴ്ത്തി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. നാട്ടുകാർക്ക് ഏറെ സഹായങ്ങൾ ചെയ്ത കുറൂരമ്മ പെട്ടെന്നൊരു ദിവസം അപ്രത്യക്ഷയാവുകയായിരുന്നുവത്രെ. കുറൂരമ്മ ഉടലോടെ സ്വർഗ്ഗം പൂകിയെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. കുറൂരമ്മയുടെ കാലശേഷം മന നശിച്ചു പോയിരുന്നു. ചുറ്റുഭാഗത്തുമുള്ള ഭൂമി അന്യാധീനപ്പെട്ട് പോയപ്പോഴും ഇല്ലപ്പറമ്പ് മാത്രം അന്യാധീനപ്പെട്ടില്ല. മനയിരുന്ന സ്ഥാനം കൈയേറാനും ആർക്കും ധൈര്യമുണ്ടായില്ല. അങ്ങനെ നാട്ടുകാരുടെയും മറ്റ് ഭക്തരുടെയും സഹായത്തോടെ കുറൂർ ക്ഷേത്രം ഉയർന്നു. ബാലഗോപാലപ്രതിഷ്ഠയാണ് ഇവിടെ. വെങ്ങിലശേരിയിൽ നിന്ന് [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിനടുത്തുള്ള]] അടാട്ടേക്ക് മാറിയ കുറൂർ മനക്കാർ ഇന്നും അവിടെയുണ്ട്. ഈ വകയിൽ പെട്ട പൂർവ്വികനായിരുന്നു പ്രമുഖ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയും ഗാന്ധിയനും [[മാതൃഭൂമി]] സ്ഥാപകരിലൊരാളുമായിരുന്ന [[കുറൂർ നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ഐതിഹ്യകഥാപാത്രങ്ങൾ]] h9wqdmhqnpstejt7lqyztnmxsg2hx8g 4675565 4675564 2026-10-12T15:43:23Z ~2026-54229-00 223966 /* ഐതിഹ്യം */ 4675565 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kurooramma}} [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട് കേൾക്കാറുള്ള ഒരു ഐതിഹ്യകഥയിലെ നായികയാണ് '''കുറൂരമ്മ'''. [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] ([[ചെങ്ങഴിനാട്]]) [[കേച്ചേരി]]ക്കടുത്ത് [[വെങ്ങിലശ്ശേരി]]യിലുള്ള കുറൂർ ഇല്ലത്താണ് ഇവർ ജീവിച്ചിരുന്നത്. അവിടെ കുറൂരമ്മയുടെ പേരിൽ ഒരു ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രവുമുണ്ട്. [[മേൽപ്പത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരിപ്പാട്|മേല്പത്തൂർ]], [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ|വില്വമംഗലം]],<ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_2.htm</ref> [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി|പൂന്താനം]] എന്നിവർ കുറൂരമ്മയുടെ സമകാലീനരായിരുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. ==ഐതിഹ്യം== യഥാർത്ഥത്തിൽ [[പാലക്കാട് ജില്ല]]യിലായിരുന്നു കുറൂർമന. [[പാലക്കാട്|പാലക്കാടിനടുത്തുള്ള]] പ്രസിദ്ധമായ [[കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാക്ഷേത്രം|കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ]] ഉത്ഭവകഥയുമായി കുറൂർ മനയ്ക്ക് ബന്ധമുണ്ട്. കുറൂർ മനയിലെ മൂത്ത കാരണവരും പാലക്കാട്ടെ നാട്ടുരാജാവിനും തമ്മിൽ സ്വൈരക്കേടുണ്ടാവുകയും അതുവഴി ജീവഹാനി ഉണ്ടാവുമെന്ന് പേടിച്ച് കുറൂർ മനക്കാർ, [[ചെങ്ങഴിനാട്]] നാടുവാഴി ആയിരുന്ന [[ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാർ|ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാരുടെ]] ക്ഷണപ്രകാരം വെങ്ങിലശേരിയിലേക്ക് വരികയുമായിരുന്നു. <ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_1.htm</ref> വെങ്ങിലശേരിയിൽ തഴച്ചുവളർന്ന കുറൂർ മനയിലെ ഒരു നമ്പൂതിരി തൃശൂർ ബ്രഹ്മസ്വം മഠത്തിലെ വേദാധ്യാപകനായിരുന്നു. അല്പം പ്രായമായപ്പോഴാണ് തന്റെ വേളിക്കാര്യത്തെ പ്പറ്റി നമ്പൂതിരി ഓർമിച്ചത്. പുറയന്നൂർ മനയിലെ ഗൗരി അന്തർജ്ജനത്തെ വേളികഴിച്ചു കുറൂർമനയിലേക്കു കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.  എപ്പോഴും കൃഷ്ണഭക്തിയിൽ ആറാടിയിരുന്ന മനസ്സായിരുന്നു ഗൗരിക്ക്. അകാലത്തിൽ ഭർത്താവ് മരിച്ചതോടെ ഗൗരിയുടെ ജീവിതം കൃഷ്ണന് വേണ്ടി മാത്രമായി. ഗൗരിയുടെ കൃഷ്ണഭക്തി മറ്റുള്ളവരുടെ പരിഹാസത്തിന് പാത്രമായി തുടങ്ങി. ഏറെ താമസിയാതെ, വിധവയായ ഗൗരിയെ വെങ്ങിലശേരിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് മനയിലെ മറ്റുള്ളവർ [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറ്റി. വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി. ഗൗരിക്ക് ഇതിനകം വയസായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. കുറൂർ മനയ്ക്കലെ അന്തർജ്ജനമായിരുന്നതിനാൽ ‘കുറൂരമ്മ’ എന്നാണ് നാട്ടുകാർ ഗൗരിയെ വിളിച്ചിരുന്നത്. വീട്ടിൽ സഹായത്തിന് പരിചാരികയായ ലക്ഷ്‌മിയും അവരുടെ മകൻ മാധവനും ആയിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം മാധവൻ ചന്തയിൽ നിന്നും വന്നപ്പോൾ ഒക്കത്ത് അമ്പാടിക്കണ്ണനെ പ്പോലെ സുന്ദരനായ ഒരു ബാലനും ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ ബാലൻ അവിടുത്തെ വീട്ടുജോലികളും മറ്റും ചെയ്ത് അവിടെ കഴിഞ്ഞ് പോന്നു. അങ്ങനെയിരിക്കെ വില്വമംഗലത്ത് സ്വാമിയാർ കുറൂർ ഇല്ലത്ത് ഒരു പൂജയ്ക്കായി എത്തി. പൂജയ്ക്ക് കൃഷ്ണവിഗ്രഹത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്ന പൂക്കൾ ഈ ബാലന്റെ കാൽച്ചുവട്ടിൽ കിടക്കുന്നത് കണ്ട് അവർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ഏറെ വൈകിയാണ് അത് കൃഷ്ണനായിരുന്നെന്ന കാര്യം അവർക്ക് ബോധ്യമായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. മറ്റൊരിക്കൽ പൂജയ്ക്കായി കുറൂരമ്മ കഷ്ടപ്പെട്ട് കുത്തിവച്ചിരുന്ന അവിലിൽ ബാലൻ ഉമി കലർത്തിവച്ചു. അരുതെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടും അനുസരിക്കാതിരുന്ന ബാലനെ അരി വറക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു കലത്തിലിട്ട് കുറൂരമ്മ മൂടിവച്ചു. ഈ സമയത്ത് വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ പൂജയിലായിരുന്നു. പൂജാസമയത്ത് കൃഷ്ണൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ ഭഗവാനെ കാണാനുമില്ല. ഇതെന്തതിശയം എന്ന് ചിന്തിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കേ,അതാ വരുന്നു കൃഷ്ണൻ, ദേഹമാകെ കരിയിൽ മുങ്ങിക്കൊണ്ട്. ദേഹത്തെ കരിയുടെ വിവരം തിരക്കിയ വില്വമംഗലത്തിനോട് ഉണ്ടായ കഥയൊക്കെ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. ജീവിതം മുഴുവൻ തപസ്സ് ചെയ്യുന്ന സന്യാസികൾക്കു പോലും ഭഗവാന്റെ ദർശനം കിട്ടിയാലായി. എന്നാൽ കുറൂരമ്മയാകട്ടെ, ഭഗവാനെ അരിക്കലത്തിൽ അടച്ചിടാൻ മാത്രം പുണ്യം നേടിയിരിക്കുന്നു. വില്വമംഗലം മനസ്സ് തുറന്ന് കുറൂരമ്മയെ വാഴ്ത്തി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. നാട്ടുകാർക്ക് ഏറെ സഹായങ്ങൾ ചെയ്ത കുറൂരമ്മ പെട്ടെന്നൊരു ദിവസം അപ്രത്യക്ഷയാവുകയായിരുന്നുവത്രെ. കുറൂരമ്മ ഉടലോടെ സ്വർഗ്ഗം പൂകിയെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. കുറൂരമ്മയുടെ കാലശേഷം മന നശിച്ചു പോയിരുന്നു. ചുറ്റുഭാഗത്തുമുള്ള ഭൂമി അന്യാധീനപ്പെട്ട് പോയപ്പോഴും ഇല്ലപ്പറമ്പ് മാത്രം അന്യാധീനപ്പെട്ടില്ല. മനയിരുന്ന സ്ഥാനം കൈയേറാനും ആർക്കും ധൈര്യമുണ്ടായില്ല. അങ്ങനെ നാട്ടുകാരുടെയും മറ്റ് ഭക്തരുടെയും സഹായത്തോടെ കുറൂർ ക്ഷേത്രം ഉയർന്നു. ബാലഗോപാലപ്രതിഷ്ഠയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വെങ്ങിലശേരിയിൽ നിന്ന് [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിനടുത്തുള്ള]] അടാട്ടേക്ക് മാറിയ കുറൂർ മനക്കാർ ഇന്നും അവിടെയുണ്ട്. ഈ വകയിൽ പെട്ട പൂർവ്വികനായിരുന്നു പ്രമുഖ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയും ഗാന്ധിയനും [[മാതൃഭൂമി]] സ്ഥാപകരിലൊരാളുമായിരുന്ന [[കുറൂർ നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ഐതിഹ്യകഥാപാത്രങ്ങൾ]] 8986b742ciuguf611wy12kdjuhp352a 4675579 4675565 2026-10-12T15:52:59Z ~2026-54229-00 223966 4675579 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kurooramma}} [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട് കേൾക്കാറുള്ള ഒരു ഐതിഹ്യകഥയിലെ നായികയാണ് '''കുറൂരമ്മ'''. [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] ([[ചെങ്ങഴിനാട്]]) [[കേച്ചേരി]]ക്കടുത്ത് [[വെങ്ങിലശ്ശേരി]]യിലുള്ള കുറൂർ ഇല്ലത്താണ് ഇവർ ജീവിച്ചിരുന്നത്. അവിടെ കുറൂരമ്മയുടെ പേരിൽ ഒരു ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രവുമുണ്ട്. [[മേൽപ്പത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരിപ്പാട്|മേല്പത്തൂർ]], [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ|വില്വമംഗലം]],<ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_2.htm</ref> [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി|പൂന്താനം]] എന്നിവർ കുറൂരമ്മയുടെ സമകാലീനരായിരുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. ==ഐതിഹ്യം== യഥാർത്ഥത്തിൽ [[പാലക്കാട് ജില്ല]]യിലായിരുന്നു കുറൂർമന. [[പാലക്കാട്|പാലക്കാടിനടുത്തുള്ള]] പ്രസിദ്ധമായ [[കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാക്ഷേത്രം|കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ]] ഉത്ഭവകഥയുമായി കുറൂർ മനയ്ക്ക് ബന്ധമുണ്ട്. കുറൂർ മനയിലെ മൂത്ത കാരണവരും പാലക്കാട്ടെ നാട്ടുരാജാവിനും തമ്മിൽ സ്വൈരക്കേടുണ്ടാവുകയും അതുവഴി ജീവഹാനി ഉണ്ടാവുമെന്ന് പേടിച്ച് കുറൂർ മനക്കാർ, [[ചെങ്ങഴിനാട്]] നാടുവാഴി ആയിരുന്ന [[ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാർ|ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാരുടെ]] ക്ഷണപ്രകാരം വെങ്ങിലശേരിയിലേക്ക് വരികയുമായിരുന്നു. <ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_1.htm</ref> വെങ്ങിലശേരിയിൽ തഴച്ചുവളർന്ന കുറൂർ മനയിലെ ഒരു നമ്പൂതിരി തൃശൂർ ബ്രഹ്മസ്വം മഠത്തിലെ വേദാധ്യാപകനായിരുന്നു. അല്പം പ്രായമായപ്പോഴാണ് തന്റെ വേളിക്കാര്യത്തെ പ്പറ്റി നമ്പൂതിരി ഓർമിച്ചത്. പുറയന്നൂർ മനയിലെ ഗൗരി അന്തർജ്ജനത്തെ വേളികഴിച്ചു കുറൂർമനയിലേക്കു കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.  എപ്പോഴും കൃഷ്ണഭക്തിയിൽ ആറാടിയിരുന്ന മനസ്സായിരുന്നു ഗൗരിക്ക്. അകാലത്തിൽ ഭർത്താവ് മരിച്ചതോടെ ഗൗരിയുടെ ജീവിതം കൃഷ്ണന് വേണ്ടി മാത്രമായി. ഗൗരിയുടെ കൃഷ്ണഭക്തി മറ്റുള്ളവരുടെ പരിഹാസത്തിന് പാത്രമായി തുടങ്ങി. ഏറെ താമസിയാതെ, വിധവയായ ഗൗരിയെ വെങ്ങിലശേരിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് മനയിലെ മറ്റുള്ളവർ [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറ്റി. വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി. ഗൗരിക്ക് ഇതിനകം വയസായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. കുറൂർ മനയ്ക്കലെ അന്തർജ്ജനമായിരുന്നതിനാൽ ‘കുറൂരമ്മ’ എന്നാണ് നാട്ടുകാർ ഗൗരിയെ വിളിച്ചിരുന്നത്. വീട്ടിൽ സഹായത്തിന് പരിചാരികയായ ലക്ഷ്‌മിയും അവരുടെ മകൻ മാധവനും ആയിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം മാധവൻ ചന്തയിൽ നിന്നും വന്നപ്പോൾ ഒക്കത്ത് അമ്പാടിക്കണ്ണനെ പ്പോലെ സുന്ദരനായ ഒരു ബാലനും ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ ബാലൻ അവിടുത്തെ വീട്ടുജോലികളും മറ്റും ചെയ്ത് അവിടെ കഴിഞ്ഞ് പോന്നു. അങ്ങനെയിരിക്കെ വില്വമംഗലത്ത് സ്വാമിയാർ കുറൂർ ഇല്ലത്ത് ഒരു പൂജയ്ക്കായി എത്തി. പൂജയ്ക്ക് കൃഷ്ണവിഗ്രഹത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്ന പൂക്കൾ ഈ ബാലന്റെ കാൽച്ചുവട്ടിൽ കിടക്കുന്നത് കണ്ട് അവർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ഏറെ വൈകിയാണ് അത് കൃഷ്ണനായിരുന്നെന്ന കാര്യം അവർക്ക് ബോധ്യമായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. മറ്റൊരിക്കൽ പൂജയ്ക്കായി കുറൂരമ്മ കഷ്ടപ്പെട്ട് കുത്തിവച്ചിരുന്ന അവിലിൽ ബാലൻ ഉമി കലർത്തിവച്ചു. അരുതെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടും അനുസരിക്കാതിരുന്ന ബാലനെ അരി വറക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു കലത്തിലിട്ട് കുറൂരമ്മ മൂടിവച്ചു. ഈ സമയത്ത് വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ പൂജയിലായിരുന്നു. പൂജാസമയത്ത് കൃഷ്ണൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ ഭഗവാനെ കാണാനുമില്ല. ഇതെന്തതിശയം എന്ന് ചിന്തിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കേ,അതാ വരുന്നു കൃഷ്ണൻ, ദേഹമാകെ കരിയിൽ മുങ്ങിക്കൊണ്ട്. ദേഹത്തെ കരിയുടെ വിവരം തിരക്കിയ വില്വമംഗലത്തിനോട് ഉണ്ടായ കഥയൊക്കെ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. ജീവിതം മുഴുവൻ തപസ്സ് ചെയ്യുന്ന സന്യാസികൾക്കു പോലും ഭഗവാന്റെ ദർശനം കിട്ടിയാലായി. എന്നാൽ കുറൂരമ്മയാകട്ടെ, ഭഗവാനെ അരിക്കലത്തിൽ അടച്ചിടാൻ മാത്രം പുണ്യം നേടിയിരിക്കുന്നു. വില്വമംഗലം മനസ്സ് തുറന്ന് കുറൂരമ്മയെ വാഴ്ത്തി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. നാട്ടുകാർക്ക് ഏറെ സഹായങ്ങൾ ചെയ്ത കുറൂരമ്മ പെട്ടെന്നൊരു ദിവസം അപ്രത്യക്ഷയാവുകയായിരുന്നുവത്രെ. കുറൂരമ്മ ഉടലോടെ സ്വർഗ്ഗം പൂകിയെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. കുറൂരമ്മയുടെ കാലശേഷം മന നശിച്ചു പോയിരുന്നു. ചുറ്റുഭാഗത്തുമുള്ള ഭൂമി അന്യാധീനപ്പെട്ട് പോയപ്പോഴും ഇല്ലപ്പറമ്പ് മാത്രം അന്യാധീനപ്പെട്ടില്ല. മനയിരുന്ന സ്ഥാനം കൈയേറാനും ആർക്കും ധൈര്യമുണ്ടായില്ല. അങ്ങനെ നാട്ടുകാരുടെയും മറ്റ് ഭക്തരുടെയും സഹായത്തോടെ കുറൂർ ക്ഷേത്രം ഉയർന്നു. ബാലഗോപാലപ്രതിഷ്ഠയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വെങ്ങിലശേരിയിൽ നിന്ന് [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിനടുത്തുള്ള]] അടാട്ടേക്ക് മാറിയ കുറൂർ മനക്കാർ ഇന്നും അവിടെയുണ്ട്. ഈ വകയിൽ പെട്ട പൂർവ്വികനായിരുന്നു പ്രമുഖ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയും ഗാന്ധിയനും [[മാതൃഭൂമി]] സ്ഥാപകരിലൊരാളുമായിരുന്ന [[കുറൂർ നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ഐതിഹ്യകഥാപാത്രങ്ങൾ]] c044srryf171x1ytd8ianmp47lc3xk6 4675582 4675579 2026-10-12T15:54:34Z ~2026-54229-00 223966 /* ഐതിഹ്യം */ 4675582 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kurooramma}} [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട് കേൾക്കാറുള്ള ഒരു ഐതിഹ്യകഥയിലെ നായികയാണ് '''കുറൂരമ്മ'''. [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] ([[ചെങ്ങഴിനാട്]]) [[കേച്ചേരി]]ക്കടുത്ത് [[വെങ്ങിലശ്ശേരി]]യിലുള്ള കുറൂർ ഇല്ലത്താണ് ഇവർ ജീവിച്ചിരുന്നത്. അവിടെ കുറൂരമ്മയുടെ പേരിൽ ഒരു ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രവുമുണ്ട്. [[മേൽപ്പത്തൂർ നാരായണ ഭട്ടതിരിപ്പാട്|മേല്പത്തൂർ]], [[വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ|വില്വമംഗലം]],<ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_2.htm</ref> [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി|പൂന്താനം]] എന്നിവർ കുറൂരമ്മയുടെ സമകാലീനരായിരുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. ==ഐതിഹ്യം== യഥാർത്ഥത്തിൽ [[പാലക്കാട് ജില്ല]]യിലായിരുന്നു കുറൂർമന. [[പാലക്കാട്|പാലക്കാടിനടുത്തുള്ള]] പ്രസിദ്ധമായ [[കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാക്ഷേത്രം|കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ]] ഉത്ഭവകഥയുമായി കുറൂർ മനയ്ക്ക് ബന്ധമുണ്ട്. കുറൂർ മനയിലെ മൂത്ത കാരണവരും പാലക്കാട്ടെ നാട്ടുരാജാവിനും തമ്മിൽ സ്വൈരക്കേടുണ്ടാവുകയും അതുവഴി ജീവഹാനി ഉണ്ടാവുമെന്ന് പേടിച്ച് കുറൂർ മനക്കാർ, [[ചെങ്ങഴിനാട്]] നാടുവാഴി ആയിരുന്ന [[ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാന്മാർ|ചെങ്ങഴി നമ്പ്യാരുടെ]] ക്ഷണപ്രകാരം വെങ്ങിലശേരിയിലേക്ക് വരികയുമായിരുന്നു. <ref>http://malayalam.webdunia.com/spiritual/religion/article/0908/26/1090826018_1.htm</ref> വെങ്ങിലശേരിയിൽ തഴച്ചുവളർന്ന കുറൂർ മനയിലെ ഒരു നമ്പൂതിരി തൃശൂർ ബ്രഹ്മസ്വം മഠത്തിലെ വേദാധ്യാപകനായിരുന്നു. അല്പം പ്രായമായപ്പോഴാണ് തന്റെ വേളിക്കാര്യത്തെ പ്പറ്റി നമ്പൂതിരി ഓർമിച്ചത്. പുറയന്നൂർ മനയിലെ ഗൗരി അന്തർജ്ജനത്തെ വേളികഴിച്ചു കുറൂർമനയിലേക്കു കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു.  എപ്പോഴും കൃഷ്ണഭക്തിയിൽ ആറാടിയിരുന്ന മനസ്സായിരുന്നു ഗൗരിക്ക്. അകാലത്തിൽ ഭർത്താവ് മരിച്ചതോടെ ഗൗരിയുടെ ജീവിതം കൃഷ്ണന് വേണ്ടി മാത്രമായി. ഗൗരിയുടെ കൃഷ്ണഭക്തി മറ്റുള്ളവരുടെ പരിഹാസത്തിന് പാത്രമായി തുടങ്ങി. ഏറെ താമസിയാതെ, വിധവയായ ഗൗരിയെ വെങ്ങിലശേരിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച് മനയിലെ മറ്റുള്ളവർ [[അടാട്ട്]] എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് താമസം മാറ്റി. വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി. ഗൗരിക്ക് ഇതിനകം വയസായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. കുറൂർ മനയ്ക്കലെ അന്തർജ്ജനമായിരുന്നതിനാൽ ‘കുറൂരമ്മ’ എന്നാണ് നാട്ടുകാർ ഗൗരിയെ വിളിച്ചിരുന്നത്. വീട്ടിൽ സഹായത്തിന് പരിചാരികയായ ലക്ഷ്‌മിയും അവരുടെ മകൻ മാധവനും ആയിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. ഒരു ദിവസം മാധവൻ ചന്തയിൽ നിന്നും വന്നപ്പോൾ ഒക്കത്ത് അമ്പാടിക്കണ്ണനെ പ്പോലെ സുന്ദരനായ ഒരു ബാലനും ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ ബാലൻ അവിടുത്തെ വീട്ടുജോലികളും മറ്റും ചെയ്ത് അവിടെ കഴിഞ്ഞ് പോന്നു. അങ്ങനെയിരിക്കെ വില്വമംഗലത്ത് സ്വാമിയാർ കുറൂർ ഇല്ലത്ത് ഒരു പൂജയ്ക്കായി എത്തി. പൂജയ്ക്ക് കൃഷ്ണവിഗ്രഹത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്ന പൂക്കൾ ഈ ബാലന്റെ കാൽച്ചുവട്ടിൽ കിടക്കുന്നത് കണ്ട് അവർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു. ഏറെ വൈകിയാണ് അത് കൃഷ്ണനായിരുന്നെന്ന കാര്യം അവർക്ക് ബോധ്യമായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. മറ്റൊരിക്കൽ പൂജയ്ക്കായി കുറൂരമ്മ കഷ്ടപ്പെട്ട് കുത്തിവച്ചിരുന്ന അവിലിൽ ബാലൻ ഉമി കലർത്തിവച്ചു. അരുതെന്ന് പറഞ്ഞിട്ടും അനുസരിക്കാതിരുന്ന ബാലനെ അരി വറക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു കലത്തിലിട്ട് കുറൂരമ്മ മൂടിവച്ചു. ഈ സമയത്ത് വില്വമംഗലം സ്വാമിയാർ പൂജയിലായിരുന്നു. പൂജാസമയത്ത് കൃഷ്ണൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ ഭഗവാനെ കാണാനുമില്ല. ഇതെന്തതിശയം എന്ന് ചിന്തിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കേ,അതാ വരുന്നു കൃഷ്ണൻ, ദേഹമാകെ കരിയിൽ മുങ്ങിക്കൊണ്ട്. കാര്യം തിരക്കിയ വില്വമംഗലത്തിനോട് ഉണ്ടായ കഥയൊക്കെ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു. ജീവിതം മുഴുവൻ തപസ്സ് ചെയ്യുന്ന സന്യാസികൾക്കു പോലും ഭഗവാന്റെ ദർശനം കിട്ടിയാലായി. എന്നാൽ കുറൂരമ്മയാകട്ടെ, ഭഗവാനെ അരിക്കലത്തിൽ അടച്ചിടാൻ മാത്രം പുണ്യം നേടിയിരിക്കുന്നു. വില്വമംഗലം മനസ്സ് തുറന്ന് കുറൂരമ്മയെ വാഴ്ത്തി എന്നാണ് ഐതിഹ്യം. നാട്ടുകാർക്ക് ഏറെ സഹായങ്ങൾ ചെയ്ത കുറൂരമ്മ പെട്ടെന്നൊരു ദിവസം അപ്രത്യക്ഷയാവുകയായിരുന്നുവത്രെ. കുറൂരമ്മ ഉടലോടെ സ്വർഗ്ഗം പൂകിയെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. കുറൂരമ്മയുടെ കാലശേഷം മന നശിച്ചു പോയിരുന്നു. ചുറ്റുഭാഗത്തുമുള്ള ഭൂമി അന്യാധീനപ്പെട്ട് പോയപ്പോഴും ഇല്ലപ്പറമ്പ് മാത്രം അന്യാധീനപ്പെട്ടില്ല. മനയിരുന്ന സ്ഥാനം കൈയേറാനും ആർക്കും ധൈര്യമുണ്ടായില്ല. അങ്ങനെ നാട്ടുകാരുടെയും മറ്റ് ഭക്തരുടെയും സഹായത്തോടെ കുറൂർ ക്ഷേത്രം ഉയർന്നു. ബാലഗോപാലപ്രതിഷ്ഠയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. വെങ്ങിലശേരിയിൽ നിന്ന് [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിനടുത്തുള്ള]] അടാട്ടേക്ക് മാറിയ കുറൂർ മനക്കാർ ഇന്നും അവിടെയുണ്ട്. ഈ വകയിൽ പെട്ട പൂർവ്വികനായിരുന്നു പ്രമുഖ സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയും ഗാന്ധിയനും [[മാതൃഭൂമി]] സ്ഥാപകരിലൊരാളുമായിരുന്ന [[കുറൂർ നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ഐതിഹ്യകഥാപാത്രങ്ങൾ]] 7q85s6ozcqw7rxjohrqpe3qbgqeh183 0 183238 4675794 4653490 2026-10-13T11:38:16Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675794 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Email spoofing}} {{Information security}} [[പ്രമാണം:It-wikibooks-antispam.png|ലഘുചിത്രം| ബോട്ടുകൾ ഉപയോഗിച്ച് അക്കൗണ്ടുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനെതിരെ [[കാപ്ച്ച|കാപ്ച]] പ്രതിരോധം ഉപയോഗിക്കുന്ന [[വിക്കിബുക്സ്|വിക്കിബുക്കിന്റെ]] ലോഗിൻ പേജിന്റെ സ്ക്രീൻഷോട്ട്]] സ്പാം അയയ്ക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിനായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്ന ഒരു [[കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാം|കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാമാണ്]] '''സ്‌പാംബോട്ട്'''. സ്പാംബോട്ടുകൾ സാധാരണയായി അക്കൗണ്ടുകൾ സൃഷ്ടിക്കുകയും അവ ഉപയോഗിച്ച് സ്പാം സന്ദേശങ്ങൾ അയയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വെബ് ഹോസ്റ്റുകളും വെബ്‌സൈറ്റ് ഓപ്പറേറ്റർമാരും സ്‌പാമർമാരെ നിരോധിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഇതിനോട് പ്രതികരിച്ചത്; ഇത് അവരും സ്‌പാമർമാരും തമ്മിലുള്ള നിരന്തരമായ പോരാട്ടത്തിന് വഴിവെച്ചു. ഇതിൽ സ്‌പാമർമാർ നിരോധനങ്ങളും സ്‌പാം വിരുദ്ധ പ്രോഗ്രാമുകളും ഒഴിവാക്കാൻ പുതിയ മാർഗ്ഗങ്ങൾ കണ്ടെത്തുകയും ഹോസ്റ്റുകൾ ഈ രീതികളെ പ്രതിരോധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. == ഇമെയിൽ == സ്പാം എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന, ആവശ്യപ്പെടാതെ അയയ്ക്കുന്ന ഇമെയിലുകൾക്കായുള്ള മെയിലിങ് പട്ടികകൾ തയ്യാറാക്കുന്നതിനുവേണ്ടി [[ഇന്റർനെറ്റ്|ഇന്റർനെറ്റിൽ]] ലഭ്യമായ ഉള്ളടക്കത്തിൽ നിന്ന് [[ഇ-മെയിൽ വിലാസം|ഇമെയിൽ വിലാസങ്ങൾ]] ശേഖരിക്കുന്നവയാണ് [[ഇ-മെയിൽ|ഇമെയിൽ]] ബോട്ടുകൾ. വെബ്‌സൈറ്റുകൾ, ന്യൂസ്‌ഗ്രൂപ്പുകൾ, പ്രത്യേക താൽപ്പര്യ ഗ്രൂപ്പ് (എസ്‌ഐ‌ജി) പോസ്റ്റിംഗുകൾ, ചാറ്റ്-റൂം സംഭാഷണങ്ങൾ എന്നിവയിൽ നിന്ന് ഇമെയിൽ വിലാസങ്ങൾ ശേഖരിക്കാൻ കഴിയുന്ന വെബ് ക്രാളറുകളാണ് അത്തരം സ്പാംബോട്ടുകൾ. ഇമെയിൽ വിലാസങ്ങൾക്ക് സവിശേഷമായ ഫോർമാറ്റ് ഉള്ളതിനാൽ, അത്തരം സ്പാംബോട്ടുകൾ കോഡ് ചെയ്യാൻ എളുപ്പമാണ്. സ്പാംബോട്ടുകളെ പരാജയപ്പെടുത്തുന്നതിന് നിരവധി പ്രോഗ്രാമുകളും സമീപനങ്ങളും ആവിഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്. അത്തരത്തിലുള്ള ഒരു സാങ്കേതികവിദ്യയാണ് ''വിലാസ മംഗിംഗ്''. ഒരു മനുഷ്യ വായനക്കാരനോ (കൂടാതെ/അല്ലെങ്കിൽ മനുഷ്യൻ നിയന്ത്രിക്കുന്ന [[വെബ് ബ്രൗസർ|വെബ് ബ്രൗസറിനോ]]) വ്യാഖ്യാനിക്കാൻ കഴിയുന്ന വിധത്തിൽ, എന്നാൽ സ്പാംബോട്ടുകൾക്ക് കഴിയാത്ത വിധത്തിൽ, ഒരു ഇമെയിൽ വിലാസം മനഃപൂർവ്വം പരിഷ്കരിക്കുന്നതാണ് ഇത്. പ്രതീക സ്ട്രിംഗുകളിൽ നിന്ന് ഇമെയിൽ വിലാസങ്ങൾ വീണ്ടെടുക്കാൻ കഴിയുന്ന, അല്ലെങ്കിൽ പകരം വാചകം ഒരു വെബ് ബ്രൗസറിലേക്ക് റെൻഡർ ചെയ്ത് ഇമെയിൽ വിലാസങ്ങൾക്കായി ശേഖരിക്കാൻ കഴിയുന്ന, കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമായ സ്പാംബോട്ടുകളുടെ പരിണാമത്തിലേക്ക് ഇത് നയിച്ചു. ഒരു വെബ് പേജിൽ ഇമെയിൽ വിലാസം പൂർണ്ണമായോ ഭാഗികമായോ ചിത്രമായി പ്രദർശിപ്പിക്കുക, ഇൻലൈൻ [[കാസ്‌കേഡിങ്ങ് സ്റ്റൈൽ ഷീറ്റ്‌സ്|സി‌എസ്‌എസ്]] ഉപയോഗിച്ച് സാധാരണ വലുപ്പത്തിലേക്ക് ചുരുങ്ങുന്ന ടെക്സ്റ്റ് ലോഗോ ഉപയോഗിക്കുക, അല്ലെങ്കിൽ പ്രതീകങ്ങളുടെ ക്രമം മാറ്റി എഴുതിയ വാചകം സി‌എസ്‌എസ് ഉപയോഗിച്ച് പ്രദർശന സമയത്ത് വായിക്കാവുന്ന ക്രമത്തിൽ ക്രമീകരിക്കുക എന്നിവയാണ് ഇതര സുതാര്യ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ. == ഫോറങ്ങൾ == ഗസ്റ്റ്ബുക്കുകൾ, [[വിക്കി|വിക്കികൾ]], [[ബ്ലോഗ്|ബ്ലോഗുകൾ]], ഫോറങ്ങൾ, മറ്റ് തരത്തിലുള്ള വെബ് ഫോമുകൾ എന്നിവ തേടി ''ഫോറം സ്പാംബോട്ടുകൾ'' ഇന്റർനെറ്റ് പരതുന്നു; തുടർന്ന് വ്യാജ ഉള്ളടക്കം സമർപ്പിക്കാൻ അവയെ ഉപയോഗിക്കുന്നു. [[കാപ്ച്ച|കാപ്ചകൾ]] മറികടക്കാൻ ഇവ പലപ്പോഴും [[ഒപ്റ്റിക്കൽ കാരക്റ്റർ റെക്കഗ്നിഷൻ|ഒസി‌ആർ]] സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ചില സ്പാം സന്ദേശങ്ങൾ വായനക്കാരെ ലക്ഷ്യം വച്ചുള്ളതാണ്; അവയിൽ ടാർഗെറ്റ് മാർക്കറ്റിംഗോ [[ഫിഷിംഗ്|ഫിഷിംഗ് പോലുമോ]] ഉൾപ്പെടുന്നു. ബോട്ട് സൃഷ്ടിച്ച പോസ്റ്റുകളിൽ നിന്ന് യഥാർത്ഥ പോസ്റ്റുകളെ തിരിച്ചറിയാൻ ഇത് പ്രയാസകരമാക്കുന്നു. മറ്റ് സ്പാം സന്ദേശങ്ങൾ മനുഷ്യർ വായിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചുള്ളതല്ല; പകരം ഒരു പ്രത്യേക വെബ്‌സൈറ്റിലേക്കുള്ള [[ഹൈപ്പർലിങ്ക്|ലിങ്കുകളുടെ]] എണ്ണം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും അതിന്റെ [[സെർച്ച് എഞ്ചിൻ ഒപ്റ്റിമൈസേഷൻ|തിരയൽ എഞ്ചിൻ റാങ്കിംഗ്]] ഉയർത്തുന്നതിനും വേണ്ടിയാണ് അവ പോസ്റ്റുചെയ്യുന്നത്. സ്വയമേവയുള്ള പോസ്റ്റുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് സ്പാംബോട്ടുകളെ തടയുന്നതിനുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗം, പോസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നയാളോട് ഇമെയിൽ വഴി തന്റെ ഉദ്ദേശ്യം സ്ഥിരീകരിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുക എന്നതാണ്. മിക്ക സ്പാംബോട്ട് സ്ക്രിപ്റ്റുകളും പോസ്റ്റുചെയ്യുമ്പോൾ ഒരു വ്യാജ ഇമെയിൽ വിലാസം ഉപയോഗിക്കുന്നതിനാൽ, ഇമെയിൽ സ്ഥിരീകരണ അഭ്യർത്ഥന അവയിൽ എത്തിച്ചേരാൻ സാധ്യതയില്ല. ചില സ്പാംബോട്ടുകൾ സാധുവായ ഒരു ഇമെയിൽ വിലാസം നൽകി, അത് സാധൂകരിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചുകൊണ്ട് ഈ ഘട്ടം മറികടക്കും; കൂടുതലും [[വെബ്മെയിൽ|വെബ്‌മെയിൽ]] സേവനങ്ങൾ വഴിയാണ് ഇത് ചെയ്യുന്നത്. സുരക്ഷാ ചോദ്യങ്ങൾ പോലുള്ള മാർഗ്ഗങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് സ്‌പാംബോട്ടുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന പോസ്റ്റുകൾ തടയുന്നതിൽ ഫലപ്രദമാണെന്ന് തെളിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; കാരണം രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നവയ്ക്ക് സാധാരണയായി അവയ്ക്ക് ഉത്തരം നൽകാൻ കഴിയാറില്ല. വിവിധ ഫോറങ്ങളിൽ സ്ഥിരമായി സ്പാം അപ്‌ലോഡ് ചെയ്യുന്നതിലൂടെ ഒരു വ്യക്തിക്കും 'സ്പാംബോട്ട്' എന്ന പദവി ലഭിക്കാം. [[ട്വിറ്റർ]] മൈക്രോബ്ലോഗിംഗ് സേവനത്തിൽ യാന്ത്രിക പോസ്റ്റുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിനോ ട്വിറ്റർ ഉപയോക്താക്കളെ സ്വയമേവ പിന്തുടരുന്നതിനോ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു പ്രോഗ്രാമാണ് ട്വിറ്റർബോട്ട്. ട്വിറ്റർബോട്ടുകൾ വിവിധ രൂപങ്ങളിലുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, പലതും പ്രമോഷണൽ ലിങ്കുകളിലേക്ക് ക്ലിക്കുകൾ ആകർഷിച്ചുകൊണ്ട് സ്പാമായി വർത്തിക്കുന്നു. <ref name="newyorker">{{Cite web|url=http://www.newyorker.com/online/blogs/elements/2013/11/the-rise-of-twitter-bots.html|title=The Rise of Twitter Bots|access-date=9 March 2014|last=Dubbin|first=Rob|publisher=The New Yorker}}</ref> മറ്റു ചിലവ, ഒരു പ്രത്യേക പദമോ ശൈലിയോ ഉൾപ്പെടുന്ന ട്വീറ്റുകൾക്ക് പ്രതികരണമായി @replies പോസ്റ്റ് ചെയ്യുകയോ അവ സ്വയമേവ "റീട്വീറ്റ്" ചെയ്യുകയോ ചെയ്യുന്നു. ഈ യാന്ത്രിക ട്വീറ്റുകൾ പലപ്പോഴും രസകരമോ നിസാരമോ ആയി കാണപ്പെടുന്നു. ചില ട്വിറ്റർ ഉപയോക്താക്കൾ ഷെഡ്യൂളിംഗിനോ ഓർമ്മപ്പെടുത്തലുകൾക്കോ വേണ്ടി സ്വയം സഹായിക്കാൻ ട്വിറ്റർബോട്ടുകൾ പ്രോഗ്രാം ചെയ്യുന്നു. == ഇതും കാണുക == * സ്പാം വിരുദ്ധ സങ്കേതങ്ങൾ * [[ബോട്ട്‌നെറ്റ്]] * ലിസ്റ്റ് പോയിസണിംഗ് * റസ്റ്റോക്ക് ബോട്ട്നെറ്റ് * സ്പാംട്രാപ്പ് * സ്പൈഡർ ട്രാപ്പ് * വോട്ട്ബോട്ടുകൾ == പുറംകണ്ണികൾ == * [https://web.archive.org/web/20080906122251/http://www.whitestar.linuxbox.org/mailman/listinfo/botnets ബോട്ട്‌നെറ്റ് ചർച്ചാ മെയിലിംഗ് പട്ടിക] * [http://www.spamhelp.org/harvesterkiller/ ഹാർവെസ്റ്റർ കില്ലർ - സ്പാംബോട്ടുകളോട് പൊരുതുക] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080411142943/http://www.spamhelp.org/harvesterkiller/ |date=2008-04-11 }} * [http://www.byteplant.com/products/cleanmail/spambot-trap.html സ്‌പാമിനെതിരെ പോരാടുക - ബൈറ്റ്‌പ്ലാന്റിന്റെ സ്‌പാംബോട്ട് ഹണിപോട്ട് പ്രോജക്റ്റിൽ ചേരുക] * [https://web.archive.org/web/20200417075220/http://botscout.com/ ബോട്ട്സ്കൗട്ട്: ഫോറം സ്പാമിനെതിരെ പോരാടുന്നതിന് സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ബോട്ട് വിരുദ്ധ സേവനം] * [http://www.turnstep.com/Spambot/ സ്പാംബോട്ടിനെ സൂക്ഷിക്കുക! - സ്പാംബോട്ടുകളെ എങ്ങനെ ഒഴിവാക്കാം, കണ്ടെത്താം, ഉപദ്രവിക്കാം എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200518062937/http://www.turnstep.com/Spambot/ |date=2020-05-18 }} * [http://danielwebb.us/software/bot-trap/ ബോട്ട്-ട്രാപ്പ് - ഒരു മോശം വെബ്-റോബോട്ട് ബ്ലോക്കർ] ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:ഇമെയിൽ]] lg8mqu4v0kuygtx61nthbl2oops7rm3 0 184033 4675630 3345033 2026-10-12T17:15:58Z Malikaveedu 16584 4675630 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Manakody}} {{Coord |10.4844813|76.1663627|dim:5000_type:city|display=title|name=മനക്കൊടി}} {{കേരളത്തിലെ സ്ഥലങ്ങൾ |സ്ഥലപ്പേർ=മനക്കൊടി |അപരനാമം =മനക്കൊടി |ജില്ല/മഹാനഗരം/പട്ടണം/ഗ്രാമം =തൃശ്ശൂർ/അരിമ്പൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്/മനക്കൊടി |അക്ഷാംശം = 10.5175 |രേഖാംശം = 76.1789 |ജില്ല = തൃശ്ശൂർ |ഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾ = [[അരിമ്പൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]] |ഭരണസ്ഥാനങ്ങൾ = പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡൻഡ് |ഭരണനേതൃത്വം = |വിസ്തീർണ്ണം = |ജനസംഖ്യ = |ജനസാന്ദ്രത = |Pincode/Zipcode =680017 |TelephoneCode =0487 |പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ = [[മനക്കൊടി]] കോൾപ്പാടം, സുബ്രഹ്മണ്യ ക്ഷേത്രം, ശാസ്താക്ഷേത്രം,മനക്കൊടി ക്രിസ്ത്യൻ ദേവാലയം |കുറിപ്പുകൾ= }} [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]]യിലെ [[അരിമ്പൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അരിമ്പൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ]] പെട്ട ഗ്രാമപ്രദേശമാണ് '''മനക്കൊടി'''. തൃശ്ശൂർ കോർപ്പറേഷൻ അതിർത്തിയിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മനക്കൊടി-[[പുള്ള്]]-[[ചാഴൂർ]]-[[തൃപ്രയാർ]] വഴിയാണ് പ്രധാനപ്പെട്ട വഴി. തൃശ്ശൂർ - കാഞ്ഞാണി വഴിയാണ് മനക്കൊടിയെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പ്രധാനപ്പെട്ട വഴി. നെൽകൃഷിയും കന്നുകാലിവളർത്തലും ശുദ്ധജല മത്സ്യബന്ധനവുമാണ് ജനങ്ങളുടെ തൊഴിൽ. [[കുന്നത്തങ്ങാടി]], [[ചേറ്റുപ്പുഴ]], [[എൽത്തുരുത്ത്]], [[പുള്ള്]], [[അമ്മാടം]], [[ശാസ്താംകടവ്]] എന്നിവയാണ് അയൽ ഗ്രാമങ്ങൾ. ==പ്രമാണങ്ങൾ== <references/> {{Thrissur-geo-stub}} {{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] sgh1lxd4vuydlsk9uws3z9i9qiiuk7p 0 197435 4675562 4669957 2026-10-12T15:29:27Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675562 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|List of free and open source software packages}} പ്രഭവരേഖ പരസ്യപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകളെ [[പരസ്യ പ്രഭവരേഖാ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ]]([[ഓപൺ സോഴ്സ് സോഫ്റ്റ്‌വെയർ]]) എന്നു പറയുന്നു. എന്നാൽ അത് തിരുത്താവുന്നതും വിതരണം ചെയ്യാവുന്നതുമാണെങ്കിൽ ആ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ [[സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയർ]] എന്നറിയപ്പെടുന്നു. അതായത് എല്ലാ [[സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയർ|സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകളും]] [[ഓപൺ സോഴ്സ്|ഓപൺ സോഴ്സാണ്]], എന്നാൽ എല്ലാ [[ഓപൺ സോഴ്സ് സോഫ്റ്റ്‌വെയർ|ഓപൺ സോഴ്സ് സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകളും]] സ്വതന്ത്രമല്ല.<ref>{{cite web |url=http://www.gnu.org/philosophy/open-source-misses-the-point.html |title=Why Open Source misses the point of Free Software |author=Richard Stallman |date=July 13, 2011 |accessdate=August 24, 2011 |archive-date=2011-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110820060328/http://www.gnu.org/philosophy/open-source-misses-the-point.html |url-status=dead }}</ref> [[ഓപ്പൺ സോഴ്സ് നിർവചനം]] പാലിക്കുന്നവയാണ് [[ഓപൺ സോഴ്സ് സോഫ്റ്റ്‌വെയർ|ഓപൺ സോഴ്സ് സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ]]. അതു പോലെത്തന്നെ [[സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയർ നിർവചനം]] അനുസരിക്കുന്നവയാണ് [[സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയർ|സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ]]. == പ്രായോഗിക മേഖലകൾ == === നിർമ്മിത ബുദ്ധി === * [[ഓപൺകോഗ്]] * [[എഫോർജ്.നെറ്റ്]] * [[ഓപൺസിവി]] * [[റോബോട്ട് ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം|റോസ്]] * [[ട്രെക്സ്]] === കാഡ് === * [[ഫ്രീകാഡ്]] * [[ലിബ്രേകാഡ്]] ==== ഇലക്ട്രോണിക് ഡിസൈൻ ഓട്ടോമേഷൻ ==== * [[ഇലക്ട്രിക്]] * [[പാഡ്2പാഡ്]] * [[ഫ്രീപിസിബി]] * [[ജിഇഡിഎ]] * [[ഐകറസ് വെരിലോഗ്]] * [[കികാഡ്]] * [[കെടെക്ൿലാബ്]] * [[മാജിക് (സോഫ്റ്റ്‍വെയർ)|മാജിക്]] * [[എൻജിസ്പൈസ്]] * [[ഒറെഗാനോ]] * [[ക്വയറ്റ് യൂനിവേഴ്സൽ സർക്യൂട്ട് സിമുലേറ്റർ]] * [[വെരിലേറ്റർ]] * [[എക്സ്സർക്യൂട്ട്]] === കമ്പ്യൂട്ടർ സിമുലേഷൻ === * [[ബ്ലെൻഡർ]] * [[സിംപൈ]] * [[ഫ്ലൈറ്റ്ഗിയർ]] === ധനകാര്യം === * [[ആഡംപിയർ]] * [[ബിറ്റ്കോയിൻ]] * [[ബോണിറ്റ ഓപൺ സൊലൂഷൻ]] * [[ബുക്കൈറ്റ്]] * [[കോംപിയർ]] * [[ഡോളിബാർ]] * [[ഇബേസ്]] * [[ഗ്നൂ ക്യാഷ്]] * [[ഗ്രിസ്ബി]] * [[HomeBank]] * [[jFin]] * [[JFire]] * [[JGnash]] * [[JQuantLib]] * [[KMyMoney]] * [[LedgerSMB]] * [[MibianLib]] * [[Mifos]] * [[Octopus Micro Finance Suite]] * [[Openbravo]] * [[OpenERP]] * [[OrangeHRM]] * [[Postbooks]] * [[QuickFIX]] * [[QuickFIX/J]] * [[ReOS]] * [[SQL Ledger]] * [[SugarCRM]] * [[Tryton]] * [[TurboCASH]] * [[vtiger CRM]] * [[WebERP]] === സമന്വിത ഗ്രന്ഥശാല വ്യവസ്ഥ === * [[Evergreen (software)|Evergreen]] * [[Koha (software)|Koha]] * [[NewGenLib]] * [[OpenBiblio]] * [[PhpMyBibli|PMB]] * [[refbase]] * [[മീര എൽഎംഎസ്]] === ഗണിതശാസ്ത്രം === ====സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ്==== === അവലംബ കൈകാര്യ സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ === ===ശാസ്ത്രം=== ==== ബയോഇർഫോമാറ്റിക്സ് ==== ==== കെമിഇൻഫോമാറ്റിക്സ് ==== * [[Chemistry Development Kit]] * [[JOELib]] * [[OpenBabel]] ==== ഭൂമിശാസ്ത്ര വിവര വ്യവസ്ഥ ==== *[[ക്വാണ്ടം ജിസ്]] ==== ഗ്രിഡ് കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് ==== * [[P-GRADE Portal]] ==== മൈക്രോസ്കോപ്പ് ചിത്ര കൈകാര്യം ==== * [[CellProfiler]] * [[Endrov]] * [[FIJI (software)]] * [[ImageJ]] ==== മോളികുലാർ ഡൈനാമിക്സ് ==== * [[Ascalaph Designer]] * [[GROMACS]] * [[LAMMPS]] * [[MDynaMix]] * [[NAMD]] ==== തന്മാത്രാ ദർശിനികൾ ==== * [[Avogadro (software)|Avogadro]] * [[Jmol]] * [[Molekel]] * [[MeshLab]] * [[PyMOL]] * [[QuteMol]] * [[റാസ്​​​മോൾ]] ====നാനോടെക്നോളജി==== * [[Ninithi]] ====പ്ലോട്ടിംഗ്==== ==സഹായക സാങ്കേതികവിദ്യ== ===സംസാര സാങ്കേതികവിദ്യ=== * [[CMU Sphinx]] * [[Emacspeak]] * [[ESpeak]] * [[Festival Speech Synthesis System]] * [[Modular Audio Recognition Framework]] * [[NonVisual Desktop Access]] * [[Text2Speech]] ===മറ്റുള്ള സഹായക സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ=== * [[Dasher]] * [[Gnopernicus]] * [[Virtual Magnifying Glass]] ==ഡാറ്റാ സൂക്ഷിക്കലും കൈകാര്യം ചെയ്യലും== ===ബാക്ക് അപ് സോഫ്റ്റ്‌വെയർ=== ===ഡാറ്റാബേസ് കൈകാര്യ വ്യവസ്ഥ=== ===ഡാറ്റാ മൈനിംഗ്=== * [[ELKI]] * [[jHepWork]] * [[KNIME]] * [[Orange (software)]] * [[RapidMiner]] * [[Scriptella|Scriptella ETL]] * [[Weka (machine learning)|Weka]] ===ഡാറ്റാ ചിത്രീകരണ ഘടകങ്ങൾ=== * [[ParaView]] ===ഡിസ്ക് വിഭജക സോഫ്റ്റ്‌വെയർ=== ===വാണിജ്യ തിരച്ചിൽ യന്ത്രങ്ങൾ=== * [[Jumper 2.0]] * [[Lucene]] * [[Nutch]] * [[Solr]] * [[Xapian]] ===ഇടിഎൽ (എക്സ്ട്രാക്റ്റ് ട്രാൻസ്ഫോം ലോഡ്)=== * [[Clover.ETL|CloverETL]] * [[KNIME]] * [[Pentaho]] * [[SpagoBI]] * [[Talend]] ===ഫയൽ ആർക്കൈവിംഗ് സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ=== ===ഫയൽ വ്യവസ്ഥകൾ=== ==നെറ്റ് വർക്കിംഗും ഇന്റർനെറ്റും== ===പരസ്യം=== * [[Limesurvey]] * [[OpenX]] ===വാർത്താവിനിമയം=== * [[ആസ്റ്ററിസ്ക്ക് പി.ബി.എക്സ്]] * [[Ekiga]] * [[FreePBX]] * [[FreeSWITCH]] * [[Jitsi]] * [[QuteCom]] * [[sipX]] * [[Slrn]] * [[Twinkle (software)|Twinkle]] ===ഇമെയിൽ=== ===രേഖാ കൈമാറ്റം=== ===ഇൻസ്റ്റന്റ് മെസേജിംഗ്=== {{Maincat|സ്വതന്ത്ര ഇൻസ്റ്റന്റ് മെസ്സേജിങ്ങ് ക്ലയന്റുകൾ}} ===ഐആർസി ക്ലൈന്റുകൾ=== ===മിഡിൽവെയറുകൾ=== * [[Apache Axis2]] * [[Apache Geronimo]] * [[Bonita Open Solution]] * [[GlassFish]] * [[JacORB]] * [[Jakarta Tomcat]] * [[JBoss]] * [[JOnAS]] * [[OpenSplice DDS]] * [[SmartVariables]] * [[TAO (software)]] ===ആർഎസ്എസ് റീഡേഴ്സ്=== * [[Akregator]] * [[Liferea]] * [[RSS Bandit]] * [[RSSOwl]] * [[Sage (Mozilla Firefox extension)]] ===പിടുപി കൈമാറ്റം=== ===പോർട്ടൽ സെർവർ=== * [[ദ്രുപാൽ]] * [[Liferay]] * [[Oxwall]] * [[Sun Java System Portal Server]] * [[uPortal]] ===റിമോട്ട് ആക്സസ് ആൻഡ് മാനേജ്മെന്റ്=== * [[Freenx|FreeNX]] * [[OpenVPN]] * [[rdesktop]] * [[Synergy (software)|Synergy]] * [[Virtual Network Computing|VNC]] ===റൗട്ടിംഗ് ആപ്ലികേഷനുകൾ=== ===വെബ് ഗമനോപാധികൾ=== {{Maincat|സ്വതന്ത്ര വെബ് ബ്രൗസറുകൾ}} ===വെബ്കാം=== * [[ചീസ്]] ===വെബ് ഗ്രബർ=== * [[cURL]] * [[HTTrack]] * [[Wget]] ===വെബുമായി ബന്ധപ്പെട്ടത്=== * [[Apache Cocoon]] * [[അപ്പാച്ചെ വെബ് സർവർ]] * [[AWStats]] * [[BookmarkSync]] * [[Cherokee (Webserver)|Cherokee]] * [[CougarXML]] * [[curl-loader]] * [[Hiawatha (web server)|Hiawatha]] * [[HTTP File Server]] * [[ICDL Crawling]] * [[lighttpd]] * [[nginx]] * [[NetKernel]] * [[Piwik]] * [[Qcodo]] * [[Squid (software)]] * [[SEO Panel]] * [[Web-Developer Server Suite]] * [[എക്സാംപ്]] * [[Zope]] ===മറ്റു നെറ്റ് വർക്കിംഗ് ആപ്ലികേഷനുകൾ=== * [[JXplorer]] * [[OpenLDAP]] * [[openVXI]] * [[YaCy]] ==വിദ്യാഭ്യാസപരം== ===വിദ്യാഭ്യാസ സ്യൂട്ടുകൾ=== * [[ATutor]] * [[Chamilo]] * [[DoceboLMS]] * [[EFront (eLearning software) | eFront]] * [[ജി കോംപ്രിസ്]] * [[Gnaural]] * [[IUP Portfolio]] * [[ILIAS]] * [[Moodle]] * [[Omeka]] * [[openSIS]] * [[Sakai Project]] * [[Tux Paint]] ===ഭൂമിശാസ്ത്രം=== * [[KGeography]] ===പഠിക്കാനുള്ള പിന്തുണ=== ===ഭാഷ=== * [[Kiten (program)|Kiten]] * [[KVerbos]] ===ടൈപ്പിംഗ്=== * [[KTouch]] * [[Tux Typing]] ===മറ്റു വിദ്യാഭ്യാസ ആപ്ലികേഷനുകൾ=== * [[KEduca]] ==ഫയൽ മാനേജർ== ==ദൈവശാസ്ത്രം== ===ഖുർആൻ പഠനോപാധികൾ=== * [[ദിക്ർ (സോഫ്റ്റ്‌വേർ)]] ===ബൈബിൾ പഠനോപാധികൾ=== * [[The SWORD Project]] * [[BibleTime]] * [[Go Bible]] * [[MacSword]] * [[Marcion, application|Marcion]] * [[openlp.org]] ==കളികൾ== ===എമുലേറ്റർ=== * [[വൈൻ (സോഫ്റ്റ്‌വെയർ)|വൈൻ]] ==വംശപരമ്പരാ പഠനം== ==ഗ്രാഫിക്കൽ യൂസർ ഇന്റർഫേസ്== ===പണിയിട പരിസ്ഥിതികൾ=== {{Maincat|സ്വതന്ത്ര പണിയിടങ്ങൾ}} ===ജാലകസംവിധാനങ്ങൾ=== ===ജാലകീകരണ വ്യവസ്ഥകൾ=== ==ഗ്രൂപ്പ് വെയറുകൾ== ===ഉള്ളടക്ക കൈകാര്യ വ്യവസ്ഥകൾ=== ===വിക്കി ആപ്ലികേഷനുകൾ=== ==ആരോഗ്യസംരക്ഷണ സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ== ==മൾട്ടിമീഡിയ== ===ദ്വിമാന ആനിമേഷൻ=== * [[KToon]] * [[Pencil (software)|Pencil]] * [[Synfig]] ===ത്രിമാന ആനിമേഷൻ=== * [[Art of Illusion]] * [[ബ്ലെൻഡർ]] * [[K-3D]] * [[OpenFX]] * [[Seamless3d]] ===ഫ്ലാഷ് ആനിമേഷൻ=== * [[Pencil (software)|Pencil]] * [[SWFTools]] ===ശബ്ദ കൈകാര്യസംവിധാനം=== {{Maincat|സ്വതന്ത്ര ഓഡിയോ സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ}} ===സിഡി എഴുതൽ ആപ്ലികേഷനുകൾ=== {{Maincat|സ്വതന്ത്ര ഡിസ്ക് എഴുത്ത്‌ സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ}} ===ചിത്രശാലകൾ=== ===ഗ്രാഫിക്സ്=== {{Maincat|സ്വതന്ത്രമായ ഫോട്ടോ സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ}} ===ചിത്രദർശിനികൾ=== * [[Eye of GNOME]] * [[F-spot]] * [[Gqview]] * [[Gthumb]] * [[imgSeek]] * [[Kphotoalbum]] * [[Opticks (software)|Opticks]] ===മൾട്ടിമീഡിയ കൊഡെക്കുകൾ=== ===റേഡിയോ=== * [[Dream DRM Receiver]] ===ടെലിവിഷൻ=== ===ചലച്ചിത്ര തിരുത്തൽ ഉപാധികൾ=== * [[Avidemux]] * [[AviSynth]] * [[ബ്ലെൻഡർ]] * [[Cinelerra]] * [[DScaler]] * [[DVD Flick]] * [[Jahshaka]] * [[Kaltura]] * [[Kino (software)|Kino]] * [[Kdenlive]] * [[LiVES]] * [[ഓപ്പൺഷോട്ട് വീഡിയോ എഡിറ്റർ]] * [[PiTiVi]] * [[VirtualDub]] * [[VirtualDubMod]] ===ചലച്ചിത്ര ദർശിനികൾ=== ===മറ്റു മീഡിയ പാക്കേജുകൾ=== * [[Celtx]] - Media Pre-production Software * [[Gnome Subtitles]] ==ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റങ്ങൾ== {{Maincat|സ്വതന്ത്ര ഓപ്പറേറ്റിങ്ങ് സിസ്റ്റങ്ങൾ}} ===എമുലേഷനും വിർച്യുലൈസേഷനും.=== ==രഹസ്യവാക്ക് കൈകാര്യം== * [[KeePass]] * [[Password Safe]] ==സ്വകാര്യ വിവര കൈകാര്യം== * [[Chandler (PIM)|Chandler]] * [[KAddressBook]] * [[Kontact]] * [[KOrganizer]] * [[Mozilla Calendar]] * [[Novell Evolution]] * [[OpenSync (software)]] * [[Project.net]] * [[TeamLab]] ==പ്രോഗ്രാമിംഗ് ഭാഷാ പിന്തുണ== ===തെറ്റ് കണ്ടുപിടിക്കൽ=== * [[Bugzilla]] * [[Mantis Bugtracker|Mantis]] * [[Mindquarry]] * [[Redmine]] * [[Trac]] ===കോഡ് ഉൽപാദകർ=== * [[GNU bison|Bison]] * [[CodeSynthesis XSD]] * [[CodeSynthesis XSD/e]] * [[Flex lexical analyser]] * [[Kodos Python Regular Expression Debugger|Kodos]] * [[Open Scene Graph]] * [[OpenSCDP]] * [[phpCodeGenie]] * [[SableCC]] * [[SWIG]] * [[^txt2regex$]] * [[xmlbeansxx]] ===ക്രമീകരണ സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ=== * [[Autoconf]] * [[Automake]] === തെറ്റു തിരുത്തൽ ഉപാധികൾ === * [[GNU Debugger]] * [[JSystem]] * [[Memtest86]] * [[Xnee]] ===സമന്വിത വികസന പരിസ്ഥിതികൾ=== ===പതിപ്പ് നിയന്ത്രണ വ്യവസ്ഥകൾ=== ==ടൈപ്പ് ക്രമീകരണ ഉപാധികൾ== ==സ്ക്രീൻ സേവറുകൾ== * [[ബോയിൻക്|Boinc]] * [[Electric Sheep]] * [[XScreenSaver]] ==സുരക്ഷ== ===ആന്റിവൈറസ്=== * [[ClamAV]] * [[ClamWin]] * [[Gateway Anti-Virus]] ===ഡാറ്റാ നഷ്ടം തടയൽ=== * [[MyDLP]] ===ഡാറ്റാ തിരിച്ചുപിടിക്കൽ=== * [[dvdisaster]] * [[Foremost_(software)|Foremost]] * [[PhotoRec]] * [[TestDisk]] ====ഫോറെൻസിക്സ്==== * [[The Coroner's Toolkit]] * [[The Sleuth Kit]] ===ഡിസ്ക് മായ്ക്കൽ=== * [[Darik's Boot and Nuke|DBAN]] * [[Srm_(Unix)|srm]] ===എൻക്രിപ്ഷൻ=== * [[GnuPG]] * [[GnuTLS]] * [[KGPG]] * [[OpenSSL]] * [[Seahorse (software)|Seahorse]] ====ഡിസ്ക് എൻക്രിപ്ഷൻ==== * [[CrossCrypt]] * [[FreeOTFE]] and [[FreeOTFE Explorer]] ===അഗ്നിമതിൽ=== * [[Coyote Linux]] * [[Firestarter (firewall)|Firestarter]] * [[IPCop]] * [[IPFilter]] * [[IPFire]] * [[ipfirewall|ipfw]] * [[Iptables]] * [[M0n0wall]] * [[PeerGuardian]] * [[PF (firewall)|PF]] * [[pfSense]] * [[IpTables Rope|Rope]] * [[Shorewall]] * [[SmoothWall]] * [[Untangle]] * [[Vyatta]] * [[Zentyal]] ===നെറ്റ് വർക്കിംഗും സുരക്ഷാ മോണിറ്ററിംഗ്=== ===സുരക്ഷാ ഷെൽ (എസ്എസ്എച്ച്)=== * [[Cyberduck]] * [[Lsh]] * [[OpenSSH]] * [[PuTTY]] ===മറ്റു സുരക്ഷാ ആപ്ലികേഷനുകൾ=== ==ഇതും കൂടി കാണുക== {{fossportal}} * [[List of GNOME applications]] * [[List of GNU packages]] * [[List of KDE applications]] * [[List of liberated software]] * [[List of Unix programs]] ===പ്രമുഖ ഡയറക്ടറികൾ=== * [[SourceForge.net]] * [[Freshmeat]] * [[Ohloh]] * [[CodePlex]] ==അവലബം== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== ===General Directories=== * [http://directory.fsf.org/ Free Software Directory] - The Free Software Directory of the Free Software Foundation. * [http://www.opensourcesoftwaredirectory.com Open Source Software Directory] - Provides a list of open source software organized by categories. * [http://www.osliving.com/ Open Source Living] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210423063722/http://www.osliving.com/ |date=2021-04-23 }} - Open Source Living is a community-driven dynamic archive of Open Source software. * [http://www.ohloh.net Ohloh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110112000536/http://www.ohloh.net/ |date=2011-01-12 }} - Ohloh is an open source directory that anyone can edit. ===Open source for Windows=== * [https://web.archive.org/web/20120707015819/https://help.ubuntu.com/community/ListOfOpenSourcePrograms List Of Open-source Programs (LOOP list) for Windows] * [http://www.theopendisc.com/ TheOpenDisc.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090911014542/http://www.theopendisc.com/ |date=2009-09-11 }} pre-assembled disc of OSS for Windows (successor to [https://web.archive.org/web/20190921104806/http://www.theopencd.org/ TheOpenCD.org]) * [http://osswin.sourceforge.net/ The OSSwin project]: Open Source for Windows! ===Other directories=== * [http://www.openscience.org The OpenScience Project] - Open Source software for science and mathematics * [http://freeopensourcesoftware.org/ FreeOpenSourceSoftware.org] - Wiki on FOSS including sources, directories, system & application software indexes. {{FOSS}} [[വർഗ്ഗം:സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയർ]] 73gzmnd9h0ctb5pfmvayk6cp2r1g2kj 0 199590 4675540 4664270 2026-10-12T14:48:12Z Malikaveedu 16584 4675540 wikitext text/x-wiki {{Infobox river | name = ഭവാനിപ്പുഴ | image = Savandapur.jpg | image_size = | image_caption = ഭവാനിപ്പുഴ [[Savandapur]]ൽ നിന്ന് കാണുമ്പോൾ | map = Topo map Attappati Reserve Forest.jpg | map_caption = Headwaters of the Bhavani river in Attappati Reserve Forest | origin = | mouth = [[കാവേരി നദി]] | etymology = | length = {{convert|217|km}} | elevation_m = | elevation_ft = | mouth_elevation = | mouth_elevation_m = | mouth_elevation_ft = | discharge = | discharge_m3/s = | discharge_cuft/s = | watershed = | watershed_km2 = | watershed_sqmi = }} {{Rivers of Kerala}}[[പ്രമാണം:Bhavani river-Attappadi.jpg|ലഘുചിത്രം|ഭവാനിപ്പുഴ. ]]{{Prettyurl|Bhavani River}} [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[നീലഗിരി മലനിരകൾ|നീലഗിരി മലനിരകളിൽ]] നിന്ന് ഉദ്ഭവിച്ച് [[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലേയ്ക്ക്]] ഒഴുകുന്ന ഒരു നദിയാണ് '''ഭവാനിപ്പുഴ'''.ഈ നദി [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലൂടെ]] ഒഴുകി [[കൽക്കണ്ടിയൂർ]] എന്ന സ്ഥലത്തു വച്ച് തമിഴ്‌നാട്ടിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു. തമിഴ്നാട്ടിലെ ഏറ്റവും വലിയ നദികളിൽ ഒന്നാണ് ഭവാനി. ആകെ 217 കിലോമീറ്ററോളം നീളമുള്ള ഈ നദി തമിഴ്നാട്ടിലെ [[ഈറോഡ്|ഈറോഡിനടുത്ത്]] [[കാവേരി നദി]]യുമായി കൂടിച്ചേരുന്നു. [[ശിരുവാണി നദി]], [[വരഗാറ്]] എന്നിവയാണ് ഭവാനിപ്പുഴയുടെ പ്രധാന പോഷക നദികൾ. കേരളത്തിൽ ഭവാനി നദിയുടെ നീളം 37.5 കിലോ മീറ്ററാണ്. മുക്കാലി തടയണ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് ഈ നദിയിലാണ്. ഭവാനിയിൽ എത്തിച്ചേരുന്ന പ്രധാന നദികളിലൊന്നായ ശിരുവാണിയിൽ, കോയമ്പത്തൂർ പട്ടണത്തിലേക്ക് ജലവിതരണം നടത്താനായി അണക്കെട്ട് നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[File:Bhavani-Kaveri-Sangamam.JPG|thumb|upright=0.85|left|The confluence of the Bhavani and [[Kaveri]] rivers at [[Kooduthurai]]]] ഭവാനി നദി കേരളം, തമിഴ്നാട് എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകുന്ന ഒരു പ്രധാന ഇന്ത്യൻ നദിയാണ്. തമിഴ്നാട്ടിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ നീലഗിരി മലനിരകളിൽ നിന്നാണ് നദിയുടെ ഉത്ഭവം. തുടർന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകി കുറച്ചുദൂരം കേരളത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ച ശേഷം വീണ്ടും കിഴക്കോട്ട് തിരിഞ്ഞ് തമിഴ്നാട്ടിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു. ഭവാനി നദിക്ക് ഏകദേശം 234 കിലോമീറ്റർ നീളമുണ്ട്. ഒടുവിൽ കൂടുതുറൈയിൽ വെച്ച് ഇത് കാവേരി നദിയിൽ ചേരുന്നു. നദിയുടെ നീർത്തടത്തിന് ഏകദേശം 1,410 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുണ്ട്. ഈ നീർത്തടം തമിഴ്നാട്ടിലെ മൂന്ന് ജില്ലകളിലായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്നു. ഭവാനി നദിയുടെ പ്രധാന പോഷകനദികളിൽ മോയാർ നദിയും സിരുവാണി നദിയും ഉൾപ്പെടുന്നു. നദിക്ക് കുറുകെ നിരവധി അണക്കെട്ടുകളും ജലസംഭരണ പദ്ധതികളും നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. അപ്പർ ഭവാനി അണക്കെട്ട്, ഭവാനിസാഗർ അണക്കെട്ട്, കൊടിവേരി അണക്കെട്ട് എന്നിവ അവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടവയാണ് . == ഹൈഡ്രോഗ്രാഫി == ഭവാനി നദിക്ക് 234 കിലോമീറ്റർ നീളമുണ്ട്. മൺസൂൺ മഴയെ ആശ്രയിച്ച് വർഷം മുഴുവൻ ഒഴുകുന്ന നിത്യജല നദിയാണിത്.<ref name="Hydro">{{cite report|url=https://cgwb.gov.in/sites/default/files/2022-11/bhawani_compressed.pdf|title=Aquifier mapping and groundwater management in Bhavani basin|date=November 2022|access-date=1 June 2025|work=Central Ground Water Board|page=12}}</ref><ref name="Report">{{cite journal|url=https://asianpubs.org/index.php/ajchem/article/view/6797/6788&ved=2ahUKEwiAstrXotORAxXbwTgGHcbPOSIQFnoECB4QAQ&usg=AOvVaw0OAD_s45_ftdM9P_ahYfS9|title=Study of Physico-Chemical Characteristics of Surface Water of Cauvery River and its tributaries|journal=Asian Journal of Chemistry|volume=25|issue=6|date=December 2012|pages=3199-3203}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> തമിഴ്നാട്ടിലെ പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ നീലഗിരി മലനിരകളിലെ ബില്ലിമല പർവതനിരയിൽ, സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 2,634 മീറ്റർ ഉയരത്തിലാണ് നദിയുടെ ഉത്ഭവം.<ref name="Springer">{{cite book |last=Jain |first=S. K. |title=Hydrology and water resources of India |url=https://archive.org/details/hydrologywaterre0000jain |last2=Agarwal |first2=Pushpendra K. |last3=Singh |first3=V. P. |publisher=[[Springer Publishing]] |year=2007 |location=Dordrecht |page=[https://archive.org/details/hydrologywaterre0000jain/page/708 708]}}</ref> ഉത്ഭവസ്ഥാനത്തുനിന്ന് നദി പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകി കേരളത്തിലെ സൈലന്റ് വാലി ദേശീയോദ്യാനത്തിന് സമീപമെത്തുന്നു. തുടർന്ന് കിഴക്കോട്ട് തിരിഞ്ഞ് പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ അട്ടപ്പാടി താഴ്‌വരയിലൂടെ ഒഴുകുന്നു. പിന്നീട് വീണ്ടും തമിഴ്നാട്ടിൽ പ്രവേശിച്ച് നീലഗിരി, കോയമ്പത്തൂർ, ഈറോഡ് ജില്ലകളിലൂടെ ഒഴുകുന്നു.<ref name="Report"/> <ref name="Hydro"/><ref name="Report"/><ref name="Siruvani">{{cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/tamil-nadu/Getting-to-know-the-river/article14625096.ece|title=Getting to know the river|work=[[The Hindu]]|access-date=1 June 2025}}</ref> ഭവാനി നദിയുടെ നീർത്തടത്തിന് ഏകദേശം 1,410 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുണ്ട്. വിവിധ ചെറുനദികളും പോഷകനദികളും അതിന്റെ ഗതിയിൽ ഭവാനിയിൽ ചേരുന്നു.<ref>{{cite web|url=https://www.annauniv.edu/cccdm/ccis/water_resources.html|title=Water resources|work=[[Anna University]]|access-date=1 June 2025}}</ref><Ref name="Siruvani"/><ref>{{cite web|url=https://waterwaymap.org/river/Bhavani%20000279954566/|title=Bhavani|work=Waterway map|access-date=1 June 2025}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.ndtv.com/article/south/human-chain-formed-against-kerala-s-plan-to-build-dam-on-river-siruvani-236005|title=Human chain formed against Kerala's plan to build dam on River Siruvani|work=[[NDTV]]|date=26 June 2012|access-date=29 January 2016|archive-date=14 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140714215144/http://www.ndtv.com/article/south/human-chain-formed-against-kerala-s-plan-to-build-dam-on-river-siruvani-236005|url-status=dead}}</ref> പ്രധാന പോഷകനദികളിൽ മോയാർ, സിരുവാണി നദികൾ ഉൾപ്പെടുന്നു. കാവേരി നദിയുടെ പ്രധാന പോഷകനദികളിലൊന്നാണ് ഭവാനി. തമിഴ്നാട്ടിലെ ഭവാനി പട്ടണത്തിന് സമീപമുള്ള കൂടുതുറൈയിൽ വെച്ചാണ് ഇത് കാവേരിയിൽ ചേരുന്നത്. <ref name="Springer"/><ref>{{cite web|url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/performing-rituals-at-kooduthurai-becomes-risky/article4024478.ece|title=Performing rituals at Kooduthurai becomes risky|date=23 October 2012|work=[[The Hindu]]| access-date= 25 April 2019}}</ref> എന്നാൽ വ്യാവസായിക മാലിന്യങ്ങൾ, നഗരമാലിന്യങ്ങൾ, കാർഷിക മലിനീകരണം എന്നിവ നദിയിലെ ജലത്തിന്റെ ഗുണനിലവാരത്തെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ഫലമായി നദീജലത്തെ ആശ്രയിക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെയും സസ്യങ്ങളുടെയും മൃഗങ്ങളുടെയും ആരോഗ്യത്തെ ദോഷകരമായി ബാധിക്കുന്ന സാഹചര്യവും ഉണ്ടാകുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.rainwaterharvesting.org/Crisis/river-bhavani.htm|title=River Bhavani|work=Rain Water Harvesting|access-date=8 August 2007|archive-date=26 February 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200226013751/http://www.rainwaterharvesting.org/crisis/river-bhavani.htm|url-status=dead}}</ref> == അണക്കെട്ടുകളും കനാലുകളും == തമിഴ്നാട്ടിൽ ഭവാനി നദിയുടെ ഉത്ഭവസ്ഥാനത്തിന് സമീപം നീലഗിരിയിൽ അപ്പർ ഭവാനി അണക്കെട്ടും, നദിയുടെ താഴ്ന്ന പ്രദേശത്ത് സമതലഭൂമിയിൽ ഭവാനിസാഗർ അണക്കെട്ടും നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്.,<ref>{{cite web|url=https://www.tamilnadutourism.tn.gov.in/destinations/upper-bhavani-lake|title=Upper Bhavani|work=[[Government of Tamil Nadu]]|access-date=1 June 2025|archive-date=2025-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20250422123549/https://www.tamilnadutourism.tn.gov.in/destinations/upper-bhavani-lake|url-status=dead}}</ref> 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കം മുതൽ നിരവധി നിർദ്ദേശങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും അപ്പർ ഭവാനി, ലോവർ ഭവാനി പദ്ധതികൾ 20-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിലാണ് നടപ്പാക്കിയത്. കേരളത്തിൽ ഭവാനി നദിക്ക് കുറുകെ നിരവധി ചെറിയ ചെക്ക് ഡാമുകളും ജലസേചന കനാലുകളും നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇവയിൽ ഭൂരിഭാഗവും 21-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ നിർമ്മിച്ചവയാണ്.<ref name="Dam">{{cite book|title=Water and the Environmental History of Modern India|author=Velayutham Saravanan|year=2020|isbn=978-1-35013-083-8|publisher=[[Bloomsbury Publishing]]|page=180}}</ref> [[File:BhavaniSagarDam.JPG|thumb|upright=0.85|[[Bhavanisagar Dam]]]] === ഭവാനിസാഗർ അണക്കെട്ട് === ഭവാനിസാഗർ അണക്കെട്ട് തമിഴ്നാട്ടിലെ ഈറോഡ് ജില്ലയിൽ ഭവാനി നദിക്ക് കുറുകെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. <ref>{{cite web|url=http://www.erode.tn.nic.in/tourism.htm|title=Tourist Information for Erode district|work=[[Government of Tamil Nadu]]|access-date=1 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160306115648/http://www.erode.tn.nic.in/tourism.htm|archive-date=6 March 2016|url-status=dead}}</ref> ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മണ്ണുകൊണ്ടുള്ള അണക്കെട്ടുകളിൽ ഒന്നാണ് ഇത്. <ref name="CSTI">{{cite report|url=http://www.cstibhavanisagar.org/pdf/csti/UNIQUENESS%20OF%20BHAVANISAGAR%20DAM.pdf|title=Uniqueness of Bhavanisagar dam|work=Civil Service Training Institute|access-date=1 February 2016|archive-date=11 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160311202918/http://www.cstibhavanisagar.org/pdf/csti/UNIQUENESS%20OF%20BHAVANISAGAR%20DAM.pdf|url-status=dead}}</ref>സത്യമംഗലത്തിന് ഏകദേശം 16 കിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറായാണ് അണക്കെട്ടിന്റെ സ്ഥാനം. സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയിൽ 1948-ൽ ആരംഭിച്ച ആദ്യത്തെ വലിയ ജലസേചന പദ്ധതിയായിരുന്നു ലോവർ ഭവാനി പദ്ധതി. <ref>{{cite web|url=https://agritech.tnau.ac.in/agriculture/agri_resourcemgt_water_res_bhavanisagardam.pdf|title=Bhavanisagar dam|work=[[Tamil Nadu Agricultural University]]|access-date=1 February 2016}}</ref>210 മില്യൺ രൂപ ചെലവിൽ അണക്കെട്ടിന്റെ നിർമ്മാണം 1955-ൽ പൂർത്തിയാക്കി, 1956-ൽ ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. അണക്കെട്ടിന് ഏകദേശം 8 കിലോമീറ്റർ നീളവും 40 മീറ്റർ ഉയരവുമുണ്ട്. പൂർണ്ണ ജലനിരപ്പ് 120 അടി (37 മീറ്റർ) ആണ്. ജലസംഭരണ ശേഷി ഏകദേശം 32.8 ബില്യൺ ഘന അടി (930 ദശലക്ഷം ഘനമീറ്റർ) ആണ്. അണക്കെട്ടിനോട് അനുബന്ധമായി രണ്ട് ജലവൈദ്യുത നിലയങ്ങളുണ്ട്. ഒന്ന് കിഴക്കേക്കരയിലെ കനാലിലും മറ്റൊന്ന് നദിയിലുമാണ്. ഓരോ നിലയത്തിനും 16 മെഗാവാട്ട് ശേഷിയുള്ളതിനാൽ ആകെ വൈദ്യുതോൽപ്പാദന ശേഷി 32 മെഗാവാട്ടാണ്.<ref name="CSTI"/> [[File:Kodiveri.jpg|thumb|upright=0.85|[[Kodiveri Dam]]]] === കൊടിവേരി അണക്കെട്ട് === കൊടിവേരി അണക്കെട്ട് ഈറോഡ് ജില്ലയിലെ ഗോബിച്ചെട്ടിപ്പാളയത്തിന് സമീപം ഭവാനി നദിക്ക് കുറുകെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. <ref>{{cite news |url=http://www.dinakaran.com/District_Detail.asp?Nid=460063&cat=504 |title=Kongalavan who built Kodiveri dam |language=ta |access-date=1 June 2015 |work=[[Dinakaran]] |archive-date=23 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923214838/http://www.dinakaran.com/District_Detail.asp?Nid=460063&cat=504 |url-status=dead }}</ref><ref name="ASI">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=QQluAAAAMAAJ&q=kongalvan |title=Indian Archaeology, a Review|publisher=[[Archaeological Survey of India]]|year=1994|page=115}}</ref>1125-ൽ, ചോള രാജാവായ കുലോത്തുംഗൻ ഒന്നാമന്റെ ഭരണകാലത്ത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കീഴിലുള്ള പ്രാദേശിക ഭരണാധികാരിയായ കൊങ്കൽവൻ കൊടിവേരിയിൽ ഒരു കനാൽ കുഴിച്ചതായി രേഖകളുണ്ട്. പിന്നീട് 17-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ മൈസൂർ മഹാരാജാവിന്റെ കാലത്ത് ഇവിടെ അണക്കെട്ട് നിർമ്മിച്ചു. <ref>{{cite web|url=https://www.covaipost.com/weekendspecial/a-watery-break-from-routine/|title=A watery break from routine|date=17 August 2015|work=Covai Post|access-date=25 August 2023}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=b6nY6tgbEUoC|title=Adaptive water resource management in the South Indian Lower Bhavani Project Command Area|author1=Lannerstad, M|author2=Molden, D|year=2009|isbn=978-9-29090-703-9|publisher=International Water Management Institute|page=6}}</ref> ഈ അണക്കെട്ടിൽ നിന്നുള്ള ജലം അരക്കൻകോട്ടൈ, തടപ്പള്ളി കനാലുകളിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നു. പ്രധാനമായും ജലസേചന ആവശ്യങ്ങൾക്കായാണ് ഈ കനാലുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. === കലിംഗരായൻ അണക്കെട്ട് === കലിംഗരായൻ അനിക്കറ്റ് തമിഴ്നാട്ടിലെ ഈറോഡ് ജില്ലയിലെ ഭവാനിക്ക് സമീപമാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ അനിക്കറ്റിൽ നിന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന 90.5 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള കലിംഗരായൻ കനാൽ ഏകദേശം 15,743 ഏക്കർ (6,371 ഹെക്ടർ) കൃഷിഭൂമിക്ക് ജലസേചനം നൽകുന്നു.<ref>{{cite news |date=20 June 2011 |title=Kalingarayan sluices opened, Erode all set for farming |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/kalingarayan-sluices-opened-erode-all-set-for-farming/article2119326.ece |access-date=23 December 2016 |work=[[The Hindu]]}}</ref> അണക്കെട്ടിന്റെയും കനാലിന്റെയും നിർമ്മാണം 1271-ൽ ആരംഭിച്ച് 1283-ൽ പൂർത്തിയാക്കി. കൊങ്കുനാട്ടിലെ ഭരണാധികാരിയായ കലിംഗരായനാണ് ഈ പദ്ധതി നിർമ്മിച്ചത്. മധ്യകാലഘട്ടത്തിൽ തന്നെ ഭവാനി നദിയിലെ ജലം കൃഷിക്കായി ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള ജലസേചന പദ്ധതിയാണിത്.<ref>{{cite news |url=https://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-tamilnadu/Kalingarayan-Canal-is-725-years-old/article14706944.ece |title=Kalingarayan Canal is 725 years old|work=[[The Hindu]]|date=17 January 2007|access-date=23 December 2016}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{Commons category|Bhavani River}} {{Hydrography of Tamil Nadu}} {{Bhavani River}} {{Kaveri River}} {{Kongu Nadu}} {{Authority control}} {{Coord|11|26|N|77|41|E|display=title|region:IN_type:river_source:GNS-enwiki}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നദികൾ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌നാട്ടിലെ നദികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കാവേരിയുടെ പോഷകനദികൾ]] [[വർഗ്ഗം:പുരാതന ഇന്ത്യയിലെ നദികൾ]] ldo2k0w346md543uij9mu9wnysnp0xn 10 216003 4675764 1824321 2026-10-13T09:34:04Z Vis M 30920 typo 4675764 wikitext text/x-wiki {{Infobox | bodyclass = vcard | titleclass = fn | title = {{{name|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}}} | above = {{#if:{{{color|}}}|<font color="white">{{{school_tradition|}}}</font>|{{{school_tradition|}}}}} | aboveclass = category | abovestyle = {{#if:{{{color|}}}|background-color: {{{color}}};}} font-size: 100% | image = {{#if:{{{image|}}}|[[File:{{{image}}}|{{px|{{{image_size|}}}|frameless}}|alt={{{alt|}}}]]}} | caption = {{{caption|}}} | label1 = ജനനം | data1 = {{br separated entries|{{{birth_date|}}}|{{{birth_place|}}}}} | label2 = മരണം | data2 = {{br separated entries|{{{death_date|}}}|{{{death_place|}}}}} | label3 = ദേശീയത | data3 = {{{nationality|}}} | label4 = സ്ഥാപനം | data4 = {{{institution|}}} | label5 = പ്രവർത്തനമേഖല | data5 = {{{field|}}} | label6 = പഠിച്ചത് | data6 = {{{alma_mater|}}} | label7 = Opposed | data7 = {{{opposed|}}} | label8 = Influences | data8 = {{{influences|}}} | label9 = Influenced | data9 = {{{influenced|}}} | label10 = സംഭാവനകൾ | data10 = {{{contributions|}}} | label11 = പുരസ്കാരങ്ങൾ | data11 = {{{awards|}}} | label12 = ഒപ്പ് | data12 = {{#if:{{{signature|}}}|[[File:{{{signature}}}|128px]]}} | below = {{#if:{{{repec_id|}}}|[http://ideas.repec.org/{{{repec_prefix}}}/{{{repec_id|}}}.html Information] at [[Research Papers in Economics|IDEAS/RePEc]]}} }}<noinclude>{{doc}}<!-- categories and interwiki links go on /doc --></noinclude> 7gioq0mjh0lo2iq95l4vslon0npsyrs 0 216209 4675692 4595464 2026-10-13T01:30:58Z Marklinklaters 224101 /* ഗ്യാലറി */ 4675692 wikitext text/x-wiki [[File:William Dobson by William Dobson.jpg|thumb|250px|right|വില്യം ഡോബ്സൻ]] '''വില്യം ഡോബ്സൻ''' (1611 [[ഫെബ്രുവരി]] 24 – 1646 [[ഒക്ടോബർ]] 28) [[ഇംഗ്ലീഷ്]] ചിത്രകാരനായിരുന്നു. [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിൽ]] [[ജനനം|ജനിച്ചു]]. ചിത്രകാരനായ ''ഫ്രാൻസിസ് ക്ലെയ്നിന്റെ'' ശിഷ്യനായിരുന്നു എന്നാണ് പൊതുവേയുള്ള വിശ്വാസം. 1642-ൽ ചാൾസ് I-ന്റെ കൊട്ടാരത്തിൽ ആസ്ഥാന ഛായാചിത്രകാരനായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു എന്നതിന് രേഖകളുണ്ട്. അതിനു മുമ്പ് വാൻഡിക് ആയിരുന്നു പ്രസ്തുത സ്ഥാനം അലങ്കരിച്ചിരുന്നത്. ഛായാചിത്രകലയിലാണ് ഇദ്ദേഹം വൈദഗ്ദ്ധ്യം തെളിയിച്ചിട്ടുള്ളത്. ചാൾസ് I-ന്റെ ചിത്രശേഖരത്തിലെ വെനീഷ്യൻ ചിത്രങ്ങൾ ശ്രദ്ധയോടെ പഠിച്ച ഇദ്ദേഹം തന്റെ ഛായാചിത്രങ്ങൾക്ക് മിക്കപ്പോഴും ഇറ്റാലിയൻ പരിവേഷം നൽകിയിരുന്നു. വില്യം കോംപ്ടന്റെ ദീർഘകായചിത്രമാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഛായാചിത്രം. ''ദ് ബിഹെഡിങ് ഒഫ് സെന്റ് ജോൺ'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ പോലും ഇദ്ദേഹം ഛായാചിത്രണം നടത്തിയിട്ടുണ്ടെന്നാണു കരുതപ്പെടുന്നത്. അതിലെ സെന്റ് ജോണിന്റെ മുഖം ചാൾസ് രാജാവിന്റെ അനന്തരവനായ റൂപെർട്ട് രാജകുമാരന്റേതാണെന്നു സ്പഷ്ടമായിട്ടുണ്ട്. 1646 [[ഒക്ടോബർ]] 28-ന് ഇദ്ദെഹം അന്തരിച്ചു. ==ഗ്യാലറി== <gallery perrow="4" widths="168" heights="220" caption="William Dobson's paintings "> File:William Dobson - Portrait of Abraham van der Doort.jpg|Charles II when Prince of Wales, circa 1642 or 1643. File:William Dobson - Portrait of Abraham van der Doort - WGA6362.jpg|[[Abraham van der Doort]] File:Richard Neville by William Dobson.jpg|[[Richard Neville (soldier)|Richard Neville]] File:William Dobson Edward Hyde Earl of Clarendon.jpg| Edward Hyde [[Earl of Clarendon]] File:Sir Richard Fanshawe (1608–1666), 1st Bt.jpeg|Sir Richard Fanshawe (1608–1666), 1st Baronet File:Sir Edward Dering (1598–1644), 1st Baronet by William Dobson.jpeg|Sir Edward Dering (1598–1644), 1st Baronet File:Probably Nicholas Oudart by William Dobson.jpg| Nicholas Oudart File:Probably Sir Thomas Aylesbury, Bt by William Dobson.jpg|Sir Thomas Aylesbury File:Добсон портрет жены художника Джудит. Ок. 1634-1640.jpg|Portrait thought to be of the artist's second wife, Judith<ref>{{cite web|url=http://www.tate.org.uk/art/artworks/dobson-portrait-of-the-artists-wife-t06640|title= William Dobson Portrait of the Artist’s Wife c.1635–40 |publisher=Tate Gallery|accessdate=2 February 2015}}</ref>]] File:William Dobson - Portrait of the artist with Nicholas Lanier and Sir Charles Cotterell - WGA06361.jpg|The artist with Nicholas Lanier and Sir Charles Cottrell, circa 1645.]] File:William Dobson - The Executioner with the Head of John the Baptist - Google Art Project.jpg|William Dobson - The Executioner with the Head of John the Baptist]] </gallery> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/STUdobsonW.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121103054335/http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/STUdobsonW.htm |date=2012-11-03 }} *http://www.williamdobson.tv/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *http://www.williamdobson.tv/biography/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130507115706/http://www.williamdobson.tv/biography/ |date=2013-05-07 }} {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|ഡോബ്സ{{ൻ}},_വില്യം_(1610_-_46)|ഡോബ്സൻ, വില്യം (1610 - 46)}} [[വർഗ്ഗം:1611-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1646-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഫെബ്രുവരി 24-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 28-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ് ചിത്രകാരന്മാർ]] 00fgvc0ycht7x4bvrupv71gyzcb8lw8 4675694 4675692 2026-10-13T01:33:07Z Marklinklaters 224101 /* ഗ്യാലറി */ 4675694 wikitext text/x-wiki [[File:William Dobson by William Dobson.jpg|thumb|250px|right|വില്യം ഡോബ്സൻ]] '''വില്യം ഡോബ്സൻ''' (1611 [[ഫെബ്രുവരി]] 24 – 1646 [[ഒക്ടോബർ]] 28) [[ഇംഗ്ലീഷ്]] ചിത്രകാരനായിരുന്നു. [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിൽ]] [[ജനനം|ജനിച്ചു]]. ചിത്രകാരനായ ''ഫ്രാൻസിസ് ക്ലെയ്നിന്റെ'' ശിഷ്യനായിരുന്നു എന്നാണ് പൊതുവേയുള്ള വിശ്വാസം. 1642-ൽ ചാൾസ് I-ന്റെ കൊട്ടാരത്തിൽ ആസ്ഥാന ഛായാചിത്രകാരനായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു എന്നതിന് രേഖകളുണ്ട്. അതിനു മുമ്പ് വാൻഡിക് ആയിരുന്നു പ്രസ്തുത സ്ഥാനം അലങ്കരിച്ചിരുന്നത്. ഛായാചിത്രകലയിലാണ് ഇദ്ദേഹം വൈദഗ്ദ്ധ്യം തെളിയിച്ചിട്ടുള്ളത്. ചാൾസ് I-ന്റെ ചിത്രശേഖരത്തിലെ വെനീഷ്യൻ ചിത്രങ്ങൾ ശ്രദ്ധയോടെ പഠിച്ച ഇദ്ദേഹം തന്റെ ഛായാചിത്രങ്ങൾക്ക് മിക്കപ്പോഴും ഇറ്റാലിയൻ പരിവേഷം നൽകിയിരുന്നു. വില്യം കോംപ്ടന്റെ ദീർഘകായചിത്രമാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഛായാചിത്രം. ''ദ് ബിഹെഡിങ് ഒഫ് സെന്റ് ജോൺ'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ പോലും ഇദ്ദേഹം ഛായാചിത്രണം നടത്തിയിട്ടുണ്ടെന്നാണു കരുതപ്പെടുന്നത്. അതിലെ സെന്റ് ജോണിന്റെ മുഖം ചാൾസ് രാജാവിന്റെ അനന്തരവനായ റൂപെർട്ട് രാജകുമാരന്റേതാണെന്നു സ്പഷ്ടമായിട്ടുണ്ട്. 1646 [[ഒക്ടോബർ]] 28-ന് ഇദ്ദെഹം അന്തരിച്ചു. ==ഗ്യാലറി== <gallery perrow="4" widths="168" heights="220" caption="William Dobson's paintings "> File:Charles II when Prince of Wales by William Dobson, 1642.jpg||Charles II when Prince of Wales, circa 1642 or 1643. File:William Dobson - Portrait of Abraham van der Doort.jpg|[[Abraham van der Doort]] File:Richard Neville by William Dobson.jpg|[[Richard Neville (soldier)|Richard Neville]] File:William Dobson Edward Hyde Earl of Clarendon.jpg| Edward Hyde [[Earl of Clarendon]] File:Sir Richard Fanshawe (1608–1666), 1st Bt.jpeg|Sir Richard Fanshawe (1608–1666), 1st Baronet File:Sir Edward Dering (1598–1644), 1st Baronet by William Dobson.jpeg|Sir Edward Dering (1598–1644), 1st Baronet File:Probably Nicholas Oudart by William Dobson.jpg| Nicholas Oudart File:Probably Sir Thomas Aylesbury, Bt by William Dobson.jpg|Sir Thomas Aylesbury File:Добсон портрет жены художника Джудит. Ок. 1634-1640.jpg|Portrait thought to be of the artist's second wife, Judith<ref>{{cite web|url=http://www.tate.org.uk/art/artworks/dobson-portrait-of-the-artists-wife-t06640|title= William Dobson Portrait of the Artist’s Wife c.1635–40 |publisher=Tate Gallery|accessdate=2 February 2015}}</ref>]] File:William Dobson - Portrait of the artist with Nicholas Lanier and Sir Charles Cotterell - WGA06361.jpg|The artist with Nicholas Lanier and Sir Charles Cottrell, circa 1645.]] File:William Dobson - The Executioner with the Head of John the Baptist - Google Art Project.jpg|William Dobson - The Executioner with the Head of John the Baptist]] </gallery> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/STUdobsonW.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121103054335/http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/STUdobsonW.htm |date=2012-11-03 }} *http://www.williamdobson.tv/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *http://www.williamdobson.tv/biography/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130507115706/http://www.williamdobson.tv/biography/ |date=2013-05-07 }} {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|ഡോബ്സ{{ൻ}},_വില്യം_(1610_-_46)|ഡോബ്സൻ, വില്യം (1610 - 46)}} [[വർഗ്ഗം:1611-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1646-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഫെബ്രുവരി 24-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 28-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ് ചിത്രകാരന്മാർ]] imj19v6wga2zqwhprhhu62aon6g0533 0 242446 4675632 4575590 2026-10-12T17:18:17Z Malikaveedu 16584 4675632 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Vandiperiyar}} {{Infobox Indian Jurisdiction |type = town |native_name = വണ്ടിപ്പെരിയാർ |other_name =പെരിയാർ |district = [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]] |state_name = Kerala |nearest_city = കുമളി |parliament_const = |assembly_cons = |civic_agency = |skyline = |skyline_caption = |latd = 9|latm = 34|lats = 12 |longd= 77|longm= 5|longs= 26 |locator_position = left |area_total = |area_magnitude = |altitude = 836 |population_total = 19519 (2001) |population_as_of = |population_density = |sex_ratio = |literacy = 93% |area_telephone = |postal_code = 685533 |vehicle_code_range =KL 37 |climate= |website= }} [[File:Lion Tailed Macaque in Periyar.jpg|thumb|സിംഹവാലൻ കുരങ്ങ്]] [[File:Tea Plantation near Vandiperiyar.JPG|thumb|തെയിലത്തോട്ടങ്ങൾ]] [[ഇടുക്കി ജില്ല]]യിലെ [[വണ്ടിപ്പെരിയാർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|വണ്ടിപ്പെരിയാർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] ഒരു ചെറുപട്ടണമാണ് '''വണ്ടിപ്പെരിയാർ'''. കോട്ടയം - കുമളി പാതയിൽ [[പീരുമേട്|പീരുമേടിനും]] [[കുമളി]]ക്കും മധ്യേയാണ് വണ്ടിപ്പെരിയാർ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്<ref>http://wikimapia.org/1684867/Vandiperiyar Wikimapia</ref>. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നും 900 മീറ്റർ ഉയരത്തിലായാണ് ഈ മലയോര പട്ടണം നിലകൊള്ളുന്നത്. [[തേയില]], [[കാപ്പി]], [[ഏലം]], [[കുരുമുളക്]] എന്നിവയാണ് ഇവിടെ കൃഷിചെയ്യുന്ന പ്രധാന വിളകൾ. [[പെരിയാർ]] നദി വണ്ടിപ്പെരിയാറ്റിലൂടെ ഒഴുകുന്നു. ലോക പ്രസദ്ധമായ [[മുല്ലപെരിയാർ]] ഡാം ഇവിടെയാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commons category|Vandiperiyar}} * [http://www.india9.com/i9show/-Kerala/Vandiperiyar-28605.htm About Vandiperiyar] {{idukki-geo-stub}} {{ഇടുക്കി ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:ഇടുക്കി ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]] 0lfa1ca6ttaqjeh8ithgbbk19hhhggq 0 249344 4675736 3789698 2026-10-13T06:58:12Z Sinan TH 210203 "[[:en:Special:Redirect/revision/1378780582|Ripper Jayanandan]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4675736 wikitext text/x-wiki {{Infobox criminal|name=റിപ്പർ ജയാനന്ദൻ|image=|caption=|birth_name=K. P. Jayanandan|other_names=Ripper|birth_date={{Birth date and age text|1968|}}|birth_place=[[Thrissur district|Thrissur]], [[Kerala]], India|death_cause=|penalty=[[തൂക്കിലേറ്റിയുള്ള വധം ]]|victims=7|country=[[India]]|states=[[Kerala]]<br />[[Karnataka]]|apprehended=23 November 2006|escaped=June 2013|escape_end=9 September 2013|imprisoned=[[പൂജപ്പുര സെൻട്രൽ ജയിൽ ]]}} '''റിപ്പർ ജയാനന്ദൻ''' (ജനനം: 1968) എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''കെ. പി. ജയാനന്ദൻ,''' തൃശൂർ-എറണാകുളം അതിർത്തി പ്രദേശങ്ങളിൽ 35-ഓളം കവർച്ചകൾക്കിടയിൽ ഏഴ് കൊലപാതകങ്ങൾ നടത്തിയതായി ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു കുറ്റവാളിയാണ്. 2004 ഒക്ടോബറിൽ പെരിഞ്ഞനത്തുണ്ടായ ഇരട്ടക്കൊലപാതകം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഏഴ് കൊലപാതക കേസിൽ, 2008 ജൂണിൽ തൃശൂർ പ്രിൻസിപ്പൽ സെഷൻസ് കോടതി അദ്ദേഹത്തിന് വധശിക്ഷ വിധിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ പിന്നീട് സുപ്രീം കോടതി ഈ ശിക്ഷ റദ്ദാക്കുകയുണ്ടായി. വധശിക്ഷ കാത്ത് പൂജപുര സെൻട്രൽ ജയിലിൽ കഴിയുന്നതിനിടെ 2013 ജൂണിൽ അദ്ദേഹം ജയിൽ ചാടി. തുടർന്ന് 2013 സെപ്റ്റംബർ 9-ന് തൃശൂരിന് സമീപത്ത് വെച്ച് അദ്ദേഹത്തെ വീണ്ടും പിടികൂടി.<ref>{{Cite web|url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=14957956&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@|title=Manorama Online {{!}} Malayalam News {{!}} Latest News {{!}}|website=manoramaonline.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20130913094938/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=14957956&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@|archive-date=2013-09-13}}</ref> == പശ്ചാത്തലം == കേരളത്തിലെ തൃശൂർ ജില്ലയിലാണ് ജയാനന്ദൻ ജനിച്ചത്. == പ്രധാന മോഷണങ്ങളും കൊലപാതകങ്ങളും == 2003 സെപ്റ്റംബറിൽ, മാള പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ പരിധിയിൽ താമസിച്ചിരുന്ന 45 വയസ്സുകാരനായ ജോസിന്റെ വീട്ടിൽ മോഷണം നടത്തിയതാണ് ജയാനന്ദന്റെ ആദ്യത്തെ പ്രധാന കുറ്റകൃത്യമെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്നു. മോഷണത്തിനിടെ ഉറങ്ങിക്കിടക്കുകയായിരുന്ന ജോസിനെ ഇരുമ്പുപാരകൊണ്ട് അടിച്ചുകൊലപ്പെടുത്തിയ ശേഷം, 17,000 രൂപയും ഒരു വീഡിയോ കാസറ്റ് പ്ലെയറും കവർന്ന് ഇയാൾ കടന്നുകളഞ്ഞു. 2004 മാർച്ചിലായിരുന്നു ജയാനന്ദന്റെ രണ്ടാമത്തെ മോഷണം. മാള പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ പരിധിയിലെ ഒരു വീട്ടിൽ അതിക്രമിച്ചുകയറിയ ഇയാൾ, ശബ്ദം കേട്ട് ഉണർന്ന് പുറത്തേക്കുവന്ന 51 വയസ്സുകാരിയായ നബീസയെ കൊലപ്പെടുത്തി. തുടർന്ന് വീട്ടിനുള്ളിൽ പ്രവേശിച്ച ഇയാൾ 23 വയസ്സുകാരിയായ ഫൗസിയയെ കൊലപ്പെടുത്തുകയും 28 വയസ്സുകാരിയായ നൂർജഹാനെയും രണ്ട് കുട്ടികളെയും ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. 2004 ഒക്ടോബറിൽ നടന്ന മൂന്നാമത്തെ കവർച്ചയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട്, തൃശൂർ ജില്ലയിലെ പെരിഞ്ഞനത്തുള്ള വീട്ടിൽവെച്ച് 64 വയസ്സുകാരനായ കാലപുരയ്ക്കൽ സഹദേവനെയും ഭാര്യയായ 58 വയസ്സുകാരി നിർമലയെയും കൊലപ്പെടുത്തി 11.25 പവൻ സ്വർണം മോഷ്ടിച്ചെന്ന കേസിൽ ജയാനന്ദൻ പ്രതി ചേർക്കപ്പെട്ടു. ഈ കേസിൽ കേരള ഹൈക്കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ച വെറുതെവിടൽ വിധി പിന്നീട് സുപ്രീം കോടതി ശരിവച്ചു. തൃശൂർ ജില്ലയിലെ കൊടുങ്ങല്ലൂർ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ പരിധിയിലെ ഒരു വീട്ടിലായിരുന്നു ജയാനന്ദന്റെ അടുത്ത ആക്രമണം. അവിടെവെച്ച് അരവിന്ദാക്ഷ പണിക്കരെയും ഭാര്യ ഓമന പണിക്കരെയും ആക്രമിക്കുകയും ഇരുവർക്കും ഗുരുതരമായി പരിക്കേൽപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. കൂടാതെ, 18 പവൻ സ്വർണാഭരണങ്ങളും കവർന്നു. 2005 ഓഗസ്റ്റിൽ വടക്കൻ പറവൂരിലെ കേരള സ്റ്റേറ്റ് ബിവറേജസ് കോർപ്പറേഷന്റെ ഒരു ഔട്ട്‌ലെറ്റായിരുന്നു ജയാനന്ദന്റെ അടുത്ത ലക്ഷ്യം. കവർച്ചയ്ക്കിടെ സുരക്ഷാ ജീവനക്കാരനായ സുഭാഷകൻ ഇയാളെ ചോദ്യം ചെയ്തു. തുടർന്ന്, അടുത്ത വീട്ടിൽ കവർച്ച നടത്തി കൂടുതൽ പണവും മൂന്ന് വീഡിയോ കാസറ്റ് പ്ലെയറുകളും കൈക്കലാക്കുന്നതിനായി, ജയാനന്ദൻ സുഭാഷകന്റെ തലയ്ക്ക് ഇരുമ്പുദണ്ഡ് കൊണ്ട് അടിച്ച് കൊലപ്പെടുത്തി. == ജയിൽചാട്ടം == === ജയിൽചാട്ടം === അർധരാത്രിക്കുശേഷമാണ് ജയിൽചാട്ടം നടന്നതെന്നാണ് പോലീസ് സംശയിക്കുന്നത്. തടവുകാർ പൂട്ടിയിട്ടിരുന്ന സെല്ലിന്റെ ഗ്രിൽ ഘടിപ്പിച്ച വാതിലിലെ സിലിണ്ടർ ആകൃതിയിലുള്ള ലോക്കിങ് സംവിധാനം, ഒരുപക്ഷേ ഇരുമ്പ് മുറിക്കുന്ന ഹാക്സോ ബ്ലേഡ് ഉപയോഗിച്ച് മുറിച്ചുമാറ്റിയശേഷം, ജയിലിലെ ബ്ലോക്കിന്റെ താരതമ്യേന താഴ്ന്ന മതിൽ കയറി പുറത്തുകടന്നതായാണ് കരുതുന്നത്. ഭീകരവാദക്കേസിൽ പ്രതിയായ തടിയന്റവിട നസീറിനെ പാർപ്പിക്കുന്നതിനായി 2011-ൽ ഈ മതിൽ കൂടുതൽ ബലപ്പെടുത്തുകയും അതിനു മുകളിൽ വൈദ്യുതീകരിച്ച മുള്ളുവേലി സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. തുടർന്ന് അവർ ജയിലിലെ ചികിത്സാവിഭാഗത്തിലെത്തുകയും അലക്കാനായി വിരിച്ചിട്ടിരുന്ന കിടക്കവിരികളും വസ്ത്രങ്ങളും മോഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്തു. പ്രതികൾ മതിൽ കയറുന്നതിനായി തടി തൂണുകൾ ഉപയോഗിച്ച് തിടുക്കത്തിൽ ഒരു താൽക്കാലിക ഗോവണി നിർമിച്ചു. മതിലിനു മുകളിലെത്തിയശേഷം, കിടക്കവിരികളും വസ്ത്രങ്ങളും കെട്ടിച്ചേർത്ത് നിർമിച്ച കയർ ഉപയോഗിച്ച് അവർ മതിലിലൂടെ താഴേക്ക് ഇറങ്ങി. തങ്ങൾ ഉറങ്ങുകയാണെന്ന് തോന്നിപ്പിക്കുന്നതിനായി, തടവുകാർ സെല്ലിനുള്ളിലെ കിടക്കകളിൽ പാത്രങ്ങളും തലയിണകളും ഉപയോഗിച്ച് മനുഷ്യരൂപം തോന്നിക്കുന്ന രീതിയിൽ ക്രമീകരണങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്നു. രക്ഷപ്പെടൽ നടന്ന സമയത്ത് ജയിലിലെ വിപുലമായ നിരീക്ഷണ ക്യാമറാ ശൃംഖല പ്രവർത്തനരഹിതമായിരുന്നു. വൈദ്യുതി തടസ്സമാണ് ഇതിനു കാരണമായതെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. == അന്വേഷണം == ജയാനന്ദൻ മുമ്പ് പലതവണ വിജയകരമായി ജയിൽചാട്ടം നടത്തിയിട്ടുള്ള പരിചയസമ്പന്നനായ കുറ്റവാളിയായിരുന്നതിനാൽ, ഈ സംഭവം കേരള പോലീസിന് വലിയ നാണക്കേടായി. ഉയർന്ന സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളും നൂതന സാങ്കേതികവിദ്യകളും ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, വളരെ ലളിതമായ ഒരു ഗോവണി ഉപയോഗിച്ചാണ് ഇയാൾ സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളെ മറികടന്നത്. == പിടിയിലാകൽ == 2013 സെപ്റ്റംബർ 9-ന്, തൃശൂർ ജില്ലയിലെ സ്വന്തം ഗ്രാമത്തിൽനിന്ന് ഏതാനും കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള നെല്ലായിയിൽവെച്ച് ജയാനന്ദനെ കേരള പോലീസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. നെല്ലായി ജങ്ഷനിൽ സൈക്കിൾ നന്നാക്കുന്നതിനായി കാത്തുനിൽക്കുകയായിരുന്ന ഇയാളെ പോലീസ് ഉച്ചയോടെയാണ് കസ്റ്റഡിയിലെടുത്തത്.<ref>{{Cite web|url=http://indianexpress.com/article/india/india-others/ripper-jayanandan-produced-in-kerala-high-court/|title=Court appearance|access-date=20 April 2014|date=17 March 2014|publisher=TOI}}</ref> == ഉറവിടങ്ങൾ == {{Reflist}} == ഇതും കാണുക == * രാജ്യാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള പരമ്പരക്കൊലയാളികളുടെ പട്ടിക * [[റിപ്പർ ചന്ദ്രൻ]] == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [link removed] * [http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=14261835&tabId=1&programId=11565535] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശുരിൽ നിന്നുള്ള വ്യക്തികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിൽ കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ പരമ്പരക്കൊലയാളികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഇന്ത്യക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1968-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:Articles with hCards]] [[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]] qfs6nqaoaformxj70ht0pd36p9ktuoc 0 280658 4675696 3922530 2026-10-13T02:19:01Z Altocar 2020 144384 /* */ 4675696 wikitext text/x-wiki {{infobox officeholder | name = താവർചന്ദ് ഗെലോട്ട് | image = File:Thawar Chand Gehlot appointed as the new governor of karnataka (cropped).JPG | caption = | birth_date = {{birth date and age|1948|05|18|df=yes}} | birth_place = ഉജ്ജയിൻ, മധ്യപ്രദേശ് | death_date = | death_place = | office = കർണാടക, ഗവർണർ | term = 2021-2026 | predecessor = വാജുഭായ് വാല | successor = ഡോ.സുധാ യാദവ് | office2 = രാജ്യസഭാംഗം | term2 = 2018-2021, 2012-2018 | constituency2 = മധ്യ പ്രദേശ് | office3 = കേന്ദ്ര സാമൂഹ്യനീതി-ക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി | term3 = 2019-2021, 2014-2019 | predecessor3 = മല്ലികാർജുൻ ഖാർഗെ | successor3 = വീരേന്ദ്രകുമാർ ഖത്തിക് | office4 = ലോക്സഭാംഗം | term4 = 2004, 1999, 1998, 1996 | constituency4 = ഷാജപ്പൂർ | office5 = രാ‌ജ്യസഭയിലെ ബി.ജെ.പി നേതാവ് | term5 = 2019-2021 | predecessor5 = അരുൺ ജെയ്റ്റ്ലി | successor5 = പീയുഷ് ഗോയൽ | party = * ബി.ജെ.പി (1980-മുതൽ) * ജനതാ പാർട്ടി (1977-1980) * ജനസംഘ് (1962-1977) | spouse = അനിത | children = 1 daughter and 3 sons | year = 2023 | date = 21 മെയ് | source = https://rajbhavan.karnataka.gov.in/27/hon%27ble-governor-bio-data/en രാജ്ഭവൻ കർണാടക }} 2021 ജൂലൈ 11 മുതൽ 2026 ഒക്ടോബർ 12 വരെ കർണാടകയുടെ ഗവർണറായിരുന്ന മധ്യപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന ബി.ജെ.പി നേതാവാണ് ''' താവർചന്ദ് ഗെലോട്ട്.(ജനനം : 1948 മെയ് 18) ''' നാല് തവണ ലോക്സഭാംഗം, മൂന്ന് തവണ നിയമസഭാംഗം, രണ്ട് തവണ രാജ്യസഭാംഗം, രണ്ട് തവണ കേന്ദ്ര മന്ത്രി, രാജ്യസഭയിലെ ബി.ജെ.പി നേതാവ് എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>"Thawar Chand Gehlot sworn in as Governor of Karnataka - The Hindu" https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/thawar-chand-gehlot-sworn-in-as-governor-of-karnataka/article35268302.ece/amp/</ref><ref>"Union Minister Thawarchand Gehlot appointed as Karnataka Governor - India Today" https://www.indiatoday.in/amp/india/story/cabinet-reshuffle-union-minister-thaawarchand-gehlot-governor-1824468-2021-07-06</ref><ref>"Who is Thaawarchand Gehlot, the 19th Governor of Karnataka?" https://indianexpress.com/article/india/who-is-thaawarchand-gehlot-karnataka-governor-7399342/lite/</ref><ref>"Union minister Thaawarchand Gehlot appointed Karnataka Governor, says will live up to expectations | Latest News India - Hindustan Times" https://www.hindustantimes.com/india-news/thawarchand-gehlot-is-new-karnataka-governor-says-will-live-up-to-expectations-101625561722621-amp.html</ref><ref>"New Governors appointed in 8 states, Thawarchand Gehlot gets Karnataka, Bandaru Dattatreya Haryana - The Economic Times Video | ET Now" https://m.economictimes.com/news/politics-and-nation/new-governors-appointed-in-8-states-thawarchand-gehlot-gets-karnataka-bandaru-dattatreya-haryana/amp_videoshow/84166950.cms</ref> == ജീവിതരേഖ == മധ്യപ്രദേശിലെ ഉജ്ജയിനിലെ ഒരു ദളിത് കുടുംബത്തിൽ റാംലാൽ ഗെലോട്ടിൻ്റെയും സുമൻ ഭായിയുടേയും മകനായി 1948 മെയ് 18ന് ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം ഉജ്ജയിനിലുള്ള വിക്രം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബി.എ. ബിരുദം നേടി. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == 1962-ൽ ആർ.എസ്.എസിൽ അംഗമായി ചേർന്നതോടെയാണ് ഗെലോട്ടിൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം തുടങ്ങുന്നത്. 1962 മുതൽ 1977 വരെ ജനസംഘത്തിലും 1977 മുതൽ 1980 വരെ ജനതാ പാർട്ടിയിലും അംഗമായിരുന്നു. 1980-ൽ ബി.ജെ.പിയിൽ ചേർന്ന ഗെലോട്ട് യുവമോർച്ചയിലൂടെ ബി.ജെ.പി നേതൃനിരയിലെത്തി. ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 1977-1980 : വൈസ്പ്രസിഡൻ്റ്, ജനറൽ സെക്രട്ടറി : ജനതാ പാർട്ടി മധ്യപ്രദേശ് * 1980- 1984 : നിയമസഭാംഗം, മധ്യപ്രദേശ് * 1983-1984 : യുവമോർച്ച സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി, മധ്യപ്രദേശ് * 1985-1986 : യുവമോർച്ച സംസ്ഥാന ഉപാധ്യക്ഷൻ * 1986-1988 : ബി.ജെ.പി, ജില്ലാ പ്രസിഡൻ്റ് * 1988-1989 : എസ്.സി മോർച്ച, സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ് * 1990-1992 : നിയമസഭാംഗം, മധ്യപ്രദേശ് * 1990-1992 : സംസ്ഥാന ജലവിഭവ വകുപ്പ് മന്ത്രി * 1993-1996 : നിയമസഭാംഗം, മധ്യപ്രദേശ് * 1995-1996 : മികച്ച നിയമസഭ സാമാജികൻ പുരസ്കാരം * 1996 : ലോക്സഭാംഗം, ഷാജപ്പൂർ(1) * 1998 : ലോക്സഭാംഗം, ഷാജപ്പൂർ(2) * 1999 : ലോക്സഭാംഗം, ഷാജപ്പൂർ(3) * 1999 : ബി.ജെ.പി, ചീഫ് വിപ്പ് ലോക്സഭ * 2002-2004 : ബി.ജെ.പി, ദേശീയ സെക്രട്ടറി * 2004 : ലോക്സഭാംഗം, ഷാജപ്പൂർ(4) * 2004-2006 : ബി.ജെ.പി, ദേശീയ വൈസ് പ്രസിഡൻറ് * 2006-2014 : ബി.ജെ.പി, ദേശീയ ജനറൽ സെക്രട്ടറി * 2006-2021 : അംഗം ബി.ജെ.പി, പാർലമെൻററി ബോർഡ്, കേന്ദ്ര തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമിതി * 2009 : ദേവാസ് മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ലോക്സഭയിലേക്ക് മത്സരിച്ച് പരാജയപ്പെട്ടു * 2012-2018 : രാജ്യസഭാംഗം, മധ്യപ്രദേശ് (1) * 2014-2019, 2019-2021 : കേന്ദ്ര സാമൂഹികനീതി-ക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2018-2021 : രാജ്യസഭാംഗം, മധ്യപ്രദേശ് (2) * 2019-2021 : പാർലമെൻററി പാർട്ടി ലീഡർ, രാജ്യസഭ * 2021-തുടരുന്നു : കർണാടക, ഗവർണർ<ref>"Thawarchand Gehlot to take oath as Karnataka Governor today | Latest News India - Hindustan Times" https://www.hindustantimes.com/india-news/thawarchand-gehlot-to-take-oath-as-karnataka-governor-today-101625962102489-amp.html</ref><ref>"Shajapur Lok Sabha Election Result - Parliamentary Constituency" https://resultuniversity.com/election/shajapur-lok-sabha</ref> ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== [http://www.indiapress.org/election/archives/lok12/biodata/12mp33.php താവർചന്ദ് ഗെഹ്‌ലോട്ട്] [[വർഗ്ഗം:1948-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 18-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:രാജ്യസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര കാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ സാമൂഹ്യക്ഷേമ വകുപ്പു മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:നരേന്ദ്ര മോദി മന്ത്രിസഭ]] 05fmslc20i6ka4ppr9wbdlz8zxt05i7 4675697 4675696 2026-10-13T02:19:03Z KiranBOT 205977 URL-കളിൽ നിന്ന് AMP ട്രാക്കിംഗ് നീക്കം ചെയ്തു ([[:m:User:KiranBOT/AMP|വിശദാംശങ്ങൾ]]) ([[User talk:Usernamekiran|പിശക് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുക]]) v3.1.1s 4675697 wikitext text/x-wiki {{infobox officeholder | name = താവർചന്ദ് ഗെലോട്ട് | image = File:Thawar Chand Gehlot appointed as the new governor of karnataka (cropped).JPG | caption = | birth_date = {{birth date and age|1948|05|18|df=yes}} | birth_place = ഉജ്ജയിൻ, മധ്യപ്രദേശ് | death_date = | death_place = | office = കർണാടക, ഗവർണർ | term = 2021-2026 | predecessor = വാജുഭായ് വാല | successor = ഡോ.സുധാ യാദവ് | office2 = രാജ്യസഭാംഗം | term2 = 2018-2021, 2012-2018 | constituency2 = മധ്യ പ്രദേശ് | office3 = കേന്ദ്ര സാമൂഹ്യനീതി-ക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി | term3 = 2019-2021, 2014-2019 | predecessor3 = മല്ലികാർജുൻ ഖാർഗെ | successor3 = വീരേന്ദ്രകുമാർ ഖത്തിക് | office4 = ലോക്സഭാംഗം | term4 = 2004, 1999, 1998, 1996 | constituency4 = ഷാജപ്പൂർ | office5 = രാ‌ജ്യസഭയിലെ ബി.ജെ.പി നേതാവ് | term5 = 2019-2021 | predecessor5 = അരുൺ ജെയ്റ്റ്ലി | successor5 = പീയുഷ് ഗോയൽ | party = * ബി.ജെ.പി (1980-മുതൽ) * ജനതാ പാർട്ടി (1977-1980) * ജനസംഘ് (1962-1977) | spouse = അനിത | children = 1 daughter and 3 sons | year = 2023 | date = 21 മെയ് | source = https://rajbhavan.karnataka.gov.in/27/hon%27ble-governor-bio-data/en രാജ്ഭവൻ കർണാടക }} 2021 ജൂലൈ 11 മുതൽ 2026 ഒക്ടോബർ 12 വരെ കർണാടകയുടെ ഗവർണറായിരുന്ന മധ്യപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന ബി.ജെ.പി നേതാവാണ് ''' താവർചന്ദ് ഗെലോട്ട്.(ജനനം : 1948 മെയ് 18) ''' നാല് തവണ ലോക്സഭാംഗം, മൂന്ന് തവണ നിയമസഭാംഗം, രണ്ട് തവണ രാജ്യസഭാംഗം, രണ്ട് തവണ കേന്ദ്ര മന്ത്രി, രാജ്യസഭയിലെ ബി.ജെ.പി നേതാവ് എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>"Thawar Chand Gehlot sworn in as Governor of Karnataka - The Hindu" https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/thawar-chand-gehlot-sworn-in-as-governor-of-karnataka/article35268302.ece/</ref><ref>"Union Minister Thawarchand Gehlot appointed as Karnataka Governor - India Today" https://www.indiatoday.in/india/story/cabinet-reshuffle-union-minister-thaawarchand-gehlot-governor-1824468-2021-07-06</ref><ref>"Who is Thaawarchand Gehlot, the 19th Governor of Karnataka?" https://indianexpress.com/article/india/who-is-thaawarchand-gehlot-karnataka-governor-7399342/lite/</ref><ref>"Union minister Thaawarchand Gehlot appointed Karnataka Governor, says will live up to expectations | Latest News India - Hindustan Times" https://www.hindustantimes.com/india-news/thawarchand-gehlot-is-new-karnataka-governor-says-will-live-up-to-expectations-101625561722621-amp.html</ref><ref>"New Governors appointed in 8 states, Thawarchand Gehlot gets Karnataka, Bandaru Dattatreya Haryana - The Economic Times Video | ET Now" https://m.economictimes.com/news/politics-and-nation/new-governors-appointed-in-8-states-thawarchand-gehlot-gets-karnataka-bandaru-dattatreya-haryana/amp_videoshow/84166950.cms</ref> == ജീവിതരേഖ == മധ്യപ്രദേശിലെ ഉജ്ജയിനിലെ ഒരു ദളിത് കുടുംബത്തിൽ റാംലാൽ ഗെലോട്ടിൻ്റെയും സുമൻ ഭായിയുടേയും മകനായി 1948 മെയ് 18ന് ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം ഉജ്ജയിനിലുള്ള വിക്രം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബി.എ. ബിരുദം നേടി. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == 1962-ൽ ആർ.എസ്.എസിൽ അംഗമായി ചേർന്നതോടെയാണ് ഗെലോട്ടിൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം തുടങ്ങുന്നത്. 1962 മുതൽ 1977 വരെ ജനസംഘത്തിലും 1977 മുതൽ 1980 വരെ ജനതാ പാർട്ടിയിലും അംഗമായിരുന്നു. 1980-ൽ ബി.ജെ.പിയിൽ ചേർന്ന ഗെലോട്ട് യുവമോർച്ചയിലൂടെ ബി.ജെ.പി നേതൃനിരയിലെത്തി. ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 1977-1980 : വൈസ്പ്രസിഡൻ്റ്, ജനറൽ സെക്രട്ടറി : ജനതാ പാർട്ടി മധ്യപ്രദേശ് * 1980- 1984 : നിയമസഭാംഗം, മധ്യപ്രദേശ് * 1983-1984 : യുവമോർച്ച സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി, മധ്യപ്രദേശ് * 1985-1986 : യുവമോർച്ച സംസ്ഥാന ഉപാധ്യക്ഷൻ * 1986-1988 : ബി.ജെ.പി, ജില്ലാ പ്രസിഡൻ്റ് * 1988-1989 : എസ്.സി മോർച്ച, സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ് * 1990-1992 : നിയമസഭാംഗം, മധ്യപ്രദേശ് * 1990-1992 : സംസ്ഥാന ജലവിഭവ വകുപ്പ് മന്ത്രി * 1993-1996 : നിയമസഭാംഗം, മധ്യപ്രദേശ് * 1995-1996 : മികച്ച നിയമസഭ സാമാജികൻ പുരസ്കാരം * 1996 : ലോക്സഭാംഗം, ഷാജപ്പൂർ(1) * 1998 : ലോക്സഭാംഗം, ഷാജപ്പൂർ(2) * 1999 : ലോക്സഭാംഗം, ഷാജപ്പൂർ(3) * 1999 : ബി.ജെ.പി, ചീഫ് വിപ്പ് ലോക്സഭ * 2002-2004 : ബി.ജെ.പി, ദേശീയ സെക്രട്ടറി * 2004 : ലോക്സഭാംഗം, ഷാജപ്പൂർ(4) * 2004-2006 : ബി.ജെ.പി, ദേശീയ വൈസ് പ്രസിഡൻറ് * 2006-2014 : ബി.ജെ.പി, ദേശീയ ജനറൽ സെക്രട്ടറി * 2006-2021 : അംഗം ബി.ജെ.പി, പാർലമെൻററി ബോർഡ്, കേന്ദ്ര തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമിതി * 2009 : ദേവാസ് മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ലോക്സഭയിലേക്ക് മത്സരിച്ച് പരാജയപ്പെട്ടു * 2012-2018 : രാജ്യസഭാംഗം, മധ്യപ്രദേശ് (1) * 2014-2019, 2019-2021 : കേന്ദ്ര സാമൂഹികനീതി-ക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2018-2021 : രാജ്യസഭാംഗം, മധ്യപ്രദേശ് (2) * 2019-2021 : പാർലമെൻററി പാർട്ടി ലീഡർ, രാജ്യസഭ * 2021-തുടരുന്നു : കർണാടക, ഗവർണർ<ref>"Thawarchand Gehlot to take oath as Karnataka Governor today | Latest News India - Hindustan Times" https://www.hindustantimes.com/india-news/thawarchand-gehlot-to-take-oath-as-karnataka-governor-today-101625962102489-amp.html</ref><ref>"Shajapur Lok Sabha Election Result - Parliamentary Constituency" https://resultuniversity.com/election/shajapur-lok-sabha</ref> ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== [http://www.indiapress.org/election/archives/lok12/biodata/12mp33.php താവർചന്ദ് ഗെഹ്‌ലോട്ട്] [[വർഗ്ഗം:1948-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 18-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:രാജ്യസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര കാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ സാമൂഹ്യക്ഷേമ വകുപ്പു മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:നരേന്ദ്ര മോദി മന്ത്രിസഭ]] cbtolo5d03357c7lv0kobs36xihoowt 4675698 4675697 2026-10-13T02:19:25Z Altocar 2020 144384 /* രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം */ 4675698 wikitext text/x-wiki {{infobox officeholder | name = താവർചന്ദ് ഗെലോട്ട് | image = File:Thawar Chand Gehlot appointed as the new governor of karnataka (cropped).JPG | caption = | birth_date = {{birth date and age|1948|05|18|df=yes}} | birth_place = ഉജ്ജയിൻ, മധ്യപ്രദേശ് | death_date = | death_place = | office = കർണാടക, ഗവർണർ | term = 2021-2026 | predecessor = വാജുഭായ് വാല | successor = ഡോ.സുധാ യാദവ് | office2 = രാജ്യസഭാംഗം | term2 = 2018-2021, 2012-2018 | constituency2 = മധ്യ പ്രദേശ് | office3 = കേന്ദ്ര സാമൂഹ്യനീതി-ക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി | term3 = 2019-2021, 2014-2019 | predecessor3 = മല്ലികാർജുൻ ഖാർഗെ | successor3 = വീരേന്ദ്രകുമാർ ഖത്തിക് | office4 = ലോക്സഭാംഗം | term4 = 2004, 1999, 1998, 1996 | constituency4 = ഷാജപ്പൂർ | office5 = രാ‌ജ്യസഭയിലെ ബി.ജെ.പി നേതാവ് | term5 = 2019-2021 | predecessor5 = അരുൺ ജെയ്റ്റ്ലി | successor5 = പീയുഷ് ഗോയൽ | party = * ബി.ജെ.പി (1980-മുതൽ) * ജനതാ പാർട്ടി (1977-1980) * ജനസംഘ് (1962-1977) | spouse = അനിത | children = 1 daughter and 3 sons | year = 2023 | date = 21 മെയ് | source = https://rajbhavan.karnataka.gov.in/27/hon%27ble-governor-bio-data/en രാജ്ഭവൻ കർണാടക }} 2021 ജൂലൈ 11 മുതൽ 2026 ഒക്ടോബർ 12 വരെ കർണാടകയുടെ ഗവർണറായിരുന്ന മധ്യപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന ബി.ജെ.പി നേതാവാണ് ''' താവർചന്ദ് ഗെലോട്ട്.(ജനനം : 1948 മെയ് 18) ''' നാല് തവണ ലോക്സഭാംഗം, മൂന്ന് തവണ നിയമസഭാംഗം, രണ്ട് തവണ രാജ്യസഭാംഗം, രണ്ട് തവണ കേന്ദ്ര മന്ത്രി, രാജ്യസഭയിലെ ബി.ജെ.പി നേതാവ് എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>"Thawar Chand Gehlot sworn in as Governor of Karnataka - The Hindu" https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/thawar-chand-gehlot-sworn-in-as-governor-of-karnataka/article35268302.ece/</ref><ref>"Union Minister Thawarchand Gehlot appointed as Karnataka Governor - India Today" https://www.indiatoday.in/india/story/cabinet-reshuffle-union-minister-thaawarchand-gehlot-governor-1824468-2021-07-06</ref><ref>"Who is Thaawarchand Gehlot, the 19th Governor of Karnataka?" https://indianexpress.com/article/india/who-is-thaawarchand-gehlot-karnataka-governor-7399342/lite/</ref><ref>"Union minister Thaawarchand Gehlot appointed Karnataka Governor, says will live up to expectations | Latest News India - Hindustan Times" https://www.hindustantimes.com/india-news/thawarchand-gehlot-is-new-karnataka-governor-says-will-live-up-to-expectations-101625561722621-amp.html</ref><ref>"New Governors appointed in 8 states, Thawarchand Gehlot gets Karnataka, Bandaru Dattatreya Haryana - The Economic Times Video | ET Now" https://m.economictimes.com/news/politics-and-nation/new-governors-appointed-in-8-states-thawarchand-gehlot-gets-karnataka-bandaru-dattatreya-haryana/amp_videoshow/84166950.cms</ref> == ജീവിതരേഖ == മധ്യപ്രദേശിലെ ഉജ്ജയിനിലെ ഒരു ദളിത് കുടുംബത്തിൽ റാംലാൽ ഗെലോട്ടിൻ്റെയും സുമൻ ഭായിയുടേയും മകനായി 1948 മെയ് 18ന് ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം ഉജ്ജയിനിലുള്ള വിക്രം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബി.എ. ബിരുദം നേടി. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == 1962-ൽ ആർ.എസ്.എസിൽ അംഗമായി ചേർന്നതോടെയാണ് ഗെലോട്ടിൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം തുടങ്ങുന്നത്. 1962 മുതൽ 1977 വരെ ജനസംഘത്തിലും 1977 മുതൽ 1980 വരെ ജനതാ പാർട്ടിയിലും അംഗമായിരുന്നു. 1980-ൽ ബി.ജെ.പിയിൽ ചേർന്ന ഗെലോട്ട് യുവമോർച്ചയിലൂടെ ബി.ജെ.പി നേതൃനിരയിലെത്തി. ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 1977-1980 : വൈസ്പ്രസിഡൻ്റ്, ജനറൽ സെക്രട്ടറി : ജനതാ പാർട്ടി മധ്യപ്രദേശ് * 1980- 1984 : നിയമസഭാംഗം, മധ്യപ്രദേശ് * 1983-1984 : യുവമോർച്ച സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി, മധ്യപ്രദേശ് * 1985-1986 : യുവമോർച്ച സംസ്ഥാന ഉപാധ്യക്ഷൻ * 1986-1988 : ബി.ജെ.പി, ജില്ലാ പ്രസിഡൻ്റ് * 1988-1989 : എസ്.സി മോർച്ച, സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ് * 1990-1992 : നിയമസഭാംഗം, മധ്യപ്രദേശ് * 1990-1992 : സംസ്ഥാന ജലവിഭവ വകുപ്പ് മന്ത്രി * 1993-1996 : നിയമസഭാംഗം, മധ്യപ്രദേശ് * 1995-1996 : മികച്ച നിയമസഭ സാമാജികൻ പുരസ്കാരം * 1996 : ലോക്സഭാംഗം, ഷാജപ്പൂർ(1) * 1998 : ലോക്സഭാംഗം, ഷാജപ്പൂർ(2) * 1999 : ലോക്സഭാംഗം, ഷാജപ്പൂർ(3) * 1999 : ബി.ജെ.പി, ചീഫ് വിപ്പ് ലോക്സഭ * 2002-2004 : ബി.ജെ.പി, ദേശീയ സെക്രട്ടറി * 2004 : ലോക്സഭാംഗം, ഷാജപ്പൂർ(4) * 2004-2006 : ബി.ജെ.പി, ദേശീയ വൈസ് പ്രസിഡൻറ് * 2006-2014 : ബി.ജെ.പി, ദേശീയ ജനറൽ സെക്രട്ടറി * 2006-2021 : അംഗം ബി.ജെ.പി, പാർലമെൻററി ബോർഡ്, കേന്ദ്ര തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമിതി * 2009 : ദേവാസ് മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ലോക്സഭയിലേക്ക് മത്സരിച്ച് പരാജയപ്പെട്ടു * 2012-2018 : രാജ്യസഭാംഗം, മധ്യപ്രദേശ് (1) * 2014-2019, 2019-2021 : കേന്ദ്ര സാമൂഹികനീതി-ക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2018-2021 : രാജ്യസഭാംഗം, മധ്യപ്രദേശ് (2) * 2019-2021 : പാർലമെൻററി പാർട്ടി ലീഡർ, രാജ്യസഭ * 2021-2026 : കർണാടക, ഗവർണർ<ref>"Thawarchand Gehlot to take oath as Karnataka Governor today | Latest News India - Hindustan Times" https://www.hindustantimes.com/india-news/thawarchand-gehlot-to-take-oath-as-karnataka-governor-today-101625962102489-amp.html</ref><ref>"Shajapur Lok Sabha Election Result - Parliamentary Constituency" https://resultuniversity.com/election/shajapur-lok-sabha</ref> ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== [http://www.indiapress.org/election/archives/lok12/biodata/12mp33.php താവർചന്ദ് ഗെഹ്‌ലോട്ട്] [[വർഗ്ഗം:1948-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 18-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:രാജ്യസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര കാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ സാമൂഹ്യക്ഷേമ വകുപ്പു മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:നരേന്ദ്ര മോദി മന്ത്രിസഭ]] jql9xhhaygga0ycylxhlbt6cacu22s8 4675699 4675698 2026-10-13T02:20:10Z Altocar 2020 144384 /* */ 4675699 wikitext text/x-wiki {{infobox officeholder | name = താവർചന്ദ് ഗെലോട്ട് | image = File:Thawar Chand Gehlot appointed as the new governor of karnataka (cropped).JPG | caption = | birth_date = {{birth date and age|1948|05|18|df=yes}} | birth_place = ഉജ്ജയിൻ, മധ്യപ്രദേശ് | death_date = | death_place = | office = കർണാടക, ഗവർണർ | term = 2021-2026 | predecessor = വാജുഭായ് വാല | successor = ഡോ.സുധാ യാദവ് | office2 = രാജ്യസഭാംഗം | term2 = 2018-2021, 2012-2018 | constituency2 = മധ്യ പ്രദേശ് | office3 = കേന്ദ്ര സാമൂഹ്യനീതി-ക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി | term3 = 2019-2021, 2014-2019 | predecessor3 = മല്ലികാർജുൻ ഖാർഗെ | successor3 = വീരേന്ദ്രകുമാർ ഖത്തിക് | office4 = ലോക്സഭാംഗം | term4 = 2004, 1999, 1998, 1996 | constituency4 = ഷാജപ്പൂർ | office5 = രാ‌ജ്യസഭയിലെ ബി.ജെ.പി നേതാവ് | term5 = 2019-2021 | predecessor5 = അരുൺ ജെയ്റ്റ്ലി | successor5 = പീയുഷ് ഗോയൽ | party = * ബി.ജെ.പി (1980-മുതൽ) * ജനതാ പാർട്ടി (1977-1980) * ജനസംഘ് (1962-1977) | spouse = അനിത | children = 1 daughter and 3 sons | year = 2026 | date = 12 ഒക്ടോബർ | source = https://rajbhavan.karnataka.gov.in/27/hon%27ble-governor-bio-data/en രാജ്ഭവൻ കർണാടക }} 2021 ജൂലൈ 11 മുതൽ 2026 ഒക്ടോബർ 12 വരെ കർണാടകയുടെ ഗവർണറായിരുന്ന മധ്യപ്രദേശിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന ബി.ജെ.പി നേതാവാണ് ''' താവർചന്ദ് ഗെലോട്ട്.(ജനനം : 1948 മെയ് 18) ''' നാല് തവണ ലോക്സഭാംഗം, മൂന്ന് തവണ നിയമസഭാംഗം, രണ്ട് തവണ രാജ്യസഭാംഗം, രണ്ട് തവണ കേന്ദ്ര മന്ത്രി, രാജ്യസഭയിലെ ബി.ജെ.പി നേതാവ് എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>"Thawar Chand Gehlot sworn in as Governor of Karnataka - The Hindu" https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/thawar-chand-gehlot-sworn-in-as-governor-of-karnataka/article35268302.ece/</ref><ref>"Union Minister Thawarchand Gehlot appointed as Karnataka Governor - India Today" https://www.indiatoday.in/india/story/cabinet-reshuffle-union-minister-thaawarchand-gehlot-governor-1824468-2021-07-06</ref><ref>"Who is Thaawarchand Gehlot, the 19th Governor of Karnataka?" https://indianexpress.com/article/india/who-is-thaawarchand-gehlot-karnataka-governor-7399342/lite/</ref><ref>"Union minister Thaawarchand Gehlot appointed Karnataka Governor, says will live up to expectations | Latest News India - Hindustan Times" https://www.hindustantimes.com/india-news/thawarchand-gehlot-is-new-karnataka-governor-says-will-live-up-to-expectations-101625561722621-amp.html</ref><ref>"New Governors appointed in 8 states, Thawarchand Gehlot gets Karnataka, Bandaru Dattatreya Haryana - The Economic Times Video | ET Now" https://m.economictimes.com/news/politics-and-nation/new-governors-appointed-in-8-states-thawarchand-gehlot-gets-karnataka-bandaru-dattatreya-haryana/amp_videoshow/84166950.cms</ref> == ജീവിതരേഖ == മധ്യപ്രദേശിലെ ഉജ്ജയിനിലെ ഒരു ദളിത് കുടുംബത്തിൽ റാംലാൽ ഗെലോട്ടിൻ്റെയും സുമൻ ഭായിയുടേയും മകനായി 1948 മെയ് 18ന് ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം ഉജ്ജയിനിലുള്ള വിക്രം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ബി.എ. ബിരുദം നേടി. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == 1962-ൽ ആർ.എസ്.എസിൽ അംഗമായി ചേർന്നതോടെയാണ് ഗെലോട്ടിൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം തുടങ്ങുന്നത്. 1962 മുതൽ 1977 വരെ ജനസംഘത്തിലും 1977 മുതൽ 1980 വരെ ജനതാ പാർട്ടിയിലും അംഗമായിരുന്നു. 1980-ൽ ബി.ജെ.പിയിൽ ചേർന്ന ഗെലോട്ട് യുവമോർച്ചയിലൂടെ ബി.ജെ.പി നേതൃനിരയിലെത്തി. ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 1977-1980 : വൈസ്പ്രസിഡൻ്റ്, ജനറൽ സെക്രട്ടറി : ജനതാ പാർട്ടി മധ്യപ്രദേശ് * 1980- 1984 : നിയമസഭാംഗം, മധ്യപ്രദേശ് * 1983-1984 : യുവമോർച്ച സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി, മധ്യപ്രദേശ് * 1985-1986 : യുവമോർച്ച സംസ്ഥാന ഉപാധ്യക്ഷൻ * 1986-1988 : ബി.ജെ.പി, ജില്ലാ പ്രസിഡൻ്റ് * 1988-1989 : എസ്.സി മോർച്ച, സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ് * 1990-1992 : നിയമസഭാംഗം, മധ്യപ്രദേശ് * 1990-1992 : സംസ്ഥാന ജലവിഭവ വകുപ്പ് മന്ത്രി * 1993-1996 : നിയമസഭാംഗം, മധ്യപ്രദേശ് * 1995-1996 : മികച്ച നിയമസഭ സാമാജികൻ പുരസ്കാരം * 1996 : ലോക്സഭാംഗം, ഷാജപ്പൂർ(1) * 1998 : ലോക്സഭാംഗം, ഷാജപ്പൂർ(2) * 1999 : ലോക്സഭാംഗം, ഷാജപ്പൂർ(3) * 1999 : ബി.ജെ.പി, ചീഫ് വിപ്പ് ലോക്സഭ * 2002-2004 : ബി.ജെ.പി, ദേശീയ സെക്രട്ടറി * 2004 : ലോക്സഭാംഗം, ഷാജപ്പൂർ(4) * 2004-2006 : ബി.ജെ.പി, ദേശീയ വൈസ് പ്രസിഡൻറ് * 2006-2014 : ബി.ജെ.പി, ദേശീയ ജനറൽ സെക്രട്ടറി * 2006-2021 : അംഗം ബി.ജെ.പി, പാർലമെൻററി ബോർഡ്, കേന്ദ്ര തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമിതി * 2009 : ദേവാസ് മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ലോക്സഭയിലേക്ക് മത്സരിച്ച് പരാജയപ്പെട്ടു * 2012-2018 : രാജ്യസഭാംഗം, മധ്യപ്രദേശ് (1) * 2014-2019, 2019-2021 : കേന്ദ്ര സാമൂഹികനീതി-ക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2018-2021 : രാജ്യസഭാംഗം, മധ്യപ്രദേശ് (2) * 2019-2021 : പാർലമെൻററി പാർട്ടി ലീഡർ, രാജ്യസഭ * 2021-2026 : കർണാടക, ഗവർണർ<ref>"Thawarchand Gehlot to take oath as Karnataka Governor today | Latest News India - Hindustan Times" https://www.hindustantimes.com/india-news/thawarchand-gehlot-to-take-oath-as-karnataka-governor-today-101625962102489-amp.html</ref><ref>"Shajapur Lok Sabha Election Result - Parliamentary Constituency" https://resultuniversity.com/election/shajapur-lok-sabha</ref> ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== [http://www.indiapress.org/election/archives/lok12/biodata/12mp33.php താവർചന്ദ് ഗെഹ്‌ലോട്ട്] [[വർഗ്ഗം:1948-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 18-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി നേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:രാജ്യസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര കാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയുടെ സാമൂഹ്യക്ഷേമ വകുപ്പു മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:നരേന്ദ്ര മോദി മന്ത്രിസഭ]] emai421ee0ewmjfuhey6a6oruh44fhy 0 298120 4675743 4617429 2026-10-13T07:24:03Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675743 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|ARPANET}} {{Infobox telecommunications network | name = അർപ്പാനെറ്റ് | logo = | image = [[File:Arpanet logical map, march 1977.png|300px]] | caption = അർപ്പാനെറ്റ് ലോജിക്കൽ മാപ്പ് , 1977 | commercial = അല്ല | type = ഡേറ്റ കൈമാറ്റം മാത്രം <!-- data | voice | mobile | data and voice --> | location = യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് | operator = | protocols = TCP/IP | established = 1969 | funding = അമേരിക്കൻ പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയം | current_status = 1990ൽ പദ്ധതി അവസാനിപ്പിച്ചു <!-- development| operational | defunct --> | website = <!-- {{URL|}} --> }} [[File:Arpanet 1974.svg|thumb|upright=1.4|ആർപാനെറ്റ്-നെറ്റ്‌വർക്ക് മാപ്പ് 1974]] '''അഡ്വാൻസ്ഡ് റിസർച്ച് പ്രോജക്ട് ഏജൻസി നെറ്റവർക്ക്''' അഥവാ '''അർപ്പാനെറ്റ്''' [[ഇന്റർനെറ്റ്|ഇന്റർനെറ്റിന്റെ]] മുൻഗാമികളിലൊന്നായ [[കമ്പ്യൂട്ടർ]] ശൃംഖലയാണ്. അമേരിക്കൻ പ്രതിരോധ വകുപ്പിന്റെ കീഴിൽ ഉദയം കൊണ്ട അർപ്പാനെറ്റിന്റെ സ്ഥാപിത ലക്ഷ്യം പ്രതിരോധ രംഗത്തെ വികസനങ്ങൾ സർവകലാശകളിലേക്കും അവയിലൂടെ സമൂഹത്തിലേക്കും എത്തിക്കുക എന്നതായിരുന്നു. ഇന്ന് ഇന്റർനെറ്റ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള കമ്പ്യൂട്ടർ ശൃംഖലകളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന [[ടി.സി.പി./ഐ.പി._മാതൃക|TCP/IP]] പോലെയുള്ള പെരുമാറ്റച്ചട്ടങ്ങൾ (പ്രോട്ടോക്കോളുകൾ) , പാക്കറ്റ് സ്വിച്ചിംഗ് സാങ്കേതിക വിദ്യ മുതലായവ ആദ്യമായി പരീക്ഷിച്ചത് അർപ്പാനെറ്റിലായിരുന്നു. അർപ്പാനെറ്റിനുവേണ്ടി TCP/IP വികസിപ്പിച്ചത് ഇന്റർനെറ്റിന്റെ പിതാവായി അറിയപ്പെടുന്ന [[വിൻ്റൺ സെർഫ്|വിന്റൺ സെർഫും]] റോബർട്ട് ഇ കാഹനും ചേർന്നാണ്<ref>http://www.internethalloffame.org/inductees/donald-davies</ref>. ജെ.സി.ആർ. ലിക്ലൈഡറിന്റെ ആശയങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കി ബോബ് ടെയ്‌ലർ വിദൂരത്തുള്ള കമ്പ്യൂട്ടറുകളിലേക്ക് പ്രവേശനം സാധ്യമാക്കുന്നതിനായി 1966 ൽ അർപ്പാനെറ്റ് പദ്ധതി ആരംഭിച്ചു.<ref>{{Cite news|url=http://movies2.nytimes.com/1999/12/12/technology/122099outlook-bobb.html|title=An Internet Pioneer Ponders the Next Revolution|date=December 20, 1999|work=The New York Times|access-date=2020-02-20|quote=Mr. Taylor wrote a white paper in 1968, a year before the network was created, with another ARPA research director, J. C. R. Licklider. The paper, "The Computer as a Communications Device," was one of the first clear statements about the potential of a computer network.}}</ref> ടെയ്‌ലർ ലാറി റോബർട്ട്സിനെ പ്രോഗ്രാം മാനേജരായി നിയമിച്ചു. നെറ്റ്‌വർക്ക് രൂപകൽപ്പനയെക്കുറിച്ച് റോബർട്ട്സ് പ്രധാന തീരുമാനങ്ങൾ എടുത്തു.<ref>{{Cite news|last=Hafner|first=Katie|url=https://www.nytimes.com/2018/12/30/obituaries/lawrence-g-roberts-dies-at-81.html|title=Lawrence Roberts, Who Helped Design Internet's Precursor, Dies at 81|date=2018-12-30|work=The New York Times|access-date=2020-02-20|language=en-US|issn=0362-4331|quote=He decided to use packet switching as the underlying technology of the Arpanet; it remains central to the function of the internet. And it was Dr. Roberts’s decision to build a network that distributed control of the network across multiple computers. Distributed networking remains another foundation of today’s internet.}}</ref> പാക്കറ്റ് സ്വിച്ചിംഗിനായി ഡൊണാൾഡ് ഡേവിസിന്റെ ആശയങ്ങളും രൂപകൽപ്പനകളും അദ്ദേഹം സംയോജിപ്പിച്ചു,<ref>{{Cite web|url=https://history.computer.org/pioneers/davies.html|title=Computer Pioneers - Donald W. Davies|website=IEEE Computer Society|access-date=2020-02-20|quote=In 1965, Davies pioneered new concepts for computer communications in a form to which he gave the name "packet switching." ... The design of the ARPA network (ArpaNet) was entirely changed to adopt this technique.|postscript=none}}; {{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/sf/business/2015/05/30/net-of-insecurity-part-1/|title=A Flaw In The Design|date=May 30, 2015|work=The Washington Post|quote=The Internet was born of a big idea: Messages could be chopped into chunks, sent through a network in a series of transmissions, then reassembled by destination computers quickly and efficiently. Historians credit seminal insights to Welsh scientist Donald W. Davies and American engineer Paul Baran. ... The most important institutional force ... was the Pentagon’s Advanced Research Projects Agency (ARPA) ... as ARPA began work on a groundbreaking computer network, the agency recruited scientists affiliated with the nation’s top universities.}}</ref> പോൾ ബാരനിൽ നിന്ന് വിവരങ്ങൾ തേടി.<ref name="Abbate20003">{{cite book|last1=Abbate|first1=Janet|url=https://books.google.com/books?id=9BfZxFZpElwC&pg=PA37|title=Inventing the Internet|date=2000|publisher=[[MIT Press]]|isbn=978-0-2625-1115-5|location=Cambridge, MA|pages=39, 57–58|quote=Baran proposed a "distributed adaptive message-block network" [in the early 1960s] ... Roberts recruited Baran to advise the ARPANET planning group on distributed communications and packet switching. ... Roberts awarded a contract to Leonard Kleinrock of UCLA to create theoretical models of the network and to analyze its actual performance.}}</ref> നെറ്റ്‌വർക്കിനായി ആദ്യത്തെ പ്രോട്ടോക്കോൾ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ബോൾട്ട് ബെറാനെക്കിനും ന്യൂമാനും നെറ്റ്‌വർക്ക് നിർമ്മിക്കാനുള്ള കരാർ അർപ്പാനെറ്റ് നൽകി.<ref name=":2A">{{cite journal|last1=Roberts|first1=Dr. Lawrence G.|date=November 1978|title=The Evolution of Packet Switching|url=http://www.ismlab.usf.edu/dcom/Ch10_Roberts_EvolutionPacketSwitching_IEEE_1978.pdf|journal=IEEE Invited Paper|access-date=September 10, 2017|quote=Significant aspects of the network’s internal operation, such as routing, flow control, software design, and network control were developed by a BBN team consisting of Frank Heart, Robert Kahn, Severo Omstein, William Crowther, and David Walden|archive-url=https://web.archive.org/web/20181231092936/http://www.ismlab.usf.edu/dcom/Ch10_Roberts_EvolutionPacketSwitching_IEEE_1978.pdf|archive-date=31 December 2018|url-status=dead}}</ref> പാക്കറ്റ് നെറ്റ്‌വർക്ക് സാങ്കേതികവിദ്യ വിശകലനം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഗണിതശാസ്ത്ര രീതികൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിന് റോബർട്ട്സ് യു‌സി‌എൽ‌എയിൽ നിന്നുള്ള ലിയോനാർഡ് ക്ലീൻ‌റോക്കിനെ ഏർപ്പെടുത്തി.<ref name="Abbate20003" /> ==ചരിത്രം== ===തുടക്കം=== 1963-ലാണ് അമേരിക്കൻ പ്രതിരോധ വകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള അഡ്വാൻസ്ഡ് റിസർച്ച് പ്രോജക്ട് ഏജൻസി ഒരു കമ്പ്യൂട്ടർ ശൃംഖല എന്ന ആശയവുമായി മുന്നോട്ട് വരുന്നത്. ഇവാൻ സതർലാന്റ്, ബോബ് ടെയിലർ എന്നീ കമ്പ്യൂട്ടർ ശാസ്ത്രജ്ഞരെയാണ് ഈ പദ്ധതിക്ക് നേതൃത്വം കൊടുക്കാനായി തിരഞ്ഞെടുത്തത്. അക്കാലത്ത് [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഒഫ് കാലിഫോർണിയ, ബെർക്‌ലി]] , [[മസ്സാചുസെറ്റ്സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി]], സാന്റാ മോണിക്കയിലെ [[സിസ്റ്റം ഡെവലപ്മെന്റ് കോർപ്പറേഷൻ]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ മൂന്ന് കമ്പ്യൂട്ടറുകളെ ബന്ധിപ്പിച്ച് ഒരു ശൃംഖല അർപ്പയുടെ ചിലവിൽ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ഇതിനുപയോഗിച്ച സാങ്കേതിക വിദ്യയെ കൂടുതൽ ഉപകരണങ്ങൾ ബന്ധിപ്പിക്കാനുതകുന്ന തരത്തിൽ വളർത്തിയെടുക്കുക എന്നതായിരുന്നു പ്രധാന ലക്ഷ്യം. 1968 മധ്യത്തോടെ ടെയിലർ ഇത്തരത്തിലുള്ള ഒരു വൻകിട ശൃംഖലക്കുള്ള പദ്ധതി അർപ്പയ്ക്ക് സമർപ്പിക്കുകയും അവരത് അംഗീകരിക്കുയും ചെയ്തു. ആ വർഷം അവസാനത്തോടെ ശൃംഖലാ നിർമ്മാണത്തിനുള്ള ലേല നടപടികൾ ആരംഭിക്കുകയും ബി ബി എൻ ടെക്നോളജീസ് എന്ന സ്ഥാപനത്തിന് കരാർ ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. ബി ബി എന്നിന്റെ 7 അംഗ സംഘം 1969 ഏപ്രിലിൽ ടെയിലർ വിഭാവനം ചെയ്ത പദ്ധതി നടപ്പിൽ വരുത്താൻ തുടങ്ങി. പ്രൊസസ്സിങ്ങ് ശേഷി കുറഞ്ഞ കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ തമ്മിൽ ആശയവിനിമയം നടത്താനായുള്ള ഇന്റർഫേസ് മെസ്സേജ് പ്രൊസസ്സേർസ് അഥവാ ഐ. എം. പി. ( ഇന്നത്തെ [[റൗട്ടർ|റൗട്ടറുകൾ]]) ഉപയോഗിച്ചുള്ള ശൃംഖലയാണ് ആദ്യം വികസിപ്പിച്ചത്. സെക്കന്റിൽ 50 കിലോ ബിറ്റുകളായിരുന്നു ഇതിന്റെ പരാമാവധി ഡേറ്റാ കൈമാറ്റ വേഗം. ഓരോ ഡാറ്റ പാക്കറ്റുകളേയും കടമെടുത്ത ലൈനുകളിലൂടെ കൈമാറിയിരുന്ന ഈ ശൃംഖല ഒൻപത് മാസങ്ങൾ കൊണ്ട് പ്രവർത്തനത്തിൽ എത്തി<ref>[http://www.livinginternet.com/i/ii_imp.htm "IMP – Interface Message Processor"], Living Internet</ref> . ===ആദ്യകാലം=== തുടക്കത്തിൽ അർപ്പാനെറ്റിൽ 4 ഐ എം പി കളാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്: <ref name=LIARPANETTheFirstInternet>[http://www.livinginternet.com/i/ii_arpanet.htm "ARPANET – The First Internet"], Living Internet</ref> # കാലിഫോർണിയ സർവകലാശാലയിലെ (UCLA) എസ് ഡി സിഗ്മാ 7 കമ്പ്യൂട്ടറാണ് ആദ്യമായി അർപ്പാനെറ്റിൽ ബന്ധിക്കപ്പെടുന്നത്. ലിയനാർഡ് ക്ലെൻറോക്കിന്റെ നെറ്റ് വർക്ക് മെഷർമെന്റ് സെന്ററിന്റെ ചുമതലയിലായിരുന്നു ഇത്. # സ്റ്റാൻഫോർഡ് ഗവേഷണ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിലെ ഓഗ്മെന്റേഷൻ റിസർച്ച് സെന്ററിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന 'ജെനി' എന്ന ഐ എം പി ആയിരുന്നു ആദ്യത്തെ ഹോസ്റ്റ്. # സാന്റാ ബാർബറയിലെ കാലിഫോർണിയ സർവകലാശാലയിലെ ഗണിതശാസ്ത്ര വിഭാഗത്തിലെ IBM360/75 എന്ന ഐ എം പി ആയിരുന്നു അർപ്പാനെറ്റിലെ ആദ്യത്തെ മെഷീൻ # ഉട്ടാഹ സർവകലാശാലയിലെ കമ്പ്യൂട്ടർ ശാസ്ത്ര വിഭാഗത്തിലെ ടെനെക്സിൽ അധിഷ്ഠിതമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന PDP 10 ആയിരുന്നു മറ്റൊരു ഐ എം പി. [[File:First-arpanet-imp-log.jpg|thumb|250px| ചാർളി ക്ലിനെ അയച്ച ആദ്യ സന്ദേശത്തിന്റെ ലോഗ്]] അർപ്പാനെറ്റ് വഴി ആദ്യമായി ഒരു സന്ദേശം അയച്ചത് 1969 ഒക്ടോബർ 29 രാത്രി 10 30 ന് കാലിഫോർണിയ സർവകലാശാലയിലെ ചാർളി ക്ലിനെ എന്ന പ്രോഗ്രാമിംഗ് വിദ്യാർത്ഥിയായിരുന്നു. ലോഗിൻ എന്ന വാക്ക് SDS സിഗ്മ 7 ൽ നിന്ന് സ്റ്റാൻഫോർഡിലെ ജെനിയിലേക്കായിരുന്നു ക്ലിനെ അയക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചത്. എന്നാൽ വിനിമയത്തിനിടയ്ക്ക് സാങ്കേതിക തടസ്സം നേരിട്ടതിനാൽ 'l' , 'o' എന്നീ വാക്കുകൾ മാത്രമേ കൈമാറ്റം ചെയ്യാൻ സാധിച്ചുള്ളു. അങ്ങനെ ലോകത്തിൽ ആദ്യമായി ഒരു ദീർഘദൂര കമ്പ്യൂട്ടർ ശൃംഖല വഴി കൈമാറ്റം ചെയ്ത സന്ദേശം 'lo' എന്ന അക്ഷരക്കൂട്ടമായി . പിന്നീട് അര മണിക്കൂറുകൾക്കു ശേഷം സാങ്കേതികതകരാറുകൾ പരിഹരിച്ചിട്ട് 'login' എന്ന വാക്ക് പൂർണ്ണമായും അയച്ചു. 1969 നവംബർ 21 ന് ഒരു സ്ഥിരമായ ചാനൽ സ്റ്റാൻഫോർഡിനും കാലിഫോർണിയക്കുമിടയിൽ നിലവിൽ വന്നു. ആ വർഷം ഡിസംബറോടെ 4 ഐ എം പികൾ തമ്മിൽ സ്ഥിരമായ ബന്ധം സ്ഥാപിപ്പിക്കപ്പെട്ടു <ref>{{cite web |title=Internet Began 35 Years Ago at UCLA with First Message Ever Sent Between Two Computers |url=http://www.engineer.ucla.edu/stories/2004/Internet35.htm |author=Chris Sutton |publisher=UCLA |date=2 September 2004 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080308120314/http://www.engineer.ucla.edu/stories/2004/Internet35.htm |archivedate=2008-03-08 |access-date=2014-11-28 |url-status=dead }}</ref>. ===വളർച്ചയും പരിണാമവും=== 1970 മാർച്ചോടെ അർപ്പാനെറ്റ് അമേരിക്കൻ ഐക്യാനാടുകളുടെ കിഴക്കൻ തീരങ്ങളിൽ വരെ എത്തി. മസ്സാച്ചുസെറ്റ്സിലെയും കേംബ്രിഡ്ജിലെയും ബി ബി എൻ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഐ എം പികൾ സ്ഥാപിച്ചതോടെയായിരുന്നു ഇത്. അതിനുശേഷം അർപ്പാനെറ്റിന്റെ വളർച്ച പെട്ടെന്നായിരുന്നു. 1970 ജൂണിൽ 9 ഐ എം പികൾ ഉണ്ടായിരുന്ന ശൃംഖല 1975 ജൂൺ ആയപ്പോഴേക്കും 57 ഐ എം പികൾ ഉള്ള ഒരു ബൃഹത്ത് ശൃംഖലയായി മാറി. 1981 ആയപ്പോഴേക്കും 213 ഹോസ്റ്റുകളുണ്ടായിരുന്ന അർപ്പാനെറ്റിൽ ഓരോ ഇരുപത് ദിവസത്തിലും ശരാശരി പുതിയ ഒരു ഹോസ്റ്റ് എന്ന കണക്കിൽ ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടാൻ തുടങ്ങി<ref name=LIARPANETTheFirstInternet/>. ==സോഫ്‌റ്റ്‌വെയറും പ്രോട്ടോക്കോളുകളും== 1969 ൽ അർപ്പാനെറ്റ് ഒരു ഹോസ്റ്റിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു ഹോസ്റ്റിലേക്കുള്ള ആശയവിനിമയത്തിനുപയോഗിച്ചിരുന്നത് 1822 എന്ന പെരുമാറ്റച്ചട്ടമായിരുന്നു (പ്രോട്ടോക്കോൾ) <ref>[http://www.bitsavers.org/pdf/bbn/imp/BBN1822_Jan1976.pdf ''Interface Message Processor: Specifications for the Interconnection of a Host and an IMP''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210501221631/http://www.bitsavers.org/pdf/bbn/imp/BBN1822_Jan1976.pdf |date=2021-05-01 }}, Report No. 1822, Bolt Beranek and Newman, Inc. (BBN)</ref>. പല വിധത്തിലുള്ള സോഫ്‌റ്റ്‌വെയറുകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന കമ്പ്യൂട്ടറുകൾക്കിടയിൽ ആശയവിനിമയത്തിനുള്ള ഒരു പൊതുവായ നയരൂപീകരണമാണ് പ്രോട്ടോക്കോളുകൾ നടപ്പിലാക്കുന്ന ദൗത്യം. 1822 പ്രോട്ടോക്കോൾ വഴി അയയ്ക്കുന്ന ഒരു സന്ദേശത്തിൽ രണ്ടു ഭാഗങ്ങളാണ് പ്രധാനമായും ഉണ്ടാകുക. അയയ്ക്കുന്നയാളുടെ കമ്പ്യൂട്ടർ വിലാസം രേഖപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ഭാഗവും സന്ദേശത്തിന്റെയും സന്ദേശം ആർക്കാണ് ലഭിക്കേണ്ടത് എന്ന വിവരക്കൂട്ടവും. ഈ വിവരങ്ങളെ ഹോസ്റ്റ് കമ്പ്യൂട്ടർ അതിന്റെ ഐ എം പി വഴി സ്വീകർത്താവിന്റെ ഐ എം പിയിലേക്ക് ബിറ്റുകളായി അയയ്ക്കുന്നു. സ്വീകർത്താവിന്റെ ഐ എം പി ഇതിനെ സ്വീകർത്താവിന്റെ ഹോസ്റ്റിലേക്ക് കൈമാറ്റം ചെയ്യുന്നു. സന്ദേശകൈമാറ്റം പൂർത്തിയായിക്കഴിഞ്ഞാൽ റെഡി ഫോർ നെക്സ്റ്റ് മെസ്സേജ് (RFNM) എന്ന വിവരം സ്വീകർത്താവിന്റെ ഹോസ്റ്റ് ശൃംഖലയ്ക്ക് കൈമാറും. 1822 പ്രോട്ടോക്കോളിന്റെ പ്രധാന പോരായ്മ അയച്ച സന്ദേശം പൂർണ്ണമായി കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ടോ എന്ന് കണ്ടെത്താൻ ആകില്ല എന്നതായിരുന്നു. ഇതിനാൽ തന്നെ പലപ്പോഴും അർത്ഥശൂന്യങ്ങളായ സന്ദേശങ്ങൾ കൈമാറ്റം ചെയ്യപ്പെട്ടു. അതോടൊപ്പം ഒരേ സമയം ഒന്നിലധികം കണക്ഷനുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള ശേഷിയും 1822 നു ഇല്ലായിരുന്നു. ഇതിനു പരിഹാരമായി 1983ൽ അർപ്പാനെറ്റിൽ നടപ്പിലാക്കിയ സംവിധാനമാണ് വിന്റൺ സെർഫിന്റെയും റോബർ കാഹന്റെയും ടി സി പി/ഐ പി സംവിധാനം. ഇന്ന് ഇന്റർനെറ്റിലും ഏതാണ്ട് സമാനമായ സാങ്കേതിക വിദ്യയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത് എന്നുള്ളത് അർപ്പാനെറ്റിന്റെ കാര്യക്ഷമതയെയാണ് കാണിക്കുന്നത് <ref>[http://www.livinginternet.com/i/ii_tcpip.htm "TCP/IP Internet Protocol"], Living Internet </ref>. == സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങളിൽ== * അർപ്പാനെറ്റിനെയും പഴയകാല കമ്പ്യൂട്ടർ ശൃംഖലകളെയും ആധാരമാക്കി പുറത്തിറങ്ങിയ 30 മിനുട്ട് ദൈർഘ്യമേറിയ ഡോക്യുമെന്ററിയാണ് ''കമ്പ്യൂട്ടർ നെറ്റ്വർക്ക്സ് : ദി ഹെറാൾഡ്സ് ഓഫ് റിസോർസ് ഷെയറിങ്ങ്''<ref>{{cite video |people=Steven King (Producer), Peter Chvany (Director/Editor) |year=1972 |title=Computer Networks: The Heralds of Resource Sharing |url=http://documentary.operationreality.org/2011/08/27/computer-networks-the-heralds-of-resource-sharing |accessdate=20 December 2011 }} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Cite web |url=http://documentary.operationreality.org/2011/08/27/computer-networks-the-heralds-of-resource-sharing |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2014-11-29 |archive-date=2013-04-15 |archive-url=https://archive.today/20130415153815/http://documentary.operationreality.org/2011/08/27/computer-networks-the-heralds-of-resource-sharing |url-status=bot: unknown }}</ref>. * ''ദി അമേരിക്കൻസ്'' എന്ന ടെലിവിഷൻ സീരിസിന്റെ 2013 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ രണ്ടാമത്തെ സീസൺ മൂന്നാമത്തെ ഭാഗത്തിന്റെ പ്രമേയം റഷ്യൻ ചാരസംഘടനയായ കെ ജി ബി അർപ്പാനെറ്റിനെപ്പറ്റി വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്നതായിരുന്നു. * ജെറാൾഡ് ഡൊണാൾഡ് എന്ന അമേരിക്കൻ സംഗീതജ്ഞൻ അറിയപ്പെടുന്നത് അർപ്പാനെറ്റ് എന്നായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ 2002 ൽ ഇറങ്ങിയ ആൽബത്തിന്റെ ആധാരം വയർലെസ് ഇന്റർനെറ്റിന്റെ ഉദയത്തെക്കുറിച്ചുള്ളതായിരുന്നു <ref>{{cite web|title=Gerald Donalds aka ARPANET|url=http://www.discogs.com/artist/27100-Arpanet}}</ref> . * 1970 ൽ ലോസ് ആൻജലസിൽ നടക്കുന്ന സംഭവങ്ങളെ ആധാരമാക്കി തോമസ് പിൻകൺ എഴുതിയ ''ഇൻഹറെന്റ് വൈസ്'' എന്ന നോവലിൽ അർപ്പാനെറ്റ് ഒരു കേന്ദ്രബിന്ദുവാകുന്നുണ്ട് <ref>{{cite web|title=ARPANET on Inherent vice|url=http://inherent-vice.pynchonwiki.com/wiki/index.php?title=Chapter_4}}</ref> . * 1980-90 കളിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ അമേരിക്കൻ ടെലിവിഷൻ പരമ്പര ആയ ''സിനാറിയോ'' ഇന്റർനെറ്റിന്റെ മുൻഗാമികളെ പറ്റിയുള്ളതായിരുന്നു. അർപ്പാനെറ്റ് ചരിത്രം ഇതിലെ മുഖ്യാകർഷണമായിരുന്നു <ref>[http://www.imdb.com/title/tt0789851/ "Scenario"], ''Benson'', Season 6, Episode 132 of 158, American Broadcasting Company (ABC), Witt/Thomas/Harris Productions, 22 February 1985</ref>. ==ഗാലറി== <gallery> Image:ARPANET first router.jpg|അർപ്പാനെറ്റിലെ ആദ്യ റൗട്ടർ Image:Arpanet sep 1974.jpg|1974 ൽ അർപ്പാനെറ്റ് ശൃംഖലയുടെ ക്രിയാത്മകാവിഷ്കാരം Image:ARPANET Info Brochure.pdf|ഡാർപ്പ പുറത്തിറക്കിയ അർപ്പാനെറ്റിനെ പറ്റിയുള്ള ബ്രോഷർ </gallery> ==അവലംബങ്ങൾ== {{reflist|2}} [[വർഗ്ഗം:കമ്പ്യൂട്ടർ ശൃംഖലകൾ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ കണ്ടുപിടിത്തങ്ങൾ]] 83qq4z3rxgtn2wrpyofjn0a03yeo63t 0 301661 4675690 4630984 2026-10-13T01:17:08Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675690 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Adelaide Oval}} {{Infobox venue | stadium_name = | image = [[File:Adelaide Oval Logo.svg|250px]]<br />[[File:Adelaide city centre view crop.jpg|300px]]<br /> [[File:Ausvsnz 08 adelaide scoreboard.jpg|300px]] | caption = | nickname = | location = War Memorial Drive<br />[[Adelaide]], [[South Australia]]<br />Australia | coordinates = {{Coord|34|54|56|S|138|35|46|E|display=it}} | opened = 1871 | owner = [[South Australian Government]] | operator = Adelaide Oval SMA Ltd | seating_capacity = 55,317<ref>{{Cite web|url=https://www.austadiums.com/stadiums/stadiums_crowds.php?id=2|title=Adelaide Oval Crowds {{!}} Austadiums|website=www.austadiums.com|access-date=2019-08-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190424120511/https://www.austadiums.com/stadiums/stadiums_crowds.php?id=2|archive-date=2019-04-24|url-status=dead}}</ref> | dimensions = 167 x 124 metres<ref>[http://www.afc.com.au/news/2014-02-04/oval-retains-unique-size Oval retains unique size (afc.com.au)]</ref> | website = www.adelaideoval.com.au | tenants = ; [[Cricket]] [[Australia national cricket team|Australia]] (1884–present)<br />[[South Australian cricket team|South Australia]] (1874–present)<br />[[Adelaide Strikers]] (2011–present) ; [[Australian rules football]] [[Adelaide Football Club|Adelaide]] (2014–present)<br />[[Port Adelaide Football Club|Port Adelaide]] (1975–1976, 2011, 2014–present)<br />[[South Adelaide Football Club|South Adelaide]] (1882–1903, 1905–1994) ; [[Rugby league]] [[Adelaide Rams]] (1997–1998)<br />[[Canterbury-Bankstown Bulldogs]] (2010–2011)<br />[[Sydney Roosters]] (2017–present) | embedded = {{Infobox cricket ground|embed=yes | ground_name = | nickname = | image = | caption = | country = Australia | location = | coordinates = | establishment = | seating_capacity = | owner = | curator = | tenants = | end1 = River End | end2 = Cathedral End | international = yes | firsttestdate = 12–16 December | firsttestyear = 1884 | firsttesthome = Australia | firsttestaway = England | lasttestdate = 6–10 December | lasttestyear = 2018 | lasttesthome = Australia | lasttestaway = India | firstodidate = 20 December | firstodiyear = 1975 | firstodihome = Australia | firstodiaway = West Indies | lastodidate = 15 January | | lastodiyear = 2019 | lastodihome = Australia | lastodiaway = India | firstt20idate = 12 January | firstt20iyear = 2011 | firstt20ihome = Australia | firstt20iaway = England | lastt20idate = 22 February | lastt20iyear = 2017 | lastt20ihome = Australia | lastt20iaway = Sri Lanka | firstwtestdate = 15–18 January | firstwtestyear = 1949 | firstwtesthome = Australia | firstwtestaway = England | lastwtestdate = 18–20 February | lastwtestyear = 2006 | lastwtesthome = Australia | lastwtestaway = India | firstwodidate = 3 February | firstwodiyear = 1996 | firstwodihome = Australia | firstwodiaway = New Zealand | lastwodidate = 11 February | lastwodiyear = 2010 | lastwodihome = Australia | lastwodiaway = New Zealand | firstwt20idate = 12 January | firstwt20iyear = 2011 | firstwt20ihome = Australia | firstwt20iaway = England | lastwt20idate = 22 February | lastwt20iyear = 2017 | lastwt20ihome = Australia | lastwt20iaway = New Zealand | year1 = | club1 = | year2 = | club2 = | date = 6 December 2018 | source = http://www.espncricinfo.com/srilanka/content/ground/56293.html ESPN Cricinfo }}}} [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയയിലെ]] അഡിലെയ്ഡിലെ പാർക്ക് ലാന്റ്സിലുള്ള ഒരു ക്രിക്കറ്റ് സ്റ്റേഡിയമാണ് '''അഡിലെയ്ഡ് ഓവൽ'''. ക്രിക്കറ്റിനെക്കൂടാതെ [[ഫുട്ബോൾ]], [[റഗ്ബി]] മൽസരങ്ങളും ഇവിടെ നടക്കാറുണ്ട്.ഏകദേശം 53,000 പേരെ ഒരേസമയം ഉൾക്കൊള്ളാൻ ഈ സ്റ്റേഡിയത്തിനു സാധിക്കും<ref>{{cite web|title=ADELAIDE OVAL – EDUCATION RESOURCE|url=http://www.adelaideoval.com.au/library/Adelaide%20Oval%20Learning%20Resource_0.pdf|publisher=Adelaideoval.com.au|accessdate=19 May 2014|archive-date=2016-02-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20160229011752/http://adelaideoval.com.au/library/Adelaide%20Oval%20Learning%20Resource_0.pdf|url-status=dead}}</ref>.ലോകത്തിലെതന്നെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ ക്രിക്കറ്റ് ഗ്രൗണ്ടുകളിലൊന്നാണിത്<ref>[https://web.archive.org/web/20120204073327/http://www.austadiums.com/stadiums/stadiums.php?id=2 "Adelaide Oval" (Updated 10/11/2010)] Austadiums.com, 10 November 2010. Retrieved 19 May 2014</ref>. [[ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ് 1992|1992 ]], [[ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ് 2015|2015]] എന്നീ ടൂർണ്ണമെന്റുകൾക്ക് അഡലെയ്ഡ് ഓവൽ വേദിയായിട്ടുണ്ട്.2015 നവംബറിലെ [[ട്രാൻസ് ടാസ്മാൻ ട്രോഫി|ട്രാൻസ് ടാസ്മാൻ ട്രോഫിയിലെ]] മൂന്നാം മൽസരത്തിനു ആതിഥേയത്വം വഹിച്ചതോടെ ലോക ക്രിക്കറ്റിലെ ആദ്യ ഡേ- നൈറ്റ് ടെസ്റ്റിന്റെ വേദിയായി അഡലെയ്ഡ് ഓവൽ മാറി<ref name="Adelaide">{{cite web |url=http://www.espncricinfo.com/australia/content/story/892403.html |title=First day-night Test for Adelaide Oval |accessdate=29 June 2015 |work=ESPNCricinfo}}</ref>. ആഭ്യന്തര ക്രിക്കറ്റിൽ ദക്ഷിണ ഓസ്ട്രേലിയ, അഡലെയ്ഡ് സ്ട്രൈക്കേഴ്സ് ടീമുകളുടെ ഹോം ഗ്രൗണ്ടാണിത്. ==അവലംബം== {{RL}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{Commons category}} * [http://www.cricketsa.com.au/Content.aspx?p=75 Adelaide Oval Official Website]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090219120752/http://www.cricketsa.com.au/Content.aspx?p=75 |date=2009-02-19 }} <br /><!-- white space --> [[വർഗ്ഗം:ക്രിക്കറ്റ് സ്റ്റേഡിയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:2015 ക്രിക്കറ്റ് ലോകകപ്പ് വേദികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഓസ്ട്രേലിയയിലെ ക്രിക്കറ്റ് സ്റ്റേഡിയങ്ങൾ]] q4atc17beqoulw51h00s0zwy67ls97p 0 310233 4675482 4675449 2026-10-12T12:22:02Z Malikaveedu 16584 4675482 wikitext text/x-wiki {{Infobox political party | name = അൻസാർ അള്ളാഹ് | native_name = {{nobold|{{lang|ar|أنصار الله}}}} | native_name_lang = ar | predecessor = [[Believing Youth (Yemen)|ബിലീവിംഗ് യൂത്ത്]]<ref>{{Cite web |date=28 February 2015 |title=The rise of Yemen's Houthi rebels |url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-31645145 |work=BBC News}}</ref> | caption = ഹൂതികൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന ലോഗോ. ഇതിന്റെ അർത്ഥം ഇതാണ്: "വിശ്വസിച്ചവരേ, നിങ്ങൾ ദൈവത്തിന്റെ പിന്തുണക്കാരാകൂ (അൻസാർ അല്ലാഹ്)." ([[Quran 61:14]]) | image = | logo = Ansar Allah Logo.svg | membership = 100,000 (2011)<ref>Almasmari, Hakim. [https://edition.cnn.com/2011/11/27/world/meast/yemen-clashes/index.html "Medics: Militants raid Yemen town, killing dozens"]. [https://edition.cnn.com/2011/11/27/world/meast/yemen-clashes/index.html], [[CNN]], 27 November 2011.</ref><ref>[http://www.yemenpost.net/Detail123456789.aspx?ID=3&SubID=4393&MainCat=3 Houthis Kill 24 in North Yemen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019231456/http://www.yemenpost.net/Detail123456789.aspx?ID=3&SubID=4393&MainCat=3 |date=19 October 2017}}, 27 November 2011.</ref><br />200,000 (2020)<ref>{{cite web |date=10 February 2021 |title=The myth of stability: Infighting and repression in Houthi-controlled territories |url=https://reliefweb.int/report/yemen/myth-stability-infighting-and-repression-houthi-controlled-territories |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220519061231/https://reliefweb.int/report/yemen/myth-stability-infighting-and-repression-houthi-controlled-territories |archive-date=19 May 2022 |access-date=10 February 2021 |publisher=OCHA}}</ref><br />220,000 (2022)<ref name=AAFC /><br />350,000 (2024)<ref name="AAFC">{{cite web |date=3 November 2024 |title=UN expert: Iran transformed Yemen's Houthi rebels into potent military force |url=https://www.voanews.com/a/un-expert-iran-transformed-yemen-s-houthi-rebels-into-potent-military-force/7849814.html? |access-date=21 August 2025}}</ref> | religion = [[ഷിയാ ഇസ്‌ലാം]] ([[Zaydism|സയിദി]]){{efn|name=twelver}} | flag = Ansarullah Flag Vector.svg | founded = {{start date and age|1994}} | ideology = {{tree list}} * [[ഖൊമേനിസം]]<ref name="Sana"/><ref name="The World Almanac of Islamism"/><ref name="congress">{{cite news |date=8 December 2020 |title=Yemen: Civil War and Regional Intervention |url=https://fas.org/sgp/crs/mideast/R43960.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210807074027/https://fas.org/sgp/crs/mideast/R43960.pdf |archive-date=7 August 2021 |access-date=13 February 2021 |work=Congressional Research |quote=The Houthi movement (formally known as Ansar Allahor Partisans of God) is a predominantly Zaydi Shia revivalist political and insurgent movement formed in the northern Yemeni governorate of Saada under the leadership of members of the Houthi family.}}</ref> ** [[ഷിയാ ഇസ്‌ലാമിസം]]<ref name="Sana">{{Cite web |author1=Mohammed Almahfali |author2=James Root |date=13 February 2020 |title=How Iran's Islamic Revolution Does, and Does Not, Influence Houthi Rule in Northern Yemen |url=https://sanaacenter.org/publications/analysis/9050 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230404044731/https://sanaacenter.org/publications/analysis/9050 |archive-date=4 April 2023 |access-date=4 April 2023 |website=Sana'a Center For Strategic Studies |language=en}}</ref><ref name="The World Almanac of Islamism">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=9OmjMIXfbD8C&q=Abdul-Malik+Badreddin+al-Houthi&pg=PA250 |title=The World Almanac of Islamism |date=27 October 2011 |publisher=Rowman & Littlefield Publishers |isbn=9781442207158 |access-date=6 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230117130601/https://books.google.com/books?id=9OmjMIXfbD8C&q=Abdul-Malik+Badreddin+al-Houthi&pg=PA250 |archive-date=17 January 2023 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |date=19 December 2017 |title=The Islamist philosophy 'Qutbism' could be entering America's national security vernacular |url=https://thehill.com/opinion/international/365552-the-islamist-philosophy-qutbism-could-be-entering-americas-national/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210817155724/https://thehill.com/opinion/international/365552-the-islamist-philosophy-qutbism-could-be-entering-americas-national/ |archive-date=17 August 2021 |access-date=19 December 2017 |website=The Hill |quote=McMaster's Qutbism comments are occurring simultaneously with U.S. ambassador to the United Nations Nikki Halley's proof of Iranian support for Houthi missiles. The timing of the Trump administration's push connects the dots between Iran, Houthis and Qutabists supported by Turkey and Qatar.}}</ref> ** [[പാൻ-ഇസ്‌ലാമിസം]]<ref name="Houthis">{{cite web |date=7 October 2022 |title=Houthis |url=https://sawabcenter.org/extremist-organizations/houtis/ |access-date=18 September 2023 |website=Sabwa Center}}</ref><ref name="wilson"/> ** [[സാമ്രാജ്യത്വവിരുദ്ധത]]<ref name="Sana"/><ref name="Yemen in crisis"/> ** [[സയണിസ്റ്റ് വിരുദ്ധത]]<ref name="Yemen in crisis"/> * [[അറബ് ദേശീയത]]<ref name="Houthis"/><ref name="wilson"/><ref name="Orkaby" /> ** [[പാൻ-അറബിസം]]<ref name=Houthis/> * [[Yemenis|യമനി ദേശീയത]]<ref name="wilson" /><ref name="Orkaby" /> * [[Zaydism|സൈദി]] [[Islamic revival|പുനരുജ്ജീവനവാദം]]<ref>{{cite web |date=25 September 2014 |title=What is the Houthi Movement? |url=http://tonyblairfaithfoundation.org/religion-geopolitics/commentaries/backgrounder/what-houthi-movement |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006141708/http://tonyblairfaithfoundation.org/religion-geopolitics/commentaries/backgrounder/what-houthi-movement |archive-date=6 October 2014 |access-date=2 October 2014 |publisher=Tony Blair Faith Foundation}}</ref> * [[ജനപക്ഷവാദം]]<ref name="wilson" /> {{tree list/end}} | lang1 = Ansar Allah | name_lang1 = | leader = [[അബ്ദുൽ-മാലിക് അൽ-ഹൂതി]] (since 2004)<br />[[ഹുസൈൻ അൽ-ഹൂതി]]{{KIA}}<br />(1994–2004) | leader2_title = [[Party spokesperson|വക്താവ്]] | leader2_name = മുഹമ്മദ് അബ്ദുൽ സലാം<ref>{{cite news |date=25 April 2018 |title=Mohammed Abdul Salam denies news in Saudi channel |url=https://www.yemenpress.org/yemen/mohammed-abdul-salam-denies-news-in-saudi-channel/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180827144012/https://www.yemenpress.org/yemen/mohammed-abdul-salam-denies-news-in-saudi-channel/ |archive-date=27 August 2018 |access-date=28 August 2018 |website=Yemen Press}}</ref> | headquarters = [[സാദ]] (1994-2014)<br />[[സനാ]] (since [[Houthi takeover in Yemen|2014]]) | country = [[Houthi-controlled territory of Yemen|Yemen]], including [[Saudi Arabia–Yemen border]]<ref>{{cite news |title=Infographic: Yemen's war explained in maps and charts |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/2/9/yemens-war-explained-in-maps-and-charts-interactive |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220209125157/https://www.aljazeera.com/news/2022/2/9/yemens-war-explained-in-maps-and-charts-interactive |archive-date=9 February 2022 |access-date=9 February 2022 |publisher=Al Jazeera}}</ref> | affiliation1_title = Allies | affiliation1 = {{collapsible list|title = State allies |<!-- "state" implies international recognition, essentially UN members --> {{unbulletedlist| {{flag|China}} (alleged)<ref name="g416">{{cite web | last=Salami | first=Mohammad | title=China Sends Houthis Dual-Use Technology to Boost Influence and Undercut the US • Stimson Center | website=Stimson Center | date=2025-08-12 | url=https://www.stimson.org/2025/china-sends-houthis-dual-use-technology-to-boost-influence-and-undercut-the-us/ | access-date=2026-07-25}}</ref> | {{flag|Iran}}<ref>{{Cite journal |last1=Delband |first1=Mehdi |last2=Abdakhodaei |first2=Mojtaba |date=16 February 2022 |title=The foreign policy of the Islamic Republic of Iran regarding the Yemen crisis (original in Persian:سیاست خارجی جمهوری اسالمی ای ران در قبال بحران یمن) |url=https://www.bsrq.ir/article_149537_2928162beced93bf7d9d395d23dbe7d6.pdf |journal=Research Institute for Islamic Revolution Studies and Research (Original in Persian: پژوهشکده مطالعات و تحقیقات انقلاب اسلامی) |volume=1 |pages=1 }} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{Cite web |date=16 January 2024 |title=Ali Khamenei, supporting the Houthi attacks on ships, expressed hope that "these efforts will continue." |url=https://parsi.euronews.com/2024/01/16/ali-khameneis-support-for-yemens-houthi-attacks-in-red-sea-we-hope-it-will-continue |access-date=9 January 2025 |website=euronews |language=fa}}</ref><ref name=Iran_support /> | {{flag|North Korea}} (alleged){{efn|<ref name="Korea">{{cite news |date=17 August 2015 |title=North Korea's Balancing Act in the Persian Gulf |url=https://www.huffingtonpost.com/samuel-ramani/north-koreas-balancing-ac_b_7995688.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150817222418/http://www.huffingtonpost.com/samuel-ramani/north-koreas-balancing-ac_b_7995688.html |archive-date=17 August 2015 |access-date=17 August 2015 |work=The Huffington Post |quote=North Korea's military support for Houthi rebels in Yemen is the latest manifestation of its support for anti-American forces.}}</ref><ref>{{cite web |date=30 September 2019 |title=The September 14 drone attack on Saudi oil fields: North Korea's potential role &#124; NK News |url=https://www.nknews.org/2019/09/the-september-14-drone-attack-on-saudi-oil-fields-north-koreas-potential-role/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191011033136/https://www.nknews.org/2019/09/the-september-14-drone-attack-on-saudi-oil-fields-north-koreas-potential-role/ |archive-date=11 October 2019 |access-date=11 October 2019}}</ref><ref name="North Korean weapons aid 1">{{cite news |date=5 February 2019 |title=North Korea is hiding nukes and selling weapons, alleges confidential UN report |url=https://www.cnn.com/2019/02/05/asia/north-korea-nuclear-sanctions-prep-intl/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220601084141/https://www.cnn.com/2019/02/05/asia/north-korea-nuclear-sanctions-prep-intl/index.html |archive-date=1 June 2022 |access-date=5 February 2019 |quote=The summary also accuses North Korea of violating a UN arms embargo and supplying small arms, light weapons and other military equipment to Libya, Sudan, and Houthi rebels in Yemen, through foreign intermediaries. |agency=CNN}}</ref><ref name="North Korean weapons aid 2">{{cite news |date=4 August 2018 |title=Secret UN report reveals North Korea attempts to supply Houthis with weapons |url=https://english.alarabiya.net/en/News/gulf/2018/08/04/Secret-UN-report-reveals-North-Korea-weapons-sale-attempts-to-Yemen-s-Houthis.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180804070407/https://english.alarabiya.net/en/News/gulf/2018/08/04/Secret-UN-report-reveals-North-Korea-weapons-sale-attempts-to-Yemen-s-Houthis.html |archive-date=4 August 2018 |access-date=4 August 2018 |quote=The report said that experts were investigating efforts by the North Korean Ministry of Military Equipment and Korea Mining Development Trading Corporation (KOMID) to supply conventional arms and ballistic missiles to Yemen's Houthi group. |agency=Al-Arabiya}}</ref><ref>{{cite web |date=3 March 2021 |title=Panel investigates North Korean weapon used in Mogadishu attack on UN compound |url=https://www.nknews.org/pro/panel-investigates-north-korean-weapon-used-in-mogadishu-attack-on-un-compound/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220408140554/https://www.nknews.org/pro/panel-investigates-north-korean-weapon-used-in-mogadishu-attack-on-un-compound/ |archive-date=8 April 2022 |access-date=13 March 2021}}</ref>}} | {{flag|Oman}} (alleged,<ref>{{Cite web |author1=Ahmad Sharawi |author2=Jonathan Schanzer|date=March 7, 2025 |title=Oman Is Supporting The Houthis: It Should Be Held To Account |url=https://www.fdd.org/analysis/op_eds/2025/03/07/oman-is-supporting-the-houthis-it-should-be-held-to-account/ |access-date=2026-02-23 |website=FDD |language=en}}</ref><ref name="Oman 01">{{cite news |date=12 October 2016 |title=Just how neutral is Oman in Yemen war? |url=https://www.al-monitor.com/pulse/ru/contents/articles/originals/2016/10/oman-neutral-saudi-war-iran-houthis.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181018003115/https://www.al-monitor.com/pulse/ru/contents/articles/originals/2016/10/oman-neutral-saudi-war-iran-houthis.html |archive-date=18 October 2018 |access-date=17 October 2018 |quote=Just how neutral is Oman in Yemen war? |agency=Al-Monitor}}</ref><ref name="Oman 02">{{cite news |date=6 July 2017 |title=Yemen War and Qatar Crisis Challenge Oman's Neutrality |url=http://www.mei.edu/content/article/oman-s-high-stakes-yemen |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181018003134/http://www.mei.edu/content/article/oman-s-high-stakes-yemen |archive-date=18 October 2018 |access-date=17 October 2018 |quote=Yemen War and Qatar Crisis Challenge Oman's Neutrality |agency=Middle East Institute}}</ref> denied by Oman)<ref name="Oman 03">{{cite news |date=22 July 2017 |title=Oman is a mediator in Yemen. Can it play the same role in Qatar? |url=https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2017/07/22/oman-is-a-mediator-in-yemen-can-it-play-the-same-role-in-qatar/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181018004634/https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2017/07/22/oman-is-a-mediator-in-yemen-can-it-play-the-same-role-in-qatar/ |archive-date=18 October 2018 |access-date=17 October 2018 |quote=Oman is a mediator in Yemen. Can it play the same role in Qatar? |agency=The Washington Post}}</ref><ref>{{cite web |title=Oman denies arms smuggled through border to Houthis |url=http://www.middleeasteye.net/news/oman-denies-arms-smuggled-through-border-houthis |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190426151625/https://www.middleeasteye.net/news/oman-denies-arms-smuggled-through-border-houthis |archive-date=26 April 2019 |access-date=13 June 2018 |website=Middle East Eye}}</ref> | {{flag|Russia}} (alleged)<ref name="Mathews2024"/> }} }} {{collapsible list|title = Non-state allies|<!-- "state" implies international recognition, essentially UN members --> {{unbulletedlist| {{flagicon|Yemen}} [[Popular Committees (Yemen)|Houthi Popular Committees in Yemen]]<ref>{{cite web |date=19 March 2018 |title=Yemen's Military: From the Tribal Army to the Warlords |url=https://www.ispionline.it/en/pubblicazione/yemens-military-tribal-army-warlords-19919 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180614044831/https://www.ispionline.it/en/pubblicazione/yemens-military-tribal-army-warlords-19919 |archive-date=14 June 2018 |access-date=2 July 2018}}</ref> | {{flagicon image|General People's Congress flag.svg}} [[General People's Congress (Yemen)|General People's Congress]] (pro-[[Ali Abdullah Saleh|Saleh]] faction, 2014–2017;<ref name=Iran_support/><ref>{{cite web |date=3 December 2017 |title=Yemen's General People's Congress calls for 'uniting against Iranian project' |url=http://english.alarabiya.net/en/News/gulf/2017/12/03/Yemen-s-General-People-s-Congress-calls-for-uniting-against-Iranian-project-.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180624010534/http://english.alarabiya.net/en/News/gulf/2017/12/03/Yemen-s-General-People-s-Congress-calls-for-uniting-against-Iranian-project-.html |archive-date=24 June 2018 |access-date=1 January 2018 |website=English.AlArabiya.net}}</ref> pro-Houthi faction since 2017)<ref>{{cite news |date=23 January 2018 |title=Death of a leader: Where next for Yemen's GPC after murder of Saleh? |url=http://www.middleeasteye.net/news/when-leader-dies-how-yemen-gpc-fell-apart-after-murder-saleh-tareq-saudi-uae-aden-sanaa-1966816018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180123134235/http://www.middleeasteye.net/news/when-leader-dies-how-yemen-gpc-fell-apart-after-murder-saleh-tareq-saudi-uae-aden-sanaa-1966816018 |archive-date=23 January 2018 |access-date=31 May 2018 |work=[[Middle East Eye]]}}</ref> | {{flag|Hezbollah}}<ref>{{cite news |date=27 September 2014 |title=Source: Hezbollah, Iran helping Hawthi rebels boost control of Yemen's capital |url=https://www.haaretz.com/news/middle-east/1.617924 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402140036/http://www.haaretz.com/news/middle-east/1.617924 |archive-date=2 April 2015 |access-date=31 March 2015 |newspaper=Haaretz}}</ref><ref name="Najran">{{cite news |last=Rafi |first=Salman |date=2 October 2015 |title=How Saudi Arabia's aggressive foreign policy is playing against itself |url=https://asiatimes.com/2015/10/how-saudi-arabias-aggressive-foreign-policy-is-playing-against-itself/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929083129/https://asiatimes.com/2015/10/how-saudi-arabias-aggressive-foreign-policy-is-playing-against-itself/ |archive-date=29 September 2020 |access-date=23 January 2016 |agency=Asia Times}}</ref> | {{flagicon image|Single Color Flag - ffd700.png}} [[Harakat Hezbollah al-Nujaba]]<ref>{{cite web |title=Iraq's Nujaba, Yemen's Ansarullah Discuss US Threats – World news |url=https://www.tasnimnews.com/en/news/2019/05/11/2008991/iraq-s-nujaba-yemen-s-ansarullah-discuss-us-threats/amp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190511131929/https://www.tasnimnews.com/en/news/2019/05/11/2008991/iraq-s-nujaba-yemen-s-ansarullah-discuss-us-threats/amp |archive-date=11 May 2019 |access-date=9 October 2019 |work=Tasnim News Agency}}</ref> | {{flagicon image| Liwa Fatemiyoun infobox flag.png}} [[Liwa Fatemiyoun]]{{efn|<ref>{{cite web |date=28 September 2018 |title=State Department Report 1: Iran's Support for Terrorism |url=https://iranprimer.usip.org/blog/2018/oct/04/state-department-report-1-iran%E2%80%99s-support-terrorism |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220502080710/https://iranprimer.usip.org/blog/2018/oct/04/state-department-report-1-iran%E2%80%99s-support-terrorism |archive-date=2 May 2022 |access-date=28 February 2022 |work=The Iran Primer}} "A report by the Foundation for the Defense of Democracy noted that some Afghan Fatemiyoun also deployed to Yemen to fight alongside the Houthis."</ref><ref>{{cite news |date=11 November 2017 |title=Iran Sent Them to Syria. Now Afghanistani Fighters Are a Worry at Home. |url=https://www.nytimes.com/2017/11/11/world/asia/afghanistan-iran-syria-revolutionary-guards.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190817195228/https://www.nytimes.com/2017/11/11/world/asia/afghanistan-iran-syria-revolutionary-guards.html |archive-date=17 August 2019 |access-date=12 November 2017 |work=[[New York Times]] |quote=Not only did Iran send smaller units of the Fatemiyoun to cross Syrian borders and fight in Yemen}}</ref><ref>{{Cite web |title=Iran boosting Yemeni Houthis with Syrian fighters: Local sources |url=https://www.aa.com.tr/en/middle-east/iran-boosting-yemeni-houthis-with-syrian-fighters-local-sources/2233092 |access-date=29 May 2025 |website=www.aa.com.tr}}</ref><ref>{{Cite web |last=al-Tamimi |first=Nabil Abdullah |title=IRGC smuggles foreign fighters into Yemen |url=https://diyaruna.com/en_GB/articles/cnmi_di/features/2021/07/28/feature-01 |access-date=22 June 2025 |website=Diyaruna |language=en-GB}}</ref>}} | {{flag|Hamas}} (since 2021)<ref>{{cite web |date=5 January 2021 |title=Houthis, Hamas merge diplomacy around prisoner releases – Al-Monitor: Independent, trusted coverage of the Middle East |url=https://www.al-monitor.com/originals/2021/01/yemen-houthis-release-saudi-palestinian-hamas-prisoners.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231021081505/https://www.al-monitor.com/originals/2021/01/yemen-houthis-release-saudi-palestinian-hamas-prisoners.html |archive-date=21 October 2023 |access-date=24 February 2023}}</ref><ref>{{cite web |date=16 June 2021 |title=Hamas awards 'Shield of Honor' to Houthi representative in Yemen, sparking outrage in Saudi Arabia |url=https://www.jns.org/hamas-awards-shield-of-honor-to-houthi-representative-in-yemen-sparking-outrage-in-saudi-arabia/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230224133811/https://www.jns.org/hamas-awards-shield-of-honor-to-houthi-representative-in-yemen-sparking-outrage-in-saudi-arabia/ |archive-date=24 February 2023 |access-date=24 February 2023}}</ref> | {{flagicon image|Flag of Edward England.svg}} [[Somali pirates]]<ref>{{cite news |date=24 February 2025 |title=Somali pirates have used the Red Sea Crisis and war in Gaza to stage a return |url=https://edition.cnn.com/2025/02/22/world/somali-pirates-red-sea-gaza-dg/index.html |work=CNN |quote=The Houthis rely on pirates for smuggling oil and weapons, Ahmed said. They also share intelligence on ships heading towards the Red Sea through the Gulf of Aden, he added.}}</ref> | {{flag|al-Shabaab}} (alleged)<ref>{{cite news |date=28 May 2025 |title=Expanding Al Shabaab–Houthi Ties Escalate Security Threats to Red Sea Region |url=https://africacenter.org/spotlight/al-shabaab-houthi-security-red-seal |work=Africa Center for Strategic Studies |quote=Al Shabaab gains improved materiel (weaponized drones, ballistic missiles) and training from this relationship. Al Shabaab is simultaneously able to further expand and entrench the criminal enterprises that fund its operations.The Houthis benefit from Al Shabaab's support of disruptive piracy activity in the Gulf of Aden and Western Indian Ocean as well as from more diversified supply arteries. This strengthens the Houthis' ability to threaten maritime traffic in the region while deepening their leverage vis-à-vis the United Nations-backed government in Yemen. }} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> }} }} {{collapsible list|title = Former allies |<!-- "state" implies international recognition, essentially UN members --> {{unbulletedlist| {{flag|Ba'athist Syria}}<ref>{{cite news |date=12 November 2020 |title=Yemen's Houthi-led govt appoints new envoy to Syria |url=https://www.middleeastmonitor.com/20201112-yemens-houthi-led-govt-appoints-new-envoy-to-syria/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201113161417/https://www.middleeastmonitor.com/20201112-yemens-houthi-led-govt-appoints-new-envoy-to-syria/ |archive-date=13 November 2020 |access-date=30 March 2021 |work=Middle East Monitor |quote=Yemen's Houthi-led National Salvation Government (NSG) has appointed a new ambassador to Syria, one of the countries alongside Iran which recognises the Sanaa-based government.}}</ref> (until 2023)<ref>{{cite news |date=12 October 2023 |title=Syria expels Houthi 'diplomatic mission' in Damascus |url=https://www.arabnews.com/node/2390246/middle-east |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231101052143/https://www.arabnews.com/node/2390246/middle-east |archive-date=1 November 2023 |access-date=1 November 2023 |work=Arab News}}</ref> | {{flag|Libyan Arab Jamahiriya}} (until 2011, alleged)<ref>{{cite web |date=4 September 2011 |title=Mana'a and al-Ahmar received money from Gaddafi to shake security of KSA, Yemen |url=http://www.yobserver.com/front-page/10021347.html |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20110911043823/http://www.yobserver.com/front-page/10021347.html |archive-date=11 September 2011 |access-date=2 March 2021}}</ref>}} }} | affiliation2_title = Opponents | affiliation2 = {{collapsible list|title = State opponents |<!-- "state" implies international recognition, essentially UN members --> {{unbulletedlist| {{flag|Yemen}} ([[Presidential Leadership Council]]) | {{flag|Saudi Arabia}} | {{flag|United Arab Emirates}}<ref name="offensive" /> | {{flag|Egypt}}<ref name="offensive"/><ref name="cnn">{{cite news |date=26 March 2015 |title=Saudi Arabia launches airstrikes in Yemen |url=http://www.cnn.com/2015/03/25/middleeast/yemen-unrest/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190620050554/https://www.cnn.com/2015/03/25/middleeast/yemen-unrest/ |archive-date=20 June 2019 |access-date=25 March 2015 |agency=CNN}}</ref> | {{flag|Jordan}}<ref name="offensive" /> | {{flagicon|Sudan}} [[Republic of the Sudan (1985–2019)|Sudan]] (until 2019)<ref name="offensive" /> | {{flag|Bahrain}}<ref name="offensive">{{cite news |date=26 March 2015 |title=Egypt, Jordan, Sudan and Pakistan ready for ground offensive in Yemen: report |url=https://www.theglobeandmail.com/news/world/saudi-arabia-has-150000-troops-for-yemen-operation-report/article23628188/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150326221558/http://www.theglobeandmail.com/news/world/saudi-arabia-has-150000-troops-for-yemen-operation-report/article23628188/ |archive-date=26 March 2015 |access-date=26 March 2015 |work=[[The Globe and Mail]]}}</ref> | {{flag|Morocco}}<ref name="offensive" /> | {{flag|Kosovo}}<ref>{{Cite news |date=12 January 2024 |title=Kosovo came out in support of the USA and Britain against the Houthi rebels |url=https://www.koha.net/en/arboretum/405605/Kosovo-came-out-in-support-of-the-United-States-and-Britain-against-the-Houthi-rebels/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312075811/https://www.koha.net/en/arboretum/405605/Kosovo-came-out-in-support-of-the-United-States-and-Britain-against-the-Houthi-rebels/ |archive-date=12 March 2024 |access-date=25 March 2024 |work=[[Koha Ditore]]}}</ref> | {{flag|Somalia}}<ref>{{cite web |date=21 March 2021 |title=Somalia condemns Houthi attack on Saudi Arabia |url=https://www.garoweonline.com/en/news/somalia/somalia-condemns-houthi-attack-on-saudi-arabia |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240913000616/https://www.garoweonline.com/en/news/somalia/somalia-condemns-houthi-attack-on-saudi-arabia |archive-date=13 September 2024 |access-date=18 January 2024 |work=[[Garowe Online]]}}</ref><ref>{{cite web |date=7 April 2015 |title=Somalia lends support to Saudi-led fight against Houthis in Yemen |url=https://www.theguardian.com/world/2015/apr/07/somalia-aids-saudi-led-fight-against-houthis-yemen |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180506042850/https://www.theguardian.com/world/2015/apr/07/somalia-aids-saudi-led-fight-against-houthis-yemen |archive-date=6 May 2018 |access-date=18 January 2024 |work=[[The Guardian]]}}</ref> | {{flag|Senegal}}<ref name="offensive" /> | {{flag|Belgium}}<ref>{{cite web |date=12 January 2024 |title=Belgium supports US-UK operation against Houthi rebels |url=https://www.brusselstimes.com/873518/belgium-supports-us-uk-operation-against-houthi-rebels |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240116210626/https://www.brusselstimes.com/873518/belgium-supports-us-uk-operation-against-houthi-rebels |archive-date=16 January 2024 |access-date=16 January 2024 |work=[[The Brussels Times]]}}</ref> | {{flag|France}}<ref>{{cite web |date=17 May 2019 |title=France Should Stop Fueling Saudi War Crimes in Yemen |url=https://www.hrw.org/news/2019/05/17/france-should-stop-fueling-saudi-war-crimes-yemen |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220526203048/https://www.hrw.org/news/2019/05/17/france-should-stop-fueling-saudi-war-crimes-yemen |archive-date=26 May 2022 |access-date=28 March 2022 |work=Human Rights Watch}}</ref><ref name="BBC22032022">{{cite web |date=22 March 2022 |title=Yemen: Why is the war there getting more violent? |url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-29319423 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180728081557/https://www.bbc.com/news/world-middle-east-29319423 |archive-date=28 July 2018 |access-date=28 March 2022 |work=BBC News}}</ref> | {{flag|Netherlands}}<ref>{{cite web |date=12 January 2024 |title=Americans and British attack Houthi targets in Yemen, the Netherlands supports |url=https://nos.nl/artikel/2504571-amerikanen-en-britten-vallen-houthi-doelen-in-jemen-aan-nederland-ondersteunt |website=[[NOS Nieuws]] |publisher=[[Nederlandse Omroep Stichting]]}}</ref> | {{flag|United States}}<ref name="Riedel-2017"/><ref name="m.jpost.com">{{cite web |date=28 May 2017 |title=Yemen's Houthis: New members of Iran's anti-Israeli/anti-American axis |url=http://m.jpost.com/Opinion/Yemens-Houthis-New-members-of-Irans-anti-Israelianti-American-axis-494170 |access-date=1 January 2018 |website=JPost.com}}</ref> | {{flag|United Kingdom}}<ref>{{cite web |date=7 January 2016 |title=Exclusive: UK Helping Saudi's Yemen Campaign |url=https://news.sky.com/story/exclusive-uk-helping-saudis-yemen-campaign-10333596 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220328052313/https://news.sky.com/story/exclusive-uk-helping-saudis-yemen-campaign-10333596 |archive-date=28 March 2022 |access-date=28 March 2022 |work=Sky News}}</ref> | {{flag|Canada}}<ref>{{cite web |date=12 January 2024 |title=Biden says Canada among nations supporting operation to stop Houthi attacks on commercial ships |url=https://www.cbc.ca/news/world/yemen-houthis-u-s-british-missile-strikes-1.7081398 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240112083455/https://www.cbc.ca/news/world/yemen-houthis-u-s-british-missile-strikes-1.7081398 |archive-date=12 January 2024 |access-date=12 January 2024 |website=[[CBC News]] |publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}</ref> | {{flag|Australia}}<ref>{{cite web |last=Lyons |first=John |author-link=John Lyons (journalist) |date=12 January 2024 |title=Today, Biden said Australia was one of a number of allies that had provided support for the initial strikes. |url=https://www.abc.net.au/news/2024-01-12/uk-us-strike-houthi-targets-inside-yemen-over-red-sea-attacks/103313318 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240112083613/https://www.abc.net.au/news/2024-01-12/uk-us-strike-houthi-targets-inside-yemen-over-red-sea-attacks/103313318 |archive-date=12 January 2024 |access-date=12 January 2024 |website=[[ABC News (Australia)]] |publisher=[[Australian Broadcasting Corporation]]}}</ref> | {{flag|Israel}}<ref>{{cite web |date=28 May 2017 |title=Yemen's Houthis: New members of Iran's anti-Israeli/anti-American axis |url=https://m.jpost.com/Opinion/Yemens-Houthis-New-members-of-Irans-anti-Israelianti-American-axis-494170 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230117130534/https://www.jpost.com/opinion/yemens-houthis-new-members-of-irans-anti-israelianti-american-axis-494170 |archive-date=17 January 2023 |access-date=5 October 2018 |work=Jerusalem Post}}</ref> | {{flag|Seychelles}}<ref>{{cite web |title=The US and Allies Take Aim at Houthis and Iran With New Maritime Security Force |url=https://www.msn.com/en-us/news/world/the-us-and-allies-take-aim-at-houthis-and-iran-with-new-maritime-security-force/ar-AA1lQyfk |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240629213615/https://www.msn.com/en-us/news/world/the-us-and-allies-take-aim-at-houthis-and-iran-with-new-maritime-security-force/ar-AA1lQyfk |archive-date=29 June 2024 |access-date=22 December 2023 |website=[[MSN]]}}</ref> | {{flag|New Zealand}}<ref>{{cite web |date=12 January 2024 |title=New Zealand backs UK, US attacks on Houthi rebels in Yemen |url=https://www.rnz.co.nz/news/political/506575/new-zealand-backs-uk-us-attacks-on-houthi-rebels-in-yemen |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240116210511/https://www.rnz.co.nz/news/political/506575/new-zealand-backs-uk-us-attacks-on-houthi-rebels-in-yemen |archive-date=16 January 2024 |access-date=16 January 2024 |website=[[Radio New Zealand]] |agency=Reuters}}</ref> | {{flag|South Korea}}<ref>{{cite web |last1=Baldor |first1=Lolita C. |last2=Copp |first2=Tara |date=11 January 2024 |title=US, British militaries launch massive retaliatory strike against Iranian-backed Houthis in Yemen |url=https://apnews.com/article/yemen-houthis-biden-retaliation-attacks-0804b93372cd5e874a0dd03513fe36a2 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240112000252/https://apnews.com/article/yemen-houthis-biden-retaliation-attacks-0804b93372cd5e874a0dd03513fe36a2 |archive-date=12 January 2024 |website=[[Associated Press]]}}</ref><ref>{{cite web |date=24 January 2024 |title=Korea joins statement backing U.S., British strikes on Houthis |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2024-01-24/national/diplomacy/Korea-joins-statement-backing-US-British-strikes-on-Houthis/1966052 |access-date=24 January 2024 |website=Korea JoongAng Daily}}</ref> | {{flag|Sri Lanka}}<ref>{{Cite web |last=Mallawarachi |first=Bharatha |date=9 January 2024 |title=Sri Lanka to join US-led naval operations against Houthi rebels in Red Sea |url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/sri-lanka-join-us-led-naval-operations-houthi-106217965 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240110012021/https://abcnews.go.com/International/wireStory/sri-lanka-join-us-led-naval-operations-houthi-106217965 |archive-date=10 January 2024 |access-date=10 January 2024 |website=[[ABC News (United States)|ABC News]] |language=en}}</ref> | {{flag|Ukraine}}<ref name="Ukraine">{{Cite news |date=22 February 2022 |title=Yemen's Houthi rebels declare support for Russia's Ukraine annexation |url=https://www.newarab.com/news/yemen-houthi-rebels-declare-support-russia-over-ukraine |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213150057/https://www.newarab.com/news/yemen-houthi-rebels-declare-support-russia-over-ukraine |archive-date=13 December 2023 |access-date=13 December 2023 |work=The New Arab}}</ref> }} }} {{collapsible list|title = Non-state opponents|<!-- "state" implies international recognition, essentially UN members -->{{tree list}} * {{flagicon image|General People's Congress flag.svg}} [[General People's Congress (Yemen)|General People's Congress]] (pro-Hadi/Alimi faction) * {{flagicon image|Flag of the Muslim Brotherhood.png}} [[Muslim Brotherhood]]<ref>{{cite web |date=5 April 2015 |title=Rebels in Yemen abduct Sunni rivals amid Saudi airstrikes |url=https://www.cbsnews.com/news/rebels-in-yemen-abduct-sunni-rivals-amid-saudi-airstrikes/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210515231326/https://www.cbsnews.com/amp/news/rebels-in-yemen-abduct-sunni-rivals-amid-saudi-airstrikes/ |archive-date=15 May 2021 |access-date=20 December 2018 |via=The CBS News |quote=Muslim Brotherhood's branch in Yemen and a traditional power player in Yemen, had declared its support for the Saudi-led coalition bombing campaign against the rebels and their allies.}}</ref> ** {{flag|Hamas}} (until 2021)<ref>{{cite news |date=29 March 2015 |title=Hamas supports military operation for political legitimacy in Yemen |url=https://www.arabnews.com/saudi-arabia/news/725241 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220408140610/https://www.arabnews.com/saudi-arabia/news/725241 |archive-date=8 April 2022 |access-date=17 August 2021}}</ref> ** {{flagicon image|Flag of the Yemeni Congregation for Reform (al-Islah).svg}} [[Al-Islah (Yemen)|Al-Islah]]<ref>{{cite web |date=14 February 2016 |title=Saudi Arabia's Problematic Allies against the Houthis |url=https://www.thecairoreview.com/tahrir-forum/saudi-arabias-problematic-allies-against-the-houthis/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418020920/https://www.thecairoreview.com/tahrir-forum/saudi-arabias-problematic-allies-against-the-houthis/ |archive-date=18 April 2021 |access-date=20 December 2018 |via=www.thecairoreview.com |quote=Saudi Arabia made sure to repair its relations with the MB Islah Party.. Consequently, Islah, which can get the job done in parts of northern Yemen, is one of a wide range of anti-Houthi/Saleh elements}}</ref><ref name="wilson"/> {{tree list/end}}{{unbulletedlist| {{flag|Al-Qaeda}} (intermittent)<ref>{{cite web |title=Al-Qaeda Announces Holy War against Houthis- Yemen Post English Newspaper Online |url=http://yemenpost.net/Detail123456789.aspx?ID=3&SubID=3077 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171021204912/http://yemenpost.net/Detail123456789.aspx?ID=3&SubID=3077 |archive-date=21 October 2017 |access-date=6 November 2011 |work=yemenpost.net}}</ref><ref name=salafi/> | {{flag|Islamic State}}<ref>{{cite news |date=13 November 2014 |title=Islamic State leader urges attacks in Saudi Arabia: speech |url=https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-baghdadi-idUSKCN0IX1Y120141113 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150219020159/http://www.reuters.com/article/2014/11/13/us-mideast-crisis-baghdadi-idUSKCN0IX1Y120141113 |archive-date=19 February 2015 |access-date=26 February 2015 |work=Reuters}}</ref> | {{flag|Southern Transitional Council}} (until 2026)<ref>{{cite web |title=Two Yemen separatist force fighters killed in clashes with Houthis |url=https://www.newarab.com/news/two-yemen-separatist-fighters-killed-clashes-houthis |access-date=30 October 2022 |work=The New Arab |archive-date=29 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260329155343/https://www.newarab.com/news/two-yemen-separatist-fighters-killed-clashes-houthis |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |title=المجلس الانتقالي الجنوبي في اليمن يتعهد بمواجهة الحوثيين (صور) |trans-title=Yemen's Southern Transitional Council pledges to confront the Houthis (photos) |url=https://www.eremnews.com/news/arab-world/cp7zbc5 |access-date=13 October 2025 |publisher=Erem News |language=ar}}</ref>}} }} | blank1_title = Designated as terror group by | blank1 = {{unbulletedlist| {{flag|യെമൻ}} ([[Presidential Leadership Council]])<ref>{{cite web |title=Yemen's National Defense Council labels Houthis as terror group |url=https://www.aa.com.tr/en/middle-east/yemens-national-defense-council-labels-houthis-as-terror-group/2718571 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230614230708/https://www.aa.com.tr/en/middle-east/yemens-national-defense-council-labels-houthis-as-terror-group/2718571 |archive-date=14 June 2023 |access-date=22 August 2023}}</ref><ref>{{cite web |date=25 October 2022 |title=Houthis added to Yemen's terrorist list |url=https://www.atalayar.com/en/articulo/politics/houthis-added-yemens-terrorist-list/20221025180946158792.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231112165230/https://www.atalayar.com/en/articulo/politics/houthis-added-yemens-terrorist-list/20221025180946158792.html |archive-date=12 November 2023 |access-date=22 August 2023}}</ref> | {{flag|കോസ്റ്റാറിക്ക}}<ref name="CostaRica" /> | {{flag|ഇറാഖ്}}<ref>{{cite web |date=4 December 2025 |title=Iraq designates Hezbollah and Yemen's Houthis as terrorist organisations, freezes assets |url=https://www.newarab.com/news/iraq-designates-hezbollah-houthis-terrorists-freezes-assets |website=The New Arab |access-date=4 December 2025 |archive-date=4 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251204103854/https://www.newarab.com/news/iraq-designates-hezbollah-houthis-terrorists-freezes-assets |url-status=dead }}</ref> (November–December 2025)<ref>{{Cite news |date=4 December 2025 |title=Iraq retracts a terror designation it imposed on Lebanon's Hezbollah and Yemen's Houthis |url=https://www.msn.com/en-ca/news/world/iraq-retracts-a-terror-designation-it-imposed-on-lebanon-s-hezbollah-and-yemen-s-houthis/ar-AA1RIYjf?ocid=winp1taskbar&cvid=2573abdd93d0491baf00c640d6ca5f0a&ei=4 |access-date=5 December 2025 |publisher=[[The Canadian Press]]}}</ref> | {{flag|സൗദി അറേബ്യ}}<ref>{{cite news |date=7 March 2014 |title=Saudi Arabia designates Muslim Brotherhood terrorist group |url=https://www.reuters.com/article/us-saudi-security/saudi-arabia-designates-muslim-brotherhood-terrorist-group-idUSBREA260SM20140307 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180627144610/https://www.reuters.com/article/us-saudi-security/saudi-arabia-designates-muslim-brotherhood-terrorist-group-idUSBREA260SM20140307 |archive-date=27 June 2018 |access-date=27 June 2018 |newspaper=Reuters}}</ref> | {{flag|United Arab Emirates}}<ref>{{cite web |title=مجلس الوزراء يعتمد قائمة التنظيمات الإرهابية. &#124; Wam |url=http://www.wam.ae/ar/news/emirates-arab-international/1395272465559.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141117230142/http://www.wam.ae/ar/news/emirates-arab-international/1395272465559.html |archive-date=17 November 2014}}</ref> | {{flag|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ}}<ref>{{cite web |last1=Hansler |first1=Jennifer |date=17 January 2024 |title=Biden administration re-designates Houthis as Specially Designated Global Terrorists |url=https://edition.cnn.com/2024/01/16/politics/biden-administration-houthis-global-terrorist-entity/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240117155534/https://edition.cnn.com/2024/01/16/politics/biden-administration-houthis-global-terrorist-entity/index.html |archive-date=17 January 2024 |access-date=17 January 2024 |website=CNN |language=en}}</ref> | {{flag|Malaysia}}<ref>{{cite web |title=List of Individuals, Entities and Other Groups and Undertakings Declared by the Minister of Home Affairs As Specified Entity Under Section 66B(1) |url=http://www.moha.gov.my/images/maklumat_bahagian/KK/kdndomestic.pdf |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.moha.gov.my/images/maklumat_bahagian/KK/kdndomestic.pdf |archive-date=9 October 2022 |access-date=4 March 2020 |publisher=Ministry of Home Affairs of Malaysia}}</ref> | {{flag|Australia}}<ref name="Aussie Terror">{{cite web |title=Listed terrorist organisations: Ansar Allah |url=https://www.nationalsecurity.gov.au/what-australia-is-doing/terrorist-organisations/listed-terrorist-organisations/ansar-allah |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240526203031/https://www.nationalsecurity.gov.au/what-australia-is-doing/terrorist-organisations/listed-terrorist-organisations/ansar-allah |archive-date=26 May 2024 |access-date=25 June 2024 |publisher=Australia Government}}</ref><ref name="JP - Aus">{{Cite web |date=24 May 2024 |title=Australia officially designates Houthis as a terrorist organization |url=https://www.jpost.com/breaking-news/article-802520 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240714071835/https://www.jpost.com/breaking-news/article-802520 |archive-date=14 July 2024 |access-date=24 May 2024 |website=The Jerusalem Post |language=en}}</ref> | {{flag|ന്യൂസിലാന്റ്}}<ref>{{Cite web |date=20 November 2024 |title=Government designates Hezbollah as terrorist entity |url=https://www.rnz.co.nz/news/political/534333/government-designates-hezbollah-as-terrorist-entity |access-date=20 November 2024 |website=[[RNZ]] |language=en-nz}}</ref><ref>{{Cite news |date=20 November 2024 |title=New Zealand designates entire Hezbollah as terrorist entity, after listing just military wing since 2010 |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/new-zealand-designates-entire-hezbollah-as-terrorist-entity-after-listing-just-military-wing-since-2010/ |access-date=20 November 2024 |work=The Times of Israel}}</ref> | {{flag|കാനഡ}}<ref>{{Cite news |last=Zimonjic |first=Peter |date=2 December 2024 |title=Federal government adds Yemen-based Houthis to terror list |url=https://www.cbc.ca/news/politics/canada-ads-houthis-to-terror-list-1.7398808 |access-date=2 December 2024 |work=CBC}}</ref>}} | founder = [[ഹുസൈൻ അൽ-ഹൂതി]] | international = [[Axis of Resistance]] (informal) | website = {{URL|https://ansarollah.com.ye/en/}} | wing1_title = | wing1 = | colorcode = {{party color|Houthis}} | blank2 = {{tree list}} * [[Iran–Saudi Arabia proxy conflict]] ** [[Houthi insurgency]] ** [[Yemeni revolution]] *** [[Yemeni crisis]] **** [[Yemeni civil war (2014–present)|Yemeni civil war]] ***** [[Saudi-led intervention in the Yemeni civil war]] ***** [[Houthi–Saudi Arabian conflict]] * [[Al-Qaeda insurgency in Yemen]] * [[Arab–Israeli conflict]] ** [[Middle Eastern crisis (2023–present)]] *** [[Red Sea crisis]] **** [[Operation Prosperity Guardian]] **** [[Missile strikes in Yemen (2024–present)|US & UK missile strikes in Yemen]] *** [[2026 Iran war]] **** [[Houthi blockade of Saudi Arabia|Blockade of Saudi Arabia]] {{tree list/end}} | blank2_title = Battles and wars }} [[യെമൻ|യെമനിലെ]] [[ഷിയാ ഇസ്‌ലാം|ഷിയാ മുസ്ലിം]] ഇസ്ലാമിക വിഭാഗമാണ് '''ഹുതി'''.<ref>{{Cite web |url=http://www.madhyamam.com/news/339856/150207 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-05-31 |archive-date=2015-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150508125746/http://www.madhyamam.com/news/339856/150207 |url-status=dead }}</ref> '''അൻസാർ അല്ലാഹ് ''' (''{{transl|ar|[[:wikt:نصر|anṣār]] [[അല്ലാഹ്|allāh]]}}'' {{lang|ar|أنصار الله}} "ദൈവത്തിൻറെ പിന്തുണക്കാർ", എന്നാണ് ഔദ്യോഗികമായി '''''ഹൂതികൾ''''' അറിയപ്പെടുന്നത് ({{lang-ar|الحوثيون}} ''al-Ḥūthiyyūn''), <ref>{{cite web|title = Ansar Allah vows to defeat al-Qaeda in Yemen |date=October 2014|url=http://www.al-monitor.com/pulse/politics/2014/10/yemen-ansar-allah-clashes-al-qaeda.html##ixzz3QMhAWUuR|accessdate=6 April 2015}}</ref> 1992ൽ ‘അൻസാറുള്ളാ‘ എന്ന പേരിൽ ഹുസൈൻ ബദ്‌റുദ്ദീൻ അൽ ഹൂതി സൈദിയുടെ നേൃത്വത്തിൽ ശിയാക്കളുടെ ഒരു കൂട്ടായ്മക്ക് തുടക്കം കുറിക്കപ്പെട്ടു. [[യെമൻ|യെമനിൽ]] ഉദയം ചെയ്ത ഒരു സെയ്ദി നവോത്ഥാന-ഷിയാ ഇസ്‌ലാമിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയ-അർദ്ധസൈനിക സംഘടനയായിരുന്നു ഇത്. ഈ സംഘടനയുടെ നേതൃത്വം വഹിച്ചിരുന്നത് വലിയൊരളവോളം യെമനിലെ 'അൽ-ഹൂതി' കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ളവരാണ്. [[ഇറാൻ|ഇറാൻ്റെ]] പിന്തുണയുള്ള ഹൂതികളെ, ഇറാൻ്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള 'പ്രതിരോധ നിര'യുടെ (ആക്സിസ് ഓഫ് റെസിസ്റ്റൻസ്) ഭാഗമായാണ് വ്യാപകമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്.<ref name="Naar-2024" /><ref>{{Cite news|date=3 October 2024|title=What is Iran's so-called Axis of Resistance?|url=https://www.abc.net.au/news/2024-10-03/what-is-irans-axis-of-resistance-who-is-part-of-it/104423298|access-date=26 January 2025|work=ABC News|language=en-AU}}</ref> ‘ബിലീവ് യൂത്ത്’ എന്ന സംഘടനയുടെ പോഷക ഘടകമായിരുന്നു അത്.<ref>{{Cite web |url=http://risalaonline.com/2015/05/05/4200/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-05-31 |archive-date=2015-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150510024454/http://risalaonline.com/2015/05/05/4200/ |url-status=dead }}</ref> പുരോഗമന വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും ബഹുസ്വരതയിലുമൊക്കെ ഊന്നിയുള്ള മതസാംസ്‌കാരിക പ്രവർത്തനമാണ് ഇവർ ആദ്യഘട്ടത്തിൽ നടത്തിയിരുന്നത്. പിന്നീട് പ്രസഥാനത്തിനുള്ളിൽ രൂപംകൊണ്ട തീവ്രവാദ ആശയത്തിൻറെയും മിതവാദ ആശയത്തിൻറെയും കാഴ്ചപ്പാടുകൾ വിഭാഗീയത സൃഷ്ടിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://risalaonline.com/2015/05/05/4200/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-05-31 |archive-date=2015-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150510024454/http://risalaonline.com/2015/05/05/4200/ |url-status=dead }}</ref> [[File:Yemeni Civil War.svg|left|thumb|200x200px|ഹൂതി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള പ്രദേശം പച്ച നിറത്തിൽ കാണിച്ചിരിക്കുന്നു.]] [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയുടെ]] [[അഫ്ഗാൻ യുദ്ധം (2001- നിലവിൽ)|അഫ്ഗാൻ]], [[ഇറാഖ് അധിനിവേശ യുദ്ധം|ഇറാഖ്]] ആക്രമണങ്ങളാണ് ഇവരെ സായുധ പോരാട്ടത്തിന്റെ മാർഗ്ഗത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവിട്ടത്. അവർ ആദ്യമായി ഏറ്റുമുട്ടിയത് യെമനിലെ സാലിഹ് ഭരണകൂടത്തോടായിരുന്നു. 2004ൽ സഅദ പ്രവിശ്യയിൽ സർക്കാർ സേന നടത്തിയ ഓപ്പറേഷനിലാണ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപകനായിരുന്ന ഹുസൈൻ അൽ ഹൂതി കൊല്ലപ്പെടുന്നത്.<ref>{{Cite web |url=http://risalaonline.com/2015/05/05/4200/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-05-31 |archive-date=2015-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150510024454/http://risalaonline.com/2015/05/05/4200/ |url-status=dead }}</ref> തുടർന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരൻ അബ്ദുൽ മലിക് അൽ ഹൂതി സംഘടനയുടെ നേതൃത്വമേറ്റെടുത്തു. ഹൂതികളുടെ ആഭ്യന്തരശത്രുക്കൾ ഇസ്‌ലാഹികളാണ്. ‘അത്തജമ്മുഉൽയമനി ലിൽഇസ്‌ലാഹ്’ എന്ന കൂട്ടായ്മയുമായാണ് സൈദി ശിയാക്കൾ ഇക്കാലമത്രയും പോരാടിയതെന്നും പറയപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://risalaonline.com/2015/05/05/4200/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-05-31 |archive-date=2015-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150510024454/http://risalaonline.com/2015/05/05/4200/ |url-status=dead }}</ref> യമനിലെ ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിക്കുന്ന ഈ സംഘം, സാധാരണക്കാരെ ലക്ഷ്യമിടുന്നതും<ref name="Al-HajYoussef">{{cite web|url=https://news.yahoo.com/aid-group-yemens-death-toll-rebel-shelling-nearly-104006790.html|title=Death toll from Yemen rebel shelling doubles to nearly 100|access-date=21 July 2015|last1=Al-Haj|first1=Ahmed|last2=Youssef|first2=Nour|work=Yahoo! News|archive-url=https://web.archive.org/web/20150720160828/http://news.yahoo.com/aid-group-yemens-death-toll-rebel-shelling-nearly-104006790.html|archive-date=20 July 2015|url-status=dead}}</ref><ref name="Human Rights Watch-2016" /> ബാലസൈനികരെ ഉപയോഗിക്കുന്നതും ഉൾപ്പെടെയുള്ള മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങളുടെ പേരിൽ വ്യാപകമായ അന്താരാഷ്ട്ര വിമർശനം നേരിടുന്നുണ്ട്.<ref name="HRW070415">{{cite web|url=https://www.hrw.org/news/2015/04/06/q-conflict-yemen-and-international-law|title=Q & A on The Conflict in Yemen and International Law – Human Rights Watch|access-date=4 December 2016|date=7 April 2015|work=hrw.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211155505/https://www.hrw.org/news/2015/04/06/q-conflict-yemen-and-international-law|archive-date=11 February 2017|url-status=live}}</ref> ചില രാജ്യങ്ങൾ ഈ പ്രസ്ഥാനത്തെ ഒരു ഭീകര സംഘടനയായി മുദ്രകുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="Peace Research Institute Oslo-20222" /><ref name="Euronews-2019" />സെയ്ദി മതനേതാവായ ഹുസൈൻ അൽ-ഹൂത്തിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ, അഴിമതി ആരോപണത്തോടൊപ്പം സൗദി അറേബ്യയുടെയും അമേരിക്കയുടെയും പിന്തുണയോടെ ഭരണം നടത്തുന്നതായി ആരോപിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന യെമൻ പ്രസിഡന്റ് അലി അബ്ദുള്ള സാലെഹിനെതിരായ ഒരു പ്രതിപക്ഷ പ്രസ്ഥാനമായാണ് ആദ്യം ഹൂത്തികൾ ഉയർന്നുവന്നത്.<ref name="BBC-News-2004a">{{cite news|date=10 September 2004|title=Yemeni forces kill rebel cleric|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/3643600.stm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20061121091116/http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/3643600.stm|archive-date=21 November 2006|work=BBC News}}</ref><ref name="Streuly-2015">{{cite web|url=https://blogs.wsj.com/briefly/2015/02/12/5-things-houthis-yemen/|title=5 Things to Know About the Houthis of Yemen|access-date=4 July 2018|last=Streuly|first=Dick|date=12 February 2015|website=Wall Street Journal|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612163429/https://blogs.wsj.com/briefly/2015/02/12/5-things-houthis-yemen/|archive-date=12 June 2018|url-status=live}}</ref> ലെബനനിലെ ഷിയാ രാഷ്ട്രീയ-സൈനിക സംഘടനയായ ഹിസ്ബുള്ളയിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട്, 2003-ൽ ഹൂതികൾ അമേരിക്കയ്ക്കും ഇസ്രായേലിനും ജൂത ജനതയ്ക്കുമെതിരായ തങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക മുദ്രാവാക്യം സ്വീകരിച്ചു.<ref name="alaraby">{{cite news|title=Houthi propaganda: following in Hizbullah's footsteps|url=https://www.alaraby.co.uk/english/comment/2015/4/12/houthi-propaganda-following-in-hizballahs-footsteps|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161018214159/https://www.alaraby.co.uk/english/comment/2015/4/12/houthi-propaganda-following-in-hizballahs-footsteps|archive-date=18 October 2016|access-date=15 October 2016|publisher=alaraby}}</ref> തന്നെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യാനുള്ള സാലിഹിന്റെ ഉത്തരവിനെ അൽ-ഹൂത്തി എതിർക്കുകയും തുടർന്ന് 2004-ൽ സാദയിൽ വെച്ച് യെമൻ സൈന്യം അദ്ദേഹത്തെ വധിക്കുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണം ഹൂത്തി കലാപത്തിന് കാരണമായി.<ref name="IRIN2">{{cite web|url=http://www.refworld.org/docid/488f180d1e.html|title=Yemen: The conflict in Saada Governorate – analysis|access-date=29 November 2014|date=24 July 2008|publisher=IRIN|archive-url=https://web.archive.org/web/20141204185707/http://www.refworld.org/docid/488f180d1e.html|archive-date=4 December 2014|url-status=dead}}</ref><ref name="GlobalVoicesorg-2015">{{cite web|url=https://globalvoices.org/2015/04/01/debunking-media-myths-about-the-houthis-in-war-torn-yemen/|title=Debunking Media Myths About the Houthis in War-Torn Yemen · Global Voices|access-date=1 January 2018|date=1 April 2015|website=GlobalVoices.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20170901025621/https://globalvoices.org/2015/04/01/debunking-media-myths-about-the-houthis-in-war-torn-yemen/|archive-date=1 September 2017|url-status=live}}</ref> ഈ സംഭവത്തേത്തുടർന്ന്, പ്രസ്ഥാനത്തെ പ്രധാനമായും നയിക്കുന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരനായ അബ്ദുൽ-മാലിക് അൽ-ഹൂത്തിയാണ്.<ref name="IRIN2" /> തെരുവുപ്രക്ഷോഭങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തും മറ്റ് യെമൻ പ്രതിപക്ഷ ഗ്രൂപ്പുകളുമായി സഹകരിച്ചും 2011-ലെ യെമൻ വിപ്ലവത്തിൽ ഈ സംഘടന നിർണായക പങ്ക് വഹിച്ചു. അവർ യെമനിലെ 'നാഷണൽ ഡയലോഗ് കോൺഫറൻസിൽ' പങ്കുചേർന്നെങ്കിലും, പിന്നീട് 2011-ലെ അനുരഞ്ജന കരാർ തള്ളി.<ref name="nagi" /><ref name="JUNEAU2" /> 2014-ന്റെ അവസാനത്തോടെ ഹൂതികൾ സാലെയുമായുള്ള ബന്ധം പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ തലസ്ഥാന നഗരത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം പിടിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതോടെ അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരമുള്ള ഗവൺമെൻ്റിനെ പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യവുമായി സൗദി അറേബ്യയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു സൈനിക ഇടപെടൽ ആരംഭിച്ചതോടെ ഹൂതികൾ സൗദി അറേബ്യയ്ക്കും അവരുടെ സഖ്യകക്ഷിയായ യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റുകൾക്കുമെതിരായ മിസൈൽ, ഡ്രോൺ ആക്രമണങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തുകയും രാജ്യം ആഭ്യന്തര യുദ്ധത്തിലേക്ക് വഴുതിവീഴുകയും ചെയ്തു.<ref name="Human Rights Watch-20162">{{cite news|title=Yemen|url=https://www.hrw.org/middle-east/n-africa/yemen|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170423005013/https://www.hrw.org/middle-east/n-africa/yemen|archive-date=23 April 2017|access-date=15 October 2016|publisher=Human Rights Watch}}</ref><ref name="government">{{cite news|date=6 February 2015|title=Yemen's Houthis form own government in Sanaa|url=http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2015/02/yemen-houthi-rebels-announce-presidential-council-150206122736448.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180702011010/https://www.aljazeera.com/news/middleeast/2015/02/yemen-houthi-rebels-announce-presidential-council-150206122736448.html|archive-date=2 July 2018|access-date=7 February 2015|work=Al Jazeera}}</ref><ref name="Islam Hassan2">{{cite journal |author=Hassan |first=Islam |date=31 March 2015 |title=GCC's 2014 Crisis: Causes, Issues and Solutions |url=https://www.academia.edu/12696782 |url-status=live |journal=Gulf Cooperation Council's Challenges and Prospects |publisher=Al Jazeera Research Center |archive-url=https://web.archive.org/web/20150904020157/http://www.academia.edu/12696782/GCCs_2014_Crisis_Causes_Issues_and_Solutions |archive-date=4 September 2015 |access-date=4 June 2015}}</ref> ഗാസ യുദ്ധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന്, ഫലസ്തീനികളോടുള്ള തങ്ങളുടെ ഐക്യദാർഢ്യം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിനും ഗാസ മുനമ്പിലേക്ക് മാനുഷിക സഹായം സുഗമമായി എത്തിക്കുന്നതിനുമായി ഹൂതികൾ ഇസ്രായേലിനു നേരെ മിസൈലുകൾ തൊടുത്തുവിടാനും [[ചെങ്കടൽ|ചെങ്കടലിൽ]] യെമൻ തീരത്തിനടുത്ത് കപ്പലുകളെ ആക്രമിക്കാനും ആരംഭിച്ചു.<ref name="bbc111" /><ref name="te111" /> തങ്ങൾക്കിടയിലെ സാമ്പത്തിക വികസനത്തിനും സെയ്ദി ഷിയാ വിഭാഗത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പാർശ്വവൽക്കരണം<ref name="JUNEAU22">{{cite journal |last1=Juneau |first1=Thomas |date=May 2016 |title=Iran's policy towards the Houthis in Yemen: a limited return on a modest investment |url=https://archive.org/details/international-affairs_2016-05_92_3/page/647 |journal=International Affairs |volume=92 |issue=3 |pages=647–663 |doi=10.1111/1468-2346.12599}}</ref> അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുമായി പോരാടുന്നവരായി സ്വയം ചിത്രീകരിച്ചും, പ്രാദേശികമായ രാഷ്ട്രീയ-മത വിഷയങ്ങൾ തങ്ങളുടെ മാധ്യമങ്ങളിലൂടെ പ്രചരിപ്പിച്ചുമാണ് ഹൂതി പ്രസ്ഥാനം യെമനിൽ അനുയായികളെ ആകർഷിക്കുന്നത്. യമനിലെ [[സുന്നി]] വിഭാഗങ്ങളുമായി സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു ബന്ധമുള്ള ഹൂതികൾ അവരോട് വിവേചനം കാണിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും അവരുമായി സഖ്യമുണ്ടാക്കുന്നതുലും തങ്ങളുടെ പക്ഷത്തേക്ക് ചേർക്കുന്നതിലും ശ്രദ്ധിക്കാറുണ്ട്.<ref name="bbc who">{{cite news|date=2018|title=Yemen crisis: Who is fighting whom?|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-29319423|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180710104339/https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-29319423|archive-date=10 July 2018|access-date=5 July 2018|work=BBC News}}</ref><ref name="refworld">{{cite web|url=https://www.refworld.org/docid/5a09aa064.html|title=Yemen: Treatment of Sunni Muslims by Houthis in areas under Houthi control (2014 – September 2017)|access-date=7 July 2019|website=Refworld|publisher=United Nations High Commissioner for Refugees|archive-url=https://web.archive.org/web/20190617141649/https://www.refworld.org/docid/5a09aa064.html|archive-date=17 June 2019|url-status=live}}</ref><ref name="nagi2">{{cite web|url=https://carnegie-mec.org/2019/03/19/yemen-s-houthis-used-multiple-identities-to-advance-pub-78623|title=Yemen's Houthis Used Multiple Identities to Advance|access-date=12 February 2021|first=Ahmed|date=19 March 2019|work=Carnegie Middle East Center|archive-url=https://web.archive.org/web/20220527014007/https://carnegie-mec.org/2019/03/19/yemen-s-houthis-used-multiple-identities-to-advance-pub-78623|archive-date=27 May 2022|author=Nagi|url-status=dead}}</ref> യെമൻ പൂർണ്ണമായി തങ്ങളുടെ വരുതിയിലാക്കുന്നതിനും അമേരിക്ക, ഇസ്രായേൽ, സൗദി അറേബ്യ എന്നിവയ്‌ക്കെതിരെ പടനയിക്കുന്ന ബാഹ്യ പ്രസ്ഥാനങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കാനും ഹൂതികൾ ലക്ഷ്യമിടുന്നു.<ref name="Peace Research Institute Oslo-2022">{{cite web|url=https://www.prio.org/download/publicationfile/2539/Palik%20%26%20Tank%20-%20Rebel%20Governance%20Ansar%20Allah%20in%20Yemen%20and%20the%20Democratic%20Union%20Party%20in%20Syria%2C%20MidEast%20Policy%20Brief%201-2022.pdf|title=Rebel Governance: Ansar Allah in Yemen and the Democratic Union Party in Syria|access-date=8 April 2023|date=2022|website=Peace Research Institute Oslo|publisher=PRIO|archive-url=https://web.archive.org/web/20230414231015/https://www.prio.org/download/publicationfile/2539/Palik%20%26%20Tank%20-%20Rebel%20Governance%20Ansar%20Allah%20in%20Yemen%20and%20the%20Democratic%20Union%20Party%20in%20Syria%2C%20MidEast%20Policy%20Brief%201-2022.pdf|archive-date=14 April 2023|url-status=dead}}</ref> ഹൂതികളുടെ പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായ പശ്ചാത്തലം കാരണം, യെമനിലെ സംഘർഷം [[ഇറാൻ|ഇറാനും]] [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയും]] തമ്മിലുള്ള പരോക്ഷ യുദ്ധത്തിന്റെ (proxy war) ഒരു ഭാഗമായി വ്യാപകമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="Euronews-20192">{{cite web|url=https://www.euronews.com/2019/10/16/yemeni-government-separatists-seen-inking-deal-to-end-aden-standoff|title=Yemeni government, separatists seen inking deal to end Aden standoff|access-date=25 October 2019|date=23 October 2019|work=Euronews|archive-url=https://web.archive.org/web/20191023212228/https://www.euronews.com/2019/10/16/yemeni-government-separatists-seen-inking-deal-to-end-aden-standoff|archive-date=23 October 2019|url-status=live|agency=Agence France-Presse}}</ref> == ചരിത്രം == സന സർവകലാശാലയിലെ പ്രൊഫസറായ അഹമ്മദ് അദ്ദഗാഷിയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, സഹിഷ്ണുത പ്രസംഗിക്കുകയും യെമനിലെ എല്ലാ ജനവിഭാഗങ്ങളോടും വിശാലമായ ഒരു കാഴ്ചപ്പാട് പുലർത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു മിതവാദ, മതവിശ്വാസ പ്രസ്ഥാനമായാണ് ഹൂതി പ്രസ്ഥാനം ആരംഭിച്ചത്.<ref name="AlJazIntro">{{cite news|last=Al Batati|first=Saeed|date=21 August 2014|title=Who are the Houthis in Yemen?|url=http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2014/08/yemen-houthis-hadi-protests-201482132719818986.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140823035209/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2014/08/yemen-houthis-hadi-protests-201482132719818986.html|archive-date=23 August 2014|newspaper=Al Jazeera}}</ref> മുഹമ്മദ് അൽ-ഹൂതി<ref name="RAND2">{{cite web|url=https://www.rand.org/pubs/monographs/2010/RAND_MG962.pdf|title=Regime and Periphery in Northern Yemen: The Huthi Phenomenon|access-date=23 January 2013|year=2010|publisher=RAND|archive-url=https://web.archive.org/web/20120106115042/http://www.rand.org/pubs/monographs/2010/RAND_MG962.pdf|archive-date=6 January 2012|url-status=live}}</ref>{{rp|98}} അല്ലെങ്കിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരൻ ഹുസൈൻ അൽ-ഹൂതി<ref name="BBCAbd-al-Malak">{{cite news|date=3 October 2014|title=Yemen's Abd-al-Malik al-Houthi|url=https://www.bbc.co.uk/monitoring/yemens-abd-almalik-alhouthi|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150302202714/http://www.bbc.co.uk/monitoring/yemens-abd-almalik-alhouthi|archive-date=2 March 2015|access-date=29 November 2014|work=BBC News}}</ref> 1992-ൽ സാദ ഗവർണറേറ്റിലാണ്<ref name="RAND">{{cite web|url=https://www.rand.org/pubs/monographs/2010/RAND_MG962.pdf|title=Regime and Periphery in Northern Yemen: The Huthi Phenomenon|access-date=23 January 2013|year=2010|publisher=RAND|archive-url=https://web.archive.org/web/20120106115042/http://www.rand.org/pubs/monographs/2010/RAND_MG962.pdf|archive-date=6 January 2012|url-status=live}}</ref>{{rp|98}} ഇവരുടെ ആദ്യ സംഘടനയായ "ദ ബിലീവിംഗ് യൂത്ത്" സ്ഥാപിച്ചത്. സാദയിൽ "സെയ്ദി നവോത്ഥാനം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി<ref name="BBCAbd-al-Malak2" /> " 'ദ ബിലീവിംഗ് യൂത്ത്' വിദ്യാലയങ്ങൾ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ക്ലബ്ബുകളും സമ്മർ ക്യാമ്പുകളും ആരംഭിച്ചു.<ref name="RAND3" />{{rp|98}} 1994-95 കാലയളവിനുള്ളിൽ, 15,000 മുതൽ 20,000 വരെ വിദ്യാർത്ഥികൾ ഇവരുടെ സമ്മർ ക്യാമ്പുകളിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. മുഹമ്മദ് ഹുസൈൻ ഫദ്‌ലല്ല (ലെബനീസ് ഷിയാ പണ്ഡിതൻ), ഹസ്സൻ നസ്‌റല്ല (ഹിസ്ബുള്ളയുടെ സെക്രട്ടറി ജനറൽ) എന്നിവരുടെ പ്രഭാഷണങ്ങൾ ഈ മതപരമായ പഠനപരിപാടികളിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref name="RAND4" />{{rp|99}}<ref>{{cite web|url=http://www.thenational.scot/world/profile-the-crisis-in-yemen.1317|title=Profile: The crisis in Yemen|access-date=11 April 2015|date=23 March 2015|work=thenational.scot|archive-url=https://web.archive.org/web/20150415141147/http://www.thenational.scot/world/profile-the-crisis-in-yemen.1317|archive-date=15 April 2015|url-status=live}}</ref> യൂറോപ്യൻ കൗൺസിൽ ഓൺ ഫോറിൻ റിലേഷൻസിലെ ആദം ബാരൺ, ഹൂതികളുടെ ഈ സംഘടനാ രൂപീകരണത്തെ വിദേശ ഇടപെടലുകൾക്കെതിരെയുള്ള അവരുടെ ഒരു പ്രതികരണമായാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. യമനിൽ സൗദി-സ്വാധീനമുള്ള ആശയധാരകളിൽ നിന്നുണ്ടാകാവുന്ന ഭീഷണിക്കെതിരെ സെയ്ദി വിഭാഗത്തിന്റെ പിന്തുണ ഉറപ്പിക്കുക, മുൻ യമൻ സർക്കാർ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയുമായി]] ഉണ്ടാക്കിയ സഖ്യത്തെ പരസ്യമായി എതിർക്കുക എന്നിവയാണ് ഇവരുടെ പൊതുവായ നിലപാടുകളിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നത്. സർക്കാരിന്റെ അഴിമതി, ഹൂതികളുടെ പ്രധാന തട്ടകമായ സാദ മേഖലയുടെ വലിയൊരു ഭാഗത്തിന്റെ അവഗണ എന്നിവയും ഈ ഗ്രൂപ്പിന്റെ പ്രധാന ആവലാതികളിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref name="PoliticoMagazt,ine">{{cite news|author=Adam Baron|date=25 March 2015|title=What Went Wrong with Yemen|url=https://www.politico.com/magazine/story/2015/03/yemen-intervention-116396.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150812213233/http://www.politico.com/magazine/story/2015/03/yemen-intervention-116396.html|archive-date=12 August 2015|access-date=18 September 2015|work=Politico}}</ref> 2004-ൽ കൊല്ലപ്പെട്ട പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപകനേതാവായിരുന്ന ഹുസൈൻ അൽ-ഹൂത്തിക്ക് 'ബിലീവിംഗ് യൂത്ത്' എന്ന സംഘടനയുമായി ഔദ്യോഗിക ബന്ധമൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെങ്കിലും, 2003-ലെ ഇറാഖ് അധിനിവേശത്തിന് ശേഷം ചില സെയ്ദി വിഭാഗക്കാരെ തീവ്രവാദ ആശയങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹവും ഒരു പങ്കുവഹിച്ചിരുന്നുവെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ബിലീവിംഗ് യൂത്തുമായി ബന്ധമുള്ള യമനിലെ യുവജനങ്ങൾ അമേരിക്കയ്ക്കും ഇസ്രായേലിനും എതിരായ മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ ഹൃദയത്തിലേറ്റിക്കൊണ്ട് സനയിലെ അൽ-സാലിഹ് പള്ളിയിൽ വെള്ളിയാഴ്ച പ്രാർത്ഥനയ്ക്ക് ശേഷം അവ മുഴക്കിയിരുന്നു. ഇത്തരം മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ മുഴക്കുന്നതിൽ ഹൂതി അനുയായികൾ കാണിച്ച നിഷ്കർഷ അധികൃതരുടെ ശ്രദ്ധ ആകർഷിക്കുകയും, ഹൂതി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്വാധീനവ്യാപ്തിയെക്കുറിച്ച് സർക്കാരിന്റെ ആശങ്ക വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. "ഇന്ന് ഹൂതികൾ 'അമേരിക്കയ്ക്ക് മരണം' എന്ന് മുദ്രാവാക്യം വിളിച്ചാൽ, നാളെ അവർ '[യമൻ] പ്രസിഡന്റിന് മരണം' എന്ന് മുദ്രാവാക്യം വിളിച്ചേക്കാമെന്ന് സുരക്ഷാ അധികൃതർ വിശ്വസിച്ചു."<ref>{{cite web|url=https://reliefweb.int/report/yemen/yemen-conflict-saada-governorate-analysis|title=Yemen: The conflict in Saada Governorate – analysis|access-date=3 June 2025|date=24 July 2008|website=[[ReliefWeb]]}}</ref> 2004-ൽ സനയിൽ വെച്ച് ബിലീവിംഗ് യൂത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ 800 അനുയായികൾ അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് അന്നത്തെ പ്രസിഡന്റ് അലി അബ്ദുള്ള സാലിഹ്, സനയിൽ വെച്ച് ഒരു കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്കായി ഹുസൈൻ അൽ-ഹൂത്തിയെ ക്ഷണിച്ചെങ്കിലും ഹുസൈൻ ക്ഷണം നിരസിച്ചു. ജൂൺ 18-ന്, ഹുസൈനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നതിനായി സാലിഹ് സർക്കാർ സേനയെ അയച്ചു.<ref name="IRIN22" /> കേന്ദ്ര സർക്കാരിനെതിരെ കലാപം അഴിച്ചുവിട്ടുകൊണ്ട് ഹുസൈൻ ഇതിനോട് പ്രതികരിച്ചെങ്കിലും സെപ്റ്റംബർ 10 ന് കൊല്ലപ്പെട്ടു.<ref name="BBC-News-2004a2" /> 2010-ൽ ഒരു വെടിനിർത്തൽ കരാർ ഉണ്ടാകുന്നത് വരെ ആ സായുധ കലാപം ഇടയ്ക്കിടെ തുടർന്നിരുന്നു.<ref name="AlJazIntro2" /> നീണ്ടുനിന്ന ഈ സംഘർഷത്തിനിടയിൽ, വടക്കൻ യെമനിലെ ഹൂതി കലാപം അടിച്ചമർത്തുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ യെമൻ അവരുടെ കരസേനയെയും വ്യോമസേനയെയും ഉപയോഗിച്ചു. സൗദി അറേബ്യ ഹൂത്തി-വിരുദ്ധ പോരാട്ടങ്ങളിൽ യെമനോട് പങ്കുചേർന്നെങ്കിലും, സാലിഹിനെയും സൗദി സൈന്യത്തെയും പരാജയപ്പെടുത്തുന്നതിൽ ഹൂത്തികൾ വിജയിച്ചു. ബ്രൂക്കിംഗ്സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ ഒരു കണക്കനുസരിച്ച്, ഹൂതികളെ എതിരിടുന്നതിനായി തങ്ങളുടെ സൈന്യത്തിനുവേണ്ടി കോടിക്കണക്കിന് ഡോളർ ചെലവഴിച്ച സൗദികൾക്കിടയിൽ ഹൂതികളുടെ ഈ വിജയം നാണംകെടുത്തുന്ന ഒന്നായിത്തീർന്നു.<ref name="Riedel-2017">{{cite news|last=Riedel|first=Bruce|author-link=Bruce Riedel|date=18 December 2017|title=Who are the Houthis, and why are we at war with them?|url=https://www.brookings.edu/blog/markaz/2017/12/18/who-are-the-houthis-and-why-are-we-at-war-with-them/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612163411/https://www.brookings.edu/blog/markaz/2017/12/18/who-are-the-houthis-and-why-are-we-at-war-with-them/|archive-date=12 June 2018|access-date=12 June 2018|work=[[Brookings Institution]]}}</ref> 2011-ലെ യെമൻ വിപ്ലവത്തേത്തുടർന്നു നടന്ന ദേശീയ സംവാദ സമ്മേളനത്തിലും (NDC) ഹൂതികൾ പങ്കെടുത്തു.<ref>{{cite web|url=http://www.crisisgroup.org/en/regions/middle-east-north-africa/iraq-iran-gulf/yemen/154-the-huthis-from-saada-to-sanaa.aspx|title=The Huthis: From Saada to Sanaa|access-date=29 November 2014|date=10 June 2014|series=Middle East Report N°154|publisher=International Crisis Group|archive-url=https://web.archive.org/web/20150409032931/http://www.crisisgroup.org/en/regions/middle-east-north-africa/iraq-iran-gulf/yemen/154-the-huthis-from-saada-to-sanaa.aspx|archive-date=9 April 2015|url-status=dead}}</ref> എന്നാൽ, യെമനെ ദരിദ്രവും സമ്പന്നവെന്ന നിലയിൽ രണ്ട് മേഖലകളായി വിഭജിക്കുന്നുവെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയും, എൻ.ഡി.സി.യിലെ തങ്ങളുടെ പ്രതിനിധി വധിക്കപ്പെട്ടതിലും പ്രതിഷേധിച്ച്, 2011 നവംബറിലെ ഗൾഫ് സഹകരണ കൗൺസിൽ കരാറിലെ വ്യവസ്ഥകളെ അവർ തള്ളിപ്പറഞ്ഞു.<ref>{{cite news|date=11 February 2014|title=Yemen Al Houthi rebels slam federation plan as unfair|url=http://gulfnews.com/news/gulf/yemen/yemen-al-houthi-rebels-slam-federation-plan-as-unfair-1.1289512|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140312050925/http://gulfnews.com/news/gulf/yemen/yemen-al-houthi-rebels-slam-federation-plan-as-unfair-1.1289512|archive-date=12 March 2014|access-date=16 March 2014|newspaper=Gulf News}}</ref><ref>{{cite news|last=al-Hassani|first=Mohammed|date=6 February 2014|title=Houthi Spokesperson Talks to the Yemen Times|url=http://www.yementimes.com/en/1753/intreview/3454/Houthi-spokesperson-talks-to-the-Yemen-Times.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140316103201/http://yementimes.com/en/1753/intreview/3454/Houthi-spokesperson-talks-to-the-Yemen-Times.htm|archive-date=16 March 2014|access-date=16 March 2014|newspaper=Yemen Times}}</ref> വിപ്ലവം പുരോഗമിക്കവേ, ഹൂതികൾ യെമിലനെ കൂടുതൽ പ്രദേശങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണം നേടി. 2011 നവംബർ 9-ഓടെ, യെമനിലെ രണ്ട് പ്രധാന ഗവർണറേറ്റുകളുടെ (സാദ, അൽ ജൗഫ്) നിയന്ത്രണം ഹൂതികളുടെ കൈവശമായതോടൊപ്പം; മൂന്നാമതൊരു ഗവർണറേറ്റ് (ഹജ്ജ) കൂടി അവരുടെ കൈവശത്തിലാകുമെന്ന സ്ഥിതി സംജാതമായി.<ref>{{cite news|date=29 November 2011|title=Houthis Close to Control Hajjah Governorate, Amid Expectations of Expansion of Control over Large Parts of Northern Yemen|url=http://www.islamtimes.org/vdcirrazyt1azq2.ilct.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120405064347/http://www.islamtimes.org/vdcirrazyt1azq2.ilct.html|archive-date=5 April 2012|access-date=9 November 2011|work=Islam Times}}</ref> ഇത് യെമൻ തലസ്ഥാനമായ സൻആയ്‌ക്കെതിരെ നേരിട്ടൊരു ആക്രമണം നടത്താൻ അവരെ പ്രാപ്തരാക്കുമായിരുന്നു.<ref>{{cite news|date=9 November 2011|title=Al-Houthi Expansion Plan in Yemen Revealed|url=http://yemenpost.net/Detail123456789.aspx?ID=3&SubID=4288&MainCat=3|archive-url=https://web.archive.org/web/20111109115052/http://yemenpost.net/Detail123456789.aspx?ID=3&SubID=4288&MainCat=3|archive-date=9 November 2011|newspaper=Yemen Post}}</ref> 2012 മെയ് മാസത്തിൽ, സാദ, അൽ ജൗഫ്, ഹജ്ജ എന്നീ ഗവർണറേറ്റുകളുടെ ഭൂരിഭാഗം പ്രദേശങ്ങളും ഹൂതികളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാണെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടു. കൂടാതെ, അവർക്ക് ചെങ്കടലിലേക്ക് സുഗമമായ പ്രവേശനം ലഭിക്കുകയും, കൂടുതൽ സംഘർഷങ്ങൾക്കുള്ള മുന്നൊരുക്കമെന്ന നിലയിൽ സനായുടെ വടക്ക് ഭാഗത്ത് തടസ്സങ്ങൾസ്ഥാപിക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തിരുന്നു.<ref>{{cite news|title=New war with al-Houthis is looming|url=http://www.yobserver.com/front-page/10022057.html|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20120520160942/http://www.yobserver.com/front-page/10022057.html|archive-date=20 May 2012|access-date=23 January 2013|work=Yemen observer}}</ref> 2014 സെപ്റ്റംബറോടെ, യെമൻ തലസ്ഥാനമായ സനായിലെ സർക്കാർ കെട്ടിടങ്ങളും ഒരു റേഡിയോ സ്റ്റേഷനും ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ ഹൂതികളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite news|title=Houthis seize government buildings in Sanaa|url=http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2014/09/houthis-control-government-buildings-sanaa-2014921141611393880.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140922084435/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2014/09/houthis-control-government-buildings-sanaa-2014921141611393880.html|archive-date=22 September 2014|access-date=21 September 2014|publisher=Al Jazeera}}</ref> സനയുടെ ബാക്കി ഭാഗങ്ങളിലേക്കും റദാ പോലുള്ള മറ്റ് പട്ടണങ്ങളിലേക്കും ഹൂതികളുടെ നിയന്ത്രണം വ്യാപിച്ചെങ്കിലും, [[അൽ ഖാഇദ|അൽ-ഖ്വയ്ദയിൽ]] നിന്ന് അവർക്ക് ശക്തമായ വെല്ലുവിളി നേരിടേണ്ടിവന്നു. [[സൗദി അറേബ്യ]] യെമനിലെ അവരുടെ എതിരാളികളെ സഹായിക്കുമ്പോൾ, ഹൂതികൾ ഇറാനിൽ നിന്ന് സഹായം സ്വീകരിച്ചിരുന്നതായി ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ വിശ്വസിച്ചിരുന്നു.<ref name="NYT010715">{{cite news|author1=Kareem Fahim|date=7 January 2015|title=Violence Grows in Yemen as Al Qaeda Tries to Fight Its Way Back|url=https://www.nytimes.com/2015/01/08/world/violence-grows-in-yemen-as-al-qaeda-tries-to-fight-its-way-back.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150108151459/http://www.nytimes.com/2015/01/08/world/violence-grows-in-yemen-as-al-qaeda-tries-to-fight-its-way-back.html|archive-date=8 January 2015|access-date=8 January 2015|work=The New York Times}}</ref> 2015 ജനുവരി 20-ന് ഹൂതി വിമതർ തലസ്ഥാനത്തെ പ്രസിഡൻ്റിൻ്റെ കൊട്ടാരം പിടിച്ചെടുത്തു. പിടിച്ചെടുക്കുന്ന സമയത്ത് പ്രസിഡൻ്റ് അബ്ദ്രാബ്ബു മൻസൂർ ഹാദി കൊട്ടാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന് പരിക്കൊന്നും സംഭവിച്ചില്ല.<ref>{{cite news|date=20 January 2015|title=Yemen Houthi rebels 'seize presidential palace'|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-30903516|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180528095042/http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-30903516|archive-date=28 May 2018|access-date=21 June 2018|work=BBC News}}</ref> 2015 ഫെബ്രുവരി 6-ന് ഈ പ്രസ്ഥാനം യെമൻ ഭരണകൂടത്തിൻ്റെ നിയന്ത്രണം ഔദ്യോഗികമായി ഏറ്റെടുത്തുകൊണ്ട് പാർലമെൻ്റ് പിരിച്ചുവിടുകയും തങ്ങളുടെ 'വിപ്ലവ സമിതി'യെ യെമനിലെ ഭരണാധികാര സമിതിയായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="government2" /> മാർച്ച് 20-ന് ഉച്ചയ്ക്കുള്ള പ്രാർത്ഥനാവേളയിൽ അൽ-ബദർ, അൽ-ഹഷൂഷ് എന്നീ പള്ളികൾക്കുനേരെ ചാവേറാക്രമണം നടക്കുകയും, ഇസ്‌ലാമിക് സ്റ്റേറ്റ് അതിൻ്റെ ഉത്തരവാദിത്തം ഉടനടി ഏറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ സ്ഫോടനങ്ങളിൽ 142 ഹൂതി വിശ്വാസികൾ കൊല്ലപ്പെടുകയും 351-ലധികം പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു; യെമൻ്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും മാരകമായ ഭീകരാക്രമണമായിരുന്നു ഇത്.<ref>{{cite news|date=20 March 2015|title=Death toll hits 142 from attacks in Yemen mosques|url=http://www.albawaba.com/news/two-mosques-yemen-attacked-suicide-bombers-during-friday-prayers-many-injured-671470|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150322235853/http://www.albawaba.com/news/two-mosques-yemen-attacked-suicide-bombers-during-friday-prayers-many-injured-671470|archive-date=22 March 2015|newspaper=Al Bawaba}}</ref> മേഖലയിൽ അധിവസിക്കുന്ന സുന്നി വിഭാഗങ്ങൾക്ക് ഹൂതികളിൽ നിന്ന് ഭാവിലുണ്ടായേക്കാവുന്ന ഭീഷണികൾ കണക്കിലെടുത്ത്, 2015 മാർച്ച് 27-ന് [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയുടെ]] നേതൃത്വത്തിൽ [[ബഹ്റൈൻ|ബഹ്‌റൈൻ]], [[ഖത്തർ]], [[കുവൈറ്റ്]], [[ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകൾ|യു.എ.ഇ]], [[ഈജിപ്റ്റ്|ഈജിപ്ത്]], [[ജോർദാൻ]], [[മൊറോക്കൊ|മൊറോക്കോ]], [[സുഡാൻ]] എന്നിവരടങ്ങുന്ന ഗൾഫ് സഖ്യം യെമനിൽ വ്യോമാക്രമണം നടത്തി. വ്യോമാക്രമണങ്ങളുടെ ആസൂത്രണത്തിലും, അതുപോലെ തന്നെ ലോജിസ്റ്റിക്, രഹസ്യാന്വേഷണ പിന്തുണ നൽകുന്നതിലും സഹായിച്ചുകൊണ്ട് അമേരിക്കയും ഈ സൈനിക സഖ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായി. ഹൂതികളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള യെമനിലെ പ്രദേശങ്ങളിൽ സൗദി നേതൃത്വത്തിൽ ഏർപ്പെടുത്തിയ നാവിക ഉപരോധത്തിൽ യു.എസ്. നാവികസേനയും സജീവമായി പങ്കുചേർന്നിരുന്നതോടെ യെമനിൽ ക്ഷാമം പടർന്നുപിടിക്കുന്നതിന് പ്രധാന കാരണമായത് ഈ ഉപരോധമാണെന്ന് മാനുഷിക സഹായ സംഘടനകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:മത ദേശീയവാദം]] <references /> jxc61nxl9khqkqgj3vsoiuqcskjbvh4 4675483 4675482 2026-10-12T12:23:19Z Malikaveedu 16584 4675483 wikitext text/x-wiki {{Infobox political party | name = അൻസാർ അള്ളാഹ് | native_name = {{nobold|{{lang|ar|أنصار الله}}}} | native_name_lang = ar | predecessor = [[Believing Youth (Yemen)|ബിലീവിംഗ് യൂത്ത്]]<ref>{{Cite web |date=28 February 2015 |title=The rise of Yemen's Houthi rebels |url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-31645145 |work=BBC News}}</ref> | caption = ഹൂതികൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന ലോഗോ. ഇതിന്റെ അർത്ഥം ഇതാണ്: "വിശ്വസിച്ചവരേ, നിങ്ങൾ ദൈവത്തിന്റെ പിന്തുണക്കാരാകൂ (അൻസാർ അല്ലാഹ്)." ([[Quran 61:14]]) | image = | logo = Ansar Allah Logo.svg | membership = 100,000 (2011)<ref>Almasmari, Hakim. [https://edition.cnn.com/2011/11/27/world/meast/yemen-clashes/index.html "Medics: Militants raid Yemen town, killing dozens"]. [https://edition.cnn.com/2011/11/27/world/meast/yemen-clashes/index.html], [[CNN]], 27 November 2011.</ref><ref>[http://www.yemenpost.net/Detail123456789.aspx?ID=3&SubID=4393&MainCat=3 Houthis Kill 24 in North Yemen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019231456/http://www.yemenpost.net/Detail123456789.aspx?ID=3&SubID=4393&MainCat=3 |date=19 October 2017}}, 27 November 2011.</ref><br />200,000 (2020)<ref>{{cite web |date=10 February 2021 |title=The myth of stability: Infighting and repression in Houthi-controlled territories |url=https://reliefweb.int/report/yemen/myth-stability-infighting-and-repression-houthi-controlled-territories |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220519061231/https://reliefweb.int/report/yemen/myth-stability-infighting-and-repression-houthi-controlled-territories |archive-date=19 May 2022 |access-date=10 February 2021 |publisher=OCHA}}</ref><br />220,000 (2022)<ref name=AAFC /><br />350,000 (2024)<ref name="AAFC">{{cite web |date=3 November 2024 |title=UN expert: Iran transformed Yemen's Houthi rebels into potent military force |url=https://www.voanews.com/a/un-expert-iran-transformed-yemen-s-houthi-rebels-into-potent-military-force/7849814.html? |access-date=21 August 2025}}</ref> | religion = [[ഷിയാ ഇസ്‌ലാം]] ([[Zaydism|സയിദി]]){{efn|name=twelver}} | flag = Ansarullah Flag Vector.svg | founded = {{start date and age|1994}} | ideology = {{tree list}} * [[ഖൊമേനിസം]]<ref name="Sana"/><ref name="The World Almanac of Islamism"/><ref name="congress">{{cite news |date=8 December 2020 |title=Yemen: Civil War and Regional Intervention |url=https://fas.org/sgp/crs/mideast/R43960.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210807074027/https://fas.org/sgp/crs/mideast/R43960.pdf |archive-date=7 August 2021 |access-date=13 February 2021 |work=Congressional Research |quote=The Houthi movement (formally known as Ansar Allahor Partisans of God) is a predominantly Zaydi Shia revivalist political and insurgent movement formed in the northern Yemeni governorate of Saada under the leadership of members of the Houthi family.}}</ref> ** [[ഷിയാ ഇസ്‌ലാമിസം]]<ref name="Sana">{{Cite web |author1=Mohammed Almahfali |author2=James Root |date=13 February 2020 |title=How Iran's Islamic Revolution Does, and Does Not, Influence Houthi Rule in Northern Yemen |url=https://sanaacenter.org/publications/analysis/9050 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230404044731/https://sanaacenter.org/publications/analysis/9050 |archive-date=4 April 2023 |access-date=4 April 2023 |website=Sana'a Center For Strategic Studies |language=en}}</ref><ref name="The World Almanac of Islamism">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=9OmjMIXfbD8C&q=Abdul-Malik+Badreddin+al-Houthi&pg=PA250 |title=The World Almanac of Islamism |date=27 October 2011 |publisher=Rowman & Littlefield Publishers |isbn=9781442207158 |access-date=6 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230117130601/https://books.google.com/books?id=9OmjMIXfbD8C&q=Abdul-Malik+Badreddin+al-Houthi&pg=PA250 |archive-date=17 January 2023 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |date=19 December 2017 |title=The Islamist philosophy 'Qutbism' could be entering America's national security vernacular |url=https://thehill.com/opinion/international/365552-the-islamist-philosophy-qutbism-could-be-entering-americas-national/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210817155724/https://thehill.com/opinion/international/365552-the-islamist-philosophy-qutbism-could-be-entering-americas-national/ |archive-date=17 August 2021 |access-date=19 December 2017 |website=The Hill |quote=McMaster's Qutbism comments are occurring simultaneously with U.S. ambassador to the United Nations Nikki Halley's proof of Iranian support for Houthi missiles. The timing of the Trump administration's push connects the dots between Iran, Houthis and Qutabists supported by Turkey and Qatar.}}</ref> ** [[പാൻ-ഇസ്‌ലാമിസം]]<ref name="Houthis">{{cite web |date=7 October 2022 |title=Houthis |url=https://sawabcenter.org/extremist-organizations/houtis/ |access-date=18 September 2023 |website=Sabwa Center}}</ref><ref name="wilson"/> ** [[സാമ്രാജ്യത്വവിരുദ്ധത]]<ref name="Sana"/><ref name="Yemen in crisis"/> ** [[സയണിസ്റ്റ് വിരുദ്ധത]]<ref name="Yemen in crisis"/> * [[അറബ് ദേശീയത]]<ref name="Houthis"/><ref name="wilson"/><ref name="Orkaby" /> ** [[പാൻ-അറബിസം]]<ref name=Houthis/> * [[Yemenis|യമനി ദേശീയത]]<ref name="wilson" /><ref name="Orkaby" /> * [[Zaydism|സൈദി]] [[Islamic revival|പുനരുജ്ജീവനവാദം]]<ref>{{cite web |date=25 September 2014 |title=What is the Houthi Movement? |url=http://tonyblairfaithfoundation.org/religion-geopolitics/commentaries/backgrounder/what-houthi-movement |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006141708/http://tonyblairfaithfoundation.org/religion-geopolitics/commentaries/backgrounder/what-houthi-movement |archive-date=6 October 2014 |access-date=2 October 2014 |publisher=Tony Blair Faith Foundation}}</ref> * [[ജനപക്ഷവാദം]]<ref name="wilson" /> {{tree list/end}} | lang1 = Ansar Allah | name_lang1 = | leader = [[അബ്ദുൽ-മാലിക് അൽ-ഹൂതി]] (since 2004)<br />[[ഹുസൈൻ അൽ-ഹൂതി]]{{KIA}}<br />(1994–2004) | leader2_title = [[Party spokesperson|വക്താവ്]] | leader2_name = മുഹമ്മദ് അബ്ദുൽ സലാം<ref>{{cite news |date=25 April 2018 |title=Mohammed Abdul Salam denies news in Saudi channel |url=https://www.yemenpress.org/yemen/mohammed-abdul-salam-denies-news-in-saudi-channel/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180827144012/https://www.yemenpress.org/yemen/mohammed-abdul-salam-denies-news-in-saudi-channel/ |archive-date=27 August 2018 |access-date=28 August 2018 |website=Yemen Press}}</ref> | headquarters = [[സാദ]] (1994-2014)<br />[[സനാ]] (since [[Houthi takeover in Yemen|2014]]) | country = [[Houthi-controlled territory of Yemen|Yemen]], including [[Saudi Arabia–Yemen border]]<ref>{{cite news |title=Infographic: Yemen's war explained in maps and charts |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/2/9/yemens-war-explained-in-maps-and-charts-interactive |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220209125157/https://www.aljazeera.com/news/2022/2/9/yemens-war-explained-in-maps-and-charts-interactive |archive-date=9 February 2022 |access-date=9 February 2022 |publisher=Al Jazeera}}</ref> | affiliation1_title = Allies | affiliation1 = {{collapsible list|title = State allies |<!-- "state" implies international recognition, essentially UN members --> {{unbulletedlist| {{flag|China}} (alleged)<ref name="g416">{{cite web | last=Salami | first=Mohammad | title=China Sends Houthis Dual-Use Technology to Boost Influence and Undercut the US • Stimson Center | website=Stimson Center | date=2025-08-12 | url=https://www.stimson.org/2025/china-sends-houthis-dual-use-technology-to-boost-influence-and-undercut-the-us/ | access-date=2026-07-25}}</ref> | {{flag|Iran}}<ref>{{Cite journal |last1=Delband |first1=Mehdi |last2=Abdakhodaei |first2=Mojtaba |date=16 February 2022 |title=The foreign policy of the Islamic Republic of Iran regarding the Yemen crisis (original in Persian:سیاست خارجی جمهوری اسالمی ای ران در قبال بحران یمن) |url=https://www.bsrq.ir/article_149537_2928162beced93bf7d9d395d23dbe7d6.pdf |journal=Research Institute for Islamic Revolution Studies and Research (Original in Persian: پژوهشکده مطالعات و تحقیقات انقلاب اسلامی) |volume=1 |pages=1 }} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{Cite web |date=16 January 2024 |title=Ali Khamenei, supporting the Houthi attacks on ships, expressed hope that "these efforts will continue." |url=https://parsi.euronews.com/2024/01/16/ali-khameneis-support-for-yemens-houthi-attacks-in-red-sea-we-hope-it-will-continue |access-date=9 January 2025 |website=euronews |language=fa}}</ref><ref name=Iran_support /> | {{flag|North Korea}} (alleged){{efn|<ref name="Korea">{{cite news |date=17 August 2015 |title=North Korea's Balancing Act in the Persian Gulf |url=https://www.huffingtonpost.com/samuel-ramani/north-koreas-balancing-ac_b_7995688.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150817222418/http://www.huffingtonpost.com/samuel-ramani/north-koreas-balancing-ac_b_7995688.html |archive-date=17 August 2015 |access-date=17 August 2015 |work=The Huffington Post |quote=North Korea's military support for Houthi rebels in Yemen is the latest manifestation of its support for anti-American forces.}}</ref><ref>{{cite web |date=30 September 2019 |title=The September 14 drone attack on Saudi oil fields: North Korea's potential role &#124; NK News |url=https://www.nknews.org/2019/09/the-september-14-drone-attack-on-saudi-oil-fields-north-koreas-potential-role/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191011033136/https://www.nknews.org/2019/09/the-september-14-drone-attack-on-saudi-oil-fields-north-koreas-potential-role/ |archive-date=11 October 2019 |access-date=11 October 2019}}</ref><ref name="North Korean weapons aid 1">{{cite news |date=5 February 2019 |title=North Korea is hiding nukes and selling weapons, alleges confidential UN report |url=https://www.cnn.com/2019/02/05/asia/north-korea-nuclear-sanctions-prep-intl/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220601084141/https://www.cnn.com/2019/02/05/asia/north-korea-nuclear-sanctions-prep-intl/index.html |archive-date=1 June 2022 |access-date=5 February 2019 |quote=The summary also accuses North Korea of violating a UN arms embargo and supplying small arms, light weapons and other military equipment to Libya, Sudan, and Houthi rebels in Yemen, through foreign intermediaries. |agency=CNN}}</ref><ref name="North Korean weapons aid 2">{{cite news |date=4 August 2018 |title=Secret UN report reveals North Korea attempts to supply Houthis with weapons |url=https://english.alarabiya.net/en/News/gulf/2018/08/04/Secret-UN-report-reveals-North-Korea-weapons-sale-attempts-to-Yemen-s-Houthis.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180804070407/https://english.alarabiya.net/en/News/gulf/2018/08/04/Secret-UN-report-reveals-North-Korea-weapons-sale-attempts-to-Yemen-s-Houthis.html |archive-date=4 August 2018 |access-date=4 August 2018 |quote=The report said that experts were investigating efforts by the North Korean Ministry of Military Equipment and Korea Mining Development Trading Corporation (KOMID) to supply conventional arms and ballistic missiles to Yemen's Houthi group. |agency=Al-Arabiya}}</ref><ref>{{cite web |date=3 March 2021 |title=Panel investigates North Korean weapon used in Mogadishu attack on UN compound |url=https://www.nknews.org/pro/panel-investigates-north-korean-weapon-used-in-mogadishu-attack-on-un-compound/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220408140554/https://www.nknews.org/pro/panel-investigates-north-korean-weapon-used-in-mogadishu-attack-on-un-compound/ |archive-date=8 April 2022 |access-date=13 March 2021}}</ref>}} | {{flag|Oman}} (alleged,<ref>{{Cite web |author1=Ahmad Sharawi |author2=Jonathan Schanzer|date=March 7, 2025 |title=Oman Is Supporting The Houthis: It Should Be Held To Account |url=https://www.fdd.org/analysis/op_eds/2025/03/07/oman-is-supporting-the-houthis-it-should-be-held-to-account/ |access-date=2026-02-23 |website=FDD |language=en}}</ref><ref name="Oman 01">{{cite news |date=12 October 2016 |title=Just how neutral is Oman in Yemen war? |url=https://www.al-monitor.com/pulse/ru/contents/articles/originals/2016/10/oman-neutral-saudi-war-iran-houthis.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181018003115/https://www.al-monitor.com/pulse/ru/contents/articles/originals/2016/10/oman-neutral-saudi-war-iran-houthis.html |archive-date=18 October 2018 |access-date=17 October 2018 |quote=Just how neutral is Oman in Yemen war? |agency=Al-Monitor}}</ref><ref name="Oman 02">{{cite news |date=6 July 2017 |title=Yemen War and Qatar Crisis Challenge Oman's Neutrality |url=http://www.mei.edu/content/article/oman-s-high-stakes-yemen |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181018003134/http://www.mei.edu/content/article/oman-s-high-stakes-yemen |archive-date=18 October 2018 |access-date=17 October 2018 |quote=Yemen War and Qatar Crisis Challenge Oman's Neutrality |agency=Middle East Institute}}</ref> denied by Oman)<ref name="Oman 03">{{cite news |date=22 July 2017 |title=Oman is a mediator in Yemen. Can it play the same role in Qatar? |url=https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2017/07/22/oman-is-a-mediator-in-yemen-can-it-play-the-same-role-in-qatar/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181018004634/https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2017/07/22/oman-is-a-mediator-in-yemen-can-it-play-the-same-role-in-qatar/ |archive-date=18 October 2018 |access-date=17 October 2018 |quote=Oman is a mediator in Yemen. Can it play the same role in Qatar? |agency=The Washington Post}}</ref><ref>{{cite web |title=Oman denies arms smuggled through border to Houthis |url=http://www.middleeasteye.net/news/oman-denies-arms-smuggled-through-border-houthis |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190426151625/https://www.middleeasteye.net/news/oman-denies-arms-smuggled-through-border-houthis |archive-date=26 April 2019 |access-date=13 June 2018 |website=Middle East Eye}}</ref> | {{flag|Russia}} (alleged)<ref name="Mathews2024"/> }} }} {{collapsible list|title = Non-state allies|<!-- "state" implies international recognition, essentially UN members --> {{unbulletedlist| {{flagicon|Yemen}} [[Popular Committees (Yemen)|Houthi Popular Committees in Yemen]]<ref>{{cite web |date=19 March 2018 |title=Yemen's Military: From the Tribal Army to the Warlords |url=https://www.ispionline.it/en/pubblicazione/yemens-military-tribal-army-warlords-19919 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180614044831/https://www.ispionline.it/en/pubblicazione/yemens-military-tribal-army-warlords-19919 |archive-date=14 June 2018 |access-date=2 July 2018}}</ref> | {{flagicon image|General People's Congress flag.svg}} [[General People's Congress (Yemen)|General People's Congress]] (pro-[[Ali Abdullah Saleh|Saleh]] faction, 2014–2017;<ref name=Iran_support/><ref>{{cite web |date=3 December 2017 |title=Yemen's General People's Congress calls for 'uniting against Iranian project' |url=http://english.alarabiya.net/en/News/gulf/2017/12/03/Yemen-s-General-People-s-Congress-calls-for-uniting-against-Iranian-project-.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180624010534/http://english.alarabiya.net/en/News/gulf/2017/12/03/Yemen-s-General-People-s-Congress-calls-for-uniting-against-Iranian-project-.html |archive-date=24 June 2018 |access-date=1 January 2018 |website=English.AlArabiya.net}}</ref> pro-Houthi faction since 2017)<ref>{{cite news |date=23 January 2018 |title=Death of a leader: Where next for Yemen's GPC after murder of Saleh? |url=http://www.middleeasteye.net/news/when-leader-dies-how-yemen-gpc-fell-apart-after-murder-saleh-tareq-saudi-uae-aden-sanaa-1966816018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180123134235/http://www.middleeasteye.net/news/when-leader-dies-how-yemen-gpc-fell-apart-after-murder-saleh-tareq-saudi-uae-aden-sanaa-1966816018 |archive-date=23 January 2018 |access-date=31 May 2018 |work=[[Middle East Eye]]}}</ref> | {{flag|Hezbollah}}<ref>{{cite news |date=27 September 2014 |title=Source: Hezbollah, Iran helping Hawthi rebels boost control of Yemen's capital |url=https://www.haaretz.com/news/middle-east/1.617924 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402140036/http://www.haaretz.com/news/middle-east/1.617924 |archive-date=2 April 2015 |access-date=31 March 2015 |newspaper=Haaretz}}</ref><ref name="Najran">{{cite news |last=Rafi |first=Salman |date=2 October 2015 |title=How Saudi Arabia's aggressive foreign policy is playing against itself |url=https://asiatimes.com/2015/10/how-saudi-arabias-aggressive-foreign-policy-is-playing-against-itself/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929083129/https://asiatimes.com/2015/10/how-saudi-arabias-aggressive-foreign-policy-is-playing-against-itself/ |archive-date=29 September 2020 |access-date=23 January 2016 |agency=Asia Times}}</ref> | {{flagicon image|Single Color Flag - ffd700.png}} [[Harakat Hezbollah al-Nujaba]]<ref>{{cite web |title=Iraq's Nujaba, Yemen's Ansarullah Discuss US Threats – World news |url=https://www.tasnimnews.com/en/news/2019/05/11/2008991/iraq-s-nujaba-yemen-s-ansarullah-discuss-us-threats/amp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190511131929/https://www.tasnimnews.com/en/news/2019/05/11/2008991/iraq-s-nujaba-yemen-s-ansarullah-discuss-us-threats/amp |archive-date=11 May 2019 |access-date=9 October 2019 |work=Tasnim News Agency}}</ref> | {{flagicon image| Liwa Fatemiyoun infobox flag.png}} [[Liwa Fatemiyoun]]{{efn|<ref>{{cite web |date=28 September 2018 |title=State Department Report 1: Iran's Support for Terrorism |url=https://iranprimer.usip.org/blog/2018/oct/04/state-department-report-1-iran%E2%80%99s-support-terrorism |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220502080710/https://iranprimer.usip.org/blog/2018/oct/04/state-department-report-1-iran%E2%80%99s-support-terrorism |archive-date=2 May 2022 |access-date=28 February 2022 |work=The Iran Primer}} "A report by the Foundation for the Defense of Democracy noted that some Afghan Fatemiyoun also deployed to Yemen to fight alongside the Houthis."</ref><ref>{{cite news |date=11 November 2017 |title=Iran Sent Them to Syria. Now Afghanistani Fighters Are a Worry at Home. |url=https://www.nytimes.com/2017/11/11/world/asia/afghanistan-iran-syria-revolutionary-guards.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190817195228/https://www.nytimes.com/2017/11/11/world/asia/afghanistan-iran-syria-revolutionary-guards.html |archive-date=17 August 2019 |access-date=12 November 2017 |work=[[New York Times]] |quote=Not only did Iran send smaller units of the Fatemiyoun to cross Syrian borders and fight in Yemen}}</ref><ref>{{Cite web |title=Iran boosting Yemeni Houthis with Syrian fighters: Local sources |url=https://www.aa.com.tr/en/middle-east/iran-boosting-yemeni-houthis-with-syrian-fighters-local-sources/2233092 |access-date=29 May 2025 |website=www.aa.com.tr}}</ref><ref>{{Cite web |last=al-Tamimi |first=Nabil Abdullah |title=IRGC smuggles foreign fighters into Yemen |url=https://diyaruna.com/en_GB/articles/cnmi_di/features/2021/07/28/feature-01 |access-date=22 June 2025 |website=Diyaruna |language=en-GB}}</ref>}} | {{flag|Hamas}} (since 2021)<ref>{{cite web |date=5 January 2021 |title=Houthis, Hamas merge diplomacy around prisoner releases – Al-Monitor: Independent, trusted coverage of the Middle East |url=https://www.al-monitor.com/originals/2021/01/yemen-houthis-release-saudi-palestinian-hamas-prisoners.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231021081505/https://www.al-monitor.com/originals/2021/01/yemen-houthis-release-saudi-palestinian-hamas-prisoners.html |archive-date=21 October 2023 |access-date=24 February 2023}}</ref><ref>{{cite web |date=16 June 2021 |title=Hamas awards 'Shield of Honor' to Houthi representative in Yemen, sparking outrage in Saudi Arabia |url=https://www.jns.org/hamas-awards-shield-of-honor-to-houthi-representative-in-yemen-sparking-outrage-in-saudi-arabia/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230224133811/https://www.jns.org/hamas-awards-shield-of-honor-to-houthi-representative-in-yemen-sparking-outrage-in-saudi-arabia/ |archive-date=24 February 2023 |access-date=24 February 2023}}</ref> | {{flagicon image|Flag of Edward England.svg}} [[Somali pirates]]<ref>{{cite news |date=24 February 2025 |title=Somali pirates have used the Red Sea Crisis and war in Gaza to stage a return |url=https://edition.cnn.com/2025/02/22/world/somali-pirates-red-sea-gaza-dg/index.html |work=CNN |quote=The Houthis rely on pirates for smuggling oil and weapons, Ahmed said. They also share intelligence on ships heading towards the Red Sea through the Gulf of Aden, he added.}}</ref> | {{flag|al-Shabaab}} (alleged)<ref>{{cite news |date=28 May 2025 |title=Expanding Al Shabaab–Houthi Ties Escalate Security Threats to Red Sea Region |url=https://africacenter.org/spotlight/al-shabaab-houthi-security-red-seal |work=Africa Center for Strategic Studies |quote=Al Shabaab gains improved materiel (weaponized drones, ballistic missiles) and training from this relationship. Al Shabaab is simultaneously able to further expand and entrench the criminal enterprises that fund its operations.The Houthis benefit from Al Shabaab's support of disruptive piracy activity in the Gulf of Aden and Western Indian Ocean as well as from more diversified supply arteries. This strengthens the Houthis' ability to threaten maritime traffic in the region while deepening their leverage vis-à-vis the United Nations-backed government in Yemen. }} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> }} }} {{collapsible list|title = Former allies |<!-- "state" implies international recognition, essentially UN members --> {{unbulletedlist| {{flag|Ba'athist Syria}}<ref>{{cite news |date=12 November 2020 |title=Yemen's Houthi-led govt appoints new envoy to Syria |url=https://www.middleeastmonitor.com/20201112-yemens-houthi-led-govt-appoints-new-envoy-to-syria/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201113161417/https://www.middleeastmonitor.com/20201112-yemens-houthi-led-govt-appoints-new-envoy-to-syria/ |archive-date=13 November 2020 |access-date=30 March 2021 |work=Middle East Monitor |quote=Yemen's Houthi-led National Salvation Government (NSG) has appointed a new ambassador to Syria, one of the countries alongside Iran which recognises the Sanaa-based government.}}</ref> (until 2023)<ref>{{cite news |date=12 October 2023 |title=Syria expels Houthi 'diplomatic mission' in Damascus |url=https://www.arabnews.com/node/2390246/middle-east |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231101052143/https://www.arabnews.com/node/2390246/middle-east |archive-date=1 November 2023 |access-date=1 November 2023 |work=Arab News}}</ref> | {{flag|Libyan Arab Jamahiriya}} (until 2011, alleged)<ref>{{cite web |date=4 September 2011 |title=Mana'a and al-Ahmar received money from Gaddafi to shake security of KSA, Yemen |url=http://www.yobserver.com/front-page/10021347.html |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20110911043823/http://www.yobserver.com/front-page/10021347.html |archive-date=11 September 2011 |access-date=2 March 2021}}</ref>}} }} | affiliation2_title = Opponents | affiliation2 = {{collapsible list|title = State opponents |<!-- "state" implies international recognition, essentially UN members --> {{unbulletedlist| {{flag|Yemen}} ([[Presidential Leadership Council]]) | {{flag|Saudi Arabia}} | {{flag|United Arab Emirates}}<ref name="offensive" /> | {{flag|Egypt}}<ref name="offensive"/><ref name="cnn">{{cite news |date=26 March 2015 |title=Saudi Arabia launches airstrikes in Yemen |url=http://www.cnn.com/2015/03/25/middleeast/yemen-unrest/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190620050554/https://www.cnn.com/2015/03/25/middleeast/yemen-unrest/ |archive-date=20 June 2019 |access-date=25 March 2015 |agency=CNN}}</ref> | {{flag|Jordan}}<ref name="offensive" /> | {{flagicon|Sudan}} [[Republic of the Sudan (1985–2019)|Sudan]] (until 2019)<ref name="offensive" /> | {{flag|Bahrain}}<ref name="offensive">{{cite news |date=26 March 2015 |title=Egypt, Jordan, Sudan and Pakistan ready for ground offensive in Yemen: report |url=https://www.theglobeandmail.com/news/world/saudi-arabia-has-150000-troops-for-yemen-operation-report/article23628188/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150326221558/http://www.theglobeandmail.com/news/world/saudi-arabia-has-150000-troops-for-yemen-operation-report/article23628188/ |archive-date=26 March 2015 |access-date=26 March 2015 |work=[[The Globe and Mail]]}}</ref> | {{flag|Morocco}}<ref name="offensive" /> | {{flag|Kosovo}}<ref>{{Cite news |date=12 January 2024 |title=Kosovo came out in support of the USA and Britain against the Houthi rebels |url=https://www.koha.net/en/arboretum/405605/Kosovo-came-out-in-support-of-the-United-States-and-Britain-against-the-Houthi-rebels/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312075811/https://www.koha.net/en/arboretum/405605/Kosovo-came-out-in-support-of-the-United-States-and-Britain-against-the-Houthi-rebels/ |archive-date=12 March 2024 |access-date=25 March 2024 |work=[[Koha Ditore]]}}</ref> | {{flag|Somalia}}<ref>{{cite web |date=21 March 2021 |title=Somalia condemns Houthi attack on Saudi Arabia |url=https://www.garoweonline.com/en/news/somalia/somalia-condemns-houthi-attack-on-saudi-arabia |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240913000616/https://www.garoweonline.com/en/news/somalia/somalia-condemns-houthi-attack-on-saudi-arabia |archive-date=13 September 2024 |access-date=18 January 2024 |work=[[Garowe Online]]}}</ref><ref>{{cite web |date=7 April 2015 |title=Somalia lends support to Saudi-led fight against Houthis in Yemen |url=https://www.theguardian.com/world/2015/apr/07/somalia-aids-saudi-led-fight-against-houthis-yemen |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180506042850/https://www.theguardian.com/world/2015/apr/07/somalia-aids-saudi-led-fight-against-houthis-yemen |archive-date=6 May 2018 |access-date=18 January 2024 |work=[[The Guardian]]}}</ref> | {{flag|Senegal}}<ref name="offensive" /> | {{flag|Belgium}}<ref>{{cite web |date=12 January 2024 |title=Belgium supports US-UK operation against Houthi rebels |url=https://www.brusselstimes.com/873518/belgium-supports-us-uk-operation-against-houthi-rebels |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240116210626/https://www.brusselstimes.com/873518/belgium-supports-us-uk-operation-against-houthi-rebels |archive-date=16 January 2024 |access-date=16 January 2024 |work=[[The Brussels Times]]}}</ref> | {{flag|France}}<ref>{{cite web |date=17 May 2019 |title=France Should Stop Fueling Saudi War Crimes in Yemen |url=https://www.hrw.org/news/2019/05/17/france-should-stop-fueling-saudi-war-crimes-yemen |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220526203048/https://www.hrw.org/news/2019/05/17/france-should-stop-fueling-saudi-war-crimes-yemen |archive-date=26 May 2022 |access-date=28 March 2022 |work=Human Rights Watch}}</ref><ref name="BBC22032022">{{cite web |date=22 March 2022 |title=Yemen: Why is the war there getting more violent? |url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-29319423 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180728081557/https://www.bbc.com/news/world-middle-east-29319423 |archive-date=28 July 2018 |access-date=28 March 2022 |work=BBC News}}</ref> | {{flag|Netherlands}}<ref>{{cite web |date=12 January 2024 |title=Americans and British attack Houthi targets in Yemen, the Netherlands supports |url=https://nos.nl/artikel/2504571-amerikanen-en-britten-vallen-houthi-doelen-in-jemen-aan-nederland-ondersteunt |website=[[NOS Nieuws]] |publisher=[[Nederlandse Omroep Stichting]]}}</ref> | {{flag|United States}}<ref name="Riedel-2017"/><ref name="m.jpost.com">{{cite web |date=28 May 2017 |title=Yemen's Houthis: New members of Iran's anti-Israeli/anti-American axis |url=http://m.jpost.com/Opinion/Yemens-Houthis-New-members-of-Irans-anti-Israelianti-American-axis-494170 |access-date=1 January 2018 |website=JPost.com}}</ref> | {{flag|United Kingdom}}<ref>{{cite web |date=7 January 2016 |title=Exclusive: UK Helping Saudi's Yemen Campaign |url=https://news.sky.com/story/exclusive-uk-helping-saudis-yemen-campaign-10333596 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220328052313/https://news.sky.com/story/exclusive-uk-helping-saudis-yemen-campaign-10333596 |archive-date=28 March 2022 |access-date=28 March 2022 |work=Sky News}}</ref> | {{flag|Canada}}<ref>{{cite web |date=12 January 2024 |title=Biden says Canada among nations supporting operation to stop Houthi attacks on commercial ships |url=https://www.cbc.ca/news/world/yemen-houthis-u-s-british-missile-strikes-1.7081398 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240112083455/https://www.cbc.ca/news/world/yemen-houthis-u-s-british-missile-strikes-1.7081398 |archive-date=12 January 2024 |access-date=12 January 2024 |website=[[CBC News]] |publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}</ref> | {{flag|Australia}}<ref>{{cite web |last=Lyons |first=John |author-link=John Lyons (journalist) |date=12 January 2024 |title=Today, Biden said Australia was one of a number of allies that had provided support for the initial strikes. |url=https://www.abc.net.au/news/2024-01-12/uk-us-strike-houthi-targets-inside-yemen-over-red-sea-attacks/103313318 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240112083613/https://www.abc.net.au/news/2024-01-12/uk-us-strike-houthi-targets-inside-yemen-over-red-sea-attacks/103313318 |archive-date=12 January 2024 |access-date=12 January 2024 |website=[[ABC News (Australia)]] |publisher=[[Australian Broadcasting Corporation]]}}</ref> | {{flag|Israel}}<ref>{{cite web |date=28 May 2017 |title=Yemen's Houthis: New members of Iran's anti-Israeli/anti-American axis |url=https://m.jpost.com/Opinion/Yemens-Houthis-New-members-of-Irans-anti-Israelianti-American-axis-494170 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230117130534/https://www.jpost.com/opinion/yemens-houthis-new-members-of-irans-anti-israelianti-american-axis-494170 |archive-date=17 January 2023 |access-date=5 October 2018 |work=Jerusalem Post}}</ref> | {{flag|Seychelles}}<ref>{{cite web |title=The US and Allies Take Aim at Houthis and Iran With New Maritime Security Force |url=https://www.msn.com/en-us/news/world/the-us-and-allies-take-aim-at-houthis-and-iran-with-new-maritime-security-force/ar-AA1lQyfk |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240629213615/https://www.msn.com/en-us/news/world/the-us-and-allies-take-aim-at-houthis-and-iran-with-new-maritime-security-force/ar-AA1lQyfk |archive-date=29 June 2024 |access-date=22 December 2023 |website=[[MSN]]}}</ref> | {{flag|New Zealand}}<ref>{{cite web |date=12 January 2024 |title=New Zealand backs UK, US attacks on Houthi rebels in Yemen |url=https://www.rnz.co.nz/news/political/506575/new-zealand-backs-uk-us-attacks-on-houthi-rebels-in-yemen |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240116210511/https://www.rnz.co.nz/news/political/506575/new-zealand-backs-uk-us-attacks-on-houthi-rebels-in-yemen |archive-date=16 January 2024 |access-date=16 January 2024 |website=[[Radio New Zealand]] |agency=Reuters}}</ref> | {{flag|South Korea}}<ref>{{cite web |last1=Baldor |first1=Lolita C. |last2=Copp |first2=Tara |date=11 January 2024 |title=US, British militaries launch massive retaliatory strike against Iranian-backed Houthis in Yemen |url=https://apnews.com/article/yemen-houthis-biden-retaliation-attacks-0804b93372cd5e874a0dd03513fe36a2 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240112000252/https://apnews.com/article/yemen-houthis-biden-retaliation-attacks-0804b93372cd5e874a0dd03513fe36a2 |archive-date=12 January 2024 |website=[[Associated Press]]}}</ref><ref>{{cite web |date=24 January 2024 |title=Korea joins statement backing U.S., British strikes on Houthis |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2024-01-24/national/diplomacy/Korea-joins-statement-backing-US-British-strikes-on-Houthis/1966052 |access-date=24 January 2024 |website=Korea JoongAng Daily}}</ref> | {{flag|Sri Lanka}}<ref>{{Cite web |last=Mallawarachi |first=Bharatha |date=9 January 2024 |title=Sri Lanka to join US-led naval operations against Houthi rebels in Red Sea |url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/sri-lanka-join-us-led-naval-operations-houthi-106217965 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240110012021/https://abcnews.go.com/International/wireStory/sri-lanka-join-us-led-naval-operations-houthi-106217965 |archive-date=10 January 2024 |access-date=10 January 2024 |website=[[ABC News (United States)|ABC News]] |language=en}}</ref> | {{flag|Ukraine}}<ref name="Ukraine">{{Cite news |date=22 February 2022 |title=Yemen's Houthi rebels declare support for Russia's Ukraine annexation |url=https://www.newarab.com/news/yemen-houthi-rebels-declare-support-russia-over-ukraine |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213150057/https://www.newarab.com/news/yemen-houthi-rebels-declare-support-russia-over-ukraine |archive-date=13 December 2023 |access-date=13 December 2023 |work=The New Arab}}</ref> }} }} {{collapsible list|title = Non-state opponents|<!-- "state" implies international recognition, essentially UN members -->{{tree list}} * {{flagicon image|General People's Congress flag.svg}} [[General People's Congress (Yemen)|General People's Congress]] (pro-Hadi/Alimi faction) * {{flagicon image|Flag of the Muslim Brotherhood.png}} [[Muslim Brotherhood]]<ref>{{cite web |date=5 April 2015 |title=Rebels in Yemen abduct Sunni rivals amid Saudi airstrikes |url=https://www.cbsnews.com/news/rebels-in-yemen-abduct-sunni-rivals-amid-saudi-airstrikes/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210515231326/https://www.cbsnews.com/amp/news/rebels-in-yemen-abduct-sunni-rivals-amid-saudi-airstrikes/ |archive-date=15 May 2021 |access-date=20 December 2018 |via=The CBS News |quote=Muslim Brotherhood's branch in Yemen and a traditional power player in Yemen, had declared its support for the Saudi-led coalition bombing campaign against the rebels and their allies.}}</ref> ** {{flag|Hamas}} (until 2021)<ref>{{cite news |date=29 March 2015 |title=Hamas supports military operation for political legitimacy in Yemen |url=https://www.arabnews.com/saudi-arabia/news/725241 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220408140610/https://www.arabnews.com/saudi-arabia/news/725241 |archive-date=8 April 2022 |access-date=17 August 2021}}</ref> ** {{flagicon image|Flag of the Yemeni Congregation for Reform (al-Islah).svg}} [[Al-Islah (Yemen)|Al-Islah]]<ref>{{cite web |date=14 February 2016 |title=Saudi Arabia's Problematic Allies against the Houthis |url=https://www.thecairoreview.com/tahrir-forum/saudi-arabias-problematic-allies-against-the-houthis/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418020920/https://www.thecairoreview.com/tahrir-forum/saudi-arabias-problematic-allies-against-the-houthis/ |archive-date=18 April 2021 |access-date=20 December 2018 |via=www.thecairoreview.com |quote=Saudi Arabia made sure to repair its relations with the MB Islah Party.. Consequently, Islah, which can get the job done in parts of northern Yemen, is one of a wide range of anti-Houthi/Saleh elements}}</ref><ref name="wilson"/> {{tree list/end}}{{unbulletedlist| {{flag|Al-Qaeda}} (intermittent)<ref>{{cite web |title=Al-Qaeda Announces Holy War against Houthis- Yemen Post English Newspaper Online |url=http://yemenpost.net/Detail123456789.aspx?ID=3&SubID=3077 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171021204912/http://yemenpost.net/Detail123456789.aspx?ID=3&SubID=3077 |archive-date=21 October 2017 |access-date=6 November 2011 |work=yemenpost.net}}</ref><ref name=salafi/> | {{flag|Islamic State}}<ref>{{cite news |date=13 November 2014 |title=Islamic State leader urges attacks in Saudi Arabia: speech |url=https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-baghdadi-idUSKCN0IX1Y120141113 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150219020159/http://www.reuters.com/article/2014/11/13/us-mideast-crisis-baghdadi-idUSKCN0IX1Y120141113 |archive-date=19 February 2015 |access-date=26 February 2015 |work=Reuters}}</ref> | {{flag|Southern Transitional Council}} (until 2026)<ref>{{cite web |title=Two Yemen separatist force fighters killed in clashes with Houthis |url=https://www.newarab.com/news/two-yemen-separatist-fighters-killed-clashes-houthis |access-date=30 October 2022 |work=The New Arab |archive-date=29 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260329155343/https://www.newarab.com/news/two-yemen-separatist-fighters-killed-clashes-houthis |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |title=المجلس الانتقالي الجنوبي في اليمن يتعهد بمواجهة الحوثيين (صور) |trans-title=Yemen's Southern Transitional Council pledges to confront the Houthis (photos) |url=https://www.eremnews.com/news/arab-world/cp7zbc5 |access-date=13 October 2025 |publisher=Erem News |language=ar}}</ref>}} }} | blank1_title = Designated as terror group by | blank1 = {{unbulletedlist| {{flag|യെമൻ}} ([[Presidential Leadership Council]])<ref>{{cite web |title=Yemen's National Defense Council labels Houthis as terror group |url=https://www.aa.com.tr/en/middle-east/yemens-national-defense-council-labels-houthis-as-terror-group/2718571 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230614230708/https://www.aa.com.tr/en/middle-east/yemens-national-defense-council-labels-houthis-as-terror-group/2718571 |archive-date=14 June 2023 |access-date=22 August 2023}}</ref><ref>{{cite web |date=25 October 2022 |title=Houthis added to Yemen's terrorist list |url=https://www.atalayar.com/en/articulo/politics/houthis-added-yemens-terrorist-list/20221025180946158792.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231112165230/https://www.atalayar.com/en/articulo/politics/houthis-added-yemens-terrorist-list/20221025180946158792.html |archive-date=12 November 2023 |access-date=22 August 2023}}</ref> | {{flag|കോസ്റ്റാറിക്ക}}<ref name="CostaRica" /> | {{flag|ഇറാഖ്}}<ref>{{cite web |date=4 December 2025 |title=Iraq designates Hezbollah and Yemen's Houthis as terrorist organisations, freezes assets |url=https://www.newarab.com/news/iraq-designates-hezbollah-houthis-terrorists-freezes-assets |website=The New Arab |access-date=4 December 2025 |archive-date=4 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251204103854/https://www.newarab.com/news/iraq-designates-hezbollah-houthis-terrorists-freezes-assets |url-status=dead }}</ref> (November–December 2025)<ref>{{Cite news |date=4 December 2025 |title=Iraq retracts a terror designation it imposed on Lebanon's Hezbollah and Yemen's Houthis |url=https://www.msn.com/en-ca/news/world/iraq-retracts-a-terror-designation-it-imposed-on-lebanon-s-hezbollah-and-yemen-s-houthis/ar-AA1RIYjf?ocid=winp1taskbar&cvid=2573abdd93d0491baf00c640d6ca5f0a&ei=4 |access-date=5 December 2025 |publisher=[[The Canadian Press]]}}</ref> | {{flag|സൗദി അറേബ്യ}}<ref>{{cite news |date=7 March 2014 |title=Saudi Arabia designates Muslim Brotherhood terrorist group |url=https://www.reuters.com/article/us-saudi-security/saudi-arabia-designates-muslim-brotherhood-terrorist-group-idUSBREA260SM20140307 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180627144610/https://www.reuters.com/article/us-saudi-security/saudi-arabia-designates-muslim-brotherhood-terrorist-group-idUSBREA260SM20140307 |archive-date=27 June 2018 |access-date=27 June 2018 |newspaper=Reuters}}</ref> | {{flag|ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകൾ}}<ref>{{cite web |title=مجلس الوزراء يعتمد قائمة التنظيمات الإرهابية. &#124; Wam |url=http://www.wam.ae/ar/news/emirates-arab-international/1395272465559.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141117230142/http://www.wam.ae/ar/news/emirates-arab-international/1395272465559.html |archive-date=17 November 2014}}</ref> | {{flag|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ}}<ref>{{cite web |last1=Hansler |first1=Jennifer |date=17 January 2024 |title=Biden administration re-designates Houthis as Specially Designated Global Terrorists |url=https://edition.cnn.com/2024/01/16/politics/biden-administration-houthis-global-terrorist-entity/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240117155534/https://edition.cnn.com/2024/01/16/politics/biden-administration-houthis-global-terrorist-entity/index.html |archive-date=17 January 2024 |access-date=17 January 2024 |website=CNN |language=en}}</ref> | {{flag|Malaysia}}<ref>{{cite web |title=List of Individuals, Entities and Other Groups and Undertakings Declared by the Minister of Home Affairs As Specified Entity Under Section 66B(1) |url=http://www.moha.gov.my/images/maklumat_bahagian/KK/kdndomestic.pdf |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.moha.gov.my/images/maklumat_bahagian/KK/kdndomestic.pdf |archive-date=9 October 2022 |access-date=4 March 2020 |publisher=Ministry of Home Affairs of Malaysia}}</ref> | {{flag|Australia}}<ref name="Aussie Terror">{{cite web |title=Listed terrorist organisations: Ansar Allah |url=https://www.nationalsecurity.gov.au/what-australia-is-doing/terrorist-organisations/listed-terrorist-organisations/ansar-allah |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240526203031/https://www.nationalsecurity.gov.au/what-australia-is-doing/terrorist-organisations/listed-terrorist-organisations/ansar-allah |archive-date=26 May 2024 |access-date=25 June 2024 |publisher=Australia Government}}</ref><ref name="JP - Aus">{{Cite web |date=24 May 2024 |title=Australia officially designates Houthis as a terrorist organization |url=https://www.jpost.com/breaking-news/article-802520 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240714071835/https://www.jpost.com/breaking-news/article-802520 |archive-date=14 July 2024 |access-date=24 May 2024 |website=The Jerusalem Post |language=en}}</ref> | {{flag|ന്യൂസിലാന്റ്}}<ref>{{Cite web |date=20 November 2024 |title=Government designates Hezbollah as terrorist entity |url=https://www.rnz.co.nz/news/political/534333/government-designates-hezbollah-as-terrorist-entity |access-date=20 November 2024 |website=[[RNZ]] |language=en-nz}}</ref><ref>{{Cite news |date=20 November 2024 |title=New Zealand designates entire Hezbollah as terrorist entity, after listing just military wing since 2010 |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/new-zealand-designates-entire-hezbollah-as-terrorist-entity-after-listing-just-military-wing-since-2010/ |access-date=20 November 2024 |work=The Times of Israel}}</ref> | {{flag|കാനഡ}}<ref>{{Cite news |last=Zimonjic |first=Peter |date=2 December 2024 |title=Federal government adds Yemen-based Houthis to terror list |url=https://www.cbc.ca/news/politics/canada-ads-houthis-to-terror-list-1.7398808 |access-date=2 December 2024 |work=CBC}}</ref>}} | founder = [[ഹുസൈൻ അൽ-ഹൂതി]] | international = [[Axis of Resistance]] (informal) | website = {{URL|https://ansarollah.com.ye/en/}} | wing1_title = | wing1 = | colorcode = {{party color|Houthis}} | blank2 = {{tree list}} * [[Iran–Saudi Arabia proxy conflict]] ** [[Houthi insurgency]] ** [[Yemeni revolution]] *** [[Yemeni crisis]] **** [[Yemeni civil war (2014–present)|Yemeni civil war]] ***** [[Saudi-led intervention in the Yemeni civil war]] ***** [[Houthi–Saudi Arabian conflict]] * [[Al-Qaeda insurgency in Yemen]] * [[Arab–Israeli conflict]] ** [[Middle Eastern crisis (2023–present)]] *** [[Red Sea crisis]] **** [[Operation Prosperity Guardian]] **** [[Missile strikes in Yemen (2024–present)|US & UK missile strikes in Yemen]] *** [[2026 Iran war]] **** [[Houthi blockade of Saudi Arabia|Blockade of Saudi Arabia]] {{tree list/end}} | blank2_title = Battles and wars }} [[യെമൻ|യെമനിലെ]] [[ഷിയാ ഇസ്‌ലാം|ഷിയാ മുസ്ലിം]] ഇസ്ലാമിക വിഭാഗമാണ് '''ഹുതി'''.<ref>{{Cite web |url=http://www.madhyamam.com/news/339856/150207 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-05-31 |archive-date=2015-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150508125746/http://www.madhyamam.com/news/339856/150207 |url-status=dead }}</ref> '''അൻസാർ അല്ലാഹ് ''' (''{{transl|ar|[[:wikt:نصر|anṣār]] [[അല്ലാഹ്|allāh]]}}'' {{lang|ar|أنصار الله}} "ദൈവത്തിൻറെ പിന്തുണക്കാർ", എന്നാണ് ഔദ്യോഗികമായി '''''ഹൂതികൾ''''' അറിയപ്പെടുന്നത് ({{lang-ar|الحوثيون}} ''al-Ḥūthiyyūn''), <ref>{{cite web|title = Ansar Allah vows to defeat al-Qaeda in Yemen |date=October 2014|url=http://www.al-monitor.com/pulse/politics/2014/10/yemen-ansar-allah-clashes-al-qaeda.html##ixzz3QMhAWUuR|accessdate=6 April 2015}}</ref> 1992ൽ ‘അൻസാറുള്ളാ‘ എന്ന പേരിൽ ഹുസൈൻ ബദ്‌റുദ്ദീൻ അൽ ഹൂതി സൈദിയുടെ നേൃത്വത്തിൽ ശിയാക്കളുടെ ഒരു കൂട്ടായ്മക്ക് തുടക്കം കുറിക്കപ്പെട്ടു. [[യെമൻ|യെമനിൽ]] ഉദയം ചെയ്ത ഒരു സെയ്ദി നവോത്ഥാന-ഷിയാ ഇസ്‌ലാമിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയ-അർദ്ധസൈനിക സംഘടനയായിരുന്നു ഇത്. ഈ സംഘടനയുടെ നേതൃത്വം വഹിച്ചിരുന്നത് വലിയൊരളവോളം യെമനിലെ 'അൽ-ഹൂതി' കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ളവരാണ്. [[ഇറാൻ|ഇറാൻ്റെ]] പിന്തുണയുള്ള ഹൂതികളെ, ഇറാൻ്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള 'പ്രതിരോധ നിര'യുടെ (ആക്സിസ് ഓഫ് റെസിസ്റ്റൻസ്) ഭാഗമായാണ് വ്യാപകമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്.<ref name="Naar-2024" /><ref>{{Cite news|date=3 October 2024|title=What is Iran's so-called Axis of Resistance?|url=https://www.abc.net.au/news/2024-10-03/what-is-irans-axis-of-resistance-who-is-part-of-it/104423298|access-date=26 January 2025|work=ABC News|language=en-AU}}</ref> ‘ബിലീവ് യൂത്ത്’ എന്ന സംഘടനയുടെ പോഷക ഘടകമായിരുന്നു അത്.<ref>{{Cite web |url=http://risalaonline.com/2015/05/05/4200/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-05-31 |archive-date=2015-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150510024454/http://risalaonline.com/2015/05/05/4200/ |url-status=dead }}</ref> പുരോഗമന വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും ബഹുസ്വരതയിലുമൊക്കെ ഊന്നിയുള്ള മതസാംസ്‌കാരിക പ്രവർത്തനമാണ് ഇവർ ആദ്യഘട്ടത്തിൽ നടത്തിയിരുന്നത്. പിന്നീട് പ്രസഥാനത്തിനുള്ളിൽ രൂപംകൊണ്ട തീവ്രവാദ ആശയത്തിൻറെയും മിതവാദ ആശയത്തിൻറെയും കാഴ്ചപ്പാടുകൾ വിഭാഗീയത സൃഷ്ടിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://risalaonline.com/2015/05/05/4200/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-05-31 |archive-date=2015-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150510024454/http://risalaonline.com/2015/05/05/4200/ |url-status=dead }}</ref> [[File:Yemeni Civil War.svg|left|thumb|200x200px|ഹൂതി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള പ്രദേശം പച്ച നിറത്തിൽ കാണിച്ചിരിക്കുന്നു.]] [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയുടെ]] [[അഫ്ഗാൻ യുദ്ധം (2001- നിലവിൽ)|അഫ്ഗാൻ]], [[ഇറാഖ് അധിനിവേശ യുദ്ധം|ഇറാഖ്]] ആക്രമണങ്ങളാണ് ഇവരെ സായുധ പോരാട്ടത്തിന്റെ മാർഗ്ഗത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവിട്ടത്. അവർ ആദ്യമായി ഏറ്റുമുട്ടിയത് യെമനിലെ സാലിഹ് ഭരണകൂടത്തോടായിരുന്നു. 2004ൽ സഅദ പ്രവിശ്യയിൽ സർക്കാർ സേന നടത്തിയ ഓപ്പറേഷനിലാണ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപകനായിരുന്ന ഹുസൈൻ അൽ ഹൂതി കൊല്ലപ്പെടുന്നത്.<ref>{{Cite web |url=http://risalaonline.com/2015/05/05/4200/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-05-31 |archive-date=2015-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150510024454/http://risalaonline.com/2015/05/05/4200/ |url-status=dead }}</ref> തുടർന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരൻ അബ്ദുൽ മലിക് അൽ ഹൂതി സംഘടനയുടെ നേതൃത്വമേറ്റെടുത്തു. ഹൂതികളുടെ ആഭ്യന്തരശത്രുക്കൾ ഇസ്‌ലാഹികളാണ്. ‘അത്തജമ്മുഉൽയമനി ലിൽഇസ്‌ലാഹ്’ എന്ന കൂട്ടായ്മയുമായാണ് സൈദി ശിയാക്കൾ ഇക്കാലമത്രയും പോരാടിയതെന്നും പറയപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://risalaonline.com/2015/05/05/4200/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-05-31 |archive-date=2015-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150510024454/http://risalaonline.com/2015/05/05/4200/ |url-status=dead }}</ref> യമനിലെ ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിക്കുന്ന ഈ സംഘം, സാധാരണക്കാരെ ലക്ഷ്യമിടുന്നതും<ref name="Al-HajYoussef">{{cite web|url=https://news.yahoo.com/aid-group-yemens-death-toll-rebel-shelling-nearly-104006790.html|title=Death toll from Yemen rebel shelling doubles to nearly 100|access-date=21 July 2015|last1=Al-Haj|first1=Ahmed|last2=Youssef|first2=Nour|work=Yahoo! News|archive-url=https://web.archive.org/web/20150720160828/http://news.yahoo.com/aid-group-yemens-death-toll-rebel-shelling-nearly-104006790.html|archive-date=20 July 2015|url-status=dead}}</ref><ref name="Human Rights Watch-2016" /> ബാലസൈനികരെ ഉപയോഗിക്കുന്നതും ഉൾപ്പെടെയുള്ള മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങളുടെ പേരിൽ വ്യാപകമായ അന്താരാഷ്ട്ര വിമർശനം നേരിടുന്നുണ്ട്.<ref name="HRW070415">{{cite web|url=https://www.hrw.org/news/2015/04/06/q-conflict-yemen-and-international-law|title=Q & A on The Conflict in Yemen and International Law – Human Rights Watch|access-date=4 December 2016|date=7 April 2015|work=hrw.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211155505/https://www.hrw.org/news/2015/04/06/q-conflict-yemen-and-international-law|archive-date=11 February 2017|url-status=live}}</ref> ചില രാജ്യങ്ങൾ ഈ പ്രസ്ഥാനത്തെ ഒരു ഭീകര സംഘടനയായി മുദ്രകുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="Peace Research Institute Oslo-20222" /><ref name="Euronews-2019" />സെയ്ദി മതനേതാവായ ഹുസൈൻ അൽ-ഹൂത്തിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ, അഴിമതി ആരോപണത്തോടൊപ്പം സൗദി അറേബ്യയുടെയും അമേരിക്കയുടെയും പിന്തുണയോടെ ഭരണം നടത്തുന്നതായി ആരോപിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന യെമൻ പ്രസിഡന്റ് അലി അബ്ദുള്ള സാലെഹിനെതിരായ ഒരു പ്രതിപക്ഷ പ്രസ്ഥാനമായാണ് ആദ്യം ഹൂത്തികൾ ഉയർന്നുവന്നത്.<ref name="BBC-News-2004a">{{cite news|date=10 September 2004|title=Yemeni forces kill rebel cleric|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/3643600.stm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20061121091116/http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/3643600.stm|archive-date=21 November 2006|work=BBC News}}</ref><ref name="Streuly-2015">{{cite web|url=https://blogs.wsj.com/briefly/2015/02/12/5-things-houthis-yemen/|title=5 Things to Know About the Houthis of Yemen|access-date=4 July 2018|last=Streuly|first=Dick|date=12 February 2015|website=Wall Street Journal|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612163429/https://blogs.wsj.com/briefly/2015/02/12/5-things-houthis-yemen/|archive-date=12 June 2018|url-status=live}}</ref> ലെബനനിലെ ഷിയാ രാഷ്ട്രീയ-സൈനിക സംഘടനയായ ഹിസ്ബുള്ളയിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട്, 2003-ൽ ഹൂതികൾ അമേരിക്കയ്ക്കും ഇസ്രായേലിനും ജൂത ജനതയ്ക്കുമെതിരായ തങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക മുദ്രാവാക്യം സ്വീകരിച്ചു.<ref name="alaraby">{{cite news|title=Houthi propaganda: following in Hizbullah's footsteps|url=https://www.alaraby.co.uk/english/comment/2015/4/12/houthi-propaganda-following-in-hizballahs-footsteps|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161018214159/https://www.alaraby.co.uk/english/comment/2015/4/12/houthi-propaganda-following-in-hizballahs-footsteps|archive-date=18 October 2016|access-date=15 October 2016|publisher=alaraby}}</ref> തന്നെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യാനുള്ള സാലിഹിന്റെ ഉത്തരവിനെ അൽ-ഹൂത്തി എതിർക്കുകയും തുടർന്ന് 2004-ൽ സാദയിൽ വെച്ച് യെമൻ സൈന്യം അദ്ദേഹത്തെ വധിക്കുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണം ഹൂത്തി കലാപത്തിന് കാരണമായി.<ref name="IRIN2">{{cite web|url=http://www.refworld.org/docid/488f180d1e.html|title=Yemen: The conflict in Saada Governorate – analysis|access-date=29 November 2014|date=24 July 2008|publisher=IRIN|archive-url=https://web.archive.org/web/20141204185707/http://www.refworld.org/docid/488f180d1e.html|archive-date=4 December 2014|url-status=dead}}</ref><ref name="GlobalVoicesorg-2015">{{cite web|url=https://globalvoices.org/2015/04/01/debunking-media-myths-about-the-houthis-in-war-torn-yemen/|title=Debunking Media Myths About the Houthis in War-Torn Yemen · Global Voices|access-date=1 January 2018|date=1 April 2015|website=GlobalVoices.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20170901025621/https://globalvoices.org/2015/04/01/debunking-media-myths-about-the-houthis-in-war-torn-yemen/|archive-date=1 September 2017|url-status=live}}</ref> ഈ സംഭവത്തേത്തുടർന്ന്, പ്രസ്ഥാനത്തെ പ്രധാനമായും നയിക്കുന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരനായ അബ്ദുൽ-മാലിക് അൽ-ഹൂത്തിയാണ്.<ref name="IRIN2" /> തെരുവുപ്രക്ഷോഭങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തും മറ്റ് യെമൻ പ്രതിപക്ഷ ഗ്രൂപ്പുകളുമായി സഹകരിച്ചും 2011-ലെ യെമൻ വിപ്ലവത്തിൽ ഈ സംഘടന നിർണായക പങ്ക് വഹിച്ചു. അവർ യെമനിലെ 'നാഷണൽ ഡയലോഗ് കോൺഫറൻസിൽ' പങ്കുചേർന്നെങ്കിലും, പിന്നീട് 2011-ലെ അനുരഞ്ജന കരാർ തള്ളി.<ref name="nagi" /><ref name="JUNEAU2" /> 2014-ന്റെ അവസാനത്തോടെ ഹൂതികൾ സാലെയുമായുള്ള ബന്ധം പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ തലസ്ഥാന നഗരത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം പിടിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതോടെ അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരമുള്ള ഗവൺമെൻ്റിനെ പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യവുമായി സൗദി അറേബ്യയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു സൈനിക ഇടപെടൽ ആരംഭിച്ചതോടെ ഹൂതികൾ സൗദി അറേബ്യയ്ക്കും അവരുടെ സഖ്യകക്ഷിയായ യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റുകൾക്കുമെതിരായ മിസൈൽ, ഡ്രോൺ ആക്രമണങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തുകയും രാജ്യം ആഭ്യന്തര യുദ്ധത്തിലേക്ക് വഴുതിവീഴുകയും ചെയ്തു.<ref name="Human Rights Watch-20162">{{cite news|title=Yemen|url=https://www.hrw.org/middle-east/n-africa/yemen|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170423005013/https://www.hrw.org/middle-east/n-africa/yemen|archive-date=23 April 2017|access-date=15 October 2016|publisher=Human Rights Watch}}</ref><ref name="government">{{cite news|date=6 February 2015|title=Yemen's Houthis form own government in Sanaa|url=http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2015/02/yemen-houthi-rebels-announce-presidential-council-150206122736448.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180702011010/https://www.aljazeera.com/news/middleeast/2015/02/yemen-houthi-rebels-announce-presidential-council-150206122736448.html|archive-date=2 July 2018|access-date=7 February 2015|work=Al Jazeera}}</ref><ref name="Islam Hassan2">{{cite journal |author=Hassan |first=Islam |date=31 March 2015 |title=GCC's 2014 Crisis: Causes, Issues and Solutions |url=https://www.academia.edu/12696782 |url-status=live |journal=Gulf Cooperation Council's Challenges and Prospects |publisher=Al Jazeera Research Center |archive-url=https://web.archive.org/web/20150904020157/http://www.academia.edu/12696782/GCCs_2014_Crisis_Causes_Issues_and_Solutions |archive-date=4 September 2015 |access-date=4 June 2015}}</ref> ഗാസ യുദ്ധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന്, ഫലസ്തീനികളോടുള്ള തങ്ങളുടെ ഐക്യദാർഢ്യം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിനും ഗാസ മുനമ്പിലേക്ക് മാനുഷിക സഹായം സുഗമമായി എത്തിക്കുന്നതിനുമായി ഹൂതികൾ ഇസ്രായേലിനു നേരെ മിസൈലുകൾ തൊടുത്തുവിടാനും [[ചെങ്കടൽ|ചെങ്കടലിൽ]] യെമൻ തീരത്തിനടുത്ത് കപ്പലുകളെ ആക്രമിക്കാനും ആരംഭിച്ചു.<ref name="bbc111" /><ref name="te111" /> തങ്ങൾക്കിടയിലെ സാമ്പത്തിക വികസനത്തിനും സെയ്ദി ഷിയാ വിഭാഗത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പാർശ്വവൽക്കരണം<ref name="JUNEAU22">{{cite journal |last1=Juneau |first1=Thomas |date=May 2016 |title=Iran's policy towards the Houthis in Yemen: a limited return on a modest investment |url=https://archive.org/details/international-affairs_2016-05_92_3/page/647 |journal=International Affairs |volume=92 |issue=3 |pages=647–663 |doi=10.1111/1468-2346.12599}}</ref> അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുമായി പോരാടുന്നവരായി സ്വയം ചിത്രീകരിച്ചും, പ്രാദേശികമായ രാഷ്ട്രീയ-മത വിഷയങ്ങൾ തങ്ങളുടെ മാധ്യമങ്ങളിലൂടെ പ്രചരിപ്പിച്ചുമാണ് ഹൂതി പ്രസ്ഥാനം യെമനിൽ അനുയായികളെ ആകർഷിക്കുന്നത്. യമനിലെ [[സുന്നി]] വിഭാഗങ്ങളുമായി സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു ബന്ധമുള്ള ഹൂതികൾ അവരോട് വിവേചനം കാണിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും അവരുമായി സഖ്യമുണ്ടാക്കുന്നതുലും തങ്ങളുടെ പക്ഷത്തേക്ക് ചേർക്കുന്നതിലും ശ്രദ്ധിക്കാറുണ്ട്.<ref name="bbc who">{{cite news|date=2018|title=Yemen crisis: Who is fighting whom?|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-29319423|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180710104339/https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-29319423|archive-date=10 July 2018|access-date=5 July 2018|work=BBC News}}</ref><ref name="refworld">{{cite web|url=https://www.refworld.org/docid/5a09aa064.html|title=Yemen: Treatment of Sunni Muslims by Houthis in areas under Houthi control (2014 – September 2017)|access-date=7 July 2019|website=Refworld|publisher=United Nations High Commissioner for Refugees|archive-url=https://web.archive.org/web/20190617141649/https://www.refworld.org/docid/5a09aa064.html|archive-date=17 June 2019|url-status=live}}</ref><ref name="nagi2">{{cite web|url=https://carnegie-mec.org/2019/03/19/yemen-s-houthis-used-multiple-identities-to-advance-pub-78623|title=Yemen's Houthis Used Multiple Identities to Advance|access-date=12 February 2021|first=Ahmed|date=19 March 2019|work=Carnegie Middle East Center|archive-url=https://web.archive.org/web/20220527014007/https://carnegie-mec.org/2019/03/19/yemen-s-houthis-used-multiple-identities-to-advance-pub-78623|archive-date=27 May 2022|author=Nagi|url-status=dead}}</ref> യെമൻ പൂർണ്ണമായി തങ്ങളുടെ വരുതിയിലാക്കുന്നതിനും അമേരിക്ക, ഇസ്രായേൽ, സൗദി അറേബ്യ എന്നിവയ്‌ക്കെതിരെ പടനയിക്കുന്ന ബാഹ്യ പ്രസ്ഥാനങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കാനും ഹൂതികൾ ലക്ഷ്യമിടുന്നു.<ref name="Peace Research Institute Oslo-2022">{{cite web|url=https://www.prio.org/download/publicationfile/2539/Palik%20%26%20Tank%20-%20Rebel%20Governance%20Ansar%20Allah%20in%20Yemen%20and%20the%20Democratic%20Union%20Party%20in%20Syria%2C%20MidEast%20Policy%20Brief%201-2022.pdf|title=Rebel Governance: Ansar Allah in Yemen and the Democratic Union Party in Syria|access-date=8 April 2023|date=2022|website=Peace Research Institute Oslo|publisher=PRIO|archive-url=https://web.archive.org/web/20230414231015/https://www.prio.org/download/publicationfile/2539/Palik%20%26%20Tank%20-%20Rebel%20Governance%20Ansar%20Allah%20in%20Yemen%20and%20the%20Democratic%20Union%20Party%20in%20Syria%2C%20MidEast%20Policy%20Brief%201-2022.pdf|archive-date=14 April 2023|url-status=dead}}</ref> ഹൂതികളുടെ പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായ പശ്ചാത്തലം കാരണം, യെമനിലെ സംഘർഷം [[ഇറാൻ|ഇറാനും]] [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയും]] തമ്മിലുള്ള പരോക്ഷ യുദ്ധത്തിന്റെ (proxy war) ഒരു ഭാഗമായി വ്യാപകമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="Euronews-20192">{{cite web|url=https://www.euronews.com/2019/10/16/yemeni-government-separatists-seen-inking-deal-to-end-aden-standoff|title=Yemeni government, separatists seen inking deal to end Aden standoff|access-date=25 October 2019|date=23 October 2019|work=Euronews|archive-url=https://web.archive.org/web/20191023212228/https://www.euronews.com/2019/10/16/yemeni-government-separatists-seen-inking-deal-to-end-aden-standoff|archive-date=23 October 2019|url-status=live|agency=Agence France-Presse}}</ref> == ചരിത്രം == സന സർവകലാശാലയിലെ പ്രൊഫസറായ അഹമ്മദ് അദ്ദഗാഷിയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, സഹിഷ്ണുത പ്രസംഗിക്കുകയും യെമനിലെ എല്ലാ ജനവിഭാഗങ്ങളോടും വിശാലമായ ഒരു കാഴ്ചപ്പാട് പുലർത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു മിതവാദ, മതവിശ്വാസ പ്രസ്ഥാനമായാണ് ഹൂതി പ്രസ്ഥാനം ആരംഭിച്ചത്.<ref name="AlJazIntro">{{cite news|last=Al Batati|first=Saeed|date=21 August 2014|title=Who are the Houthis in Yemen?|url=http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2014/08/yemen-houthis-hadi-protests-201482132719818986.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140823035209/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2014/08/yemen-houthis-hadi-protests-201482132719818986.html|archive-date=23 August 2014|newspaper=Al Jazeera}}</ref> മുഹമ്മദ് അൽ-ഹൂതി<ref name="RAND2">{{cite web|url=https://www.rand.org/pubs/monographs/2010/RAND_MG962.pdf|title=Regime and Periphery in Northern Yemen: The Huthi Phenomenon|access-date=23 January 2013|year=2010|publisher=RAND|archive-url=https://web.archive.org/web/20120106115042/http://www.rand.org/pubs/monographs/2010/RAND_MG962.pdf|archive-date=6 January 2012|url-status=live}}</ref>{{rp|98}} അല്ലെങ്കിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരൻ ഹുസൈൻ അൽ-ഹൂതി<ref name="BBCAbd-al-Malak">{{cite news|date=3 October 2014|title=Yemen's Abd-al-Malik al-Houthi|url=https://www.bbc.co.uk/monitoring/yemens-abd-almalik-alhouthi|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150302202714/http://www.bbc.co.uk/monitoring/yemens-abd-almalik-alhouthi|archive-date=2 March 2015|access-date=29 November 2014|work=BBC News}}</ref> 1992-ൽ സാദ ഗവർണറേറ്റിലാണ്<ref name="RAND">{{cite web|url=https://www.rand.org/pubs/monographs/2010/RAND_MG962.pdf|title=Regime and Periphery in Northern Yemen: The Huthi Phenomenon|access-date=23 January 2013|year=2010|publisher=RAND|archive-url=https://web.archive.org/web/20120106115042/http://www.rand.org/pubs/monographs/2010/RAND_MG962.pdf|archive-date=6 January 2012|url-status=live}}</ref>{{rp|98}} ഇവരുടെ ആദ്യ സംഘടനയായ "ദ ബിലീവിംഗ് യൂത്ത്" സ്ഥാപിച്ചത്. സാദയിൽ "സെയ്ദി നവോത്ഥാനം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി<ref name="BBCAbd-al-Malak2" /> " 'ദ ബിലീവിംഗ് യൂത്ത്' വിദ്യാലയങ്ങൾ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ക്ലബ്ബുകളും സമ്മർ ക്യാമ്പുകളും ആരംഭിച്ചു.<ref name="RAND3" />{{rp|98}} 1994-95 കാലയളവിനുള്ളിൽ, 15,000 മുതൽ 20,000 വരെ വിദ്യാർത്ഥികൾ ഇവരുടെ സമ്മർ ക്യാമ്പുകളിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. മുഹമ്മദ് ഹുസൈൻ ഫദ്‌ലല്ല (ലെബനീസ് ഷിയാ പണ്ഡിതൻ), ഹസ്സൻ നസ്‌റല്ല (ഹിസ്ബുള്ളയുടെ സെക്രട്ടറി ജനറൽ) എന്നിവരുടെ പ്രഭാഷണങ്ങൾ ഈ മതപരമായ പഠനപരിപാടികളിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref name="RAND4" />{{rp|99}}<ref>{{cite web|url=http://www.thenational.scot/world/profile-the-crisis-in-yemen.1317|title=Profile: The crisis in Yemen|access-date=11 April 2015|date=23 March 2015|work=thenational.scot|archive-url=https://web.archive.org/web/20150415141147/http://www.thenational.scot/world/profile-the-crisis-in-yemen.1317|archive-date=15 April 2015|url-status=live}}</ref> യൂറോപ്യൻ കൗൺസിൽ ഓൺ ഫോറിൻ റിലേഷൻസിലെ ആദം ബാരൺ, ഹൂതികളുടെ ഈ സംഘടനാ രൂപീകരണത്തെ വിദേശ ഇടപെടലുകൾക്കെതിരെയുള്ള അവരുടെ ഒരു പ്രതികരണമായാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. യമനിൽ സൗദി-സ്വാധീനമുള്ള ആശയധാരകളിൽ നിന്നുണ്ടാകാവുന്ന ഭീഷണിക്കെതിരെ സെയ്ദി വിഭാഗത്തിന്റെ പിന്തുണ ഉറപ്പിക്കുക, മുൻ യമൻ സർക്കാർ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയുമായി]] ഉണ്ടാക്കിയ സഖ്യത്തെ പരസ്യമായി എതിർക്കുക എന്നിവയാണ് ഇവരുടെ പൊതുവായ നിലപാടുകളിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നത്. സർക്കാരിന്റെ അഴിമതി, ഹൂതികളുടെ പ്രധാന തട്ടകമായ സാദ മേഖലയുടെ വലിയൊരു ഭാഗത്തിന്റെ അവഗണ എന്നിവയും ഈ ഗ്രൂപ്പിന്റെ പ്രധാന ആവലാതികളിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref name="PoliticoMagazt,ine">{{cite news|author=Adam Baron|date=25 March 2015|title=What Went Wrong with Yemen|url=https://www.politico.com/magazine/story/2015/03/yemen-intervention-116396.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150812213233/http://www.politico.com/magazine/story/2015/03/yemen-intervention-116396.html|archive-date=12 August 2015|access-date=18 September 2015|work=Politico}}</ref> 2004-ൽ കൊല്ലപ്പെട്ട പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപകനേതാവായിരുന്ന ഹുസൈൻ അൽ-ഹൂത്തിക്ക് 'ബിലീവിംഗ് യൂത്ത്' എന്ന സംഘടനയുമായി ഔദ്യോഗിക ബന്ധമൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെങ്കിലും, 2003-ലെ ഇറാഖ് അധിനിവേശത്തിന് ശേഷം ചില സെയ്ദി വിഭാഗക്കാരെ തീവ്രവാദ ആശയങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹവും ഒരു പങ്കുവഹിച്ചിരുന്നുവെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ബിലീവിംഗ് യൂത്തുമായി ബന്ധമുള്ള യമനിലെ യുവജനങ്ങൾ അമേരിക്കയ്ക്കും ഇസ്രായേലിനും എതിരായ മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ ഹൃദയത്തിലേറ്റിക്കൊണ്ട് സനയിലെ അൽ-സാലിഹ് പള്ളിയിൽ വെള്ളിയാഴ്ച പ്രാർത്ഥനയ്ക്ക് ശേഷം അവ മുഴക്കിയിരുന്നു. ഇത്തരം മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ മുഴക്കുന്നതിൽ ഹൂതി അനുയായികൾ കാണിച്ച നിഷ്കർഷ അധികൃതരുടെ ശ്രദ്ധ ആകർഷിക്കുകയും, ഹൂതി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്വാധീനവ്യാപ്തിയെക്കുറിച്ച് സർക്കാരിന്റെ ആശങ്ക വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. "ഇന്ന് ഹൂതികൾ 'അമേരിക്കയ്ക്ക് മരണം' എന്ന് മുദ്രാവാക്യം വിളിച്ചാൽ, നാളെ അവർ '[യമൻ] പ്രസിഡന്റിന് മരണം' എന്ന് മുദ്രാവാക്യം വിളിച്ചേക്കാമെന്ന് സുരക്ഷാ അധികൃതർ വിശ്വസിച്ചു."<ref>{{cite web|url=https://reliefweb.int/report/yemen/yemen-conflict-saada-governorate-analysis|title=Yemen: The conflict in Saada Governorate – analysis|access-date=3 June 2025|date=24 July 2008|website=[[ReliefWeb]]}}</ref> 2004-ൽ സനയിൽ വെച്ച് ബിലീവിംഗ് യൂത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ 800 അനുയായികൾ അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് അന്നത്തെ പ്രസിഡന്റ് അലി അബ്ദുള്ള സാലിഹ്, സനയിൽ വെച്ച് ഒരു കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്കായി ഹുസൈൻ അൽ-ഹൂത്തിയെ ക്ഷണിച്ചെങ്കിലും ഹുസൈൻ ക്ഷണം നിരസിച്ചു. ജൂൺ 18-ന്, ഹുസൈനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നതിനായി സാലിഹ് സർക്കാർ സേനയെ അയച്ചു.<ref name="IRIN22" /> കേന്ദ്ര സർക്കാരിനെതിരെ കലാപം അഴിച്ചുവിട്ടുകൊണ്ട് ഹുസൈൻ ഇതിനോട് പ്രതികരിച്ചെങ്കിലും സെപ്റ്റംബർ 10 ന് കൊല്ലപ്പെട്ടു.<ref name="BBC-News-2004a2" /> 2010-ൽ ഒരു വെടിനിർത്തൽ കരാർ ഉണ്ടാകുന്നത് വരെ ആ സായുധ കലാപം ഇടയ്ക്കിടെ തുടർന്നിരുന്നു.<ref name="AlJazIntro2" /> നീണ്ടുനിന്ന ഈ സംഘർഷത്തിനിടയിൽ, വടക്കൻ യെമനിലെ ഹൂതി കലാപം അടിച്ചമർത്തുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ യെമൻ അവരുടെ കരസേനയെയും വ്യോമസേനയെയും ഉപയോഗിച്ചു. സൗദി അറേബ്യ ഹൂത്തി-വിരുദ്ധ പോരാട്ടങ്ങളിൽ യെമനോട് പങ്കുചേർന്നെങ്കിലും, സാലിഹിനെയും സൗദി സൈന്യത്തെയും പരാജയപ്പെടുത്തുന്നതിൽ ഹൂത്തികൾ വിജയിച്ചു. ബ്രൂക്കിംഗ്സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ ഒരു കണക്കനുസരിച്ച്, ഹൂതികളെ എതിരിടുന്നതിനായി തങ്ങളുടെ സൈന്യത്തിനുവേണ്ടി കോടിക്കണക്കിന് ഡോളർ ചെലവഴിച്ച സൗദികൾക്കിടയിൽ ഹൂതികളുടെ ഈ വിജയം നാണംകെടുത്തുന്ന ഒന്നായിത്തീർന്നു.<ref name="Riedel-2017">{{cite news|last=Riedel|first=Bruce|author-link=Bruce Riedel|date=18 December 2017|title=Who are the Houthis, and why are we at war with them?|url=https://www.brookings.edu/blog/markaz/2017/12/18/who-are-the-houthis-and-why-are-we-at-war-with-them/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612163411/https://www.brookings.edu/blog/markaz/2017/12/18/who-are-the-houthis-and-why-are-we-at-war-with-them/|archive-date=12 June 2018|access-date=12 June 2018|work=[[Brookings Institution]]}}</ref> 2011-ലെ യെമൻ വിപ്ലവത്തേത്തുടർന്നു നടന്ന ദേശീയ സംവാദ സമ്മേളനത്തിലും (NDC) ഹൂതികൾ പങ്കെടുത്തു.<ref>{{cite web|url=http://www.crisisgroup.org/en/regions/middle-east-north-africa/iraq-iran-gulf/yemen/154-the-huthis-from-saada-to-sanaa.aspx|title=The Huthis: From Saada to Sanaa|access-date=29 November 2014|date=10 June 2014|series=Middle East Report N°154|publisher=International Crisis Group|archive-url=https://web.archive.org/web/20150409032931/http://www.crisisgroup.org/en/regions/middle-east-north-africa/iraq-iran-gulf/yemen/154-the-huthis-from-saada-to-sanaa.aspx|archive-date=9 April 2015|url-status=dead}}</ref> എന്നാൽ, യെമനെ ദരിദ്രവും സമ്പന്നവെന്ന നിലയിൽ രണ്ട് മേഖലകളായി വിഭജിക്കുന്നുവെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയും, എൻ.ഡി.സി.യിലെ തങ്ങളുടെ പ്രതിനിധി വധിക്കപ്പെട്ടതിലും പ്രതിഷേധിച്ച്, 2011 നവംബറിലെ ഗൾഫ് സഹകരണ കൗൺസിൽ കരാറിലെ വ്യവസ്ഥകളെ അവർ തള്ളിപ്പറഞ്ഞു.<ref>{{cite news|date=11 February 2014|title=Yemen Al Houthi rebels slam federation plan as unfair|url=http://gulfnews.com/news/gulf/yemen/yemen-al-houthi-rebels-slam-federation-plan-as-unfair-1.1289512|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140312050925/http://gulfnews.com/news/gulf/yemen/yemen-al-houthi-rebels-slam-federation-plan-as-unfair-1.1289512|archive-date=12 March 2014|access-date=16 March 2014|newspaper=Gulf News}}</ref><ref>{{cite news|last=al-Hassani|first=Mohammed|date=6 February 2014|title=Houthi Spokesperson Talks to the Yemen Times|url=http://www.yementimes.com/en/1753/intreview/3454/Houthi-spokesperson-talks-to-the-Yemen-Times.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140316103201/http://yementimes.com/en/1753/intreview/3454/Houthi-spokesperson-talks-to-the-Yemen-Times.htm|archive-date=16 March 2014|access-date=16 March 2014|newspaper=Yemen Times}}</ref> വിപ്ലവം പുരോഗമിക്കവേ, ഹൂതികൾ യെമിലനെ കൂടുതൽ പ്രദേശങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണം നേടി. 2011 നവംബർ 9-ഓടെ, യെമനിലെ രണ്ട് പ്രധാന ഗവർണറേറ്റുകളുടെ (സാദ, അൽ ജൗഫ്) നിയന്ത്രണം ഹൂതികളുടെ കൈവശമായതോടൊപ്പം; മൂന്നാമതൊരു ഗവർണറേറ്റ് (ഹജ്ജ) കൂടി അവരുടെ കൈവശത്തിലാകുമെന്ന സ്ഥിതി സംജാതമായി.<ref>{{cite news|date=29 November 2011|title=Houthis Close to Control Hajjah Governorate, Amid Expectations of Expansion of Control over Large Parts of Northern Yemen|url=http://www.islamtimes.org/vdcirrazyt1azq2.ilct.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120405064347/http://www.islamtimes.org/vdcirrazyt1azq2.ilct.html|archive-date=5 April 2012|access-date=9 November 2011|work=Islam Times}}</ref> ഇത് യെമൻ തലസ്ഥാനമായ സൻആയ്‌ക്കെതിരെ നേരിട്ടൊരു ആക്രമണം നടത്താൻ അവരെ പ്രാപ്തരാക്കുമായിരുന്നു.<ref>{{cite news|date=9 November 2011|title=Al-Houthi Expansion Plan in Yemen Revealed|url=http://yemenpost.net/Detail123456789.aspx?ID=3&SubID=4288&MainCat=3|archive-url=https://web.archive.org/web/20111109115052/http://yemenpost.net/Detail123456789.aspx?ID=3&SubID=4288&MainCat=3|archive-date=9 November 2011|newspaper=Yemen Post}}</ref> 2012 മെയ് മാസത്തിൽ, സാദ, അൽ ജൗഫ്, ഹജ്ജ എന്നീ ഗവർണറേറ്റുകളുടെ ഭൂരിഭാഗം പ്രദേശങ്ങളും ഹൂതികളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാണെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടു. കൂടാതെ, അവർക്ക് ചെങ്കടലിലേക്ക് സുഗമമായ പ്രവേശനം ലഭിക്കുകയും, കൂടുതൽ സംഘർഷങ്ങൾക്കുള്ള മുന്നൊരുക്കമെന്ന നിലയിൽ സനായുടെ വടക്ക് ഭാഗത്ത് തടസ്സങ്ങൾസ്ഥാപിക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തിരുന്നു.<ref>{{cite news|title=New war with al-Houthis is looming|url=http://www.yobserver.com/front-page/10022057.html|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20120520160942/http://www.yobserver.com/front-page/10022057.html|archive-date=20 May 2012|access-date=23 January 2013|work=Yemen observer}}</ref> 2014 സെപ്റ്റംബറോടെ, യെമൻ തലസ്ഥാനമായ സനായിലെ സർക്കാർ കെട്ടിടങ്ങളും ഒരു റേഡിയോ സ്റ്റേഷനും ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ ഹൂതികളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite news|title=Houthis seize government buildings in Sanaa|url=http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2014/09/houthis-control-government-buildings-sanaa-2014921141611393880.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140922084435/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2014/09/houthis-control-government-buildings-sanaa-2014921141611393880.html|archive-date=22 September 2014|access-date=21 September 2014|publisher=Al Jazeera}}</ref> സനയുടെ ബാക്കി ഭാഗങ്ങളിലേക്കും റദാ പോലുള്ള മറ്റ് പട്ടണങ്ങളിലേക്കും ഹൂതികളുടെ നിയന്ത്രണം വ്യാപിച്ചെങ്കിലും, [[അൽ ഖാഇദ|അൽ-ഖ്വയ്ദയിൽ]] നിന്ന് അവർക്ക് ശക്തമായ വെല്ലുവിളി നേരിടേണ്ടിവന്നു. [[സൗദി അറേബ്യ]] യെമനിലെ അവരുടെ എതിരാളികളെ സഹായിക്കുമ്പോൾ, ഹൂതികൾ ഇറാനിൽ നിന്ന് സഹായം സ്വീകരിച്ചിരുന്നതായി ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ വിശ്വസിച്ചിരുന്നു.<ref name="NYT010715">{{cite news|author1=Kareem Fahim|date=7 January 2015|title=Violence Grows in Yemen as Al Qaeda Tries to Fight Its Way Back|url=https://www.nytimes.com/2015/01/08/world/violence-grows-in-yemen-as-al-qaeda-tries-to-fight-its-way-back.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150108151459/http://www.nytimes.com/2015/01/08/world/violence-grows-in-yemen-as-al-qaeda-tries-to-fight-its-way-back.html|archive-date=8 January 2015|access-date=8 January 2015|work=The New York Times}}</ref> 2015 ജനുവരി 20-ന് ഹൂതി വിമതർ തലസ്ഥാനത്തെ പ്രസിഡൻ്റിൻ്റെ കൊട്ടാരം പിടിച്ചെടുത്തു. പിടിച്ചെടുക്കുന്ന സമയത്ത് പ്രസിഡൻ്റ് അബ്ദ്രാബ്ബു മൻസൂർ ഹാദി കൊട്ടാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന് പരിക്കൊന്നും സംഭവിച്ചില്ല.<ref>{{cite news|date=20 January 2015|title=Yemen Houthi rebels 'seize presidential palace'|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-30903516|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180528095042/http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-30903516|archive-date=28 May 2018|access-date=21 June 2018|work=BBC News}}</ref> 2015 ഫെബ്രുവരി 6-ന് ഈ പ്രസ്ഥാനം യെമൻ ഭരണകൂടത്തിൻ്റെ നിയന്ത്രണം ഔദ്യോഗികമായി ഏറ്റെടുത്തുകൊണ്ട് പാർലമെൻ്റ് പിരിച്ചുവിടുകയും തങ്ങളുടെ 'വിപ്ലവ സമിതി'യെ യെമനിലെ ഭരണാധികാര സമിതിയായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="government2" /> മാർച്ച് 20-ന് ഉച്ചയ്ക്കുള്ള പ്രാർത്ഥനാവേളയിൽ അൽ-ബദർ, അൽ-ഹഷൂഷ് എന്നീ പള്ളികൾക്കുനേരെ ചാവേറാക്രമണം നടക്കുകയും, ഇസ്‌ലാമിക് സ്റ്റേറ്റ് അതിൻ്റെ ഉത്തരവാദിത്തം ഉടനടി ഏറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ സ്ഫോടനങ്ങളിൽ 142 ഹൂതി വിശ്വാസികൾ കൊല്ലപ്പെടുകയും 351-ലധികം പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു; യെമൻ്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും മാരകമായ ഭീകരാക്രമണമായിരുന്നു ഇത്.<ref>{{cite news|date=20 March 2015|title=Death toll hits 142 from attacks in Yemen mosques|url=http://www.albawaba.com/news/two-mosques-yemen-attacked-suicide-bombers-during-friday-prayers-many-injured-671470|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150322235853/http://www.albawaba.com/news/two-mosques-yemen-attacked-suicide-bombers-during-friday-prayers-many-injured-671470|archive-date=22 March 2015|newspaper=Al Bawaba}}</ref> മേഖലയിൽ അധിവസിക്കുന്ന സുന്നി വിഭാഗങ്ങൾക്ക് ഹൂതികളിൽ നിന്ന് ഭാവിലുണ്ടായേക്കാവുന്ന ഭീഷണികൾ കണക്കിലെടുത്ത്, 2015 മാർച്ച് 27-ന് [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയുടെ]] നേതൃത്വത്തിൽ [[ബഹ്റൈൻ|ബഹ്‌റൈൻ]], [[ഖത്തർ]], [[കുവൈറ്റ്]], [[ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകൾ|യു.എ.ഇ]], [[ഈജിപ്റ്റ്|ഈജിപ്ത്]], [[ജോർദാൻ]], [[മൊറോക്കൊ|മൊറോക്കോ]], [[സുഡാൻ]] എന്നിവരടങ്ങുന്ന ഗൾഫ് സഖ്യം യെമനിൽ വ്യോമാക്രമണം നടത്തി. വ്യോമാക്രമണങ്ങളുടെ ആസൂത്രണത്തിലും, അതുപോലെ തന്നെ ലോജിസ്റ്റിക്, രഹസ്യാന്വേഷണ പിന്തുണ നൽകുന്നതിലും സഹായിച്ചുകൊണ്ട് അമേരിക്കയും ഈ സൈനിക സഖ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായി. ഹൂതികളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള യെമനിലെ പ്രദേശങ്ങളിൽ സൗദി നേതൃത്വത്തിൽ ഏർപ്പെടുത്തിയ നാവിക ഉപരോധത്തിൽ യു.എസ്. നാവികസേനയും സജീവമായി പങ്കുചേർന്നിരുന്നതോടെ യെമനിൽ ക്ഷാമം പടർന്നുപിടിക്കുന്നതിന് പ്രധാന കാരണമായത് ഈ ഉപരോധമാണെന്ന് മാനുഷിക സഹായ സംഘടനകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:മത ദേശീയവാദം]] <references /> esefsyk68y5d1qj2ivoxrvtp7kv67y8 4675485 4675483 2026-10-12T12:28:46Z Malikaveedu 16584 4675485 wikitext text/x-wiki {{Infobox political party | name = അൻസാർ അള്ളാഹ് | native_name = {{nobold|{{lang|ar|أنصار الله}}}} | native_name_lang = ar | predecessor = [[Believing Youth (Yemen)|ബിലീവിംഗ് യൂത്ത്]]<ref>{{Cite web |date=28 February 2015 |title=The rise of Yemen's Houthi rebels |url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-31645145 |work=BBC News}}</ref> | caption = ഹൂതികൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന ലോഗോ. ഇതിന്റെ അർത്ഥം ഇതാണ്: "വിശ്വസിച്ചവരേ, നിങ്ങൾ ദൈവത്തിന്റെ പിന്തുണക്കാരാകൂ (അൻസാർ അല്ലാഹ്)." ([[Quran 61:14]]) | image = | logo = Ansar Allah Logo.svg | membership = 100,000 (2011)<ref>Almasmari, Hakim. [https://edition.cnn.com/2011/11/27/world/meast/yemen-clashes/index.html "Medics: Militants raid Yemen town, killing dozens"]. [https://edition.cnn.com/2011/11/27/world/meast/yemen-clashes/index.html], [[CNN]], 27 November 2011.</ref><ref>[http://www.yemenpost.net/Detail123456789.aspx?ID=3&SubID=4393&MainCat=3 Houthis Kill 24 in North Yemen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171019231456/http://www.yemenpost.net/Detail123456789.aspx?ID=3&SubID=4393&MainCat=3 |date=19 October 2017}}, 27 November 2011.</ref><br />200,000 (2020)<ref>{{cite web |date=10 February 2021 |title=The myth of stability: Infighting and repression in Houthi-controlled territories |url=https://reliefweb.int/report/yemen/myth-stability-infighting-and-repression-houthi-controlled-territories |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220519061231/https://reliefweb.int/report/yemen/myth-stability-infighting-and-repression-houthi-controlled-territories |archive-date=19 May 2022 |access-date=10 February 2021 |publisher=OCHA}}</ref><br />220,000 (2022)<ref name=AAFC /><br />350,000 (2024)<ref name="AAFC">{{cite web |date=3 November 2024 |title=UN expert: Iran transformed Yemen's Houthi rebels into potent military force |url=https://www.voanews.com/a/un-expert-iran-transformed-yemen-s-houthi-rebels-into-potent-military-force/7849814.html? |access-date=21 August 2025}}</ref> | religion = [[ഷിയാ ഇസ്‌ലാം]] ([[Zaydism|സയിദി]]){{efn|name=twelver}} | flag = Ansarullah Flag Vector.svg | founded = {{start date and age|1994}} | ideology = {{tree list}} * [[ഖൊമേനിസം]]<ref name="Sana"/><ref name="The World Almanac of Islamism"/><ref name="congress">{{cite news |date=8 December 2020 |title=Yemen: Civil War and Regional Intervention |url=https://fas.org/sgp/crs/mideast/R43960.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210807074027/https://fas.org/sgp/crs/mideast/R43960.pdf |archive-date=7 August 2021 |access-date=13 February 2021 |work=Congressional Research |quote=The Houthi movement (formally known as Ansar Allahor Partisans of God) is a predominantly Zaydi Shia revivalist political and insurgent movement formed in the northern Yemeni governorate of Saada under the leadership of members of the Houthi family.}}</ref> ** [[ഷിയാ ഇസ്‌ലാമിസം]]<ref name="Sana">{{Cite web |author1=Mohammed Almahfali |author2=James Root |date=13 February 2020 |title=How Iran's Islamic Revolution Does, and Does Not, Influence Houthi Rule in Northern Yemen |url=https://sanaacenter.org/publications/analysis/9050 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230404044731/https://sanaacenter.org/publications/analysis/9050 |archive-date=4 April 2023 |access-date=4 April 2023 |website=Sana'a Center For Strategic Studies |language=en}}</ref><ref name="The World Almanac of Islamism">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=9OmjMIXfbD8C&q=Abdul-Malik+Badreddin+al-Houthi&pg=PA250 |title=The World Almanac of Islamism |date=27 October 2011 |publisher=Rowman & Littlefield Publishers |isbn=9781442207158 |access-date=6 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230117130601/https://books.google.com/books?id=9OmjMIXfbD8C&q=Abdul-Malik+Badreddin+al-Houthi&pg=PA250 |archive-date=17 January 2023 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |date=19 December 2017 |title=The Islamist philosophy 'Qutbism' could be entering America's national security vernacular |url=https://thehill.com/opinion/international/365552-the-islamist-philosophy-qutbism-could-be-entering-americas-national/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210817155724/https://thehill.com/opinion/international/365552-the-islamist-philosophy-qutbism-could-be-entering-americas-national/ |archive-date=17 August 2021 |access-date=19 December 2017 |website=The Hill |quote=McMaster's Qutbism comments are occurring simultaneously with U.S. ambassador to the United Nations Nikki Halley's proof of Iranian support for Houthi missiles. The timing of the Trump administration's push connects the dots between Iran, Houthis and Qutabists supported by Turkey and Qatar.}}</ref> ** [[പാൻ-ഇസ്‌ലാമിസം]]<ref name="Houthis">{{cite web |date=7 October 2022 |title=Houthis |url=https://sawabcenter.org/extremist-organizations/houtis/ |access-date=18 September 2023 |website=Sabwa Center}}</ref><ref name="wilson"/> ** [[സാമ്രാജ്യത്വവിരുദ്ധത]]<ref name="Sana"/><ref name="Yemen in crisis"/> ** [[സയണിസ്റ്റ് വിരുദ്ധത]]<ref name="Yemen in crisis"/> * [[അറബ് ദേശീയത]]<ref name="Houthis"/><ref name="wilson"/><ref name="Orkaby" /> ** [[പാൻ-അറബിസം]]<ref name=Houthis/> * [[Yemenis|യമനി ദേശീയത]]<ref name="wilson" /><ref name="Orkaby" /> * [[Zaydism|സൈദി]] [[Islamic revival|പുനരുജ്ജീവനവാദം]]<ref>{{cite web |date=25 September 2014 |title=What is the Houthi Movement? |url=http://tonyblairfaithfoundation.org/religion-geopolitics/commentaries/backgrounder/what-houthi-movement |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006141708/http://tonyblairfaithfoundation.org/religion-geopolitics/commentaries/backgrounder/what-houthi-movement |archive-date=6 October 2014 |access-date=2 October 2014 |publisher=Tony Blair Faith Foundation}}</ref> * [[ജനപക്ഷവാദം]]<ref name="wilson" /> {{tree list/end}} | lang1 = Ansar Allah | name_lang1 = | leader = [[അബ്ദുൽ-മാലിക് അൽ-ഹൂതി]] (since 2004)<br />[[ഹുസൈൻ അൽ-ഹൂതി]]{{KIA}}<br />(1994–2004) | leader2_title = [[Party spokesperson|വക്താവ്]] | leader2_name = മുഹമ്മദ് അബ്ദുൽ സലാം<ref>{{cite news |date=25 April 2018 |title=Mohammed Abdul Salam denies news in Saudi channel |url=https://www.yemenpress.org/yemen/mohammed-abdul-salam-denies-news-in-saudi-channel/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180827144012/https://www.yemenpress.org/yemen/mohammed-abdul-salam-denies-news-in-saudi-channel/ |archive-date=27 August 2018 |access-date=28 August 2018 |website=Yemen Press}}</ref> | headquarters = [[സാദ]] (1994-2014)<br />[[സനാ]] (since [[Houthi takeover in Yemen|2014]]) | country = [[Houthi-controlled territory of Yemen|Yemen]], including [[Saudi Arabia–Yemen border]]<ref>{{cite news |title=Infographic: Yemen's war explained in maps and charts |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/2/9/yemens-war-explained-in-maps-and-charts-interactive |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220209125157/https://www.aljazeera.com/news/2022/2/9/yemens-war-explained-in-maps-and-charts-interactive |archive-date=9 February 2022 |access-date=9 February 2022 |publisher=Al Jazeera}}</ref> | affiliation1_title = Allies | affiliation1 = {{collapsible list|title = State allies |<!-- "state" implies international recognition, essentially UN members --> {{unbulletedlist| {{flag|China}} (alleged)<ref name="g416">{{cite web | last=Salami | first=Mohammad | title=China Sends Houthis Dual-Use Technology to Boost Influence and Undercut the US • Stimson Center | website=Stimson Center | date=2025-08-12 | url=https://www.stimson.org/2025/china-sends-houthis-dual-use-technology-to-boost-influence-and-undercut-the-us/ | access-date=2026-07-25}}</ref> | {{flag|Iran}}<ref>{{Cite journal |last1=Delband |first1=Mehdi |last2=Abdakhodaei |first2=Mojtaba |date=16 February 2022 |title=The foreign policy of the Islamic Republic of Iran regarding the Yemen crisis (original in Persian:سیاست خارجی جمهوری اسالمی ای ران در قبال بحران یمن) |url=https://www.bsrq.ir/article_149537_2928162beced93bf7d9d395d23dbe7d6.pdf |journal=Research Institute for Islamic Revolution Studies and Research (Original in Persian: پژوهشکده مطالعات و تحقیقات انقلاب اسلامی) |volume=1 |pages=1 }} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{Cite web |date=16 January 2024 |title=Ali Khamenei, supporting the Houthi attacks on ships, expressed hope that "these efforts will continue." |url=https://parsi.euronews.com/2024/01/16/ali-khameneis-support-for-yemens-houthi-attacks-in-red-sea-we-hope-it-will-continue |access-date=9 January 2025 |website=euronews |language=fa}}</ref><ref name=Iran_support /> | {{flag|North Korea}} (alleged){{efn|<ref name="Korea">{{cite news |date=17 August 2015 |title=North Korea's Balancing Act in the Persian Gulf |url=https://www.huffingtonpost.com/samuel-ramani/north-koreas-balancing-ac_b_7995688.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150817222418/http://www.huffingtonpost.com/samuel-ramani/north-koreas-balancing-ac_b_7995688.html |archive-date=17 August 2015 |access-date=17 August 2015 |work=The Huffington Post |quote=North Korea's military support for Houthi rebels in Yemen is the latest manifestation of its support for anti-American forces.}}</ref><ref>{{cite web |date=30 September 2019 |title=The September 14 drone attack on Saudi oil fields: North Korea's potential role &#124; NK News |url=https://www.nknews.org/2019/09/the-september-14-drone-attack-on-saudi-oil-fields-north-koreas-potential-role/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191011033136/https://www.nknews.org/2019/09/the-september-14-drone-attack-on-saudi-oil-fields-north-koreas-potential-role/ |archive-date=11 October 2019 |access-date=11 October 2019}}</ref><ref name="North Korean weapons aid 1">{{cite news |date=5 February 2019 |title=North Korea is hiding nukes and selling weapons, alleges confidential UN report |url=https://www.cnn.com/2019/02/05/asia/north-korea-nuclear-sanctions-prep-intl/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220601084141/https://www.cnn.com/2019/02/05/asia/north-korea-nuclear-sanctions-prep-intl/index.html |archive-date=1 June 2022 |access-date=5 February 2019 |quote=The summary also accuses North Korea of violating a UN arms embargo and supplying small arms, light weapons and other military equipment to Libya, Sudan, and Houthi rebels in Yemen, through foreign intermediaries. |agency=CNN}}</ref><ref name="North Korean weapons aid 2">{{cite news |date=4 August 2018 |title=Secret UN report reveals North Korea attempts to supply Houthis with weapons |url=https://english.alarabiya.net/en/News/gulf/2018/08/04/Secret-UN-report-reveals-North-Korea-weapons-sale-attempts-to-Yemen-s-Houthis.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180804070407/https://english.alarabiya.net/en/News/gulf/2018/08/04/Secret-UN-report-reveals-North-Korea-weapons-sale-attempts-to-Yemen-s-Houthis.html |archive-date=4 August 2018 |access-date=4 August 2018 |quote=The report said that experts were investigating efforts by the North Korean Ministry of Military Equipment and Korea Mining Development Trading Corporation (KOMID) to supply conventional arms and ballistic missiles to Yemen's Houthi group. |agency=Al-Arabiya}}</ref><ref>{{cite web |date=3 March 2021 |title=Panel investigates North Korean weapon used in Mogadishu attack on UN compound |url=https://www.nknews.org/pro/panel-investigates-north-korean-weapon-used-in-mogadishu-attack-on-un-compound/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220408140554/https://www.nknews.org/pro/panel-investigates-north-korean-weapon-used-in-mogadishu-attack-on-un-compound/ |archive-date=8 April 2022 |access-date=13 March 2021}}</ref>}} | {{flag|Oman}} (alleged,<ref>{{Cite web |author1=Ahmad Sharawi |author2=Jonathan Schanzer|date=March 7, 2025 |title=Oman Is Supporting The Houthis: It Should Be Held To Account |url=https://www.fdd.org/analysis/op_eds/2025/03/07/oman-is-supporting-the-houthis-it-should-be-held-to-account/ |access-date=2026-02-23 |website=FDD |language=en}}</ref><ref name="Oman 01">{{cite news |date=12 October 2016 |title=Just how neutral is Oman in Yemen war? |url=https://www.al-monitor.com/pulse/ru/contents/articles/originals/2016/10/oman-neutral-saudi-war-iran-houthis.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181018003115/https://www.al-monitor.com/pulse/ru/contents/articles/originals/2016/10/oman-neutral-saudi-war-iran-houthis.html |archive-date=18 October 2018 |access-date=17 October 2018 |quote=Just how neutral is Oman in Yemen war? |agency=Al-Monitor}}</ref><ref name="Oman 02">{{cite news |date=6 July 2017 |title=Yemen War and Qatar Crisis Challenge Oman's Neutrality |url=http://www.mei.edu/content/article/oman-s-high-stakes-yemen |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181018003134/http://www.mei.edu/content/article/oman-s-high-stakes-yemen |archive-date=18 October 2018 |access-date=17 October 2018 |quote=Yemen War and Qatar Crisis Challenge Oman's Neutrality |agency=Middle East Institute}}</ref> denied by Oman)<ref name="Oman 03">{{cite news |date=22 July 2017 |title=Oman is a mediator in Yemen. Can it play the same role in Qatar? |url=https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2017/07/22/oman-is-a-mediator-in-yemen-can-it-play-the-same-role-in-qatar/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181018004634/https://www.washingtonpost.com/news/monkey-cage/wp/2017/07/22/oman-is-a-mediator-in-yemen-can-it-play-the-same-role-in-qatar/ |archive-date=18 October 2018 |access-date=17 October 2018 |quote=Oman is a mediator in Yemen. Can it play the same role in Qatar? |agency=The Washington Post}}</ref><ref>{{cite web |title=Oman denies arms smuggled through border to Houthis |url=http://www.middleeasteye.net/news/oman-denies-arms-smuggled-through-border-houthis |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190426151625/https://www.middleeasteye.net/news/oman-denies-arms-smuggled-through-border-houthis |archive-date=26 April 2019 |access-date=13 June 2018 |website=Middle East Eye}}</ref> | {{flag|Russia}} (alleged)<ref name="Mathews2024"/> }} }} {{collapsible list|title = Non-state allies|<!-- "state" implies international recognition, essentially UN members --> {{unbulletedlist| {{flagicon|Yemen}} [[Popular Committees (Yemen)|Houthi Popular Committees in Yemen]]<ref>{{cite web |date=19 March 2018 |title=Yemen's Military: From the Tribal Army to the Warlords |url=https://www.ispionline.it/en/pubblicazione/yemens-military-tribal-army-warlords-19919 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180614044831/https://www.ispionline.it/en/pubblicazione/yemens-military-tribal-army-warlords-19919 |archive-date=14 June 2018 |access-date=2 July 2018}}</ref> | {{flagicon image|General People's Congress flag.svg}} [[General People's Congress (Yemen)|General People's Congress]] (pro-[[Ali Abdullah Saleh|Saleh]] faction, 2014–2017;<ref name=Iran_support/><ref>{{cite web |date=3 December 2017 |title=Yemen's General People's Congress calls for 'uniting against Iranian project' |url=http://english.alarabiya.net/en/News/gulf/2017/12/03/Yemen-s-General-People-s-Congress-calls-for-uniting-against-Iranian-project-.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180624010534/http://english.alarabiya.net/en/News/gulf/2017/12/03/Yemen-s-General-People-s-Congress-calls-for-uniting-against-Iranian-project-.html |archive-date=24 June 2018 |access-date=1 January 2018 |website=English.AlArabiya.net}}</ref> pro-Houthi faction since 2017)<ref>{{cite news |date=23 January 2018 |title=Death of a leader: Where next for Yemen's GPC after murder of Saleh? |url=http://www.middleeasteye.net/news/when-leader-dies-how-yemen-gpc-fell-apart-after-murder-saleh-tareq-saudi-uae-aden-sanaa-1966816018 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180123134235/http://www.middleeasteye.net/news/when-leader-dies-how-yemen-gpc-fell-apart-after-murder-saleh-tareq-saudi-uae-aden-sanaa-1966816018 |archive-date=23 January 2018 |access-date=31 May 2018 |work=[[Middle East Eye]]}}</ref> | {{flag|Hezbollah}}<ref>{{cite news |date=27 September 2014 |title=Source: Hezbollah, Iran helping Hawthi rebels boost control of Yemen's capital |url=https://www.haaretz.com/news/middle-east/1.617924 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402140036/http://www.haaretz.com/news/middle-east/1.617924 |archive-date=2 April 2015 |access-date=31 March 2015 |newspaper=Haaretz}}</ref><ref name="Najran">{{cite news |last=Rafi |first=Salman |date=2 October 2015 |title=How Saudi Arabia's aggressive foreign policy is playing against itself |url=https://asiatimes.com/2015/10/how-saudi-arabias-aggressive-foreign-policy-is-playing-against-itself/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200929083129/https://asiatimes.com/2015/10/how-saudi-arabias-aggressive-foreign-policy-is-playing-against-itself/ |archive-date=29 September 2020 |access-date=23 January 2016 |agency=Asia Times}}</ref> | {{flagicon image|Single Color Flag - ffd700.png}} [[Harakat Hezbollah al-Nujaba]]<ref>{{cite web |title=Iraq's Nujaba, Yemen's Ansarullah Discuss US Threats – World news |url=https://www.tasnimnews.com/en/news/2019/05/11/2008991/iraq-s-nujaba-yemen-s-ansarullah-discuss-us-threats/amp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190511131929/https://www.tasnimnews.com/en/news/2019/05/11/2008991/iraq-s-nujaba-yemen-s-ansarullah-discuss-us-threats/amp |archive-date=11 May 2019 |access-date=9 October 2019 |work=Tasnim News Agency}}</ref> | {{flagicon image| Liwa Fatemiyoun infobox flag.png}} [[Liwa Fatemiyoun]]{{efn|<ref>{{cite web |date=28 September 2018 |title=State Department Report 1: Iran's Support for Terrorism |url=https://iranprimer.usip.org/blog/2018/oct/04/state-department-report-1-iran%E2%80%99s-support-terrorism |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20220502080710/https://iranprimer.usip.org/blog/2018/oct/04/state-department-report-1-iran%E2%80%99s-support-terrorism |archive-date=2 May 2022 |access-date=28 February 2022 |work=The Iran Primer}} "A report by the Foundation for the Defense of Democracy noted that some Afghan Fatemiyoun also deployed to Yemen to fight alongside the Houthis."</ref><ref>{{cite news |date=11 November 2017 |title=Iran Sent Them to Syria. Now Afghanistani Fighters Are a Worry at Home. |url=https://www.nytimes.com/2017/11/11/world/asia/afghanistan-iran-syria-revolutionary-guards.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190817195228/https://www.nytimes.com/2017/11/11/world/asia/afghanistan-iran-syria-revolutionary-guards.html |archive-date=17 August 2019 |access-date=12 November 2017 |work=[[New York Times]] |quote=Not only did Iran send smaller units of the Fatemiyoun to cross Syrian borders and fight in Yemen}}</ref><ref>{{Cite web |title=Iran boosting Yemeni Houthis with Syrian fighters: Local sources |url=https://www.aa.com.tr/en/middle-east/iran-boosting-yemeni-houthis-with-syrian-fighters-local-sources/2233092 |access-date=29 May 2025 |website=www.aa.com.tr}}</ref><ref>{{Cite web |last=al-Tamimi |first=Nabil Abdullah |title=IRGC smuggles foreign fighters into Yemen |url=https://diyaruna.com/en_GB/articles/cnmi_di/features/2021/07/28/feature-01 |access-date=22 June 2025 |website=Diyaruna |language=en-GB}}</ref>}} | {{flag|Hamas}} (since 2021)<ref>{{cite web |date=5 January 2021 |title=Houthis, Hamas merge diplomacy around prisoner releases – Al-Monitor: Independent, trusted coverage of the Middle East |url=https://www.al-monitor.com/originals/2021/01/yemen-houthis-release-saudi-palestinian-hamas-prisoners.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231021081505/https://www.al-monitor.com/originals/2021/01/yemen-houthis-release-saudi-palestinian-hamas-prisoners.html |archive-date=21 October 2023 |access-date=24 February 2023}}</ref><ref>{{cite web |date=16 June 2021 |title=Hamas awards 'Shield of Honor' to Houthi representative in Yemen, sparking outrage in Saudi Arabia |url=https://www.jns.org/hamas-awards-shield-of-honor-to-houthi-representative-in-yemen-sparking-outrage-in-saudi-arabia/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230224133811/https://www.jns.org/hamas-awards-shield-of-honor-to-houthi-representative-in-yemen-sparking-outrage-in-saudi-arabia/ |archive-date=24 February 2023 |access-date=24 February 2023}}</ref> | {{flagicon image|Flag of Edward England.svg}} [[Somali pirates]]<ref>{{cite news |date=24 February 2025 |title=Somali pirates have used the Red Sea Crisis and war in Gaza to stage a return |url=https://edition.cnn.com/2025/02/22/world/somali-pirates-red-sea-gaza-dg/index.html |work=CNN |quote=The Houthis rely on pirates for smuggling oil and weapons, Ahmed said. They also share intelligence on ships heading towards the Red Sea through the Gulf of Aden, he added.}}</ref> | {{flag|al-Shabaab}} (alleged)<ref>{{cite news |date=28 May 2025 |title=Expanding Al Shabaab–Houthi Ties Escalate Security Threats to Red Sea Region |url=https://africacenter.org/spotlight/al-shabaab-houthi-security-red-seal |work=Africa Center for Strategic Studies |quote=Al Shabaab gains improved materiel (weaponized drones, ballistic missiles) and training from this relationship. Al Shabaab is simultaneously able to further expand and entrench the criminal enterprises that fund its operations.The Houthis benefit from Al Shabaab's support of disruptive piracy activity in the Gulf of Aden and Western Indian Ocean as well as from more diversified supply arteries. This strengthens the Houthis' ability to threaten maritime traffic in the region while deepening their leverage vis-à-vis the United Nations-backed government in Yemen. }} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> }} }} {{collapsible list|title = Former allies |<!-- "state" implies international recognition, essentially UN members --> {{unbulletedlist| {{flag|Ba'athist Syria}}<ref>{{cite news |date=12 November 2020 |title=Yemen's Houthi-led govt appoints new envoy to Syria |url=https://www.middleeastmonitor.com/20201112-yemens-houthi-led-govt-appoints-new-envoy-to-syria/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201113161417/https://www.middleeastmonitor.com/20201112-yemens-houthi-led-govt-appoints-new-envoy-to-syria/ |archive-date=13 November 2020 |access-date=30 March 2021 |work=Middle East Monitor |quote=Yemen's Houthi-led National Salvation Government (NSG) has appointed a new ambassador to Syria, one of the countries alongside Iran which recognises the Sanaa-based government.}}</ref> (until 2023)<ref>{{cite news |date=12 October 2023 |title=Syria expels Houthi 'diplomatic mission' in Damascus |url=https://www.arabnews.com/node/2390246/middle-east |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231101052143/https://www.arabnews.com/node/2390246/middle-east |archive-date=1 November 2023 |access-date=1 November 2023 |work=Arab News}}</ref> | {{flag|Libyan Arab Jamahiriya}} (until 2011, alleged)<ref>{{cite web |date=4 September 2011 |title=Mana'a and al-Ahmar received money from Gaddafi to shake security of KSA, Yemen |url=http://www.yobserver.com/front-page/10021347.html |url-status=usurped |archive-url=https://web.archive.org/web/20110911043823/http://www.yobserver.com/front-page/10021347.html |archive-date=11 September 2011 |access-date=2 March 2021}}</ref>}} }} | affiliation2_title = Opponents | affiliation2 = {{collapsible list|title = State opponents |<!-- "state" implies international recognition, essentially UN members --> {{unbulletedlist| {{flag|Yemen}} ([[Presidential Leadership Council]]) | {{flag|Saudi Arabia}} | {{flag|United Arab Emirates}}<ref name="offensive" /> | {{flag|Egypt}}<ref name="offensive"/><ref name="cnn">{{cite news |date=26 March 2015 |title=Saudi Arabia launches airstrikes in Yemen |url=http://www.cnn.com/2015/03/25/middleeast/yemen-unrest/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190620050554/https://www.cnn.com/2015/03/25/middleeast/yemen-unrest/ |archive-date=20 June 2019 |access-date=25 March 2015 |agency=CNN}}</ref> | {{flag|Jordan}}<ref name="offensive" /> | {{flagicon|Sudan}} [[Republic of the Sudan (1985–2019)|Sudan]] (until 2019)<ref name="offensive" /> | {{flag|Bahrain}}<ref name="offensive">{{cite news |date=26 March 2015 |title=Egypt, Jordan, Sudan and Pakistan ready for ground offensive in Yemen: report |url=https://www.theglobeandmail.com/news/world/saudi-arabia-has-150000-troops-for-yemen-operation-report/article23628188/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150326221558/http://www.theglobeandmail.com/news/world/saudi-arabia-has-150000-troops-for-yemen-operation-report/article23628188/ |archive-date=26 March 2015 |access-date=26 March 2015 |work=[[The Globe and Mail]]}}</ref> | {{flag|Morocco}}<ref name="offensive" /> | {{flag|Kosovo}}<ref>{{Cite news |date=12 January 2024 |title=Kosovo came out in support of the USA and Britain against the Houthi rebels |url=https://www.koha.net/en/arboretum/405605/Kosovo-came-out-in-support-of-the-United-States-and-Britain-against-the-Houthi-rebels/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240312075811/https://www.koha.net/en/arboretum/405605/Kosovo-came-out-in-support-of-the-United-States-and-Britain-against-the-Houthi-rebels/ |archive-date=12 March 2024 |access-date=25 March 2024 |work=[[Koha Ditore]]}}</ref> | {{flag|Somalia}}<ref>{{cite web |date=21 March 2021 |title=Somalia condemns Houthi attack on Saudi Arabia |url=https://www.garoweonline.com/en/news/somalia/somalia-condemns-houthi-attack-on-saudi-arabia |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240913000616/https://www.garoweonline.com/en/news/somalia/somalia-condemns-houthi-attack-on-saudi-arabia |archive-date=13 September 2024 |access-date=18 January 2024 |work=[[Garowe Online]]}}</ref><ref>{{cite web |date=7 April 2015 |title=Somalia lends support to Saudi-led fight against Houthis in Yemen |url=https://www.theguardian.com/world/2015/apr/07/somalia-aids-saudi-led-fight-against-houthis-yemen |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180506042850/https://www.theguardian.com/world/2015/apr/07/somalia-aids-saudi-led-fight-against-houthis-yemen |archive-date=6 May 2018 |access-date=18 January 2024 |work=[[The Guardian]]}}</ref> | {{flag|Senegal}}<ref name="offensive" /> | {{flag|Belgium}}<ref>{{cite web |date=12 January 2024 |title=Belgium supports US-UK operation against Houthi rebels |url=https://www.brusselstimes.com/873518/belgium-supports-us-uk-operation-against-houthi-rebels |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240116210626/https://www.brusselstimes.com/873518/belgium-supports-us-uk-operation-against-houthi-rebels |archive-date=16 January 2024 |access-date=16 January 2024 |work=[[The Brussels Times]]}}</ref> | {{flag|France}}<ref>{{cite web |date=17 May 2019 |title=France Should Stop Fueling Saudi War Crimes in Yemen |url=https://www.hrw.org/news/2019/05/17/france-should-stop-fueling-saudi-war-crimes-yemen |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220526203048/https://www.hrw.org/news/2019/05/17/france-should-stop-fueling-saudi-war-crimes-yemen |archive-date=26 May 2022 |access-date=28 March 2022 |work=Human Rights Watch}}</ref><ref name="BBC22032022">{{cite web |date=22 March 2022 |title=Yemen: Why is the war there getting more violent? |url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-29319423 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180728081557/https://www.bbc.com/news/world-middle-east-29319423 |archive-date=28 July 2018 |access-date=28 March 2022 |work=BBC News}}</ref> | {{flag|Netherlands}}<ref>{{cite web |date=12 January 2024 |title=Americans and British attack Houthi targets in Yemen, the Netherlands supports |url=https://nos.nl/artikel/2504571-amerikanen-en-britten-vallen-houthi-doelen-in-jemen-aan-nederland-ondersteunt |website=[[NOS Nieuws]] |publisher=[[Nederlandse Omroep Stichting]]}}</ref> | {{flag|United States}}<ref name="Riedel-2017"/><ref name="m.jpost.com">{{cite web |date=28 May 2017 |title=Yemen's Houthis: New members of Iran's anti-Israeli/anti-American axis |url=http://m.jpost.com/Opinion/Yemens-Houthis-New-members-of-Irans-anti-Israelianti-American-axis-494170 |access-date=1 January 2018 |website=JPost.com}}</ref> | {{flag|United Kingdom}}<ref>{{cite web |date=7 January 2016 |title=Exclusive: UK Helping Saudi's Yemen Campaign |url=https://news.sky.com/story/exclusive-uk-helping-saudis-yemen-campaign-10333596 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220328052313/https://news.sky.com/story/exclusive-uk-helping-saudis-yemen-campaign-10333596 |archive-date=28 March 2022 |access-date=28 March 2022 |work=Sky News}}</ref> | {{flag|Canada}}<ref>{{cite web |date=12 January 2024 |title=Biden says Canada among nations supporting operation to stop Houthi attacks on commercial ships |url=https://www.cbc.ca/news/world/yemen-houthis-u-s-british-missile-strikes-1.7081398 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240112083455/https://www.cbc.ca/news/world/yemen-houthis-u-s-british-missile-strikes-1.7081398 |archive-date=12 January 2024 |access-date=12 January 2024 |website=[[CBC News]] |publisher=[[Canadian Broadcasting Corporation]]}}</ref> | {{flag|Australia}}<ref>{{cite web |last=Lyons |first=John |author-link=John Lyons (journalist) |date=12 January 2024 |title=Today, Biden said Australia was one of a number of allies that had provided support for the initial strikes. |url=https://www.abc.net.au/news/2024-01-12/uk-us-strike-houthi-targets-inside-yemen-over-red-sea-attacks/103313318 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240112083613/https://www.abc.net.au/news/2024-01-12/uk-us-strike-houthi-targets-inside-yemen-over-red-sea-attacks/103313318 |archive-date=12 January 2024 |access-date=12 January 2024 |website=[[ABC News (Australia)]] |publisher=[[Australian Broadcasting Corporation]]}}</ref> | {{flag|Israel}}<ref>{{cite web |date=28 May 2017 |title=Yemen's Houthis: New members of Iran's anti-Israeli/anti-American axis |url=https://m.jpost.com/Opinion/Yemens-Houthis-New-members-of-Irans-anti-Israelianti-American-axis-494170 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230117130534/https://www.jpost.com/opinion/yemens-houthis-new-members-of-irans-anti-israelianti-american-axis-494170 |archive-date=17 January 2023 |access-date=5 October 2018 |work=Jerusalem Post}}</ref> | {{flag|Seychelles}}<ref>{{cite web |title=The US and Allies Take Aim at Houthis and Iran With New Maritime Security Force |url=https://www.msn.com/en-us/news/world/the-us-and-allies-take-aim-at-houthis-and-iran-with-new-maritime-security-force/ar-AA1lQyfk |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240629213615/https://www.msn.com/en-us/news/world/the-us-and-allies-take-aim-at-houthis-and-iran-with-new-maritime-security-force/ar-AA1lQyfk |archive-date=29 June 2024 |access-date=22 December 2023 |website=[[MSN]]}}</ref> | {{flag|New Zealand}}<ref>{{cite web |date=12 January 2024 |title=New Zealand backs UK, US attacks on Houthi rebels in Yemen |url=https://www.rnz.co.nz/news/political/506575/new-zealand-backs-uk-us-attacks-on-houthi-rebels-in-yemen |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240116210511/https://www.rnz.co.nz/news/political/506575/new-zealand-backs-uk-us-attacks-on-houthi-rebels-in-yemen |archive-date=16 January 2024 |access-date=16 January 2024 |website=[[Radio New Zealand]] |agency=Reuters}}</ref> | {{flag|South Korea}}<ref>{{cite web |last1=Baldor |first1=Lolita C. |last2=Copp |first2=Tara |date=11 January 2024 |title=US, British militaries launch massive retaliatory strike against Iranian-backed Houthis in Yemen |url=https://apnews.com/article/yemen-houthis-biden-retaliation-attacks-0804b93372cd5e874a0dd03513fe36a2 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240112000252/https://apnews.com/article/yemen-houthis-biden-retaliation-attacks-0804b93372cd5e874a0dd03513fe36a2 |archive-date=12 January 2024 |website=[[Associated Press]]}}</ref><ref>{{cite web |date=24 January 2024 |title=Korea joins statement backing U.S., British strikes on Houthis |url=https://koreajoongangdaily.joins.com/news/2024-01-24/national/diplomacy/Korea-joins-statement-backing-US-British-strikes-on-Houthis/1966052 |access-date=24 January 2024 |website=Korea JoongAng Daily}}</ref> | {{flag|Sri Lanka}}<ref>{{Cite web |last=Mallawarachi |first=Bharatha |date=9 January 2024 |title=Sri Lanka to join US-led naval operations against Houthi rebels in Red Sea |url=https://abcnews.go.com/International/wireStory/sri-lanka-join-us-led-naval-operations-houthi-106217965 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240110012021/https://abcnews.go.com/International/wireStory/sri-lanka-join-us-led-naval-operations-houthi-106217965 |archive-date=10 January 2024 |access-date=10 January 2024 |website=[[ABC News (United States)|ABC News]] |language=en}}</ref> | {{flag|Ukraine}}<ref name="Ukraine">{{Cite news |date=22 February 2022 |title=Yemen's Houthi rebels declare support for Russia's Ukraine annexation |url=https://www.newarab.com/news/yemen-houthi-rebels-declare-support-russia-over-ukraine |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231213150057/https://www.newarab.com/news/yemen-houthi-rebels-declare-support-russia-over-ukraine |archive-date=13 December 2023 |access-date=13 December 2023 |work=The New Arab}}</ref> }} }} {{collapsible list|title = Non-state opponents|<!-- "state" implies international recognition, essentially UN members -->{{tree list}} * {{flagicon image|General People's Congress flag.svg}} [[General People's Congress (Yemen)|General People's Congress]] (pro-Hadi/Alimi faction) * {{flagicon image|Flag of the Muslim Brotherhood.png}} [[Muslim Brotherhood]]<ref>{{cite web |date=5 April 2015 |title=Rebels in Yemen abduct Sunni rivals amid Saudi airstrikes |url=https://www.cbsnews.com/news/rebels-in-yemen-abduct-sunni-rivals-amid-saudi-airstrikes/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210515231326/https://www.cbsnews.com/amp/news/rebels-in-yemen-abduct-sunni-rivals-amid-saudi-airstrikes/ |archive-date=15 May 2021 |access-date=20 December 2018 |via=The CBS News |quote=Muslim Brotherhood's branch in Yemen and a traditional power player in Yemen, had declared its support for the Saudi-led coalition bombing campaign against the rebels and their allies.}}</ref> ** {{flag|Hamas}} (until 2021)<ref>{{cite news |date=29 March 2015 |title=Hamas supports military operation for political legitimacy in Yemen |url=https://www.arabnews.com/saudi-arabia/news/725241 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220408140610/https://www.arabnews.com/saudi-arabia/news/725241 |archive-date=8 April 2022 |access-date=17 August 2021}}</ref> ** {{flagicon image|Flag of the Yemeni Congregation for Reform (al-Islah).svg}} [[Al-Islah (Yemen)|Al-Islah]]<ref>{{cite web |date=14 February 2016 |title=Saudi Arabia's Problematic Allies against the Houthis |url=https://www.thecairoreview.com/tahrir-forum/saudi-arabias-problematic-allies-against-the-houthis/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210418020920/https://www.thecairoreview.com/tahrir-forum/saudi-arabias-problematic-allies-against-the-houthis/ |archive-date=18 April 2021 |access-date=20 December 2018 |via=www.thecairoreview.com |quote=Saudi Arabia made sure to repair its relations with the MB Islah Party.. Consequently, Islah, which can get the job done in parts of northern Yemen, is one of a wide range of anti-Houthi/Saleh elements}}</ref><ref name="wilson"/> {{tree list/end}}{{unbulletedlist| {{flag|Al-Qaeda}} (intermittent)<ref>{{cite web |title=Al-Qaeda Announces Holy War against Houthis- Yemen Post English Newspaper Online |url=http://yemenpost.net/Detail123456789.aspx?ID=3&SubID=3077 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171021204912/http://yemenpost.net/Detail123456789.aspx?ID=3&SubID=3077 |archive-date=21 October 2017 |access-date=6 November 2011 |work=yemenpost.net}}</ref><ref name=salafi/> | {{flag|Islamic State}}<ref>{{cite news |date=13 November 2014 |title=Islamic State leader urges attacks in Saudi Arabia: speech |url=https://www.reuters.com/article/us-mideast-crisis-baghdadi-idUSKCN0IX1Y120141113 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150219020159/http://www.reuters.com/article/2014/11/13/us-mideast-crisis-baghdadi-idUSKCN0IX1Y120141113 |archive-date=19 February 2015 |access-date=26 February 2015 |work=Reuters}}</ref> | {{flag|Southern Transitional Council}} (until 2026)<ref>{{cite web |title=Two Yemen separatist force fighters killed in clashes with Houthis |url=https://www.newarab.com/news/two-yemen-separatist-fighters-killed-clashes-houthis |access-date=30 October 2022 |work=The New Arab |archive-date=29 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260329155343/https://www.newarab.com/news/two-yemen-separatist-fighters-killed-clashes-houthis |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |title=المجلس الانتقالي الجنوبي في اليمن يتعهد بمواجهة الحوثيين (صور) |trans-title=Yemen's Southern Transitional Council pledges to confront the Houthis (photos) |url=https://www.eremnews.com/news/arab-world/cp7zbc5 |access-date=13 October 2025 |publisher=Erem News |language=ar}}</ref>}} }} | blank1_title = Designated as terror group by | blank1 = {{unbulletedlist| {{flag|യെമൻ}} ([[Presidential Leadership Council]])<ref>{{cite web |title=Yemen's National Defense Council labels Houthis as terror group |url=https://www.aa.com.tr/en/middle-east/yemens-national-defense-council-labels-houthis-as-terror-group/2718571 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230614230708/https://www.aa.com.tr/en/middle-east/yemens-national-defense-council-labels-houthis-as-terror-group/2718571 |archive-date=14 June 2023 |access-date=22 August 2023}}</ref><ref>{{cite web |date=25 October 2022 |title=Houthis added to Yemen's terrorist list |url=https://www.atalayar.com/en/articulo/politics/houthis-added-yemens-terrorist-list/20221025180946158792.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231112165230/https://www.atalayar.com/en/articulo/politics/houthis-added-yemens-terrorist-list/20221025180946158792.html |archive-date=12 November 2023 |access-date=22 August 2023}}</ref> | {{flag|കോസ്റ്റാറിക്ക}}<ref name="CostaRica" /> | {{flag|ഇറാഖ്}}<ref>{{cite web |date=4 December 2025 |title=Iraq designates Hezbollah and Yemen's Houthis as terrorist organisations, freezes assets |url=https://www.newarab.com/news/iraq-designates-hezbollah-houthis-terrorists-freezes-assets |website=The New Arab |access-date=4 December 2025 |archive-date=4 December 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251204103854/https://www.newarab.com/news/iraq-designates-hezbollah-houthis-terrorists-freezes-assets |url-status=dead }}</ref> (November–December 2025)<ref>{{Cite news |date=4 December 2025 |title=Iraq retracts a terror designation it imposed on Lebanon's Hezbollah and Yemen's Houthis |url=https://www.msn.com/en-ca/news/world/iraq-retracts-a-terror-designation-it-imposed-on-lebanon-s-hezbollah-and-yemen-s-houthis/ar-AA1RIYjf?ocid=winp1taskbar&cvid=2573abdd93d0491baf00c640d6ca5f0a&ei=4 |access-date=5 December 2025 |publisher=[[The Canadian Press]]}}</ref> | {{flag|സൗദി അറേബ്യ}}<ref>{{cite news |date=7 March 2014 |title=Saudi Arabia designates Muslim Brotherhood terrorist group |url=https://www.reuters.com/article/us-saudi-security/saudi-arabia-designates-muslim-brotherhood-terrorist-group-idUSBREA260SM20140307 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180627144610/https://www.reuters.com/article/us-saudi-security/saudi-arabia-designates-muslim-brotherhood-terrorist-group-idUSBREA260SM20140307 |archive-date=27 June 2018 |access-date=27 June 2018 |newspaper=Reuters}}</ref> | {{flag|ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകൾ}}<ref>{{cite web |title=مجلس الوزراء يعتمد قائمة التنظيمات الإرهابية. &#124; Wam |url=http://www.wam.ae/ar/news/emirates-arab-international/1395272465559.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141117230142/http://www.wam.ae/ar/news/emirates-arab-international/1395272465559.html |archive-date=17 November 2014}}</ref> | {{flag|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ}}<ref>{{cite web |last1=Hansler |first1=Jennifer |date=17 January 2024 |title=Biden administration re-designates Houthis as Specially Designated Global Terrorists |url=https://edition.cnn.com/2024/01/16/politics/biden-administration-houthis-global-terrorist-entity/index.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240117155534/https://edition.cnn.com/2024/01/16/politics/biden-administration-houthis-global-terrorist-entity/index.html |archive-date=17 January 2024 |access-date=17 January 2024 |website=CNN |language=en}}</ref> | {{flag|Malaysia}}<ref>{{cite web |title=List of Individuals, Entities and Other Groups and Undertakings Declared by the Minister of Home Affairs As Specified Entity Under Section 66B(1) |url=http://www.moha.gov.my/images/maklumat_bahagian/KK/kdndomestic.pdf |url-status=live |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.moha.gov.my/images/maklumat_bahagian/KK/kdndomestic.pdf |archive-date=9 October 2022 |access-date=4 March 2020 |publisher=Ministry of Home Affairs of Malaysia}}</ref> | {{flag|Australia}}<ref name="Aussie Terror">{{cite web |title=Listed terrorist organisations: Ansar Allah |url=https://www.nationalsecurity.gov.au/what-australia-is-doing/terrorist-organisations/listed-terrorist-organisations/ansar-allah |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240526203031/https://www.nationalsecurity.gov.au/what-australia-is-doing/terrorist-organisations/listed-terrorist-organisations/ansar-allah |archive-date=26 May 2024 |access-date=25 June 2024 |publisher=Australia Government}}</ref><ref name="JP - Aus">{{Cite web |date=24 May 2024 |title=Australia officially designates Houthis as a terrorist organization |url=https://www.jpost.com/breaking-news/article-802520 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240714071835/https://www.jpost.com/breaking-news/article-802520 |archive-date=14 July 2024 |access-date=24 May 2024 |website=The Jerusalem Post |language=en}}</ref> | {{flag|ന്യൂസിലാന്റ്}}<ref>{{Cite web |date=20 November 2024 |title=Government designates Hezbollah as terrorist entity |url=https://www.rnz.co.nz/news/political/534333/government-designates-hezbollah-as-terrorist-entity |access-date=20 November 2024 |website=[[RNZ]] |language=en-nz}}</ref><ref>{{Cite news |date=20 November 2024 |title=New Zealand designates entire Hezbollah as terrorist entity, after listing just military wing since 2010 |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/new-zealand-designates-entire-hezbollah-as-terrorist-entity-after-listing-just-military-wing-since-2010/ |access-date=20 November 2024 |work=The Times of Israel}}</ref> | {{flag|കാനഡ}}<ref>{{Cite news |last=Zimonjic |first=Peter |date=2 December 2024 |title=Federal government adds Yemen-based Houthis to terror list |url=https://www.cbc.ca/news/politics/canada-ads-houthis-to-terror-list-1.7398808 |access-date=2 December 2024 |work=CBC}}</ref>}} | founder = [[ഹുസൈൻ അൽ-ഹൂതി]] | international = [[Axis of Resistance]] (informal) | website = {{URL|https://ansarollah.com.ye/en/}} | wing1_title = | wing1 = | colorcode = {{party color|Houthis}} | blank2 = {{tree list}} * [[Iran–Saudi Arabia proxy conflict]] ** [[Houthi insurgency]] ** [[Yemeni revolution]] *** [[Yemeni crisis]] **** [[Yemeni civil war (2014–present)|Yemeni civil war]] ***** [[Saudi-led intervention in the Yemeni civil war]] ***** [[Houthi–Saudi Arabian conflict]] * [[Al-Qaeda insurgency in Yemen]] * [[Arab–Israeli conflict]] ** [[Middle Eastern crisis (2023–present)]] *** [[Red Sea crisis]] **** [[Operation Prosperity Guardian]] **** [[Missile strikes in Yemen (2024–present)|US & UK missile strikes in Yemen]] *** [[2026 Iran war]] **** [[Houthi blockade of Saudi Arabia|Blockade of Saudi Arabia]] {{tree list/end}} | blank2_title = Battles and wars }} [[യെമൻ|യെമനിലെ]] [[ഷിയാ ഇസ്‌ലാം|ഷിയാ മുസ്ലിം]] ഇസ്ലാമിക വിഭാഗമാണ് '''ഹുതി'''.<ref>{{Cite web |url=http://www.madhyamam.com/news/339856/150207 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-05-31 |archive-date=2015-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150508125746/http://www.madhyamam.com/news/339856/150207 |url-status=dead }}</ref> '''അൻസാർ അല്ലാഹ് ''' (''{{transl|ar|[[:wikt:نصر|anṣār]] [[അല്ലാഹ്|allāh]]}}'' {{lang|ar|أنصار الله}} "ദൈവത്തിൻറെ പിന്തുണക്കാർ", എന്നാണ് ഔദ്യോഗികമായി '''''ഹൂതികൾ''''' അറിയപ്പെടുന്നത് ({{lang-ar|الحوثيون}} ''al-Ḥūthiyyūn''), <ref>{{cite web|title = Ansar Allah vows to defeat al-Qaeda in Yemen |date=October 2014|url=http://www.al-monitor.com/pulse/politics/2014/10/yemen-ansar-allah-clashes-al-qaeda.html##ixzz3QMhAWUuR|accessdate=6 April 2015}}</ref> 1992ൽ ‘അൻസാറുള്ളാ‘ എന്ന പേരിൽ ഹുസൈൻ ബദ്‌റുദ്ദീൻ അൽ ഹൂതി സൈദിയുടെ നേൃത്വത്തിൽ ശിയാക്കളുടെ ഒരു കൂട്ടായ്മക്ക് തുടക്കം കുറിക്കപ്പെട്ടു. [[യെമൻ|യെമനിൽ]] ഉദയം ചെയ്ത ഒരു സെയ്ദി നവോത്ഥാന-ഷിയാ ഇസ്‌ലാമിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയ-അർദ്ധസൈനിക സംഘടനയായിരുന്നു ഇത്. ഈ സംഘടനയുടെ നേതൃത്വം വഹിച്ചിരുന്നത് വലിയൊരളവോളം യെമനിലെ 'അൽ-ഹൂതി' കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ളവരാണ്. [[ഇറാൻ|ഇറാൻ്റെ]] പിന്തുണയുള്ള ഹൂതികളെ, ഇറാൻ്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള 'പ്രതിരോധ നിര'യുടെ (ആക്സിസ് ഓഫ് റെസിസ്റ്റൻസ്) ഭാഗമായാണ് വ്യാപകമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്.<ref name="Naar-2024" /><ref>{{Cite news|date=3 October 2024|title=What is Iran's so-called Axis of Resistance?|url=https://www.abc.net.au/news/2024-10-03/what-is-irans-axis-of-resistance-who-is-part-of-it/104423298|access-date=26 January 2025|work=ABC News|language=en-AU}}</ref> ‘ബിലീവ് യൂത്ത്’ എന്ന സംഘടനയുടെ പോഷക ഘടകമായിരുന്നു അത്.<ref>{{Cite web |url=http://risalaonline.com/2015/05/05/4200/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-05-31 |archive-date=2015-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150510024454/http://risalaonline.com/2015/05/05/4200/ |url-status=dead }}</ref> പുരോഗമന വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും ബഹുസ്വരതയിലുമൊക്കെ ഊന്നിയുള്ള മതസാംസ്‌കാരിക പ്രവർത്തനമാണ് ഇവർ ആദ്യഘട്ടത്തിൽ നടത്തിയിരുന്നത്. പിന്നീട് പ്രസഥാനത്തിനുള്ളിൽ രൂപംകൊണ്ട തീവ്രവാദ ആശയത്തിൻറെയും മിതവാദ ആശയത്തിൻറെയും കാഴ്ചപ്പാടുകൾ വിഭാഗീയത സൃഷ്ടിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://risalaonline.com/2015/05/05/4200/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-05-31 |archive-date=2015-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150510024454/http://risalaonline.com/2015/05/05/4200/ |url-status=dead }}</ref> [[File:Yemeni Civil War.svg|left|thumb|200x200px|ഹൂതി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള പ്രദേശം പച്ച നിറത്തിൽ കാണിച്ചിരിക്കുന്നു.]] [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയുടെ]] [[അഫ്ഗാൻ യുദ്ധം (2001- നിലവിൽ)|അഫ്ഗാൻ]], [[ഇറാഖ് അധിനിവേശ യുദ്ധം|ഇറാഖ്]] ആക്രമണങ്ങളാണ് ഇവരെ സായുധ പോരാട്ടത്തിന്റെ മാർഗ്ഗത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുവിട്ടത്. അവർ ആദ്യമായി ഏറ്റുമുട്ടിയത് യെമനിലെ സാലിഹ് ഭരണകൂടത്തോടായിരുന്നു. 2004ൽ സഅദ പ്രവിശ്യയിൽ സർക്കാർ സേന നടത്തിയ ഓപ്പറേഷനിലാണ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപകനായിരുന്ന ഹുസൈൻ അൽ ഹൂതി കൊല്ലപ്പെടുന്നത്.<ref>{{Cite web |url=http://risalaonline.com/2015/05/05/4200/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-05-31 |archive-date=2015-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150510024454/http://risalaonline.com/2015/05/05/4200/ |url-status=dead }}</ref> തുടർന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരൻ അബ്ദുൽ മലിക് അൽ ഹൂതി സംഘടനയുടെ നേതൃത്വമേറ്റെടുത്തു. ഹൂതികളുടെ ആഭ്യന്തരശത്രുക്കൾ ഇസ്‌ലാഹികളാണ്. ‘അത്തജമ്മുഉൽയമനി ലിൽഇസ്‌ലാഹ്’ എന്ന കൂട്ടായ്മയുമായാണ് സൈദി ശിയാക്കൾ ഇക്കാലമത്രയും പോരാടിയതെന്നും പറയപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://risalaonline.com/2015/05/05/4200/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-05-31 |archive-date=2015-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150510024454/http://risalaonline.com/2015/05/05/4200/ |url-status=dead }}</ref> യമനിലെ ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിക്കുന്ന ഈ സംഘം, സാധാരണക്കാരെ ലക്ഷ്യമിടുന്നതും<ref name="Al-HajYoussef">{{cite web|url=https://news.yahoo.com/aid-group-yemens-death-toll-rebel-shelling-nearly-104006790.html|title=Death toll from Yemen rebel shelling doubles to nearly 100|access-date=21 July 2015|last1=Al-Haj|first1=Ahmed|last2=Youssef|first2=Nour|work=Yahoo! News|archive-url=https://web.archive.org/web/20150720160828/http://news.yahoo.com/aid-group-yemens-death-toll-rebel-shelling-nearly-104006790.html|archive-date=20 July 2015|url-status=dead}}</ref><ref name="Human Rights Watch-2016" /> ബാലസൈനികരെ ഉപയോഗിക്കുന്നതും ഉൾപ്പെടെയുള്ള മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങളുടെ പേരിൽ വ്യാപകമായ അന്താരാഷ്ട്ര വിമർശനം നേരിടുന്നുണ്ട്.<ref name="HRW070415">{{cite web|url=https://www.hrw.org/news/2015/04/06/q-conflict-yemen-and-international-law|title=Q & A on The Conflict in Yemen and International Law – Human Rights Watch|access-date=4 December 2016|date=7 April 2015|work=hrw.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211155505/https://www.hrw.org/news/2015/04/06/q-conflict-yemen-and-international-law|archive-date=11 February 2017|url-status=live}}</ref> ചില രാജ്യങ്ങൾ ഈ പ്രസ്ഥാനത്തെ ഒരു ഭീകര സംഘടനയായി മുദ്രകുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="Peace Research Institute Oslo-20222" /><ref name="Euronews-2019" />സെയ്ദി മതനേതാവായ ഹുസൈൻ അൽ-ഹൂത്തിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ, അഴിമതി ആരോപണത്തോടൊപ്പം സൗദി അറേബ്യയുടെയും അമേരിക്കയുടെയും പിന്തുണയോടെ ഭരണം നടത്തുന്നതായി ആരോപിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന യെമൻ പ്രസിഡന്റ് അലി അബ്ദുള്ള സാലെഹിനെതിരായ ഒരു പ്രതിപക്ഷ പ്രസ്ഥാനമായാണ് ആദ്യം ഹൂത്തികൾ ഉയർന്നുവന്നത്.<ref name="BBC-News-2004a">{{cite news|date=10 September 2004|title=Yemeni forces kill rebel cleric|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/3643600.stm|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20061121091116/http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/3643600.stm|archive-date=21 November 2006|work=BBC News}}</ref><ref name="Streuly-2015">{{cite web|url=https://blogs.wsj.com/briefly/2015/02/12/5-things-houthis-yemen/|title=5 Things to Know About the Houthis of Yemen|access-date=4 July 2018|last=Streuly|first=Dick|date=12 February 2015|website=Wall Street Journal|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612163429/https://blogs.wsj.com/briefly/2015/02/12/5-things-houthis-yemen/|archive-date=12 June 2018|url-status=live}}</ref> ലെബനനിലെ ഷിയാ രാഷ്ട്രീയ-സൈനിക സംഘടനയായ ഹിസ്ബുള്ളയിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട്, 2003-ൽ ഹൂതികൾ അമേരിക്കയ്ക്കും ഇസ്രായേലിനും ജൂത ജനതയ്ക്കുമെതിരായ തങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക മുദ്രാവാക്യം സ്വീകരിച്ചു.<ref name="alaraby">{{cite news|title=Houthi propaganda: following in Hizbullah's footsteps|url=https://www.alaraby.co.uk/english/comment/2015/4/12/houthi-propaganda-following-in-hizballahs-footsteps|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161018214159/https://www.alaraby.co.uk/english/comment/2015/4/12/houthi-propaganda-following-in-hizballahs-footsteps|archive-date=18 October 2016|access-date=15 October 2016|publisher=alaraby}}</ref> തന്നെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യാനുള്ള സാലിഹിന്റെ ഉത്തരവിനെ അൽ-ഹൂത്തി എതിർക്കുകയും തുടർന്ന് 2004-ൽ സാദയിൽ വെച്ച് യെമൻ സൈന്യം അദ്ദേഹത്തെ വധിക്കുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണം ഹൂത്തി കലാപത്തിന് കാരണമായി.<ref name="IRIN2">{{cite web|url=http://www.refworld.org/docid/488f180d1e.html|title=Yemen: The conflict in Saada Governorate – analysis|access-date=29 November 2014|date=24 July 2008|publisher=IRIN|archive-url=https://web.archive.org/web/20141204185707/http://www.refworld.org/docid/488f180d1e.html|archive-date=4 December 2014|url-status=dead}}</ref><ref name="GlobalVoicesorg-2015">{{cite web|url=https://globalvoices.org/2015/04/01/debunking-media-myths-about-the-houthis-in-war-torn-yemen/|title=Debunking Media Myths About the Houthis in War-Torn Yemen · Global Voices|access-date=1 January 2018|date=1 April 2015|website=GlobalVoices.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20170901025621/https://globalvoices.org/2015/04/01/debunking-media-myths-about-the-houthis-in-war-torn-yemen/|archive-date=1 September 2017|url-status=live}}</ref> ഈ സംഭവത്തേത്തുടർന്ന്, പ്രസ്ഥാനത്തെ പ്രധാനമായും നയിക്കുന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരനായ അബ്ദുൽ-മാലിക് അൽ-ഹൂത്തിയാണ്.<ref name="IRIN2" /> തെരുവുപ്രക്ഷോഭങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തും മറ്റ് യെമൻ പ്രതിപക്ഷ ഗ്രൂപ്പുകളുമായി സഹകരിച്ചും 2011-ലെ യെമൻ വിപ്ലവത്തിൽ ഈ സംഘടന നിർണായക പങ്ക് വഹിച്ചു. അവർ യെമനിലെ 'നാഷണൽ ഡയലോഗ് കോൺഫറൻസിൽ' പങ്കുചേർന്നെങ്കിലും, പിന്നീട് 2011-ലെ അനുരഞ്ജന കരാർ തള്ളി.<ref name="nagi" /><ref name="JUNEAU2" /> 2014-ന്റെ അവസാനത്തോടെ ഹൂതികൾ സാലെയുമായുള്ള ബന്ധം പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ തലസ്ഥാന നഗരത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം പിടിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതോടെ അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരമുള്ള ഗവൺമെൻ്റിനെ പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യവുമായി സൗദി അറേബ്യയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു സൈനിക ഇടപെടൽ ആരംഭിച്ചതോടെ ഹൂതികൾ സൗദി അറേബ്യയ്ക്കും അവരുടെ സഖ്യകക്ഷിയായ യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റുകൾക്കുമെതിരായ മിസൈൽ, ഡ്രോൺ ആക്രമണങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തുകയും രാജ്യം ആഭ്യന്തര യുദ്ധത്തിലേക്ക് വഴുതിവീഴുകയും ചെയ്തു.<ref name="Human Rights Watch-20162">{{cite news|title=Yemen|url=https://www.hrw.org/middle-east/n-africa/yemen|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170423005013/https://www.hrw.org/middle-east/n-africa/yemen|archive-date=23 April 2017|access-date=15 October 2016|publisher=Human Rights Watch}}</ref><ref name="government">{{cite news|date=6 February 2015|title=Yemen's Houthis form own government in Sanaa|url=http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2015/02/yemen-houthi-rebels-announce-presidential-council-150206122736448.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180702011010/https://www.aljazeera.com/news/middleeast/2015/02/yemen-houthi-rebels-announce-presidential-council-150206122736448.html|archive-date=2 July 2018|access-date=7 February 2015|work=Al Jazeera}}</ref><ref name="Islam Hassan2">{{cite journal |author=Hassan |first=Islam |date=31 March 2015 |title=GCC's 2014 Crisis: Causes, Issues and Solutions |url=https://www.academia.edu/12696782 |url-status=live |journal=Gulf Cooperation Council's Challenges and Prospects |publisher=Al Jazeera Research Center |archive-url=https://web.archive.org/web/20150904020157/http://www.academia.edu/12696782/GCCs_2014_Crisis_Causes_Issues_and_Solutions |archive-date=4 September 2015 |access-date=4 June 2015}}</ref> ഗാസ യുദ്ധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന്, ഫലസ്തീനികളോടുള്ള തങ്ങളുടെ ഐക്യദാർഢ്യം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിനും ഗാസ മുനമ്പിലേക്ക് മാനുഷിക സഹായം സുഗമമായി എത്തിക്കുന്നതിനുമായി ഹൂതികൾ ഇസ്രായേലിനു നേരെ മിസൈലുകൾ തൊടുത്തുവിടാനും [[ചെങ്കടൽ|ചെങ്കടലിൽ]] യെമൻ തീരത്തിനടുത്ത് കപ്പലുകളെ ആക്രമിക്കാനും ആരംഭിച്ചു.<ref name="bbc111" /><ref name="te111" /> തങ്ങൾക്കിടയിലെ സാമ്പത്തിക വികസനത്തിനും സെയ്ദി ഷിയാ വിഭാഗത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പാർശ്വവൽക്കരണം<ref name="JUNEAU22">{{cite journal |last1=Juneau |first1=Thomas |date=May 2016 |title=Iran's policy towards the Houthis in Yemen: a limited return on a modest investment |url=https://archive.org/details/international-affairs_2016-05_92_3/page/647 |journal=International Affairs |volume=92 |issue=3 |pages=647–663 |doi=10.1111/1468-2346.12599}}</ref> അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുമായി പോരാടുന്നവരായി സ്വയം ചിത്രീകരിച്ചും, പ്രാദേശികമായ രാഷ്ട്രീയ-മത വിഷയങ്ങൾ തങ്ങളുടെ മാധ്യമങ്ങളിലൂടെ പ്രചരിപ്പിച്ചുമാണ് ഹൂതി പ്രസ്ഥാനം യെമനിൽ അനുയായികളെ ആകർഷിക്കുന്നത്. യമനിലെ [[സുന്നി]] വിഭാഗങ്ങളുമായി സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു ബന്ധമുള്ള ഹൂതികൾ അവരോട് വിവേചനം കാണിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും അവരുമായി സഖ്യമുണ്ടാക്കുന്നതുലും തങ്ങളുടെ പക്ഷത്തേക്ക് ചേർക്കുന്നതിലും ശ്രദ്ധിക്കാറുണ്ട്.<ref name="bbc who">{{cite news|date=2018|title=Yemen crisis: Who is fighting whom?|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-29319423|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180710104339/https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-29319423|archive-date=10 July 2018|access-date=5 July 2018|work=BBC News}}</ref><ref name="refworld">{{cite web|url=https://www.refworld.org/docid/5a09aa064.html|title=Yemen: Treatment of Sunni Muslims by Houthis in areas under Houthi control (2014 – September 2017)|access-date=7 July 2019|website=Refworld|publisher=United Nations High Commissioner for Refugees|archive-url=https://web.archive.org/web/20190617141649/https://www.refworld.org/docid/5a09aa064.html|archive-date=17 June 2019|url-status=live}}</ref><ref name="nagi2">{{cite web|url=https://carnegie-mec.org/2019/03/19/yemen-s-houthis-used-multiple-identities-to-advance-pub-78623|title=Yemen's Houthis Used Multiple Identities to Advance|access-date=12 February 2021|first=Ahmed|date=19 March 2019|work=Carnegie Middle East Center|archive-url=https://web.archive.org/web/20220527014007/https://carnegie-mec.org/2019/03/19/yemen-s-houthis-used-multiple-identities-to-advance-pub-78623|archive-date=27 May 2022|author=Nagi|url-status=dead}}</ref> യെമൻ പൂർണ്ണമായി തങ്ങളുടെ വരുതിയിലാക്കുന്നതിനും അമേരിക്ക, ഇസ്രായേൽ, സൗദി അറേബ്യ എന്നിവയ്‌ക്കെതിരെ പടനയിക്കുന്ന ബാഹ്യ പ്രസ്ഥാനങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കാനും ഹൂതികൾ ലക്ഷ്യമിടുന്നു.<ref name="Peace Research Institute Oslo-2022">{{cite web|url=https://www.prio.org/download/publicationfile/2539/Palik%20%26%20Tank%20-%20Rebel%20Governance%20Ansar%20Allah%20in%20Yemen%20and%20the%20Democratic%20Union%20Party%20in%20Syria%2C%20MidEast%20Policy%20Brief%201-2022.pdf|title=Rebel Governance: Ansar Allah in Yemen and the Democratic Union Party in Syria|access-date=8 April 2023|date=2022|website=Peace Research Institute Oslo|publisher=PRIO|archive-url=https://web.archive.org/web/20230414231015/https://www.prio.org/download/publicationfile/2539/Palik%20%26%20Tank%20-%20Rebel%20Governance%20Ansar%20Allah%20in%20Yemen%20and%20the%20Democratic%20Union%20Party%20in%20Syria%2C%20MidEast%20Policy%20Brief%201-2022.pdf|archive-date=14 April 2023|url-status=dead}}</ref> ഹൂതികളുടെ പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായ പശ്ചാത്തലം കാരണം, യെമനിലെ സംഘർഷം [[ഇറാൻ|ഇറാനും]] [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയും]] തമ്മിലുള്ള പരോക്ഷ യുദ്ധത്തിന്റെ (proxy war) ഒരു ഭാഗമായി വ്യാപകമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="Euronews-20192">{{cite web|url=https://www.euronews.com/2019/10/16/yemeni-government-separatists-seen-inking-deal-to-end-aden-standoff|title=Yemeni government, separatists seen inking deal to end Aden standoff|access-date=25 October 2019|date=23 October 2019|work=Euronews|archive-url=https://web.archive.org/web/20191023212228/https://www.euronews.com/2019/10/16/yemeni-government-separatists-seen-inking-deal-to-end-aden-standoff|archive-date=23 October 2019|url-status=live|agency=Agence France-Presse}}</ref> == ചരിത്രം == [[പ്രമാണം:President_Ali_Abdullah_Saleh.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|189x189ബിന്ദു|യെമൻ മുൻ പ്രസിഡന്റ് അലി അബ്ദുള്ള സാലിഹ് 2014 മുതൽ 2017-ൽ മരിക്കുന്നത് വരെ ഹൂതികളുമായി സഖ്യത്തിലായിരുന്നു. രാജ്യദ്രോഹക്കുറ്റം ആരോപിച്ച് ഹൂതികൾ അദ്ദേഹത്തെ വധിച്ചു.]] സന സർവകലാശാലയിലെ പ്രൊഫസറായ അഹമ്മദ് അദ്ദഗാഷിയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, സഹിഷ്ണുത പ്രസംഗിക്കുകയും യെമനിലെ എല്ലാ ജനവിഭാഗങ്ങളോടും വിശാലമായ ഒരു കാഴ്ചപ്പാട് പുലർത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു മിതവാദ, മതവിശ്വാസ പ്രസ്ഥാനമായാണ് ഹൂതി പ്രസ്ഥാനം ആരംഭിച്ചത്.<ref name="AlJazIntro">{{cite news|last=Al Batati|first=Saeed|date=21 August 2014|title=Who are the Houthis in Yemen?|url=http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2014/08/yemen-houthis-hadi-protests-201482132719818986.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140823035209/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2014/08/yemen-houthis-hadi-protests-201482132719818986.html|archive-date=23 August 2014|newspaper=Al Jazeera}}</ref> മുഹമ്മദ് അൽ-ഹൂതി<ref name="RAND2">{{cite web|url=https://www.rand.org/pubs/monographs/2010/RAND_MG962.pdf|title=Regime and Periphery in Northern Yemen: The Huthi Phenomenon|access-date=23 January 2013|year=2010|publisher=RAND|archive-url=https://web.archive.org/web/20120106115042/http://www.rand.org/pubs/monographs/2010/RAND_MG962.pdf|archive-date=6 January 2012|url-status=live}}</ref>{{rp|98}} അല്ലെങ്കിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരൻ ഹുസൈൻ അൽ-ഹൂതി<ref name="BBCAbd-al-Malak">{{cite news|date=3 October 2014|title=Yemen's Abd-al-Malik al-Houthi|url=https://www.bbc.co.uk/monitoring/yemens-abd-almalik-alhouthi|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150302202714/http://www.bbc.co.uk/monitoring/yemens-abd-almalik-alhouthi|archive-date=2 March 2015|access-date=29 November 2014|work=BBC News}}</ref> 1992-ൽ സാദ ഗവർണറേറ്റിലാണ്<ref name="RAND">{{cite web|url=https://www.rand.org/pubs/monographs/2010/RAND_MG962.pdf|title=Regime and Periphery in Northern Yemen: The Huthi Phenomenon|access-date=23 January 2013|year=2010|publisher=RAND|archive-url=https://web.archive.org/web/20120106115042/http://www.rand.org/pubs/monographs/2010/RAND_MG962.pdf|archive-date=6 January 2012|url-status=live}}</ref>{{rp|98}} ഇവരുടെ ആദ്യ സംഘടനയായ "ദ ബിലീവിംഗ് യൂത്ത്" സ്ഥാപിച്ചത്. സാദയിൽ "സെയ്ദി നവോത്ഥാനം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനായി<ref name="BBCAbd-al-Malak2" /> " 'ദ ബിലീവിംഗ് യൂത്ത്' വിദ്യാലയങ്ങൾ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ക്ലബ്ബുകളും സമ്മർ ക്യാമ്പുകളും ആരംഭിച്ചു.<ref name="RAND3" />{{rp|98}} 1994-95 കാലയളവിനുള്ളിൽ, 15,000 മുതൽ 20,000 വരെ വിദ്യാർത്ഥികൾ ഇവരുടെ സമ്മർ ക്യാമ്പുകളിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. മുഹമ്മദ് ഹുസൈൻ ഫദ്‌ലല്ല (ലെബനീസ് ഷിയാ പണ്ഡിതൻ), ഹസ്സൻ നസ്‌റല്ല (ഹിസ്ബുള്ളയുടെ സെക്രട്ടറി ജനറൽ) എന്നിവരുടെ പ്രഭാഷണങ്ങൾ ഈ മതപരമായ പഠനപരിപാടികളിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref name="RAND4" />{{rp|99}}<ref>{{cite web|url=http://www.thenational.scot/world/profile-the-crisis-in-yemen.1317|title=Profile: The crisis in Yemen|access-date=11 April 2015|date=23 March 2015|work=thenational.scot|archive-url=https://web.archive.org/web/20150415141147/http://www.thenational.scot/world/profile-the-crisis-in-yemen.1317|archive-date=15 April 2015|url-status=live}}</ref> യൂറോപ്യൻ കൗൺസിൽ ഓൺ ഫോറിൻ റിലേഷൻസിലെ ആദം ബാരൺ, ഹൂതികളുടെ ഈ സംഘടനാ രൂപീകരണത്തെ വിദേശ ഇടപെടലുകൾക്കെതിരെയുള്ള അവരുടെ ഒരു പ്രതികരണമായാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. യമനിൽ സൗദി-സ്വാധീനമുള്ള ആശയധാരകളിൽ നിന്നുണ്ടാകാവുന്ന ഭീഷണിക്കെതിരെ സെയ്ദി വിഭാഗത്തിന്റെ പിന്തുണ ഉറപ്പിക്കുക, മുൻ യമൻ സർക്കാർ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയുമായി]] ഉണ്ടാക്കിയ സഖ്യത്തെ പരസ്യമായി എതിർക്കുക എന്നിവയാണ് ഇവരുടെ പൊതുവായ നിലപാടുകളിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നത്. സർക്കാരിന്റെ അഴിമതി, ഹൂതികളുടെ പ്രധാന തട്ടകമായ സാദ മേഖലയുടെ വലിയൊരു ഭാഗത്തിന്റെ അവഗണ എന്നിവയും ഈ ഗ്രൂപ്പിന്റെ പ്രധാന ആവലാതികളിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref name="PoliticoMagazt,ine">{{cite news|author=Adam Baron|date=25 March 2015|title=What Went Wrong with Yemen|url=https://www.politico.com/magazine/story/2015/03/yemen-intervention-116396.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150812213233/http://www.politico.com/magazine/story/2015/03/yemen-intervention-116396.html|archive-date=12 August 2015|access-date=18 September 2015|work=Politico}}</ref> 2004-ൽ കൊല്ലപ്പെട്ട പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്ഥാപകനേതാവായിരുന്ന ഹുസൈൻ അൽ-ഹൂത്തിക്ക് 'ബിലീവിംഗ് യൂത്ത്' എന്ന സംഘടനയുമായി ഔദ്യോഗിക ബന്ധമൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെങ്കിലും, 2003-ലെ ഇറാഖ് അധിനിവേശത്തിന് ശേഷം ചില സെയ്ദി വിഭാഗക്കാരെ തീവ്രവാദ ആശയങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹവും ഒരു പങ്കുവഹിച്ചിരുന്നുവെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ബിലീവിംഗ് യൂത്തുമായി ബന്ധമുള്ള യമനിലെ യുവജനങ്ങൾ അമേരിക്കയ്ക്കും ഇസ്രായേലിനും എതിരായ മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ ഹൃദയത്തിലേറ്റിക്കൊണ്ട് സനയിലെ അൽ-സാലിഹ് പള്ളിയിൽ വെള്ളിയാഴ്ച പ്രാർത്ഥനയ്ക്ക് ശേഷം അവ മുഴക്കിയിരുന്നു. ഇത്തരം മുദ്രാവാക്യങ്ങൾ മുഴക്കുന്നതിൽ ഹൂതി അനുയായികൾ കാണിച്ച നിഷ്കർഷ അധികൃതരുടെ ശ്രദ്ധ ആകർഷിക്കുകയും, ഹൂതി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ സ്വാധീനവ്യാപ്തിയെക്കുറിച്ച് സർക്കാരിന്റെ ആശങ്ക വർധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. "ഇന്ന് ഹൂതികൾ 'അമേരിക്കയ്ക്ക് മരണം' എന്ന് മുദ്രാവാക്യം വിളിച്ചാൽ, നാളെ അവർ '[യമൻ] പ്രസിഡന്റിന് മരണം' എന്ന് മുദ്രാവാക്യം വിളിച്ചേക്കാമെന്ന് സുരക്ഷാ അധികൃതർ വിശ്വസിച്ചു."<ref>{{cite web|url=https://reliefweb.int/report/yemen/yemen-conflict-saada-governorate-analysis|title=Yemen: The conflict in Saada Governorate – analysis|access-date=3 June 2025|date=24 July 2008|website=[[ReliefWeb]]}}</ref> 2004-ൽ സനയിൽ വെച്ച് ബിലീവിംഗ് യൂത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ 800 അനുയായികൾ അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് അന്നത്തെ പ്രസിഡന്റ് അലി അബ്ദുള്ള സാലിഹ്, സനയിൽ വെച്ച് ഒരു കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്കായി ഹുസൈൻ അൽ-ഹൂത്തിയെ ക്ഷണിച്ചെങ്കിലും ഹുസൈൻ ക്ഷണം നിരസിച്ചു. ജൂൺ 18-ന്, ഹുസൈനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നതിനായി സാലിഹ് സർക്കാർ സേനയെ അയച്ചു.<ref name="IRIN22" /> കേന്ദ്ര സർക്കാരിനെതിരെ കലാപം അഴിച്ചുവിട്ടുകൊണ്ട് ഹുസൈൻ ഇതിനോട് പ്രതികരിച്ചെങ്കിലും സെപ്റ്റംബർ 10 ന് കൊല്ലപ്പെട്ടു.<ref name="BBC-News-2004a2" /> 2010-ൽ ഒരു വെടിനിർത്തൽ കരാർ ഉണ്ടാകുന്നത് വരെ ആ സായുധ കലാപം ഇടയ്ക്കിടെ തുടർന്നിരുന്നു.<ref name="AlJazIntro2" /> നീണ്ടുനിന്ന ഈ സംഘർഷത്തിനിടയിൽ, വടക്കൻ യെമനിലെ ഹൂതി കലാപം അടിച്ചമർത്തുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ യെമൻ അവരുടെ കരസേനയെയും വ്യോമസേനയെയും ഉപയോഗിച്ചു. സൗദി അറേബ്യ ഹൂത്തി-വിരുദ്ധ പോരാട്ടങ്ങളിൽ യെമനോട് പങ്കുചേർന്നെങ്കിലും, സാലിഹിനെയും സൗദി സൈന്യത്തെയും പരാജയപ്പെടുത്തുന്നതിൽ ഹൂത്തികൾ വിജയിച്ചു. ബ്രൂക്കിംഗ്സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ ഒരു കണക്കനുസരിച്ച്, ഹൂതികളെ എതിരിടുന്നതിനായി തങ്ങളുടെ സൈന്യത്തിനുവേണ്ടി കോടിക്കണക്കിന് ഡോളർ ചെലവഴിച്ച സൗദികൾക്കിടയിൽ ഹൂതികളുടെ ഈ വിജയം നാണംകെടുത്തുന്ന ഒന്നായിത്തീർന്നു.<ref name="Riedel-2017">{{cite news|last=Riedel|first=Bruce|author-link=Bruce Riedel|date=18 December 2017|title=Who are the Houthis, and why are we at war with them?|url=https://www.brookings.edu/blog/markaz/2017/12/18/who-are-the-houthis-and-why-are-we-at-war-with-them/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612163411/https://www.brookings.edu/blog/markaz/2017/12/18/who-are-the-houthis-and-why-are-we-at-war-with-them/|archive-date=12 June 2018|access-date=12 June 2018|work=[[Brookings Institution]]}}</ref> 2011-ലെ യെമൻ വിപ്ലവത്തേത്തുടർന്നു നടന്ന ദേശീയ സംവാദ സമ്മേളനത്തിലും (NDC) ഹൂതികൾ പങ്കെടുത്തു.<ref>{{cite web|url=http://www.crisisgroup.org/en/regions/middle-east-north-africa/iraq-iran-gulf/yemen/154-the-huthis-from-saada-to-sanaa.aspx|title=The Huthis: From Saada to Sanaa|access-date=29 November 2014|date=10 June 2014|series=Middle East Report N°154|publisher=International Crisis Group|archive-url=https://web.archive.org/web/20150409032931/http://www.crisisgroup.org/en/regions/middle-east-north-africa/iraq-iran-gulf/yemen/154-the-huthis-from-saada-to-sanaa.aspx|archive-date=9 April 2015|url-status=dead}}</ref> എന്നാൽ, യെമനെ ദരിദ്രവും സമ്പന്നവെന്ന നിലയിൽ രണ്ട് മേഖലകളായി വിഭജിക്കുന്നുവെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയും, എൻ.ഡി.സി.യിലെ തങ്ങളുടെ പ്രതിനിധി വധിക്കപ്പെട്ടതിലും പ്രതിഷേധിച്ച്, 2011 നവംബറിലെ ഗൾഫ് സഹകരണ കൗൺസിൽ കരാറിലെ വ്യവസ്ഥകളെ അവർ തള്ളിപ്പറഞ്ഞു.<ref>{{cite news|date=11 February 2014|title=Yemen Al Houthi rebels slam federation plan as unfair|url=http://gulfnews.com/news/gulf/yemen/yemen-al-houthi-rebels-slam-federation-plan-as-unfair-1.1289512|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140312050925/http://gulfnews.com/news/gulf/yemen/yemen-al-houthi-rebels-slam-federation-plan-as-unfair-1.1289512|archive-date=12 March 2014|access-date=16 March 2014|newspaper=Gulf News}}</ref><ref>{{cite news|last=al-Hassani|first=Mohammed|date=6 February 2014|title=Houthi Spokesperson Talks to the Yemen Times|url=http://www.yementimes.com/en/1753/intreview/3454/Houthi-spokesperson-talks-to-the-Yemen-Times.htm|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20140316103201/http://yementimes.com/en/1753/intreview/3454/Houthi-spokesperson-talks-to-the-Yemen-Times.htm|archive-date=16 March 2014|access-date=16 March 2014|newspaper=Yemen Times}}</ref> വിപ്ലവം പുരോഗമിക്കവേ, ഹൂതികൾ യെമിലനെ കൂടുതൽ പ്രദേശങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണം നേടി. 2011 നവംബർ 9-ഓടെ, യെമനിലെ രണ്ട് പ്രധാന ഗവർണറേറ്റുകളുടെ (സാദ, അൽ ജൗഫ്) നിയന്ത്രണം ഹൂതികളുടെ കൈവശമായതോടൊപ്പം; മൂന്നാമതൊരു ഗവർണറേറ്റ് (ഹജ്ജ) കൂടി അവരുടെ കൈവശത്തിലാകുമെന്ന സ്ഥിതി സംജാതമായി.<ref>{{cite news|date=29 November 2011|title=Houthis Close to Control Hajjah Governorate, Amid Expectations of Expansion of Control over Large Parts of Northern Yemen|url=http://www.islamtimes.org/vdcirrazyt1azq2.ilct.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120405064347/http://www.islamtimes.org/vdcirrazyt1azq2.ilct.html|archive-date=5 April 2012|access-date=9 November 2011|work=Islam Times}}</ref> ഇത് യെമൻ തലസ്ഥാനമായ സൻആയ്‌ക്കെതിരെ നേരിട്ടൊരു ആക്രമണം നടത്താൻ അവരെ പ്രാപ്തരാക്കുമായിരുന്നു.<ref>{{cite news|date=9 November 2011|title=Al-Houthi Expansion Plan in Yemen Revealed|url=http://yemenpost.net/Detail123456789.aspx?ID=3&SubID=4288&MainCat=3|archive-url=https://web.archive.org/web/20111109115052/http://yemenpost.net/Detail123456789.aspx?ID=3&SubID=4288&MainCat=3|archive-date=9 November 2011|newspaper=Yemen Post}}</ref> 2012 മെയ് മാസത്തിൽ, സാദ, അൽ ജൗഫ്, ഹജ്ജ എന്നീ ഗവർണറേറ്റുകളുടെ ഭൂരിഭാഗം പ്രദേശങ്ങളും ഹൂതികളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാണെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടു. കൂടാതെ, അവർക്ക് ചെങ്കടലിലേക്ക് സുഗമമായ പ്രവേശനം ലഭിക്കുകയും, കൂടുതൽ സംഘർഷങ്ങൾക്കുള്ള മുന്നൊരുക്കമെന്ന നിലയിൽ സനായുടെ വടക്ക് ഭാഗത്ത് തടസ്സങ്ങൾസ്ഥാപിക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തിരുന്നു.<ref>{{cite news|title=New war with al-Houthis is looming|url=http://www.yobserver.com/front-page/10022057.html|url-status=usurped|archive-url=https://web.archive.org/web/20120520160942/http://www.yobserver.com/front-page/10022057.html|archive-date=20 May 2012|access-date=23 January 2013|work=Yemen observer}}</ref> 2014 സെപ്റ്റംബറോടെ, യെമൻ തലസ്ഥാനമായ സനായിലെ സർക്കാർ കെട്ടിടങ്ങളും ഒരു റേഡിയോ സ്റ്റേഷനും ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ ഹൂതികളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite news|title=Houthis seize government buildings in Sanaa|url=http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2014/09/houthis-control-government-buildings-sanaa-2014921141611393880.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140922084435/http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2014/09/houthis-control-government-buildings-sanaa-2014921141611393880.html|archive-date=22 September 2014|access-date=21 September 2014|publisher=Al Jazeera}}</ref> സനയുടെ ബാക്കി ഭാഗങ്ങളിലേക്കും റദാ പോലുള്ള മറ്റ് പട്ടണങ്ങളിലേക്കും ഹൂതികളുടെ നിയന്ത്രണം വ്യാപിച്ചെങ്കിലും, [[അൽ ഖാഇദ|അൽ-ഖ്വയ്ദയിൽ]] നിന്ന് അവർക്ക് ശക്തമായ വെല്ലുവിളി നേരിടേണ്ടിവന്നു. [[സൗദി അറേബ്യ]] യെമനിലെ അവരുടെ എതിരാളികളെ സഹായിക്കുമ്പോൾ, ഹൂതികൾ ഇറാനിൽ നിന്ന് സഹായം സ്വീകരിച്ചിരുന്നതായി ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ വിശ്വസിച്ചിരുന്നു.<ref name="NYT010715">{{cite news|author1=Kareem Fahim|date=7 January 2015|title=Violence Grows in Yemen as Al Qaeda Tries to Fight Its Way Back|url=https://www.nytimes.com/2015/01/08/world/violence-grows-in-yemen-as-al-qaeda-tries-to-fight-its-way-back.html|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150108151459/http://www.nytimes.com/2015/01/08/world/violence-grows-in-yemen-as-al-qaeda-tries-to-fight-its-way-back.html|archive-date=8 January 2015|access-date=8 January 2015|work=The New York Times}}</ref> 2015 ജനുവരി 20-ന് ഹൂതി വിമതർ തലസ്ഥാനത്തെ പ്രസിഡൻ്റിൻ്റെ കൊട്ടാരം പിടിച്ചെടുത്തു. പിടിച്ചെടുക്കുന്ന സമയത്ത് പ്രസിഡൻ്റ് അബ്ദ്രാബ്ബു മൻസൂർ ഹാദി കൊട്ടാരത്തിലുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിന് പരിക്കൊന്നും സംഭവിച്ചില്ല.<ref>{{cite news|date=20 January 2015|title=Yemen Houthi rebels 'seize presidential palace'|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-30903516|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180528095042/http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-30903516|archive-date=28 May 2018|access-date=21 June 2018|work=BBC News}}</ref> 2015 ഫെബ്രുവരി 6-ന് ഈ പ്രസ്ഥാനം യെമൻ ഭരണകൂടത്തിൻ്റെ നിയന്ത്രണം ഔദ്യോഗികമായി ഏറ്റെടുത്തുകൊണ്ട് പാർലമെൻ്റ് പിരിച്ചുവിടുകയും തങ്ങളുടെ 'വിപ്ലവ സമിതി'യെ യെമനിലെ ഭരണാധികാര സമിതിയായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="government2" /> മാർച്ച് 20-ന് ഉച്ചയ്ക്കുള്ള പ്രാർത്ഥനാവേളയിൽ അൽ-ബദർ, അൽ-ഹഷൂഷ് എന്നീ പള്ളികൾക്കുനേരെ ചാവേറാക്രമണം നടക്കുകയും, ഇസ്‌ലാമിക് സ്റ്റേറ്റ് അതിൻ്റെ ഉത്തരവാദിത്തം ഉടനടി ഏറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ സ്ഫോടനങ്ങളിൽ 142 ഹൂതി വിശ്വാസികൾ കൊല്ലപ്പെടുകയും 351-ലധികം പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു; യെമൻ്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും മാരകമായ ഭീകരാക്രമണമായിരുന്നു ഇത്.<ref>{{cite news|date=20 March 2015|title=Death toll hits 142 from attacks in Yemen mosques|url=http://www.albawaba.com/news/two-mosques-yemen-attacked-suicide-bombers-during-friday-prayers-many-injured-671470|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150322235853/http://www.albawaba.com/news/two-mosques-yemen-attacked-suicide-bombers-during-friday-prayers-many-injured-671470|archive-date=22 March 2015|newspaper=Al Bawaba}}</ref> മേഖലയിൽ അധിവസിക്കുന്ന സുന്നി വിഭാഗങ്ങൾക്ക് ഹൂതികളിൽ നിന്ന് ഭാവിലുണ്ടായേക്കാവുന്ന ഭീഷണികൾ കണക്കിലെടുത്ത്, 2015 മാർച്ച് 27-ന് [[സൗദി അറേബ്യ|സൗദി അറേബ്യയുടെ]] നേതൃത്വത്തിൽ [[ബഹ്റൈൻ|ബഹ്‌റൈൻ]], [[ഖത്തർ]], [[കുവൈറ്റ്]], [[ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകൾ|യു.എ.ഇ]], [[ഈജിപ്റ്റ്|ഈജിപ്ത്]], [[ജോർദാൻ]], [[മൊറോക്കൊ|മൊറോക്കോ]], [[സുഡാൻ]] എന്നിവരടങ്ങുന്ന ഗൾഫ് സഖ്യം യെമനിൽ വ്യോമാക്രമണം നടത്തി. വ്യോമാക്രമണങ്ങളുടെ ആസൂത്രണത്തിലും, അതുപോലെ തന്നെ ലോജിസ്റ്റിക്, രഹസ്യാന്വേഷണ പിന്തുണ നൽകുന്നതിലും സഹായിച്ചുകൊണ്ട് അമേരിക്കയും ഈ സൈനിക സഖ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായി. ഹൂതികളുടെ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള യെമനിലെ പ്രദേശങ്ങളിൽ സൗദി നേതൃത്വത്തിൽ ഏർപ്പെടുത്തിയ നാവിക ഉപരോധത്തിൽ യു.എസ്. നാവികസേനയും സജീവമായി പങ്കുചേർന്നിരുന്നതോടെ യെമനിൽ ക്ഷാമം പടർന്നുപിടിക്കുന്നതിന് പ്രധാന കാരണമായത് ഈ ഉപരോധമാണെന്ന് മാനുഷിക സഹായ സംഘടനകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:മത ദേശീയവാദം]] <references /> 8fr1oxqn0wrhlxzfv71lcfuua5djt7o 0 320648 4675710 3764208 2026-10-13T04:55:05Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675710 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Amar_Akbar_Anthony_(2015_film)}}{{Infobox film | name = അമർ അക്ബർ അന്തോണി | image = Amar Akbar Anthony (2015) film poster.jpg | caption =ചിത്രത്തിന്റെ പോസ്റ്റർ | director = നാദിർഷാ | producer = ഡോ. സക്കറിയ തോമസ്<br />ആൽവിൻ ആന്റണി | screenplay = ബിബിൻ ജോർജ്ജ്<br />വിഷ്ണു ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ | starring = [[പൃഥ്വിരാജ്]]<br>[[ഇന്ദ്രജിത്ത് (നടൻ)|ഇന്ദ്രജിത്ത്]]<br>[[ജയസൂര്യ]]<br>[[നമിത പ്രമോദ് (നടി)|നമിത പ്രമോദ്]] | music = '''ഗാനങ്ങൾ:'''<br>നാദിർഷാ<br>'''പശ്ചാത്തലസംഗീതം:'''<br>[[ബിജിബാൽ]] | cinematography = സുജിത്ത് വാസുദേവ് | Cameo Appearance= [[ആസിഫ് അലി]] | editing = ജോൺ കുട്ടി | studio = ഗ്ലോബൽ യുണൈറ്റഡ് മീഡിയ<br />അനന്യ ഫിലിംസ് | distributor = തമീൻസ് റിലീസ് | released = {{Film date|2015|10|16}} | runtime = 141 മിനിറ്റ് | country = ഇന്ത്യ | language =മലയാളം | budget = {{INRConvert|6.70|c}} | gross = {{INRConvert|51.50|c}}<ref>{{cite web|last1=James|first1=Anu|title=Amar Akbar Anthony completes 50 days at box office; makers release special poster|url=http://www.ibtimes.co.in/amar-akbar-anthony-completes-50-days-box-office-makers-release-special-poster-657737|website=International Business Times, India Edition|publisher=|accessdate=29 December 2015}}</ref> }} നാദിർഷാ സംവിധാനം ചെയ്ത് 2015-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രമാണ് '''''അമർ അക്ബർ അന്തോണി'''''<ref name="desim"/><ref name="malac"/>. [[പൃഥ്വിരാജ്]],[[ജയസൂര്യ]] ,[[ഇന്ദ്രജിത്ത് (നടൻ)|ഇന്ദ്രജിത്ത്]], [[നമിത പ്രമോദ്]] എന്നിവരാണ് ഈ ചിത്രത്തിൽ പ്രധാനവേഷങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്<ref>{{cite web|author=Sreeju Sudhakaran|title=Amar Akbar Anthony trailer: Prithviraj, Indrajith and Jayasurya bring Three Stooges to Malayalam cinema!|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/amar-akbar-anthony-trailer-prithviraj-indrajith-and-jayasurya-bring-three-stooges-to-malayalam-cinema/|publisher=Bollywood Life|accessdate=5 October 2015|date=October 5, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151008083312/http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/amar-akbar-anthony-trailer-prithviraj-indrajith-and-jayasurya-bring-three-stooges-to-malayalam-cinema/|archive-date=2015-10-08|url-status=dead}}</ref>. നവാഗതരായ ബിബിൻ ജോർജ്ജിന്റേയും വിഷ്ണു ഉണ്ണികൃഷ്ണന്റെയുമാണ് തിരക്കഥ. നാദിർഷ സംഗീതസംവിധാനം നിർവഹിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ ചിത്രത്തിനു [[ബിജിബാൽ]] ആണ് പശ്ചാത്തലസംഗീതം ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്.2015 ഒക്ടോബർ 16ന് അമർ അക്ബർ അന്തോണി പ്രദർശനത്തിനെത്തി .അനുകൂലമായ പ്രതികരണമാണു ചിത്രത്തിന് പ്രേക്ഷകരിൽ നിന്നും ലഭിച്ചത്<ref>{{cite news|author1=Anu James|title='Amar Akbar Anthony' movie review by audience: Live updates|url=http://www.ibtimes.co.in/amar-akbar-anthony-movie-review-by-audience-live-updates-650770|accessdate=16 October 2015|agency=International Business Times|date=October 16, 2015}}</ref> . ==കഥ== ഒരേ കോളനിയിൽ [[കൊച്ചി]] താമസിക്കുന്ന മൂന്ന് ബാച്ചിലർ സുഹൃത്തുക്കളെയാണ് സിനിമ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്. ആഡംബര ജീവിതം നയിക്കുക, തായ്‌ലൻഡ് സന്ദർശിക്കുക എന്നിവയാണ് അവരുടെ ലക്ഷ്യം. ബൈക്ക്-സ്റ്റണ്ട് മാസ്റ്ററും ട്രാവൽ ഏജന്റുമായ [[ആസിഫ് അലി]], "ഫൈസൽ", അതേ കോളനിയിലാണ് താമസിക്കുന്നത്. ബൈക്ക് സ്റ്റണ്ടുകൾ ചെയ്യുന്നതിനിടെ ഒരു അപകടം നേരിട്ടപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന് നിരവധി പരിക്കുകൾ സംഭവിക്കുന്നു. തുടർന്ന് മറ്റ് രോഗികളെ കണ്ടുമുട്ടുന്ന ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കുന്നു. തന്റെ മൂന്ന് ക്ലയന്റുകളായ അമർ, അക്ബർ, ആന്റണി എന്നിവരെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു കഥ വിവരിച്ചുകൊണ്ട് ഫൈസൽ മറ്റ് രോഗികൾക്ക് അപകടകാരണം വിശദീകരിക്കുന്നു. എല്ലാ സുഹൃത്തുക്കളും മധ്യവർഗ ജീവിതം നയിക്കുന്നു. അമറിന്റെ പിതാവ് രാമനൻ [[ഓട്ടോമേറ്റഡ് ടെല്ലർ മെഷീൻ | എടിഎം]] ക counter ണ്ടറിൽ സെക്യൂരിറ്റി ഓഫീസറായി ജോലിചെയ്യുന്നു, അതേസമയം അമ്മ വിവാഹ ബ്രോക്കറാണ്. അനാഥയായ റെസ്മിയയുടെ വിവാഹം അദ്ദേഹത്തിന്റെ അമ്മ ക്രമീകരിക്കുന്നു. ഒരു ഇടവേളയ്ക്ക് ശേഷം, റെമിയയുടെ ഭർത്താവ് ആഭരണങ്ങളുമായി ഓടിപ്പോകുന്നു, അതിനാൽ റെസ്മിയ തന്റെ കുട്ടിയായ ഫാത്തിമയ്‌ക്കൊപ്പം താമസിക്കാൻ അമറിന്റെ വീട്ടിലെത്തുന്നു. അക്ബർ, അമറിന്റെ അടുത്ത സുഹൃത്ത് ഒരു വികലാംഗനാണ്. പിതാവ് സ്റ്റാലിൻ മമ്മലി ബോഡി ബിൽഡറാണ്, അമ്മ ജമീല വീട്ടമ്മയാണ്. മറ്റൊരു സുഹൃത്ത് ആന്റണി ഒരു മാളിൽ പിസ്സ ഡെലിവറി ബോയ് ആയി ജോലി ചെയ്യുന്നു. ആന്റണി ദത്തെടുത്ത കുട്ടിയാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ രണ്ടാനച്ഛൻ പ്രദീപ് കോട്ടയം ഒരു സിനിമാ തിയേറ്ററിനുള്ളിൽ തനിച്ചായിരിക്കുന്നതായി കണ്ടു. എല്ലാ സുഹൃത്തുക്കൾക്കും ഒരു പൊതു ശത്രു നല്ലവന്യാന ഉണ്ണി അല്ലെങ്കിൽ ഉണ്ണി ഉണ്ട്. അവരുടെ പതിവ് ജോലികൾ കൂടാതെ, ഇടയ്ക്കിടെ റെജിമോന്റെ മേൽനോട്ടത്തിൽ വിവാഹങ്ങൾക്കും മറ്റ് ചടങ്ങുകൾക്കുമായി കാറ്ററിംഗ് സർവീസ് ബോയ്സ് ആയി ജോലിചെയ്യുന്നു. അവന്റെ മുത്തശ്ശി സാധാരണയായി ഒന്നിലധികം സോഷ്യൽ നെറ്റ്‌വർക്കിംഗ് സൈറ്റുകളിൽ സ്വയം ഇടപഴകുന്നു. അവൾ ഒരു വ്യാജ ഫേസ്ബുക്ക് അക്ക created ണ്ട് സൃഷ്ടിക്കുകയും അമറിനെ അവളുമായി പ്രണയത്തിലാക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. മൂന്ന് സുഹൃത്തുക്കൾക്കും ജെന്നി എന്ന നർത്തകിയോട് ഒരു ക്രഷ് ഉണ്ട്. [[തായ്‌ലൻഡ്]] ബീച്ചിലേക്ക് അവളെ കൊണ്ടുപോകാൻ അവർ പദ്ധതിയിട്ടു. ബാർ നർത്തകിയോടൊപ്പം തായ്‌ലൻഡിലെ പട്ടായ സന്ദർശിക്കുക എന്നതാണ് അവരുടെ ഏക ലക്ഷ്യവും സ്വപ്നവും. എന്നിരുന്നാലും, കുടുംബ പ്രശ്‌നങ്ങൾ കാരണം, അവരുടെ "ലക്ഷ്യം ഓരോ തവണയും വൈകും". അതേസമയം, അമറിന്റെ പിതാവ് ഒരു അപകടത്തിൽ പെട്ടു, മൂന്ന് സുഹൃത്തുക്കൾ ലാഭിച്ച പണം പിതാവിന്റെ ചികിത്സയ്ക്കായി ചെലവഴിച്ചു. അമറിന്റെ പ്രണയകഥ അക്ബറിന് അറിയില്ലായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സുഹൃത്തുക്കളായ ജെന്നി അക്ബറിനു മുമ്പായി തന്റെ കഥ വെളിപ്പെടുത്തി. അതേസമയം, തങ്ങളുടെ അയൽവാസിയായ ഫാത്തിമയെ ബംഗാളി കൊലയാളി കൊലപ്പെടുത്തിയെന്ന് അറിയിച്ചപ്പോൾ അവർ കുറ്റവാളിയെ തിരയാൻ പോയി. ഫൈസൽ തന്റെ കഥ നിർത്തലാക്കുന്നു. രോഗികൾക്ക് അവന്റെ കഥ ഇഷ്ടപ്പെട്ടു. ഫൈസൽ അടിസ്ഥാനപരമായി [[പട്ടായ]] ടൂറിലും യാത്രയിലും ഒരു ട്രാവൽ ഏജന്റാണ്. ==അഭിനേതാക്കൾ== {{colbegin}} * [[പൃഥ്വിരാജ്]] - അമർ * [[ജയസൂര്യ]] - അക്ബർ * [[ഇന്ദ്രജിത്ത് (നടൻ)|ഇന്ദ്രജിത്ത്]] - അന്തോണി * [[നമിത പ്രമോദ് (നടി)|നമിത പ്രമോദ്]] - ജെനി * മീനാക്ഷി- ഫാത്തിമ * [[ആസിഫ് അലി]]- ഫൈസൽ *[[കലാഭവൻ ഷാജോൺ]] *[[അബു സലിം]] *[[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദിഖ്]] *[[സൃന്ദ അഷാബ്]] - റെസ്മിയ *പ്രദീപ് കോട്ടയം - ചാക്കപ്പൻ *[[ബിന്ദു പണിക്കർ]] *[[കെ.പി.എ.സി. ലളിത]] *[[ശശി കലിംഗ]] - നാരായണൻ *പ്രിയങ്ക *സാജു നവോദയ - റെജിമോൻ *ധർമ്മജൻ ബോൾഗാട്ടി *[[രമേഷ് പിഷാരടി]] - ഉണ്ണി *[[വി.കെ. ശ്രീരാമൻ]] *[[കെ.ടി.എസ്. പടന്നയിൽ]] *[[തെസ്‌നിഖാൻ]] - നഴ്സ് *കലാഭവൻ ഹനീഫ * [[നസീർ സംക്രാന്തി]] {{colend}} ==സംഗീതം== നാദിർഷാ , [[വിജയ് യേശുദാസ്]], [[അഫ്സൽ]] , [[പൃഥ്വിരാജ്]], [[ഇന്ദ്രജിത്ത് (നടൻ)|ഇന്ദ്രജിത്ത്]], [[ജയസൂര്യ]], [[കലാഭവൻ ഷാജോൺ]] തുടങ്ങിയവരാണ് ഈ ചിത്രത്തിലെ ഗാനങ്ങൾ ആലപിച്ചിരിക്കുന്നത്<ref>{{cite news|author=Sachin Jose|title='Premamennal' song of 'Amar Akbar Anthony' released online [VIDEO]|url=http://www.ibtimes.co.in/premamennal-song-amar-akbar-anthony-released-online-video-prithviraj-indrajith-jayasurya-nadhirshah-650589|accessdate=15 October 2015|agency=International Business Times|date=October 15, 2015}}</ref>. സോണി മ്യൂസിക് ഇന്ത്യ ഒക്ടോബർ 14 നു ഈ ചിത്രത്തിലെ ഗാനങ്ങൾ പുറത്തിറക്കി<ref name=trailer>{{cite news|author1=Anu James|title=Watch 'Amar Akbar Anthony' official trailer featuring Prithviraj, Indrajith, Jayasurya [VIDEO]|url=http://www.ibtimes.co.in/amar-akbar-anthony-trailer-featuring-prithviraj-indrajith-jayasurya-leaked-649177|accessdate=5 October 2015|agency=International Business Times|date=October 5, 2015}}</ref> . {{tracklist | headline = അമർ അക്ബർ അന്തോണി | extra_column = ആലപിച്ചവർ | total_length = | lyrics_credits = yes | title1 = പ്രേമമെന്നാൽ | extra1 = നാദിർഷാ, [[പൃഥ്വിരാജ്]], [[ഇന്ദ്രജിത്ത് (നടൻ)|ഇന്ദ്രജിത്ത്]], [[ജയസൂര്യ]], [[കലാഭവൻ ഷാജോൺ]] | lyrics1 = നാദിർഷാ | length1 = 05:30 | title2 = മഞ്ഞാടും | extra2 = നാദിർഷാ, [[വിജയ് യേശുദാസ്]], [[അഫ്സൽ]], സമദ് | lyrics2 = നാദിർഷാ | length2 = 04:25 | title3 =എന്നോ ഞാനെന്റെ | extra3 = നാദിർഷാ, ബേബി ശ്രേയ | lyrics3 = നാദിർഷാ | length3 = 03:47 }} ==അവലംബം== {{reflist|refs= <ref name="desim">http://www.desimartini.com/movies/amar-akbar-antony/md3851.htm</ref> <ref name="malac">http://www.malayalamcinema.com/gallery_amar-akbar-antony.htm</ref> }} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * {{IMDb title|5082670}} * {{facebook|AmarAkbarAnthonyOfficial}} [[വർഗ്ഗം:2015-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പൃഥ്വിരാജ് അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജയസൂര്യ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മറ്റ് ഭാഷകളിലേക്ക് പുനഃനിർമ്മിക്കപ്പെട്ട മലയാള ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] ju5jbl1zhho686lgchrczlq7lx4eh8q 0 323266 4675748 3699116 2026-10-13T07:51:39Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675748 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Cave_of_Altamira}}{{Infobox World Heritage Site | WHS = അൾട്ടാമിറ ഗുഹ | Image = [[Image:Techo de Altamira (replica)-Museo Arqueológico Nacional.jpg|250px|<center>Replica at ''Museo Arqueológico Nacional'' of Cave of Altamira</center>]] | State Party = Spain | Type = Cultural | Criteria = i, iii | ID = 310 | Region = [[List of World Heritage Sites in Europe|Europe and North America]] | Year = 1985 | Session = 9th | Extension = 2008 | Link = http://whc.unesco.org/en/list/310 | locmapin = Spain | relief = 1 | latitude = 43.3825 | longitude = -4.12 }} വടക്കൻ [[സ്പെയ്ൻ|സ്പെയിനിൽ]] 1880-ൽ കണ്ടെത്തിയ ഒരു ഗുഹയാണിത്. പ്രാചീന ശിലായുഗത്തിലേതെന്നു കരുതപ്പെടുന്ന ഈ ഗുഹയിൽമൃഗങ്ങളുടെ നാനാവർണ്ണത്തിലുള്ള ചിത്രങ്ങൾ ആലേഖനം ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇതിൽ 150 എണ്ണത്തോളവും ശിലായുഗത്തിലേതാണ്.വടക്കൻ സ്പെയ്നിലെ കാന്റാബിറ നഗരത്തിനു സമീപമാണ് അൾട്ടാമിറ ഗുഹ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.അൾട്ടാമിറ ഗുഹയെ [[ലോകപൈതൃകസ്ഥാനം|ലോകപൈതൃകസ്ഥാനമായി]] [[യുനെസ്കോ]] പ്രഖ്യാപിച്ചു. ==വിവരണം== ഏകദേശം 270 മീറ്റർ നീളമുള്ള ഒരു ഗുഹയാണിത്. ധാരാളം അറകളുള്ള ഗുഹയുടെ പ്രധാനകവാടത്തിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങൾ ആറു മീറ്ററോളം ഉയരമുണ്ട്. ചിത്രങ്ങളിലധികവും മൃഗങ്ങളുടേതാണു. [[കാട്ടുപന്നി]] [[കാള]] [[കോലാട്ടിൻ രോമം]] തുടങ്ങിയതരത്തിലുള്ള ചിത്രങ്ങളാണ്. ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commons category|Altamira (cave)}} * [https://web.archive.org/web/20141006172308/http://museodealtamira.mcu.es/ Altamira Cave National Museum] ''In Spanish and English'' * [http://www.bradshawfoundation.com/news/cave_art_paintings.php?id=The-Spanish-Cave-of-Altamira-opens-with-politics The Spanish Cave of Altamira opens - with politics] Bradshaw Foundation Article * "Les peintures préhistoriques de la grotte d’Altamira", Cartailhac and Breuil founding article (1903), online and analyzed on[http://www.bibnum.education.fr/scienceshumainesetsociales/anthropologie/les-peintures-prehistoriques-de-la-grotte-d-altamira BibNum]<small> [click 'à télécharger' for English version]</small {{imbox |type=notice |textstyle="border: 2px solid #fceb92; background-color: #fdffe7; padding: 10px;" |image=[[File:Asia_(orthographic_projection).svg|100px]] |text=ഈ ലേഖനം [[വിക്കിപീഡിയ:WAM|2015 -ലെ വിക്കിപീഡിയ ഏഷ്യൻ മാസം തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ]] ഭാഗമായി {{#if:{{{expanded|}}}|വികസിപ്പിക്കപ്പെട്ടതാണ്|സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതാണ്}}.}} [[വർഗ്ഗം:സ്പെയിനിലെ ലോകപൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഗുഹകൾ]] bgph8okfihjalqrk83qidobasn751ux 0 325302 4675624 4575289 2026-10-12T17:00:24Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675624 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Harimuraleeravam}} {{Infobox song <!-- See Wikipedia:WikiProject_Songs --> | Name = ഹരിമുരളീരവം | Type = Film Song | Artist = [[കെ.ജെ. യേശുദാസ്]] | alt Artist = | Album = [[ആറാം തമ്പുരാൻ]] | A-side = | Recorded = 1997 | Released = | Published = | Genre = [[Semi-classical music]] | Language = [[മലയാളം]] | Length ={{Duration|m=11|s=50}} | Lyricist = [[ഗിരീഷ് പുത്തഞ്ചേരി]] | Composer = [[രവീന്ദ്രൻ]] | Label = | Producer = [[രേവതി കലാമന്ദിർ]] | Tracks = # '''ഹരിമുരളീരവം''' # പാടീ # സന്തതം (F) # കടലാടും # കുയിൽ പാടും # പാടീ (M) # സന്തതം # ഗോവർധന ഗിരീശം | prev = | prev_no = | track_no = 1 | next = പാടീ | next_no = 2 | Misc = {{External music video|{{YouTube|yT8GNDEDKps|"ഹരിമുരളീരവം"}}}} | Audio sample = }} 1997-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[ആറാം തമ്പുരാൻ]] എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിലെ സുപ്രസിദ്ധമായ ഗാനമാണ് '''ഹരിമുരളീരവം'''. [[രവീന്ദ്രൻ]] സംഗീതസംവിധാനം നിർവഹിച്ച ഈ പാട്ടിൻ്റെ വരികൾ എഴുതിയത് [[ഗിരീഷ് പുത്തഞ്ചേരി|ഗിരീഷ് പുത്തഞ്ചേരിയും]] പാടിയത് [[കെ.ജെ. യേശുദാസ്|യേശുദാസുമാണ്]]. [[സിന്ധുഭൈരവി]] രാഗത്തിലാണ് ഇത് ചിട്ടപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നതെങ്കിലും<ref>{{Cite web |url=http://malayalasangeetham.info/s.php?9804 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-12-05 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304200403/http://malayalasangeetham.info/s.php?9804 |url-status=dead }}</ref> കഥാസന്ദർഭോചിതമായി ഹിന്ദുസ്ഥാനി ഭാവവും കൂട്ടിച്ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. [[മോഹൻലാൽ]] അവതരിപ്പിക്കുന്ന ജഗന്നാഥൻ എന്ന കഥാപാത്രമാണ് സിനിമയിൽ ഈ പാട്ട് ആലപിക്കുന്നത്. ജഗന്നാഥൻ്റെ സംഗീതപാടവം പ്രദർശിപ്പിക്കുകയും പൂർവജീവിതത്തിലെ രംഗങ്ങൾ അവതരിപ്പിക്കുകയുമാണ് സിനിമയിൽ ഈ പാട്ടിൻ്റെ ലക്ഷ്യം. ആറാം തമ്പുരാനിലെ പാട്ടുകൾക്ക് യേശുദാസിന് 1997-ലെ സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് ലഭിച്ചിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.prd.kerala.gov.in/stateawards3.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-12-05 |archive-date=2016-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303234157/http://www.prd.kerala.gov.in/stateawards3.htm |url-status=dead }}</ref> യേശുദാസിനെതിരെയുള്ള വിമർശകരുടെ വായടപ്പിക്കുന്നതിനാണ് സങ്കീർണമായ ഈ പാട്ട് ചിട്ടപ്പെടുത്തിയതെന്ന് രവീന്ദ്രൻ അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.{{fact}} താരസ്ഥായിയിലും മന്ദ്രസ്ഥായിയിലും യേശുദാസിന്റെ മികച്ച ശബ്ദനിയന്ത്രണം പ്രയോജനപ്പെടുത്തിയ ഗാനങ്ങളിലൊന്നായി വിലയിരുത്തുന്നു.<ref>http://crownnews.weebly.com/ezhuswarangalum.html {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:Lq1_xDG3miwJ:mathrubhumi.com/books/welcome/printpage/658+&cd=3&hl=en&ct=clnk&gl=in</ref> ഈ പാട്ടിനുപുറമേ, പാട്ടിൻ്റെ ആലാപത്തിനും പല്ലവിക്കുമിടയിലായി സിനിമയിൽ മോഹൻലാൽ പറയുന്ന സംഭാഷണവും വളരെ പ്രശസ്തമായിരുന്നു. ''സഫറോം കാ സിന്ദഗി ജോ കഭീ കഥം നഹീ ഹോ ജാത്തീ ഹേ'' (യാത്രകളുടെ ജീവിതം അത് ഒരിക്കലും അവസാനിക്കുന്നില്ല) എന്നവസാനിക്കുന്ന ഈ സംഭാഷണഭാഗം മോഹൻലാലിനെ അനുകരിക്കാനായി മിമിക്രിക്കാർ ഏറെ ഉപയോഗപ്പെടുത്തിപ്പോരുന്നു. മോഹൻലാൽ അവതരിപ്പിച്ച പരുക്കൻ കഥാപാത്രമായ ജഗന്നാഥൻ തന്റെ സംഗീത പരിജ്ഞാനം മഞ്ജു വാര്യർ അവതരിപ്പിച്ച ഉണ്ണിമായയ്ക്ക് വെളിപ്പെടുത്തുന്ന തരത്തിലാണ് ഗാനം ചിത്രീകരിച്ചത്. വരിക്കാശ്ശേരി മന, മഹാബലിപുരം എന്നിവയായിരുന്നു ലൊക്കേഷനുകൾ. സിനിമയിൽ ജഗന്നാഥന്റെ മുമ്പുള്ള ജീവിതവും, നൃത്ത രംഗങ്ങളും മഹാബലിപുരത്ത് സെറ്റിട്ട് സംവിധാനം ചെയ്തത് പ്രിയദർശനാണ്.<ref>https://www.manoramaonline.com/style/columns/tuesday-movie/2018/11/27/priyadarsan-helped-shaji-kailas-shoot-harimuraliravam-aaram-tamburan.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/music/features/2021/05/17/special-story-about-the-hit-harimuraleeravam-from-the-movie-aaram-thamburan.html</ref> == അവലംബം == {{reflist}} == വെബ് കണ്ണികൾ == * http://www.m3db.com/lyric/6657<nowiki/> വരികൾ * https://www.youtube.com/watch?v=2-5x552xIpQ വീഡിയോ യൂട്യൂബിൽ നിന്ന് [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രഗാനങ്ങൾ]] nadsl33no1an3fnmksirpjy6r5gpd1m 0 351479 4675772 3342137 2026-10-13T10:29:27Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675772 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Andrew Johnson}} {{Infobox Officeholder |name = ആൻഡ്രൂ ജോൺസൺ |image = President Andrew Johnson.jpg |office = [[List of Presidents of the United States|17th President of the United States]] |term_start = April 15, 1865 |term_end = March 4, 1869 |predecessor = [[Abraham Lincoln]] |successor = [[Ulysses S. Grant]] |vicepresident = ''None'' |office2 = [[List of Vice Presidents of the United States|16th Vice President of the United States]] |president2 = Abraham Lincoln |term_start2 = March 4, 1865 |term_end2 = April 15, 1865 |predecessor2 = [[Hannibal Hamlin]] |successor2 = [[Schuyler Colfax]] |office6 = [[List of Governors of Tennessee|15th Governor of Tennessee]] |term_start6 = October 17, 1853 |term_end6 = November 3, 1857 |predecessor6 = [[William B. Campbell]] |successor6 = [[Isham G. Harris]] |office5 = [[Governor of Tennessee|Military Governor of Tennessee]] |appointer5 = Abraham Lincoln |term_start5 = March 12, 1862 |term_end5 = March 4, 1865 |predecessor5 = [[Isham G. Harris]] <br/><small>as Governor of Tennessee</small> |successor5 = [[William Gannaway Brownlow]] <br/><small>as Governor of Tennessee</small> |jr/sr3 = United States Senator |state3 = [[Tennessee]] |term_start3 = March 4, 1875 |term_end3 = July 31, 1875 |predecessor3 = [[William Gannaway Brownlow]] |successor3 = [[David M. Key]] |term_start4 = October 8, 1857 |term_end4 = March 4, 1862 |predecessor4 = [[James C. Jones]] |successor4 = [[David T. Patterson|David Patterson]] |state7 = Tennessee |district7 = [[Tennessee's 1st congressional district|1st]] |term_start7 = March 4, 1843 |term_end7 = March 3, 1853 |predecessor7 = [[Thomas Dickens Arnold]] |successor7 = [[Brookins Campbell]] |birth_date = {{birth date|1808|12|29}} |birth_place = [[Raleigh, North Carolina]] |death_date = {{death date and age|1875|7|31|1808|12|29}} |death_place = [[Elizabethton, Tennessee]] |restingplace = [[Andrew Johnson National Cemetery]]<br/>[[Greeneville, Tennessee]] |party = [[Democratic Party (United States)|Democratic]] {{small|(1829–64; 1868–75)}}<br>[[National Union Party (United States)|National Union]] {{small|(1864–68)}} |spouse = {{marriage|[[Eliza McCardle Johnson|Eliza McCardle]]|May 17, 1827}} |children = 5 |profession = Tailor |religion = Unaffiliated Christian<ref>{{cite book |title=The Age of Hate: Andrew Johnson And The Radicals |url=http://www.questia.com/read/14804076/the-age-of-hate-andrew-johnson-and-the-radicals |first=George Fort |last=Milton |publisher=Coward-McCann |year=1930 |page=80 |oclc=739916 |isbn=1-4179-1658-3 |location=New York |quote=As for my religion, it is the doctrine of the Bible, as taught and practiced by Jesus Christ. |archive-url=https://web.archive.org/web/20121009074444/http://www.questia.com/read/14804076/the-age-of-hate-andrew-johnson-and-the-radicals |archive-date=2012-10-09 |access-date=2016-10-11 |url-status=dead}}</ref> |signature = Andrew Johnson Signature.svg |signature_alt = Cursive signature in ink |allegiance = {{flag|United States of America}}<ref>{{cite book|editor1-last=Hodge|editor1-first=Carl C.|editor2-last=Nolan|editor2-first=Cathal J.|title=US Presidents and Foreign Policy|publisher=ABC-CLIO|page=137|url=https://books.google.com/books?id=qXeRALIwozgC&pg=PA137#v=onepage&q&f=false|accessdate=December 4, 2015}}</ref> |branch = {{army|United States}}<br/>[[Union Army]] |serviceyears = 1862–1865 |rank = [[File:Union Army brigadier general rank insignia.svg|border|35px]] [[Brigadier general (United States)|Brigadier general]] |battles = [[American Civil War]] }} [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളുടെ]] പതിനേഴാമത്തെ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു '''ആൻഡ്രൂ ജോൺസൺ - Andrew Johnson''' . 1865 ഏപ്രിൽ 15 മുതൽ 1869 മാർച്ച് നാലുവരെ അമേരിക്കയുടെ പ്രസിഡന്റായി സേവനം അനുഷ്ടിച്ചു. [[അബ്രഹാം ലിങ്കൺ]] പ്രസിഡന്റായിരുന്ന സമയത്ത് വൈസ് പ്രസിഡന്റായിരുന്നു ആൻഡ്രൂ ജോൺസൺ. അമേരിക്കയുടെ പതിനാറാമത് വൈസ്പ്രസിഡന്റായിരുന്ന ആൻഡ്രൂ ജോൺസൺ അബ്രഹാം ലിങ്കൺ കൊല്ലപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്നാണ പ്രസിഡന്റായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്. കുറ്റവിചാരണ നേരിട്ട ആദ്യ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റാണ് ആൻഡ്രൂ ജോൺസൺ. ==അവലംബം== {{reflist}} {{US Presidents}} {{USVicePresidents}} [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ പ്രസിഡണ്ടുമാർ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ വൈസ് പ്രസിഡന്റുമാർ]] ajxf4h9nfoe4pq9hi2aupz7xypw28lt 2 355544 4675525 4675404 2026-10-12T14:38:25Z Vijayanrajapuram 21314 4675525 wikitext text/x-wiki <center class="usermessage plainlinks" >'''[http://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk:Vijayanrajapuram&action=edit&section=new എന്നോട് സം‌വദിക്കാം] | [http://ml.wikipedia.org/wiki/Special:Emailuser/Vijayanrajapuram എനിക്ക് ഇ-സന്ദേശമയക്കാം]'''</center> ==ഞാൻ== [[File:Jimmy Wales and Vijayanrajapuram 2026.jpg|With Jimmy Wales at KLF 2026|പകരം=With Jimmy Wales at KLF 2026|ലഘുചിത്രം|400x400px|ഇടത്ത്‌]] * Rtd. Headmaster, Dept. of Education, Govt. of Kerala * കാര്യനിർവാഹകൻ - [[വിക്കിപീഡിയ:കാര്യനിർവാഹകർ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയ]] * [[schoolwiki:sw/994|സ്റ്റേറ്റ് കോർഡിനേറ്റർ - സ്കൂൾവിക്കി]] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:ListFiles?limit=3000&user=Vijayanrajapuram കോമൺസിൽ ചേർത്ത ചിത്രങ്ങൾ] * [https://tools.wmflabs.org/xtools/pages/?user=Vijayanrajapuram&lang=ml&wiki=wikipedia&namespace=0&redirects=none&limit=1000 വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർത്ത ലേഖനങ്ങൾ] *[https://xtools.wmflabs.org/ec/ml.wikipedia.org/Vijayanrajapuram തിരുത്തലുകൾ] *[https://xtools.wmflabs.org/adminstats/ml.wikipedia.org/2020-11-01/2021-07-27 അഡ്മിൻ തിരുത്തലുകൾ] *[https://pageviews.toolforge.org/userviews/?project=ml.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&namespace=0&redirects=0&range=latest-2000&sort=views&direction=1&view=list&user=Vijayanrajapuram Reading Counter] * [[incubator:Special:Contributions/Vijayanrajapuram|വിക്കിവോയേജ്]] , [https://inkpen.toolforge.org/contributors.php Edits] {{ഉദ്ധരണി| എരിയേണം ദീപനാളം പോൽ</br> വിരിയേണം പ്രഭയെന്നുമേ</br> ചൊരിയേണമറിവിന്നഗ്നി; കനൽ-</br> ച്ചിരിനാളമായതു നിൽക്കണം.</br> --------- വിജയൻ രാജപുരം }} * [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/Wiki Loves Schools 2026|Wiki Loves Schools 2026]] *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/ചിത്രഗാലറി|ചിത്രഗാലറി]] *'''[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/പണിപ്പെട്ടി|പണിപ്പെട്ടി]]''' *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/സ്ലേറ്റ്|സ്ലേറ്റ്]] *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/Sandbox|Sandbox]] *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/പരീക്ഷണം|പരീക്ഷണം]] *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/Gurudeva smaraka|gurudeva smaraka]] *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/GV Rajah|GV Rajah]] *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/GUPS melamkot|GUPS melamkot]] ==താരകം== {{award2| border=#d13b06| color=#defe92| image=Barnstar Ente gramam.svg| size=150px| topic=എന്റെ ഗ്രാമം 2024| text= 2024 ഡിസംബർ മാസത്തിൽ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:EG2024| എന്റെ ഗ്രാമം 2024]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുത്ത് ഗ്രാമങ്ങളെപ്പറ്റിയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് താരകം സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:39, 18 ജനുവരി 2025 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wikipedia Asian Month Logo.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2021| text= 2021 നവംബർ 1 മുതൽ നവംബർ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2021| ഏഷ്യൻ മാസം 2021]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :----[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 17:23, 1 ഡിസംബർ 2021 (UTC) }} {| style="background-color:#fdffe7; border: 1px solid #1e90ff;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |<font color=darkgreen> '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം'''</font> |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |കാര്യനിർവാഹകനെന്ന നിലയിൽ വിക്കീപീഡിയയിൽ താങ്കൾ നടത്തുന്ന അക്ഷീണ യത്നങ്ങൾക്കും സേവനങ്ങൾക്കും ഒരു താരകം --[[ഉപയോക്താവ്:Wikiking666|<span style="color:red;font-size:16px;"> '''Wikiking666'''</span>]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Wikiking666|<span style="color:Skyblue;font-size:16px;">[Talk]</span>]] 13:33, 21 ജൂലൈ 2022 (UTC) |} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Classical Barnstar.png | size=180px| topic=സംഗീതത്തെ ചിട്ടപ്പെടുത്തുന്നതിന്. 2021| text= ആരും എഴുതാൻ മടിക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിന് ഒരു താരകം! [[User:Challiyan|'''<span style="color:red">Challiovsky</span> ''']] [[User talk:Challiyan|^{<b>Talkies ♫♫} </b>]] 09:12, 18 ജൂലൈ 2021 (UTC) }} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | കാര്യനിർവാഹകനെന്ന നിലയിൽ വിക്കീപീഡിയയിൽ താങ്കൾ നടത്തുന്ന അക്ഷീണ യത്നങ്ങൾക്കും സേവനങ്ങൾക്കും ഒരു താരകം :) നന്ദി .. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 08:53, 31 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC) |} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Flower pot (7965479110).jpg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''ആശംസകൾ''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | പുതിയ കാര്യനിർവാഹകന് ഹൃദയംഗമമായ ആശംസകൾ :-) --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:48, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) |} {{award2| border=#1e90ff| color=#e9e6f2| image=Wiki Loves Women South Asia 2020-ml.svg | size=180px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2020| text= 2020 ഫെബ്രുവരി 1 മുതൽ മാർച്ച് 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WLW20|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020ൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 06:41, 11 ഏപ്രിൽ 2020 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wikipedia Asian Month Logo.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2019| text= 2019 നവംബർ 1 മുതൽ ഡിസംബർ 7 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2019| ഏഷ്യൻ മാസം 2019]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:39, 8 ഡിസംബർ 2019 (UTC)}} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wiki Loves Women logo.svg| size=180px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2019| text= 2019 ഫെബ്രുവരി 10 മുതൽ മാർച്ച് 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WLW19|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019ൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:23, 1 ഏപ്രിൽ 2019 (UTC) }} ==[[WP:TIGER| പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗർ എഡിറ്റത്തോൺ 2018]]ലെ മികച്ച പ്രകടനത്തിന് അഭിനന്ദനങ്ങൾ!== {{award2| border=red| color=gold | Barnstar for Project Tiger Ediatathon 2018 Malayalam 02.png| size=200px| topic='''വിക്കിപ്പുലി താരകം - 2018'''| text=[[WP:TIGER|പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗർ ലേഖനനിർമ്മാണയജ്ഞം 2018]]നു വേണ്ടി മികച്ച ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയെ കൂടുതൽ സമ്പന്നമാക്കിയതിനു് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. : [[ഉപയോക്താവ്:Kaitha Poo Manam|കൈതപ്പൂമണം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaitha Poo Manam|സംവാദം]]) 20:07, 21 ജൂൺ 2018 (UTC)}} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Marie Curie c1920.jpg| size=150px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2018| text= 2018 മാർച്ച് 1 മുതൽ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WHMIN18|വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 02:32, 5 ഏപ്രിൽ 2018 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Diwali lamp.jpg| size=180px| topic=ആയിരം വിക്കി ദീപങ്ങൾ താരകം 2018| text= 2017 ഡിസംബർ 1 മുതൽ 2018 ജനുവരി 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:TWL| ആയിരം വിക്കിദീപങ്ങൾ]]''' പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:03, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) എന്റ്റേയും ചെറിയൊരു കൈയ്യൊപ്പ് ..! :--[[ഉപയോക്താവ്:Kaitha Poo Manam|Kaitha Poo Manam]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaitha Poo Manam|സംവാദം]]) 08:08, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC)~ }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Sun_Wiki.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2017| text= 2017 നവംബർ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2017| ഏഷ്യൻ മാസം 2017]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :---[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 07:27, 2 ഡിസംബർ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Women_in_Red_logo.svg| size=150px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2017| text= 2017 മാർച്ച് 1 മുതൽ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WHMIN17|വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 05:02, 1 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) :ആശംസകൾ മാഷെ --[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|മനോജ്‌ .കെ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|സംവാദം]]) 21:02, 4 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1E90FF| color=#fdffe7| image=Ecologia.jpg| size=80px| topic=ലോക പരിസ്ഥിതിദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017| text= 2017 ജൂൺ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WED17|ലോക പരിസ്ഥിതിദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം-2017]]'''ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. ഈ താരകം ഭാവിയിലേക്കുള്ള സംഭാവനകൾക്ക് ഒരു പ്രചോദനമായിത്തീരട്ടെയെന്ന് ആശംസിക്കുന്നു. സ്നേഹമോടെ --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 01:56, 1 ജൂലൈ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Logo Wikipedia en el aula.png| size=150px| topic=വിദ്യാഭ്യാസ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017 താരകം| text= 2017 ആഗസ്റ്റ് 31 മുതൽ ഒക്ടോബർ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:EDU17| വിദ്യാഭ്യാസ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :---[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:11, 1 നവംബർ 2017 (UTC) }} #തിരിച്ചുവിടുക [[വിക്കിപീഡിയ:TWA/ബാഡ്ജ്/7ഫലകം2]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ കാര്യനിർവാഹകർ]] rdof0a28ipjc9gflhfx8w9ki078u4il 0 357954 4675487 4520899 2026-10-12T12:33:01Z Malikaveedu 16584 4675487 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Neeleeswaram | native_name = നീലീശ്വരം | native_name_lang = ml | other_name = | nickname = | settlement_type = Village | image_skyline = Assumption Monastery Parish Church, Neeleeswaram.jpg | image_alt = | image_caption = അസം‌പ്ഷൻ പള്ളി, നീലീശ്വരം | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Kerala | coordinates = {{Coord|10|11|8.1|N|76|28|30.82|E|display=inline,title}} | subdivision_type = രാജ്യം | subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|സംസ്ഥാനം]] | subdivision_name1 = [[കേരളം]] <ref>{{cite web |url=http://www.kerala.gov.in/ |title=Archived copy |accessdate=2006-08-25 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060118031516/http://www.kerala.gov.in/ |archivedate=2006-01-18 |df= }}</ref> | subdivision_type2 = [[List of districts of India|ജില്ല]] | subdivision_name2 = [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം]]<ref>{{Cite web |url=http://ernakulam.nic.in/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-07-07 |archive-date=2008-10-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081014124025/http://ernakulam.nic.in/ |url-status=dead }}</ref> | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = malayattoor-neeleeswaram grama panchayat<ref>{{Cite web |url=http://www.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&id=2064&Itemid=2584 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-07-07 |archive-date=2013-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130821192656/http://www.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&id=2064&Itemid=2584 |url-status=dead }}</ref> | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = | population_as_of = | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ഭാഷ | demographics1_title1 = നാട്ട് | demographics1_info1 = | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|പിൻ]] | postal_code = 683574 | area_code_type = Telephone code | area_code = 0484 | registration_plate = [[List of RTO districts in India#KL.E2.80.94Kerala|KL]]-63 | blank1_name_sec1 = Nearest city | blank1_info_sec1 = അങ്കമാലി,കാലടി | blank2_name_sec1 = [[ലോക സഭ]] മണ്ഡലം | blank2_info_sec1 = ചാലക്കുടി | blank3_name_sec1 = Civic agency | blank3_info_sec1 = malayattoor-neeleeswaram grama panchayat<ref>{{Cite web |url=http://www.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&id=2064&Itemid=2584 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-07-07 |archive-date=2013-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130821192656/http://www.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&id=2064&Itemid=2584 |url-status=dead }}</ref> | website = | footnotes = }} [[കേരളം|കേരള സംസ്ഥാനത്ത്]] [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാംകുളം ജില്ലയിലെ]] [[മലയാറ്റൂർ-നീലീശ്വരം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മലയാറ്റൂർ നീലീശ്വരം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ]], കാലടിയ്ക്കു സമീപത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''നീലീശ്വരം'''. മലയാറ്റൂരിലെ സെൻറ് തോമസ് പള്ളിയിലേക്ക് പോകുന്ന വഴിയിലാണ് ഈ ഗ്രാമം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.<ref>{{Cite web |url=http://www.malayattoorkurisumudy.in/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-12-10 |archive-date=2020-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200220013946/http://www.malayattoorkurisumudy.in/ |url-status=dead }}</ref> ഈ ഗ്രാമത്തിലെ പ്രധാന ജംഗ്ഷന് സമീപം പഞ്ചായത്ത് ഓഫീസ്, അസംപ്ഷൻ മൊണാസ്ട്രി പാരിഷ് ചർച്ച്,<ref>{{Cite web |url=http://neeleeswaramchurch.com/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-12-10 |archive-date=2013-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130507104229/http://neeleeswaramchurch.com/ |url-status=dead }}</ref> എസ്എൻ‌ഡി‌പി ബ്രാഞ്ച് ഓഫീസ്, എൽ‌പി സ്കൂൾ എന്നിവ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. എസ്.എൻ.ഡി.പി ഹൈസ്ക്കൂൾ നീലീശ്വരം ഈ ഗ്രാമത്തിലെ ഏക ഹൈസ്ക്കൂളാണ്. == ചരിത്രം == നീലീശ്വരത്തിന്റെ കിഴക്കൻ അതിർത്തി പള്ളിപ്പേട്ട ജംഗ്ഷനാണ്. ഇവിടെനിന്ന് [[പെരിയാർ|പെരിയാറിലേക്ക്]] ഒഴുകുന്ന ഒരു ചെറിയ അരുവിയുണ്ട്. ഈ അരുവിയുടെ ഓരത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പുരാതന സ്തംഭം പഴയ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളായ [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാംകൂറും]] [[പെരുമ്പടപ്പു സ്വരൂപം|കൊച്ചിയും]] തമ്മിലുള്ള അതിർത്തിയെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു. പ്രദേശവാസികൾ ഈ സ്തംഭത്തെ കൊത്തി-കല്ല് എന്ന് വിളിക്കുന്നു. പള്ളിപ്പേട്ട ജംഗ്ഷനിൽ നിന്ന് തെക്കോട്ട് പള്ളിക്കടവിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ഒരു പാതയുണ്ട്, ഇത് ചേരാനല്ലൂർ സെന്റ് സേവ്യേഴ്സ് പള്ളിയിലെത്തുന്നതിനുള്ള ഒരു ചെറിയ കടവാണ്. വടക്കോട്ട് തുടരുന്ന പാത ഒരു ഓടു ഫാക്ടറിയിലേക്ക് പോകുന്നു. അടുത്തുള്ള ഗ്രാമങ്ങളായ [[കാലടി|കാലടിയേയും]] [[മലയാറ്റൂർ|മലയാറ്റൂരിനെയും]] തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പാതയുടെ മധ്യഭാഗമാണ് നീലീശ്വരം ജംഗ്ഷൻ. ഈ ജംഗ്ഷനിൽ നിന്ന് ജീവൻ കോൺവെന്റ്, ഹോനെ കോർണർ, വൈഎംഎ ജംഗ്ഷൻ എന്നിവയിലൂടെ വടക്കോട്ട് പോകുന്ന ഒരു പാതയുണ്ട്. ഈ പാത [[നടുവട്ടം (എറണാകുളം)|നടുവട്ടം]] എന്ന മറ്റൊരു ഗ്രാമത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{എറണാകുളം ജില്ല}} [[Category:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] pw9vtumk3xphqer9l5zuxznci0rx8di 0 358626 4675679 4670047 2026-10-12T19:38:22Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675679 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Hydatellaceae}} {{Automatic taxobox |taxon = Poales |fossil_range = [[Late Cretaceous]] - Recent (but see text) {{fossilrange|{{period start|Paleogene}}|0|earliest=115}} |image = Zboże.jpg |image_caption = [[Common wheat]] (''Triticum aestivum'') |authority = [[John Kunkel Small|Small]]<ref name=APGIII2009>{{Cite journal |last=Angiosperm Phylogeny Group |year=2009 |title=An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG III |journal=Botanical Journal of the Linnean Society |volume=161 |issue=2 |pages=105–121 |url=http://www3.interscience.wiley.com/journal/122630309/abstract |format=PDF |accessdate=2013-07-06 |doi=10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x |archive-date=2017-05-25 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20170525104318/http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1095-8339.2009.00996.x/abstract |url-status=dead }}</ref> |subdivision_ranks = Families |subdivision = See text }} <span>[[സപുഷ്പി]]കളിൽ പെടുന്ന ഒരു സസ്യകുടുംബമാണ് </span>'''ഹൈഡറ്റലേസീ (Hydatellaceae).''' ഈ സസ്യകുടുംബത്തിലെ അംഗങ്ങൾ ജലസസ്യങ്ങളാണ്. [[ഇന്ത്യ]]യിലും [[ഓസ്ട്രേലിയ]]യിലും ഇത്തരം സസ്യങ്ങൾ കാണപ്പെടാറുണ്ട്. ഈ സസ്യകുടുംബത്തിൽ ട്രൈതുറിയ എന്ന ഒരു ജീനസ്സ് മാത്രമേയുള്ളൂ. ഇതിൽ 12 സ്പീഷിസുകൾ ഉണ്ട്.<ref name="Christenhusz-Byng2016">{{cite journal|url=http://biotaxa.org/Phytotaxa/article/download/phytotaxa.261.3.1/20598|title=The number of known plants species in the world and its annual increase|journal=Phytotaxa|publisher=Magnolia Press|issue=3|doi=10.11646/phytotaxa.261.3.1|year=2016|volume=261|pages=201–217|author1=Christenhusz, M. J. M.|author2=Byng, J. W.}}</ref> == അവലംബം == {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == :* [https://web.archive.org/web/20060424062016/http://delta-intkey.com/angio/www/Hydatell.htm Hydatellaceae] in L. Watson and M.J. Dallwitz (1992 onwards). ''[https://web.archive.org/web/20101213041459/http://delta-intkey.com/angio/ The families of flowering plants]: descriptions, illustrations, identification, information retrieval.'' Version: 27 April 2006. https://web.archive.org/web/20060424062016/http://delta-intkey.com/ :* [http://www.ubcbotanicalgarden.org/potd/2007/03/hydatellaceae_1.php Hydatellaceae photographs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100812114700/http://www.ubcbotanicalgarden.org/potd/2007/03/hydatellaceae_1.php |date=2010-08-12 }} :* [http://florabase.calm.wa.gov.au/browse/flora?f=040a&level=g&id=335 ''Hydatella'' in western Australia] :* [http://florabase.calm.wa.gov.au/browse/flora?f=040a&level=g&id=336 ''Trithuria'' in western Australia] :* [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/Taxonomy/Browser/wwwtax.cgi?mode=Tree&id=178426&lvl=3&lin=f&keep=1&srchmode=1&unlock NCBI Taxonomy Browser] :* [http://www.csdl.tamu.edu/FLORA/cgi/gateway_family?fam=Hydatellaceae links at CSDL] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081201034508/http://www.csdl.tamu.edu/FLORA/cgi/gateway_family?fam=Hydatellaceae |date=2008-12-01 }} :* [http://www.rsnz.org/publish/nzjb/1976/24.pdf Original paper recognising the family]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Biology portal bar}} {{Taxonbar|from=Q131515}} [[വർഗ്ഗം:സസ്യകുടുംബങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഹൈഡറ്റലേസീ]] {{സസ്യകുടുംബം}} 6jpnvg290e9q2txkbkslitf947rxee2 2 360188 4675664 4666185 2026-10-12T18:40:21Z Azeezmanjiyil 9005 4675664 wikitext text/x-wiki മഞ്ഞിയിൽ ഖാദർ,ഐഷ ദമ്പതികളുടെ പത്ത്‌ മക്കളിൽ ആറാമത്ത മകനാണ്‌ അബ്‌ദുൽ അസീസ് മഞ്ഞിയിൽ. തൃശൂർ ജില്ലയിലെ മുല്ലശ്ശേരി തിരുനെല്ലൂർ പൗര പ്രമുഖനായിരുന്ന രായം മരക്കാർ വീട്ടിൽ മഞ്ഞിയിൽ ബാപ്പുട്ടി സാഹിബിന്റെ മകൻ ഖാദർ മഞ്ഞിയിലാണ്‌ പിതാവ്‌. 1982 ൽ പിതാവ്‌ ഇഹലോക വാസം വെടിഞ്ഞു. പാരമ്പര്യ ഭിഷഗ്വരന്മാരിൽ പ്രസിദ്ധനായിരുന്ന തൊയക്കാവ്‌ വൈദ്യ കേസരി ഏർ‌ച്ചം വീട്ടിൽ അമ്മുണ്ണി വൈദ്യരുടെ മകൾ ഐഷയാണ്‌ മാതാവ്‌.2017 ഒക്‌ടോബർ 5 ന്‌ തൊണ്ണൂറ്റിയൊന്നാമത്തെ വയസ്സിൽ ഉമ്മ പരലോകം പൂകി. <nowiki>------------</nowiki> കൗമാരം വിട്ടുണരുമ്പോൾ തന്നെ  ഒരു പരന്ന വായനയുടെ ശീലം എന്നെ പിടികൂടിയിരുന്നു.പത്താം തരം കഴിയുന്നതിന്നു  മുമ്പുതന്നെ വായനയുടെ വിശാലമായ ലോകത്തെ പ്രാപിക്കാൻ ഭാഗ്യമുണ്ടായി.എഴുപതുകളുടെ അവസാനം ഇന്നലെക്കഴിഞ്ഞതു പോലെ മനസ്സിലുണ്ട്‌. 1970 -1980 കളിൽ തിരുനെല്ലൂരിന്റെ വടക്കും തെക്കും ഉള്ള അയൽ ഗ്രാമങ്ങൾ വഴി രണ്ട്‌ ചെറുപ്പക്കാർ (മുഹമ്മദ്‌ മുസ്‌ല്യാരുടെ മകൻ അബ്‌ദുറഹിമാൻ കേലാണ്ടത്ത് പാടൂർ.അബ്‌ദുറഹിമാൻ മുസ്‌ല്യാരുടെ മൂത്തമകൻ മുഹ്‌യിദ്ദീൻ നാലകത്ത്‌ പൈങ്കണ്ണിയൂർ) . തുടങ്ങി വെച്ച ധാർമ്മിക പ്രബോധന പ്രചാരണ പരിപാടികളിൽ ഭാഗഭാക്കാകാൻ  സാധിച്ചിരുന്നു. പക്വമതിയായ ഒരു ഉസ്‌താദിന്റെ സാന്നിധ്യം കൊണ്ട്‌ മഞ്ഞിയിൽ പള്ളി എപ്പോഴും ധന്യമായിരുന്നു. പൊന്നാനിക്കാരനായ മുഹമ്മദലി മുസ്‌ലിയാരുടെ ചിത്രം ഇപ്പോഴും മനസ്സിലുണ്ട്.തുടർ‌ച്ചയായി യാത്രക്കാരനായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം ചുരുങ്ങിയ ദിവസങ്ങൾ മാത്രമായി പരിമിതപ്പെട്ടിരുന്നു. 1973 ൽ മദ്രസാ പഠനത്തിനു വിരാമമിട്ടു.ശേഷം ജമാലുദ്ദീൻ മുസ്‌ല്യാർ, കൂറ്റനാട്‌ മുഹമ്മദ്‌ മുസ്‌ല്യാർ എന്നിവരുടെ ദർസിൽ തിരുനെല്ലൂർ ജുമാ മസ്‌ജിദിലും തുടർ‌ന്ന്‌ ഏകദേശം ഒരു വർ‌ഷം കുടും‌ബ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന മഞ്ഞിയിൽ പള്ളിയിൽ (മസ്‌ജിദ്‌ തഖ്‌വ) പെരിഞ്ഞനം സുലൈമാൻ മുസ്‌ല്യാരുടെ കൂടെയും ദർ‌സിൽ ചേർ‌ന്നു.ഇടക്ക്‌ വെച്ച്‌ ദർസ്‌ പഠനം നിന്നു.വീണ്ടും 76/77 കളിൽ വെന്മേനാട്‌ കുട്ടോത്ത്‌ അബൂബക്കർ മുസ്‌ല്യാരുടെ ശിക്ഷണത്തിൽ പഠിക്കാൻ ഭാഗ്യം ലഭിച്ചിരുന്നു. പിന്നീടാണ്‌ പെരിഞ്ഞനം സുലൈമാൻ മുസ്‌ല്യാർ വന്നത്.വടക്കന്റെ കായിൽ ഹം‌സക്കയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തെ നിയോഗിച്ചത്.സുലൈമാൻ മുസ്‌ല്യാരുടെ വീട്ടിൽ പെരിഞ്ഞനത്ത് ദിവസങ്ങളോളം പോയി താമസിച്ചതൊക്കെ ഓർ‌മ്മയിൽ നിറഞ്ഞു നിൽ‌ക്കുന്നുണ്ട്. ഏനാമാവ്‌ കടവ് വരെ ബസ്സുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ.പാലം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.കടത്തു കടന്ന്‌ അക്കരെ പോകണം.മണലൂർ കാഞ്ഞാണി അന്തിക്കാട് വഴിയായിരുന്നു യാത്ര. സുലൈമാൻ മുസ്‌ല്യാർ ബോം‌ബെക്ക്‌ കൂടുമാറിയപ്പോഴായിരുന്നു കുട്ടോത്തെ അബൂബക്കർ മുസ്‌ല്യാർ പള്ളിയിൽ വന്നത്.കണ്ടം പറമ്പിൽ അഹമ്മദ്‌ക്കയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തെ നിയമിച്ചത്. മഞ്ഞിയിൽ പള്ളി ദർ‌സിലെ ജൂനിയറായിരുന്നു ഈയുള്ളവൻ. പൊന്നേങ്കടത്തെ സുലൈമുക്കയും,പുതിയപുര ഖമറുക്കയും ദർ‌സിലെ സീനിയർ അം‌ഗങ്ങളായിരുന്നു.തെക്കെയിലെ അന്തമുക്ക, ഉസ്‌താദിന്റെ വലം കയ്യും സഹായിയും ആയിരുന്നു.ഓർ‌ക്കാൻ മധുരമുള്ള നല്ലൊരു കാലം. <nowiki>-----------</nowiki> 1966 മുതൽ 69 വരെ തിരുനെല്ലൂർ എ.എം.എൽ.പി സ്‌കൂളിലായിരുന്നു പ്രൈമറി വിദ്യാഭ്യാസം.പ്രൈമറി വിദ്യാലയത്തിൽ ആദ്യാക്ഷരം പഠിപ്പിച്ച അധ്യാപിക ഏലിയ കുട്ടി ടീച്ചറും മദ്രസ്സയിലെ ആദ്യത്തെ അധ്യാപകൻ മൂക്കലെ മുഹമ്മദ്‌ മുസ്‌ല്യാരുമായിരുന്നു.മദ്രസ്സയിൽ ചേർത്തതിന്റെ ശേഷമാണ്‌ സ്‌കൂളിൽ ചേർ‌ത്തത്.പോൾ മാഷും  സരോജനി ടീച്ചറും അധ്യാപകരായിരുന്നു. സെന്റ്‌ ആന്റണീസ്‌ പുവ്വത്തൂരിൽ അപ്പർ പ്രൈമറിയും,ഹൈസ്‌കൂൾ പഠനം 1974 - 76 കളിൽ വെന്മേനാട്‌ എം.എ.എസ്.എം കലാലയത്തിലുമാണ്‌ അഭ്യസിച്ചത്‌. പുവ്വത്തൂർ‌ സ്‌കൂളിലെ ഫാത്വിമ ടീച്ചർ,ദേവകി ടീച്ചർ,മാർ‌ഗരറ്റ് ടീച്ചർ,ജോസ്‌ മാഷ്‌,ജോസഫ്‌ മാഷ്‌,ജോണി മാഷ്‌ വിശിഷ്യാ പ്രധാനാധ്യാപകൻ സെബാസ്റ്റ്യൻ മാഷ്‌ തുടങ്ങിയ ആദരണീയരാവർ പ്രാർ‌ഥനാ പൂർ‌വ്വം ഓർ‌മ്മിക്കപ്പെടുന്നവരാണ്‌. വെന്മേനാട്‌ വിദ്യാലയത്തിലെ പ്രധാനധ്യാപകനായിരുന്ന അബ്‌ദുല്ല കുട്ടിമാഷ്‌, അബൂബക്കർ മാഷ്‌,മുഐമിൻ മാഷ്‌,ജോർ‌ജ്‌ മാഷ്‌,വിജയൻ മാഷ്‌,ഇട്ടൂപ്പുണ്ണി സാർ,ജമീല ടീച്ചർ,ഐഷ ടീച്ചർ,ഫാത്വിമ ടീച്ചർ,സരോജിനി ടീച്ചർ,പത്മിനി ടീച്ചർ തുടങ്ങിയ അധ്യാപക അധ്യാപികമാരും ഓർ‌മ്മകളിലെ താരങ്ങൾ തന്നെ. ബോംബെയിലും പ്രവാസകാലത്തും ഔദ്യോഗിക അനൗദ്യോഗിക വിദ്യാഭ്യാസം തുടർ‌ന്നു പോന്നു.ഖുർ‌ആനിക വിജ്ഞാന സമ്പാദനത്തിലെ വഴികാട്ടികളിൽ ഏറെ സ്‌മരിക്കപ്പെടുന്ന ആദരണീയ വ്യക്തിത്വങ്ങളാണ്‌ കെ.അബ്‌ദുല്ല ഹസനും എം.വി മുഹമ്മദ് സലീം മൗലവിയും. ആധുനിക സാങ്കേതിക സൗകര്യങ്ങളുടെ സുവർ‌ണ്ണാവസരം ഉപയോഗപ്പെടുത്തി അൽ ജാമിഅ വേൾ‌ഡ് കാമ്പസിന്‌ കീഴിൽ നടത്തിയ മഖാസിദുശ്ശരീഅ,ഉലൂമുൽ ഖുർ‌ആൻ കോഴ്‌സുകളിൽ, ഡോ.സാഫിർ, ഡോ.അബ്‌‌ദുൽ വാസീഹ് എന്നിവർ അധ്യാപകരായിരുന്നു. എല്ലാ ഗുരുവര്യന്മാരെയും പ്രാർ‌ഥനാ പൂർ‌വം സ്‌മരിക്കുന്നു. <nowiki>-----------</nowiki> പ്രദേശത്തെ ചുക്കുബസാർ,പുവ്വത്തൂർ,പാവറട്ടി,കാക്കശ്ശേരി തുടങ്ങിയ ഗ്രാമീണ വായന ശാലകളിൽ ഹൈസ്‌കൂൾ പഠന കാലത്ത്‌ തന്നെ അം‌ഗത്വമുണ്ടായിരുന്നു.പത്താം തരം കഴിയും മുമ്പ്‌ തന്നെ പ്രസിദ്ധങ്ങളായ ഒട്ടേറെ ക്ലാസ്സിക്കുകളും/വിശുദ്ധഖുർ‌ആൻ പരിഭാഷയും വായിക്കാൻ ഭാഗ്യം ലഭിച്ചു. ഖുർ‌‌ആൻ പരിഭാഷ വായിച്ചതിന്റെ പ്രതികരണമായിരുന്നു മാണിക്യ ചെപ്പ്‌ എന്ന കവിത.ഈ കവിതയുടെ പേരിലാണ്‌ 1993 ൽ കവിതാ സമാഹാരം പ്രതീക്ഷാ തൃശൂർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്‌. 2023 ൽ മലയാളി ഗൾഫ് സാം‌സ്‌ക്കാരിക അടയാളങ്ങൾ എന്ന ബ്രഹൃദ് സമാഹാരത്തിൽ ഒരു അധ്യായം ചേർ‌ക്കാൻ അവസരം ലഭിച്ചു.2024ൽ മഞ്ഞു തുള്ളികൾ കവിതാ സമാഹാരം വചനം കോഴിക്കോട് പ്രകാശനം ചെയ്‌തു. എ.വി എം ഉണ്ണിയുടെ ഉമറുബ്‌നു അബ്‌ദിൽ അസീസ് എന്ന ചരിത്രാഖ്യായികയ്ക്ക് വേണ്ടി ഗാനങ്ങൾ എഴുതി.പ്രവാസി നാടകക്കാരൻ അഡ്വ:ഖാലിദ് അറയ്ക്കൽ എഴുതി അവതരിപ്പിച്ച എല്ലാ നാടകങ്ങളുടേയും ഗാന രചനയിതാവാണ്‌. 1977 ഒരു റമദാൻ മാസം.പി.കെ റഹീം സാഹിബിന്റെ ആഥിത്യം സ്വീകരിക്കാൻ ഭാഗ്യമുണ്ടായി.തൃശൂർ അലങ്കാർ റസ്റ്റോറന്റിൽ നിന്നായിരുന്നു നോമ്പു തുറന്നത്.ഒരുമിച്ച്‌ മഗ്‌രിബ്‌ നമസ്‌കരിച്ച്‌ വളരെ കുറഞ്ഞ സമയത്തെ സം‌ഭാഷണവും ഇടപഴക്കവും മാത്രം.യാത്ര പറഞ്ഞു പോരുമ്പോൾ മേൽ വിലാസം ആവശ്യപ്പെട്ടു.അതു കൊടുത്തു.കൂട്ടത്തിൽ രണ്ട്‌ പുസ്‌തകങ്ങളും തന്നു. ഒന്ന് വളരെ ചെറിയ ഒരു പുസ്‌തകവും മറ്റൊന്നു തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെട്ട മതം എന്ന പുസ്‌തകവും ആയിരുന്നു.ചെറിയ പുസ്‌തകം ബസ്സിലിരുന്നു തന്നെ ഏകദേശം വായിച്ചു തീർ‌ത്തു.ദാഹം തീർ‌ത്തു വെള്ളം കുടിക്കും പോലെ.മറ്റൊന്നു താമസിയാതെ വായിച്ചു തുടങ്ങി.ഇതോടെ ഞാൻ അന്വേഷിച്ചു കൊണ്ടിരുന്ന വായനാ ലോകം മലർ‌ക്കെ തുറന്ന പ്രതീതി.പിന്നെ തപാലിൽ പ്രബോധനവും വരാൻ തുടങ്ങി. 1980 ൽ പലരും പലവഴി പിരിഞ്ഞു(ഞാൻ ഖത്തറിലേയ്‌ക്ക്‌ പോന്നു). മുഹ്‌യിദ്ദീൻ സാഹിബിന്റെ ഒറ്റപ്പെട്ട പ്രവർത്തനങ്ങൾ തിരുനെല്ലൂർ കേന്ദ്രീകരിച്ച്‌ നടന്നിരുന്നു.1982 ഒക്‌ടോബർ മാസത്തിലാണ്‌ ഇസ്‌ലാമിക പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ അംഗീകൃത വിദ്യാർത്ഥി വിഭാഗമായ എസ്‌.ഐ.ഒ രൂപം കൊണ്ടത്‌.അതേ കാലയളവിൽ തന്നെ തിരുനെല്ലൂരിലും യൂണിറ്റ്‌ രൂപീകരിച്ചിരുന്നു. ഹൈസ്‌കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്‌ ശേഷം ബോംബയിൽ കച്ചവടം നടത്തിയിരുന്ന പിതാവിനൊപ്പം ചേർന്നു.ബോംബയിൽ സായാഹ്ന കോളേജിൽ പഠനം തുടർ‌ന്നു. <nowiki>-----------</nowiki> 1985 ഏപ്രിൽ ഒന്നിനായിരുന്നു വിവാഹം.1990 ജനുവരി 5 നായിരുന്നു ആദ്യത്തെ കൺ‌മണി അബ്‌സ്വാറിന്റെ ജനനം.പതിമൂന്നാമത്തെ വയസ്സിൽ അല്ലാഹുവിലേയ്‌ക്ക്‌ യാത്രയായി.ഐ.പി എച് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച മണിദീപം അബ്‌സ്വാറിന്റെ കവിതാ സമാഹാരമാണ്‌. പരമ്പരാഗത പള്ളി ദർ‌സ് പഠനത്തിലൂടെ വേണ്ടത്ര ശ്രദ്ധിക്കാനൊ പൂർ‌ത്തീകരിക്കാനൊ കഴിയാതെ പോയ അറബി ഭാഷാ പരിജ്ഞാനം മദീന യൂനിവാഴ്‌സിറ്റിയുടെ ഓൺ‌ലൈൻ പഠന സം‌വിധാനങ്ങളിലൂടെ പരിപോഷിപ്പിച്ചു. പ്രവർ‌ത്തന നൈരന്തര്യമില്ലാതെ ദീർ‌ഘ കാലം നിശ്ചലമായിരുന്ന ഖത്തറിലെ തിരുനെല്ലൂർ പ്രവാസി കൂട്ടായ്‌മയെ പ്രവർ‌ത്തന സജ്ജമാക്കുന്നതിൽ നിർ‌ണ്ണായക പങ്കു വഹിച്ചു.2006 ൽ പ്രഥമ തിരുനെല്ലൂർ മഹല്ല്‌ അസോസിയേഷൻ പ്രവർ‌ത്തക സമിതിയിൽ ജനറൽ സെക്രട്ടറി പദവും പിന്നീടുള്ള കാലയളവുകളിൽ വിവിധ നേതൃ പദവികളും അലങ്കരിച്ചു. അസോസിയേഷൻ (സി.ഐ.സി) പ്രാഥമിക അം‌ഗത്വം ലഭിച്ചത് എമ്പതുകളിലായിരുന്നു. സലീം മൗലവി കുഞ്ഞലവി സാഹിബ്‌ തുടങ്ങിയവർ അന്നത്തെ ഹൽ‌ഖയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. അസോസിയേഷൻ പ്രാഥമികാം‌ഗത്വം 1989 ലും 1991 ൽ   പ്രവർ‌ത്തകനുമായി. 2020 ലാണ്‌ പ്രസ്ഥാന ക്രമപ്രരകാരം ജമാ‌അത്ത് അം‌ഗത്വത്തിന്‌ അർ‌ഹനായത്. <nowiki>--------------</nowiki> 1980 ഫിബ്രുവരി 15 നായിരുന്നു പ്രവാസത്തിന്റെ പ്രാരം‌ഭം.എന്നാൽ കമ്പനി രൂപീകരണവും മറ്റും നടന്നത്‌ രണ്ട്‌ വർ‌ഷങ്ങൾ‌ക്ക് ശേഷമായിരുന്നു. അതുവരെയുള്ള കാലം ഉടമയുടെ റുവൈസിലുള്ള അതിഥി മന്ദിരത്തിൽ കഴിയാനായിരുന്നു നിയോഗം.ഖത്തറിന്റെ തലസ്ഥാന നഗരിയായ ദോഹയിൽ നിന്നും നൂറിലേറെ കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ്‌ റുവൈസ്‌ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.ഏകദേശം ബഹറൈനുമായി അഭിമുഖം നിൽ‌ക്കുന്ന പഴയ കാല ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ്‌ റുവൈസ്.ഇവിടെ നിന്നും മൂന്നു കിലോമീറ്റർ കിഴക്കു ഭാഗത്ത്‌ കടലോരത്താണ്‌ പ്രസ്‌തുത അതിഥി മന്ദിരം. 1982 മാഫ്‌കോ എന്ന കമ്പനിയുടെ ഉപ ഘടകമായ തമീമ ട്രേഡിങിലായിരുന്നു തുടക്കം.അറബികൾ‌ക്കിടയിൽ ഏറെ പ്രസിദ്ധി നേടിയ പാദരക്ഷയുടെ പേരാണ്‌ തമീമ.പിന്നീട്‌ ഈ കമ്പനിയുടെ വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലും പ്രവർ‌ത്തിക്കാൻ അവസരം ലഭിച്ചിരുന്നു. 1992ൽ മുല്ലശ്ശേരി മേഖലയിലെ മഹല്ലുകൾ കേന്ദ്രീകരിച്ച്‌ പാവറട്ടി ആസ്ഥാനമാക്കി ഉദയം പഠനവേദിയ്‌ക്ക്‌ രൂപം കൊടുക്കുന്നതിൽ പ്രദേശത്തെ സഹൃദയരോടൊപ്പം സഹകരിച്ചു.നന്മയുടെ പ്രബോധകരിൽ നിന്നും പ്രസാരകരിൽ നിന്നും ഊർജവും ആർജവവും നേടിയെടുത്ത ഒരു കൊച്ചു സംഘമാണ് ഇതിന്റെ ബീജാവാപം നടത്തിയത്. തൊണ്ണൂറുകളിൽ ദോഹയിലെ ഫാമിലി കമ്പ്യൂട്ടർ എന്ന സാങ്കേതിക വിജ്ഞാന ശാഖയിൽ നിന്നും കമ്പ്യൂട്ടർ പരിജ്ഞാനം നേടുകയും വെബ്‌ ഡവലപ്‌മന്റ്‌ കോഴ്‌സ്‌ പൂർ‌ത്തിയാക്കുകയും ചെയ്‌തു.1999 അവസാനത്തിൽ മധ്യേഷ്യയിൽ നിന്നുള്ള ആദ്യത്തെ ദ്വിഭാഷ വെബ്‌സൈറ്റ് (മലയാളം ഇംഗ്‌ളീഷ്‌)ലോഞ്ച് ചെയ്‌തുകൊണ്ടായിരുന്നു ഇന്റർനെറ്റ്‌ ലോകത്തേക്കുള്ള പടികയറ്റം.സജീവ ബ്‌ളോഗ് എഴുത്തിനോടൊപ്പം സോഷ്യൽ മീഡിയകളിലെ സർ‌ഗാത്മക സാന്നിധ്യവുമാണ്‌.പ്രാദേശിക സാമൂഹിക സാംസ്‌കാരിക രാഷ്‌ട്രീയ രംഗങ്ങളിൽ വിശിഷ്യാ ഓൺലൈൻ രംഗത്തെ സംഭാവനകൾ നിരവധിയത്രെ. തൂലിക,കവിത,രചന,സാമൂഹികം എന്നീ തലക്കെട്ടുകളിൽ മഞ്ഞിയിൽ എന്ന ബ്‌ളോഗ് ഓൺലൈൻ ലോകത്ത്‌ പ്രസിദ്ധമാണ്‌.സജീവ ബ്‌ളോഗ് എഴുത്തിനോടൊപ്പം സോഷ്യൽ മീഡിയകളിലെ സർ‌ഗാത്മക സാന്നിധ്യവുമാണ്‌. 2003 ൽ കാലിക്കറ്റ്‌ സർവകലാശാലയുടെ വിദൂരവിദ്യാഭ്യാസ പദ്ധതിവഴി ഉപരി പഠനം പൂർത്തീകരിച്ചു വരുമ്പോഴായിരുന്നു ദീർഘകാല അവധിയിൽ നാട്ടിൽ കഴിയേണ്ട സാഹചര്യം ഉണ്ടായത്. തന്റെ കഴിവുകൾ കൊണ്ട്‌ സഹൃദയരെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തിയ മൂത്ത പുത്രൻ അബ്‌സ്വാർ എന്ന പ്രതിഭയുടെ ആകസ്‌മിക വിയോഗം. പ്രസംഗം എഴുത്ത് എന്നീ രംഗങ്ങളിൽ അബ്‌സ്വാർ നടത്തിയ മികവ്` സമാനതകളില്ലാത്തവയായിരുന്നു. മഞ്ഞിയിൽ കുടുംബത്തിനപ്പുറം സമൂഹത്തിനൊന്നടങ്കം ഇന്നും വേദനയൂറുന്ന ഓർമ്മയാണ്‌ അബ്‌സാർ.ഈ ബാലപ്രതിഭയുടെ ഓർമ്മകൾ രചനകൾ എന്നിവ പകർത്തിയ ബ്ളോഗ് ഏറെ വായനക്കാരുള്ള ഒന്നാണ്‌. അബ്‌സ്വാറിന്റെ രചനകൾ മണിദീപം എന്ന സമാഹാരം ഐ.പി.എച്‌ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്‌.2003ൽ കേരളപ്പിറവി ദിവസം ശൈഖ്‌ മുഹമ്മദ്‌ കാരക്കുന്നും ബാലചന്ദ്രൻ ചുള്ളിക്കാടും ചേർ‌ന്നായിരുന്നു പുസ്‌തകത്തിന്റെ പ്രകാശന കർ‌മ്മം നിർ‌വഹിച്ചത്. <nowiki>-----</nowiki> പ്രവർ‌ത്തന നൈരന്തര്യമില്ലാതെ ദീർ‌ഘ കാലം നിശ്ചലമായിരുന്ന ഖത്തറിലെ തിരുനെല്ലൂർ പ്രവാസി കൂട്ടായ്‌മയെ പ്രവർ‌ത്തന സജ്ജമാക്കുന്നതിൽ നിർ‌ണ്ണായക പങ്കു വഹിച്ചു. 2006 ൽ അബു കാട്ടിലിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ രൂപീകരിക്കപ്പെട്ട പ്രഥമ അസോസിയേഷൻ പ്രവർ‌ത്തക സമിതിയിൽ ജനറൽ സെക്രട്ടറി പദവും പിന്നീടുള്ള കാലയളവുകളിൽ വിവിധ നേതൃ പദവികളും അലങ്കരിച്ചു. സ്വന്തം ഗ്രാമമായ തിരുനെല്ലൂരിനെ അടുത്തറിയാനുതകുന്ന സൈറ്റും പ്രാദേശിക കൂട്ടായ്‌മയായ ഉദയം പഠനവേദിയുടെ പേജും ഏറെ പ്രശംസ പിടിച്ചു പറ്റിയ ഓൺലൈൻ പ്രവർത്തനങ്ങളാണ്‌.പ്രാദേശിക സാമൂഹിക സാംസ്‌കാരിക രാഷ്‌ട്രീയ രംഗങ്ങളിൽ വിശിഷ്യാ ഓൺലൈൻ രംഗത്തെ സംഭാവനകൾ നിരവധിയത്രെ. വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിൽ പ്രാദേശിക കൂട്ടായ്‌മകളുടെയും മഹല്ല്‌ പ്രവാസി സം‌ഘടനകളുടെയും  പ്രവർ‌ത്തക സമിതികളിൽ അംഗമായിരുന്നു. 2013 ൽ ഹാജി കെ.പി അഹമ്മദ്‌ സാഹിബിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള തിരുനെല്ലൂർ മഹല്ല്‌ പ്രവർ‌ത്തക സമിതിയിലേയ്‌ക്ക്‌ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.  തിരുനെല്ലൂർ മഹല്ല്‌ വൈസ്‌ പ്രസിഡന്റ്‌ പദവിയും അലങ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. ഐക്കപ്പറമ്പിൽ സുബൈറയാണ് നല്ല പാതി. അബ്‌സ്വാർ (മണിദീപം), അൻസാർ, ഹിബ, ഹമദ്,അമീന എന്നിവരാണ് മക്കൾ. മരുമക്കൾ:- ഷമീർ മൻ‌സൂർ നമ്പൂരിമഠം, ഇർ‌ഫാന ഇസ്‌ഹാഖ് കല്ലയിൽ.ഹിബ ഷിബിലി ബുഖാറയിൽ. പേരമക്കൾ:മുഹമ്മദ് ഫലഖ്, മുഹമ്മദ് ഫായിഖ്.അസ്‌മ നൂർ. Azeezmanjiyil 9p03rg5att88zlmtm5run3x953dendh 4675671 4675664 2026-10-12T19:24:52Z Azeezmanjiyil 9005 4675671 wikitext text/x-wiki മഞ്ഞിയിൽ ഖാദർ,ഐഷ ദമ്പതികളുടെ പത്ത്‌ മക്കളിൽ ആറാമത്ത മകനാണ്‌ അബ്‌ദുൽ അസീസ് മഞ്ഞിയിൽ. തൃശൂർ ജില്ലയിലെ മുല്ലശ്ശേരി തിരുനെല്ലൂർ പൗര പ്രമുഖനായിരുന്ന രായം മരക്കാർ വീട്ടിൽ മഞ്ഞിയിൽ ബാപ്പുട്ടി സാഹിബിന്റെ മകൻ ഖാദർ മഞ്ഞിയിലാണ്‌ പിതാവ്‌. 1982 ൽ പിതാവ്‌ ഇഹലോക വാസം വെടിഞ്ഞു. പാരമ്പര്യ ഭിഷഗ്വരന്മാരിൽ പ്രസിദ്ധനായിരുന്ന തൊയക്കാവ്‌ വൈദ്യ കേസരി ഏർ‌ച്ചം വീട്ടിൽ അമ്മുണ്ണി വൈദ്യരുടെ മകൾ ഐഷയാണ്‌ മാതാവ്‌.2017 ഒക്‌ടോബർ 5 ന്‌ തൊണ്ണൂറ്റിയൊന്നാമത്തെ വയസ്സിൽ ഉമ്മ പരലോകം പൂകി. <nowiki>------------</nowiki> കൗമാരം വിട്ടുണരുമ്പോൾ തന്നെ  ഒരു പരന്ന വായനയുടെ ശീലം എന്നെ പിടികൂടിയിരുന്നു.പത്താം തരം കഴിയുന്നതിന്നു  മുമ്പുതന്നെ വായനയുടെ വിശാലമായ ലോകത്തെ പ്രാപിക്കാൻ ഭാഗ്യമുണ്ടായി.എഴുപതുകളുടെ അവസാനം ഇന്നലെക്കഴിഞ്ഞതു പോലെ മനസ്സിലുണ്ട്‌. 1970 -1980 കളിൽ തിരുനെല്ലൂരിന്റെ വടക്കും തെക്കും ഉള്ള അയൽ ഗ്രാമങ്ങൾ വഴി രണ്ട്‌ ചെറുപ്പക്കാർ (മുഹമ്മദ്‌ മുസ്‌ല്യാരുടെ മകൻ അബ്‌ദുറഹിമാൻ കേലാണ്ടത്ത് പാടൂർ.അബ്‌ദുറഹിമാൻ മുസ്‌ല്യാരുടെ മൂത്തമകൻ മുഹ്‌യിദ്ദീൻ നാലകത്ത്‌ പൈങ്കണ്ണിയൂർ) . തുടങ്ങി വെച്ച ധാർമ്മിക പ്രബോധന പ്രചാരണ പരിപാടികളിൽ ഭാഗഭാക്കാകാൻ  സാധിച്ചിരുന്നു. വിനോദത്തോടൊപ്പം വൈജ്ഞാനികമായ ചർ‌ച്ചകളുമായി മഞ്ഞിയിൽ പള്ളിയിൽ ഒത്തു കൂടിയിരുന്ന പ്രിയപ്പെട്ടവർ ഇന്നും അക്കാലത്തെ സാഹോദര്യ സൗഹൃദങ്ങളെ ഓർ‌ക്കുന്നുണ്ടാകാം.ജലാലുദ്ദീൻ ആർ.വി,ജലീൽ വി.എസ്,ഷം‌സുദ്ദീൻ മഞ്ഞിയിൽ,അബ്‌ദുസ്സലാം അബ്‌ദുല്ല,ഉമർ പൊന്നേങ്കടത്ത്,അബ്‌ദുല്ലക്കുട്ടി തെക്കെയിൽ ഒക്കെ പ്രസ്‌തുത കൗമാര കൂട്ടായ്‌മയിലെ അം‌ഗങ്ങളായിരുന്നു.വാരാന്ത്യത്തിൽ പാടൂർ കാരാകോസ് പള്ളിയിൽ ഒരുമിച്ചു കൂടിയിരുന്നവരിൽ തിരുനെല്ലൂർ പടിഞ്ഞാറെ കരയിലുള്ള റഷീദ് ഖാലിദ്, ഇഖ്‌ബാൽ വേത്തിൽ,കണ്ടം പറമ്പിൽ സഹോദരങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നതായി ഓർ‌ക്കുന്നു. പക്വമതിയായ ഒരു ഉസ്‌താദിന്റെ സാന്നിധ്യം കൊണ്ട്‌ മഞ്ഞിയിൽ പള്ളി എപ്പോഴും ധന്യമായിരുന്നു. പൊന്നാനിക്കാരനായ മുഹമ്മദലി മുസ്‌ലിയാരുടെ ചിത്രം ഇപ്പോഴും മനസ്സിലുണ്ട്.തുടർ‌ച്ചയായി യാത്രക്കാരനായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം ചുരുങ്ങിയ ദിവസങ്ങൾ മാത്രമായി പരിമിതപ്പെട്ടിരുന്നു. 1973 ൽ മദ്രസാ പഠനത്തിനു വിരാമമിട്ടു.ശേഷം ജമാലുദ്ദീൻ മുസ്‌ല്യാർ, കൂറ്റനാട്‌ മുഹമ്മദ്‌ മുസ്‌ല്യാർ എന്നിവരുടെ ദർസിൽ തിരുനെല്ലൂർ ജുമാ മസ്‌ജിദിലും തുടർ‌ന്ന്‌ ഏകദേശം ഒരു വർ‌ഷം കുടും‌ബ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന മഞ്ഞിയിൽ പള്ളിയിൽ (മസ്‌ജിദ്‌ തഖ്‌വ) പെരിഞ്ഞനം സുലൈമാൻ മുസ്‌ല്യാരുടെ കൂടെയും ദർ‌സിൽ ചേർ‌ന്നു.ഇടക്ക്‌ വെച്ച്‌ ദർസ്‌ പഠനം നിന്നു.വീണ്ടും 76/77 കളിൽ വെന്മേനാട്‌ കുട്ടോത്ത്‌ അബൂബക്കർ മുസ്‌ല്യാരുടെ ശിക്ഷണത്തിൽ പഠിക്കാൻ ഭാഗ്യം ലഭിച്ചിരുന്നു. പിന്നീടാണ്‌ പെരിഞ്ഞനം സുലൈമാൻ മുസ്‌ല്യാർ വന്നത്.വടക്കന്റെ കായിൽ ഹം‌സക്കയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തെ നിയോഗിച്ചത്.സുലൈമാൻ മുസ്‌ല്യാരുടെ വീട്ടിൽ പെരിഞ്ഞനത്ത് ദിവസങ്ങളോളം പോയി താമസിച്ചതൊക്കെ ഓർ‌മ്മയിൽ നിറഞ്ഞു നിൽ‌ക്കുന്നുണ്ട്. ഏനാമാവ്‌ കടവ് വരെ ബസ്സുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ.പാലം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.കടത്തു കടന്ന്‌ അക്കരെ പോകണം.മണലൂർ കാഞ്ഞാണി അന്തിക്കാട് വഴിയായിരുന്നു യാത്ര. സുലൈമാൻ മുസ്‌ല്യാർ ബോം‌ബെക്ക്‌ കൂടുമാറിയപ്പോഴായിരുന്നു കുട്ടോത്തെ അബൂബക്കർ മുസ്‌ല്യാർ പള്ളിയിൽ വന്നത്.കണ്ടം പറമ്പിൽ അഹമ്മദ്‌ക്കയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തെ നിയമിച്ചത്. മഞ്ഞിയിൽ പള്ളി ദർ‌സിലെ ജൂനിയറായിരുന്നു ഈയുള്ളവൻ. പൊന്നേങ്കടത്തെ സുലൈമുക്കയും,പുതിയപുര ഖമറുക്കയും ദർ‌സിലെ സീനിയർ അം‌ഗങ്ങളായിരുന്നു.തെക്കെയിലെ അന്തമുക്ക, ഉസ്‌താദിന്റെ വലം കയ്യും സഹായിയും ആയിരുന്നു.ഓർ‌ക്കാൻ മധുരമുള്ള നല്ലൊരു കാലം. <nowiki>-----------</nowiki> 1966 മുതൽ 69 വരെ തിരുനെല്ലൂർ എ.എം.എൽ.പി സ്‌കൂളിലായിരുന്നു പ്രൈമറി വിദ്യാഭ്യാസം.പ്രൈമറി വിദ്യാലയത്തിൽ ആദ്യാക്ഷരം പഠിപ്പിച്ച അധ്യാപിക ഏലിയ കുട്ടി ടീച്ചറും മദ്രസ്സയിലെ ആദ്യത്തെ അധ്യാപകൻ മൂക്കലെ മുഹമ്മദ്‌ മുസ്‌ല്യാരുമായിരുന്നു.മദ്രസ്സയിൽ ചേർത്തതിന്റെ ശേഷമാണ്‌ സ്‌കൂളിൽ ചേർ‌ത്തത്.പോൾ മാഷും  സരോജനി ടീച്ചറും അധ്യാപകരായിരുന്നു. സെന്റ്‌ ആന്റണീസ്‌ പുവ്വത്തൂരിൽ അപ്പർ പ്രൈമറിയും,ഹൈസ്‌കൂൾ പഠനം 1974 - 76 കളിൽ വെന്മേനാട്‌ എം.എ.എസ്.എം കലാലയത്തിലുമാണ്‌ അഭ്യസിച്ചത്‌. പുവ്വത്തൂർ‌ സ്‌കൂളിലെ ഫാത്വിമ ടീച്ചർ,ദേവകി ടീച്ചർ,മാർ‌ഗരറ്റ് ടീച്ചർ,ജോസ്‌ മാഷ്‌,ജോസഫ്‌ മാഷ്‌,ജോണി മാഷ്‌ വിശിഷ്യാ പ്രധാനാധ്യാപകൻ സെബാസ്റ്റ്യൻ മാഷ്‌ തുടങ്ങിയ ആദരണീയരാവർ പ്രാർ‌ഥനാ പൂർ‌വ്വം ഓർ‌മ്മിക്കപ്പെടുന്നവരാണ്‌. വെന്മേനാട്‌ വിദ്യാലയത്തിലെ പ്രധാനധ്യാപകനായിരുന്ന അബ്‌ദുല്ല കുട്ടിമാഷ്‌, അബൂബക്കർ മാഷ്‌,മുഐമിൻ മാഷ്‌,ജോർ‌ജ്‌ മാഷ്‌,വിജയൻ മാഷ്‌,ഇട്ടൂപ്പുണ്ണി സാർ,ജമീല ടീച്ചർ,ഐഷ ടീച്ചർ,ഫാത്വിമ ടീച്ചർ,സരോജിനി ടീച്ചർ,പത്മിനി ടീച്ചർ തുടങ്ങിയ അധ്യാപക അധ്യാപികമാരും ഓർ‌മ്മകളിലെ താരങ്ങൾ തന്നെ. ബോംബെയിലും പ്രവാസകാലത്തും ഔദ്യോഗിക അനൗദ്യോഗിക വിദ്യാഭ്യാസം തുടർ‌ന്നു പോന്നു.ഖുർ‌ആനിക വിജ്ഞാന സമ്പാദനത്തിലെ വഴികാട്ടികളിൽ ഏറെ സ്‌മരിക്കപ്പെടുന്ന ആദരണീയ വ്യക്തിത്വങ്ങളാണ്‌ കെ.അബ്‌ദുല്ല ഹസനും എം.വി മുഹമ്മദ് സലീം മൗലവിയും. ആധുനിക സാങ്കേതിക സൗകര്യങ്ങളുടെ സുവർ‌ണ്ണാവസരം ഉപയോഗപ്പെടുത്തി അൽ ജാമിഅ വേൾ‌ഡ് കാമ്പസിന്‌ കീഴിൽ നടത്തിയ മഖാസിദുശ്ശരീഅ,ഉലൂമുൽ ഖുർ‌ആൻ കോഴ്‌സുകളിൽ, ഡോ.സാഫിർ, ഡോ.അബ്‌‌ദുൽ വാസീഹ് എന്നിവർ അധ്യാപകരായിരുന്നു. എല്ലാ ഗുരുവര്യന്മാരെയും പ്രാർ‌ഥനാ പൂർ‌വം സ്‌മരിക്കുന്നു. <nowiki>-----------</nowiki> പ്രദേശത്തെ ചുക്കുബസാർ,പുവ്വത്തൂർ,പാവറട്ടി,കാക്കശ്ശേരി തുടങ്ങിയ ഗ്രാമീണ വായന ശാലകളിൽ ഹൈസ്‌കൂൾ പഠന കാലത്ത്‌ തന്നെ അം‌ഗത്വമുണ്ടായിരുന്നു.പത്താം തരം കഴിയും മുമ്പ്‌ തന്നെ പ്രസിദ്ധങ്ങളായ ഒട്ടേറെ ക്ലാസ്സിക്കുകളും/വിശുദ്ധഖുർ‌ആൻ പരിഭാഷയും വായിക്കാൻ ഭാഗ്യം ലഭിച്ചു. ഖുർ‌‌ആൻ പരിഭാഷ വായിച്ചതിന്റെ പ്രതികരണമായിരുന്നു മാണിക്യ ചെപ്പ്‌ എന്ന കവിത.ഈ കവിതയുടെ പേരിലാണ്‌ 1993 ൽ കവിതാ സമാഹാരം പ്രതീക്ഷാ തൃശൂർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്‌. 2023 ൽ മലയാളി ഗൾഫ് സാം‌സ്‌ക്കാരിക അടയാളങ്ങൾ എന്ന ബ്രഹൃദ് സമാഹാരത്തിൽ ഒരു അധ്യായം ചേർ‌ക്കാൻ അവസരം ലഭിച്ചു.2024ൽ മഞ്ഞു തുള്ളികൾ കവിതാ സമാഹാരം വചനം കോഴിക്കോട് പ്രകാശനം ചെയ്‌തു. എ.വി എം ഉണ്ണിയുടെ ഉമറുബ്‌നു അബ്‌ദിൽ അസീസ് എന്ന ചരിത്രാഖ്യായികയ്ക്ക് വേണ്ടി ഗാനങ്ങൾ എഴുതി.പ്രവാസി നാടകക്കാരൻ അഡ്വ:ഖാലിദ് അറയ്ക്കൽ എഴുതി അവതരിപ്പിച്ച എല്ലാ നാടകങ്ങളുടേയും ഗാന രചനയിതാവാണ്‌. 1977 ഒരു റമദാൻ മാസം.പി.കെ റഹീം സാഹിബിന്റെ ആഥിത്യം സ്വീകരിക്കാൻ ഭാഗ്യമുണ്ടായി.തൃശൂർ അലങ്കാർ റസ്റ്റോറന്റിൽ നിന്നായിരുന്നു നോമ്പു തുറന്നത്.ഒരുമിച്ച്‌ മഗ്‌രിബ്‌ നമസ്‌കരിച്ച്‌ വളരെ കുറഞ്ഞ സമയത്തെ സം‌ഭാഷണവും ഇടപഴക്കവും മാത്രം.യാത്ര പറഞ്ഞു പോരുമ്പോൾ മേൽ വിലാസം ആവശ്യപ്പെട്ടു.അതു കൊടുത്തു.കൂട്ടത്തിൽ രണ്ട്‌ പുസ്‌തകങ്ങളും തന്നു. ഒന്ന് വളരെ ചെറിയ ഒരു പുസ്‌തകവും മറ്റൊന്നു തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെട്ട മതം എന്ന പുസ്‌തകവും ആയിരുന്നു.ചെറിയ പുസ്‌തകം ബസ്സിലിരുന്നു തന്നെ ഏകദേശം വായിച്ചു തീർ‌ത്തു.ദാഹം തീർ‌ത്തു വെള്ളം കുടിക്കും പോലെ.മറ്റൊന്നു താമസിയാതെ വായിച്ചു തുടങ്ങി.ഇതോടെ ഞാൻ അന്വേഷിച്ചു കൊണ്ടിരുന്ന വായനാ ലോകം മലർ‌ക്കെ തുറന്ന പ്രതീതി.പിന്നെ തപാലിൽ പ്രബോധനവും വരാൻ തുടങ്ങി. 1980 ൽ പലരും പലവഴി പിരിഞ്ഞു(ഞാൻ ഖത്തറിലേയ്‌ക്ക്‌ പോന്നു). മുഹ്‌യിദ്ദീൻ സാഹിബിന്റെ ഒറ്റപ്പെട്ട പ്രവർത്തനങ്ങൾ തിരുനെല്ലൂർ കേന്ദ്രീകരിച്ച്‌ നടന്നിരുന്നു.1982 ഒക്‌ടോബർ മാസത്തിലാണ്‌ ഇസ്‌ലാമിക പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ അംഗീകൃത വിദ്യാർത്ഥി വിഭാഗമായ എസ്‌.ഐ.ഒ രൂപം കൊണ്ടത്‌.അതേ കാലയളവിൽ തന്നെ തിരുനെല്ലൂരിലും യൂണിറ്റ്‌ രൂപീകരിച്ചിരുന്നു. ഹൈസ്‌കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്‌ ശേഷം ബോംബയിൽ കച്ചവടം നടത്തിയിരുന്ന പിതാവിനൊപ്പം ചേർന്നു.ബോംബയിൽ സായാഹ്ന കോളേജിൽ പഠനം തുടർ‌ന്നു. <nowiki>-----------</nowiki> 1985 ഏപ്രിൽ ഒന്നിനായിരുന്നു വിവാഹം.1990 ജനുവരി 5 നായിരുന്നു ആദ്യത്തെ കൺ‌മണി അബ്‌സ്വാറിന്റെ ജനനം.പതിമൂന്നാമത്തെ വയസ്സിൽ അല്ലാഹുവിലേയ്‌ക്ക്‌ യാത്രയായി.ഐ.പി എച് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച മണിദീപം അബ്‌സ്വാറിന്റെ കവിതാ സമാഹാരമാണ്‌. പരമ്പരാഗത പള്ളി ദർ‌സ് പഠനത്തിലൂടെ വേണ്ടത്ര ശ്രദ്ധിക്കാനൊ പൂർ‌ത്തീകരിക്കാനൊ കഴിയാതെ പോയ അറബി ഭാഷാ പരിജ്ഞാനം മദീന യൂനിവാഴ്‌സിറ്റിയുടെ ഓൺ‌ലൈൻ പഠന സം‌വിധാനങ്ങളിലൂടെ പരിപോഷിപ്പിച്ചു. പ്രവർ‌ത്തന നൈരന്തര്യമില്ലാതെ ദീർ‌ഘ കാലം നിശ്ചലമായിരുന്ന ഖത്തറിലെ തിരുനെല്ലൂർ പ്രവാസി കൂട്ടായ്‌മയെ പ്രവർ‌ത്തന സജ്ജമാക്കുന്നതിൽ നിർ‌ണ്ണായക പങ്കു വഹിച്ചു.2006 ൽ പ്രഥമ തിരുനെല്ലൂർ മഹല്ല്‌ അസോസിയേഷൻ പ്രവർ‌ത്തക സമിതിയിൽ ജനറൽ സെക്രട്ടറി പദവും പിന്നീടുള്ള കാലയളവുകളിൽ വിവിധ നേതൃ പദവികളും അലങ്കരിച്ചു. അസോസിയേഷൻ (സി.ഐ.സി) പ്രാഥമിക അം‌ഗത്വം ലഭിച്ചത് എമ്പതുകളിലായിരുന്നു. സലീം മൗലവി കുഞ്ഞലവി സാഹിബ്‌ തുടങ്ങിയവർ അന്നത്തെ ഹൽ‌ഖയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. അസോസിയേഷൻ പ്രാഥമികാം‌ഗത്വം 1989 ലും 1991 ൽ   പ്രവർ‌ത്തകനുമായി. 2020 ലാണ്‌ പ്രസ്ഥാന ക്രമപ്രരകാരം ജമാ‌അത്ത് അം‌ഗത്വത്തിന്‌ അർ‌ഹനായത്. <nowiki>--------------</nowiki> 1980 ഫിബ്രുവരി 15 നായിരുന്നു പ്രവാസത്തിന്റെ പ്രാരം‌ഭം.എന്നാൽ കമ്പനി രൂപീകരണവും മറ്റും നടന്നത്‌ രണ്ട്‌ വർ‌ഷങ്ങൾ‌ക്ക് ശേഷമായിരുന്നു. അതുവരെയുള്ള കാലം ഉടമയുടെ റുവൈസിലുള്ള അതിഥി മന്ദിരത്തിൽ കഴിയാനായിരുന്നു നിയോഗം.ഖത്തറിന്റെ തലസ്ഥാന നഗരിയായ ദോഹയിൽ നിന്നും നൂറിലേറെ കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ്‌ റുവൈസ്‌ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.ഏകദേശം ബഹറൈനുമായി അഭിമുഖം നിൽ‌ക്കുന്ന പഴയ കാല ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ്‌ റുവൈസ്.ഇവിടെ നിന്നും മൂന്നു കിലോമീറ്റർ കിഴക്കു ഭാഗത്ത്‌ കടലോരത്താണ്‌ പ്രസ്‌തുത അതിഥി മന്ദിരം. 1982 മാഫ്‌കോ എന്ന കമ്പനിയുടെ ഉപ ഘടകമായ തമീമ ട്രേഡിങിലായിരുന്നു തുടക്കം.അറബികൾ‌ക്കിടയിൽ ഏറെ പ്രസിദ്ധി നേടിയ പാദരക്ഷയുടെ പേരാണ്‌ തമീമ.പിന്നീട്‌ ഈ കമ്പനിയുടെ വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലും പ്രവർ‌ത്തിക്കാൻ അവസരം ലഭിച്ചിരുന്നു. 1992ൽ മുല്ലശ്ശേരി മേഖലയിലെ മഹല്ലുകൾ കേന്ദ്രീകരിച്ച്‌ പാവറട്ടി ആസ്ഥാനമാക്കി ഉദയം പഠനവേദിയ്‌ക്ക്‌ രൂപം കൊടുക്കുന്നതിൽ പ്രദേശത്തെ സഹൃദയരോടൊപ്പം സഹകരിച്ചു.നന്മയുടെ പ്രബോധകരിൽ നിന്നും പ്രസാരകരിൽ നിന്നും ഊർജവും ആർജവവും നേടിയെടുത്ത ഒരു കൊച്ചു സംഘമാണ് ഇതിന്റെ ബീജാവാപം നടത്തിയത്. തൊണ്ണൂറുകളിൽ ദോഹയിലെ ഫാമിലി കമ്പ്യൂട്ടർ എന്ന സാങ്കേതിക വിജ്ഞാന ശാഖയിൽ നിന്നും കമ്പ്യൂട്ടർ പരിജ്ഞാനം നേടുകയും വെബ്‌ ഡവലപ്‌മന്റ്‌ കോഴ്‌സ്‌ പൂർ‌ത്തിയാക്കുകയും ചെയ്‌തു.1999 അവസാനത്തിൽ മധ്യേഷ്യയിൽ നിന്നുള്ള ആദ്യത്തെ ദ്വിഭാഷ വെബ്‌സൈറ്റ് (മലയാളം ഇംഗ്‌ളീഷ്‌)ലോഞ്ച് ചെയ്‌തുകൊണ്ടായിരുന്നു ഇന്റർനെറ്റ്‌ ലോകത്തേക്കുള്ള പടികയറ്റം.സജീവ ബ്‌ളോഗ് എഴുത്തിനോടൊപ്പം സോഷ്യൽ മീഡിയകളിലെ സർ‌ഗാത്മക സാന്നിധ്യവുമാണ്‌.പ്രാദേശിക സാമൂഹിക സാംസ്‌കാരിക രാഷ്‌ട്രീയ രംഗങ്ങളിൽ വിശിഷ്യാ ഓൺലൈൻ രംഗത്തെ സംഭാവനകൾ നിരവധിയത്രെ. തൂലിക,കവിത,രചന,സാമൂഹികം എന്നീ തലക്കെട്ടുകളിൽ മഞ്ഞിയിൽ എന്ന ബ്‌ളോഗ് ഓൺലൈൻ ലോകത്ത്‌ പ്രസിദ്ധമാണ്‌.സജീവ ബ്‌ളോഗ് എഴുത്തിനോടൊപ്പം സോഷ്യൽ മീഡിയകളിലെ സർ‌ഗാത്മക സാന്നിധ്യവുമാണ്‌. 2003 ൽ കാലിക്കറ്റ്‌ സർവകലാശാലയുടെ വിദൂരവിദ്യാഭ്യാസ പദ്ധതിവഴി ഉപരി പഠനം പൂർത്തീകരിച്ചു വരുമ്പോഴായിരുന്നു ദീർഘകാല അവധിയിൽ നാട്ടിൽ കഴിയേണ്ട സാഹചര്യം ഉണ്ടായത്. തന്റെ കഴിവുകൾ കൊണ്ട്‌ സഹൃദയരെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തിയ മൂത്ത പുത്രൻ അബ്‌സ്വാർ എന്ന പ്രതിഭയുടെ ആകസ്‌മിക വിയോഗം. പ്രസംഗം എഴുത്ത് എന്നീ രംഗങ്ങളിൽ അബ്‌സ്വാർ നടത്തിയ മികവ്` സമാനതകളില്ലാത്തവയായിരുന്നു. മഞ്ഞിയിൽ കുടുംബത്തിനപ്പുറം സമൂഹത്തിനൊന്നടങ്കം ഇന്നും വേദനയൂറുന്ന ഓർമ്മയാണ്‌ അബ്‌സാർ.ഈ ബാലപ്രതിഭയുടെ ഓർമ്മകൾ രചനകൾ എന്നിവ പകർത്തിയ ബ്ളോഗ് ഏറെ വായനക്കാരുള്ള ഒന്നാണ്‌. അബ്‌സ്വാറിന്റെ രചനകൾ മണിദീപം എന്ന സമാഹാരം ഐ.പി.എച്‌ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്‌.2003ൽ കേരളപ്പിറവി ദിവസം ശൈഖ്‌ മുഹമ്മദ്‌ കാരക്കുന്നും ബാലചന്ദ്രൻ ചുള്ളിക്കാടും ചേർ‌ന്നായിരുന്നു പുസ്‌തകത്തിന്റെ പ്രകാശന കർ‌മ്മം നിർ‌വഹിച്ചത്. <nowiki>-----</nowiki> പ്രവർ‌ത്തന നൈരന്തര്യമില്ലാതെ ദീർ‌ഘ കാലം നിശ്ചലമായിരുന്ന ഖത്തറിലെ തിരുനെല്ലൂർ പ്രവാസി കൂട്ടായ്‌മയെ പ്രവർ‌ത്തന സജ്ജമാക്കുന്നതിൽ നിർ‌ണ്ണായക പങ്കു വഹിച്ചു. 2006 ൽ അബു കാട്ടിലിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ രൂപീകരിക്കപ്പെട്ട പ്രഥമ അസോസിയേഷൻ പ്രവർ‌ത്തക സമിതിയിൽ ജനറൽ സെക്രട്ടറി പദവും പിന്നീടുള്ള കാലയളവുകളിൽ വിവിധ നേതൃ പദവികളും അലങ്കരിച്ചു. സ്വന്തം ഗ്രാമമായ തിരുനെല്ലൂരിനെ അടുത്തറിയാനുതകുന്ന സൈറ്റും പ്രാദേശിക കൂട്ടായ്‌മയായ ഉദയം പഠനവേദിയുടെ പേജും ഏറെ പ്രശംസ പിടിച്ചു പറ്റിയ ഓൺലൈൻ പ്രവർത്തനങ്ങളാണ്‌.പ്രാദേശിക സാമൂഹിക സാംസ്‌കാരിക രാഷ്‌ട്രീയ രംഗങ്ങളിൽ വിശിഷ്യാ ഓൺലൈൻ രംഗത്തെ സംഭാവനകൾ നിരവധിയത്രെ. വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിൽ പ്രാദേശിക കൂട്ടായ്‌മകളുടെയും മഹല്ല്‌ പ്രവാസി സം‌ഘടനകളുടെയും  പ്രവർ‌ത്തക സമിതികളിൽ അംഗമായിരുന്നു. 2013 ൽ ഹാജി കെ.പി അഹമ്മദ്‌ സാഹിബിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള തിരുനെല്ലൂർ മഹല്ല്‌ പ്രവർ‌ത്തക സമിതിയിലേയ്‌ക്ക്‌ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.  തിരുനെല്ലൂർ മഹല്ല്‌ വൈസ്‌ പ്രസിഡന്റ്‌ പദവിയും അലങ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. ഐക്കപ്പറമ്പിൽ സുബൈറയാണ് നല്ല പാതി. അബ്‌സ്വാർ (മണിദീപം), അൻസാർ, ഹിബ, ഹമദ്,അമീന എന്നിവരാണ് മക്കൾ. മരുമക്കൾ:- ഷമീർ മൻ‌സൂർ നമ്പൂരിമഠം, ഇർ‌ഫാന ഇസ്‌ഹാഖ് കല്ലയിൽ.ഹിബ ഷിബിലി ബുഖാറയിൽ. പേരമക്കൾ:മുഹമ്മദ് ഫലഖ്, മുഹമ്മദ് ഫായിഖ്.അസ്‌മ നൂർ. Azeezmanjiyil p1l35y0ogtsezmdiqrutiiq3brkxq4t 4675707 4675671 2026-10-13T04:30:40Z Azeezmanjiyil 9005 4675707 wikitext text/x-wiki മഞ്ഞിയിൽ ഖാദർ,ഐഷ ദമ്പതികളുടെ പത്ത്‌ മക്കളിൽ ആറാമത്ത മകനാണ്‌ അബ്‌ദുൽ അസീസ് മഞ്ഞിയിൽ. തൃശൂർ ജില്ലയിലെ മുല്ലശ്ശേരി തിരുനെല്ലൂർ പൗര പ്രമുഖനായിരുന്ന രായം മരക്കാർ വീട്ടിൽ മഞ്ഞിയിൽ ബാപ്പുട്ടി സാഹിബിന്റെ മകൻ ഖാദർ മഞ്ഞിയിലാണ്‌ പിതാവ്‌. 1982 ൽ പിതാവ്‌ ഇഹലോക വാസം വെടിഞ്ഞു. പാരമ്പര്യ ഭിഷഗ്വരന്മാരിൽ പ്രസിദ്ധനായിരുന്ന തൊയക്കാവ്‌ വൈദ്യ കേസരി ഏർ‌ച്ചം വീട്ടിൽ അമ്മുണ്ണി വൈദ്യരുടെ മകൾ ഐഷയാണ്‌ മാതാവ്‌.2017 ഒക്‌ടോബർ 5 നായിരുന്നു ഉമ്മയുടെ വിയോഗം. <nowiki>------------</nowiki> കൗമാരം വിട്ടുണരുമ്പോൾ തന്നെ  ഒരു പരന്ന വായനയുടെ ശീലം എന്നെ പിടികൂടിയിരുന്നു.പത്താം തരം കഴിയുന്നതിന്നു  മുമ്പുതന്നെ വായനയുടെ വിശാലമായ ലോകത്തെ പ്രാപിക്കാൻ ഭാഗ്യമുണ്ടായി.എഴുപതുകളുടെ അവസാനം ഇന്നലെക്കഴിഞ്ഞതു പോലെ മനസ്സിലുണ്ട്‌. 1970 -1980 കളിൽ തിരുനെല്ലൂരിന്റെ വടക്കും തെക്കും ഉള്ള അയൽ ഗ്രാമങ്ങൾ വഴി രണ്ട്‌ ചെറുപ്പക്കാർ (മുഹമ്മദ്‌ മുസ്‌ല്യാരുടെ മകൻ അബ്‌ദുറഹിമാൻ കേലാണ്ടത്ത് പാടൂർ.അബ്‌ദുറഹിമാൻ മുസ്‌ല്യാരുടെ മൂത്തമകൻ മുഹ്‌യിദ്ദീൻ നാലകത്ത്‌ പൈങ്കണ്ണിയൂർ) . തുടങ്ങി വെച്ച ധാർമ്മിക പ്രബോധന പ്രചാരണ പരിപാടികളിൽ ഭാഗഭാക്കാകാൻ  സാധിച്ചിരുന്നു. വിനോദത്തോടൊപ്പം വൈജ്ഞാനികമായ ചർ‌ച്ചകളുമായി മഞ്ഞിയിൽ പള്ളിയിൽ ഒത്തു കൂടിയിരുന്ന പ്രിയപ്പെട്ടവർ ഇന്നും അക്കാലത്തെ സാഹോദര്യ സൗഹൃദങ്ങളെ ഓർ‌ക്കുന്നുണ്ടാകാം.ജലാലുദ്ദീൻ ആർ.വി,ജലീൽ വി.എസ്,ഷം‌സുദ്ദീൻ മഞ്ഞിയിൽ,അബ്‌ദുസ്സലാം അബ്‌ദുല്ല,ഉമർ പൊന്നേങ്കടത്ത്,അബ്‌ദുല്ലക്കുട്ടി തെക്കെയിൽ ഒക്കെ പ്രസ്‌തുത കൗമാര കൂട്ടായ്‌മയിലെ അം‌ഗങ്ങളായിരുന്നു.വാരാന്ത്യത്തിൽ പാടൂർ കാരാകോസ് പള്ളിയിൽ ഒരുമിച്ചു കൂടിയിരുന്നവരിൽ തിരുനെല്ലൂർ പടിഞ്ഞാറെ കരയിലുള്ള റഷീദ് ഖാലിദ്, ഇഖ്‌ബാൽ വേത്തിൽ,കണ്ടം പറമ്പിൽ സഹോദരങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നതായി ഓർ‌ക്കുന്നു. പക്വമതിയായ ഒരു ഉസ്‌താദിന്റെ സാന്നിധ്യം കൊണ്ട്‌ മഞ്ഞിയിൽ പള്ളി എപ്പോഴും ധന്യമായിരുന്നു. പൊന്നാനിക്കാരനായ മുഹമ്മദലി മുസ്‌ലിയാരുടെ ചിത്രം ഇപ്പോഴും മനസ്സിലുണ്ട്.തുടർ‌ച്ചയായി യാത്രക്കാരനായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം ചുരുങ്ങിയ ദിവസങ്ങൾ മാത്രമായി പരിമിതപ്പെട്ടിരുന്നു. 1973 ൽ മദ്രസാ പഠനത്തിനു വിരാമമിട്ടു.ശേഷം ജമാലുദ്ദീൻ മുസ്‌ല്യാർ, കൂറ്റനാട്‌ മുഹമ്മദ്‌ മുസ്‌ല്യാർ എന്നിവരുടെ ദർസിൽ തിരുനെല്ലൂർ ജുമാ മസ്‌ജിദിലും തുടർ‌ന്ന്‌ ഏകദേശം ഒരു വർ‌ഷം കുടും‌ബ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന മഞ്ഞിയിൽ പള്ളിയിൽ (മസ്‌ജിദ്‌ തഖ്‌വ) പെരിഞ്ഞനം സുലൈമാൻ മുസ്‌ല്യാരുടെ കൂടെയും ദർ‌സിൽ ചേർ‌ന്നു.ഇടക്ക്‌ വെച്ച്‌ ദർസ്‌ പഠനം നിന്നു.വീണ്ടും 76/77 കളിൽ വെന്മേനാട്‌ കുട്ടോത്ത്‌ അബൂബക്കർ മുസ്‌ല്യാരുടെ ശിക്ഷണത്തിൽ പഠിക്കാൻ ഭാഗ്യം ലഭിച്ചിരുന്നു. പിന്നീടാണ്‌ പെരിഞ്ഞനം സുലൈമാൻ മുസ്‌ല്യാർ വന്നത്.വടക്കന്റെ കായിൽ ഹം‌സക്കയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തെ നിയോഗിച്ചത്.സുലൈമാൻ മുസ്‌ല്യാരുടെ വീട്ടിൽ പെരിഞ്ഞനത്ത് ദിവസങ്ങളോളം പോയി താമസിച്ചതൊക്കെ ഓർ‌മ്മയിൽ നിറഞ്ഞു നിൽ‌ക്കുന്നുണ്ട്. ഏനാമാവ്‌ കടവ് വരെ ബസ്സുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ.പാലം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.കടത്തു കടന്ന്‌ അക്കരെ പോകണം.മണലൂർ കാഞ്ഞാണി അന്തിക്കാട് വഴിയായിരുന്നു യാത്ര. സുലൈമാൻ മുസ്‌ല്യാർ ബോം‌ബെക്ക്‌ കൂടുമാറിയപ്പോഴായിരുന്നു കുട്ടോത്തെ അബൂബക്കർ മുസ്‌ല്യാർ പള്ളിയിൽ വന്നത്.കണ്ടം പറമ്പിൽ അഹമ്മദ്‌ക്കയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തെ നിയമിച്ചത്. മഞ്ഞിയിൽ പള്ളി ദർ‌സിലെ ജൂനിയറായിരുന്നു ഈയുള്ളവൻ. പൊന്നേങ്കടത്തെ സുലൈമുക്കയും,പുതിയപുര ഖമറുക്കയും ദർ‌സിലെ സീനിയർ അം‌ഗങ്ങളായിരുന്നു.തെക്കെയിലെ അന്തമുക്ക, ഉസ്‌താദിന്റെ വലം കയ്യും സഹായിയും ആയിരുന്നു.ഓർ‌ക്കാൻ മധുരമുള്ള നല്ലൊരു കാലം. <nowiki>-----------</nowiki> 1966 മുതൽ 69 വരെ തിരുനെല്ലൂർ എ.എം.എൽ.പി സ്‌കൂളിലായിരുന്നു പ്രൈമറി വിദ്യാഭ്യാസം.പ്രൈമറി വിദ്യാലയത്തിൽ ആദ്യാക്ഷരം പഠിപ്പിച്ച അധ്യാപിക ഏലിയ കുട്ടി ടീച്ചറും മദ്രസ്സയിലെ ആദ്യത്തെ അധ്യാപകൻ മൂക്കലെ മുഹമ്മദ്‌ മുസ്‌ല്യാരുമായിരുന്നു.മദ്രസ്സയിൽ ചേർത്തതിന്റെ ശേഷമാണ്‌ സ്‌കൂളിൽ ചേർ‌ത്തത്.പോൾ മാഷും  സരോജനി ടീച്ചറും അധ്യാപകരായിരുന്നു. സെന്റ്‌ ആന്റണീസ്‌ പുവ്വത്തൂരിൽ അപ്പർ പ്രൈമറിയും,ഹൈസ്‌കൂൾ പഠനം 1974 - 76 കളിൽ വെന്മേനാട്‌ എം.എ.എസ്.എം കലാലയത്തിലുമാണ്‌ അഭ്യസിച്ചത്‌. പുവ്വത്തൂർ‌ സ്‌കൂളിലെ ഫാത്വിമ ടീച്ചർ,ദേവകി ടീച്ചർ,മാർ‌ഗരറ്റ് ടീച്ചർ,ജോസ്‌ മാഷ്‌,ജോസഫ്‌ മാഷ്‌,ജോണി മാഷ്‌ വിശിഷ്യാ പ്രധാനാധ്യാപകൻ സെബാസ്റ്റ്യൻ മാഷ്‌ തുടങ്ങിയ ആദരണീയരാവർ പ്രാർ‌ഥനാ പൂർ‌വ്വം ഓർ‌മ്മിക്കപ്പെടുന്നവരാണ്‌. വെന്മേനാട്‌ വിദ്യാലയത്തിലെ പ്രധാനധ്യാപകനായിരുന്ന അബ്‌ദുല്ല കുട്ടിമാഷ്‌, അബൂബക്കർ മാഷ്‌,മുഐമിൻ മാഷ്‌,ജോർ‌ജ്‌ മാഷ്‌,വിജയൻ മാഷ്‌,ഇട്ടൂപ്പുണ്ണി സാർ,ജമീല ടീച്ചർ,ഐഷ ടീച്ചർ,ഫാത്വിമ ടീച്ചർ,സരോജിനി ടീച്ചർ,പത്മിനി ടീച്ചർ തുടങ്ങിയ അധ്യാപക അധ്യാപികമാരും ഓർ‌മ്മകളിലെ താരങ്ങൾ തന്നെ. ബോംബെയിലും പ്രവാസകാലത്തും ഔദ്യോഗിക അനൗദ്യോഗിക വിദ്യാഭ്യാസം തുടർ‌ന്നു പോന്നു.ഖുർ‌ആനിക വിജ്ഞാന സമ്പാദനത്തിലെ വഴികാട്ടികളിൽ ഏറെ സ്‌മരിക്കപ്പെടുന്ന ആദരണീയ വ്യക്തിത്വങ്ങളാണ്‌ കെ.അബ്‌ദുല്ല ഹസനും എം.വി മുഹമ്മദ് സലീം മൗലവിയും. ആധുനിക സാങ്കേതിക സൗകര്യങ്ങളുടെ സുവർ‌ണ്ണാവസരം ഉപയോഗപ്പെടുത്തി അൽ ജാമിഅ വേൾ‌ഡ് കാമ്പസിന്‌ കീഴിൽ നടത്തിയ മഖാസിദുശ്ശരീഅ,ഉലൂമുൽ ഖുർ‌ആൻ കോഴ്‌സുകളിൽ, ഡോ.സാഫിർ, ഡോ.അബ്‌‌ദുൽ വാസീഹ് എന്നിവർ അധ്യാപകരായിരുന്നു. എല്ലാ ഗുരുവര്യന്മാരെയും പ്രാർ‌ഥനാ പൂർ‌വം സ്‌മരിക്കുന്നു. <nowiki>-----------</nowiki> പ്രദേശത്തെ ചുക്കുബസാർ,പുവ്വത്തൂർ,പാവറട്ടി,കാക്കശ്ശേരി തുടങ്ങിയ ഗ്രാമീണ വായന ശാലകളിൽ ഹൈസ്‌കൂൾ പഠന കാലത്ത്‌ തന്നെ അം‌ഗത്വമുണ്ടായിരുന്നു.പത്താം തരം കഴിയും മുമ്പ്‌ തന്നെ പ്രസിദ്ധങ്ങളായ ഒട്ടേറെ ക്ലാസ്സിക്കുകളും/വിശുദ്ധഖുർ‌ആൻ പരിഭാഷയും വായിക്കാൻ ഭാഗ്യം ലഭിച്ചു. ഖുർ‌‌ആൻ പരിഭാഷ വായിച്ചതിന്റെ പ്രതികരണമായിരുന്നു മാണിക്യ ചെപ്പ്‌ എന്ന കവിത.ഈ കവിതയുടെ പേരിലാണ്‌ 1993 ൽ കവിതാ സമാഹാരം പ്രതീക്ഷാ തൃശൂർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്‌. 2023 ൽ മലയാളി ഗൾഫ് സാം‌സ്‌ക്കാരിക അടയാളങ്ങൾ എന്ന ബ്രഹൃദ് സമാഹാരത്തിൽ ഒരു അധ്യായം ചേർ‌ക്കാൻ അവസരം ലഭിച്ചു.2024ൽ മഞ്ഞു തുള്ളികൾ കവിതാ സമാഹാരം വചനം കോഴിക്കോട് പ്രകാശനം ചെയ്‌തു. എ.വി എം ഉണ്ണിയുടെ ഉമറുബ്‌നു അബ്‌ദിൽ അസീസ് എന്ന ചരിത്രാഖ്യായികയ്ക്ക് വേണ്ടി ഗാനങ്ങൾ എഴുതി.പ്രവാസി നാടകക്കാരൻ അഡ്വ:ഖാലിദ് അറയ്ക്കൽ എഴുതി അവതരിപ്പിച്ച എല്ലാ നാടകങ്ങളുടേയും ഗാന രചനയിതാവാണ്‌. 1977 ഒരു റമദാൻ മാസം.പി.കെ റഹീം സാഹിബിന്റെ ആഥിത്യം സ്വീകരിക്കാൻ ഭാഗ്യമുണ്ടായി.തൃശൂർ അലങ്കാർ റസ്റ്റോറന്റിൽ നിന്നായിരുന്നു നോമ്പു തുറന്നത്.ഒരുമിച്ച്‌ മഗ്‌രിബ്‌ നമസ്‌കരിച്ച്‌ വളരെ കുറഞ്ഞ സമയത്തെ സം‌ഭാഷണവും ഇടപഴക്കവും മാത്രം.യാത്ര പറഞ്ഞു പോരുമ്പോൾ മേൽ വിലാസം ആവശ്യപ്പെട്ടു.അതു കൊടുത്തു.കൂട്ടത്തിൽ രണ്ട്‌ പുസ്‌തകങ്ങളും തന്നു. ഒന്ന് വളരെ ചെറിയ ഒരു പുസ്‌തകവും മറ്റൊന്നു തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെട്ട മതം എന്ന പുസ്‌തകവും ആയിരുന്നു.ചെറിയ പുസ്‌തകം ബസ്സിലിരുന്നു തന്നെ ഏകദേശം വായിച്ചു തീർ‌ത്തു.ദാഹം തീർ‌ത്തു വെള്ളം കുടിക്കും പോലെ.മറ്റൊന്നു താമസിയാതെ വായിച്ചു തുടങ്ങി.ഇതോടെ ഞാൻ അന്വേഷിച്ചു കൊണ്ടിരുന്ന വായനാ ലോകം മലർ‌ക്കെ തുറന്ന പ്രതീതി.പിന്നെ തപാലിൽ പ്രബോധനവും വരാൻ തുടങ്ങി. 1980 ൽ പലരും പലവഴി പിരിഞ്ഞു(ഞാൻ ഖത്തറിലേയ്‌ക്ക്‌ പോന്നു). മുഹ്‌യിദ്ദീൻ സാഹിബിന്റെ ഒറ്റപ്പെട്ട പ്രവർത്തനങ്ങൾ തിരുനെല്ലൂർ കേന്ദ്രീകരിച്ച്‌ നടന്നിരുന്നു.1982 ഒക്‌ടോബർ മാസത്തിലാണ്‌ ഇസ്‌ലാമിക പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ അംഗീകൃത വിദ്യാർത്ഥി വിഭാഗമായ എസ്‌.ഐ.ഒ രൂപം കൊണ്ടത്‌.അതേ കാലയളവിൽ തന്നെ തിരുനെല്ലൂരിലും യൂണിറ്റ്‌ രൂപീകരിച്ചിരുന്നു. ഹൈസ്‌കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്‌ ശേഷം ബോംബയിൽ കച്ചവടം നടത്തിയിരുന്ന പിതാവിനൊപ്പം ചേർന്നു.ബോംബയിൽ സായാഹ്ന കോളേജിൽ പഠനം തുടർ‌ന്നു. <nowiki>-----------</nowiki> 1985 ഏപ്രിൽ ഒന്നിനായിരുന്നു വിവാഹം.1990 ജനുവരി 5 നായിരുന്നു ആദ്യത്തെ കൺ‌മണി അബ്‌സ്വാറിന്റെ ജനനം.പതിമൂന്നാമത്തെ വയസ്സിൽ അല്ലാഹുവിലേയ്‌ക്ക്‌ യാത്രയായി.ഐ.പി എച് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച മണിദീപം അബ്‌സ്വാറിന്റെ കവിതാ സമാഹാരമാണ്‌. പരമ്പരാഗത പള്ളി ദർ‌സ് പഠനത്തിലൂടെ വേണ്ടത്ര ശ്രദ്ധിക്കാനൊ പൂർ‌ത്തീകരിക്കാനൊ കഴിയാതെ പോയ അറബി ഭാഷാ പരിജ്ഞാനം മദീന യൂനിവാഴ്‌സിറ്റിയുടെ ഓൺ‌ലൈൻ പഠന സം‌വിധാനങ്ങളിലൂടെ പരിപോഷിപ്പിച്ചു. പ്രവർ‌ത്തന നൈരന്തര്യമില്ലാതെ ദീർ‌ഘ കാലം നിശ്ചലമായിരുന്ന ഖത്തറിലെ തിരുനെല്ലൂർ പ്രവാസി കൂട്ടായ്‌മയെ പ്രവർ‌ത്തന സജ്ജമാക്കുന്നതിൽ നിർ‌ണ്ണായക പങ്കു വഹിച്ചു.2006 ൽ പ്രഥമ തിരുനെല്ലൂർ മഹല്ല്‌ അസോസിയേഷൻ പ്രവർ‌ത്തക സമിതിയിൽ ജനറൽ സെക്രട്ടറി പദവും പിന്നീടുള്ള കാലയളവുകളിൽ വിവിധ നേതൃ പദവികളും അലങ്കരിച്ചു. അസോസിയേഷൻ (സി.ഐ.സി) പ്രാഥമിക അം‌ഗത്വം ലഭിച്ചത് എമ്പതുകളിലായിരുന്നു. സലീം മൗലവി കുഞ്ഞലവി സാഹിബ്‌ തുടങ്ങിയവർ അന്നത്തെ ഹൽ‌ഖയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. അസോസിയേഷൻ പ്രാഥമികാം‌ഗത്വം 1989 ലും 1991 ൽ   പ്രവർ‌ത്തകനുമായി. 2020 ലാണ്‌ പ്രസ്ഥാന ക്രമപ്രരകാരം ജമാ‌അത്ത് അം‌ഗത്വത്തിന്‌ അർ‌ഹനായത്. <nowiki>--------------</nowiki> 1980 ഫിബ്രുവരി 15 നായിരുന്നു പ്രവാസത്തിന്റെ പ്രാരം‌ഭം.എന്നാൽ കമ്പനി രൂപീകരണവും മറ്റും നടന്നത്‌ രണ്ട്‌ വർ‌ഷങ്ങൾ‌ക്ക് ശേഷമായിരുന്നു. അതുവരെയുള്ള കാലം ഉടമയുടെ റുവൈസിലുള്ള അതിഥി മന്ദിരത്തിൽ കഴിയാനായിരുന്നു നിയോഗം.ഖത്തറിന്റെ തലസ്ഥാന നഗരിയായ ദോഹയിൽ നിന്നും നൂറിലേറെ കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ്‌ റുവൈസ്‌ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.ഏകദേശം ബഹറൈനുമായി അഭിമുഖം നിൽ‌ക്കുന്ന പഴയ കാല ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ്‌ റുവൈസ്.ഇവിടെ നിന്നും മൂന്നു കിലോമീറ്റർ കിഴക്കു ഭാഗത്ത്‌ കടലോരത്താണ്‌ പ്രസ്‌തുത അതിഥി മന്ദിരം. 1982 മാഫ്‌കോ എന്ന കമ്പനിയുടെ ഉപ ഘടകമായ തമീമ ട്രേഡിങിലായിരുന്നു തുടക്കം.അറബികൾ‌ക്കിടയിൽ ഏറെ പ്രസിദ്ധി നേടിയ പാദരക്ഷയുടെ പേരാണ്‌ തമീമ.പിന്നീട്‌ ഈ കമ്പനിയുടെ വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലും പ്രവർ‌ത്തിക്കാൻ അവസരം ലഭിച്ചിരുന്നു. 1992ൽ മുല്ലശ്ശേരി മേഖലയിലെ മഹല്ലുകൾ കേന്ദ്രീകരിച്ച്‌ പാവറട്ടി ആസ്ഥാനമാക്കി ഉദയം പഠനവേദിയ്‌ക്ക്‌ രൂപം കൊടുക്കുന്നതിൽ പ്രദേശത്തെ സഹൃദയരോടൊപ്പം സഹകരിച്ചു.നന്മയുടെ പ്രബോധകരിൽ നിന്നും പ്രസാരകരിൽ നിന്നും ഊർജവും ആർജവവും നേടിയെടുത്ത ഒരു കൊച്ചു സംഘമാണ് ഇതിന്റെ ബീജാവാപം നടത്തിയത്. തൊണ്ണൂറുകളിൽ ദോഹയിലെ ഫാമിലി കമ്പ്യൂട്ടർ എന്ന സാങ്കേതിക വിജ്ഞാന ശാഖയിൽ നിന്നും കമ്പ്യൂട്ടർ പരിജ്ഞാനം നേടുകയും വെബ്‌ ഡവലപ്‌മന്റ്‌ കോഴ്‌സ്‌ പൂർ‌ത്തിയാക്കുകയും ചെയ്‌തു.1999 അവസാനത്തിൽ മധ്യേഷ്യയിൽ നിന്നുള്ള ആദ്യത്തെ ദ്വിഭാഷ വെബ്‌സൈറ്റ് (മലയാളം ഇംഗ്‌ളീഷ്‌)ലോഞ്ച് ചെയ്‌തുകൊണ്ടായിരുന്നു ഇന്റർനെറ്റ്‌ ലോകത്തേക്കുള്ള പടികയറ്റം.സജീവ ബ്‌ളോഗ് എഴുത്തിനോടൊപ്പം സോഷ്യൽ മീഡിയകളിലെ സർ‌ഗാത്മക സാന്നിധ്യവുമാണ്‌.പ്രാദേശിക സാമൂഹിക സാംസ്‌കാരിക രാഷ്‌ട്രീയ രംഗങ്ങളിൽ വിശിഷ്യാ ഓൺലൈൻ രംഗത്തെ സംഭാവനകൾ നിരവധിയത്രെ. തൂലിക,കവിത,രചന,സാമൂഹികം എന്നീ തലക്കെട്ടുകളിൽ മഞ്ഞിയിൽ എന്ന ബ്‌ളോഗ് ഓൺലൈൻ ലോകത്ത്‌ പ്രസിദ്ധമാണ്‌.സജീവ ബ്‌ളോഗ് എഴുത്തിനോടൊപ്പം സോഷ്യൽ മീഡിയകളിലെ സർ‌ഗാത്മക സാന്നിധ്യവുമാണ്‌. 2003 ൽ കാലിക്കറ്റ്‌ സർവകലാശാലയുടെ വിദൂരവിദ്യാഭ്യാസ പദ്ധതിവഴി ഉപരി പഠനം പൂർത്തീകരിച്ചു വരുമ്പോഴായിരുന്നു ദീർഘകാല അവധിയിൽ നാട്ടിൽ കഴിയേണ്ട സാഹചര്യം ഉണ്ടായത്. തന്റെ കഴിവുകൾ കൊണ്ട്‌ സഹൃദയരെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തിയ മൂത്ത പുത്രൻ അബ്‌സ്വാർ എന്ന പ്രതിഭയുടെ ആകസ്‌മിക വിയോഗം. പ്രസംഗം എഴുത്ത് എന്നീ രംഗങ്ങളിൽ അബ്‌സ്വാർ നടത്തിയ മികവ്` സമാനതകളില്ലാത്തവയായിരുന്നു. മഞ്ഞിയിൽ കുടുംബത്തിനപ്പുറം സമൂഹത്തിനൊന്നടങ്കം ഇന്നും വേദനയൂറുന്ന ഓർമ്മയാണ്‌ അബ്‌സാർ.ഈ ബാലപ്രതിഭയുടെ ഓർമ്മകൾ രചനകൾ എന്നിവ പകർത്തിയ ബ്ളോഗ് ഏറെ വായനക്കാരുള്ള ഒന്നാണ്‌. അബ്‌സ്വാറിന്റെ രചനകൾ മണിദീപം എന്ന സമാഹാരം ഐ.പി.എച്‌ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്‌.2003ൽ കേരളപ്പിറവി ദിവസം ശൈഖ്‌ മുഹമ്മദ്‌ കാരക്കുന്നും ബാലചന്ദ്രൻ ചുള്ളിക്കാടും ചേർ‌ന്നായിരുന്നു പുസ്‌തകത്തിന്റെ പ്രകാശന കർ‌മ്മം നിർ‌വഹിച്ചത്. <nowiki>-----</nowiki> പ്രവർ‌ത്തന നൈരന്തര്യമില്ലാതെ ദീർ‌ഘ കാലം നിശ്ചലമായിരുന്ന ഖത്തറിലെ തിരുനെല്ലൂർ പ്രവാസി കൂട്ടായ്‌മയെ പ്രവർ‌ത്തന സജ്ജമാക്കുന്നതിൽ നിർ‌ണ്ണായക പങ്കു വഹിച്ചു. 2006 ൽ അബു കാട്ടിലിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ രൂപീകരിക്കപ്പെട്ട പ്രഥമ അസോസിയേഷൻ പ്രവർ‌ത്തക സമിതിയിൽ ജനറൽ സെക്രട്ടറി പദവും പിന്നീടുള്ള കാലയളവുകളിൽ വിവിധ നേതൃ പദവികളും അലങ്കരിച്ചു. സ്വന്തം ഗ്രാമമായ തിരുനെല്ലൂരിനെ അടുത്തറിയാനുതകുന്ന സൈറ്റും പ്രാദേശിക കൂട്ടായ്‌മയായ ഉദയം പഠനവേദിയുടെ പേജും ഏറെ പ്രശംസ പിടിച്ചു പറ്റിയ ഓൺലൈൻ പ്രവർത്തനങ്ങളാണ്‌.പ്രാദേശിക സാമൂഹിക സാംസ്‌കാരിക രാഷ്‌ട്രീയ രംഗങ്ങളിൽ വിശിഷ്യാ ഓൺലൈൻ രംഗത്തെ സംഭാവനകൾ നിരവധിയത്രെ. വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിൽ പ്രാദേശിക കൂട്ടായ്‌മകളുടെയും മഹല്ല്‌ പ്രവാസി സം‌ഘടനകളുടെയും  പ്രവർ‌ത്തക സമിതികളിൽ അംഗമായിരുന്നു. 2013 ൽ ഹാജി കെ.പി അഹമ്മദ്‌ സാഹിബിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള തിരുനെല്ലൂർ മഹല്ല്‌ പ്രവർ‌ത്തക സമിതിയിലേയ്‌ക്ക്‌ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.  തിരുനെല്ലൂർ മഹല്ല്‌ വൈസ്‌ പ്രസിഡന്റ്‌ പദവിയും അലങ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. ഐക്കപ്പറമ്പിൽ സുബൈറയാണ് നല്ല പാതി. അബ്‌സ്വാർ (മണിദീപം), അൻസാർ, ഹിബ, ഹമദ്,അമീന എന്നിവരാണ് മക്കൾ. മരുമക്കൾ:- ഷമീർ മൻ‌സൂർ നമ്പൂരിമഠം, ഇർ‌ഫാന ഇസ്‌ഹാഖ് കല്ലയിൽ.ഹിബ ഷിബിലി ബുഖാറയിൽ. പേരമക്കൾ:മുഹമ്മദ് ഫലഖ്, മുഹമ്മദ് ഫായിഖ്.അസ്‌മ നൂർ. Azeezmanjiyil 7ihqma6isq53bafb7m7d32hdiryugoi 4675741 4675707 2026-10-13T07:18:45Z Azeezmanjiyil 9005 4675741 wikitext text/x-wiki മഞ്ഞിയിൽ ഖാദർ,ഐഷ ദമ്പതികളുടെ പത്ത്‌ മക്കളിൽ ആറാമത്ത മകനാണ്‌ അബ്‌ദുൽ അസീസ് മഞ്ഞിയിൽ. തൃശൂർ ജില്ലയിലെ മുല്ലശ്ശേരി തിരുനെല്ലൂർ പൗര പ്രമുഖനായിരുന്ന രായം മരക്കാർ വീട്ടിൽ മഞ്ഞിയിൽ ബാപ്പുട്ടി സാഹിബിന്റെ മകൻ ഖാദർ മഞ്ഞിയിലാണ്‌ പിതാവ്‌. 1982 ൽ പിതാവ്‌ ഇഹലോക വാസം വെടിഞ്ഞു. പാരമ്പര്യ ഭിഷഗ്വരന്മാരിൽ പ്രസിദ്ധനായിരുന്ന തൊയക്കാവ്‌ വൈദ്യ കേസരി ഏർ‌ച്ചം വീട്ടിൽ അമ്മുണ്ണി വൈദ്യരുടെ മകൾ ഐഷയാണ്‌ മാതാവ്‌.2017 ഒക്‌ടോബർ 5 നായിരുന്നു ഉമ്മയുടെ വിയോഗം. <nowiki>------------</nowiki> കൗമാരം വിട്ടുണരുമ്പോൾ തന്നെ  ഒരു പരന്ന വായനയുടെ ശീലം എന്നെ പിടികൂടിയിരുന്നു.പത്താം തരം കഴിയുന്നതിന്നു  മുമ്പുതന്നെ വായനയുടെ വിശാലമായ ലോകത്തെ പ്രാപിക്കാൻ ഭാഗ്യമുണ്ടായി.എഴുപതുകളുടെ അവസാനം ഇന്നലെക്കഴിഞ്ഞതു പോലെ മനസ്സിലുണ്ട്‌. 1970 -1980 കളിൽ തിരുനെല്ലൂരിന്റെ വടക്കും തെക്കും ഉള്ള അയൽ ഗ്രാമങ്ങൾ വഴി രണ്ട്‌ ചെറുപ്പക്കാർ (മുഹമ്മദ്‌ മുസ്‌ല്യാരുടെ മകൻ അബ്‌ദുറഹിമാൻ കേലാണ്ടത്ത് പാടൂർ.അബ്‌ദുറഹിമാൻ മുസ്‌ല്യാരുടെ മൂത്തമകൻ മുഹ്‌യിദ്ദീൻ നാലകത്ത്‌ പൈങ്കണ്ണിയൂർ) . തുടങ്ങി വെച്ച ധാർമ്മിക പ്രബോധന പ്രചാരണ പരിപാടികളിൽ ഭാഗഭാക്കാകാൻ  സാധിച്ചിരുന്നു. വിനോദത്തോടൊപ്പം വൈജ്ഞാനികമായ ചർ‌ച്ചകളുമായി മഞ്ഞിയിൽ പള്ളിയിൽ ഒത്തു കൂടിയിരുന്ന പ്രിയപ്പെട്ടവർ ഇന്നും അക്കാലത്തെ സാഹോദര്യ സൗഹൃദങ്ങളെ ഓർ‌ക്കുന്നുണ്ടാകാം.ജലാലുദ്ദീൻ ആർ.വി,ജലീൽ വി.എസ്,ഷം‌സുദ്ദീൻ മഞ്ഞിയിൽ,അബ്‌ദുസ്സലാം അബ്‌ദുല്ല,ഉമർ പൊന്നേങ്കടത്ത്,അബ്‌ദുല്ലക്കുട്ടി തെക്കെയിൽ ഒക്കെ പ്രസ്‌തുത കൗമാര കൂട്ടായ്‌മയിലെ അം‌ഗങ്ങളായിരുന്നു.വാരാന്ത്യത്തിൽ പാടൂർ കാരാകോസ് പള്ളിയിൽ ഒരുമിച്ചു കൂടിയിരുന്നവരിൽ തിരുനെല്ലൂർ പടിഞ്ഞാറെ കരയിലുള്ള റഷീദ് ഖാലിദ്, ഇഖ്‌ബാൽ വേത്തിൽ,കണ്ടം പറമ്പിൽ സഹോദരങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നതായി ഓർ‌ക്കുന്നു. പക്വമതിയായ ഒരു ഉസ്‌താദിന്റെ സാന്നിധ്യം കൊണ്ട്‌ മഞ്ഞിയിൽ പള്ളി എപ്പോഴും ധന്യമായിരുന്നു. പൊന്നാനിക്കാരനായ മുഹമ്മദലി മുസ്‌ലിയാരുടെ ചിത്രം ഇപ്പോഴും മനസ്സിലുണ്ട്.തുടർ‌ച്ചയായി യാത്രക്കാരനായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാന്നിധ്യം ചുരുങ്ങിയ ദിവസങ്ങൾ മാത്രമായി പരിമിതപ്പെട്ടിരുന്നു. 1973 ൽ മദ്രസാ പഠനത്തിനു വിരാമമിട്ടു.ശേഷം ജമാലുദ്ദീൻ മുസ്‌ല്യാർ, കൂറ്റനാട്‌ മുഹമ്മദ്‌ മുസ്‌ല്യാർ എന്നിവരുടെ ദർസിൽ തിരുനെല്ലൂർ ജുമാ മസ്‌ജിദിലും തുടർ‌ന്ന്‌ ഏകദേശം ഒരു വർ‌ഷം കുടും‌ബ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന മഞ്ഞിയിൽ പള്ളിയിൽ (മസ്‌ജിദ്‌ തഖ്‌വ) പെരിഞ്ഞനം സുലൈമാൻ മുസ്‌ല്യാരുടെ കൂടെയും ദർ‌സിൽ ചേർ‌ന്നു.ഇടക്ക്‌ വെച്ച്‌ ദർസ്‌ പഠനം നിന്നു.വീണ്ടും 76/77 കളിൽ വെന്മേനാട്‌ കുട്ടോത്ത്‌ അബൂബക്കർ മുസ്‌ല്യാരുടെ ശിക്ഷണത്തിൽ പഠിക്കാൻ ഭാഗ്യം ലഭിച്ചിരുന്നു. വടക്കന്റെ കായിൽ ഹം‌സക്കയായിരുന്നു പെരിഞ്ഞനം സുലൈമാൻ മുസ്‌ല്യാരെ മഞ്ഞിയിൽ പള്ളിയിലേക്ക് നിയോഗിച്ചത്. മുസ്‌ല്യാരുടെ വീട്ടിൽ പെരിഞ്ഞനത്ത് ദിവസങ്ങളോളം പോയി താമസിച്ചതൊക്കെ ഓർ‌മ്മയിൽ നിറഞ്ഞു നിൽ‌ക്കുന്നുണ്ട്. ഏനാമാവ്‌ കടവ് വരെ ബസ്സുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ.പാലം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.കടത്തു കടന്ന്‌ അക്കരെ പോകണം.മണലൂർ കാഞ്ഞാണി അന്തിക്കാട് വഴിയായിരുന്നു യാത്ര. സുലൈമാൻ മുസ്‌ല്യാർ ബോം‌ബെക്ക്‌ കൂടുമാറിയപ്പോഴായിരുന്നു കുട്ടോത്തെ അബൂബക്കർ മുസ്‌ല്യാർ പള്ളിയിൽ വന്നത്.കണ്ടം പറമ്പിൽ അഹമ്മദ്‌ക്കയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തെ നിയമിച്ചത്. മഞ്ഞിയിൽ പള്ളി ദർ‌സിലെ ജൂനിയറായിരുന്നു ഈയുള്ളവൻ. പൊന്നേങ്കടത്തെ സുലൈമുക്കയും,പുതിയപുര ഖമറുക്കയും ദർ‌സിലെ സീനിയർ അം‌ഗങ്ങളായിരുന്നു.തെക്കെയിലെ അന്തമുക്ക, ഉസ്‌താദിന്റെ വലം കയ്യും സഹായിയും ആയിരുന്നു.ഓർ‌ക്കാൻ മധുരമുള്ള നല്ലൊരു കാലം. <nowiki>-----------</nowiki> 1966 മുതൽ 69 വരെ തിരുനെല്ലൂർ എ.എം.എൽ.പി സ്‌കൂളിലായിരുന്നു പ്രൈമറി വിദ്യാഭ്യാസം.പ്രൈമറി വിദ്യാലയത്തിൽ ആദ്യാക്ഷരം പഠിപ്പിച്ച അധ്യാപിക ഏലിയ കുട്ടി ടീച്ചറും മദ്രസ്സയിലെ ആദ്യത്തെ അധ്യാപകൻ മൂക്കലെ മുഹമ്മദ്‌ മുസ്‌ല്യാരുമായിരുന്നു.മദ്രസ്സയിൽ ചേർത്തതിന്റെ ശേഷമാണ്‌ സ്‌കൂളിൽ ചേർ‌ത്തത്.പോൾ മാഷും  സരോജനി ടീച്ചറും അധ്യാപകരായിരുന്നു. സെന്റ്‌ ആന്റണീസ്‌ പുവ്വത്തൂരിൽ അപ്പർ പ്രൈമറിയും,ഹൈസ്‌കൂൾ പഠനം 1974 - 76 കളിൽ വെന്മേനാട്‌ എം.എ.എസ്.എം കലാലയത്തിലുമാണ്‌ അഭ്യസിച്ചത്‌. പുവ്വത്തൂർ‌ സ്‌കൂളിലെ ഫാത്വിമ ടീച്ചർ,ദേവകി ടീച്ചർ,മാർ‌ഗരറ്റ് ടീച്ചർ,ജോസ്‌ മാഷ്‌,ജോസഫ്‌ മാഷ്‌,ജോണി മാഷ്‌ വിശിഷ്യാ പ്രധാനാധ്യാപകൻ സെബാസ്റ്റ്യൻ മാഷ്‌ തുടങ്ങിയ ആദരണീയരാവർ പ്രാർ‌ഥനാ പൂർ‌വ്വം ഓർ‌മ്മിക്കപ്പെടുന്നവരാണ്‌. വെന്മേനാട്‌ വിദ്യാലയത്തിലെ പ്രധാനധ്യാപകനായിരുന്ന അബ്‌ദുല്ല കുട്ടിമാഷ്‌, അബൂബക്കർ മാഷ്‌,മുഐമിൻ മാഷ്‌,ജോർ‌ജ്‌ മാഷ്‌,വിജയൻ മാഷ്‌,ഇട്ടൂപ്പുണ്ണി സാർ,ജമീല ടീച്ചർ,ഐഷ ടീച്ചർ,ഫാത്വിമ ടീച്ചർ,സരോജിനി ടീച്ചർ,പത്മിനി ടീച്ചർ തുടങ്ങിയ അധ്യാപക അധ്യാപികമാരും ഓർ‌മ്മകളിലെ താരങ്ങൾ തന്നെ. ബോംബെയിലും പ്രവാസകാലത്തും ഔദ്യോഗിക അനൗദ്യോഗിക വിദ്യാഭ്യാസം തുടർ‌ന്നു പോന്നു.ഖുർ‌ആനിക വിജ്ഞാന സമ്പാദനത്തിലെ വഴികാട്ടികളിൽ ഏറെ സ്‌മരിക്കപ്പെടുന്ന ആദരണീയ വ്യക്തിത്വങ്ങളാണ്‌ കെ.അബ്‌ദുല്ല ഹസനും എം.വി മുഹമ്മദ് സലീം മൗലവിയും. ആധുനിക സാങ്കേതിക സൗകര്യങ്ങളുടെ സുവർ‌ണ്ണാവസരം ഉപയോഗപ്പെടുത്തി അൽ ജാമിഅ വേൾ‌ഡ് കാമ്പസിന്‌ കീഴിൽ നടത്തിയ മഖാസിദുശ്ശരീഅ,ഉലൂമുൽ ഖുർ‌ആൻ കോഴ്‌സുകളിൽ, ഡോ.സാഫിർ, ഡോ.അബ്‌‌ദുൽ വാസീഹ് എന്നിവർ അധ്യാപകരായിരുന്നു. എല്ലാ ഗുരുവര്യന്മാരെയും പ്രാർ‌ഥനാ പൂർ‌വം സ്‌മരിക്കുന്നു. <nowiki>-----------</nowiki> പ്രദേശത്തെ ചുക്കുബസാർ,പുവ്വത്തൂർ,പാവറട്ടി,കാക്കശ്ശേരി തുടങ്ങിയ ഗ്രാമീണ വായന ശാലകളിൽ ഹൈസ്‌കൂൾ പഠന കാലത്ത്‌ തന്നെ അം‌ഗത്വമുണ്ടായിരുന്നു.പത്താം തരം കഴിയും മുമ്പ്‌ തന്നെ പ്രസിദ്ധങ്ങളായ ഒട്ടേറെ ക്ലാസ്സിക്കുകളും/വിശുദ്ധഖുർ‌ആൻ പരിഭാഷയും വായിക്കാൻ ഭാഗ്യം ലഭിച്ചു. ഖുർ‌‌ആൻ പരിഭാഷ വായിച്ചതിന്റെ പ്രതികരണമായിരുന്നു മാണിക്യ ചെപ്പ്‌ എന്ന കവിത.ഈ കവിതയുടെ പേരിലാണ്‌ 1993 ൽ കവിതാ സമാഹാരം പ്രതീക്ഷാ തൃശൂർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്‌. 2023 ൽ മലയാളി ഗൾഫ് സാം‌സ്‌ക്കാരിക അടയാളങ്ങൾ എന്ന ബ്രഹൃദ് സമാഹാരത്തിൽ ഒരു അധ്യായം ചേർ‌ക്കാൻ അവസരം ലഭിച്ചു.2024ൽ മഞ്ഞു തുള്ളികൾ കവിതാ സമാഹാരം വചനം കോഴിക്കോട് പ്രകാശനം ചെയ്‌തു. എ.വി എം ഉണ്ണിയുടെ ഉമറുബ്‌നു അബ്‌ദിൽ അസീസ് എന്ന ചരിത്രാഖ്യായികയ്ക്ക് വേണ്ടി ഗാനങ്ങൾ എഴുതി.പ്രവാസി നാടകക്കാരൻ അഡ്വ:ഖാലിദ് അറയ്ക്കൽ എഴുതി അവതരിപ്പിച്ച എല്ലാ നാടകങ്ങളുടേയും ഗാന രചനയിതാവാണ്‌. 1977 ഒരു റമദാൻ മാസം.പി.കെ റഹീം സാഹിബിന്റെ ആഥിത്യം സ്വീകരിക്കാൻ ഭാഗ്യമുണ്ടായി.തൃശൂർ അലങ്കാർ റസ്റ്റോറന്റിൽ നിന്നായിരുന്നു നോമ്പു തുറന്നത്.ഒരുമിച്ച്‌ മഗ്‌രിബ്‌ നമസ്‌കരിച്ച്‌ വളരെ കുറഞ്ഞ സമയത്തെ സം‌ഭാഷണവും ഇടപഴക്കവും മാത്രം.യാത്ര പറഞ്ഞു പോരുമ്പോൾ മേൽ വിലാസം ആവശ്യപ്പെട്ടു.അതു കൊടുത്തു.കൂട്ടത്തിൽ രണ്ട്‌ പുസ്‌തകങ്ങളും തന്നു. ഒന്ന് വളരെ ചെറിയ ഒരു പുസ്‌തകവും മറ്റൊന്നു തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെട്ട മതം എന്ന പുസ്‌തകവും ആയിരുന്നു.ചെറിയ പുസ്‌തകം ബസ്സിലിരുന്നു തന്നെ ഏകദേശം വായിച്ചു തീർ‌ത്തു.ദാഹം തീർ‌ത്തു വെള്ളം കുടിക്കും പോലെ.മറ്റൊന്നു താമസിയാതെ വായിച്ചു തുടങ്ങി.ഇതോടെ ഞാൻ അന്വേഷിച്ചു കൊണ്ടിരുന്ന വായനാ ലോകം മലർ‌ക്കെ തുറന്ന പ്രതീതി.പിന്നെ തപാലിൽ പ്രബോധനവും വരാൻ തുടങ്ങി. 1980 ൽ പലരും പലവഴി പിരിഞ്ഞു(ഞാൻ ഖത്തറിലേയ്‌ക്ക്‌ പോന്നു). മുഹ്‌യിദ്ദീൻ സാഹിബിന്റെ ഒറ്റപ്പെട്ട പ്രവർത്തനങ്ങൾ തിരുനെല്ലൂർ കേന്ദ്രീകരിച്ച്‌ നടന്നിരുന്നു.1982 ഒക്‌ടോബർ മാസത്തിലാണ്‌ ഇസ്‌ലാമിക പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ അംഗീകൃത വിദ്യാർത്ഥി വിഭാഗമായ എസ്‌.ഐ.ഒ രൂപം കൊണ്ടത്‌.അതേ കാലയളവിൽ തന്നെ തിരുനെല്ലൂരിലും യൂണിറ്റ്‌ രൂപീകരിച്ചിരുന്നു. ഹൈസ്‌കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്‌ ശേഷം ബോംബയിൽ കച്ചവടം നടത്തിയിരുന്ന പിതാവിനൊപ്പം ചേർന്നു.ബോംബയിൽ സായാഹ്ന കോളേജിൽ പഠനം തുടർ‌ന്നു. <nowiki>-----------</nowiki> 1985 ഏപ്രിൽ ഒന്നിനായിരുന്നു വിവാഹം.1990 ജനുവരി 5 നായിരുന്നു ആദ്യത്തെ കൺ‌മണി അബ്‌സ്വാറിന്റെ ജനനം.പതിമൂന്നാമത്തെ വയസ്സിൽ അല്ലാഹുവിലേയ്‌ക്ക്‌ യാത്രയായി.ഐ.പി എച് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച മണിദീപം അബ്‌സ്വാറിന്റെ കവിതാ സമാഹാരമാണ്‌. പരമ്പരാഗത പള്ളി ദർ‌സ് പഠനത്തിലൂടെ വേണ്ടത്ര ശ്രദ്ധിക്കാനൊ പൂർ‌ത്തീകരിക്കാനൊ കഴിയാതെ പോയ അറബി ഭാഷാ പരിജ്ഞാനം മദീന യൂനിവാഴ്‌സിറ്റിയുടെ ഓൺ‌ലൈൻ പഠന സം‌വിധാനങ്ങളിലൂടെ പരിപോഷിപ്പിച്ചു. പ്രവർ‌ത്തന നൈരന്തര്യമില്ലാതെ ദീർ‌ഘ കാലം നിശ്ചലമായിരുന്ന ഖത്തറിലെ തിരുനെല്ലൂർ പ്രവാസി കൂട്ടായ്‌മയെ പ്രവർ‌ത്തന സജ്ജമാക്കുന്നതിൽ നിർ‌ണ്ണായക പങ്കു വഹിച്ചു.2006 ൽ പ്രഥമ തിരുനെല്ലൂർ മഹല്ല്‌ അസോസിയേഷൻ പ്രവർ‌ത്തക സമിതിയിൽ ജനറൽ സെക്രട്ടറി പദവും പിന്നീടുള്ള കാലയളവുകളിൽ വിവിധ നേതൃ പദവികളും അലങ്കരിച്ചു. അസോസിയേഷൻ (സി.ഐ.സി) പ്രാഥമിക അം‌ഗത്വം ലഭിച്ചത് എമ്പതുകളിലായിരുന്നു. സലീം മൗലവി കുഞ്ഞലവി സാഹിബ്‌ തുടങ്ങിയവർ അന്നത്തെ ഹൽ‌ഖയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. അസോസിയേഷൻ പ്രാഥമികാം‌ഗത്വം 1989 ലും 1991 ൽ   പ്രവർ‌ത്തകനുമായി. 2020 ലാണ്‌ പ്രസ്ഥാന ക്രമപ്രരകാരം ജമാ‌അത്ത് അം‌ഗത്വത്തിന്‌ അർ‌ഹനായത്. <nowiki>--------------</nowiki> 1980 ഫിബ്രുവരി 15 നായിരുന്നു പ്രവാസത്തിന്റെ പ്രാരം‌ഭം.എന്നാൽ കമ്പനി രൂപീകരണവും മറ്റും നടന്നത്‌ രണ്ട്‌ വർ‌ഷങ്ങൾ‌ക്ക് ശേഷമായിരുന്നു. അതുവരെയുള്ള കാലം ഉടമയുടെ റുവൈസിലുള്ള അതിഥി മന്ദിരത്തിൽ കഴിയാനായിരുന്നു നിയോഗം.ഖത്തറിന്റെ തലസ്ഥാന നഗരിയായ ദോഹയിൽ നിന്നും നൂറിലേറെ കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ്‌ റുവൈസ്‌ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.ഏകദേശം ബഹറൈനുമായി അഭിമുഖം നിൽ‌ക്കുന്ന പഴയ കാല ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ്‌ റുവൈസ്.ഇവിടെ നിന്നും മൂന്നു കിലോമീറ്റർ കിഴക്കു ഭാഗത്ത്‌ കടലോരത്താണ്‌ പ്രസ്‌തുത അതിഥി മന്ദിരം. 1982 മാഫ്‌കോ എന്ന കമ്പനിയുടെ ഉപ ഘടകമായ തമീമ ട്രേഡിങിലായിരുന്നു തുടക്കം.അറബികൾ‌ക്കിടയിൽ ഏറെ പ്രസിദ്ധി നേടിയ പാദരക്ഷയുടെ പേരാണ്‌ തമീമ.പിന്നീട്‌ ഈ കമ്പനിയുടെ വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലും പ്രവർ‌ത്തിക്കാൻ അവസരം ലഭിച്ചിരുന്നു. 1992ൽ മുല്ലശ്ശേരി മേഖലയിലെ മഹല്ലുകൾ കേന്ദ്രീകരിച്ച്‌ പാവറട്ടി ആസ്ഥാനമാക്കി ഉദയം പഠനവേദിയ്‌ക്ക്‌ രൂപം കൊടുക്കുന്നതിൽ പ്രദേശത്തെ സഹൃദയരോടൊപ്പം സഹകരിച്ചു.നന്മയുടെ പ്രബോധകരിൽ നിന്നും പ്രസാരകരിൽ നിന്നും ഊർജവും ആർജവവും നേടിയെടുത്ത ഒരു കൊച്ചു സംഘമാണ് ഇതിന്റെ ബീജാവാപം നടത്തിയത്. തൊണ്ണൂറുകളിൽ ദോഹയിലെ ഫാമിലി കമ്പ്യൂട്ടർ എന്ന സാങ്കേതിക വിജ്ഞാന ശാഖയിൽ നിന്നും കമ്പ്യൂട്ടർ പരിജ്ഞാനം നേടുകയും വെബ്‌ ഡവലപ്‌മന്റ്‌ കോഴ്‌സ്‌ പൂർ‌ത്തിയാക്കുകയും ചെയ്‌തു.1999 അവസാനത്തിൽ മധ്യേഷ്യയിൽ നിന്നുള്ള ആദ്യത്തെ ദ്വിഭാഷ വെബ്‌സൈറ്റ് (മലയാളം ഇംഗ്‌ളീഷ്‌)ലോഞ്ച് ചെയ്‌തുകൊണ്ടായിരുന്നു ഇന്റർനെറ്റ്‌ ലോകത്തേക്കുള്ള പടികയറ്റം.സജീവ ബ്‌ളോഗ് എഴുത്തിനോടൊപ്പം സോഷ്യൽ മീഡിയകളിലെ സർ‌ഗാത്മക സാന്നിധ്യവുമാണ്‌.പ്രാദേശിക സാമൂഹിക സാംസ്‌കാരിക രാഷ്‌ട്രീയ രംഗങ്ങളിൽ വിശിഷ്യാ ഓൺലൈൻ രംഗത്തെ സംഭാവനകൾ നിരവധിയത്രെ. തൂലിക,കവിത,രചന,സാമൂഹികം എന്നീ തലക്കെട്ടുകളിൽ മഞ്ഞിയിൽ എന്ന ബ്‌ളോഗ് ഓൺലൈൻ ലോകത്ത്‌ പ്രസിദ്ധമാണ്‌.സജീവ ബ്‌ളോഗ് എഴുത്തിനോടൊപ്പം സോഷ്യൽ മീഡിയകളിലെ സർ‌ഗാത്മക സാന്നിധ്യവുമാണ്‌. 2003 ൽ കാലിക്കറ്റ്‌ സർവകലാശാലയുടെ വിദൂരവിദ്യാഭ്യാസ പദ്ധതിവഴി ഉപരി പഠനം പൂർത്തീകരിച്ചു വരുമ്പോഴായിരുന്നു ദീർഘകാല അവധിയിൽ നാട്ടിൽ കഴിയേണ്ട സാഹചര്യം ഉണ്ടായത്. തന്റെ കഴിവുകൾ കൊണ്ട്‌ സഹൃദയരെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തിയ മൂത്ത പുത്രൻ അബ്‌സ്വാർ എന്ന പ്രതിഭയുടെ ആകസ്‌മിക വിയോഗം. പ്രസംഗം എഴുത്ത് എന്നീ രംഗങ്ങളിൽ അബ്‌സ്വാർ നടത്തിയ മികവ്` സമാനതകളില്ലാത്തവയായിരുന്നു. മഞ്ഞിയിൽ കുടുംബത്തിനപ്പുറം സമൂഹത്തിനൊന്നടങ്കം ഇന്നും വേദനയൂറുന്ന ഓർമ്മയാണ്‌ അബ്‌സാർ.ഈ ബാലപ്രതിഭയുടെ ഓർമ്മകൾ രചനകൾ എന്നിവ പകർത്തിയ ബ്ളോഗ് ഏറെ വായനക്കാരുള്ള ഒന്നാണ്‌. അബ്‌സ്വാറിന്റെ രചനകൾ മണിദീപം എന്ന സമാഹാരം ഐ.പി.എച്‌ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്‌.2003ൽ കേരളപ്പിറവി ദിവസം ശൈഖ്‌ മുഹമ്മദ്‌ കാരക്കുന്നും ബാലചന്ദ്രൻ ചുള്ളിക്കാടും ചേർ‌ന്നായിരുന്നു പുസ്‌തകത്തിന്റെ പ്രകാശന കർ‌മ്മം നിർ‌വഹിച്ചത്. <nowiki>-----</nowiki> പ്രവർ‌ത്തന നൈരന്തര്യമില്ലാതെ ദീർ‌ഘ കാലം നിശ്ചലമായിരുന്ന ഖത്തറിലെ തിരുനെല്ലൂർ പ്രവാസി കൂട്ടായ്‌മയെ പ്രവർ‌ത്തന സജ്ജമാക്കുന്നതിൽ നിർ‌ണ്ണായക പങ്കു വഹിച്ചു. 2006 ൽ അബു കാട്ടിലിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ രൂപീകരിക്കപ്പെട്ട പ്രഥമ അസോസിയേഷൻ പ്രവർ‌ത്തക സമിതിയിൽ ജനറൽ സെക്രട്ടറി പദവും പിന്നീടുള്ള കാലയളവുകളിൽ വിവിധ നേതൃ പദവികളും അലങ്കരിച്ചു. സ്വന്തം ഗ്രാമമായ തിരുനെല്ലൂരിനെ അടുത്തറിയാനുതകുന്ന സൈറ്റും പ്രാദേശിക കൂട്ടായ്‌മയായ ഉദയം പഠനവേദിയുടെ പേജും ഏറെ പ്രശംസ പിടിച്ചു പറ്റിയ ഓൺലൈൻ പ്രവർത്തനങ്ങളാണ്‌.പ്രാദേശിക സാമൂഹിക സാംസ്‌കാരിക രാഷ്‌ട്രീയ രംഗങ്ങളിൽ വിശിഷ്യാ ഓൺലൈൻ രംഗത്തെ സംഭാവനകൾ നിരവധിയത്രെ. വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിൽ പ്രാദേശിക കൂട്ടായ്‌മകളുടെയും മഹല്ല്‌ പ്രവാസി സം‌ഘടനകളുടെയും  പ്രവർ‌ത്തക സമിതികളിൽ അംഗമായിരുന്നു. 2013 ൽ ഹാജി കെ.പി അഹമ്മദ്‌ സാഹിബിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള തിരുനെല്ലൂർ മഹല്ല്‌ പ്രവർ‌ത്തക സമിതിയിലേയ്‌ക്ക്‌ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.  തിരുനെല്ലൂർ മഹല്ല്‌ വൈസ്‌ പ്രസിഡന്റ്‌ പദവിയും അലങ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. ഐക്കപ്പറമ്പിൽ സുബൈറയാണ് നല്ല പാതി. അബ്‌സ്വാർ (മണിദീപം), അൻസാർ, ഹിബ, ഹമദ്,അമീന എന്നിവരാണ് മക്കൾ. മരുമക്കൾ:- ഷമീർ മൻ‌സൂർ നമ്പൂരിമഠം, ഇർ‌ഫാന ഇസ്‌ഹാഖ് കല്ലയിൽ.ഹിബ ഷിബിലി ബുഖാറയിൽ. പേരമക്കൾ:മുഹമ്മദ് ഫലഖ്, മുഹമ്മദ് ഫായിഖ്.അസ്‌മ നൂർ. Azeezmanjiyil 3xvbrkcvke2wmwyzj0ws6juxq655xe0 3 368928 4675495 2515818 2026-10-12T13:27:52Z CptViraj 125956 CptViraj എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:DarkUnix]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Suryansh011]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: "[[Special:CentralAuth/DarkUnix|DarkUnix]]" എന്ന ഉപയോക്താവിനെ "[[Special:CentralAuth/Suryansh011|Suryansh011]]" എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്. 2515818 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: DarkUnix | DarkUnix | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 18:32, 1 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) bsluu6maj9rducping3iwtuyxn7aytj 0 370037 4675570 3621854 2026-10-12T15:47:08Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675570 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Svetla Vassileva}} {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = Svetla Vassileva | image =Svetla Vasileva 1.JPG | caption = | pseudonym = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1964|4|1}} | birth_place = [[Pleven]], [[Bulgaria]] | occupation = | nationality = ബൾഗേറിയൻ }} ബൾഗേറിയൻ എഴുത്തുകാരിയും പ്രസിദ്ധീകരണ വിദഗ്ദ്ധയും ബ്ലോഗറുമാണ് '''സ്വെറ്റ്‌ല വസ്സിലെവ''' (English: '''Svetla Vassileva''' ([[Bulgarian language|Bulgarian]]: Светла Василева) ==ജീവചരിത്രം == 1964 ഏപ്രിൽ ഒന്നിന് [[ബൾഗേറിയ|ബൾഗേറിയയിലെ]] പ്ലിവെനിൽ ജനിച്ചു. സോഫിയ സർവ്വകലാശാല, സെന്റ് പീറ്റേഴ്‌സ്ബർഗിലെ ഹെർസെൻ സർവ്വകലാശാല എന്നിവിടങ്ങളിലെ പഠനത്തിന് ശേഷം സോഫിയയിലെ സൈന്റിഫിക് റിസെർച്ച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് എജ്യുക്കേഷനിൽ സേവനം അനുഷ്ടിച്ചു.<ref>[http://www.otzvuk.com/Frames/Semov/Svetla.htm Radio otzvuk]</ref> ബൾഗേറിയയുടെ കമ്മ്യൂണിസത്തിൽ നിന്ന് ജനാധിപത്യത്തിലേക്കുള്ള പരിവര്ത്തന കാലഘട്ടത്തിലെ പൊതു ജീവിതം, വിപണി സാമ്പദ് വ്യവസ്ഥ എന്നിവയെ കുറിച്ച് ബൾഗേറിയൻ മാധ്യമങ്ങളിലും വിദേശ ഇന്റർനെറ്റ് അച്ചടി മാദ്ധ്യമങ്ങളിലും നിരവധി ലേഖനങ്ങൾ എഴുതി. യൂറോപ്യൻ യൂനിയന്റെ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിലും സ്വന്തം ബ്ലോഗിലും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.mafialand.de/Members/roth/lukoil-bulgaria-climate-of-fear-in-pravets |title=Lukoil Bulgaria and a climate of fear in Pravets |access-date=2017-04-09 |archive-date=2012-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120404233244/http://www.mafialand.de/Members/roth/lukoil-bulgaria-climate-of-fear-in-pravets |url-status=dead }}</ref> ദ പ്രൈവറ്റ് സിറ്റീസ് ഓഫ് ബൾഗേറിയ എന്ന സ്വെറ്റ്‌ലയുടെ ലേഖനം [[ജർമ്മൻ]] അന്വേഷണാത്മക [[പത്രപ്രവർത്തകർ|പത്രപ്രവർത്തകനായ]] ജ്യൂർഗെൻ റോത്തിന്റെ ദ ന്യു ബൾഗേറിയൻ ഡെമോസ് എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ ഭാഗമായിട്ടുണ്ട്.<ref>[http://www.eurochicago.com/2011/04/ot-tchasten-grad-kam-tchastna-darzhava/ From private city to private state?]</ref><ref>[http://chara.blog.bg/politika/2008/04/15/the-bulgarian-quot-private-quot-towns.183316 The bulgarian "private" towns]</ref> ==അംഗീകാരങ്ങൾ== *[[പത്രപ്രവർത്തനം]] വിഭാഗത്തിലെ 2014ലെ ഗോൾഡൻ കീ അവാർഡ് ലഭിച്ചു. ==ഗ്രന്ഥങ്ങൾ== *Concept socialization of Roma children in socially disadvantaged, S., 1994, ISBN 954-8525-02-X - co-author *Tsvetkov, P., Vassileva S., Nikolova, P. Pravets. Chronicles of the private city, S., 2011, ISBN 978-954-92718-1-2 ==പുറംകണ്ണികൾ== *[https://web.archive.org/web/20120307200757/http://chara.blog.bg/ Blog] *[http://bivol.bg/index.php?option=com_flexicontent&view=items&id=936:pravec&Itemid=340Pravets. Pravets. Chronicles of the private city] *[http://www.aip-bg.org/en/news/AIP_Held_the_12th_Right_to_Know_Day_Awards_Ceremony_in_Bulga/20140928003987/ AIP Held the 12th Right to Know Day Awards Ceremony in Bulgaria] ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ബ്ലോഗർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ബൾഗേറിയ]] [[വർഗ്ഗം:1964-ൽ ജനിച്ചവർ]] rg01x9ee5jb1om6s1b2v1wvolbovbil 0 412466 4675684 4644102 2026-10-12T23:14:26Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675684 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|S&P 500 Index}} {{Infobox Index |name = S&amp;P 500 |logo = |image = S and P 500 chart 1950 to 2016 with averages.png |caption = S&P 500 ഇൻഡക്സ് - 1950 മുതൽ 2016 വരെ |foundation = {{start date and age|1957|3|4}}<ref name=S&P500>{{cite web|url=http://www.spindices.com/idsenhancedfactsheet/file.pdf?calcFrequency=M&force_download=true&hostIdentifier=48190c8c-42c4-46af-8d1a-0cd5db894797&indexId=340|title=S&P 500 factsheet|accessdate=January 20, 2013|publisher=Standard & Poor's|archive-date=2014-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140817065610/http://www.spindices.com/idsenhancedfactsheet/file.pdf?calcFrequency=M&force_download=true&hostIdentifier=48190c8c-42c4-46af-8d1a-0cd5db894797&indexId=340|url-status=dead}}</ref> |operator = [[S&P Dow Jones Indices | S&P ഡൗ ജോൺസ് ഇൻഡിസെസ്]]<ref name=S&P500Details>{{cite web|url=http://us.spindices.com/indices/equity/sp-500|title=S&P 500 Overview|accessdate=January 20, 2013|publisher=S&P/Dow Jones Indices LLC|archive-date=2013-01-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20130116022807/http://us.spindices.com/indices/equity/sp-500|url-status=dead}}</ref> |exchanges = [[New York Stock Exchange|NYSE]], [[NASDAQ | നാസ്ഡക്യു]] |constituents = [[List of S&P 500 companies|505]]<ref>{{cite web|url=https://www.spice-indices.com/idpfiles/spice-assets/resources/public/documents/103766_multidiscovery1.pdf|format=PDF|title=S&P Dow Jones Indices Announces Treatment of Stock Dividend for Discovery Communications in S&P 500|website=Spice-indices.com|accessdate=16 December 2017}}</ref> |cap_level = [[Market capitalization#Market cap terms|ലാർജ് ക്യാപ്]]<ref name=S&P500Details /> |mcap = US$23.9&nbsp;ട്രില്യൺ<br /><small>(''as of December 29, 2017'')</small><ref>{{cite web|url=http://us.spindices.com/idsenhancedfactsheet/file.pdf?calcFrequency=M&force_download=true&hostIdentifier=48190c8c-42c4-46af-8d1a-0cd5db894797&indexId=340|title=Dow Jones Indices|website=Us.spindices.com|accessdate=16 December 2017|archive-date=2014-04-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20140403194910/http://us.spindices.com/idsenhancedfactsheet/file.pdf?calcFrequency=M&force_download=true&hostIdentifier=48190c8c-42c4-46af-8d1a-0cd5db894797&indexId=340|url-status=dead}}</ref> |weighting = [[Capitalization-weighted index|ഫ്രീ ഫ്‌ളോട്ട് ക്യാപിറ്റലൈസേഷൻ വേയ്റ്റെഡ്]]<ref name=S&P500Methodology>{{cite web|url=http://us.spindices.com/documents/methodologies/methodology-sp-us-indices.pdf|title=S&P U.S. Indices Methodology|publisher=Standard & Poor's|accessdate=16 December 2017|archive-date=2016-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605064415/http://us.spindices.com/documents/methodologies/methodology-sp-us-indices.pdf|url-status=dead}}</ref> |related = {{Collapsible list| [[S&P 1500]]<br />[[S&P Global 1200]]<br />[[S&P 100]]}} |homepage = {{URL|http://us.spindices.com/indices/equity/sp-500}} }} [[File:S and P 500 daily linear chart 1950 to 2016.png|thumb|ജനുവരി 3, 1950 മുതൽ ഫെബ്രുവരി 19, 2016 വരെയുള്ള ഓരോ ദിവസത്തെയും S&P 500 ന്റെ ക്ലോസിങ് വിലകൾ സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്ന രേഖീയ ആരേഖം]] [[File:S&P 500 daily logarithmic chart 1950 to 2016.png|thumb|ജനുവരി 3, 1950 മുതൽ ഫെബ്രുവരി 19, 2016 വരെയുള്ള ഓരോ ദിവസത്തെയും S&P 500 ന്റെ ക്ലോസിങ് വിലകൾ സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്ന ലോഗരിതമിക് ആരേഖം]] [[File:S and P 500 daily volume chart 1950 to 2016.png|thumb|ജനുവരി 3, 1950 മുതൽ ഫെബ്രുവരി 19, 2016 വരെയുള്ള ഓരോ ദിവസത്തെയും S&P 500 ന്റെ വോളിയം ചാർട്ട്]] [[File:sptrends19502008.jpg|thumb|250px|S&P 500 ഇന്ഡക്സിന്റെ ലോഗരിതമിക് ചാർട്ട്, ലഘുവായ ഒരു [[Trend line (technical analysis)|ട്രെൻഡ് അനാലിസിസ്]] ഉൾപ്പെടെ.]] [[New York Stock Exchange | നൈസ് (NYSE)]], [[NASDAQ | നാസ്ഡക്യു (NASDAQ)]] എന്നീ സ്റ്റോക്ക് എക്സ്ചേഞ്ചുകളിൽ ലിസ്റ്റ് ചെയ്തിട്ടുള്ള [[Market capitalization | മാർക്കറ്റ് ക്യാപിറ്റലൈസേഷൻ]] ഏറ്റവും കൂടുതലുള്ള 500 ഓഹരികളെ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ഒരു അമേരിക്കൻ സ്റ്റോക്ക് മാർക്കറ്റ് ഇൻഡക്സ് ആണ് '''S&P 500 ഇൻഡക്സ്''' അഥവാ '''സ്റ്റാൻഡേർഡ് & പൂവേഴ്സ് 500'''.<ref> Reklaitis, Victor. "The S&P is up 9% this month, but these 10 stocks jumped more than 22%". Marketwatch.com. Retrieved 16 December 2017.</ref><ref> "The S&P is Flat for the Year, and that Usually Leads to Huge Moves". Dailyfx.com. Retrieved 16 December 2017.</ref> [[S&P Dow Jones Indices | S&Pഡൗ ജോൺസ് ഇൻഡെക്സുകൾ]] ആണ് S&P 500 ഇൻഡക്സിലെ ഓഹരികളെയും അവയുടെ വേയ്റ്റേജുകളെയും തീരുമാനിയ്ക്കുന്നത്. കൂടുതൽ വൈവിധ്യമാർന്ന ഓഹരികൾ അടങ്ങിയതിനാലും അവയുടെ വെയ്റ്റേജുകൾ കണക്കാക്കുന്ന രീതി വ്യത്യസ്തമായതിനാലും മറ്റു അമേരിക്കൻ സ്റ്റോക്ക് ഇൻഡക്സുകളായ [[Dow Jones Industrial Average | ഡൗ ജോൺസ് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ആവറേജ്]] അല്ലെങ്കിൽ [[NASDAQ Composite | നാസ്ഡക്യു കോംപോസിറ്റ് ഇൻഡക്സ്]] തുടങ്ങിയവയുമായി ഇത് വളരെ വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. പൊതുവേ കൂടുതൽ ആളുകൾ പിന്തുടരുന്ന ഒരു ഇൻഡക്സ് ആണിത്. പലരും ഇതിനെ അമേരിക്കൻ സമ്പദ് വ്യവസ്ഥയുടെ ആണിക്കല്ലായ അമേരിക്കൻ ഓഹരിവിപണിയുടെ ഏറ്റവും മികച്ച സൂചകമായി പരിഗണിയ്ക്കുന്നു.<ref> "Standard & Poor's 500 Index – S&P 500". Investopedia.com. Retrieved June 11, 2012.</ref>[[National Bureau of Economic Research | നാഷണൽ ബ്യൂറോ ഓഫ് ഇക്കണോമിക് റിസേർച്ച്]] കോമൺ സറ്റോക്കിനെ ബിസിനസ് സൈക്കിളിലെ ലീഡിംഗ് ഇൻഡികേറ്ററായി തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref> "Business Cycle Essays". Albany.edu. Retrieved December 16, 2017.</ref> [[അയൺ മൗണ്ടൻ (കമ്പനി)]] S&P 500 ഇൻഡക്സിന്റെ ഒരു ഭാഗമാണ്. [[S&P Global|S&P ഗ്ലോബൽ]] എന്ന കമ്പനിയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഒരു സംയുക്തസംരംഭമായ [[S&P Dow Jones Indices | S&P ഡൗ ജോൺസ് ഇൻഡിസെസ്]] ആണ് ഈ ഇൻഡക്സ് വികസിപ്പിച്ചതും ഇപ്പോൾ പരിപാലിച്ചുകൊണ്ടിരിയ്ക്കുന്നതും. ഇത് കൂടാതെ [[Dow Jones Industrial Average|ഡൗ ജോൺസ് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ആവറേജ്]], [[S&P MidCap 400|എസ് ആന്റ് പി മിഡ്കാപ് 400]], [[S&P SmallCap 600|എസ് ആന്റ് പി സ്മാൾക്യാപ്പ് 600]], [[S&P Composite 1500|എസ് ആന്റ് പി കമ്പോസിറ്റ് 1500]] തുടങ്ങിയ നിരവധി സ്റ്റോക്ക് മാർക്കറ്റ് ഇൻഡക്സുകളും എസ് ആന്റ് പി ഡൗ ജോൺസ് ഇൻഡൈസെസ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നു. S&P ഡൗ ജോൺസ് ഇൻഡീസസിന്റെ മാനേജിങ് ഡയറക്ടർ ആയ [[David M. Blitzer|ഡേവിഡ് എം. ബ്ലിറ്റ്സറിന്]] ആണ് ഈ ഇൻഡക്സിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഓഹരികളെ തെരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം.<ref>{{cite web|last1=Ferri|first1=Rick|title=An Interview With S&amp;P Dow Jones Index Chief David Blitzer|url=https://www.forbes.com/sites/rickferri/2013/12/19/an-interview-with-sp-dow-jones-index-chief-david-blitzer/#5a4895f14b0a|website=Forbes|accessdate=19 May 2018|language=en|date=19 December 2013}}</ref> എസ് ആന്റ് പി 500 എന്നത് ഒരു [[Capitalization-weighted index | ക്യാപ്പിറ്റലൈസേഷൻ വെയ്റ്റഡ് ഇൻഡക്സ്]] ആണ്.<ref name=S&P500Methodology /> മാർക്കറ്റ് അല്ലെങ്കിൽ വെബ്സൈറ്റ് മാറുന്നതിനനുസരിച്ച് ഇതിന്റെ [[ticker symbols|ടിക്കർ ചിഹ്നങ്ങൾ]] വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു: GSPC, <ref>{{cite web | title = Yahoo! Finance: ^GSPC | work = | publisher = Yahoo! | date = | url = https://finance.yahoo.com/q?s=^GSPC | accessdate = }}</ref> INX, <ref>{{cite web | title = Google Finance: .INX | work = | publisher = Google | date = | url = http://finance.google.com/finance?q=INDEXSP:.INX | accessdate = }}</ref>, $ SPX.<ref>{{cite web | title = S&P 500 Index Quote | publisher = [[MarketWatch]] | url = http://www.marketwatch.com/investing/index/SPX | accessdate = February 9, 2016}}</ref> == ചരിത്രം == എസ് ആന്റ് പി 500 നെ "കമ്പോസിറ്റ് ഇൻഡക്സ്"<ref name="britannica.com">{{cite web|url=http://www.britannica.com/topic/SandP-500|title=S&P 500 – stock market|work=britannica.com}}</ref> എന്നാണ് ആദ്യമായി വിളിച്ചത്. 1923-ൽ ആദ്യ സ്റ്റോക്ക് ഇൻഡക്സ് അവതരിപ്പിച്ചപ്പോൾ മുതൽ ചെറിയ സ്റ്റോക്കുകൾ ട്രാക്ക് ചെയ്തു തുടങ്ങി. ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * {{official website|http://us.spindices.com/indices/equity/sp-500}} * [https://finance.yahoo.com/q?s=^GSPC Yahoo! Finance page for ^GSPC] * [https://www.reuters.com/finance/markets/index?symbol=.SPX Reuters page for .SPX] * [http://money.cnn.com/quote/quote.html?symb=SPX CNN Money page for SPX] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100729083057/http://money.cnn.com/quote/quote.html?symb=SPX |date=2010-07-29 }} * [https://www.bloomberg.com/apps/quote?ticker=SPX:IND Bloomberg page for SPX:IND] * [https://web.archive.org/web/20180225205420/http://www.macrotrends.net/2324/sp-500-historical-chart-data Interactive Historical Chart of the S&P 500 Since 1927] * [http://siblisresearch.com/data/total-market-cap-sp-500/ Historical total market capitalization of S&P 500 index] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180218144543/http://siblisresearch.com/data/total-market-cap-sp-500 |date=2018-02-18 }} {{Stock market indexes}} [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ഓഹരി വിപണി സൂചികകൾ]] 0mcemvfe4so4iefrvcx4vgf7fblsojl 0 412717 4675626 3703110 2026-10-12T17:04:21Z Malikaveedu 16584 4675626 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Khun Nan National Park}} {{Infobox protected area | name = ഖുൻ നാൻ ദേശീയോദ്യാനം | alt_name =อุทยานแห่งชาติขุนน่าน | iucn_category = II | photo = ความสงบกลางป่าลึก.JPG | photo_caption = പാർക്കിനുള്ളിലെ ഒരു അരുവി | map = Thailand | map_alt = | map_caption = Location within Thailand | map_width = | location = [[Thailand|തായ്ലൻഡ്]] | nearest_city = [[Nan, Thailand|നാൻ]] | coordinates = {{coords|19|10|59|N|101|10|39|E|display=inline, title}} | area = 248.60 km² | established = 2009 | visitation_num = | visitation_year = | governing_body = }} [[തായ്‌ലാന്റ്|തായ്‌ലാന്റിലെ]] [[ദേശീയോദ്യാനം|ദേശീയോദ്യാനങ്ങളിൽ]] ഒന്നാണ് '''ഖുൻ നാൻ ദേശീയോദ്യാനം''' (Thai: อุทยานแห่งชาติขุนน่าน) തായ് / [[ലാവോസ്]] അതിർത്തി പ്രദേശത്തുള്ള ലുവാംഗ് പ്രബാംഗിൻറെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരുസംരക്ഷിത മേഖലയാണിത്. [[നാൻ പ്രവിശ്യ|നാൻ പ്രവിശ്യയിലെ]] ചലോം ഫാ കിയാറ്റ് ജില്ലയുടെ ഉപജില്ലയായ ഖുൻ നാൻ (താംബോൺ) എന്നപേരിലാണ് ഇത് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇത് ബോ ക്ളുവ ജില്ലയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. [[ഡോയി ഫു ഖ ദേശീയോദ്യാനം|ഡോയി ഫു ഖ ദേശീയ പാർക്കിന്]] വടക്ക് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ പാർക്ക് 2009-ൽ സ്ഥാപിതമായി. ലുവാങ് പ്രബാംഗ് മൊണ്ടെയ്ൻ റെയ്ൻ ഫോറെസ്റ്റ് ഇകോറീജിയന്റെ ഭാഗമാണ് ഖുൻ നാൻ നാഷണൽ പാർക്ക്.<ref>[http://www.eoearth.org/article/Luang_Prabang_montane_rain_forests Luang Prabang montane rain forests]</ref> ലാവോ അതിർത്തിക്ക് സമീപം സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സപാൻ വെള്ളച്ചാട്ടം ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വെള്ളച്ചാട്ടമാണ്. ഹുവായ് ഹ വെള്ളച്ചാട്ടത്തിന് വർഷം മുഴുവൻ ജലം കാണപ്പെടുന്നു. പാർക്കിന്റെ പരിധിക്കുള്ളിലെ മറ്റ് വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങൾ ഹുവായ് ടി, ബാൻ ഡെൻ എന്നിവയാണ്. 1,745 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള [[Doi Phi Pan Nam|ഡോയി ഫി പാൻ നാം]] പാർക്കിനുള്ളിലെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള കൊടുമുടിയാണ്. [[Lam Wa|വാ നദി]]യുടെ ഉത്ഭവസ്ഥാനം പാർക്കിലെ പർവ്വതങ്ങളിൽ നിന്നാണ്. നദി പർവ്വതങ്ങളിലൂടെ ഒഴുകുന്നു. <ref>[http://www.trekthailand.net/north17/index.html Khun Nan National Park - Trekthailand]</ref> ==ഇതും കാണുക== *[[തായ് മലനിരകൾ]] * [[തായ്‌ലാന്റിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ]] ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{Commons category|Khun Nan National Park}} *[http://www.bangkokpost.com/travel/local-destinations/listing/khun-nan-national-park/5674/ Bangkok Post - Khun Nan National Park] *[https://web.archive.org/web/20120101122157/http://www.thaiforestbooking.com/np_home.asp?npid=218&lg=2 Khun Nan National Park, Royal Forest Department] {{National and forest parks in Thailand}} [[വർഗ്ഗം:തായ്‌ലാന്റിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ]] ae44lgk1435lepiku1or8m41xscpmw6 0 429576 4675683 2823997 2026-10-12T23:12:44Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675683 wikitext text/x-wiki '''Pieter Cramer''' (21 മെയ് 1721 ([[ജ്ഞാനസ്നാനം]]) – 28 സെപ്‌റ്റംബർ 1776) സമ്പന്നനായ ഒരു [[നെതർലന്റ്സ്|ഡച്ച്]] [[ചെറുചണ|ചണ]] വ്യാപാരിയും അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു [[പ്രാണിപഠനശാസ്ത്രം|പ്രാണിപഠനശാസ്ത്രജ്ഞനും]] ആയിരുന്നു. അദ്ദേഹം "Zealand Society" എന്ന ശാസ്ത്രസംഘടനയുടെ ഡയറക്ടറും ''Concordia et Libertate'' എന്ന ദേശീയ-സാംസ്കാരിക സംഘടനയിൽ അംഗവും ആയിരുന്നു. ആ വേദിയിലാണ് അദ്ദേഹം ധാതുക്കളെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രസംഗങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്നതും [[ഏഷ്യ]], [[ആഫ്രിക്ക]], [[അമേരിക്ക]] എന്നീ വിദേശരാജ്യങ്ങളിലെ ചിത്രശലഭങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ''De uitlandsche Kapellen'' മൂന്നു വാള്യങ്ങളായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുവാനുള്ള പദ്ധതി ആവിഷ്ക്കരിച്ചതും.<ref>Chainey, J.E. (2005) The species of Papilionidae and Pieridae (Lepidoptera) described by Cramer and Stoll and their putative type material in the Natural History Museum in London. In: ''Zoological Journal of the Linnean Society'', '''145''', p. 283–337.</ref> [[Image:Cramerbuttercxxviii.jpeg|thumb|300px|''De uitlandsche Kapellen'']] ക്രാമറിന്റെ കൈവശം [[Seashell]], [[Petrification]], [[പ്രാണി|പ്രാണികൾ]] എന്നിവയുടെ വലിയൊരു ശേഖരം ഉണ്ടായിരുന്നു. അവയിലധികവും [[Surinam]], [[ശ്രീലങ്ക]], [[സീറാ ലിയോൺ]], [[Dutch East Indies]] തുടങ്ങിയ ഡച്ചു കോളനികളിൽനിന്നും ശേഖരിച്ച മനോഹരങ്ങളായ [[Lepidoptera|ശലഭങ്ങളായിരുന്നു]]. അദ്ദേഹം തന്റെ ശേഖരത്തിലുള്ള ജീവികളുടെ ചിത്രങ്ങൾ വരക്കാനായി [[Gerrit Wartenaar]] എന്ന ചിത്രകാരനെ ഏർപ്പാടാക്കി. മറ്റുള്ളവരുടെ ശേഖരത്തിലുള്ളവയും വരക്കാൻ വേണ്ട ഏർപ്പാടുകൾ അദ്ദേഹം നടത്തി.<ref>Hans Willem (baron) RENGERS VAN AYLA was born 1722 in 's-Gravenhage (Z.H.), NL. He died 14 Jan 1786 in 's-Gravenhage (Z.H.), NL. Hans married Anna Henrietta Helena Wilhelmina DE BEAUFORT on Jan 1752. Hans was employed as luitenant generaal der cavalerie; kamerheer van H.K.H. de Prinses van Oranje; president van de Cent-Suisses.</ref><ref>Smit, P & A.P.M. Sanders & J.P.F. van der Veen (1986) ''Hendrik Engel's Alphabetical List of Dutch Zoological Cabinets and Menageries'', p. 64-65.</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ വില്പത്രപ്രകാരം<ref>Eeghen, I. van (1981) De burgerwijkkaarten van Amsterdam. In: Maandblad Amstelodamum, p. 77-78.</ref> ബന്ധുവായ Anthony van Rensselaer ആണ് Johannes Baalde എന്ന പ്രസാധകൻ വഴി പിന്നീട് 1775–1782ൽ ''De Uitlandsche Kapellen'' 33 ഭാഗങ്ങളായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്. 1776-ൽ എട്ടു ഭാഗങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അദ്ദേഹം പനിമൂലം മരണമടഞ്ഞു. തുടർഭാഗങ്ങളുടെ രചയിതാവ് [[Caspar Stoll]] ആണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.<ref>Roepke, W. Enkele aantekeningen over het werk van Pieter Cramer en over zijn persoon. In: ''Entomologisch Berichten'', '''16''' 1.II.1956, p. 25.</ref> ''De Uitlandsche Kapellen'' പ്രാണിപഠനശാസ്ത്രത്തിലെ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു പുസ്തകമാണ്. [[കാൾ ലിനേയസ്]] പുതുതായി ആവിഷ്ക്കരിച്ച വർഗ്ഗീകരണരീതി ആദ്യമായി ഉപയോഗിച്ചത് ഈ കൃതിയിലാണ്. 1658-ൽ അധികം ചത്രശലഭങ്ങളെ 396 (400) പ്ലേറ്റുകളിലായി ഇതിൽ വിവരണം സഹിതം ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref>Jong, R. de (2005) ''Metamorpha sulpitia'' (Lepidoptera, Nymphalidae) en de lotgevallen van oude collecties. In: ''Entomologische Berichten'' '''65'''(4), p. 127.</ref> ക്രാമറിന്റെ ശേഖരം അദ്ദേഹത്തിൻറെ മരണശേഷം പല ഭാഗങ്ങളായി വിൽക്കപ്പെടുകയോ ലേലത്തിൽ പോവുകയോ ചെയ്തു. അതിൽ നല്ലൊരു ഭാഗവും ''[[Naturalis Biodiversity Center|Nationaal Natuurhistorisch Museum]]'' കരസ്ഥമാക്കി. ==കൃതികൾ== ''De uitlandsche Kapellen voorkomende in de drie Waereld-Deelen Asia, Africa en America – Papillons exotiques des trois parties du monde l'Asie, l'Afrique et l'Amerique'' (1775–1782). ==അവലംബം== {{reflist|2}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commons category|Cramer and Stoll:De uitlandsche kapellen}} *[http://www.nhm.ac.uk/nature-online/art-nature-imaging/collections/art-themes/drawingconclusions/more/butterflies_more_info.htm NHM] *[http://www.eol.org/ EOL] ''[[Encyclopedia of Life]]'' Taxa described by Cramer.Images.Type Cramer into the search box *[https://web.archive.org/web/20160202091134/http://gdz.sub.uni-goettingen.de/dms/load/img/?PID=PPN599533269%7CLOG_0004&physid=PHYS_0004] Digital version of De uitlandische kapellen {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ജീവശാസ്ത്രജ്ഞർ - അപൂർണ്ണലേഖനങ്ങൾ]] ptzrbvunztxx4wdr50c3ifkf58y7sle 0 441478 4675727 3549046 2026-10-13T05:39:27Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675727 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Alexander's band}} [[Image:Alexanders band gnangarra.jpg|thumb|200px|right|Alexander's band lies between the two rainbows.]] [[File:Alexander's band.svg|thumb|A diagram of the phenomenon known as Alexander's band, a dark band that appears between any set of two rainbows which is the result of differing angles of reflection of light through water droplets.]] [[മഴവില്ല്|മഴവില്ലുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട [[ഒപ്റ്റിക്കൽ പ്രതിഭാസം|ഒപ്റ്റിക്കൽ പ്രതിഭാസമാണ്]] '''അലക്സാണ്ടേഴ്സ് ബാൻഡ്''' അഥവാ '''അലക്സാണ്ടേഴ്സ് ഡാർക്ക് ബാൻഡ്.''' [[Alexander of Aphrodisias|അഫ്രോഡിസിയാസിലെ അലക്സാണ്ടറിന്റെ]] പേരിലാണ് ഇത് അറിയപ്പെടുന്നത്. എഡി 200- ൽ ഇത് ആദ്യമായി വിവരിച്ചത് ഇദ്ദേഹമാണ്.<ref>Alexander of Aphrodisias, ''Commentary on Book IV of Aristotle's'' Meteorology (also known as: ''Commentary on Book IV of Aristotle's'' De Meteorologica or ''On Aristotle's'' Meteorology 4), commentary 41.</ref><ref>Raymond L. Lee and Alistair B. Fraser, ''The Rainbow Bridge: Rainbows in Art, Myth, and Science'' (University Park, Pennsylvania: Pennsylvania State University Press, 2001)[https://books.google.com/books?id=kZcCtT1ZeaEC&pg=PA110#v=onepage&q&f=false pages 110 - 111].</ref><ref>{{cite book|author1=David K. Lynch|author2=William Charles Livingston|title=Color and Light in Nature|url=https://books.google.com/books?id=4Abp5FdhskAC&pg=PA122|date=2001|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-77504-5|page=122}}</ref>മഴവില്ലുകളുടെ പ്രാഥമിക, ദ്വിതീയ വ്യതിയാന കോണുകൾ കാരണം ഇത് സംഭവിക്കുന്നു. ഒപ്റ്റിക്കൽ പ്രഭാവം മൂലം രണ്ട് വില്ലുകളും നിലനിൽക്കുന്നു. ഇതിനെ ''ദ ആങ്കിൾ ഓഫ് മിനിമം ഡീവിയേഷൻ'' എന്നു വിളിക്കുന്നു. ചെറിയ കോണിൽ പ്രകാശം വ്യതിചലിക്കുന്നതിൽ നിന്നും ജലത്തിന്റെ [[റിഫ്രാക്റ്റീവ് ഇൻഡക്സ്]] തടയുന്നു. ==അവലംബം== {{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == *{{cite web|url=http://www.atoptics.co.uk/bows.htm|title=Rainbows|accessdate=2017-02-22}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Category:Atmospheric optical phenomena]] [[വർഗ്ഗം:അന്തരീക്ഷത്തിലെ ഒപ്റ്റിക്കൽ പ്രതിഭാസങ്ങൾ]] 7r2s4igutt8sl0dvw0vyxspj9w5roww 0 444459 4675682 3649828 2026-10-12T23:03:34Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675682 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|FIH World Rankings}} അന്താരാഷ്ട്ര ഹോക്കി ഫെഡറേഷൻ (എഫ്ഐഎച്ച്), ഫീൽഡ് ഹോക്കി കാര്യനിർവ്വഹണ ബോർഡിന്റെ അംഗങ്ങളുടെ ഗെയിം ഫലങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള പുരുഷ- വനിതാ [[field hockey|ഫീൽഡ് ഹോക്കി]] ടീമുകൾക്കായുള്ള റാങ്കിങ് സംവിധാനം ആണ് '''FIH ലോക റാങ്കിങ്'''. 2003 ഒക്ടോബറിൽ റാങ്കിങ് ആരംഭിച്ചു.<ref name=introduction>{{cite news|title=FIH to introduce world rankings|url=http://www.hindu.com/2003/09/03/stories/2003090300141900.htm|accessdate=22 December 2012|newspaper=The Hindu|date=2 September 2003|archive-date=2004-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20040924200306/http://www.hindu.com/2003/09/03/stories/2003090300141900.htm|url-status=dead}}</ref> {| style="float:right" width=auto | {| class="wikitable" style="float:right; font-size:90%; width=auto" |- !colspan=3|Men's |- !colspan=3|Top 20 Rankings as of July 2018 |- !Rank !Team !Points |- ! 1 ( {{steady}} ) | {{fh|AUS}} || align="right" |1906 |- ! 2 ( {{steady}} ) | {{fh|ARG}} || align="right" |1883 |- ! 3 ( {{steady}} ) | {{fh|BEL}} || align="right" |1709 |- ! 4 ( {{steady}} ) | {{fh|NED}} || align="right" |1654 |- ! 5 ( {{increase}} 1 ) | {{fh|IND}} || align="right" |1484 |- ! 6 ( {{decrease}} 1 ) | {{fh|GER}} || align="right" |1456 |- ! 7 ( {{steady}} ) | {{fh|ENG}} || align="right" |1220 |- ! 8 ( {{steady}} ) | {{fh|ESP}} || align="right" |1105 |- ! 9 ( {{steady}} ) | {{fh|NZL}} || align="right" |1103 |- ! 10 ( {{steady}} ) | {{fh|IRE}} || align="right" |910 |- ! 11 ( {{steady}} ) | {{fh|CAN}} || align="right" |882 |- ! 12 ( {{steady}} ) | {{fh|MAS}} || align="right" |843 |- ! 13 ( {{steady}} ) | {{fh|PAK}} || align="right" |818 |- ! 14 ( {{steady}} ) | {{fh|KOR}} || align="right" |740 |- ! 15 ( {{steady}} ) | {{fh|RSA}} || align="right" |680 |- ! 16 ( {{steady}} ) | {{fh|JPN}} || align="right" |625 |- ! 17 ( {{steady}} ) | {{fh|CHN}} || align="right" |593 |- ! 18 ( {{increase}} 1 ) | {{fh|AUT}} || align="right" |563 |- ! 19 ( {{increase}} 1 ) | {{fh|EGY}} || align="right" |543 |- ! 20 ( {{decrease}} 2 ) | {{fh|FRA}} || align="right" |539 |- |colspan=3 align=center|<small>[http://www.fih.ch/media/12944553/fih-hero-world-rankings-july-2018-men.pdf Complete rankings at FIH.ch]</small> |} | {| class="wikitable" style="float:right; font-size:90%; width=auto" |- !colspan=3|Women's |- !colspan=3|Top 20 Rankings as of August 2018 |- !Rank !Team !Points |- ! 1 ( {{steady}} ) | {{fhw|NED}} || align="right"|2300 |- ! 2 ( {{steady}} ) | {{fhw|ENG}} ||align="right"|1748 |- ! 3 ( {{increase}} 2 ) | {{fhw|AUS}} ||align="right"|1640 |- ! 4 ( {{decrease}} 1 ) | {{fhw|ARG}} ||align="right"|1610 |- ! 5 ( {{increase}} 1 ) | {{fhw|GER}} ||align="right"|1551 |- ! 6 ( {{decrease}} 2 ) | {{fhw|NZL}} ||align="right"|1475 |- ! 7 ( {{increase}} 4 ) | {{fhw|ESP}} ||align="right"|1401 |- ! 8 ( {{increase}} 8 ) | {{fhw|IRE}} ||align="right"|1330 |- ! 9 ( {{increase}} 1 ) | {{fhw|IND}} ||align="right"|1138 |- ! 10 ( {{decrease}} 1 ) | {{fhw|KOR}} ||align="right"|1101 |- ! 11 ( {{decrease}} 3 ) | {{fhw|CHN}} ||align="right"|1028 |- ! 12 ( {{decrease}} 5 ) | {{fhw|USA}} ||align="right"|1024 |- ! 13 ( {{steady}} ) | {{fhw|BEL}} ||align="right"|995 |- ! 14 ( {{decrease}} 2 ) | {{fhw|JPN}} ||align="right"|928 |- ! 15 ( {{decrease}} 1 ) | {{fhw|RSA}} ||align="right"|843 |- ! 16 ( {{decrease}} 1 ) | {{fhw|CHI}} ||align="right"|815 |- ! 17 ( {{steady}} ) | {{fhw|ITA}} ||align="right"|766 |- ! 18 ( {{steady}} ) | {{fhw|SCO}} ||align="right"|540 |- ! 19 ( {{steady}} ) | {{fhw|CZE}} ||align="right"|484 |- ! 20 ( {{steady}} ) | {{fhw|BLR}} ||align="right"|454 |- |colspan=3 align=center|<small>[https://web.archive.org/web/20230812222429/http://fih.ch/media/12944641/fih-hero-world-rankings-august-2018-women.pdf Complete rankings at FIH.ch]</small> |} |} == റാങ്കിംഗുകളുടെ ഉപയോഗങ്ങൾ == ഓരോ ടൂർണമെന്റിലെയും കുളങ്ങൾ വരക്കുമ്പോൾ ഉറപ്പിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ആക്ഷേപങ്ങൾ മറികടക്കാൻ റാങ്കിംഗുകൾ ആരംഭിച്ചു. [[Olympic Games|ഒളിമ്പിക് ഗെയിംസുകളും]] [[World Cup|ലോകകപ്പും]] പോലുള്ള ടൂർണമെന്റുകളുടെ ക്വാട്ടകളും ഇത് നിർണ്ണയിക്കുന്നു.<ref name=system>{{cite web|title=FIH World Ranking System|url=http://www.fih.ch/files/Sport/World%20Ranking/World%20Ranking%20Explanatory%20note.pdf|work=International Hockey Federation|publisher=FIH.ch|accessdate=22 December 2012}}</ref> == കണക്കുകൂട്ടൽ രീതി == '''അവലോകനം''' കഴിഞ്ഞ നാലു വർഷക്കാലത്തെ യോഗ്യതാ മത്സരങ്ങളും, ടെസ്റ്റ് മത്സരങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ, FIH അംഗീകരിച്ച എല്ലാ റാങ്കിങ് പോയിന്റുകൾ കണക്കുകൂട്ടലിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ചുവടെ പട്ടികപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന പ്രകാരം, FIH സജ്ജമാക്കിയ ശതമാനത്തിൻറെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മുമ്പുള്ള ഫലങ്ങൾ തളളിക്കളയുന്നു. {| class=wikitable !വർഷം !പോയിൻറുകൾ ശതമാനം ഉൾപ്പെടുത്തി |- |വർഷം4 |100% |- |വർഷം3 |75% |- |വർഷം2 |50% |- |വർഷം1 |25% |- !colspan=2|മൊത്തം പോയിന്റുകൾ |} '''കോണ്ടിനെന്റൽ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പുകൾ''' കോണ്ടിനെന്റൽ ടൂർണമെന്റിനായി ആകെ അനുവദിച്ച പോയിൻറുകൾ FIH ക്രമീകരിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, പ്രാദേശിക ഫീൽഡ് ഹോക്കി സ്റ്റാൻഡേർഡിന് ശതമാനത്തിൻറെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വ്യത്യാസം കാണുന്നു. നിലവിൽ, യൂറോപ്പിനു മാത്രമേ 100% പോയിൻറുകളുടെ മുഴുവൻ അലോക്കേഷനും അനുവദിച്ചിട്ടുള്ളൂ. മറ്റുള്ളവർക്ക് നിരവധി ഫിനിഷിങിൽ കടക്കുന്നവർക്കുമാത്രമേ അലോക്കേഷൻറെ മുഴുവൻ പോയിൻറുകളും ലഭിക്കുകയുള്ളൂ. പുരുഷന്മാരുടെ അല്ലെങ്കിൽ വനിതാ ടൂർണമെന്റിൽ അലോക്കേഷനിൽ മുഴുവൻ പോയിന്റുകൾ അനുവദിക്കാത്ത ഏക ഭൂഖണ്ഡം [[ആഫ്രിക്ക]] ആണ്. === റാങ്ക് നേതാക്കൾ === {| width=auto | {| class="wikitable" style="float:right; font-size:90%; width:100%" |- !colspan=2|Men's at the end of each year |- !Year !Team |- ! Present | {{fh|AUS}} |- ! 2017 | rowspan="5" | {{fh|AUS}} |- ! 2016 |- ! 2015 |- ! 2014 |- ! 2013 |- ! 2012 | {{fh|GER}} |- ! 2011 | rowspan="2" | {{fh|AUS}} |- ! 2010 |- ! 2009 | rowspan="4" | {{fh|GER}} |- ! 2008 |- ! 2007 |- ! 2006 |- ! 2005 | rowspan="3" | {{fh|AUS}} |- ! 2004 |- ! 2003 |} | {| class="wikitable" style="float:left; font-size:90%; width:100%" |- !colspan=2|Women's at the end of each year |- !Year !Team |- ! Present | {{fhw|NED}} |- ! 2017 | rowspan="6" | {{fhw|NED}} |- ! 2016 |- ! 2015 |- ! 2014 |- ! 2013 |- ! 2012 |- ! 2011 | rowspan="2" | {{fhw|ARG}} |- ! 2010 |- ! 2009 | rowspan="6" | {{fhw|NED}} |- ! 2008 |- ! 2007 |- ! 2006 |- ! 2005 |- ! 2004 |- ! 2003 | {{fhw|ARG}} |- |} |} == അവലംബം== {{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == *[http://www.fih.ch/rankings/outdoor FIH Men's and Women's World Ranking] [[വർഗ്ഗം:അന്താരാഷ്ട്ര ഹോക്കി ഫെഡറേഷൻ]] 33nwviw7hffyutaeaffgmtsn5ky4j8g 0 454837 4675530 3791870 2026-10-12T14:41:17Z Malikaveedu 16584 4675530 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Venpakal}} {{Infobox settlement | name = വെൺപകൽ | native_name = | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = ഗ്രാമം | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = left | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Kerala, India | coordinates = {{coord|8|23|02|N|77|03|59|E|display=inline,title}} | subdivision_type = രാജ്യം | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[ഇന്ത്യയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളും|സംസ്ഥാനം]] | subdivision_name1 = [[കേരളം]] | subdivision_type2 = [[ഇന്ത്യയിലെ ജില്ലകളുടെ പട്ടിക|ജില്ല]] | subdivision_name2 = [[Thiruvananthapuram]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | parts_type = [[Taluka]]s | parts = [[Neyyattinkara]] | government_type = | governing_body = [[Athiyannur, Thiruvananthapuram]] [[Gram panchayat]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = | population_as_of = | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ഭാഷകൾ | demographics1_title1 = ഔദ്യോഗികം | demographics1_info1 = [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷ്]] | timezone1 = [[ഔദ്യോഗിക ഇന്ത്യൻ സമയം|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 695123<ref>{{cite web|url=http://www.indiapost.gov.in/pin/pinsearch.aspx|title=India Post :Pincode Search|accessdate=2008-12-16|archive-date=2012-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120520133707/http://www.indiapost.gov.in/Pin/pinsearch.aspx|url-status=dead}}</ref> | area_code_type = Telephone code | area_code = 91(0)471 | registration_plate = KL-20 | unemployment_rate = | blank1_name_sec1 = [[ലോക്‌സഭ|ലോക്‌സഭാ]] മണ്ഡലം | blank1_info_sec1 = [[Thiruvananthapuram]] | blank2_name_sec1 = [[Vidhan Sabha]] constituency | blank2_info_sec1 = [[Neyyattinkara]] | blank3_name_sec1 = Civic agency | blank3_info_sec1 = [[Athiyannur, Thiruvananthapuram]]Grama Panchayat | blank1_name_sec2 = [[Climate of India|Climate]] | blank1_info_sec2 = [[Climatic regions of India|Tropical]] <small>([[Köppen climate classification|Köppen]])</small> | website = | footnotes = }} [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[തിരുവനന്തപുരം]] ജില്ലയിലെ ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''വെൺപകൽ '''<ref>{{Cite web |url=http://www.indiapost.gov.in/pin/pinsearch.aspx |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-12-28 |archive-date=2012-05-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120520133707/http://www.indiapost.gov.in/Pin/pinsearch.aspx |url-status=dead }}</ref><ref>http://wikimapia.org/1725811/Venpakal</ref> [[നെയ്യാറ്റിൻകര]]യിൽ നിന്ന് [[കമുകിൻകോട്]]-[[നെല്ലിമൂട്]] റോഡിൽ നിന്ന് 5 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണ് വെൺപകൽ. തിരുവനന്തപുരം ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിലെ [[അതിയന്നൂർ]] ഭാഗമാണ് വെൺപകൽ ഗ്രാമം. [[നെയ്യാറ്റിൻകര]] നിയമസഭാ മണ്ഡലം, തിരുവനന്തപുരം (ലോക്സഭാ മണ്ഡലം) എന്നിവയ്ക്കു കീഴിലാണ് ഈ ഗ്രാമം. == അവലംബം== {{reflist}} {{Thiruvananthapuram district}} [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] 4ssnsymqussjx5sov74hj4ajnxuayuk 0 463342 4675668 4670039 2026-10-12T19:09:23Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675668 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}} {{Infobox film | name = Helicopter Eela | caption = Theatrical release poster | image = Helicopter Eela.jpg | director = [[Pradeep Sarkar]] | producer = [[Ajay Devgn]]<br/>[[Jayantilal Gada]]<br/>Aksshay Jayantilal Gada | writer = Mitesh Shah '''(Dialogue)'''</small> | screenplay = Mitesh Shah<br/>[[Anand Gandhi]] | based on = ''Beta Kaagdo'' by Anand Gandhi | starring = [[Kajol]]<br/>[[Riddhi Sen]]<br/>[[Tota Roy Chowdhury]]<br/>[[Neha Dhupia]] | music = [[Amit Trivedi]]<br>[[Raghav Sachar]]<br>'''Background Score:'''<br>Daniel.B George | cinematography = Sirsha Ray | editing = Dharmendra Sharma | studio = [[Ajay Devgn FFilms]]<br/>[[Pen India Limited]] | distributor = Pen India Limited (India) <br>[[Eros International plc]] (overseas)<ref>{{cite web|url=https://www.newsx.com/entertainment/kajol-ajay-devgn-helicopter-eela-riddhi-sen-eros-international|title=Helicopter Eela: Kajol could feel the connection with her on-screen son|date=15 July 2018|website=NewsX|access-date=2019-02-01|archive-date=2019-01-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190101003045/https://www.newsx.com/entertainment/kajol-ajay-devgn-helicopter-eela-riddhi-sen-eros-international|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.exchange4media.com/media-tv-news/eros-international-builds-strong-growth-momentum-with-q2-fy-2019-92731.html|title=Eros International Q2 FY-2019: PAT up by 39.5%, income by 17.1% - Exchange4media|website=Indian Advertising Media & Marketing News – exchange4media}}</ref> | released = {{Film date|df=y|2018|10|12}} | runtime = 130 minutes<ref>{{Cite web|url=http://www.bbfc.co.uk/releases/helicopter-eela-2018|title=Helicopter Eela {{!}} British Board of Film Classification|website=www.bbfc.co.uk|language=en|access-date=2018-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20191204034415/https://bbfc.co.uk/releases/helicopter-eela-2018|archive-date=2019-12-04|url-status=dead}}</ref> | country = India | language = Hindi | budget = | gross = {{INR}}6.58 [[crore]]<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/movie/helicopter-eela/box-office/|title=Helicopter Eela Box Office collection till Now - Bollywood Hungama|publisher=[[Bollywood Hungama]]|accessdate=29 October 2018}}</ref> }} പ്രദീപ് സർകാർ സംവിധാനം ചെയ്ത് 2018-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രമാണ് '''ഹെലികോപ്റ്റർ ഈല'''.<ref name="indiatimes">{{cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/pradeep-sarkar-kajol-takes-a-role-and-owns-it/articleshow/61375914.cms|title=Pradeep Sarkar: Kajol takes a role and owns it|website=Mumbai Mirror|accessdate=2018-01-25}}</ref> ആനന്ദ് ഗാന്ധിയുടെ [[ഗുജറാത്തി ഭാഷ|ഗുജറാത്തി]] നാടകം ബേട്ട, കാഗ്ടോയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ഈ ചിത്രത്തിൽ [[കാജോൾ]] കേന്ദ്രകഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref name="indiatimes2">{{cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/kajol-back-in-the-spotlight/articleshow/62595782.cms|title=Kajol back in the spotlight|website=Mumbai Mirror|accessdate=2018-01-25}}</ref> 2017 ജനുവരിയിൽ ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ പ്രീ-പ്രൊഡക്ഷൻ തുടങ്ങി.<ref name="indiatimes3">{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Kajols-next-is-adaptation-of-Anand-Gandhis-Gujarati-play-Beta-Kaagdo/articleshow/55491560.cms|title=Kajol's next is adaptation of Anand Gandhi's Gujarati play 'Beta Kaagdo' &#124; Hindi Movie News|website=Times of India|accessdate=2018-01-25}}</ref> മുഖ്യ [[ഛായാഗ്രഹണം|ഫോട്ടോഗ്രാഫി]] 2018 ജനുവരി 24 നാണ് ആരംഭിച്ചത്.<ref name="bollywoodlife">{{cite web|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/kajol-starts-shooting-for-husband-ajay-devgns-home-production-eela/|author=Sreejeeta Sen|title=Kajol starts shooting for husband Ajay Devgn's home production Eela|website=Bollywoodlife.com|accessdate=2018-01-25|date=2018-01-24}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==അഭിനേതാക്കൾ== * [[കാജോൾ]] - ഈല റായ്തുർക്കർ * [[Riddhi Sen|റിഥിസെൻ]] - വിവാൻ റായ്തുർക്കർ * [[Tota Roy Chowdhury|ടോട്ട റോയി ചൗധരി]] - അരുൺ റായ്തുർക്കർ * [[Rashi Mal|റാശി മാൽ]] - നികിത * [[Zakir Hussain (actor)|സക്കീർ ഹുസൈൻ]] - കോളേജ് പ്രിൻസിപ്പൽ * [[നേഹ ധൂപിയ]] - ലിസ മറൈൻ * [[Shataf Figar|ഷതാഫ് ഫിഗർ]] - മാധവി ഭോഗട്ട് * [[Shalini Pandey|ശാലിനി പാണ്ടേ]] * മുകേഷ് റിഷി - രാജേഷ് കുമാർ ശർമ * അലിഷാ ചിനോയ് - അതിഥി താരം * [[Anu Malik|അനു മല്ലിക്]] - അതിഥി താരം * ഇള അരുൺ - അതിഥി താരം * ഇമ്രാൻ ഖാൻ - അതിഥി താരം * ഷാൻ - അതിഥി താരം * ബാബ സെഗാൾ - അതിഥി താരം * [[അമിതാഭ് ബച്ചൻ]] - അതിഥി താരം<ref>{{cite news|url=https://m.hindustantimes.com/bollywood/amitabh-bachchan-confirmed-for-cameo-in-kajol-s-helicopter-eela-will-play-himself/story-eY2TGqMYFeCtalfGkSsFRJ.html|title=Amitabh Bachchan confirmed for cameo in Kajol’s Helicopter Eela, will play himself|newspaper=[[Hindustan Times ]]|date=14 August 2018|accessdate=14 August 2018|archive-date=2020-05-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200526221523/https://www.hindustantimes.com/bollywood/amitabh-bachchan-confirmed-for-cameo-in-kajol-s-helicopter-eela-will-play-himself/story-eY2TGqMYFeCtalfGkSsFRJ.html|url-status=dead}}</ref> * ആർ. ജെ. അലോക് - രസതന്ത്ര പ്രൊഫസർ ==ശബ്ദട്രാക്ക്== സ്വാനന്ദ് കിർക്കിർ, അസ്മാ, ശ്യാം അനുരാഗി എന്നിവരുടെ വരികൾക്ക് ഡാനിയൽ ബി. ജോർജ്ജ്, അമിത് ത്രിവേദി, രാഘവ് സച്ചാർ എന്നിവർ സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്നു. ചിത്രത്തിലെ ആദ്യ ഗാനം "മമ്മ കി പർചായി" 2018 ആഗസ്റ്റ് 13 നാണ് റിലീസ് ചെയ്തത്.<ref>{{Cite news|url=https://www.firstpost.com/entertainment/helicopter-eela-first-look-of-new-song-mumma-ki-parchai-depicts-kajol-as-an-ever-nagging-mother-4945341.html/amp |title=Helicopter Eela: First look of new song 'Mumma Ki Parchai' depicts Kajol as an ever-nagging mother- Entertainment News, Firstpost|work=Firstpost|access-date=2018-08-13|language=en-US}}</ref> രണ്ടാമത്തെ ഗാനം "യാദോം കി അൽമാരി" 2018 ആഗസ്റ്റ് 20 ന് റിലീസ് ചെയ്തു.<ref>{{Cite news|url=https://m.mid-day.com/articles/helicopter-eelas-2nd-song-yaadon-ki-almari-is-out/19724185|title=Helicopter Eela's 2nd song Yaadon Ki Almari is out!- Entertainment News, Mid Day|work=Mid Day|access-date=2018-08-20|language=en-US}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {{Infobox album | name = Helicopter Eela | type = soundtrack | artist = [[Amit Trivedi]], [[Raghav Sachar]] and Daniel B. George | cover = | alt = | released = {{start date|2018|10|03|df=y}}<ref>{{cite web|url=https://www.saavn.com/s/album/hindi/Helicopter-Eela-2018/diWIBxhIrXg_|title=Helicopter Eela - Original Motion Picture Soundtrack |publisher=[[Saavn]]}}</ref> | recorded = 2018 | venue = | studio = | genre = [[Feature film soundtrack]] | length = 24:24 | language = Hindi | label = [[Saregama|Saregama Music]]<br>[[Tips Industries|Tips Music]] | producer = | prev_title = | prev_year = | next_title = | next_year = | misc = {{Extra chronology | artist = [[Amit Trivedi]] | type = | prev_title = [[Andhadhun]] | prev_year = 2018 | title = Helicopter Eela | year = 2018 | next_title = [[Kedarnath (film)|Kedarnath]] | next_year = 2018 }} {{Extra chronology | artist = [[Raghav Sachar]] | type = | prev_title = [[Guest Iin London]] | prev_year = 2017 | title = Helicopter Eela | year = 2018 | next_title = [[Bhaiaji Superhit]] | next_year = 2018 }} }} {{Track listing | headline = ട്രാക്ക് ലിസ്റ്റിംഗ് | extra_column = ആലാപനം | total_length = 24:24 | title1 = മമ്മ കി പർചായി | extra1 = റോണിറ്റ് സർകാർ | length1 = 4:06 | music1=[[Amit Trivedi|അമിത് ത്രിവേദി]] | title2 = യാദോം കി അൽമാരി | extra2 = പലോമി ഘോഷ് | music2=അമിത് ത്രിവേദി | length2 = 3:49 | title3 = ഡൂബ ഡൂബ | extra3 = [[Arijit Singh|അരിജിത് സിംഗ്]], [[Sunidhi Chauhan|സുനിധി ചൗഹാൻ]] | music3=അമിത് ത്രിവേദി | length3 = 4:03 | title4 = ചന്ദ് ലംഹേ | extra4 = [[Shilpa Rao|ശിൽപ റാവു]] | note4 = അസ്മാ എഴുതിയ വരികൾ | music4=ഡാനിയൽ ബി. ജോർജ് | length4 = 4:04 | title5 = ഖോയ ഉജാല | extra5 = പലോമി ഘോഷ് | music5 = ഡാനിയൽ ബി. ജോർജ് | length5 = 4:13 | title6 = രുക് രുക് രുക് | extra6 = പലോമി ഘോഷ് | note6 = ശ്യാം അനുരാഗി എഴുതിയ വരികൾ | music6=[[Raghav Sachar|രാഘവ് സച്ചാർ]] | length6 = 4:09 }} ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറം കണ്ണികൾ== *{{IMDb title|8427036}} * [http://www.bollywoodhungama.com/movie/helicopter-eela/ Helicopter Eela] on [[Bollywood Hungama]] {{Ajay Devgn}} [[വർഗ്ഗം:2018-ലെ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] a9r7fcd8tcnhkga7wnaju14l0q69ix3 0 478489 4675735 3806551 2026-10-13T06:44:03Z ~2026-54727-50 224112 /* കൃതികൾ */ 4675735 wikitext text/x-wiki പ്രശസ്‌ത ഫൊറൻസിക്‌ സർജനും മുൻ മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസ ഡയറക്ടറും ശാസ്ത്ര സംബന്ധിയായ പുസ്തകങ്ങളുടെ രചയിതാവുമായിരുന്നു '''ഡോ. ബി ഉമാദത്തൻ'''. ==ജീവിതരേഖ== [[1946]] മാർച്ച് 12 ന് സംസ്കൃത പണ്ഡിതനും ഗ്രന്ഥകാരനുമായിരുന്ന പ്രഫ. കെ. ബാലരാമപ്പണിക്കരുടെയും ചാവർകോട് ജി. വിമലയുടെയും മകനായി തിരുവനന്തപുരത്തെ വർക്കലയിൽ ജനനം. [[തിരുവനന്തപുരം]], [[ആലപ്പുഴ]], [[കോട്ടയം]], [[തൃശ്ശൂർ]], മെഡിക്കൽ കോളേജുകളിൽ പ്രഫസറും വകുപ്പ് തലവനും പൊലീസ് സർജനുമായിരുന്നു. <ref name="ref1">മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം [https://www.mathrubhumi.com/print-edition/kerala/dr-b-umadathan-passed-away-1.3925200] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190720034959/https://www.mathrubhumi.com/print-edition/kerala/dr-b-umadathan-passed-away-1.3925200 |date=2019-07-20 }} ശേഖരിച്ചത് 2019 ജൂലൈ 20</ref> ഗവ മെഡിക്കോ ലീഗൽ എക്സ്പെർട്ട് ആൻഡ് കൺസൾട്ടന്റ്, കേരള പൊലീസിന്റെ മെഡിക്കോ ലീഗൽ ഉപദേശകൻ, ലിബിയ സർക്കാരിന്റെ മെഡിക്കോ ലീഗൽ കൺസൾട്ടന്റ് തുടങ്ങിയ നിലകളിൽ സേവനം അനുഷ്ഠിച്ചു. തിരുവനന്തപുരം മെഡിക്കൽ കോളേജിൽനിന്ന് എം.ബി.ബി.എസും പിന്നീട് എം.ഡി.യും പാസായി. മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിൽ ട്യൂട്ടറായാണ് ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചത്. തിരുവനന്തപുരം, ആലപ്പുഴ, കോട്ടയം, തൃശ്ശൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജുകളിൽ പ്രൊഫസറും വകുപ്പ് തലവനും പോലീസ് സർജനുമായിരുന്നു. തിരുവനന്തപുരം മെഡിക്കൽ കോളേജ് പ്രിൻസിപ്പൽ, സ്റ്റേറ്റ് മെഡിക്കോ ലീഗൽ അഡ്വൈസർ എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. അമൃത മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ മെഡിക്കൽ ഓഫീസറും ഫൊറൻസിക് വകുപ്പ് തലവനുമായിരുന്നു. കിംസ് ആശുപത്രിയുടെ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ ഡയറക്ടറുമായിരുന്നു. ഫൊറൻസിക് മെഡിസിൻ അടിസ്ഥാനമാക്കി പ്രധാനപ്പെട്ട പല കേസുകൾക്കും തുമ്പുണ്ടാക്കുന്നതിൽ കേരള പോലീസിനെ ഡോ. ഉമാദത്തൻ സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2019 ജൂലൈ 3-ന് വാർദ്ധക്യസഹജമായ അസുഖങ്ങളെത്തുടർന്ന് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു.<ref>{{cite news |title=ഫൊറൻസിക് സർജൻ ഡോ. ഉമാദത്തൻ അന്തരിച്ചു |url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2019/07/03/dr-b-umadathan-passed-away.html |accessdate=7 ജൂലൈ 2020 |agency=മലയാള മനോരമ |date=3 ജൂലൈ 2019}}</ref> ==ഔദ്യോഗിക ജീവിതം== [[1969]] ൽ മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിൽ ട്യൂട്ടറായി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ച ഡോ. ബി ഉമാദത്തൻ ഫോറൻസിക് മെഡിസിൻ പ്രൊഫസർ, കേരളാ പൊലീസിന്റെ മെഡിക്കൽ ലീഗൽ അഡൈ്വസർ തുടങ്ങിയ പദവികളിൽ സേവനം അനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. തിരുവനന്തപുരം, ആലപ്പുഴ, കോട്ടയം, തൃശ്ശൂർ, മെഡിക്കൽ കോളേജുകളിൽ പ്രഫസറും വകുപ്പ് തലവനും പൊലീസ് സർജനുമായിരുന്നു. ഗവ മെഡിക്കോ ലീഗൽ എക്സ്പെർട്ട് ആൻഡ് കൺസൾട്ടന്റ്, കേരള പൊലീസിന്റെ മെഡിക്കോ ലീഗൽ ഉപദേശകൻ, ലിബിയ സർക്കാരിന്റെ മെഡിക്കോ ലീഗൽ കൺസൾട്ടന്റ് തുടങ്ങിയ നിലകളിൽ സേവനം അനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. നിരവധി ശാസ്ത്രീയ ലേഖനങ്ങളും കുറ്റാന്വേഷണ സംബന്ധിയായ ഗ്രന്ഥങ്ങളും രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2001ൽ സർവീസിൽ നിന്ന് വിരമിച്ചു. <ref name="ref2"> മലയാള മനോരമ [https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2019/07/03/dr-b-umadathan-passed-away.html] ശേഖരിച്ചത് 2019 ജൂലൈ 20 </ref> ==കൃതികൾ== 1. ''പൊലീസ് സർജന്റെ ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകൾ'' 2. ''കുറ്റാന്വേഷണത്തിലെ വൈദ്യശാസ്ത്രം '' ''3. അവയവദാനം അറിയേണ്ടതെല്ലാം'' 4. ''കേരളത്തിന്റെ കുറ്റാന്വേഷണചരിത്രം '' 5. ''ഡൈവിങ് കവചവും ചിത്രശലഭവും'' (വിവർത്തനം) ==കേസന്വേഷണം== മിസ് കുമാരിയുടെ മരണം, ചാക്കോ വധം, പാനൂർ സോമൻ കേസ്, [[റിപ്പർ കൊലപാതകങ്ങൾ]] എന്നീ കേസുകളുടെ അന്വേഷണത്തിൽ പോലീസിനെ സഹായിക്കാൻ ഡോ. ഉമാദത്തൻ രംഗത്തുണ്ടായിരുന്നു. അഭയാക്കേസിലും അന്വേഷണസംഘത്തോടൊപ്പം അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.  ==അവലംബം== <references/> 9oz7odxkja4spdafpg7bn4rfoy75urx 0 478880 4675676 4670936 2026-10-12T19:30:10Z Shajinss 208313 [[വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ]] നീക്കം ചെയ്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4675676 wikitext text/x-wiki [[കേരളം]] സംസ്ഥാനത്തിലെ [[തിരുവനന്തപുരം]] ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ ഉപജില്ലയിലെ ഞെക്കാട് ഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗവൺമെൻറ് വിദ്യാലയമാണ് '''ഗവൺമെന്റ് വി എച്ച് എസ് എസ് ഞെക്കാട്'''. ഞെക്കാട് സ്കൂൾ എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. 1915-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഈ വിദ്യാലയം തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/42035|title=}}</ref> {{Infobox school | name = ഗവൺമെൻറ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ് ഞെക്കാട് | image = File:42035 TVM GGHSS Njekkad 01.jpg | image_size = 350px | caption = GVHSS Njekkad | location = ഞെക്കാട് | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.7526046|76.7728898 }} | other_name = ഞെക്കാട് സ്‌കൂൾ | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 01/06/1915<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/31086|42035=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/G.V.H.S.S._Njekkad | udisce_code = 32140100604 | Kerala_school_code = 42035 }} == ചരിത്രം == 1915 ജൂണിൽ‍ ഒരു ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ എന്ന നിലയിലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. ‍.പിന്നീട്‍ മിഡിൽ സ്കൂളായും തുടർന്ന് ഹൈസ്കൂളായും ഉയർത്തപ്പെട്ടു. 1994-ൽ വിദ്യാലയത്തിലെ വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കണ്ടറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു.2014 ൽ വിദ്യാലയത്തിലെ ഹയർ സെക്കണ്ടറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. 2019 ൽ ഈ സ്കൂളിനെ സമ്പൂർണ ഹൈടെക് വിദ്യാലയമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == ആറ് ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഹൈസ്കൂളിന് 7 കെട്ടിടങ്ങളിലായി 48 ക്ലാസ് മുറികളും വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കണ്ടറിക്ക് ഒരു കെട്ടിടത്തിലായി 6 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. ഹയർ സെക്കണ്ടറിക്ക് 6 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട് അതിവിശാലമായ ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂളിനും യു.പി ക്കും വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കണ്ടറിക്കും വെവ്വേറെ കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുകളുണ്ട്. നാലു ലാബുകളിലുമായി ഏകദേശം അമ്പതോളം കമ്പ്യൂട്ടറുകളുണ്ട്. രണ്ട് ലാബുകളിലും ബ്രോഡ്ബാന്റ് ഇന്റർനെറ്റ് സൗകര്യം ലഭ്യമാണ്. ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== * ഡോക്ടർ കെ പി ഹരിദാസ് ചെയർമാൻ ലോർഡ്‌സ് ഹോസ്പിറ്റൽ . * ഞെക്കാട് രാജ് പ്രശസ്തനായ സീരിയൽ ഫിലിം സ്റ്റാർ. * ഞെക്കാട് ശശി പ്രശസ്ത കഥാ പ്രാസംഗികൻ . * വിക്രമൻ നായർ റിട്ടയേർഡ് കെ എസ് ഇ ബി ചീഫ് എഞ്ചിനീയർ ഇലട്രിസിറ്റി റെഗുലേറ്ററി കമ്മീഷൻ മെമ്പർ . * ഡോക്ടർ പ്രൊഫ: മണികണ്ഠൻ നായർ പ്രിൻസിപ്പൽ ഗവ: കോളേജ് ആറ്റിങ്ങൽ . * കെ കെ സജീവ് സംസ്ഥാന അധ്യാപക അവാർഡ് ജേതാവ്(2018). == ചിത്രശാല == <gallery> പ്രമാണം:42035 TVM GGHSS Njekkad 01.jpg </gallery> [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] prliuy3inrwpl80gsvcnz09kydq0exy 4675759 4675676 2026-10-13T08:32:36Z Shajinss 208313 /* ചരിത്രം */ 4675759 wikitext text/x-wiki [[കേരളം]] സംസ്ഥാനത്തിലെ [[തിരുവനന്തപുരം]] ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ ഉപജില്ലയിലെ ഞെക്കാട് ഗ്രാമത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗവൺമെൻറ് വിദ്യാലയമാണ് '''ഗവൺമെന്റ് വി എച്ച് എസ് എസ് ഞെക്കാട്'''. ഞെക്കാട് സ്കൂൾ എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. 1915-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഈ വിദ്യാലയം തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/42035|title=}}</ref> {{Infobox school | name = ഗവൺമെൻറ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ് ഞെക്കാട് | image = File:42035 TVM GGHSS Njekkad 01.jpg | image_size = 350px | caption = GVHSS Njekkad | location = ഞെക്കാട് | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.7526046|76.7728898 }} | other_name = ഞെക്കാട് സ്‌കൂൾ | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 01/06/1915<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/31086|42035=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/G.V.H.S.S._Njekkad | udisce_code = 32140100604 | Kerala_school_code = 42035 }} == ചരിത്രം == 1915 ജൂണിൽ‍ ഒരു ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ എന്ന നിലയിലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. ‍പിന്നീട്‍ മിഡിൽ സ്കൂളായും തുടർന്ന് ഹൈസ്കൂളായും ഉയർത്തപ്പെട്ടു. 1994-ൽ വിദ്യാലയത്തിലെ വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കണ്ടറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. 2014 ൽ വിദ്യാലയത്തിലെ ഹയർ സെക്കണ്ടറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. 2019 ൽ ഈ സ്കൂളിനെ സമ്പൂർണ ഹൈടെക് വിദ്യാലയമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == ആറ് ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഹൈസ്കൂളിന് 7 കെട്ടിടങ്ങളിലായി 48 ക്ലാസ് മുറികളും വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കണ്ടറിക്ക് ഒരു കെട്ടിടത്തിലായി 6 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. ഹയർ സെക്കണ്ടറിക്ക് 6 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട് അതിവിശാലമായ ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂളിനും യു.പി ക്കും വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കണ്ടറിക്കും വെവ്വേറെ കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുകളുണ്ട്. നാലു ലാബുകളിലുമായി ഏകദേശം അമ്പതോളം കമ്പ്യൂട്ടറുകളുണ്ട്. രണ്ട് ലാബുകളിലും ബ്രോഡ്ബാന്റ് ഇന്റർനെറ്റ് സൗകര്യം ലഭ്യമാണ്. ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== * ഡോക്ടർ കെ പി ഹരിദാസ് ചെയർമാൻ ലോർഡ്‌സ് ഹോസ്പിറ്റൽ . * ഞെക്കാട് രാജ് പ്രശസ്തനായ സീരിയൽ ഫിലിം സ്റ്റാർ. * ഞെക്കാട് ശശി പ്രശസ്ത കഥാ പ്രാസംഗികൻ . * വിക്രമൻ നായർ റിട്ടയേർഡ് കെ എസ് ഇ ബി ചീഫ് എഞ്ചിനീയർ ഇലട്രിസിറ്റി റെഗുലേറ്ററി കമ്മീഷൻ മെമ്പർ . * ഡോക്ടർ പ്രൊഫ: മണികണ്ഠൻ നായർ പ്രിൻസിപ്പൽ ഗവ: കോളേജ് ആറ്റിങ്ങൽ . * കെ കെ സജീവ് സംസ്ഥാന അധ്യാപക അവാർഡ് ജേതാവ്(2018). == ചിത്രശാല == <gallery> പ്രമാണം:42035 TVM GGHSS Njekkad 01.jpg </gallery> [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] 4yrz5o1gg08x8cj3cg14o451mh8616p 0 478885 4675677 4674255 2026-10-12T19:30:46Z Shajinss 208313 [[വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ]] നീക്കം ചെയ്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4675677 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Government Higher Secondary School for Girls Cottonhill}} [[കേരളം]] സംസ്ഥാനത്തിലെ [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം]] ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ സൗത്ത് ഉപജില്ലയിൽ [[തിരുവനന്തപുരം]] നഗരത്തിലെ വഴുതക്കാട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പെൺകുട്ടികൾക്കായുള്ള ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ കോട്ടൺഹിൽ'''. നഗരത്തിന്റെ തിരക്കുകൾക്കിടയിലും ഗൃഹാതുരത്വമുണർത്തുന്ന ഗ്രാമീണസൗന്ദര്യവും ശാന്തതയും ഇവിടെ അനുഭവപ്പെടുന്നു. പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ സംരക്ഷണ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കാളികളായി കൊണ്ട് അതിവേഗം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു സമൂഹത്തിൽ സ്വയം മനസ്സിലാക്കാനും സമൂഹത്തിന് സംഭാവന നൽകാനും വിജയിക്കാനും സ്കൂൾ വിദ്യാർത്ഥികളെ സജ്ജമാക്കുക, അങ്ങനെ ലോകത്തെ മികച്ച ഇടമായി സ്കൂളിനെ മാറ്റുക എന്നതാണ് ഈ സ്കൂളിന്റെ ദർശനം. {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ കോട്ടൺഹിൽ | image = പ്രമാണം:43085 TVM GGHSS Cottonhill.JPG | image_size = 250px | caption = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് എച്ച്.എസ്.എസ്. കോട്ടൺഹിൽ | location = തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.50236 | 76.96263}} | other_name = GGHSS Cottonhill | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 01/06/1935<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|43085=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = സ‌ർക്കർ, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | grades = 5 - 12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/sw/3r2 | udisce_code = 32141100310 | Kerala_school_code = 43085 }} == ചരിത്രം == വിദ്യാഭ്യാസ ഉന്നമനത്തിൽ ശ്രദ്ധചെലുത്തിയിരുന്ന മഹാരാജാക്കൻമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരായിരുന്ന തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവ് നാഗർകോവിലെ എൽ.എം.എസ് സെമിനാരിയിൽ നിന്നും മിഷണറി പ്രവർത്തകനായിരുന്ന റോബർട്ടിനെ വിളിച്ചു വരുത്തി 1834-ൽ തിരുവനന്തപുരം ആയുർവേദകോളേജിനു സമീപം തുടങ്ങിയ വിദ്യാഭ്യാസ സംരംഭമാണ് ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചത്. തുടർന്ന് മഹാരാജാവായിരുന്ന [[ഉത്രം തിരുനാൾ മാർത്താണ്ഡവർമ്മ|ഉത്രം തിരുനാൾ]] സ്ത്രീകളുടെ ഉന്നമനത്തിനും വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും വേണ്ടി ഒരു സൗജന്യ പെൺപള്ളിക്കൂടം 1835 ൽ സ്ഥാപിക്കുകയുണ്ടായി. അന്നത്തെ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളായിരുന്ന തിരുവിതാംകൂർ, കൊച്ചി, മലബാർ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസം പ്രചരിച്ചു തുടങ്ങിയ കാലമായിരുന്നു അത്. ഈ സ്ക്കൂൾ '''ദ മഹാരാജാ ഫ്രീ''' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു. ഇത് അക്കാലത്ത് പ്രവർത്തിച്ചു വന്നത് ഇന്ന് പാളയത്തുള്ള ഗവൺമെന്റ് സംസ്കൃത കോളേജ് നിലനില്ക്കുന്ന കെട്ടിടത്തിലാണ്. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ. [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സി.പി.രാമസ്വാമി അയ്യർ]] ഇതിനെ മൂന്നായി തിരിച്ച് പരുത്തിക്കുന്ന്, ബാർട്ടൺഹിൽ, മണക്കാട് എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിൽ മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചു. വളരെക്കാലം പരുത്തിക്കുന്ന് സ്ക്കൂൾ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. ഈ സ്ക്കൂൾ പിന്നീട് കോട്ടൺഹിൽ സ്ക്കൂൾ എന്നറിയപ്പെടുവാൻ തുടങ്ങി. ഈ സ്ക്കൂളിന്റെ തുടക്കത്തിൽ പ്രൈമറി, അപ്പർപ്രൈമറി ഹൈസ്ക്കൂൾ എന്നീ വിഭാഗങ്ങൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. 1935-ൽ ഈ സ്ക്കൂൾ അപ്ഗ്രേഡ് ചെയ്യുകയും പ്രൈമറി വിഭാഗം ഈ സ്ക്കൂളിൽ നിന്നും മാറ്റുകയും ചെയ്തു. അക്കാലത്ത് പ്രൈമറി വിഭാഗം ആൺകുട്ടികൾക്കും പെൺകുട്ടികൾക്കും ഒന്നിച്ചുള്ളതായിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം 1970 കളുടെ മദ്ധ്യത്തിൽ ഈ സ്ക്കൂൾ രണ്ടായി വിഭജിക്കുന്നതിനുള്ള തീരുമാനം ഗവൺമെന്റ് കൈകൊള്ളുകയുണ്ടായി. എന്നാൽ പൊതുജനങ്ങളുടെയും രക്ഷിതാക്കളുടെയും പ്രതിഷേധത്തെ തുടർന്ന് അത് നിർത്തി വയ്ക്കുവാൻ ഗവൺമെന്റ് ബാദ്ധ്യസ്ഥരായി. അന്നു മുതൽ ഭരണസൗകര്യത്തിനായി രണ്ട് പ്രഥമാദ്ധ്യാപികമാരെ നിയമിച്ചു തുടങ്ങി. ഒരു പക്ഷേ കേരളത്തിൽ തന്നെ ആദ്യമാണെന്ന് തോന്നുന്നു ഇത്തരമൊരു നടപടി. സർക്കരിന്റെ അധീനതയിലുള്ള സ്ക്കൂളുകളിൽ തലയെടുപ്പോടെ നിൽക്കുന്ന വിദ്യാലയമാണ് കോട്ടൺഹിൽ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്ക്കൂൾ. എസ്.എസ്.എൽ.സി പരീക്ഷയിൽ വർഷം തോറും ആയിരമോ അതിലധികമോ വിദ്യാർത്ഥിനികളെ പരീക്ഷക്കിരുത്തി ഉന്നതവിജയം കരസ്ഥമാക്കുന്ന ഈ സ്ക്കൂളിന്, കേരള വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പു മന്ത്രിയായിരുന്ന ചാക്കീരി അഹമ്മദുകുട്ടിയുടെ പേരിലുള്ള റോളിങ്ങ് ട്രോഫി അടുത്തടുത്ത് 8 പ്രാവശ്യം നേടാനുള്ള ഭാഗ്യം ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. 1997-ൽ അന്നത്തെ സർക്കാരിന്റെ നയമനുസരിച്ച് പ്രീഡിഗ്രി കോഴ്സ് കോളേജിൽ നിന്ന് മാറ്റി സ്ക്കൂളുകളിൽ +2 കോഴ്സ് അനുവദിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. തുടക്കത്തിൽ ഒരു സയൻസ് ബാച്ചും ഒരു ഹ്യുമാനിറ്റീസ് ബാച്ചും അനുവദിച്ചു. 1997 നവംബർ 25ന് അന്നത്തെ കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ഇ.കെ. നായനാർ]] ഈ സ്ക്കൂളിൽ വച്ച് +2 കോഴ്സിന്റെ സംസ്ഥാന തല ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിക്കുകയുണ്ടായി. ആദ്യം സയൻസിനും ഹ്യുമാനിറ്റീസിനും ഓരോ ബാച്ചു വീതം അനുവദിച്ച ഈ സ്ക്കൂളിന് ഇന്ന് +1നും +2വിനുമായി പത്തുവീതം ബാച്ചുകൾ ഉണ്ട്. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == 5 മുതൽ 12 വരെ ക്ലാസുകളിലായി ഏകദേശം 4000 കുട്ടികൾ പഠിക്കുന്ന വിദ്യാലയമാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് എച്ച്.എസ്.എസ്. കോട്ടൺഹിൽ. 4 ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സ്കൂളിന് 9 കെട്ടിടങ്ങളിലായി വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലായി 100 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്.കഴിഞ്ഞ സർക്കാരിന്റെ കാലത്തു അനുവദിച്ചുതന്ന 16 കോടിയുടെ ബഹുനില കിഫ്‌ബി മന്ദിരം സ്‌കൂളിന് രാജകീയ പ്രൗഢി പകരുന്നു. ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കോട്ടൺഹിൽ സ്കൂൾ സമൂഹത്തിന്റെ വിവിധ മേഖലകളിൽ പ്രശ്സ്തരായ ധാരാളം വ്യക്തികളെ വാർത്തെടുത്തിട്ടുണ്ട്. അവരിൽ ചിലർ പ്രൊഫ. [[ഹൃദയകുമാരി]], [[സുഗതകുമാരി]], [[നളിനി നെറ്റോ]] ഐ എ എസ്, [[ആർ. ശ്രീലേഖ|ആർ.ശ്രീലേഖ]] ഐ.പി.എസ്, [[കെ.എസ്. ചിത്ര|കെ.എസ്.ചിത്ര]], ഡോ.രാജമ്മ രാജേന്ദ്രൻ, [[മല്ലിക സുകുമാരൻ|മല്ലികാ സുകുമാരൻ]], രാഖി രവികുമാർ, ബിന്ദു പ്രദീപ്, ലക്ഷ്മി ഗോപാലകൃഷ്ണൻ, കെ.എ.ബീന, ഡോ. കോമളവല്ലി അമ്മ, പത്മജാ രാധാകൃഷ്ണൻ, അഞ്ജിത എസ്.ശങ്കർ, എടപ്പഴിഞ്ഞി ശാന്തകുമാരി ടീച്ചർ, അംബിക ടീച്ചർ തുടങ്ങി ജീവിതത്തിന്റെ വിവിധ മേഖലകളിൽ വ്യക്തി മുദ്ര പതിപ്പിച്ച വ്യക്തികൾ ധാരാളമാണ്. == ചിത്രശാല == <gallery> പ്രമാണം:43085 TVM GGHSS Cottonhill Main building.JPG പ്രമാണം:43085 TVM GGHSS Cottonhill.JPG പ്രമാണം:43085 TVM GGHSS Cottonhill Entrance .JPG </gallery> == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://web.archive.org/web/20100608094747/http://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] * ബ്ലോഗ് [https://cottonhillit.blogspot.com/ https://cottonhillit.blogspot.com/] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * യൂട്യൂബ് ചാനൽ https://www.youtube.com/c/CottonhillDelights * ഫേസ്‌ബുക്ക് https://www.facebook.com/Govt.GHSS.Cottonhill/ * ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം https://instagram.com/govt.ghss.cottonhill?utm_medium=copy_link == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ സർക്കാർ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] 55wckps7bwr7knuehki4hr4v02ohiu2 0 481427 4675681 4559199 2026-10-12T19:48:47Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675681 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Hypernova}} [[Image:SN 2006gy, NASA illustration.jpg|thumb|right|260px|NASA artist's impression of the explosion of [[SN 2006gy]], a superluminous supernova]] അതി തീവ്ര പ്രകാശത്തോടു കൂടിയ [[സൂപ്പർനോവ|സൂപ്പർനോവകളെയാണ്]] '''ഹൈപ്പർനോവ''' എന്നറിയപ്പെടുന്നത് '''(സൂപ്പർ-ലൂമിനസ് സൂപ്പർനോവ:SLSN)'''.<ref>http://astronomy.swin.edu.au/cosmos/H/Hypernova {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഇത് ഒരു തരം സ്റ്റെല്ലാർ സ്ഫോടനമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. സാധാരണ സൂപ്പർനോവയേക്കാൾ 10 അല്ലെങ്കിൽ അതിൽ കൂടുതൽ ഇരട്ടി പ്രകാശമാനമായിരിക്കും ഹൈപ്പർനോവകൾക്കുള്ളത്.<ref>{{Cite web |url=https://www.scienceabc.com/nature/universe/what-is-a-hypernova.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-08-13 |archive-date=2019-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190813093541/https://www.scienceabc.com/nature/universe/what-is-a-hypernova.html |url-status=dead }}</ref> ==ഹൈപ്പർനോവകളുടെ പ്രവർത്തനം== ==തരംതിരിവുകൾ == ==ഇതും കാണുക== * [[സൂപ്പർനോവ]] ==അവലംബം== {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:ഭൗതികപ്രതിഭാസങ്ങൾ]] aov3h2wq8c8irlvo1aglqq0mvchmu7d 0 481821 4675685 3206305 2026-10-12T23:23:44Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675685 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|threadfin acara }} {{Speciesbox | image = Acarichthys heckeli.JPG | image_caption = adult | parent_authority = [[Carl H. Eigenmann|C. H. Eigenmann]], 1912 | taxon = Acarichthys heckelii | display_parents = 3 | authority = ([[Johannes Peter Müller|J. P. Müller]] & [[Franz Hermann Troschel|Troschel]], 1849) | synonyms = *''Acara heckelii'' <small>Müller & Troschel, 1849</small> *''Geophagus thayeri'' <small>[[Franz Steindachner|Steindachner]], 1875</small> *''Acara subocularis'' <small>[[Edward Drinker Cope|Cope]], 1878</small> | synonyms_ref = <ref name = FishBase>{{FishBase|Acarichthys|heckelii|month=June|year=2018}}</ref> }} [[സിക്ലിഡ്]]കുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട ഒരു [[തെക്കേ അമേരിക്ക]]ൻ ഇനം മത്സ്യമാണ് '''അകാരകൾ'''. ഇവയുൾപ്പെട്ട [[അകാരിതൈസ്]] ഒരു [[ഏകവർഗ്ഗം|ഏകവർഗ്ഗ]] ജനുസ്സാണ്. അതായത് ഈ ജനുസ്സിൽ ഒരു സ്പീഷീസ് മാത്രമേ ഉള്ളൂ. ഇതിന്റെ ചിറകിന്റെ പ്രത്യേകതകൊണ്ട് '''threadfin acara''' എന്നാണ് സാമാന്യനാമമായി ആംഗലത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്<ref name=Tan>{{cite journal |author1=Tan, H.H. |author2=Lim, K.K.P. |year=2008 |title=''Acarichthys heckelii'' (Müller & Troschel), an introduced cichlid fish in Singapore |journal=Nature in Singapore |volume=2008 |issue=1 |pages=129–133 |url=https://www.researchgate.net/profile/Heok_Tan/publication/242318524_ACARICHTHYS_HECKELII_(MLLER__TROSCHEL)_AN_INTRODUCED_CICHLID_FISH_IN_SINGAPORE/links/541639900cf2788c4b35bc19.pdf }}</ref>. ഇവ [[ആമസോൺ നദി]], [[എസ്സെക്വിബോ നദി]]പ്രദേശങ്ങളിൽ ആണ് സ്വാഭാവികമായ ആവാസവ്യവസ്ഥയിലാണ് ഉള്ളത്. അക്വേറിയം മത്സ്യവ്യാപാരത്തിൽ പ്രമുഖസ്ഥാനം ഈ മത്സ്യത്തിനുണ്ട്. ==വർഗ്ഗീകരണം== 1848ൽ മ്യൂളർ മുതൽ പല ശാസ്ത്രജ്ഞരും ഇതിനെ അകാര ഹെക്കെലി എന്ന പേരിട്ടു. 1912-ൽ ആണ് അകാരിതൈസ് എന്ന ജനുസ്സിൽ പെടുത്തിയത്.<ref name=Leibel>{{cite web |url=http://www.cichlidae.com/article.php?id=59 |title=Heckel's Thread-Finned Acara ''Acarichthys heckelii'' (Mueller and Troschel 1848) |author=Leibel, Wayne |date=15 August 1997 |work=The Cichlid Room Companion |publisher= |accessdate=27 July 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190816125850/https://cichlidae.com/article.php?id=59 |archive-date=2019-08-16 |url-status=dead}}</ref> യോഹാൻ ജേക്കബ് ഹെക്കെൽ എന്ന വിയന്ന മ്യൂസിയം ഡയറക്റ്റർ ആണ് തനിക്ക് അയച്ചുകിട്ടിയ ഈ മത്സ്യത്തിനു ത്രഡ്ഫിൻ അക്കാര എന്ന പേർ നൽകിയത<ref>[http://www.nhm-wien.ac.at/en/research/_zoology_vertebrates/fish_collection_/history Naturhistorisches Museum Wien] History of the Fish Collection</ref> [[സിക്ലിഡ്|സിക്ലിഡ്കളെ]]കുറിച്ച ആധികാരികമായി പഠിച്ച ആദ്യകാലവ്യക്തിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം <ref name = ETYFish>{{cite web | url = http://www.etyfish.org/cichlidae7/ | title = Order CICHLIFORMES: Family CICHLIDAE: Subfamily CICHLINAE (d-w) | accessdate= 17 November 2018 | author1 = Christopher Scharpf | author2 = Kenneth J. Lazara | last-author-amp = yes | work = The ETYFish Project Fish Name Etymology Database | publisher = Christopher Scharpf and Kenneth J. Lazara | date = 22 September 2018}}</ref> ==വിവരണം== [[File:Acarichthys heckelii - subadulte 03.jpg|thumb|Subadult]] കനം കുറഞ്ഞ ആഴം കൂടിയശരീരമുള്ള ഒരു മത്സ്യമാണ് അകാര. ചാരനിറഞ്ഞ വെള്ളീനിറമാണ് ശരീരത്തിനെ മേൽഭാഗത്തിന്. വെള്ളി വരകളോടുകൂടിയ മെലിഞ്ഞ ഉദരം. കണ്ണിനുതാഴെ ഒരു കുത്തനെ കറുത്ത പാടുണ്ട്..<ref name=Tan/> ==വിതരണം== [[തെക്കേ അമേരിക്ക|തെക്കേ അമേരിക്കയിലെ]] [[ആമസോൺ നദി|ആമസോൺ]] [[എസ്സെക്വിബോ നദി|എസ്സേക്വിബോ]] പ്രദേശങ്ങളാണ് ഇവ കാണപ്പെടുന്നത്.[[സിംഗപ്പൂർ]], [[പൂർവ്വേഷ്യ|കിഴക്കൻ ഏഷ്യ]], എന്നിവിടങ്ങളിൽ പ്രചാരം ലഭിച്ചു, തെക്കനമേരിക്കൻ [[സിക്ലിഡ്|സിക്ലിഡു]]കളീൽ ഏഷ്യയിൽ പ്രചാരമേറിയ മത്സ്യങ്ങളിൽ പ്രമുഖസ്ഥാനം അകാരക്കുണ്ട്.<ref>{{cite book|author1=Ng, Peter K.L.|author2=Corlett, Richard|author3=Tan, Hugh T.W.|title=Singapore Biodiversity: An Encyclopedia of the Natural Environment and Sustainable Development|url=https://books.google.com/books?id=D1oW0EquxDAC&pg=PA264|year=2011|publisher=Editions Didier Millet|isbn=978-981-4260-08-4 |page=264}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} {{Wikispecies|Acarichthys heckelii}} {{Taxonbar|from=Q1577312}} 2a7syoisbrksahsc5kwziw8vymstjv0 0 482110 4675760 3624267 2026-10-13T08:51:49Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675760 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = [[Andaman & Nicobar Islands]] | official_name = | native_name = | native_name_lang = | other_name = | settlement_type = Lok Sabha constituency | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | nickname = | pushpin_map = India Andaman and Nicobar Islands | pushpin_label_position = | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Andaman and Nicobar Islands, India | coordinates = | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[Andaman and Nicobar Islands]] | established_title = Established | established_date = 1956-11-01 | founder = | named_for = | seat_type = Capital | seat = [[Port Blair]] | government_type = | governing_body = | leader_title1 = Lt. Governor | leader_name1 = Admiral (Retd.) [[Devendra Kumar Joshi]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_total_km2 = 8249 | area_rank = 28th | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 380550 | population_as_of = | population_footnotes = | population_density_km2 = auto | population_rank = 32 | population_demonym = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code = | iso_code = [[ISO 3166-2:IN|IN-AN]] | registration_plate = | blank1_name_sec1 = No. of districts | blank1_info_sec1 = 3 | website = {{URL|www.and.nic.in//}} | footnotes = }} '''[[ആന്തമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകൾ|ആന്തമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകൾ]] [[ലോക്‌സഭ|ലോക്സഭാ]] മണ്ഡലം''' [[ലോക്‌സഭ|ഒരു ലോക്സഭാ]] ( [[പാർലമെന്ററി ജനാധിപത്യം|പാർലമെന്ററി]] ) മണ്ഡലമാണ്. [[കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശം|കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശമായ]] [[ആന്തമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകൾ|ആൻഡമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകൾ]], മുഴുവൻ മുഴുവൻ ആണ് ഈ മണ്ഡലത്തിന്റെ പരിധിയിലാണ്. 1967 ലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ് വരെ ഈ പ്രദേശത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന പാർലമെന്റ് അംഗത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തില്ലെങ്കിലും നേരിട്ട് രാഷ്ട്രപതി നിയമിക്കുകയായിരുന്നു പതിവ് <ref name="nom">{{Cite book|title=Andaman and Nicobar Islands: Development and Decentralization|last=Murthy|first=R. V. R.|publisher=Mittal Publication|year=2005|isbn=978-8183240499|page=45|language=English}}</ref> 1967 ന് ശേഷം പ്രായപൂർത്തിയായ അംഗങ്ങളെല്ലാം ചേർന്ന് പാർലമെന്റ് അംഗത്തെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. പാർലമെന്റിൽ ആദ്യമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗം കെ ആർ ഗണേഷ് ആയിരുന്നു . ഈ നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് കേന്ദ്രസർക്കാരിൽ മന്ത്രിയായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച ഒരേയൊരു അംഗമാണ് അദ്ദേഹം. ഈ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് 8 തവണ മനോരഞ്ജൻ വിജയിച്ചു. നിലവിലെ പാർലമെന്റ് അംഗം കുൽദീപ് റായ് ശർമയാണ് . == പാർലമെന്റ് അംഗങ്ങൾ == {{Party index link|Communist Party of India}} {{Party index link|Indian National Congress}} {{Party index link|Bharatiya Janata Party}} {| class="wikitable" ! [[ലോക്‌സഭ|ലോക്സഭ]] ! കാലാവധി ! എംപിയുടെ പേര് ! പാർട്ടി അഫിലിയേഷൻ |- | [[ഒന്നാം ലോക്‌സഭ|ആദ്യം]] | 1952-57 | [[ബിഷപ്പ്‌ ജോൺ റിച്ചാർഡ്സൺ|ജോൺ റിച്ചാർഡ്സൺ]] | നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു <ref name="1-ls">{{Cite web|url=http://164.100.47.194/loksabha/writereaddata/biodata_1_12/977.htm|title=First Lok Sabha Members Bioprofile - RICHARDSON, RT. REV. JOHN (Andaman and Nicobar Islands—Nominated—1952)|access-date=23 November 2017}}</ref> |- | രണ്ടാമത്തേത് | 1957-62 | ലച്മാൻ സിംഗ് | നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്തു - INC <ref name="2-ls">{{Cite web|url=http://164.100.47.194/loksabha/writereaddata/biodata_1_12/1375.htm|title=Second Lok Sabha Members Bioprofile - SINGH, SHRI LACHMAN, Cong., (Andaman and Nicobar Islands—Nominated—1957)|access-date=23 November 2017}}</ref> |- | മൂന്നാമത് | 1962-67 | നിരഞ്ജൻ ലാൽ | നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്തു - INC <ref name="3-ls">{{Cite web|url=http://164.100.47.194/loksabha/writereaddata/biodata_1_12/1574.htm|title=Third Lok Sabha Members Bioprofile - NIRANJAN LALL, SHRI, Cong., (Nominated—Andaman and Nicobar Islands—1962)|access-date=23 November 2017}}</ref> |- | നാലാമത്തെ | 1967-71 | കെ ആർ ഗണേഷ് | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |- | അഞ്ചാമത് | 1971-77 | കെ ആർ ഗണേഷ് | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |- | ആറാമത് | 1977-80 | മനോരഞ്ജൻ ഭക്ത | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |- | ഏഴാമത് | 1980-84 | മനോരഞ്ജൻ ഭക്ത | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |- | എട്ടാമത് | 1984-89 | മനോരഞ്ജൻ ഭക്ത | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |- | ഒൻപതാമത് | 1989-91 | മനോരഞ്ജൻ ഭക്ത | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |- | പത്താം | 1991-96 | മനോരഞ്ജൻ ഭക്ത | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |- | പതിനൊന്നാമത് | 1996-98 | മനോരഞ്ജൻ ഭക്ത | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |- | പന്ത്രണ്ടാമത് | 1998-99 | മനോരഞ്ജൻ ഭക്ത | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |- | പതിമൂന്നാമത് | 1999-2004 | ബിഷ്ണു പാ റേ | [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] |- | പതിനാലാമത് | 2004-2009 | മനോരഞ്ജൻ ഭക്ത | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |- | [[പതിനഞ്ചാം ലോക്‌സഭ|പതിനഞ്ചാമത്]] | 2009-2014 | ബിഷ്ണു പാ റേ | [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] |- | പതിനാറാമത് | 2014-2019 | ബിഷ്ണു പാ റേ | [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] |- | പതിനേഴാമത് | 2019-നിലവിലുള്ളത് | കുൽദീപ് റായ് ശർമ്മ | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |} == ഇതും കാണുക == * [[ലോക്‌സഭാമണ്ഡലങ്ങളുടെ പട്ടിക|ലോക്സഭയിലെ മണ്ഡലങ്ങളുടെ പട്ടിക]] * [https://www.indiancrux.info/2019/04/2019-andaman-nicobar-islands-lok-sabha-constituency-election-result.html 2019 ആൻഡമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകൾ ലോക്സഭാ നിയോജകമണ്ഡല തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങളും സ്ഥാനാർത്ഥികളുടെ പട്ടികയും] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190420063640/https://www.indiancrux.info/2019/04/2019-andaman-nicobar-islands-lok-sabha-constituency-election-result.html |date=2019-04-20 }} * [https://resultuniversity.com/election/andaman-nicobar-islands-lok-sabha ആൻഡമാൻ നിക്കോബാർ ദ്വീപുകൾ ലോക്‌സഭാ സീറ്റ് ഫലങ്ങൾ] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://www.indiaelections2014.info/parliament/2019/states/andaman_and_nicobar_islands/andaman_and_nicobar_islands/lok_sabha_parliamentary_election_2019_dates.html ആൻഡമാൻ നിക്കോബാർ ലോക് സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2019 തീയതിയും ഷെഡ്യൂളും] == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ലോകസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ]] md9x68dntc6doycl6djhmxe6mie43f9 0 495894 4675762 4672181 2026-10-13T09:03:45Z CommonsDelinker 756 "Sumanthkumar1.jpg" നീക്കം ചെയ്യുന്നു, [[c:User:Túrelio|Túrelio]] എന്ന കാര്യനിർവ്വാഹകൻ അത് കോമൺസിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. കാരണം: Not own work, available on internet even before 2019 https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies 4675762 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = സുമന്ത് കുമാർ | image = | birth_name = സുമന്ത് കുമാർ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1975|2|9}} | birth_place = [[ഹൈദരാബാദ്]], [[തെലങ്കാന]], ഇന്ത്യ | death_date = | alma_mater = [[Columbia College Chicago]] | occupation = നടൻ<br>നിർമ്മാതാവ് | relatives = See [[Daggubati-Akkineni Family]] | spouse(s) = {{marriage|[[കീർത്തി റെഡ്ഡി ]]|2004|2006|end=div.}} | years_active = 1999–present }} [[തെലുഗു ചലച്ചിത്രം|തെലുങ്ക് സിനിമയിലെ]] അഭിനയത്തിലൂടെ പ്രശസ്തനായ ഒരു ഇന്ത്യൻ നടനും നിർമ്മാതാവാണ് '''സുമന്ത്''' ('''സുമാന്ത് കുമാർ''' ). പരേതനായ [[അക്കിനേനി നാഗേശ്വരറാവു|അക്കിനേനി നാഗേശ്വര റാവുവിന്റെ]] മൂത്തമകൻ, സത്യം, ഗൗരി, ''ഗോദാവരി'', ''മധുമസമ്'', ഗോൽക്കൊണ്ട ഹൈസ്കൂൾ, മല്ലി രാവ. എന്നിവയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധേയമായ ചിത്രങ്ങൾ. == പശ്ചാത്തലവും വിദ്യാഭ്യാസവും == 1975 ഫെബ്രുവരി 9 ന് ഹൈദരാബാദിലാണ് സുമന്ത് ജനിച്ചത്. <ref name="thehindu.com">{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/i-am-not-resisting-any-woman/article1432760.ece|title='I am not resisting any woman' - HYDB|access-date=2016-12-01|date=|publisher=The Hindu|archive-url=https://web.archive.org/web/20151120034339/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-fridayreview/i-am-not-resisting-any-woman/article1432760.ece|archive-date=2015-11-20|url-status=dead}}</ref> [[അക്കിനേനി നാഗേശ്വരറാവു|അക്കിനേനി നാഗേശ്വര റാവുവിന്റെ]] മൂത്ത മകനായ സുരേന്ദ്ര യർലഗദ്ദയുടെയും പരേതനായ സത്യവതി അക്കിനേനിയുടെയും ഏക മകനാണ്. ജനിച്ച് ഏതാനും മാസങ്ങൾക്കുശേഷം, സുമന്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ അവർ താമസിക്കുന്ന യുഎസിലേക്ക് മടങ്ങി. അന്തരിച്ച മാതൃപിതാവ് [[അക്കിനേനി നാഗേശ്വരറാവു|അക്കിനേനി നാഗേശ്വര റാവുവിന്റെ]] അഭ്യർഥന മാനിച്ചാണ് സുമന്ത് ഇന്ത്യയിൽ തുടർന്നത്. ഹൃദയ ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് ശേഷം സിനിമകളിൽ നിന്ന് ഇടവേളയിലായിരുന്നു അദ്ദേഹം. തന്റെ തിരക്കേറിയ അഭിനയ ജീവിതം സ്വന്തം മക്കളുമായി പിതൃത്വം പൂർണ്ണമായി അനുഭവിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് തടഞ്ഞുവെന്ന് രണ്ടാമത്തേത് പലപ്പോഴും പറഞ്ഞിരുന്നു, അതിനാൽ തന്റെ ആദ്യത്തെ കൊച്ചുമകനെ തന്നെ വളർത്താൻ അദ്ദേഹം ആഗ്രഹിച്ചു. അതിനാൽ സുമന്തിനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുത്തശ്ശിമാർ ദത്തെടുത്തു. <ref>{{Cite web|url=http://www.greatandhra.com/viewnews.php?id=32169&cat=1&scat=5|title=Sumanth Said Yes For Second Marriage|access-date=2013-03-18|date=2011-09-18|website=Greatandhra.com|archive-date=2015-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20150210085357/http://www.greatandhra.com/viewnews.php?id=32169&cat=1&scat=5|url-status=dead}}</ref> === കുടുംബം === സുമന്തിന്റെ അച്ഛൻ സുരേന്ദ്ര യര്ലഗദ്ദ ഒരു സിനിമ നിർമ്മാതാവായിരുന്നു, ''[[ശിവൻ|ശിവ]]'', ''റാവു , ഗാരി ഇല്ലു'', ''ഗായം,മുഛത്തഗ മുഗ്ഗുരു,'' ''കളക്ടർ ഗാരി അബ്ബായി'' , പോലുള്ള നിരവധി ഹിറ്റ് ചിത്രങ്ങൾ അദ്ദേഹം നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. സുമന്തിന് ഒരു അനുജത്തി ഉണ്ട്, അന്നപൂർണ സ്റ്റുഡിയോയുടെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്ടറായ സുപ്രിയ യർലഗദ്ദ. പ്രമുഖ നടൻ [[അക്കിനേനി നാഗാർജുന|നാഗാർജുന അക്കിനേനി]]<nowiki/>യും പരേതനായ പ്രശസ്ത നിർമ്മാതാവ് ഡി രാമനായിഡുവും അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതൃ അമ്മാവനാണ്. കൂടാതെ, നടന്മാരായ [[വെങ്കടേശ്|വെങ്കിടേഷ് ദഗ്ഗുബതി]], റാണ ദഗ്ഗുബതി, നാഗ ചൈതന്യ, അഖിൽ അക്കിനേനി, എന്നിവരാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കസിൻസ്; . 2004 ഓഗസ്റ്റിൽ സുമന്ത് മുൻ നടി കീർത്തി റെഡ്ഡിയെ വിവാഹം കഴിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, 2006 ൽ അവർ സൗഹാർദ്ദപരമായി വിവാഹമോചനം നേടി. <ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/fr/2008/01/11/stories/2008011150680400.htm|title=Archive News|access-date=2016-12-01|date=|publisher=The Hindu|archive-date=2011-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20110406161032/http://www.hindu.com/fr/2008/01/11/stories/2008011150680400.htm|url-status=dead}}</ref> 1999 ഏപ്രിൽ 15 ന് പുറത്തിറങ്ങിയ [[രാം ഗോപാൽ വർമ്മ|രാം ഗോപാൽ വർമ്മയുടെ]] ''പ്രേമ കഥയിൽ'' നായകനായി സുമന്ത് അഭിനയ ജീവിതം ആരംഭിച്ചു. മിതമായ വാണിജ്യവിജയം നേടിയ ആ സിനിമയിൽ, സുമന്ത് വളരെ മികച്ച അഭിനയം കാഴ്ച വെച്ചു, കൂടാതെ ചിത്രം ഒരുപാട് പ്രശംസ പിടിച്ചുപറ്റുകയും നിരവധി അവാാർഡുകൾ നേടുകയും ചെയ്തു . <ref>{{Cite web|url=http://www.fullhyderabad.com/profile/events/146/2/the-nandi-awards-for-1999-review|title=The Nandi Awards For 1999|website=fullhyderabad.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുത്ത ചിത്രമായ ''യുവകുടു'', കരുണാകരൻ സംവിധാനം ചെയ്തതായിരുന്നു. ഈ സിനിമ ബോക്സോഫീസിൽ വലിയ വിജയമായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂന്നാമത്തെ ചിത്രമായ ''പെല്ലി സംബന്ധം'' മുത്തച്ഛനായ [[അക്കിനേനി നാഗേശ്വരറാവു|അക്കിനേനി നാഗേശ്വര റാവുവിനൊപ്പം]] അഭിനയിക്കാൻ അവസരം നൽകി, സംവിധാനം ചെയ്തത് കെ. രാഘവേന്ദ്ര റാവു ആയിരുന്നു . എന്നിരുന്നാലും, ബോക്സോഫീസിൽ ശരാശരി ബിസിനസ്സ് മാത്രമേ ഈ ചിത്രത്തിന് കൈകാര്യം ചെയ്യാനായുള്ളൂ. ''സ്നേഹമാന്തെ ഐഡെറയുടെ'' കാര്യവും ഇതുതന്നെയായിരുന്നു, അവിടെ അമ്മാവൻ [[അക്കിനേനി നാഗാർജുന|നാഗാർജുന അക്കിനേനിക്കൊപ്പം അഭിനയിച്ചു]] . == ഫിലിമോഗ്രാഫി == {| class="wikitable" |+ കീ | style="background:#FFFFCC;" |{{dagger|alt=Films that have not yet been released}} | ഇതുവരെ റിലീസ് ചെയ്യാത്ത സിനിമകളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" ! വർഷം ! ഫിലിം ! പങ്ക് ! ഡയറക്ടർ ! കുറിപ്പുകൾ |- | 1999 | ''പ്രേമ കഥ'' | സൂരി | [[രാം ഗോപാൽ വർമ്മ]] | അരങ്ങേറ്റ സിനിമ |- | rowspan="2" | 2000 | ''യുവാകുഡു'' | ശിവ | എ. കരുണാകരൻ | |- | ''പെല്ലി സമ്പന്ധം'' | അജ്ഞാതം | കെ. രാഘവേന്ദ്ര റാവു | |- | rowspan="2" | 2001 | ''രമ്മ ചിലകംമ്മ'' | കാസി | തമ്മറെഡ്ഡി ഭരദ്വാജ | |- | ''സ്നേഹമന്ത് ഐഡെറ'' | ചന്ദ്രു | ബാലശേഖരൻ | |- | 2003 | ''സത്യം'' | സത്യം | സൂര്യ കിരൺ | |- | 2004 | ''ഗ ow റി'' | ഗ ow റി | ബി വി രമണ | |- | rowspan="2" | 2005 | ''ധന 51'' | ധന | ആർ. സൂര്യ കിരൺ | |- | ''മഹാനന്ദി'' | ശങ്കർ | വി. സമുദ്ര | |- | rowspan="2" | 2006 | ''ഗോദാവരി'' | RAM | ശേഖർ കമ്മുല | |- | ''ചിന്നോദു'' | ചിന്ന | കൻമണി | |- | 2007 | ''സഹപാഠികൾ'' | രവി | കെ. വിജയ ഭാസ്‌കർ | |- | 2008 | ''മധുമസം'' | സഞ്ജയ് | ചന്ദ്ര സിദ്ധാർത്ഥ | |- | rowspan="2" | 2009 | ''പൗരുഡു'' | അജയ് | രാജ് ആദിത്യ | |- | ''ബോണി'' | തീയതി | രാജ് പിപ്പല്ല | |- | rowspan="3" | 2011 | ''ഗോൽക്കൊണ്ട ഹൈസ്‌കൂൾ'' | സമ്പത്ത് | മോഹൻ കൃഷ്ണ ഇന്ദ്രഗന്തി | |- | ''രാജ്'' | രാജ് | വി എൻ ആദിത്യ | |- | ''ദഗ്ഗരാഗ ദൂരംഗ'' | ഗ ow തം | രവികുമാർ ചവാലി | |- | 2014 | ''ഇമോ ഗുർറാം എഗരവാച്ചു'' | ബുള്ളെബായി | ചന്ദ്ര സിദ്ധാർത്ഥ | |- | 2016 | ''നരുഡ ഡൊനോറുഡ'' | വിക്കി | മല്ലിക് റാം | |- | 2017 | ''മല്ലി റാവ'' | കാർത്തിക് | ഗ ow തം തിന്നാനുരി | |- | rowspan="2" | 2018 | സുബ്രഹ്മണ്യപുരം | കാർത്തിക് | സന്തോഷ് ജഗർലാപുടി | |- | ''ഇടം ജഗത്ത്'' | നിഷിത്ത് | അനിൽ ശ്രീകാന്തം | |- | rowspan="2" | 2019 | ''എൻ‌ടി‌ആർ: കത്തനായക്കുട്'' | rowspan="2" | [[അക്കിനേനി നാഗേശ്വരറാവു|അക്കിനേനി നാഗേശ്വര റാവു]] | rowspan="2" | ക്രിഷ് | |- | ''എൻ‌ടി‌ആർ: മഹാനായക്കുട്'' | |- |} [[വർഗ്ഗം:1975-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] 2fsf3r71px4uolseb22x04jge09p7rq 0 497340 4675732 3696396 2026-10-13T06:15:51Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675732 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Allegory of Fortune}} {{Infobox artwork | title = Allegory of Fortune | image_file = File:Salvator Rosa (Italian) - Allegory of Fortune - Google Art Project.jpg | painting_alignment = right | image_size = 333px | alt = | type = [[Oil painting|Oil painting on canvas]] | artist = [[Salvator Rosa]] | year = {{Start date|1658}} | height_metric = 200.7 | width_metric = 133 | height_imperial = | width_imperial = | condition = | city = | museum = [[J. Paul Getty Museum]] | coordinates = | owner = | url = }} [[ഇറ്റാലിയൻ]] ബറോക്ക് ചിത്രകാരനായ [[Salvator Rosa|സാൽവേറ്റർ റോസ]] 1658 അല്ലെങ്കിൽ 1659-ൽ ചിത്രീകരിച്ച എണ്ണച്ചായാചിത്രമാണ് '''അല്ലെഗൊറി ഓഫ് ഫോർച്യൂൺ.''' ഈ ചിത്രം ആദ്യം പരസ്യമായി പ്രദർശിപ്പിച്ചപ്പോൾ അത് ചിത്രകാരനെ ജയിലിലടയ്ക്കാനും സഭയ്‌ക്കുപുറത്താക്കാൻ കാരണമാകുകയും അത് വലിയ കോലാഹലത്തിന് ഇടയാക്കുകയും ചെയ്തു. 200.7 മുതൽ 133 സെന്റീമീറ്റർ വരെ (79.0 by 52.4 in) വലിപ്പമുള്ള ഈ ചിത്രം ചുരുക്കപ്പേര്‌ അടയാളപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും കാലനിശ്ചയമില്ലാത്തതാണ്. പ്രകൃതിദൃശ്യ ചിത്രങ്ങൾക്ക് പേരുകേട്ട റോസ പുരാണം, മന്ത്രവാദം, ഛായാചിത്രങ്ങൾ, ആക്ഷേപഹാസ്യം എന്നീ മേഖലകളിലും ചിത്രീകരണം നടത്തിയിരുന്നു.{{r|Dulwich}} 1978 മുതൽ [[കാലിഫോർണിയ]]യിലെ [[മാലിബു, കാലിഫോർണിയ|മാലിബുവിലുള്ള]] [[J. Paul Getty Museum|ജെ. പോൾ ഗെറ്റി മ്യൂസിയത്തിലാണ്]] ഈ ചിത്രം സംരക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നത്. == പശ്ചാത്തലം == മാർപ്പാപ്പ കോടതിയെ ആക്ഷേപഹാസ്യമായി നിന്ദിച്ച ബാബിലോണിയ ചിത്രീകരിച്ച അതേ സമയത്താണ് ഈ ചിത്രം നിർമ്മിച്ചത്. {{r|Sewell}}{{efn|''Babilonia'' was the term Rosa used when referring to Rome.{{sfnp|Fredericksen1991|p=543|ps=}}}} കലാ നിരൂപകൻ [[Brian Sewell|ബ്രയാൻ സെവെൽ]] പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ആക്ഷേപഹാസ്യചിത്രത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം തെറ്റായി വ്യാഖ്യാനിക്കാൻ കഴിയില്ല.{{r|Sewell}} [[Pope Alexander VII|അലക്സാണ്ടർ ഏഴാമൻ മാർപ്പാപ്പയുടെ]] രക്ഷാകർതൃത്വത്തിനെതിരായ ആക്ഷേപഹാസ്യ ആക്രമണമായതിനാൽ ചിത്രം പരസ്യമായി പ്രദർശിപ്പിക്കരുത് {{r|Grove}}എന്ന് റോസയുടെ സുഹൃത്തുക്കൾ സ്വകാര്യമായി കണ്ട ശേഷം അദ്ദേഹത്തിന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിരുന്നു.{{sfnp|Fredericksen|1980|p=18|ps=}} 1659-ൽ റോമിലെ [[പാന്തീയോൻ, റോം|പന്തീയോണിൽ]] ഈ ചിത്രം പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഇത് റോസയെ ജയിലിലടയ്ക്കുകയും സഭയ്ക്കു പുറത്താക്കുകയും ചെയ്തു. മാർപ്പാപ്പയുടെ സഹോദരൻ ഡോൺ മാർക്കോ ചിഗിയുടെ ഇടപെടൽ മാത്രമാണ് അദ്ദേഹത്തെ ഈ അപമാനത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിച്ചത്.{{sfnp|Fredericksen|1980|p=18|ps=}} ഒടുവിൽ, ചിത്രത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു വിശദീകരണം നൽകേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത റോസയ്ക്ക് ബോധ്യപ്പെട്ടു. മാനിഫെസ്റ്റോയുടെ നിയമപ്രകാരം അദ്ദേഹം ഇത് ചെയ്തു. കലാ എഴുത്തുകാരൻ [[James Elmes|ജെയിംസ് എൽമെസ്]] പറയുന്നതനുസരിച്ച്, "അദ്ദേഹത്തിന്റെ പന്നികൾ പള്ളിയിലെ അംഗങ്ങളല്ലെന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കോവർകഴുതകൾ അഭിനയിക്കുന്ന പ്രബോധകനല്ലെന്നും, കഴുതകൾ റോമൻ പ്രഭുക്കന്മാരല്ലെന്നും, പക്ഷികളും ഇരകളായ മൃഗങ്ങളും ഇറ്റലിയിലെ സ്വേച്ഛാധിപതികളല്ലെന്നും തെളിയിച്ചു. {{sfnp|Elmes|1825|p=92|ps=}} ==അവലംബം== '''Notes''' {{notelist}} '''Citations''' {{reflist|30em|refs= <ref name=Dulwich> {{cite web |url=http://dulwichonview.org.uk/2010/09/15/rosa-art-competition/ |title=Rosa Art Competition |publisher=Dulwich Gallery |accessdate=19 February 2015 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6WSeSPh2E?url=http://dulwichonview.org.uk/2010/09/15/rosa-art-competition/ |archivedate=19 February 2015 |url-status=live |mode=cs2}} </ref> <ref name=Grove> {{cite web |first=Helen |last=Langdon |title=Rosa, Salvator |work=Grove Art Online |publisher=Oxford University Press |accessdate=19 February 2015 |url=http://www.oxfordartonline.com/subscriber/article/grove/art/T073870 |url-access=subscription |mode=cs2}} </ref> <ref name=Sewell>{{citation |last=Sewell |first=Brian |title=Exhibition of the week |newspaper=The Evening Standard |date=16 September 2010 |url-access=subscription |via=[[Questia Online Library]] |url=https://www.questia.com/read/1G1-237234412 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150223183112/https://www.questia.com/read/1G1-237234412/where-the-wild-things-are-salvator-rosa-is-not-as |access-date=2020-01-18 |archive-date=2015-02-23 |url-status=dead}}</ref> }} '''ഗ്രന്ഥസൂചിക''' {{refbegin}} *{{citation |last=Elmes |first=James |title=The Arts and Artists: Or Anecdotes & Relics, of the Schools of Painting, Sculpture & Architecture |url=https://books.google.com/books?id=q8xAAAAAYAAJ&pg=PA91 |year=1825 |publisher=J. Knight & H. Lacey}} *{{citation |first=Burton B. |last=Fredericksen |title=Masterpieces of Painting in the J. Paul Getty Museum: First Edition |url=https://books.google.com/books?id=1NdTAgAAQBAJ&pg=PT44 |year=1980 |publisher=Getty Publications |isbn=978-0-89236-022-2}} *{{citation |first=Burton B. |last=Fredericksen |title=A Pair of Pendant Pictures by Claude Lorrain and Salvator Rosa from the Chigi Collection |journal=The Burlington Magazine |volume=133 |number=1061 |year=1991 |jstor=884891 }} *{{citation |last=Morgan |first=Lady Sydney |authorlink=Sydney, Lady Morgan |title=The Life and Times of Salvator Rosa |url=https://books.google.com/books?id=OPoDAAAAYAAJ&pg=GBS.PA16 |year=1824 |publisher=H. Colburn}} *{{citation |title=Two Salvator Rosas from Badminton |last=Nicolson |first=Benedict |journal=The Burlington Magazine |volume=99 |number=657 |year=1957 |jstor=872356 }} *{{citation |title=Salvator Rosa's Lost Painting of 'Fortuna' |last=Roworth |first=Wendy |journal=The Burlington Magazine |volume=117 |number=871 |year=1975 |jstor=878159 }} *{{citation |last=Viers |first=Carole Anne |title=The OULIPO and Art as Retrieval |url=https://books.google.com/books?id=wCtrjZpbdVcC&pg=PA86 |year=2008 |publisher=ProQuest |isbn=978-0-549-72075-1}} {{refend}} [[വർഗ്ഗം:സാൽ‌വേറ്റർ റോസ ചിത്രീകരിച്ച ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1658-ലെ പെയിന്റിംഗുകൾ]] dm2cw9hqomk1ngl7ogifzer4gsa4syr 2 509010 4675723 4665712 2026-10-13T05:37:27Z ~2026-54777-18 224108 /* */ 4675723 wikitext text/x-wiki {{Db|1=Spam}} Kamalprasanth (born 9 July 2006is an Indian film composer, singer, actor, songwriter, instrumentalist, orchestrator, conductor-arranger and lyricist who works in the Indian film industry, predominantly in Malayalam,Hindi,Tamil and Telugu. Widely regarded as one of the greatest Indian music composers, he is credited with introducing western musical sensibilities in the Indian film musical mainstream. Reputed [[Kamalprashanth|to]] be the prolific composer,[1] Kamal is known to have written the entire symphony in less than a month.[6][7][8] He is also a student in classical music chembai Music collage ,Chittur music collage ,Km conservatory ,Juliet music school London, Distance Learning .Kamal was vote time greatest film-music director of India.[10] Kamal is a indian businessman. He has claimed that he was a punk youngster who could not read or write muzic, that his first 13 businesses failed, and that by the time he was 21, he was deeply in debt to a family member. Yet his mother was always supportive, and after he sided with Alan Jacques, he gained a lot of knowledge. He has written about 2 novels and is an entrepreneur in addition to being an author. Also, he has inspired a great deal of people all around the world with his motivational talks and has established himself as a consultant. Do you want to learn more about his personal life, profession, and relationships while reading about his relationships and personal life? After that, scroll down to see more information. Kamal, who was born in india, south on july 9, 2002 , . He subsequently enrolled in a school in Vancouver, Canada, where he was bullied by other students for being an ordinary meek and reserved Asian lad. In addition, he attended and received his degree from chennai christain College {{short description|Indian composer and singer-songwriter}}{{Advert|date=July 2016}}{{Use Indian English|date=June 2015}} {{Use dmy dates|date=March 2017}}{{Infobox musical artist <!-- See Wikipedia:WikiProject Musicians -->|name=Kamal |background=solo_singer|image=|image_size=Img_4444.jpg|landscape=|caption=Raja in 2014|birth_name=Kamal TM|birth_date={{Birth date and age|2002|7|9|df=y}}|birth_place=[[Chennai]], [[Tamil Nadu]], [[India]]|origin=[[ArumbAkkam ]], [[Tamil Nadu, India]]|genre=[[Film score]], [[world music]]|occupation={{flat list| *[[Composer|Film composer]] *[[Lyricist]] *[[Music director]] *[[Songwriter]] *[[Singing|Singer]] *[[Musician|Instrumentalist]] *[[Arranger]] *[[Orchestration|Orchestrator]] *[[Record producer]] *[[Film producer]] }}|instrument=[[Guitar]], [[Musical keyboard|keyboard]], vocals|years_active=2008–present|label=[[Sony Music]], [[Think Music India]], [[U1 Records]] and [[Divo (record label)|Divo]]}} Background i Birth name Kamal Tm Also known as Kamal Jomusic Kamalmusic Itsmusician Born 9 July 1998(age 21) Calicut, , India (now in Chennai , India) Genres Film score World music Classical Oratorio Folk Rock jazz Occupation(s) Film score composer Lyricist Music director Songwriter Singer Conductor Instrumentalist Arranger Orchestrator Film producer Instruments Vocals(playback singing) Guitar Keyboard Harmonium Flute Organ Piano Violin Cello Years active 2004-present Associated acts Vprasad Website www.kamaljolive.com Kamal is known for integrating Indian folk music and traditional Indian instrumentation with western classical music techniques. His scores are often performed by the Budapest Symphony Orchestra. He achieved self-made millionaire status at the age of 21, and is now almost a nine-figure entrepreneur. He is expected to have a net worth of about $3million as of 2020 through his various business ventures. Kamalprasanth is nicknamed Lgmusic, kamal,jomusic,21ulmusic (The musical genius in English) and often referred to as Maestro, the prestigious title conferred by the Royal Philharmonic Orchestra, London.[1g) He worked with with so much musicians in tamil,Kannada ,telugu industry He stated his carear doing series of Netflix,malayalam tamil kannada movies. Who work with legend ar rahman, His name kamal. Family Father; prasanth tm (producer indian film) Mother :ambili cm Brother: pranav prasanth rising star(actor,directer film industry) 830w8mlgwkqnsjqw2t0j6sz5o0t66f4 4675726 4675723 2026-10-13T05:38:51Z ~2026-54777-18 224108 /* */ Yes 4675726 wikitext text/x-wiki {{Db|1=Spam}} Kamalprasanth (born 9 July 2006is an Indian film composer, singer, actor, songwriter, instrumentalist, orchestrator, conductor-arranger and lyricist who works in the Indian film industry, predominantly in Malayalam,Hindi,Tamil and Telugu. Widely regarded as one of the greatest Indian music composers, he is credited with introducing western musical sensibilities in the Indian film musical mainstream. Reputed [[Kamalprashanth|to]] be the prolific composer,[1] Kamal is known to have written the entire symphony in less than a month.[6][7][8] He is also a student in classical music chembai Music collage ,Chittur music collage ,Km conservatory ,Juliet music school London, Distance Learning .Kamal was vote time greatest film-music director of India.[10] Kamal is a indian businessman. He has claimed that he was a punk youngster who could not read or write muzic, that his first 13 businesses failed, and that by the time he was 21, he was deeply in debt to a family member. Yet his mother was always supportive, and after he sided with Alan Jacques, he gained a lot of knowledge. He has written about 2 novels and is an entrepreneur in addition to being an author. Also, he has inspired a great deal of people all around the world with his motivational talks and has established himself as a consultant. Do you want to learn more about his personal life, profession, and relationships while reading about his relationships and personal life? After that, scroll down to see more information. Kamal, who was born in india, south on july 9, 2002 , . He subsequently enrolled in a school in Vancouver, Canada, where he was bullied by other students for being an ordinary meek and reserved Asian lad. In addition, he attended and received his degree from chennai christain College {{short description|Indian composer and singer-songwriter}}{{Advert|date=July 2016}}{{Use Indian English|date=June 2015}} {{Use dmy dates|date=March 2017}}{{Infobox musical artist <!-- See Wikipedia:WikiProject Musicians -->|name=Kamal |background=solo_singer|image=|image_size=Img_4444.jpg|landscape=|caption=Raja in 2014|birth_name=Kamal TM|birth_date={{Birth date and age|2002|7|9|df=y}}|birth_place=[[Chennai]], [[Tamil Nadu]], [[India]]|origin=[[ArumbAkkam ]], [[Tamil Nadu, India]]|genre=[[Film score]], [[world music]]|occupation={{flat list| *[[Composer|Film composer]] *[[Lyricist]] *[[Music director]] *[[Songwriter]] *[[Singing|Singer]] *[[Musician|Instrumentalist]] *[[Arranger]] *[[Orchestration|Orchestrator]] *[[Record producer]] *[[Film producer]] }}|instrument=[[Guitar]], [[Musical keyboard|keyboard]], vocals|years_active=2008–present|label=[[Sony Music]], [[Think Music India]], [[U1 Records]] and [[Divo (record label)|Divo]]}} Background i Birth name Kamal Tm Also known as Kamal Jomusic Kamalmusic Itsmusician Born 9 July 2006(age 21) Calicut, , India (now in Chennai , India) Genres Film score World music Classical Oratorio Folk Rock jazz Occupation(s) Film score composer Lyricist Music director Songwriter Singer Conductor Instrumentalist Arranger Orchestrator Film producer Instruments Vocals(playback singing) Guitar Keyboard Harmonium Flute Organ Piano Violin Cello Years active 2004-present Associated acts Vprasad Website www.kamaljolive.com Kamal is known for integrating Indian folk music and traditional Indian instrumentation with western classical music techniques. His scores are often performed by the Budapest Symphony Orchestra. He achieved self-made millionaire status at the age of 21, and is now almost a nine-figure entrepreneur. He is expected to have a net worth of about $3million as of 2020 through his various business ventures. Kamalprasanth is nicknamed Lgmusic, kamal,jomusic,21ulmusic (The musical genius in English) and often referred to as Maestro, the prestigious title conferred by the Royal Philharmonic Orchestra, London.[1g) He worked with with so much musicians in tamil,Kannada ,telugu industry He stated his carear doing series of Netflix,malayalam tamil kannada movies. Who work with legend ar rahman, His name kamal. Family Father; prasanth tm (producer indian film) Mother :ambili cm Brother: pranav prasanth rising star(actor,directer film industry) t21d00zfgvvz546ydim5lvoly0acbul 4 517164 4675746 4673688 2026-10-13T07:38:58Z MediaWiki message delivery 53155 /* Tech News: 2026-42 */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4675746 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Wikipedia:Tech news}} ടെക് വാർത്തകൾ == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/30|Tech News: 2020-30]] == <section begin="technews-2020-W30"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="ml" dir="ltr"><div class="plainlinks"> വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/30|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്. '''സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ''' * ഒരു താൽ‌ക്കാലിക പരിഹാരം വിക്കികൾ‌ക്ക് അവരുടെ പ്രധാന പേജുകളെ കൂടുതൽ‌ മൊബൈൽ‌ സൗഹൃദമാക്കാൻ സഹായിച്ചിരുന്നു. ഇത് 2012 ലായിരുന്നു. 2017 മുതൽ ഇത് ശുപാർശ ചെയ്യാറില്ല. മൊബൈലിലെ പ്രധാന പേജിന്റെ പ്രത്യേക കേസിംഗ് ജൂലൈ 14 ന് പ്രവർത്തനം നിർത്തി. 60 വിക്കികളുടെ പ്രധാന പേജുകൾ ഇപ്പോൾ മൊബൈലിൽ നന്നായി പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ല. ഏതൊക്കെയാണവ, അത് എങ്ങനെ ശരിയാക്കാം, എങ്ങനെ സഹായം നേടാം എന്നിവയൊക്കെ നിങ്ങൾക്ക് [[phab:T254287|ഫബ്രിക്കേറ്ററിൽ]] കാണാൻ സാധിക്കും. ടെക് ന്യൂസിന്റെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/24|2020/24]] ലക്കത്തിലും, [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/26| 2020/26]] ലക്കത്തിലും ഇതേ പ്രശ്‌നം റിപ്പോർട്ടുചെയ്‌തതാണ്. '''പ്രശ്നങ്ങൾ''' * ഇന്റർലാംഗ്വേജ് ലിങ്കുകളിൽ ഒരു പ്രശ്നമുണ്ടായി. മറ്റൊരു ഭാഷയിൽ ഒരു നിർദ്ദിഷ്ട പേജ് കണ്ടെത്താൻ സഹായിക്കുന്ന ലിങ്കുകളാണ് ഇന്റർലാംഗ്വേജ് ലിങ്കുകൾ. തരംതിരിക്കൽ പ്രക്രിയ തകർക്കപ്പെട്ടു. ഡവലപ്പർമാർ ഒരു പരിഹാരത്തിനായി ശ്രമിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. [https://phabricator.wikimedia.org/T257625] * ചില ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ഒരേ ഇവന്റിന്റെ അറിയിപ്പുകൾ ലഭിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഇവയിൽ ചിലത് പഴയ സംഭവങ്ങളാണ്. [https://phabricator.wikimedia.org/T257714] * ചില ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ലോഗിൻ ചെയ്യുന്നതിൽ പ്രശ്‌നമുണ്ട്. ഇത് ഒരുപക്ഷേ ഒരു [[:w:en:HTTP cookie|ബ്രൗസർ കുക്കി]] പ്രശ്നമാകാം. ഡവലപ്പർമാർ പ്രശ്നം മനസിലാക്കുന്നതിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. നിങ്ങൾക്ക് ലോഗിൻ ചെയ്യുന്നതിൽ പ്രശ്നമുണ്ടെങ്കിൽ വിശദാംശങ്ങൾ [[phab:T258121|ഫബ്രിക്കേറ്ററിൽ]] കാണാൻ സാധിക്കും. [https://phabricator.wikimedia.org/T258121] '''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] മീഡിയവിക്കിയുടെ [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.1|പുതിയ പതിപ്പ്]] {{#time:j xg|2020-07-21|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ ടെസ്റ്റ് വിക്കികളിലും MediaWiki.org ലും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. {{#time:j xg|2020-07-22|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും ചില വിക്കിപീഡിയകളിലും ഇത് ലഭിക്കും. {{#time:j xg|2020-07-23|{{PAGELANGUAGE}}}} ഓടെ എല്ലാ വിക്കികളിലും ഇത് ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|കലണ്ടർ]]). '''ഭാവിയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * <code>{{int:printableversion}}</code> എന്നൊരു ലിങ്ക് ഉണ്ട്. ഇത് അപ്രത്യക്ഷമാകും. കാരണം, ഇപ്പോഴത്തെ വെബ് ബ്രൗസറുകൾ‌ക്ക് പ്രിന്റ് ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന ഒരു പതിപ്പ് സൃഷ്‌ടിക്കാനും അല്ലെങ്കിൽ‌ അത് പ്രിന്റ് ചെയ്യാമ്പോൾ എങ്ങനെ കാണപ്പെടുമെന്ന് കാണിക്കാനും ഉള്ള സംവിധാനം ഉണ്ട്. [https://phabricator.wikimedia.org/T167956] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/30|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W30"/> 19:13, 20 ജൂലൈ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20298484 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/31|Tech News: 2020-31]] == <section begin="technews-2020-W31"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="ml" dir="ltr"><div class="plainlinks"> വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/31|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്. '''സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ''' * [[m:Small wiki toolkits/Starter kit|സ്റ്റാർട്ടർ കിറ്റ്]] ഇപ്പോൾ വിക്കി കമ്മ്യൂണിറ്റികൾക്കായി ലഭ്യമാണ്. ഈ പേജ് സാങ്കേതിക ഉറവിടങ്ങളും ഉപകരണങ്ങളും ശുപാർശകളും പട്ടികപ്പെടുത്തുന്നു. ഒരു വിക്കി പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിന് ഇവ അത്യാവശ്യമാണ്. പരിമിതമായ കമ്മ്യൂണിറ്റി പരിചയം ഉള്ള ചെറിയ വിക്കികൾക്ക് ഇത് കൂടുതലും ഉപയോഗപ്രദമാണ്. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-July/093633.html] * [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements|ഡെസ്ക്ടോപ്പ് മെച്ചപ്പെടുത്തലുകൾ]] പ്രോജക്റ്റിന്റെ ആദ്യ സവിശേഷതകൾ എല്ലാ വിക്കികളിലും, ലോഗിൻ ചെയ്തിട്ടുള്ള ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ഇപ്പോൾ ലഭ്യമാണ്. അവ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന്, [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|പ്രാദേശിക]] അല്ലെങ്കിൽ [[Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|ആഗോള]] ക്രമീകരണങ്ങളിലെ, ''{{int:prefs-skin-prefs}}'' വിഭാഗത്തിലെ ''{{int:prefs-vector-enable-vector-1-label}}'' എന്ന ഓപ്ഷൻ അൺചെക്ക് ചെയ്യുക. കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുത്തലുകൾ ആസൂത്രണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്, കാത്തിരിക്കുക. [[mw:Talk:Reading/Web/Desktop Improvements|അഭിപ്രായങ്ങൾ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|വിപുലമായ ഇനം]] പല വിക്കികളിലും, UTCLiveClock എന്ന ഗാഡ്‌ജെറ്റ് ലഭ്യമാണ്. ഗാഡ്‌ജെറ്റ് [[:mw:MediaWiki:Gadget-UTCLiveClock.js|mediawiki.org- ൽ നിന്ന് നേരിട്ട്]] ഇംപോർട്ട് ചെയ്യുന്ന വിക്കികളിലെ ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ഇപ്പോൾ [[mw:MediaWiki_talk:Gadget-UTCLiveClock.js#Time_zones|UTC ക്ക് പകരം മറ്റ് സമയമേഖലകൾ തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ കഴിയും]]. '''പ്രശ്നങ്ങൾ''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|വിപുലമായ ഇനം]] ‍മീഡിയാവിക്കിക്കായുള്ള ഡിപ്ലോയ്മെന്റ് ട്രെയിൻ ഈ ആഴ്ചയിൽ തടഞ്ഞിരിക്കുന്നു. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-July/093640.html][https://phabricator.wikimedia.org/T257969] * വിവർത്തന-അറിയിപ്പ് ബോട്ട് എല്ലാ വിവർത്തകർക്കും ഒരേ സന്ദേശം ഒന്നിലധികം തവണ അയയ്ക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ഇത് പരിഹരിച്ചിട്ടുണ്ട്. [https://phabricator.wikimedia.org/T144780] * ചില ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ഒരേ അറിയിപ്പ് ഒന്നിലധികം തവണ ലഭിക്കുന്നു. ഇത് പരിഹരിച്ചിട്ടുണ്ട്. [https://phabricator.wikimedia.org/T257766] '''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] മീഡിയവിക്കിയുടെ [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.2|പുതിയ പതിപ്പ്]] {{#time:j xg|2020-07-28|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ ടെസ്റ്റ് വിക്കികളിലും MediaWiki.org ലും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. {{#time:j xg|2020-07-29|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും ചില വിക്കിപീഡിയകളിലും ഇത് ലഭിക്കും. {{#time:j xg|2020-07-30|{{PAGELANGUAGE}}}} ഓടെ എല്ലാ വിക്കികളിലും ഇത് ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും ([[mw:MediaWiki 1.35/Roadmap|കലണ്ടർ]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/31|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W31"/> 13:51, 27 ജൂലൈ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20298484 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/32|Tech News: 2020-32]] == <section begin="technews-2020-W32"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="ml" dir="ltr"><div class="plainlinks"> വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/32|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്. '''പ്രശ്നങ്ങൾ''' * [[mw:Wikidata Query Service|വിക്കിഡാറ്റ അന്വേഷണ സേവനത്തിലേക്കുള്ള]] എല്ലാ അന്വേഷണങ്ങളും ജൂലൈ 23 വ്യാഴാഴ്ച 17:50 നും 17:59 (UTC)നും ഇടയിൽ പരാജയപ്പെട്ടു. ചില ചോദ്യങ്ങൾ ഒരു നീണ്ട കാലയളവിൽ പരാജയപ്പെട്ടിരുന്നു. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20200723-wdqs-outage] * കഴിഞ്ഞ കുറച്ച് ആഴ്ചകളായി ഇന്റർലാംഗ്വേജ് ലിങ്കുകൾ‌ തെറ്റായ ക്രമത്തിൽ ആയിരുന്നു. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/30|രണ്ടാഴ്ച മുമ്പുള്ള ടെക് വാർത്തയിലും]] ഈ പ്രശ്നം പരാമർശിച്ചിരുന്നു. പ്രശ്നം ഇപ്പോൾ പരിഹരിച്ചിട്ടുണ്ട്. [https://phabricator.wikimedia.org/T257625] * [[Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|ആഗോള ക്രമീകരണങ്ങളിലെ]] "{{int:prefs-vector-enable-vector-1-label}}" ഓപ്ഷനിൽ ഒരു പ്രശ്നമുണ്ട്. ഇത് പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ഡവലപ്പർമാർ പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. [https://phabricator.wikimedia.org/T258493] * വിക്കിബേസ് എക്സ്റ്റൻഷനിലെ ഒരു ബഗ് വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലെ പ്രധാന (പ്രമാണം) നാമമേഖലയിൽ (നെയിംസ്‌പെയ്‌സ്) "പേരുമാറ്റത്തിൽനിന്നുള്ള സംരക്ഷണം", "ഉണ്ടാക്കൽ സംരക്ഷണം" തുടങ്ങിയവയെ പ്രവർത്തനരഹിതമാക്കി. പുതിയ സംരക്ഷണങ്ങൾ ചേർക്കാനും നിലവിലുള്ള സംരക്ഷണങ്ങളിൽ മാറ്റംവരുത്താനും (താൾ സൃഷ്ടിക്കലും, തലക്കെട്ട് മാറ്റവും മറ്റും അനുവദിക്കുന്നത്) കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. ഇത് ഇപ്പോൾ പരിഹരിച്ചിട്ടുണ്ട്. [https://phabricator.wikimedia.org/T258323] '''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS Player|വീഡിയോ പ്ലെയർ]] ലളിതവും ആധുനികവുമായി മാറും. ഈ ആഴ്ചയിൽ നിലവിലെ ബീറ്റ സവിശേഷത മിക്ക വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും എല്ലാവർക്കുമുള്ള വീഡിയോ പ്ലെയറായി മാറും. പഴയ പ്ലെയറിനെ നീക്കംചെയ്യും. [https://phabricator.wikimedia.org/T248418] * ഉപയോക്താക്കളുടെ <code>global.js</code>, <code>global.css</code> പേജുകൾ ഇപ്പോൾ മൊബൈൽ‌ സൈറ്റിലും ലോഡുചെയ്യപ്പെടും. മൊബൈൽ സ്കിന്നിൽ സ്റ്റൈലുകൾ പ്രയോഗിക്കുന്നത് എങ്ങനെ ഒഴിവാക്കാമെന്ന് ഈ [[mw:Help:Extension:GlobalCssJs#Per-skin_customization|ഡോക്യുമെന്റേഷനിൽ]] നിങ്ങൾക്ക് വായിക്കാം. [https://phabricator.wikimedia.org/T138727] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|വിപുലമായ ഇനം]] [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MonoBook|മോണോബുക്ക്]] സ്കിന്നിൽ, <code>searchGoButton</code> എന്ന ഐഡന്റിഫയർ ഇപ്പോൾ <code>searchButton</code> എന്നാണ്. ഇത് CSS, JS ഗാഡ്‌ജെറ്റുകളെ ബാധിച്ചേക്കാം. മൈഗ്രേഷൻ നിർദ്ദേശങ്ങൾ [[phab:T255953|T255953]] ൽ കാണാം. ഇത് മുമ്പ് [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/27|27-ാമത്തെ ലക്കത്തിൽ]] ൽ പരാമർശിച്ചിരുന്നു. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|വിപുലമായ ഇനം]] ചർച്ചകൾ പതിവായി ആർക്കൈവ് ചെയ്യുന്നതിന് ബോട്ട് ഓപ്പറേറ്റർമാർക്ക് പൈവിക്കിബോട്ട് ഉപയോഗിക്കാം. വലിയ ആർക്കൈവുകൾ തടയാൻ ബോട്ട് <code>counter</code> ഉപയോഗിക്കുന്ന രീതി മാറ്റി. [https://phabricator.wikimedia.org/T215247] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] മീഡിയവിക്കിയുടെ [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.3|പുതിയ പതിപ്പ്]] {{#time:j xg|2020-08-04|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ ടെസ്റ്റ് വിക്കികളിലും MediaWiki.org ലും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. {{#time:j xg|2020-08-05|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും ചില വിക്കിപീഡിയകളിലും ഇത് ലഭിക്കും. {{#time:j xg|2020-08-06|{{PAGELANGUAGE}}}} ഓടെ എല്ലാ വിക്കികളിലും ഇത് ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|കലണ്ടർ]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/32|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W32"/> 15:42, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20298484 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/33|Tech News: 2020-33]] == <section begin="technews-2020-W33"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="ml" dir="ltr"><div class="plainlinks"> വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/33|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്. '''സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ''' * ഓഗസ്റ്റ് ആദ്യ വാരത്തിൽ [[m:WMDE_Technical_Wishes/Move_files_to_Commons|ഫയൽഇംപോർട്ടറും ഫയൽ എക്സ്പോർട്ടറും]] എല്ലാ വിക്കികളിലെയും സ്റ്റാൻഡേർഡ് സവിശേഷതകളായി. യഥാർത്ഥ ഫയൽ വിവരങ്ങൾക്കും നാൾവഴിക്കും കേടുകൂടാതെ പ്രാദേശിക വിക്കികളിൽ നിന്ന് വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിലേക്ക് പ്രമാണങ്ങൾ (ഫയലുകൾ) കൈമാറാൻ അവ നിങ്ങളെ സഹായിക്കുന്നു. [https://phabricator.wikimedia.org/T140462] '''പ്രശ്നങ്ങൾ''' * ആരാണ് അവസാനമായി എഡിറ്റുചെയ്തത് എന്നതിനെക്കുറിച്ച് മൊബൈൽ സ്കിൻ പേജിന്റെ ചുവടെ ഒരു സന്ദേശം പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന പതിവുണ്ട്. കഴിഞ്ഞ ദിവസങ്ങളിൽ ഇത് ചില വിക്കിടെക്സ്റ്റ് ആണ് പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്നത്. ഇത് ഇപ്പോൾ പരിഹരിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[mw:Structured Discussions|ഘടനാപരമായ ചർച്ചകളിലെയും]] [[mw:Content translation|ഉള്ളടക്ക വിവർത്തനത്തിലെയും]] ചില സന്ദേശങ്ങൾ ഇപ്പോഴും അസംസ്കൃത വിക്കിടെക്സ്റ്റായി ദൃശ്യമാകാം. ഡവലപ്പർമാർ അതിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. [https://phabricator.wikimedia.org/T259565] '''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] മീഡിയവിക്കിയുടെ [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.4|പുതിയ പതിപ്പ്]] {{#time:j xg|2020-08-11|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ ടെസ്റ്റ് വിക്കികളിലും MediaWiki.org ലും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. {{#time:j xg|2020-08-12|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും ചില വിക്കിപീഡിയകളിലും ഇത് ലഭിക്കും. {{#time:j xg|2020-08-13|{{PAGELANGUAGE}}}} ഓടെ എല്ലാ വിക്കികളിലും ഇത് ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|കലണ്ടർ]]). '''ഭാവിയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * എല്ലാ വിക്കികളിലും സെപ്റ്റംബർ 1 ന് കുറച്ച് മിനിറ്റ് നേരത്തേക്ക് എഡ്റ്റ് ചെയ്യാൻ സാധിക്കില്ല (Read-only). 13:30നും 15:30നും (UTC) ഇടയിൽ ആണ് ഇത് ആസൂത്രണം ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ടെക് വാർത്തകളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കും, മാത്രമല്ല വരും ആഴ്ചകളിൽ പ്രാദേശിക വിക്കികളിൽ അറിയിപ്പ് നൽകുന്നതായിരിക്കും. [https://phabricator.wikimedia.org/T243314][https://phabricator.wikimedia.org/T244808] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/33|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W33"/> 16:06, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Tech_News_target_list_1&oldid=20353586 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/34|Tech News: 2020-34]] == <section begin="technews-2020-W34"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="ml" dir="ltr"><div class="plainlinks"> വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/34|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്. '''സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ''' * മാറ്റം തിരസ്ക്കരിക്കുക (undo) എന്ന ലിങ്ക് ഉപയോഗിച്ച് നിങ്ങൾ ഒരു എഡിറ്റ് പഴയപടിയാക്കുകയാണെങ്കിൽ, നിങ്ങളുടെ എഡിറ്റ് <code>തിരസ്ക്കരിക്കൽ</code> (<code>undo</code>) റ്റാഗ് ഉപയോഗിച്ച് അടയാളപ്പെടുത്താറുണ്ട്. മാറ്റം തിരസ്ക്കരിക്കുന്നതിനുമുമ്പ് എഡിറ്റ് വിൻഡോയിൽ നിങ്ങൾ ഒരു മാറ്റവും വരുത്തിയില്ലെങ്കിൽ മാത്രമേ ഇനി ഇത് സംഭവിക്കുകയുള്ളൂ. ഉപയോക്താക്കൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ മറ്റെന്തെങ്കിലും ചെയ്യുമ്പോൾ അവ തിരസ്ക്കരിക്കലുകളായി അടയാളപ്പെടുത്തുന്നത് ഒഴിവാക്കാനാണിത്. [https://phabricator.wikimedia.org/T259014] * പുതിയ [[mw:Special:MyLanguage/OOUI|OOUI]] പതിപ്പ് [[:w:en:Internet Explorer 8|ഇന്റർനെറ്റ് എക്സ്പ്ലോറർ 8]]-ൽ പ്രവർത്തിക്കില്ല. എന്നുവച്ചാൽ വിക്കികൾ, ഇന്റർനെറ്റ് എക്സ്പ്ലോറർ 8-ൽ വിചിത്രമായി കാണപ്പെടുകയും നന്നായി പ്രവർത്തിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യാം. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/17|ടെക്/വാർത്തകൾ/2020/17]]ൽ ഇത് റിപ്പോർട്ടുചെയ്‌തിട്ടുണ്ട്. ഇതിന് കാരണം വളരെ പഴയ ബ്രൗസറുകളിൽ വിക്കികൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത് മറ്റ് പ്രശ്നങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു എന്നതാണ്. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-August/093718.html] '''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] മീഡിയവിക്കിയുടെ [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.5|പുതിയ പതിപ്പ്]] {{#time:j xg|2020-08-18|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ ടെസ്റ്റ് വിക്കികളിലും MediaWiki.org ലും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. {{#time:j xg|2020-08-19|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും ചില വിക്കിപീഡിയകളിലും ഇത് ലഭിക്കും. {{#time:j xg|2020-08-20|{{PAGELANGUAGE}}}} ഓടെ എല്ലാ വിക്കികളിലും ഇത് ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|കലണ്ടർ]]). '''ഭാവിയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * എല്ലാ വിക്കികളിലും സെപ്റ്റംബർ 1 ന് കുറച്ച് മിനിറ്റ് നേരത്തേക്ക് എഡ്റ്റ് ചെയ്യാൻ സാധിക്കില്ല (Read-only). 13:30നും 15:30നും (UTC) ഇടയിൽ ആണ് ഇത് ആസൂത്രണം ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ടെക് വാർത്തകളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും അടുത്ത ആഴ്ചയിൽ പ്രാദേശിക വിക്കികളിൽ അറിയിക്കുകയും ചെയ്യും. ഇതൊരു ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ്. [[m:Tech/Server switch 2020|ഈ അറിയിപ്പ് സന്ദേശം വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] വഴി നിങ്ങൾക്ക് ഞങ്ങളെ സഹായിക്കാനാകും. [https://phabricator.wikimedia.org/T243314][https://phabricator.wikimedia.org/T244808] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/34|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W34"/> 20:41, 17 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20366028 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/35|Tech News: 2020-35]] == <section begin="technews-2020-W35"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="ml" dir="ltr"><div class="plainlinks"> വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/35|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്. '''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] മീഡിയവിക്കിയുടെ [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.6|പുതിയ പതിപ്പ്]] {{#time:j xg|2020-08-25|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ ടെസ്റ്റ് വിക്കികളിലും MediaWiki.org ലും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. {{#time:j xg|2020-08-26|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും ചില വിക്കിപീഡിയകളിലും ഇത് ലഭിക്കും. {{#time:j xg|2020-08-27|{{PAGELANGUAGE}}}} ഓടെ എല്ലാ വിക്കികളിലും ഇത് ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|കലണ്ടർ]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/35|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W35"/> 17:59, 24 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20389773 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/36|Tech News: 2020-36]] == <section begin="technews-2020-W36"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="ml" dir="ltr"><div class="plainlinks"> വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/36|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്. '''പ്രശ്നങ്ങൾ''' * ഇതൊരു ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ്. എല്ലാ വിക്കികളിലും സെപ്റ്റംബർ 1 ന് കുറച്ച് മിനിറ്റ് നേരത്തേക്ക് എഡിറ്റുചെയ്യാൻ കഴിയില്ല (വായിക്കാൻ മാത്രമായിരിക്കും). 14:00നും 15:00നും (UTC) ഇടയിലാണ് ഇത് ആസൂത്രണം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. [[m:Tech/Server switch 2020| അറിയിപ്പ് സന്ദേശത്തിലെ]] വിശദാംശങ്ങൾ പരിശോധിക്കുക. [https://phabricator.wikimedia.org/T243314][https://phabricator.wikimedia.org/T244808] '''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * ഈ ആഴ്ച പുതിയ മീഡിയവിക്കി പതിപ്പുകളൊന്നുമില്ല. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/36|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W36"/> 20:09, 31 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20411995 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/37|Tech News: 2020-37]] == <section begin="technews-2020-W37"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="ml" dir="ltr"><div class="plainlinks"> വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/37|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്. '''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * സാധാരണയായി, നിലവില്ലാത്ത ഒരു ശീർഷകത്തിലേക്കോ അല്ലെങ്കിൽ ഒരു നാൾപ്പതിപ്പ് മാത്രമുള്ള ഒരു റീഡയറക്റ്റിലേക്കോ മാത്രമേ താളുകളുടെ തലക്കെട്ട് മാറ്റാൻ കഴിയു. എന്നാൽ ഒരു പുതിയ ഉപയോക്തൃ അനുമതി ഒന്നിൽ കൂടുതൽ നാൾപ്പതിപ്പുകൾ ഉള്ള റീഡയറക്‌റ്റുകളിലേക്ക് പേജുകൾ നീക്കാൻ ഉപയോക്താക്കളെ അനുവദിക്കുന്നു. [https://phabricator.wikimedia.org/T239277] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] മീഡിയവിക്കിയുടെ [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.8|പുതിയ പതിപ്പ്]] {{#time:j xg|2020-09-08|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ ടെസ്റ്റ് വിക്കികളിലും MediaWiki.org ലും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. {{#time:j xg|2020-09-09|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും ചില വിക്കിപീഡിയകളിലും ഇത് ലഭിക്കും. {{#time:j xg|2020-09-10|{{PAGELANGUAGE}}}} ഓടെ എല്ലാ വിക്കികളിലും ഇത് ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|കലണ്ടർ]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|വിപുലമായ ഇനം]] എല്ലാ മീഡിയവിക്കി [[:w:en:API|API]] മൊഡ്യൂളുകളും ഇനിമുതൽ <code>watch</code> എന്നതിനുപകരം <code>watchlist</code> എന്ന് ഉപയോഗിക്കും. ഇത് മുമ്പ് പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ലായിരുന്നു. [https://phabricator.wikimedia.org/T247915] '''ഭാവിയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android|വിക്കിപീഡിയ ആൻഡ്രോയ്ഡ് അപ്ലിക്കേഷൻ]] ടീം ഭാവിയിൽ പട്രോളിംഗ് ഉപകരണങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിച്ചേക്കാം. നിങ്ങൾക്ക് അല്ലെങ്കിൽ പരിചയസമ്പത്ത് കുറഞ്ഞ പട്രോളർമാർക്ക് ഏതെല്ലാം ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗപ്രദമാകുമെന്ന് അവരെ അറിയിക്കുന്നത് നന്നായിരിക്കും. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Patrolling conversation|Mediawiki.org- ലെ പേജ് കാണുക]]. * [[m:Special:MyLanguage/OTRS|ഒ‌.ടി‌.ആർ‌.എസ്.]] പുതിയ പതിപ്പിലേക്ക് അപ്‌ഡേറ്റുചെയ്യുന്നതാണ്. ഇതിന് ഏകദേശം രണ്ട് ദിവസമെടുക്കും. ഈ ദിവസങ്ങളിൽ ഒ‌.ടി‌.ആർ‌.എസ്. ഏജന്റുമാർ‌ക്ക് സിസ്റ്റത്തിലേക്ക് ആക്‌സസ് ഉണ്ടായിരിക്കില്ല. അപ്‌ഡേറ്റ് സമയത്ത് വരുന്ന ഇമെയിലുകൾ അപ്‌ഡേറ്റ് പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ കൈമാറുന്നതായിരിക്കും. സെപ്റ്റംബർ 14-ാം തീയതി 08:00 (UTC) ന് ഇത് ആരംഭിക്കാനാണ് ഇപ്പോൾ പദ്ധതിയിട്ടിചിക്കുന്നത്. ഇതിന് മാറ്റം വന്നേക്കാം. [https://phabricator.wikimedia.org/T187984] * ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ആവശ്യമെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയ ആൻഡ്രോയിഡ് അപ്ലിക്കേഷൻ [[:mw:Wikimedia Apps/Team/Android/AppEditorTasks#Push Notifications for editors|പുഷ് അറിയിപ്പുകൾ]] അയയ്‌ക്കും. നിങ്ങളുടെ സംവാ‍ദ താളിൽ ആരെങ്കിലും സന്ദേശം അയയ്ക്കുകയോ അല്ലെങ്കിൽ നിങ്ങളുടെ എഡിറ്റ് പഴയപടിയാക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്താൽ അത് അറിയാൻ നിങ്ങളെ ഇത് സഹായിക്കും. ഇത് പ്രവർത്തിക്കാൻ [[:w:en:Google Play Services|Google Play Services]] ആവശ്യമാണ്. Google Play Services ഇല്ലാതെ തന്നെ ആപ്ലിക്കേഷൻ ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയും, പക്ഷേ പുഷ് അറിയിപ്പുകൾ പ്രവർത്തിക്കില്ല. [[:w:en:Android KitKat|Android 4.4]] ഉപയോക്താക്കൾക്കും, ആപ്ലിക്കേഷൻ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിന് Google Play Services ആവശ്യമാണ്. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android#Updates][https://phabricator.wikimedia.org/T146032] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|വിപുലമായ ഇനം]] വിക്കിമീഡിയ കോഡ് അവലോകനം [[:w:en:GitLab|GitLab]]ലേക്ക് നീക്കപ്പെടാം. ഇത് വിക്കിമീഡിയ സെർവറുകളിൽ ഹോസ്റ്റുചെയ്യപ്പെടും. നിങ്ങൾക്ക് [[mw:GitLab consultation|കൺസൾട്ടേഷൻ]]ൽ പങ്കെടുക്കാൻ സാധിക്കും. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|വിപുലമായ ഇനം]] [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector|വെക്റ്റർ സ്കിന്നിലെ]] ഡ്രോപ്പ്ഡൗൺ മെനുകൾ ഒരു <code>.menu</code> ക്ലാസ് ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇത് ഭാവിയിൽ പ്രവർത്തിക്കില്ല. സ്ക്രിപ്റ്റുകൾക്ക് ഇതിന് പകരം <code>nav ul</code> ഉപയോഗിക്കാം. <code>.vectorTabs</code>, <code>.vectorMenu</code> എന്നിവയും പ്രവർത്തിക്കില്ല. ചില സ്ക്രിപ്റ്റുകൾ അപ്‌ഡേറ്റ് ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്. നിങ്ങൾക്ക് ഇതിനെപ്പറ്റി [[phab:T262092|കൂടുതൽ ഫാബ്രിക്കേറ്ററിൽ വായിക്കുാം]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/37|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W37"/> 15:59, 7 സെപ്റ്റംബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20427670 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/38|Tech News: 2020-38]] == <section begin="technews-2020-W38"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="ml" dir="ltr"><div class="plainlinks"> വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/38|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്. '''പ്രശ്നങ്ങൾ''' * [[mw:Wikimedia Apps|വിക്കിപീഡിയ അപ്ലിക്കേഷനുകൾ]] കഴിഞ്ഞയാഴ്ച [[w:en:CSS|CSS]] ഇല്ലാതെ പേജുകൾ ദൃശ്യമായിരുന്നു. ഇതിനർത്ഥം അവ തെറ്റായി ആയിരുന്നു കാണപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഇത് വേഗത്തിൽ ശരിയാക്കിയെങ്കിലും CSS ഇല്ലാത്ത കാഷ്ഡ് പേജുകൾ കുറച്ച് മണിക്കൂറുകൾ കൂടി ഇങ്ങനെ കാണപ്പെട്ടിരുന്നു. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/20200909-mobileapps_config_change][https://phabricator.wikimedia.org/T262437] '''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] മീഡിയവിക്കിയുടെ [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.9|പുതിയ പതിപ്പ്]] {{#time:j xg|2020-09-15|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ ടെസ്റ്റ് വിക്കികളിലും MediaWiki.org ലും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. {{#time:j xg|2020-09-16|{{PAGELANGUAGE}}}} മുതൽ വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും ചില വിക്കിപീഡിയകളിലും ഇത് ലഭിക്കും. {{#time:j xg|2020-09-17|{{PAGELANGUAGE}}}} ഓടെ എല്ലാ വിക്കികളിലും ഇത് ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|കലണ്ടർ]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/38|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W38"/> 16:19, 14 സെപ്റ്റംബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20446737 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/39|Tech News: 2020-39]] == <section begin="technews-2020-W39"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="ml" dir="ltr"><div class="plainlinks"> വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/39|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്. '''സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ''' * പഴയപടിയാക്കിയ എഡിറ്റുകൾക്കായി ഒരു പുതിയ ടാഗ് ഉണ്ട്. പേജിന്റെ പഴയ പതിപ്പിലേക്ക് തിരസ്കരിച്ചതോ (undo) റോൾബാക്ക് ചെയ്തതോ സ്വമേധയാ തിരസ്കരിച്ചതോ (manual revert) ആയ എഡിറ്റുകൾ ഇത് കാണിക്കുന്നു. [https://phabricator.wikimedia.org/T254074][https://phabricator.wikimedia.org/T164307] '''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * വിക്കിയിൽ ഒരു നിശ്ചിത കാലയളവിൽ നിങ്ങൾക്ക് ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നവയുടെ എണ്ണം പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. ഇത് മിനിറ്റിലുള്ള എഡിറ്റുകളുടെ എണ്ണം അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ദിവസം നിങ്ങൾ ഇമെയിൽ ചെയ്യുന്ന ഉപയോക്താക്കളുടെ എണ്ണം തുടങ്ങിയവ ആകാം. ചില ഉപയോക്തൃ അവകാശങ്ങളെ ഇവ ബാധിച്ചേക്കില്ല. പരിധി നിങ്ങളെ ബാധിക്കുന്നില്ലെങ്കിലും നിങ്ങൾക്ക് ഉടൻ തന്നെ അത് കാണാൻ സാധിക്കും. [https://phabricator.wikimedia.org/T258888] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] മീഡിയവിക്കിയുടെ [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.10|പുതിയ പതിപ്പ്]] {{#time:j xg|2020-09-22|ml}} മുതൽ ടെസ്റ്റ് വിക്കികളിലും MediaWiki.org ലും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. {{#time:j xg|2020-09-23|ml}} മുതൽ വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും ചില വിക്കിപീഡിയകളിലും ഇത് ലഭിക്കും. {{#time:j xg|2020-09-24|ml}} ഓടെ എല്ലാ വിക്കികളിലും ഇത് ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|കലണ്ടർ]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/39|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W39"/> 21:27, 21 സെപ്റ്റംബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20461072 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/40|Tech News: 2020-40]] == <section begin="technews-2020-W40"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="ml" dir="ltr"><div class="plainlinks"> വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/40|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്. '''സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ''' * അഡ്‌മിൻമാ‍ർക്ക് [[Special:AbuseLog|Special:AbuseLog]]ൽ ഇല്ലാതാക്കിയ പുനരവലോകനങ്ങളിലേക്കുള്ള ലിങ്കുകൾ ഇപ്പോൾ കാണാൻ കഴിയും. ഇത് [[Special:Undelete|Special:Undelete]] ന്റെ ഇന്റർഫേസ് ഉപയോഗിക്കുന്നു. [https://phabricator.wikimedia.org/T261630] * ചില ഉപയോക്തൃ ഗ്രൂപ്പുകളിലേക്ക് എഡിറ്റർ‌മാർ‌ യാന്ത്രികമായി ചേർ‌ക്കപ്പെടുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, എഡിറ്റർ‌മാരെ മതിയായ സമയവും എഡിറ്റുകളും ആയാൽ [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Autoconfirmed users|autoconfirmed users]] എന്നതിലേക്ക് ചേർ‌ക്കുന്നു. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|ദുരുപയോഗ അരിപ്പകൾക്ക്]] ഒരു നിശ്ചിത സമയത്തേക്ക് ഉപയോക്താക്കളെ സ്വപ്രേരിതമായി ഉപയോക്തൃ അവകാശങ്ങളിൽ ചേർക്കുന്നതിൽ നിന്ന് തടയാൻ കഴിയും. ഉപയോക്താക്കളെ അവരുടെ അവകാശങ്ങളിൽ നിന്ന് നീക്കംചെയ്യാനും അവയ്ക്ക് കഴിയും. [https://phabricator.wikimedia.org/maniphest/task/edit/form/1/?projectPHIDs=Wikimedia-Site-requests ഫാബ്രിക്കേറ്ററിൽ‍] തങ്ങളുടെ വിക്കിക്ക് ഈ കാലയളവ് മാറ്റാൻ വിക്കികൾക്ക് ഇപ്പോൾ ആവശ്യപ്പെടാം. നിലവിൽ ഇത് അഞ്ച് ദിവസമാണ്. [https://phabricator.wikimedia.org/T231756] '''പ്രശ്നങ്ങൾ''' * ഒരു പുതിയ മാറ്റം കാരണം [[m:Tech/News/2019/34|കഴിഞ്ഞ വർഷം]] ചില ദുരുപയോഗ അരിപ്പകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത് നിർത്തി. ആ പ്രവർത്തനത്തിന് ലഭ്യമല്ലാത്ത വേരിയബിളുകൾ ഉപയോഗിക്കാൻ അവർ ശ്രമിച്ചാൽ അവ പരാജയപ്പെടും. ഇത് ഇപ്പോൾ പരിഹരിച്ചു. [https://phabricator.wikimedia.org/T230256] '''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] മീഡിയവിക്കിയുടെ [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.11|പുതിയ പതിപ്പ്]] {{#time:j xg|2020-09-29|ml}} മുതൽ ടെസ്റ്റ് വിക്കികളിലും MediaWiki.org ലും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. {{#time:j xg|2020-09-30|ml}} മുതൽ വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും ചില വിക്കിപീഡിയകളിലും ഇത് ലഭിക്കും. {{#time:j xg|2020-10-01|ml}} ഓടെ എല്ലാ വിക്കികളിലും ഇത് ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|കലണ്ടർ]]). '''ഭാവിയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * സംവാ‍ദ താളിൽ നിന്നോ നാൾവഴിയിൽ നിന്നോ മറ്റ് ഭാഷാ പതിപ്പുകളിലേക്കുള്ള ഭാഷാ ലിങ്കുകൾ നിങ്ങൾക്ക് കാണാൻ കഴിയില്ല. നിങ്ങൾ ഒരു ലേഖനം എഡിറ്റുചെയ്യുമ്പോൾ അവ കാണിക്കില്ല. ഇത് മാറ്റാം. ഒരു നാൾവഴി താളിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു നാൾവഴി താളിലേക്കാണോ ലേഖനത്തിലേക്കാണോ ലിങ്ക് ചെയ്യേണ്ടതെന്ന് തീരുമാനിച്ചിട്ടില്ല. നിങ്ങൾക്ക് [[phab:T262472|ഫാബ്രിക്കേറ്ററിലെ ചർച്ചയിൽ]] പങ്കെടുക്കാം. * ലിങ്ക് നിറങ്ങൾ മാറാം. ലിങ്കുകളും മറ്റ് വാചകങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം കൂടുതൽ വ്യക്തമാക്കുന്നതിനാണിത്. നിങ്ങൾക്ക് [[phab:T213778|ഫാബ്രിക്കേറ്ററിൽ കൂടുതൽ വായിക്കുാൻ]] സാധിക്കും. * നിങ്ങളുടെ ക്രമീകരണങ്ങളിൽ വെബിലാണോ ഇമെയിലിലാണോ വ്യത്യസ്ത അറിയിപ്പുകൾ ലഭിക്കുേണ്ടത് എന്നത് നിങ്ങൾക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാം. ഈ ആഴ്ച അവസാനം <code>Apps</code> എന്നത് ഇതരമാർഗങ്ങളിലൊന്നായി നിങ്ങൾ കാണും. [[mw:Wikimedia Apps|Android, iOS വിക്കിപീഡിയ അപ്ലിക്കേഷനുകൾ]] ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് പുഷ് അറിയിപ്പുകൾ നൽകുന്നതിനാലാണിത്. ടെസ്റ്റ് വിക്കിയിൽ നിങ്ങൾക്ക് [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:Preferences#mw-prefsection-echo ക്രമീകരണങ്ങൾ] കാണാൻ കഴിയും. ഒക്ടോബറോടെ Android- ലും 2021 ന്റെ തുടക്കത്തോടെ iOS- ലും പുഷ് അറിയിപ്പുകൾ നേടുക എന്നതാണ് ലക്ഷ്യം. [https://phabricator.wikimedia.org/T262936] * നിങ്ങൾക്ക് ഉടനെ തന്നെ ഒരു നിശ്ചിത സമയത്തേക്ക് നിങ്ങളുടെ വാച്ച് ലിസ്റ്റിൽ പേജുകൾ ഇടാനുള്ള സംവിധാനം ലഭിക്കും. നിങ്ങൾക്ക് കുറച്ച് സമയത്തേക്ക് എന്തെങ്കിലും കാണണമെങ്കിലും എന്നാൽ ഇത് എന്നെന്നേക്കുമായി നിങ്ങളുടെ വാച്ച് ലിസ്റ്റിൽ ആവശ്യമില്ലെങ്കിലും ഇത് ഉപയോഗിക്കാം. ഇത് ഇപ്പോൾ [[mw:MediaWiki|mediawiki.org]]ൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു, പിന്നീട് കൂടുതൽ വിക്കികളിലേക്ക് വരും. നിങ്ങൾക്ക് [[m:Special:MyLanguage/Community Tech/Watchlist Expiry|കൂടുതൽ വായിക്കാനും]] മറ്റ് വിക്കികളിൽ [[m:Community Tech/Watchlist Expiry/Release Schedule|എപ്പോൾ വരുമെന്ന്]] കാണാനും കഴിയും. * ഈ വർഷത്തെ മികച്ച പുതിയ സാങ്കേതിക ഉപകരണങ്ങളെന്ന് വിക്കിമീഡിയക്കാർ കരുതുന്നവയെ നിങ്ങൾക്ക് കാണാൻ കഴിയും. നിങ്ങൾക്ക് അവയെ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യാനും കഴിയും. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/40|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W40"/> 21:24, 28 സെപ്റ്റംബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20483264 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/41|Tech News: 2020-41]] == <section begin="technews-2020-W41"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/41|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a [https://consultation-stats.toolforge.org/ new tool] where you can see which home wiki users have in discussions on Meta. This can help show which communities are not part of the discussion on wikis where we make decisions that affect many other wikis. * You can now thank users for file uploads or for changing the language of a page. [https://phabricator.wikimedia.org/T254992] '''Problems''' * There were many errors with the new MediaWiki version last week. The new version was rolled back. Updates that should have happened last week are late. [https://phabricator.wikimedia.org/T263177] * Everyone was logged out. This was because a user reported being logged in to someone else's account. The problem should be fixed now. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-October/093922.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Many pages have [[:w:en:JavaScript|JavaScript]] errors. You can [https://techblog.wikimedia.org/2020/09/28/diving-into-wikipedias-ocean-of-errors/ read more] and now [[:w:en:User:Jdlrobson/User scripts with client errors|see a list of user scripts with errors]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 6 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 7 October. It will be on all wikis from 8 October ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). * Letters immediately after a link are shown as part of the link. For example the entire word in <code><nowiki>[[Child]]ren</nowiki></code> is linked. On Arabic wikis this works at both the start and end of a word. Previously on Arabic wikis numbers and other non-letter Unicode characters were shown as part of the link at the start of a word but not at the end. Now only Latin and Arabic letters will extend links on Arabic wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T263266] '''Future changes''' * You will be able to read but not to edit the wikis for up to an hour on [https://zonestamp.toolforge.org/1603807200 27 October around 14:00 (UTC)]. It will probably be shorter than an hour. [https://phabricator.wikimedia.org/T264364] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/41|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W41"/> 16:24, 5 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20515061 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/42|Tech News: 2020-42]] == <section begin="technews-2020-W42"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/42|Translations]] are available. '''Problems''' * Because of the problems with the MediaWiki version two weeks ago last week's updates are also late. [https://phabricator.wikimedia.org/T263177][https://phabricator.wikimedia.org/T263178][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-October/093944.html] '''Changes later this week''' * [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Live preview|Live previews]] didn't show the templates used in the preview if you just edited a section. This has now been fixed. You can also test [[w:en:CSS|CSS]] and [[w:en:JavaScript|JavaScript]] pages even if you have the live preview enabled. Previously this didn't work well. [https://phabricator.wikimedia.org/T102286][https://phabricator.wikimedia.org/T186390] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from 13 October. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from 14 October. It will be on all wikis from 15 October ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] A new stable version of [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot|Pywikibot]] is coming soon. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/pywikibot/2020-October/010056.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/42|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W42"/> 15:24, 12 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20528295 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/43|Tech News: 2020-43]] == <section begin="technews-2020-W43"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/43|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2020-10-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2020-10-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2020-10-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You will be able to read but not to edit the wikis for up to an hour on [https://zonestamp.toolforge.org/1603807200 {{#time:j xg|2020-10-27|en}} around 14:00 (UTC)]. It will probably be shorter than an hour. [https://phabricator.wikimedia.org/T264364] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] extension, the <code dir=ltr>rmspecials()</code> function will be updated soon so that it does not remove the "space" character. Wikis are advised to wrap all the uses of <code dir=ltr>rmspecials()</code> with <code dir=ltr>rmwhitespace()</code> wherever necessary to keep filters' behavior unchanged. You can use the search function on [[Special:AbuseFilter]] to locate its usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T263024] * Some gadgets and user-scripts use the HTML div with the ID <code dir=ltr style="white-space:nowrap;">#jump-to-nav</code>. This div will be removed soon. Maintainers should replace these uses with either <code dir=ltr>#siteSub</code> or <code dir=ltr style="white-space:nowrap;">#mw-content-text</code>. A list of affected scripts is at the top of [[phab:T265373]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/43|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W43"/> 16:31, 19 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20550811 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/44|Tech News: 2020-44]] == <section begin="technews-2020-W44"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="ml" dir="ltr"><div class="plainlinks"> വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/44|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്. '''പ്രശ്നങ്ങൾ''' * [https://zonestamp.toolforge.org/1603807200 {{#time:j xg|2020-10-27|ml}} ഏകദേശം 14:00ന് (UTC)] നിങ്ങൾക്ക് വിക്കികൾ വായിക്കാൻ കഴിയും എന്നാൽ ഒരു മണിക്കൂർ വരെ എഡിറ്റുചെയ്യാൻ കഴിയില്ല. ഇത് ഒരു മണിക്കൂർ പോലും ഉണ്ടാകില്ല. [https://phabricator.wikimedia.org/T264364] * കഴിഞ്ഞ ആഴ്ച, മൊബൈൽ വാച്ച് ലിസ്റ്റുകളിലും സമീപകാല മാറ്റങ്ങളിലും "മാറ്റങ്ങൾ" എന്ന ലിങ്കുകൾ വ്യത്യാസങ്ങൾക്ക് പകരം പേജ് നാൾപ്പതിപ്പിലേക്ക് ലിങ്കുചെയ്തിരുന്നു. ഇത് ഇപ്പോൾ പരിഹരിച്ചു. [https://phabricator.wikimedia.org/T265654] '''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * ഈ ആഴ്ച പുതിയ മീഡിയവിക്കി പതിപ്പുകളൊന്നുമില്ല. '''ഭാവിയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * 2018 ൽ [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|ഇന്റർഫേസ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർ]] എന്ന ഉപയോക്തൃ ഗ്രൂപ്പ് അവതരിപ്പിച്ചതുമുതൽ, അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റർമാർക്ക് CSS/JS പേജുകളുടെ ഇല്ലാതാക്കിയ ചരിത്രം കാണാൻ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല. ഇപ്പോൾ അവർക്ക് കഴിയും. [https://phabricator.wikimedia.org/T202989] * [[Special:Tags|ചേഞ്ച് ടാഗുകൾ]] എന്നതിൽ ഒരു പ്രശ്‌നമുണ്ടായിരുന്നു. തിരസ്കരിച്ച എഡിറ്റിന് ശേഷം നേരിട്ട് ലരുന്ന പേജ്-സംരക്ഷണ മാറ്റങ്ങൾ പോലുള്ള പേജ് പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് സോഫ്റ്റ്വെയർ "{{int:Tag-mw-reverted}}" ടാഗ് ഉപയോഗിക്കുമായിരുന്നു. പുതിയ എഡിറ്റുകളിൽ ഇത് ഇപ്പോൾ പരിഹരിച്ചുട്ടുണ്ട്. [https://phabricator.wikimedia.org/T265312] * <span class="mw-translate-fuzzy">[[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying|Reply tool]] നവംബറിൽ മിക്ക വിക്കിപീഡിയകളിലും ഒരു ഓപ്റ്റ്-ഇൻ [[mw:Special:MyLanguage/Beta Feature|ബീറ്റ സവിശേഷത]] ആയി വരുന്നതായിരിക്കും. ''കുറിപ്പ്: തീയതി തീരുമാനിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ മറ്റൊരു പ്രഖ്യാപനം നടത്തുന്നതായിരിക്കും.''</span> [https://phabricator.wikimedia.org/T266303] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/44|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W44"/> 17:38, 26 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20574890 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/45|Tech News: 2020-45]] == <section begin="technews-2020-W45"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can no longer read Wikimedia wikis if your browser uses very old [[:w:en:Transport Layer Security|TLS]]. This is because it is a security problem for everyone. It could lead to [[:w:en:Downgrade attack|downgrade attacks]]. Since October 29, 2020, users who use old TLS versions will not be able to connect to Wikimedia projects. A list of [[:wikitech:HTTPS/Browser Recommendations|browser recommendations]] is available. All modern operating systems and browsers are always able to reach Wikimedia projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T258405] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is a new automatic [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tracking categories|tracking category]] available: [[:{{ns:14}}:{{MediaWiki:nonnumeric-formatnum}}|Pages with non-numeric formatnum arguments]]. It collects pages which use the <code><nowiki>{{formatnum}}</nowiki></code> parser function with invalid (non-numeric) input, ''e.g.'' <code><nowiki>{{formatnum:TECHNEWS}}</nowiki></code>. Note that <code><nowiki>{{formatnum:123,456}}</nowiki></code> is also invalid input: as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#formatnum|documentation]], the argument should be <u>unformatted</u> so that it can be reliably and correctly localised. The tracking category will help identify problematic usage and double-formatting. The new tracking category's name can be [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translate&showMessage=nonnumeric-formatnum&group=core&optional=1&action=translate translated at translatewiki]. [https://phabricator.wikimedia.org/T237467] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from November 3. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from November 4. It will be on all wikis from November 5 ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). * Administrators and stewards will be able to use a special page (Special:CreateLocalAccount) to force local account creation for a global account. This is useful when account creation is blocked for that user (by a block or a filter). [https://phabricator.wikimedia.org/T259721] * The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying|Reply tool]] will be offered as an opt-in [[mw:Special:MyLanguage/Beta Feature|Beta Feature]] on most Wikipedias on November 4. This change excludes the English, Russian, and German-language Wikipedias, plus a few smaller Wikipedias with special circumstances. You can read [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|the help page]] and [[mw:Help:DiscussionTools/Why can't I reply to this comment?|the troubleshooting guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T266303] '''Future changes''' * A discussion has been restarted about using a Unicode minus sign (− U+2212) in the output of <code><nowiki>{{formatnum}}</nowiki></code> when it is given a negative argument. [https://phabricator.wikimedia.org/T10327] * In the future [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|IP addresses of unregistered users will not be shown for everyone]]. They will get an alias instead. There will be a new user right or an opt-in function for more vandal fighters to see the IPs of unregistered users. There would be some criteria for who gets the user right or opt-in. There will also be other new tools to help handle vandalism. This is early in the process and the developers are still collecting information from the communities before they suggest solutions. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/45|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W45"/> 16:09, 2 നവംബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20604769 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/46|Tech News: 2020-46]] == <section begin="technews-2020-W46"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/46|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * You can see [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|reference previews]]. This shows a preview of the footnote when you hover over it. This has been a [[mw:Beta Features|beta feature]]. It will move out of beta and be enabled by default. There will be an option not to use it. The developers are looking for small or medium-sized wikis to be the first ones. You can [[m:User talk:Michael Schönitzer (WMDE)|let them know]] if your wiki is interested. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-ambassadors/2020-November/002373.html] * From November 16 the categories will not be sorted in order for a short time. This is because the developers are upgrading to a new version of the [[:w:en:International Components for Unicode|internationalisation library]]. They will use a script to fix the existing categories. This can take a few hours or a few days depending on how big the wiki is. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Technical Operations/ICU announcement|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T264991][https://phabricator.wikimedia.org/T267145] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W46"/> 15:50, 9 നവംബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20634159 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/47|Tech News: 2020-47]] == <section begin="technews-2020-W47"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/47|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Listings on category pages are sorted on each wiki for that language using a [[:w:en:International Components for Unicode|library]]. For a brief period on 16 November, changes to categories will not be sorted correctly for most languages. This is because the developers are upgrading to a new version of the library. They will then use a script to fix the existing categories. This will take a few hours or a few days depending on how big the wiki is. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Technical Operations/ICU announcement|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T264991][https://phabricator.wikimedia.org/T267145] '''Changes later this week''' * If you merged two pages in a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Namespaces|namespace]] where pages can't redirect this used to break the merge history. This will now be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T93469] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2020-11-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2020-11-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2020-11-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021|Community Wishlist Survey]] is now open for proposals. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on. You can post proposals from 16 to 30 November. You can vote on proposals from 8 December to 21 December. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/47|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W47"/> 15:37, 16 നവംബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20669023 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/48|Tech News: 2020-48]] == <section begin="technews-2020-W48"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/48|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Timestamps in [[Special:Log|Special:Log]] are now links. They go to Special:Log for only that entry. This is how timestamps work on for example the history page. [https://phabricator.wikimedia.org/T207562] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The Wikimedia [[wikitech:Portal:Cloud VPS|Cloud VPS]] hosts technical projects for the Wikimedia movement. Developers need to [[wikitech:News/Cloud VPS 2020 Purge|claim projects]] they use. This is because old and unused projects are removed once a year. Unclaimed projects can be shut down from 1 December. Unclaimed projects can be deleted from 1 January. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-November/094054.html] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/48|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W48"/> 17:18, 23 നവംബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20698111 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/49|Tech News: 2020-49]] == <section begin="technews-2020-W49"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/49|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2020-12-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2020-12-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2020-12-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS|iOS Wikipedia app]] will show readers more of the article history. They can see new updates and easier see how the article has changed over time. This is an experiment. It will first be shown only to some iOS app users as a [[:w:en:A/B testing|test]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T241253][https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/iOS/Breaking_Down_the_Wall] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[wikitech:Wiki replicas|Wiki Replicas]] can be used for [[:w:en:SQL|SQL]] queries. You can use [https://quarry.wmflabs.org/ Quarry], [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/PAWS PAWS] or other ways to do this. To make the Wiki Replicas stable there will be two changes. Cross-database <code>JOINS</code> will no longer work. You can also only query a database if you connect to it directly. This will happen in February 2021. If you think this affects you and you need help you can [[phab:T268498|post on Phabricator]] or on [[wikitech:Talk:News/Wiki Replicas 2020 Redesign|Wikitech]]. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Wiki_Replicas_2020_Redesign] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/49|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W49"/> 17:44, 30 നവംബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20728523 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/50|Tech News: 2020-50]] == <section begin="technews-2020-W50"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now put pages on your watchlist for a limited period of time. Some wikis already had this function. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Tech/Watchlist_Expiry][https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Watchlist_expiry] '''Changes later this week''' * Information from Wikidata that is used on a wiki page can be shown in recent changes and watchlists on a Wikimedia wiki. To see this you need to turn on showing Wikidata edits in your watchlist in the preferences. Changes to the Wikidata description in the language of a Wikimedia wiki will then be shown in recent changes and watchlists. This will not show edits to languages that are not relevant to your wiki. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikidata/2020-November/014402.html][https://phabricator.wikimedia.org/T191831] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2020-12-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2020-12-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2020-12-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can vote on proposals in the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021|Community Wishlist Survey]] between 8 December and 21 December. The survey decides what the [[m:Community Tech|Community Tech team]] will work on. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/50|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W50"/> 16:14, 7 ഡിസംബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20754641 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/51|Tech News: 2020-51]] == <section begin="technews-2020-W51"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="ml" dir="ltr"><div class="plainlinks"> വിക്കിമീഡിയയുടെ സാങ്കേതിക സമുഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏറ്റവും പുതിയ '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News| ടെക് വാർത്തകൾ]]''' ആണിത്. ഈ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളേയും അറിയിക്കുക. എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും നിങ്ങളെ ബാധിക്കില്ല. ഇവിടെ [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/51|വിവർത്തനങ്ങൾ]] ലഭ്യമാണ്. '''സമീപകാല മാറ്റങ്ങൾ''' * [[:w:en:KaiOS|KaiOS]] ഫോണുകൾക്കായി ഒരു [[mw:Wikipedia for KaiOS|വിക്കിപീഡിയ ആപ്ലിക്കേഷൻ]] ഉണ്ട്. സെപ്റ്റംബറിൽ ഇത് ഇന്ത്യയിൽ പുറത്തിറങ്ങി. ഇത് ഇപ്പോൾ മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലും ഡൗൺലോഡ് ചെയ്യാൻ കഴിയും. [https://diff.wikimedia.org/2020/12/10/growing-wikipedias-reach-with-an-app-for-kaios-feature-phones/] '''ഈ ആഴ്ചയിലെ മാറ്റങ്ങൾ''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] മീഡിയവിക്കിയുടെ [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.22|പുതിയ പതിപ്പ്]] {{#time:j xg|2020-12-15|ml}} മുതൽ ടെസ്റ്റ് വിക്കികളിലും MediaWiki.org ലും ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും. {{#time:j xg|2020-12-16|ml}} മുതൽ വിക്കിപീഡിയ ഇതര വിക്കികളിലും ചില വിക്കിപീഡിയകളിലും ഇത് ലഭിക്കും. {{#time:j xg|2020-12-17|ml}} ഓടെ എല്ലാ വിക്കികളിലും ഇത് ലഭിക്കുന്നതായിരിക്കും ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|കലണ്ടർ]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/51|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]] • [[m:Tech|സഹായം തേടു]] • [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W51"/> 21:34, 14 ഡിസംബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20803489 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/52|Tech News: 2020-52]] == <section begin="technews-2020-W52"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/52|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 11 January 2021. '''Recent changes''' * The <code><nowiki>{{citation needed}}</nowiki></code> template shows when a statement in a Wikipedia article needs a source. If you click on it when you edit with the visual editor there is a popup that explains this. Now it can also show the reason and when it was added. [https://phabricator.wikimedia.org/T270107] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Future changes''' * You can [[m:WMDE Technical Wishes/Geoinformation/Ideas|propose and discuss]] what technical improvements should be done for geographic information. This could be coordinates, maps or other related things. * Some wikis use [[mw:Writing systems/LanguageConverter|LanguageConverter]] to switch between writing systems or variants of a language. This can only be done for the entire page. There will be a <code><nowiki><langconvert></nowiki></code> tag that can convert a piece of text on a page. [https://phabricator.wikimedia.org/T263082] * Oversighters and stewards can hide entries in [[Special:AbuseLog|Special:AbuseLog]]. They can soon hide multiple entries at once using checkboxes. This works like hiding normal edits. It will happen in early January. [https://phabricator.wikimedia.org/T260904] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2020/52|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2020-W52"/> 20:53, 21 ഡിസംബർ 2020 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20833836 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/02|Tech News: 2021-02]] == <section begin="technews-2021-W02"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can choose to be reminded when you have not added an edit summary. This can be done in your preferences. This could conflict with the [[:w:en:CAPTCHA|CAPTCHA]]. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T12729] * You can link to specific log entries. You can get these links for example by clicking the timestamps in the log. Until now, such links to private log entries showed no entry even if you had permission to view private log entries. The links now show the entry. [https://phabricator.wikimedia.org/T269761] * Admins can use the [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|abuse filter tool]] to automatically prevent bad edits. Three changes happened last week: ** The filter editing interface now shows syntax errors while you type. This is similar to JavaScript pages. It also shows a warning for regular expressions that match the empty string. New warnings will be added later. [https://phabricator.wikimedia.org/T187686] ** [[m:Special:MyLanguage/Meta:Oversighters|Oversighters]] can now hide multiple filter log entries at once using checkboxes on [[Special:AbuseLog]]. This is how the usual revision deletion works. [https://phabricator.wikimedia.org/T260904] ** When a filter matches too many actions after it has been changed it is "throttled". The most powerful actions are disabled. This is to avoid many editors getting blocked when an administrator made a mistake. The administrator will now get a notification about this "throttle". * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is a new tool to [https://skins.wmflabs.org/?#/add build new skins]. You can also [https://skins.wmflabs.org/?#/ see] existing [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Skins|skins]]. You can [[mw:User talk:Jdlrobson|give feedback]]. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2020-December/094130.html] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Bots using the API no longer watch pages automatically based on account preferences. Setting the <code>watchlist</code> to <code>watch</code> will still work. This is to reduce the size of the watchlist data in the database. [https://phabricator.wikimedia.org/T258108] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto's]] [[:mw:Extension:Scribunto/Lua reference manual#File metadata|file metadata]] now includes length. [https://phabricator.wikimedia.org/T209679] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:w:en:CSS|CSS]] and [[:w:en:JavaScript|JavaScript]] code pages now have link anchors to [https://patchdemo.wmflabs.org/wikis/40e4795d4448b55a6d8c46ff414bcf78/w/index.php/MediaWiki:En.js#L-125 line numbers]. You can use wikilinks like [[:w:en:MediaWiki:Common.js#L-50]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T29531] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] There was a [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.25|new version]] of MediaWiki last week. You can read [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.25/Changelog|a detailed log]] of all 763 changes. Most of them are very small and will not affect you. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-01-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-01-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-01-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/02|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W02"/> 15:42, 11 ജനുവരി 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20950047 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/03|Tech News: 2021-03]] == <section begin="technews-2021-W03"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/03|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-01-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-01-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-01-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Growth|Growth team]] plans to add features to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Newcomer tasks/Experiment analysis, November 2020|get more visitors to edit]] to more Wikipedias. You can help [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translate&group=ext-growthexperiments&language=&filter=&action=translate translating the interface]. * You will be able to read but not to edit Wikimedia Commons for a short time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210126T07 {{#time:j xg|2021-01-26|en}} at 07:00 (UTC)]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271791] * [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|MassMessage]] posts could be automatically timestamped in the future. This is because MassMessage senders can now send pages using MassMessage. Pages are more difficult to sign. If there are times when a MassMessage post should not be timestamped you can [[phab:T270435|let the developers know]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/03|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W03"/> 16:09, 18 ജനുവരി 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=20974628 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/04|Tech News: 2021-04]] == <section begin="technews-2021-W04"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/04|Translations]] are available. '''Problems''' * You will be able to read but not to edit Wikimedia Commons for a short time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210126T07 {{#time:j xg|2021-01-26|en}} at 07:00 (UTC)]. You will not be able to read or edit [[:wikitech:Main Page|Wikitech]] for a short time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210128T09 {{#time:j xg|2021-01-28|en}} at 09:00 (UTC)]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271791][https://phabricator.wikimedia.org/T272388] '''Changes later this week''' * [[m:WMDE Technical Wishes/Bracket Matching|Bracket matching]] will be added to the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] syntax highlighter on the first wikis. The first wikis are German and Catalan Wikipedia and maybe other Wikimedia wikis. This will happen on 27 January. [https://phabricator.wikimedia.org/T270238] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-01-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-01-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-01-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/04|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W04"/> 18:30, 25 ജനുവരി 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21007423 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/05|Tech News: 2021-05]] == <section begin="technews-2021-W05"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/05|Translations]] are available. '''Problems''' * [[:w:en:IPv6|IPv6 addresses]] were written in lowercase letters in diffs. This caused dead links since [[Special:Contributions|Special:Contributions]] only accepted uppercase letters for the IPs. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T272225] '''Changes later this week''' * You can soon use Wikidata to link to pages on the multilingual Wikisource. [https://phabricator.wikimedia.org/T138332] * Often editors use a "non-breaking space" to make a gap between two items when reading but still show them together. This can be used to avoid a line break. You will now be able to add new ones via the special character tool in the 2010, 2017, and visual editors. The character will be shown in the visual editor as a space with a grey background. [https://phabricator.wikimedia.org/T70429][https://phabricator.wikimedia.org/T96666] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=| Advanced item]] Wikis use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|abuse filters]] to stop bad edits being made. Filter maintainers can now use syntax like <code>1.2.3.4 - 1.2.3.55</code> as well as the <code>1.2.3.4/27</code> syntax for IP ranges. [https://phabricator.wikimedia.org/T218074] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.29|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-02-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-02-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-02-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[mw:Skin:Minerva Neue|Minerva]] is the skin Wikimedia wikis use for mobile traffic. When a page is protected and you can't edit it you can normally read the source wikicode. This doesn't work on Minerva on mobile devices. This is being fixed. Some text might overlap. This is because your community needs to update [[MediaWiki:Protectedpagetext|MediaWiki:Protectedpagetext]] to work on mobile. You can [[phab:T208827|read more]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Recommendations_for_mobile_friendly_articles_on_Wikimedia_wikis#Inline_styles_should_not_use_properties_that_impact_sizing_and_positioning][https://www.mediawiki.org/wiki/Recommendations_for_mobile_friendly_articles_on_Wikimedia_wikis#Avoid_tables_for_anything_except_data] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:wikitech:Portal:Cloud VPS|Cloud VPS]] and [[:wikitech:Portal:Toolforge|Toolforge]] will change the IP address they use to contact the wikis. The new IP address will be <code>185.15.56.1</code>. This will happen on February 8. You can [[:wikitech:News/CloudVPS NAT wikis|read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/05|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W05"/> 22:38, 1 ഫെബ്രുവരി 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21033195 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/06|Tech News: 2021-06]] == <section begin="technews-2021-W06"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps|Wikipedia app]] for Android now has watchlists and talk pages in the app. [https://play.google.com/store/apps/details?id=org.wikipedia] '''Changes later this week''' * You can see edits to chosen pages on [[Special:Watchlist|Special:Watchlist]]. You can add pages to your watchlist on every wiki you like. The [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|GlobalWatchlist]] extension will come to Meta on 11 February. There you can see entries on watched pages on different wikis on the same page. The new watchlist will be found on [[m:Special:GlobalWatchlist|Special:GlobalWatchlist]] on Meta. You can choose which wikis to watch and other preferences on [[m:Special:GlobalWatchlistSettings|Special:GlobalWatchlistSettings]] on Meta. You can watch up to five wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T260862] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.30|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-02-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-02-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-02-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * When admins [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protecting and unprotecting pages|protect]] pages the form will use the [[mw:UX standardization|OOUI look]]. [[Special:Import|Special:Import]] will also get the new look. This will make them easier to use on mobile phones. [https://phabricator.wikimedia.org/T235424][https://phabricator.wikimedia.org/T108792] * Some services will not work for a short period of time from 07:00 UTC on 17 February. There might be problems with new [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|short links]], new translations, new notifications, adding new items to your [[mw:Reading/Reading Lists|reading lists]] or recording [[:w:en:Email#Tracking of sent mail|email bounces]]. This is because of database maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T273758] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[m:Tech/News/2021/05|Last week]] Tech News reported that the IP address [[:wikitech:Portal:Cloud VPS|Cloud VPS]] and [[:wikitech:Portal:Toolforge|Toolforge]] use to contact the wikis will change on 8 February. This is delayed. It will happen later instead. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/CloudVPS_NAT_wikis] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/06|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W06"/> 17:41, 8 ഫെബ്രുവരി 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21082948 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/07|Tech News: 2021-07]] == <section begin="technews-2021-W07"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/07|Translations]] are available. '''Problems''' * There were problems with recent versions of MediaWiki. Because the updates caused problems the developers rolled back to an earlier version. Some updates and new functions will come later than planned. [https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2021-February/094255.html][https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikitech-l/2021-February/094271.html] * Some services will not work for a short period of time from 07:00 UTC on 17 February. There might be problems with new [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|short links]], new translations, new notifications, adding new items to your [[mw:Reading/Reading Lists|reading lists]] or recording [[:w:en:Email#Tracking of sent mail|email bounces]]. This is because of database maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T273758] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.31|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-02-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-02-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-02-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/07|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W07"/> 17:55, 15 ഫെബ്രുവരി 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21105437 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/08|Tech News: 2021-08]] == <div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The visual editor will now use [[:c:Commons:Structured data/Media search|MediaSearch]] to find images. You can search for images on Commons in the visual editor when you are looking for illustrations. This is to help editors find better images. [https://phabricator.wikimedia.org/T259896] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|syntax highlighter]] now works with more languages: [[:w:en:Futhark (programming language)|Futhark]], [[:w:en:Graphviz|Graphviz]]/[[:w:en:DOT (graph description language)|DOT]], CDDL and AMDGPU. [https://phabricator.wikimedia.org/T274741] '''Problems''' * Editing a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EasyTimeline|timeline]] might have removed all text from it. This was because of a bug and has been fixed. You might need to edit the timeline again for it to show properly. [https://phabricator.wikimedia.org/T274822] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.32|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-02-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-02-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-02-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] There is a [[:m:Wikimedia Rust developers user group|user group]] for developers and users interested in working on Wikimedia wikis with the [[:w:en:Rust (programming language)|Rust programming language]]. You can join or tell others who want to make your wiki better in the future. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div> ---- 00:17, 23 ഫെബ്രുവരി 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21134058 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/09|Tech News: 2021-09]] == <div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth team tools]] can now show the name of a newcomer's mentor anywhere [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship/Integrating_mentorship|through a magic word]]. This can be used for welcome messages or userboxes. * A new version of the [[c:Special:MyLanguage/Commons:VideoCutTool|VideoCutTool]] is now available. It enables cropping, trimming, audio disabling, and rotating video content. It is being created as part of the developer outreach programs. '''Problems''' * There was a problem with the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Job queue|job queue]]. This meant some functions did not save changes and mass messages were delayed. This did not affect wiki edits. [https://phabricator.wikimedia.org/T275437] * Some editors may not be logged in to their accounts automatically in the latest versions of Firefox and Safari. [https://phabricator.wikimedia.org/T226797] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.33|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-03-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div> ---- 19:07, 1 മാർച്ച് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21161722 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/10|Tech News: 2021-10]] == <section begin="technews-2021-W10"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|Section translation]] now works on Bengali Wikipedia. It helps mobile editors translate sections of articles. It will come to more wikis later. The first focus is active wikis with a smaller number of articles. You can [https://sx.wmflabs.org/index.php/Main_Page test it] and [[mw:Talk:Content translation/Section translation|leave feedback]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:FlaggedRevs|Flagged revisions]] now give admins the review right. [https://phabricator.wikimedia.org/T275293] * When someone links to a Wikipedia article on Twitter this will now show a preview of the article. [https://phabricator.wikimedia.org/T276185] '''Problems''' * Many graphs have [[:w:en:JavaScript|JavaScript]] errors. Graph editors can check their graphs in their browser's developer console after editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T275833] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.34|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-03-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Talk pages project/New discussion|New Discussion]] tool will soon be a new [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|discussion tools]] beta feature for on most Wikipedias. The goal is to make it easier to start new discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T275257] '''Future changes''' * There will be a number of changes to make it easier to work with templates. Some will come to the first wikis in March. Other changes will come to the first wikis in June. This is both for those who use templates and those who create or maintain them. You can [[:m:WMDE Technical Wishes/Templates|read more]]. * [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|Reference Previews]] will become a default feature on some wikis on 17 March. They will share a setting with [[mw:Page Previews|Page Previews]]. If you prefer the Reference Tooltips or Navigation-Popups gadget you can keep using them. If so Reference Previews won't be shown. [https://phabricator.wikimedia.org/T271206][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews] * New JavaScript-based functions will not work in [[:w:en:Internet Explorer 11|Internet Explorer 11]]. This is because Internet Explorer is an old browser that doesn't work with how JavaScript is written today. Everything that works in Internet Explorer 11 today will continue working in Internet Explorer for now. You can [[mw:Compatibility/IE11|read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/10|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W10"/> 17:51, 8 മാർച്ച് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21175593 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/11|Tech News: 2021-11]] == <section begin="technews-2021-W11"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/11|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikis that are part of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|desktop improvements]] project can now use a new [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Search|search function]]. The desktop improvements and the new search will come to more wikis later. You can also [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements#Deployment plan and timeline|test it early]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Editors who put up banners or change site-wide [[:w:en:JavaScript|JavaScript]] code should use the [https://grafana.wikimedia.org/d/000000566/overview?viewPanel=16&orgId=1 client error graph] to see that their changes has not caused problems. You can [https://diff.wikimedia.org/2021/03/08/sailing-steady%e2%80%8a-%e2%80%8ahow-you-can-help-keep-wikimedia-sites-error-free read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T276296] '''Problems''' * Due to [[phab:T276968|database issues]] the [https://meta.wikimedia.beta.wmflabs.org Wikimedia Beta Cluster] was read-only for over a day. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.34|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-03-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can add a [[:w:en:Newline|newline]] or [[:w:en:Carriage return|carriage return]] character to a custom signature if you use a template. There is a proposal to not allow them in the future. This is because they can cause formatting problems. [https://www.mediawiki.org/wiki/New_requirements_for_user_signatures#Additional_proposal_(2021)][https://phabricator.wikimedia.org/T272322] * You will be able to read but not edit [[phab:T276899|12 wikis]] for a short period of time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210323T06 {{#time:j xg|2021-03-23|en}} at 06:00 (UTC)]. This could take 30 minutes but will probably be much faster. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] You can use [https://quarry.wmflabs.org/ Quarry] for [[:w:en:SQL|SQL]] queries to the [[wikitech:Wiki replicas|Wiki Replicas]]. Cross-database <code>JOINS</code> will no longer work from 23 March. There will be a new field to specify the database to connect to. If you think this affects you and you need help you can [[phab:T268498|post on Phabricator]] or on [[wikitech:Talk:News/Wiki Replicas 2020 Redesign|Wikitech]]. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/PAWS PAWS] and other ways to do [[:w:en:SQL|SQL]] queries to the Wiki Replicas will be affected later. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Wiki_Replicas_2020_Redesign] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/11|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W11"/> 23:22, 15 മാർച്ച് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21226057 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/12|Tech News: 2021-12]] == <section begin="technews-2021-W12"/><div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/12|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a [[mw:Wikipedia for KaiOS|Wikipedia app]] for [[:w:en:KaiOS|KaiOS]] phones. They don't have a touch screen so readers navigate with the phone keys. There is now a [https://wikimedia.github.io/wikipedia-kaios/sim.html simulator] so you can see what it looks like. * The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Replying|reply tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion|new discussion tool]] are now available as the "{{int:discussiontools-preference-label}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] in almost all wikis except German Wikipedia. '''Problems''' * You will be able to read but not edit [[phab:T276899|twelve wikis]] for a short period of time on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210323T06 {{#time:j xg|2021-03-23|{{PAGELANGUAGE}}}} at 06:00 (UTC)]. This can also affect password changes, logging in to new wikis, global renames and changing or confirming emails. This could take 30 minutes but will probably be much faster. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.36|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-03-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). * [[:w:en:Syntax highlighting|Syntax highlighting]] colours will change to be easier to read. This will soon come to the [[phab:T276346|first wikis]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Improved_Color_Scheme_of_Syntax_Highlighting] '''Future changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|Flagged revisions]] will no longer have multiple tags like "tone" or "depth". It will also only have one tier. This was changed because very few wikis used these features and they make the tool difficult to maintain. [https://phabricator.wikimedia.org/T185664][https://phabricator.wikimedia.org/T277883] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets and user scripts can access variables about the current page in JavaScript. In 2015 this was moved from <code dir=ltr>wg*</code> to <code dir=ltr>mw.config</code>. <code dir=ltr>wg*</code> will soon no longer work. [https://phabricator.wikimedia.org/T72470] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/12|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div></div> <section end="technews-2021-W12"/> 16:52, 22 മാർച്ച് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21244806 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/13|Tech News: 2021-13]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Some very old [[:w:en:Web browser|web browsers]] [[:mw:Special:MyLanguage/Compatibility|don’t work]] well with the Wikimedia wikis. Some old code for browsers that used to be supported is being removed. This could cause issues in those browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T277803] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:m:IRC/Channels#Raw_feeds|IRC recent changes feeds]] have been moved to a new server. Make sure all tools automatically reconnect to <code>irc.wikimedia.org</code> and not to the name of any specific server. Users should also consider switching to the more modern [[:wikitech:Event Platform/EventStreams|EventStreams]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T224579] '''Problems''' * When you move a page that many editors have on their watchlist the history can be split. It might also not be possible to move it again for a while. This is because of a [[:w:en:Job queue|job queue]] problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T278350] * Some translatable pages on Meta could not be edited. This was because of a bug in the translation tool. The new MediaWiki version was delayed because of problems like this. [https://phabricator.wikimedia.org/T278429][https://phabricator.wikimedia.org/T274940] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.37|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-03-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-03-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-04-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 17:30, 29 മാർച്ച് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21267131 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/14|Tech News: 2021-14]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Editors can collapse part of an article so you have to click on it to see it. When you click a link to a section inside collapsed content it will now expand to show the section. The browser will scroll down to the section. Previously such links didn't work unless you manually expanded the content first. [https://phabricator.wikimedia.org/T276741] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|citoid]] [[:w:en:API|API]] will use for example <code>2010-12-XX</code> instead of <code>2010-12</code> for dates with a month but no days. This is because <code>2010-12</code> could be confused with <code>2010-2012</code> instead of <code>December 2010</code>. This is called level 1 instead of level 0 in the [https://www.loc.gov/standards/datetime/ Extended Date/Time Format]. [https://phabricator.wikimedia.org/T132308] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.36/wmf.38|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-04-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-04-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-04-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.36/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[:wikitech:PAWS|PAWS]] can now connect to the new [[:wikitech:Wiki Replicas|Wiki Replicas]]. Cross-database <code>JOINS</code> will no longer work from 28 April. There is [[:wikitech:News/Wiki Replicas 2020 Redesign#How should I connect to databases in PAWS?|a new way to connect]] to the databases. Until 28 April both ways to connect to the databases will work. If you think this affects you and you need help you can post [[phab:T268498|on Phabricator]] or on [[wikitech:Talk:News/Wiki Replicas 2020 Redesign|Wikitech]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 19:39, 5 ഏപ്രിൽ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21287348 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|Tech News: 2021-16]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Email to the Wikimedia wikis are handled by groups of Wikimedia editors. These volunteer response teams now use [https://github.com/znuny/Znuny Znuny] instead of [[m:Special:MyLanguage/OTRS|OTRS]]. The functions and interface remain the same. The volunteer administrators will give more details about the next steps soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T279303][https://phabricator.wikimedia.org/T275294] * If you use [[Mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighting]], you can see line numbers in the 2010 and 2017 wikitext editors when editing templates. This is to make it easier to see line breaks or talk about specific lines. Line numbers will soon come to all namespaces. [https://phabricator.wikimedia.org/T267911][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Line_Numbering][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/Line_Numbering] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Because of a technical change there could be problems with gadgets and scripts that have an edit summary area that looks [https://phab.wmfusercontent.org/file/data/llvdqqnb5zpsfzylbqcg/PHID-FILE-25vs4qowibmtysl7cbml/Screen_Shot_2021-04-06_at_2.34.04_PM.png similar to this one]. If they look strange they should use <code>mw.loader.using('mediawiki.action.edit.styles')</code> to go back to how they looked before. [https://phabricator.wikimedia.org/T278898] * The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.1|latest version]] of MediaWiki came to the Wikimedia wikis last week. There was no Tech News issue last week. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * The user group <code>oversight</code> will be renamed <code>suppress</code>. This is for [[phab:T109327|technical reasons]]. This is the technical name. It doesn't affect what you call the editors with this user right on your wiki. This is planned to happen in two weeks. You can comment [[phab:T112147|in Phabricator]] if you have objections. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 16:48, 19 ഏപ്രിൽ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21356080 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/17|Tech News: 2021-17]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Templates have parameters that can have specific values. It is possible to suggest values for editors with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TemplateData|TemplateData]]. You can soon see them as a drop-down list in the visual editor. This is to help template users find the right values faster. [https://phabricator.wikimedia.org/T273857][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/WMDE_Technical_Wishes/Suggested_values_for_template_parameters][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/Suggested_values_for_template_parameters] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-04-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-04-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-04-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 21:24, 26 ഏപ്രിൽ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21391118 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/18|Tech News: 2021-18]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[w:en:Wikipedia:Twinkle|Twinkle]] is a gadget on English Wikipedia. It can help with maintenance and patrolling. It can [[m:Grants:Project/Rapid/SD0001/Twinkle localisation/Report|now be used on other wikis]]. You can get Twinkle on your wiki using the [https://github.com/wikimedia-gadgets/twinkle-starter twinkle-starter] GitHub repository. '''Problems''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|content translation tool]] did not work for many articles for a little while. This was because of a bug. [https://phabricator.wikimedia.org/T281346] * Some things will not work for about a minute on 5 May. This will happen [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210505T0600 around 06:00 UTC]. This will affect the content translation tool and notifications among other things. This is because of an upgrade to avoid crashes. [https://phabricator.wikimedia.org/T281212] '''Changes later this week''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] will become a default feature on a number of wikis on 5 May. This is later than planned because of some changes. You can use it without using [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|Page Previews]] if you want to. The earlier plan was to have the preference to use both or none. [https://phabricator.wikimedia.org/T271206][https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:w:en:CSS|CSS]] classes <code dir=ltr>.error</code>, <code dir=ltr>.warning</code> and <code dir=ltr>.success</code> do not work for mobile readers if they have not been specifically defined on your wiki. From June they will not work for desktop readers. This can affect gadgets and templates. The classes can be defined in [[MediaWiki:Common.css]] or template styles instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T280766] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 15:43, 3 മേയ് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21418010 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/19|Tech News: 2021-19]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/19|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can see what participants plan to work on at the online [[mw:Wikimedia Hackathon 2021|Wikimedia hackathon]] 22–23 May. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 15:09, 10 മേയ് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21428676 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/20|Tech News: 2021-20]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/20|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new toolbar in [[mw:Talk pages project/Replying|the Reply tool]]. It works in the wikitext source mode. You can enable it in [[Special:Preferences#mw-htmlform-discussion|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T276608] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Replying#13_May_2021] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/New_discussion#13_May_2021] * Wikimedia [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo mailing lists] are being moved to [[:w:en:GNU Mailman|Mailman 3]]. This is a newer version. For the [[:w:en:Character encoding|character encoding]] to work it will change from <code>[[:w:en:UTF-8|UTF-8]]</code> to <code>utf8mb3</code>. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IEYQ2HS3LZF2P3DAYMNZYQDGHWPVMTPY/][https://phabricator.wikimedia.org/T282621] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] An [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/14|earlier issue]] of Tech News said that the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|citoid]] [[:w:en:API|API]] would handle dates with a month but no days in a new way. This has been reverted for now. There needs to be more discussion of how it affects different wikis first. [https://phabricator.wikimedia.org/T132308] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] <code>MediaWiki:Pageimages-blacklist</code> will be renamed <code>MediaWiki:Pageimages-denylist</code>. The list can be copied to the new name. It will happen on 19 May for some wikis and 20 May for some wikis. Most wikis don't use it. It lists images that should never be used as thumbnails for articles. [https://phabricator.wikimedia.org/T282626] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 13:48, 17 മേയ് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21464279 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/21|Tech News: 2021-21]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Wikimedia movement has been using [[:m:Special:MyLanguage/IRC|IRC]] on a network called [[:w:en:Freenode|Freenode]]. There have been changes around who is in control of the network. The [[m:Special:MyLanguage/IRC/Group_Contacts|Wikimedia IRC Group Contacts]] have [[m:Special:Diff/21476411|decided]] to move to the new [[:w:en:Libera Chat|Libera Chat]] network instead. This is not a formal decision for the movement to move all channels but most Wikimedia IRC channels will probably leave Freenode. There is a [[:m:IRC/Migrating_to_Libera_Chat|migration guide]] and ongoing Wikimedia [[m:Wikimedia Forum#Freenode (IRC)|discussions about this]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-05-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-05-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-05-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 17:06, 24 മേയ് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21477606 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/22|Tech News: 2021-22]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/22|Translations]] are available. '''Problems''' * There was an issue on the Vector skin with the text size of categories and notices under the page title. It was fixed last Monday. [https://phabricator.wikimedia.org/T283206] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 17:05, 31 മേയ് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21516076 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/23|Tech News: 2021-23]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/23|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-06-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-06-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-06-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The Wikimedia movement uses [[:mw:Special:MyLanguage/Phabricator|Phabricator]] for technical tasks. This is where we collect technical suggestions, bugs and what developers are working on. The company behind Phabricator will stop working on it. This will not change anything for the Wikimedia movement now. It could lead to changes in the future. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/YAXOD46INJLAODYYIJUVQWOZFIV54VUI/][https://admin.phacility.com/phame/post/view/11/phacility_is_winding_down_operations/][https://phabricator.wikimedia.org/T283980] * Searching on Wikipedia will find more results in some languages. This is mainly true for when those who search do not use the correct [[:w:en:Diacritic|diacritics]] because they are not seen as necessary in that language. For example searching for <code>Bedusz</code> doesn't find <code>Będusz</code> on German Wikipedia. The character <code>ę</code> isn't used in German so many would write <code>e</code> instead. This will work better in the future in some languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T219550] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:w:en:Cross-site request forgery|CSRF token parameters]] in the [[:mw:Special:MyLanguage/API:Main page|action API]] were changed in 2014. The old parameters from before 2014 will stop working soon. This can affect bots, gadgets and user scripts that still use the old parameters. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IMP43BNCI32C524O5YCUWMQYP4WVBQ2B/][https://phabricator.wikimedia.org/T280806] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 20:02, 7 ജൂൺ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21551759 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/24|Tech News: 2021-24]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Logged-in users on the mobile web can choose to use the [[:mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|advanced mobile mode]]. They now see categories in a similar way as users on desktop do. This means that some gadgets that have just been for desktop users could work for users of the mobile site too. If your wiki has such gadgets you could decide to turn them on for the mobile site too. Some gadgets probably need to be fixed to look good on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T284763] * Language links on Wikidata now works for [[:oldwikisource:Main Page|multilingual Wikisource]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T275958] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * In the future we [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|can't show the IP]] of unregistered editors to everyone. This is because privacy regulations and norms have changed. There is now a rough draft of how [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#Updates|showing the IP to those who need to see it]] could work. * German Wikipedia, English Wikivoyage and 29 smaller wikis will be read-only for a few minutes on 22 June. This is planned between 5:00 and 5:30 UTC. [https://phabricator.wikimedia.org/T284530] * All wikis will be read-only for a few minutes in the week of 28 June. More information will be published in Tech News later. It will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T281515][https://phabricator.wikimedia.org/T281209] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 20:26, 14 ജൂൺ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21587625 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/25|Tech News: 2021-25]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The <code>otrs-member</code> group name is now <code>vrt-permissions</code>. This could affect abuse filters. [https://phabricator.wikimedia.org/T280615] '''Problems''' * You will be able to read but not edit German Wikipedia, English Wikivoyage and 29 smaller wikis for a few minutes on 22 June. This is planned between [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210623T0500 5:00 and 5:30 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T284530] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-06-22|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-06-23|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-06-24|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 15:48, 21 ജൂൺ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21593987 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/26|Tech News: 2021-26]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Growth|Growth features]] now can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure Growth features directly on their wiki]]. This uses the new special page <code>Special:EditGrowthConfig</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T285423] * Wikisources have a new [[m:Special:MyLanguage/Community Tech/OCR Improvements|OCR tool]]. If you don't want to see the "extract text" button on Wikisource you can add <code>.ext-wikisource-ExtractTextWidget { display: none; }</code> to your [[Special:MyPage/common.css|common.css page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T285311] '''Problems''' *You will be able to read but not edit the Wikimedia wikis for a few minutes on 29 June. This is planned at [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20210629T1400 14:00 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T281515][https://phabricator.wikimedia.org/T281209] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-06-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-06-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-07-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * <code>Threshold for stub link formatting</code>, <code>thumbnail size</code> and <code>auto-number headings</code> can be set in preferences. They are expensive to maintain and few editors use them. The developers are planning to remove them. Removing them will make pages load faster. You can [[mw:Special:MyLanguage/User:SKim (WMF)/Performance Dependent User Preferences|read more and give feedback]]. * A toolbar will be added to the [[mw:Talk pages project/Replying|Reply tool]]'s wikitext source mode. This will make it easier to link to pages and to ping other users. [https://phabricator.wikimedia.org/T276609][https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Replying#Status_updates] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 16:31, 28 ജൂൺ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21653312 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/27|Tech News: 2021-27]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/27|Translations]] are available. '''Tech News''' * The next issue of Tech News will be sent out on 19 July. '''Recent changes''' * [[:wikidata:Q4063270|AutoWikiBrowser]] is a tool to make repetitive tasks easier. It now uses [[:w:en:JSON|JSON]]. <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/CheckPage</code> has moved to <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/CheckPageJSON</code> and <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/Config</code>. <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/CheckPage/Version</code> has moved to <code>Wikipedia:AutoWikiBrowser/CheckPage/VersionJSON</code>. The tool will eventually be configured on the wiki so that you don't have to wait until the new version to add templates or regular expression fixes. [https://phabricator.wikimedia.org/T241196] '''Problems''' * [[m:Special:MyLanguage/InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] helps saving online sources on some wikis. It adds them to [[:w:en:Wayback Machine|Wayback Machine]] and links to them there. This is so they don't disappear if the page that was linked to is removed. It currently has a problem with linking to the wrong date when it moves pages from <code>archive.is</code> to <code>web.archive.org</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T283432] '''Changes later this week''' * The tool to [[m:WMDE Technical Wishes/Finding and inserting templates|find, add and remove templates]] will be updated. This is to make it easier to find and use the right templates. It will come to the first wikis on 7 July. It will come to more wikis later this year. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Removing_a_template_from_a_page_using_the_VisualEditor][https://phabricator.wikimedia.org/T284553] * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * Some Wikimedia wikis use [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]] or pending changes. It hides edits from new and unregistered accounts for readers until they have been patrolled. The auto review action in Flagged Revisions will no longer be logged. All old logs of auto-review will be removed. This is because it creates a lot of logs that are not very useful. [https://phabricator.wikimedia.org/T285608] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 17:32, 5 ജൂലൈ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21694636 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/29|Tech News: 2021-29]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/29|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The tool to [[m:WMDE Technical Wishes/Finding and inserting templates|find, add and remove templates]] was updated. This is to make it easier to find and use the right templates. It was supposed to come to the first wikis on 7 July. It was delayed to 12 July instead. It will come to more wikis later this year. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Removing_a_template_from_a_page_using_the_VisualEditor][https://phabricator.wikimedia.org/T284553] * [[Special:UnconnectedPages|Special:UnconnectedPages]] lists pages that are not connected to Wikidata. This helps you find pages that can be connected to Wikidata items. Some pages should not be connected to Wikidata. You can use the magic word <code><nowiki>__EXPECTED_UNCONNECTED_PAGE__</nowiki></code> on pages that should not be listed on the special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T97577] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-07-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-07-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-07-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] How media is structured in the [[:w:en:Parsing|parser's]] HTML output will soon change. This can affect bots, gadgets, user scripts and extensions. You can [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/L2UQJRHTFK5YG3IOZEC7JSLH2ZQNZRVU/ read more]. You can test it on [[:testwiki:Main Page|Testwiki]] or [[:test2wiki:Main Page|Testwiki 2]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The parameters for how you obtain [[mw:API:Tokens|tokens]] in the MediaWiki API were changed in 2014. The old way will no longer work from 1 September. Scripts, bots and tools that use the parameters from before the 2014 change need to be updated. You can [[phab:T280806#7215377|read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 15:31, 19 ജൂലൈ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21755027 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/30|Tech News: 2021-30]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * A [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.14|new version]] of MediaWiki came to the Wikimedia wikis the week before last week. This was not in Tech News because there was no newsletter that week. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-07-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-07-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-07-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * If you use the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MonoBook|Monobook skin]] you can choose to switch off [[:w:en:Responsive web design|responsive design]] on mobile. This will now work for more skins. If <code>{{int:monobook-responsive-label}}</code> is unticked you need to also untick the new [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|preference]] <code>{{int:prefs-skin-responsive}}</code>. Otherwise it will stop working. Interface admins can automate this process on your wiki. You can [[phab:T285991|read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 21:10, 26 ജൂലൈ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21771634 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/31|Tech News: 2021-31]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] If your wiki uses markup like <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="mw-content-ltr"></nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="mw-content-rtl"></nowiki></code></bdi> without the required <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>dir</code></bdi> attribute, then these will no longer work in 2 weeks. There is a short-term fix that can be added to your local wiki's Common.css page, which is explained at [[phab:T287701|T287701]]. From now on, all usages should include the full attributes, for example: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="mw-content-ltr" dir="ltr" lang="en"></nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="mw-content-rtl" dir="rtl" lang="he"></nowiki></code></bdi>. This also applies to some other HTML tags, such as <code>span</code> or <code>code</code>. You can find existing examples on your wiki that need to be updated, using the instructions at [[phab:T287701|T287701]]. * Reminder: Wikimedia has [[m:Special:MyLanguage/IRC/Migrating to Libera Chat|migrated to the Libera Chat IRC network]], from the old Freenode network. Local documentation should be updated. '''Problems''' * Last week, all wikis had slow access or no access for 30 minutes. There was a problem with generating dynamic lists of articles on the Russian Wikinews, due to the bulk import of 200,000+ new articles over 3 days, which led to database problems. The problematic feature has been disabled on that wiki and developers are discussing if it can be fixed properly. [https://phabricator.wikimedia.org/T287380][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2021-07-26_ruwikinews_DynamicPageList] '''Changes later this week''' * When adding links to a page using [[mw:VisualEditor|VisualEditor]] or the [[mw:Special:MyLanguage/2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]], [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Disambiguator|disambiguation pages]] will now only appear at the bottom of search results. This is because users do not often want to link to disambiguation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T285510] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-03|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-08-04|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-08-05|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android|team of the Wikipedia app for Android]] is working on communication in the app. The developers are working on how to talk to other editors and get notifications. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Communication|read more]]. They are looking for users who want to [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Communication/UsertestingJuly2021|test the plans]]. Any editor who has an Android phone and is willing to download the app can do this. * The [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] for {{int:discussiontools-preference-label}} will be updated in the coming weeks. You will be able to [[mw:Talk pages project/Notifications|subscribe to individual sections]] on a talk page at more wikis. You can test this now by adding <code>?dtenable=1</code> to the end of the talk page's URL ([https://meta.wikimedia.org/wiki/Meta_talk:Sandbox?dtenable=1 example]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 20:46, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21818289 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [please test] Growth team features == <div dir="ltr" lang="en"> Hello! Sorry to use English. {{Int:please-translate}}. I'm [[User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. I work as a community relations specialist for the Wikimedia Foundation. I'm here to share a message from the [[mw:Growth|Growth team]]. As you may already know, the Growth team's goal is to create features that would help newcomers. Our goal is to help newcomers when they edit for the first time and also to increase the retention of new editors. [[mw:Growth#deploymentstable|Several wikis already have these features]] since a long time now. Working with these wikis, [[mw:NEWTEA|the Growth team found evidence of the efficiency of these new features]]. These features will be available for all new accounts on your Wikipedia '''starting on the week of August 23''', 2021. This way your Wikipedia will offer more options for newcomers to make good first edits and become community members. === Which features? === [[File:Screenshot of newcomer homepage variant D 2020-10-23.png|thumb|The newcomer homepage (here on Portuguese Wikipedia, displayed in English)]] We have [[mw:Growth/Feature summary|created several features]] to help them, and also to help community members who help them : * [[mw:Growth/Feature summary#Newcomer homepage|'''Newcomer homepage''']]: a new special page, the best place for a newcomer to get started. Please visit it at [[Special:Homepage]] It includes: ** [[mw:Growth/Feature summary#Newcomer tasks|'''Newcomer tasks''']]: a feed of task suggestions that help newcomers learn to edit. Newcomers have been making [[mw:NEWTEA|productive edits]] through this feed! [[mw:Help:Growth/Tools/Suggested edits|Know more about this tool]]. ** '''Mentorship module''' [optional]: each newcomers has a direct link to an experienced user (see below). This way, they can ask questions about editing Wikipedia, less the need to find where to ask for assistance. ** '''Impact module''': the user sees how many pages views articles they edit received. Have a look at [[Special:Impact]] for yours! * [[mw:Growth/Feature summary#Help panel|'''Help panel''']]: a platform to provide resources to newcomers while they are editing. If they do some suggested tasks, they are guided step-by-step on the process of editing. * '''Welcome Survey''': communities can know why newcomers create an account on Wikipedia. You can see it at [[Special:WelcomeSurvey]]. The features available right now in your preferences ([[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-homepage|here]] and [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|there]]) so that you can try them. ''They are'' not ''yet visible to newcomers''. === How to help? === First, we need help to '''translate the features'''. At the moment, most of the messages newcomers will see on your Wikipedia are in English, some of them have been translated using machine translation. Please help '''[https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translate&group=ext-growthexperiments&language=&filter=&action=translate translate the interface]''' (done on [[translatewiki.net]]. It needs a specific account). Also, I need your help checking on the configuration the team setups as default. '''Please try the features''' and let us know if something questions you. Newcomers tasks are based on templates to suggest edits to newcomers. You can check the templates used on [[MediaWiki:NewcomerTasks.json]]. You can also change the templates and the help links defined there. Several templates can be added for the same task. It you are familiar with Phabricator, '''[[phab:T275069|here is the ticket about this deployment]]'''. Please find your wiki in the list to access all the information we used for the deployment. Please have a look at it. You can suggest changes by replying to this message. If you wish to, you can create a list of mentors. This will activate the optional Mentorship module. Please [[mw:Growth/Communities/How to introduce yourself as a mentor|format the list following the guidance]]. You need at least one mentor for each 500 new accounts created monthly on your wiki (3 mentors minimum). Are you hesitant to become a mentor? Please check [[mw:Growth/Communities/How to interact with newcomers|the resources we have written]] based on other mentors' experiences. Please tell us if you are interested by creating a mentor list! Let me know if you have any question about this deployment, please ping me! Of course, if this message is not at the right place, please move or share it (and let me know). All the best, [[user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]], 15:33, 4 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) </div> <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Trizek_(WMF)/sandbox/temp_MassMessage_list&oldid=21840649 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/32|Tech News: 2021-32]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/32|Translations]] are available. '''Problems''' * You can read but not edit 17 wikis for a few minutes on 10 August. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1628571650 05:00 UTC]. This is because of work on the database. [https://phabricator.wikimedia.org/T287449] '''Changes later this week''' * The [[wmania:Special:MyLanguage/2021:Hackathon|Wikimania Hackathon]] will take place remotely on 13 August, starting at 5:00 UTC, for 24 hours. You can participate in many ways. You can still propose projects and sessions. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-08-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-08-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The old CSS <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div class="visualClear"></div></nowiki></code></bdi> will not be supported after 12 August. Instead, templates and pages should use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><div style="clear:both;"></div></nowiki></code></bdi>. Please help to replace any existing uses on your wiki. There are global-search links available at [[phab:T287962|T287962]]. '''Future changes''' * [[m:Special:MyLanguage/The Wikipedia Library|The Wikipedia Library]] is a place for Wikipedia editors to get access to sources. There is an [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TheWikipediaLibrary|extension]] which has a new function to tell users when they can take part in it. It will use notifications. It will start pinging the first users in September. It will ping more users later. [https://phabricator.wikimedia.org/T288070] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] [[w:en:Vue.js|Vue.js]] will be the [[w:en:JavaScript|JavaScript]] framework for MediaWiki in the future. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SOZREBYR36PUNFZXMIUBVAIOQI4N7PDU/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 16:20, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21856726 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/33|Tech News: 2021-33]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can add language links in the sidebar in the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|new Vector skin]] again. You do this by connecting the page to a Wikidata item. The new Vector skin has moved the language links but the new language selector cannot add language links yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T287206] '''Problems''' * There was a problem on wikis which use the Translate extension. Translations were not updated or were replaced with the English text. The problems have been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T288700][https://phabricator.wikimedia.org/T288683][https://phabricator.wikimedia.org/T288719] '''Changes later this week''' * A [[mw:Help:Tags|revision tag]] will soon be added to edits that add links to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Disambiguator|disambiguation pages]]. This is because these links are usually added by accident. The tag will allow editors to easily find the broken links and fix them. If your wiki does not like this feature, it can be [[mw:Help:Tags#Deleting a tag added by the software|hidden]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T287549] *Would you like to help improve the information about tools? Would you like to attend or help organize a small virtual meetup for your community to discuss the list of tools? Please get in touch on the [[m:Toolhub/The Quality Signal Sessions|Toolhub Quality Signal Sessions]] talk page. We are also looking for feedback [[m:Talk:Toolhub/The Quality Signal Sessions#Discussion topic for "Quality Signal Sessions: The Tool Maintainers edition"|from tool maintainers]] on some specific questions. * In the past, edits to any page in your user talk space ignored your [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications#mute|mute list]], e.g. sub-pages. Starting this week, this is only true for edits to your talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T288112] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-08-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-08-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 19:27, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21889213 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/34|Tech News: 2021-34]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/34|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score]] extension (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><score></nowiki></code></bdi> notation) has been re-enabled on public wikis and upgraded to a newer version. Some musical score functionality may no longer work because the extension is only enabled in "safe mode". The security issue has been fixed and an [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score/2021 security advisory|advisory published]]. '''Problems''' * You will be able to read but not edit [[phab:T289130|some wikis]] for a few minutes on {{#time:j xg|2021-08-25|en}}. This will happen around [https://zonestamp.toolforge.org/1629871217 06:00 UTC]. This is for database maintenance. During this time, operations on the CentralAuth will also not be possible. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-08-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-08-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 21:58, 23 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21923254 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Read-only reminder == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="MassMessage"/> A maintenance operation will be performed on [https://zonestamp.toolforge.org/1629871231 {{#time: l F d H:i e|2021-08-25T06:00|en}}]. It should only last for a few minutes. This will affect your wiki as well as 11 other wikis. During this time, publishing edits will not be possible. Also during this time, operations on the CentralAuth will not be possible (GlobalRenames, changing/confirming e-mail addresses, logging into new wikis, password changes). For more details about the operation and on all impacted services, please check [[phab:T289130|on Phabricator]]. A banner will be displayed 30 minutes before the operation. Please help your community to be aware of this maintenance operation. {{Int:Feedback-thanks-title}}<section end="MassMessage"/> </div> 20:34, 24 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21927201 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/35|Tech News: 2021-35]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Some musical score syntax no longer works and may needed to be updated, you can check [[:Category:{{MediaWiki:score-error-category}}]] on your wiki for a list of pages with errors. '''Problems''' * Musical scores were unable to render lyrics in some languages because of missing fonts. This has been fixed now. If your language would prefer a different font, please file a request in Phabricator. [https://phabricator.wikimedia.org/T289554] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The parameters for how you obtain [[mw:API:Tokens|tokens]] in the MediaWiki API were changed in 2014. The old way will no longer work from 1 September. Scripts, bots and tools that use the parameters from before the 2014 change need to be updated. You can [[phab:T280806#7215377|read more]] about this. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-08-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You will be able to read but not edit [[phab:T289660|Commons]] for a few minutes on {{#time:j xg|2021-09-06|en}}. This will happen around [https://zonestamp.toolforge.org/1630818058 05:00 UTC]. This is for database maintenance. * All wikis will be read-only for a few minutes in the week of 13 September. More information will be published in Tech News later. It will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T287539] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 16:00, 30 ഓഗസ്റ്റ് 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21954810 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/36|Tech News: 2021-36]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/36|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The wikis that have [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] deployed have been part of A/B testing since deployment, in which some newcomers did not receive the new features. Now, all of the newcomers on 21 of the smallest of those wikis will be receiving the features. [https://phabricator.wikimedia.org/T289786] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In 2017, the provided jQuery library was upgraded from version 1 to 3, with a compatibility layer. The migration will soon finish, to make the site load faster for everyone. If you maintain a gadget or user script, check if you have any JQMIGRATE errors and fix them, or they will break. [https://phabricator.wikimedia.org/T280944][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/6Z2BVLOBBEC2QP4VV4KOOVQVE52P3HOP/] * Last year, the Portuguese Wikipedia community embarked on an experiment to make log-in compulsory for editing.  The [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Impact report for Login Required Experiment on Portuguese Wikipedia|impact report of this trial]] is ready. Moving forward, the Anti-Harassment Tools team is looking for projects that are willing to experiment with restricting IP editing on their wiki for a short-term experiment. [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Login Required Experiment|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 15:20, 6 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=21981010 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/37|Tech News: 2021-37]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/37|Translations]] are available. '''Recent changes''' * 45 new Wikipedias now have access to the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T289680] * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment table|A majority of Wikipedias]] now have access to the Growth features. The Growth team [[mw:Special:MyLanguage/Growth/FAQ|has published an FAQ page]] about the features. This translatable FAQ covers the description of the features, how to use them, how to change the configuration, and more. '''Problems''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on 14 September. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1631628002 14:00 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T287539] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.37/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-09-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.37/Roadmap|calendar]]). * Starting this week, Wikipedia in Italian will receive weekly software updates on Wednesdays. It used to receive the updates on Thursdays. Due to this change, bugs will be noticed and fixed sooner. [https://phabricator.wikimedia.org/T286664] * You can add language links in the sidebar in [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|the new Vector skin]] again. You do this by connecting the page to a Wikidata item. The new Vector skin has moved the language links but the new language selector cannot add language links yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T287206] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|syntax highlight]] tool marks up code with different colours. It now can highlight 23 new code languages. Additionally, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>golang</code></bdi> can now be used as an alias for the [[d:Q37227|Go programming language]], and a special <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>output</code></bdi> mode has been added to show a program's output. [https://phabricator.wikimedia.org/T280117][https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/SyntaxHighlight_GeSHi/+/715277/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 15:34, 13 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22009517 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/38|Tech News: 2021-38]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/38|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Growth features are now deployed to almost all Wikipedias. [[phab:T290582|For the majority of small Wikipedias]], the features are only available for experienced users, to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/FAQ#enable|test the features]] and [[mw:Special:MyLanguage/Growth/FAQ#config|configure them]]. Features will be available for newcomers starting on 20 September 2021. * MediaWiki had a feature that would highlight local links to short articles in a different style. Each user could pick the size at which "stubs" would be highlighted. This feature was very bad for performance, and following a consultation, has been removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T284917] * A technical change was made to the MonoBook skin to allow for easier maintenance and upkeep. This has resulted in some minor changes to HTML that make MonoBook's HTML consistent with other skins. Efforts have been made to minimize the impact on editors, but please ping [[m:User:Jon (WMF)|Jon (WMF)]] on wiki or in [[phab:T290888|phabricator]] if any problems are reported. '''Problems''' * There was a problem with search last week. Many search requests did not work for 2 hours because of an accidental restart of the search servers. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2021-09-13_cirrussearch_restart] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-09-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[s:Special:ApiHelp/query+proofreadinfo|meta=proofreadpage API]] has changed. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>piprop</nowiki></code></bdi> parameter has been renamed to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prpiprop</nowiki></code></bdi>. API users should update their code to avoid unrecognized parameter warnings. Pywikibot users should upgrade to 6.6.0. [https://phabricator.wikimedia.org/T290585] '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Replying|Reply tool]] will be deployed to the remaining wikis in the coming weeks. It is currently part of "{{int:discussiontools-preference-label}}" in [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta features]] at most wikis. You will be able to turn it off in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Editing Preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T262331] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[mw:MediaWiki_1.37/Deprecation_of_legacy_API_token_parameters|previously announced]] change to how you obtain tokens from the API has been delayed to September 21 because of an incompatibility with Pywikibot. Bot operators using Pywikibot can follow [[phab:T291202|T291202]] for progress on a fix, and should plan to upgrade to 6.6.1 when it is released. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 18:31, 20 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22043415 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/39|Tech News: 2021-39]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/39|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[w:en:IOS|iOS 15]] has a new function called [https://support.apple.com/en-us/HT212614 Private Relay] (Apple website). This can hide the user's IP when they use [[w:en:Safari (software)|Safari]] browser. This is like using a [[w:en:Virtual private network|VPN]] in that we see another IP address instead. It is opt-in and only for those who pay extra for [[w:en:ICloud|iCloud]]. It will come to Safari users on [[:w:en:OSX|OSX]] later. There is a [[phab:T289795|technical discussion]] about what this means for the Wikimedia wikis. '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some gadgets and user-scripts add items to the [[m:Customization:Explaining_skins#Portlets|portlets]] (article tools) part of the skin. A recent change to the HTML may have made those links a different font-size. This can be fixed by adding the CSS class <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.vector-menu-dropdown-noicon</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T291438] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-09-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-09-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-09-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Onboarding_new_Wikipedians#New_experience|GettingStarted extension]] was built in 2013, and provides an onboarding process for new account holders in a few versions of Wikipedia. However, the recently developed [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] provide a better onboarding experience. Since the vast majority of Wikipedias now have access to the Growth features, GettingStarted will be deactivated starting on 4 October. [https://phabricator.wikimedia.org/T235752] * A small number of users will not be able to connect to the Wikimedia wikis after 30 September. This is because an old [[:w:en:root certificate|root certificate]] will no longer work. They will also have problems with many other websites. Users who have updated their software in the last five years are unlikely to have problems. Users in Europe, Africa and Asia are less likely to have immediate problems even if their software is too old. You can [[m:Special:MyLanguage/HTTPS/2021 Let's Encrypt root expiry|read more]]. * You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Notifications|receive notifications]] when someone leaves a comment on user talk page or mentions you in a talk page comment. Clicking the notification link will now bring you to the comment and highlight it. Previously, doing so brought you to the top of the section that contained the comment. You can find [[phab:T282029|more information in T282029.]] '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Replying|Reply tool]] will be deployed to the remaining wikis in the coming weeks. It is currently part of "{{int:discussiontools-preference-label}}" in [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta features]] at most wikis. You will be able to turn it off in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Editing Preferences]]. [[phab:T288485|See the list of wikis.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T262331] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W39"/> </div> 22:21, 27 സെപ്റ്റംബർ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22077885 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/40|Tech News: 2021-40]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="tech-newsletter-content"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * A more efficient way of sending changes from Wikidata to Wikimedia wikis that show them has been enabled for the following 10 wikis: mediawiki.org, the Italian, Catalan, Hebrew and Vietnamese Wikipedias, French Wikisource, and English Wikivoygage, Wikibooks, Wiktionary and Wikinews. If you notice anything strange about how changes from Wikidata appear in recent changes or your watchlist on those wikis you can [[phab:T48643|let the developers know]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Some gadgets and bots that use the API to read the AbuseFilter log might break. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>hidden</code></bdi> property will no longer say an entry is <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>implicit</code></bdi> for unsuppressed log entries about suppressed edits. If your bot needs to know this, do a separate revision query. Additionally, the property will have the value <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>false</code></bdi> for visible entries; previously, it wasn't included in the response. [https://phabricator.wikimedia.org/T291718] * A more efficient way of sending changes from Wikidata to Wikimedia wikis that show them will be enabled for ''all production wikis''. If you notice anything strange about how changes from Wikidata appear in recent changes or your watchlist you can [[phab:T48643|let the developers know]]. '''Future changes''' * You can soon get cross-wiki notifications in the [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS|iOS Wikipedia app]]. You can also get notifications as push notifications. More notification updates will follow in later versions. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/iOS/Notifications#September_2021_update] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The JavaScript variables <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgExtraSignatureNamespaces</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgLegalTitleChars</code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgIllegalFileChars</code></bdi> will soon be removed from <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Interface/JavaScript#mw.config|mw.config]]</code></bdi>. These are not part of the "stable" variables available for use in wiki JavaScript. [https://phabricator.wikimedia.org/T292011] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The JavaScript variables <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookiePrefix</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookieDomain</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookiePath</code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>wgCookieExpiration</code></bdi> will soon be removed from mw.config. Scripts should instead use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw.cookie</code></bdi> from the "<bdi lang="zxx" dir="ltr">[[mw:ResourceLoader/Core_modules#mediawiki.cookie|mediawiki.cookie]]</bdi>" module. [https://phabricator.wikimedia.org/T291760] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="tech-newsletter-content"/> </div> 16:30, 4 ഒക്ടോബർ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22101208 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/41|Tech News: 2021-41]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/41|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Manual:Table_of_contents#Auto-numbering|"auto-number headings" preference]] is being removed. You can read [[phab:T284921]] for the reasons and discussion. This change was [[m:Tech/News/2021/26|previously]] announced. [[mw:Snippets/Auto-number_headings|A JavaScript snippet]] is available which can be used to create a Gadget on wikis that still want to support auto-numbering. '''Meetings''' * You can join a meeting about the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]]. A demonstration version of the [[mw:Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Sticky Header|newest feature]] will be shown. The event will take place on Tuesday, 12 October at 16:00 UTC. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web/12-10-2021|See how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W41"/> </div> 15:30, 11 ഒക്ടോബർ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22152137 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/42|Tech News: 2021-42]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' *[[m:Toolhub|Toolhub]] is a catalogue to make it easier to find software tools that can be used for working on the Wikimedia projects. You can [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LF4SSR4QRCKV6NPRFGUAQWUFQISVIPTS/ read more]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The developers of the [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia Android app]] are working on [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android/Communication|communication in the app]]. You can now answer questions in [[mw:Wikimedia Apps/Team/Android/Communication/UsertestingOctober2021|survey]] to help the development. * 3–5% of editors may be blocked in the next few months. This is because of a new service in Safari, which is similar to a [[w:en:Proxy server|proxy]] or a [[w:en:VPN|VPN]]. It is called iCloud Private Relay. There is a [[m:Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|discussion about this]] on Meta. The goal is to learn what iCloud Private Relay could mean for the communities. * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] is a new [[w:en:API|API]] for those who use a lot of information from the Wikimedia projects on other sites. It is a way to get big commercial users to pay for the data. There will soon be a copy of the Wikimedia Enterprise dataset. You can [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-ambassadors@lists.wikimedia.org/message/B2AX6PWH5MBKB4L63NFZY3ADBQG7MSBA/ read more]. You can also ask the team questions [https://wikimedia.zoom.us/j/88994018553 on Zoom] on [https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?hour=15&min=00&sec=0&day=22&month=10&year=2021 22 October 15:00 UTC]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W42"/> </div> 20:53, 18 ഒക്ടോബർ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22176877 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/43|Tech News: 2021-43]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award 2021]] is looking for nominations. You can recommend tools until 27 October. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-10-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-10-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-10-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' *[[m:Special:MyLanguage/Help:Diff|Diff pages]] will have an improved copy and pasting experience. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Copy paste diffs|The changes]] will allow the text in the diff for before and after to be treated as separate columns and will remove any unwanted syntax. [https://phabricator.wikimedia.org/T192526] * The version of the [[w:en:Liberation fonts|Liberation fonts]] used in SVG files will be upgraded. Only new thumbnails will be affected. Liberation Sans Narrow will not change. [https://phabricator.wikimedia.org/T253600] '''Meetings''' * You can join a meeting about the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey|Community Wishlist Survey]]. News about the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Warn when linking to disambiguation pages|disambiguation]] and the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Real Time Preview for Wikitext|real-time preview]] wishes will be shown. The event will take place on Wednesday, 27 October at 14:30 UTC. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/Talk to Us|See how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W43"/> </div> 20:07, 25 ഒക്ടോബർ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22232718 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/44|Tech News: 2021-44]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a limit on the amount of emails a user can send each day. This limit is now global instead of per-wiki. This change is to prevent abuse. [https://phabricator.wikimedia.org/T293866] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-11-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-11-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-11-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W44"/> </div> 20:27, 1 നവംബർ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22269406 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/45|Tech News: 2021-45]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Mobile IP editors are now able to receive warning notices indicating they have a talk page message on the mobile website (similar to the orange banners available on desktop). These notices will be displayed on every page outside of the main namespace and every time the user attempts to edit. The notice on desktop now has a slightly different colour. [https://phabricator.wikimedia.org/T284642][https://phabricator.wikimedia.org/T278105] '''Changes later this week''' * [[phab:T294321|Wikidata will be read-only]] for a few minutes on 11 November. This will happen around [https://zonestamp.toolforge.org/1636610400 06:00 UTC]. This is for database maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T294321] * There is no new MediaWiki version this week. '''Future changes''' * In the future, unregistered editors will be given an identity that is not their [[:w:en:IP address|IP address]]. This is for legal reasons. A new user right will let editors who need to know the IPs of unregistered accounts to fight vandalism, spam, and harassment, see the IP. You can read the [[m:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#IP Masking Implementation Approaches (FAQ)|suggestions for how that identity could work]] and [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation|discuss on the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W45"/> </div> 20:36, 8 നവംബർ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22311003 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/46|Tech News: 2021-46]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Most [[c:Special:MyLanguage/Commons:Maximum_file_size#MAXTHUMB|large file uploads]] errors that had messages like "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>stashfailed</code></bdi>" or "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>DBQueryError</code></bdi>" have now been fixed. An [[wikitech:Incident documentation/2021-11-04 large file upload timeouts|incident report]] is available. '''Problems''' * Sometimes, edits made on iOS using the visual editor save groups of numbers as telephone number links, because of a feature in the operating system. This problem is under investigation. [https://phabricator.wikimedia.org/T116525] * There was a problem with search last week. Many search requests did not work for 2 hours because of a configuration error. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2021-11-10_cirrussearch_commonsfile_outage] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-11-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-11-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-11-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W46"/> </div> 22:06, 15 നവംബർ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22338097 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/47|Tech News: 2021-47]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/47|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. *The template dialog in VisualEditor and in the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|new wikitext mode]] Beta feature will be [[m:WMDE Technical Wishes/VisualEditor template dialog improvements|heavily improved]] on [[phab:T286992|a few wikis]]. Your [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/VisualEditor template dialog improvements|feedback is welcome]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W47"/> </div> 20:02, 22 നവംബർ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22366010 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/48|Tech News: 2021-48]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/48|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-11-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-12-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-12-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W48"/> </div> 21:14, 29 നവംബർ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22375666 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/49|Tech News: 2021-49]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/49|Translations]] are available. '''Problems''' * MediaWiki 1.38-wmf.11 was scheduled to be deployed on some wikis last week. The deployment was delayed because of unexpected problems. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-12-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-12-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-12-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * At all Wikipedias, a Mentor Dashboard is now available at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MentorDashboard</nowiki></code></bdi>. It allows registered mentors, who take care of newcomers' first steps, to monitor their assigned newcomers' activity. It is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]]. You can learn more about [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How_to_configure_the_mentors%27_list|activating the mentor list]] on your wiki and about [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Mentor dashboard|the mentor dashboard project]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The predecessor to the current [[mw:API|MediaWiki Action API]] (which was created in 2008), <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=ajax</nowiki></code></bdi>, will be removed this week. Any scripts or bots using it will need to switch to the corresponding API module. [https://phabricator.wikimedia.org/T42786] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] An old ResourceLoader module, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>jquery.jStorage</nowiki></code></bdi>, which was deprecated in 2016, will be removed this week. Any scripts or bots using it will need to switch to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.storage</nowiki></code></bdi> instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T143034] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W49"/> </div> 21:58, 6 ഡിസംബർ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22413926 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/50|Tech News: 2021-50]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There are now default [[m:Special:MyLanguage/Help:Namespace#Other_namespace_aliases|short aliases]] for the "Project:" namespace on most wikis. E.g. On Wikibooks wikis, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[WB:]]</nowiki></code></bdi> will go to the local language default for the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[Project:]]</nowiki></code></bdi> namespace. This change is intended to help the smaller communities have easy access to this feature. Additional local aliases can still be requested via [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|the usual process]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T293839] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2021-12-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2021-12-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2021-12-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W50"/> </div> 22:27, 13 ഡിസംബർ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22441074 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/51|Tech News: 2021-51]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2021-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 10 January 2022. '''Recent changes''' * Queries made by the DynamicPageList extension (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><DynamicPageList></nowiki></code></bdi>) are now only allowed to run for 10 seconds and error if they take longer. This is in response to multiple outages where long-running queries caused an outage on all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T287380#7575719] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Future changes''' * The developers of the Wikipedia iOS app are looking for testers who edit in multiple languages. You can [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS/202112 testing|read more and let them know if you are interested]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The Wikimedia [[wikitech:Portal:Cloud VPS|Cloud VPS]] hosts technical projects for the Wikimedia movement. Developers need to [[wikitech:News/Cloud VPS 2021 Purge|claim projects]] they use. This is because old and unused projects are removed once a year. Unclaimed projects can be shut down from February. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/2B7KYL5VLQNHGQQHMYLW7KTUKXKAYY3T/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2021-W51"/> </div> 22:05, 20 ഡിസംബർ 2021 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22465395 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|Tech News: 2022-02]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W02"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] A <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>oauth_consumer</code></bdi> variable has been added to the [[mw:Special:MyLanguage/AbuseFilter|AbuseFilter]] to enable identifying changes made by specific tools. [https://phabricator.wikimedia.org/T298281] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets are [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Migration_guide_(users)#Package_Gadgets|now able to directly include JSON pages]]. This means some gadgets can now be configured by administrators without needing the interface administrator permission, such as with the Geonotice gadget. [https://phabricator.wikimedia.org/T198758] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets [[mw:Extension:Gadgets#Options|can now specify page actions]] on which they are available. For example, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|actions=edit,history</code></bdi> will load a gadget only while editing and on history pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T63007] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] Gadgets can now be loaded on demand with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>withgadget</code></bdi> URL parameter. This can be used to replace [[mw:Special:MyLanguage/Snippets/Load JS and CSS by URL|an earlier snippet]] that typically looks like <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>withJS</code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>withCSS</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T29766] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] At wikis where [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list|the Mentorship system is configured]], you can now use the Action API to get a list of a [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Mentor_dashboard|mentor's]] mentees. [https://phabricator.wikimedia.org/T291966] * The heading on the main page can now be configured using <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Mainpage-title-loggedin]]</span> for logged-in users and <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Mainpage-title]]</span> for logged-out users. Any CSS that was previously used to hide the heading should be removed. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Small_wiki_toolkits/Starter_kit/Main_page_customization#hide-heading] [https://phabricator.wikimedia.org/T298715] * Four special pages (and their API counterparts) now have a maximum database query execution time of 30 seconds. These special pages are: RecentChanges, Watchlist, Contributions, and Log. This change will help with site performance and stability. You can read [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IPJNO75HYAQWIGTHI5LJHTDVLVOC4LJP/ more details about this change] including some possible solutions if this affects your workflows. [https://phabricator.wikimedia.org/T297708] * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Sticky Header|sticky header]] has been deployed for 50% of logged-in users on [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Frequently asked questions#pilot-wikis|more than 10 wikis]]. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]]. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Participate|how to take part in the project]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-01-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-01-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-01-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Events''' * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey 2022]] begins. All contributors to the Wikimedia projects can propose for tools and platform improvements. The proposal phase takes place from {{#time:j xg|2022-01-10|en}} 18:00 UTC to {{#time:j xg|2022-01-23|en}} 18:00 UTC. [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/FAQ|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W02"/> </div> 01:23, 11 ജനുവരി 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22562156 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/03|Tech News: 2022-03]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:WikiEditor|WikiEditor]] (also known as the 2010 wikitext editor), people will now see a warning if they link to disambiguation pages. If you click "{{int:Disambiguator-review-link}}" in the warning, it will ask you to correct the link to a more specific term. You can [[m:Community Wishlist Survey 2021/Warn when linking to disambiguation pages#Jan 12, 2021: Turning on the changes for all Wikis|read more information]] about this completed 2021 Community Wishlist item. * You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#subscribe|automatically subscribe to all of the talk page discussions]] that you start or comment in using [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|DiscussionTools]]. You will receive [[mw:Special:MyLanguage/Notifications|notifications]] when another editor replies. This is available at most wikis. Go to your [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]] and turn on "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T263819] * When asked to create a new page or talk page section, input fields can be [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Creating_pages_with_preloaded_text|"preloaded" with some text]]. This feature is now limited to wikitext pages. This is so users can't be tricked into making malicious edits. There is a discussion about [[phab:T297725|if this feature should be re-enabled]] for some content types. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-01-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-01-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-01-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Events''' * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey 2022]] continues. All contributors to the Wikimedia projects can propose for tools and platform improvements. The proposal phase takes place from {{#time:j xg|2022-01-10|en}} 18:00 UTC to {{#time:j xg|2022-01-23|en}} 18:00 UTC. [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/FAQ|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W03"/> </div> 19:54, 17 ജനുവരി 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22620285 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/04|Tech News: 2022-04]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/04|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-01-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-01-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-01-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * The following languages can now be used with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|syntax highlighting]]: BDD, Elpi, LilyPond, Maxima, Rita, Savi, Sed, Sophia, Spice, .SRCINFO. * You can now access your watchlist from outside of the user menu in the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|new Vector skin]]. The watchlist link appears next to the notification icons if you are at the top of the page. [https://phabricator.wikimedia.org/T289619] '''Events''' * You can see the results of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award 2021]] and learn more about 14 tools which were selected this year. * You can [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/Help_us|translate, promote]], or comment on [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Proposals|the proposals]] in the Community Wishlist Survey. Voting will begin on {{#time:j xg|2022-01-28|en}}. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W04"/> </div> 21:37, 24 ജനുവരി 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22644148 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/05|Tech News: 2022-05]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/05|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] If a gadget should support the new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>?withgadget</code></bdi> URL parameter that was [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/02|announced]] 3 weeks ago, then it must now also specify <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>supportsUrlLoad</code></bdi> in the gadget definition ([[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#supportsUrlLoad|documentation]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T29766] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * A change that was [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2021/16|announced]] last year was delayed. It is now ready to move ahead: ** The user group <code>oversight</code> will be renamed <code>suppress</code>. This is for [[phab:T109327|technical reasons]]. This is the technical name. It doesn't affect what you call the editors with this user right on your wiki. This is planned to happen in three weeks. You can comment [[phab:T112147|in Phabricator]] if you have objections. As usual, these labels can be translated on translatewiki ([[phab:T112147|direct links are available]]) or by administrators on your wiki. '''Events''' * You can vote on proposals in the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022|Community Wishlist Survey]] between 28 January and 11 February. The survey decides what the [[m:Special:MyLanguage/Community Tech|Community Tech team]] will work on. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W05"/> </div> 17:41, 31 ജനുവരി 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22721804 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Tech News: 2022-06]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' * English Wikipedia recently set up a gadget for dark mode. You can enable it there, or request help from an [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface administrator]] to set it up on your wiki ([[w:en:Wikipedia:Dark mode (gadget)|instructions and screenshot]]). * Category counts are sometimes wrong. They will now be completely recounted at the beginning of every month. [https://phabricator.wikimedia.org/T299823] '''Problems''' * A code-change last week to fix a bug with [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Live preview|Live Preview]] may have caused problems with some local gadgets and user-scripts. Any code with skin-specific behaviour for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>vector</code></bdi> should be updated to also check for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>vector-2022</code></bdi>. [[phab:T300987|A code-snippet, global search, and example are available]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W06"/> </div> 21:15, 7 ഫെബ്രുവരി 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22765948 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Tech News: 2022-07]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Purge|Purging]] a category page with fewer than 5,000 members will now recount it completely. This will allow editors to fix incorrect counts when it is wrong. [https://phabricator.wikimedia.org/T85696] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] extension, the <code dir=ltr>rmspecials()</code> function has been updated so that it does not remove the "space" character. Wikis are advised to wrap all the uses of <code dir=ltr>rmspecials()</code> with <code dir=ltr>rmwhitespace()</code> wherever necessary to keep filters' behavior unchanged. You can use the search function on [[Special:AbuseFilter]] to locate its usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T263024] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W07"/> </div> 19:18, 14 ഫെബ്രുവരി 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22821788 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Tech News: 2022-08]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[Special:Nuke|Special:Nuke]] will now provide the standard deletion reasons (editable at <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Deletereason-dropdown]]</bdi>) to use when mass-deleting pages. This was [[m:Community Wishlist Survey 2022/Admins and patrollers/Mass-delete to offer drop-down of standard reasons, or templated reasons.|a request in the 2022 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T25020] * At Wikipedias, all new accounts now get the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] by default when creating an account. Communities are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Account_creation|update their help resources]]. Previously, only 80% of new accounts would get the Growth features. A few Wikipedias remain unaffected by this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T301820] * You can now prevent specific images that are used in a page from appearing in other locations, such as within PagePreviews or Search results. This is done with the markup <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>class=notpageimage</nowiki></code></bdi>. For example, <code><nowiki>[[File:Example.png|class=notpageimage]]</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T301588] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] There has been a change to the HTML of Special:Contributions, Special:MergeHistory, and History pages, to support the grouping of changes by date in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva_Neue|the mobile skin]]. While unlikely, this may affect gadgets and user scripts. A [[phab:T298638|list of all the HTML changes]] is on Phabricator. '''Events''' * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Results|Community Wishlist Survey results]] have been published. The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/2022 results#leaderboard|ranking of prioritized proposals]] is also available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-02-22|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-02-23|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-02-24|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The software to play videos and audio files on pages will change soon on all wikis. The old player will be removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Toolforge's underlying operating system is being updated. If you maintain any tools there, there are two options for migrating your tools into the new system. There are [[wikitech:News/Toolforge Stretch deprecation|details, deadlines, and instructions]] on Wikitech. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EPJFISC52T7OOEFH5YYMZNL57O4VGSPR/] * Administrators will soon have [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/(Un)delete associated talk page|the option to delete/undelete]] the associated "talk" page when they are deleting a given page. An API endpoint with this option will also be available. This was [[m:Community Wishlist Survey 2021/Admins and patrollers/(Un)delete associated talk page|a request from the 2021 Wishlist Survey]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W08"/> </div> 19:11, 21 ഫെബ്രുവരി 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22847768 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Tech News: 2022-09]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When searching for edits by [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tags|change tags]], e.g. in page history or user contributions, there is now a dropdown list of possible tags. This was [[m:Community Wishlist Survey 2022/Miscellaneous/Improve plain-text change tag selector|a request in the 2022 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T27909] * Mentors using the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Mentor_dashboard|Growth Mentor dashboard]] will now see newcomers assigned to them who have made at least one edit, up to 200 edits. Previously, all newcomers assigned to the mentor were visible on the dashboard, even ones without any edit or ones who made hundred of edits. Mentors can still change these values using the filters on their dashboard. Also, the last choice of filters will now be saved. [https://phabricator.wikimedia.org/T301268][https://phabricator.wikimedia.org/T294460] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The user group <code>oversight</code> was renamed <code>suppress</code>. This is for [[phab:T109327|technical reasons]]. You may need to update any local references to the old name, e.g. gadgets, links to Special:Listusers, or uses of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words|NUMBERINGROUP]]. '''Problems''' * The recent change to the HTML of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tracking changes|tracking changes]] pages caused some problems for screenreaders. This is being fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T298638] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * Working with templates will become easier. [[m:WMDE_Technical_Wishes/Templates|Several improvements]] are planned for March 9 on most wikis and on March 16 on English Wikipedia. The improvements include: Bracket matching, syntax highlighting colors, finding and inserting templates, and related visual editor features. * If you are a template developer or an interface administrator, and you are intentionally overriding or using the default CSS styles of user feedback boxes (the classes: <code dir=ltr>successbox, messagebox, errorbox, warningbox</code>), please note that these classes and associated CSS will soon be removed from MediaWiki core. This is to prevent problems when the same class-names are also used on a wiki. Please let us know by commenting at [[phab:T300314]] if you think you might be affected. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W09"/> </div> 22:59, 28 ഫെബ്രുവരി 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22902593 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Tech News: 2022-10]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Translations]] are available. '''Problems''' * There was a problem with some interface labels last week. It will be fixed this week. This change was part of ongoing work to simplify the support for skins which do not have active maintainers. [https://phabricator.wikimedia.org/T301203] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-08|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-09|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-10|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W10"/> </div> 21:15, 7 മാർച്ച് 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22958074 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Tech News: 2022-11]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the Wikipedia Android app [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Android/Communication#Updates|it is now possible]] to change the toolbar at the bottom so the tools you use more often are easier to click on. The app now also has a focused reading mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T296753][https://phabricator.wikimedia.org/T254771] '''Problems''' * There was a problem with the collection of some page-view data from June 2021 to January 2022 on all wikis. This means the statistics are incomplete. To help calculate which projects and regions were most affected, relevant datasets are being retained for 30 extra days. You can [[m:Talk:Data_retention_guidelines#Added_exception_for_page_views_investigation|read more on Meta-wiki]]. * There was a problem with the databases on March 10. All wikis were unreachable for logged-in users for 12 minutes. Logged-out users could read pages but could not edit or access uncached content then. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incident_documentation/2022-03-10_MediaWiki_availability] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.38/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.38/Roadmap|calendar]]). * When [[mw:Special:MyLanguage/Help:System_message#Finding_messages_and_documentation|using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>uselang=qqx</code></bdi> to find localisation messages]], it will now show all possible message keys for navigation tabs such as "{{int:vector-view-history}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T300069] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Access to [[{{#special:RevisionDelete}}]] has been expanded to include users who have <code dir=ltr>deletelogentry</code> and <code dir=ltr>deletedhistory</code> rights through their group memberships. Before, only those with the <code dir=ltr>deleterevision</code> right could access this special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T301928] * On the [[{{#special:Undelete}}]] pages for diffs and revisions, there will be a link back to the main Undelete page with the list of revisions. [https://phabricator.wikimedia.org/T284114] '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation has announced the IP Masking implementation strategy and next steps. The [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#feb25|announcement can be read here]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Android FAQ|Wikipedia Android app]] developers are working on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Communication|new functions]] for user talk pages and article talk pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T297617] '''Events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon 2022|Wikimedia Hackathon 2022]] will take place as a hybrid event on 20-22 May 2022. The Hackathon will be held online and there are grants available to support local in-person meetups around the world. Grants can be requested until 20 March. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W11"/> </div> 22:07, 14 മാർച്ച് 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=22993074 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Tech News: 2022-12]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Translations]] are available. '''New code release schedule for this week''' * There will be four MediaWiki releases this week, instead of just one. This is an experiment which should lead to fewer problems and to faster feature updates. The releases will be on all wikis, at different times, on Monday, Tuesday, and Wednesday. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Release Engineering Team/Trainsperiment week|read more about this project]]. '''Recent changes''' * You can now set how many search results to show by default in [[Special:Preferences#mw-prefsection-searchoptions|your Preferences]]. This was the 12th most popular wish in the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Results|Community Wishlist Survey 2022]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T215716] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The Jupyter notebooks tool [[wikitech:PAWS|PAWS]] has been updated to a new interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T295043] '''Future changes''' * Interactive maps via [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] will soon work on wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevisions]] extension. [https://wikimedia.sslsurvey.de/Kartographer-Workflows-EN/ Please tell us] which improvements you want to see in Kartographer. You can take this survey in simple English. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W12"/> </div> 16:00, 21 മാർച്ച് 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23034693 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Tech News: 2022-13]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a simple new Wikimedia Commons upload tool available for macOS users, [[c:Commons:Sunflower|Sunflower]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-03-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-03-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-03-31|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * Some wikis will be in read-only for a few minutes because of regular database maintenance. It will be performed on {{#time:j xg|2022-03-29|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-03-31|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T301850][https://phabricator.wikimedia.org/T303798] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W13"/> </div> 19:54, 28 മാർച്ച് 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23073711 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Tech News: 2022-14]] == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Translations]] are available. '''Problems''' * For a few days last week, edits that were suggested to newcomers were not tagged in the [[{{#special:recentchanges}}]] feed. This bug has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T304747] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-07|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). '''Future changes''' * Starting next week, Tech News' title will be translatable. When the newsletter is distributed, its title may not be <code dir=ltr>Tech News: 2022-14</code> anymore. It may affect some filters that have been set up by some communities. [https://phabricator.wikimedia.org/T302920] * Over the next few months, the "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" Growth feature [[phab:T304110|will become available to more Wikipedias]]. Each week, a few wikis will get the feature. You can test this tool at [[mw:Special:MyLanguage/Growth#deploymentstable|a few wikis where "Link recommendation" is already available]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W14"/> </div> 21:00, 4 ഏപ്രിൽ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23097604 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-15</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new public status page at <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikimediastatus.net/ www.wikimediastatus.net]</span>. This site shows five automated high-level metrics where you can see the overall health and performance of our wikis' technical environment. It also contains manually-written updates for widespread incidents, which are written as quickly as the engineers are able to do so while also fixing the actual problem. The site is separated from our production infrastructure and hosted by an external service, so that it can be accessed even if the wikis are briefly unavailable. You can [https://diff.wikimedia.org/2022/03/31/announcing-www-wikimediastatus-net/ read more about this project]. * On Wiktionary wikis, the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W15"/> </div> 19:44, 11 ഏപ്രിൽ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23124108 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-16</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/16|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-19|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-04-21|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s8.dblist targeted wikis]). * Administrators will now have [[m:Community Wishlist Survey 2021/(Un)delete associated talk page|the option to delete/undelete the associated "Talk" page]] when they are deleting a given page. An API endpoint with this option is also available. This concludes the [[m:Community Wishlist Survey 2021/Admins and patrollers/(Un)delete associated talk page|11th wish of the 2021 Community Wishlist Survey]]. * On [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#test-wikis|selected wikis]], 50% of logged-in users will see the new [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Table of contents|table of contents]]. When scrolling up and down the page, the table of contents will stay in the same place on the screen. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Desktop Improvements]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T304169] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Message boxes produced by MediaWiki code will no longer have these CSS classes: <code dir=ltr>successbox</code>, <code dir=ltr>errorbox</code>, <code dir=ltr>warningbox</code>. The styles for those classes and <code dir=ltr>messagebox</code> will be removed from MediaWiki core. This only affects wikis that use these classes in wikitext, or change their appearance within site-wide CSS. Please review any local usage and definitions for these classes you may have. This was previously announced in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/09|28 February issue of Tech News]]. '''Future changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] will become compatible with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevisions page stabilization]]. Kartographer maps will also work on pages with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Project_descriptions] The Kartographer documentation has been thoroughly updated. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer/Getting_started] [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/Maps] [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W16"/> </div> 23:11, 18 ഏപ്രിൽ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23167004 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-17</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On [https://noc.wikimedia.org/conf/dblists/group1.dblist many wikis] (group 1), the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-04-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-04-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-04-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-04-26|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]). * Some very old browsers and operating systems are no longer supported. Some things on the wikis might look weird or not work in very old browsers like Internet Explorer 9 or 10, Android 4, or Firefox 38 or older. [https://phabricator.wikimedia.org/T306486] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W17"/> </div> 22:55, 25 ഏപ്രിൽ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23187115 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-18</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On [https://noc.wikimedia.org/conf/dblists/group2.dblist all remaining wikis] (group 2), the software to play videos and audio files on pages has now changed. The old player has been removed. Some audio players will become wider after this change. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:TimedMediaHandler/VideoJS_Player|The new player]] has been a beta feature for over four years. [https://phabricator.wikimedia.org/T100106][https://phabricator.wikimedia.org/T248418] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-03|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-04|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-05|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The developers are working on talk pages in the [[mw:Wikimedia Apps/Team/iOS|Wikipedia app for iOS]]. You can [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_9GBcHczQGLbQWTY give feedback]. You can take the survey in English, German, Hebrew or Chinese. * [[m:WMDE_Technical_Wishes/VisualEditor_template_dialog_improvements#Status_and_next_steps|Most wikis]] will receive an [[m:WMDE_Technical_Wishes/VisualEditor_template_dialog_improvements|improved template dialog]] in VisualEditor and New Wikitext mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T296759] [https://phabricator.wikimedia.org/T306967] * If you use syntax highlighting while editing wikitext, you can soon activate a [[m:WMDE_Technical_Wishes/Improved_Color_Scheme_of_Syntax_Highlighting#Color-blind_mode|colorblind-friendly color scheme]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T306867] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Several CSS IDs related to MediaWiki interface messages will be removed. Technical editors should please [[phab:T304363|review the list of IDs and links to their existing uses]]. These include <code dir=ltr>#mw-anon-edit-warning</code>, <code dir=ltr>#mw-undelete-revision</code> and 3 others. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W18"/> </div> 19:33, 2 മേയ് 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23232924 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-19</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now see categories in the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia app for Android]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T73966] '''Problems''' * Last week, there was a problem with Wikidata's search autocomplete. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T307586] * Last week, all wikis had slow access or no access for 20 minutes, for logged-in users and non-cached pages. This was caused by a problem with a database change. [https://phabricator.wikimedia.org/T307647] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T305217#7894966] * [[m:WMDE Technical Wishes/Geoinformation#Current issues|Incompatibility issues]] with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] and the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs extension]] will be fixed: Deployment is planned for May 10 on all wikis. Kartographer will then be enabled on the [[phab:T307348|five wikis which have not yet enabled the extension]] on May 24. * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector (2022)]] skin will be set as the default on several more wikis, including Arabic and Catalan Wikipedias. Logged-in users will be able to switch back to the old Vector (2010). See the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2022-04 for the largest wikis|latest update]] about Vector (2022). '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place on 17 May. The following meetings are currently planned for: 7 June, 21 June, 5 July, 19 July. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W19"/> </div> 15:22, 9 മേയ് 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23256717 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-20</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/20|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * Some wikis can soon use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|add a link]] feature. This will start on Wednesday. The wikis are {{int:project-localized-name-cawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-svwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}. This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304542] * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2022|Wikimedia Hackathon 2022]] will take place online on May 20–22. It will be in English. There are also local [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2022/Meetups|hackathon meetups]] in Germany, Ghana, Greece, India, Nigeria and the United States. Technically interested Wikimedians can work on software projects and learn new skills. You can also host a session or post a project you want to work on. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You can soon edit translatable pages in the visual editor. Translatable pages exist on for examples Meta and Commons. [https://diff.wikimedia.org/2022/05/12/mediawiki-1-38-brings-support-for-editing-translatable-pages-with-the-visual-editor/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W20"/> </div> 18:57, 16 മേയ് 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23291515 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-21</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Administrators using the mobile web interface can now access Special:Block directly from user pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T307341] * The <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wiktionary.org/ www.wiktionary.org]</span> portal page now uses an automated update system. Other [[m:Project_portals|project portals]] will be updated over the next few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T304629] '''Problems''' * The Growth team maintains a mentorship program for newcomers. Previously, newcomers weren't able to opt out from the program. Starting May 19, 2022, newcomers are able to fully opt out from Growth mentorship, in case they do not wish to have any mentor at all. [https://phabricator.wikimedia.org/T287915] * Some editors cannot access the content translation tool if they load it by clicking from the contributions menu. This problem is being worked on. It should still work properly if accessed directly via Special:ContentTranslation. [https://phabricator.wikimedia.org/T308802] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-05-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-05-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget and user scripts developers are invited to give feedback on a [[mw:User:Jdlrobson/Extension:Gadget/Policy|proposed technical policy]] aiming to improve support from MediaWiki developers. [https://phabricator.wikimedia.org/T308686] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W21"/> </div> 00:20, 24 മേയ് 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23317250 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-22</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] In the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] extension, an <code dir=ltr>ip_in_ranges()</code> function has been introduced to check if an IP is in any of the ranges. Wikis are advised to combine multiple <code dir=ltr>ip_in_range()</code> expressions joined by <code>|</code> into a single expression for better performance. You can use the search function on [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]] to locate its usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T305017] * The [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature|IP Info feature]] which helps abuse fighters access information about IPs, [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#May 24, 2022|has been deployed]] to all wikis as a beta feature. This comes after weeks of beta testing on test.wikipedia.org. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-05-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-05-31|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#New topic tool|New Topic Tool]] will be deployed for all editors at most wikis soon. You will be able to opt out from within the tool and in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/New_discussion][https://phabricator.wikimedia.org/T287804] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|Advanced item]] The [[:mw:Special:ApiHelp/query+usercontribs|list=usercontribs API]] will support fetching contributions from an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Range blocks#Non-technical explanation|IP range]] soon. API users can set the <code>uciprange</code> parameter to get contributions from any IP range within [[:mw:Manual:$wgRangeContributionsCIDRLimit|the limit]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T177150] * A new parser function will be introduced: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{=}}</nowiki></code></bdi>. It will replace existing templates named "=". It will insert an [[w:en:Equals sign|equal sign]]. This can be used to escape the equal sign in the parameter values of templates. [https://phabricator.wikimedia.org/T91154] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W22"/> </div> 20:28, 30 മേയ് 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23340178 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-23</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/23|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>str_replace_regexp()</code></bdi> function can be used in [[Special:AbuseFilter|abuse filters]] to replace parts of text using a [[w:en:Regular expression|regular expression]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T285468] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W23"/> </div> 02:45, 7 ജൂൺ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23366979 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-24</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * All wikis can now use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] maps. Kartographer maps now also work on pages with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Project_descriptions][https://phabricator.wikimedia.org/T307348] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-14|en}} at 06:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T300471] * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-abwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-acewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-adywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-akwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-alswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-amwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-anwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-angwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-arcwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-arzwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-astwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-atjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-avwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-aywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-azbwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304548] * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#New topic tool|New Topic Tool]] will be deployed for all editors at Commons, Wikidata, and some other wikis soon. You will be able to opt out from within the tool and in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|Preferences]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/New_discussion][https://phabricator.wikimedia.org/T287804] '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place today (13 June). The following meetings will take place on: 28 June, 12 July, 26 July. '''Future changes''' * By the end of July, the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022]] skin should be ready to become the default across all wikis. Discussions on how to adjust it to the communities' needs will begin in the next weeks. It will always be possible to revert to the previous version on an individual basis. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2022-04 for the largest wikis|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W24"/> </div> 16:58, 13 ജൂൺ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23389956 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-25</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android|Wikipedia App for Android]] now has an option for editing the whole page at once, located in the overflow menu (three-dots menu [[File:Ic more vert 36px.svg|15px|link=|alt=]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T103622] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Some recent database changes may affect queries using the [[m:Research:Quarry|Quarry tool]]. Queries for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>site_stats</code></bdi> at English Wikipedia, Commons, and Wikidata will need to be updated. [[phab:T306589|Read more]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>user_global_editcount</code></bdi> variable can be used in [[Special:AbuseFilter|abuse filters]] to avoid affecting globally active users. [https://phabricator.wikimedia.org/T130439] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * Users of non-responsive skins (e.g. MonoBook or Vector) on mobile devices may notice a slight change in the default zoom level. This is intended to optimize zooming and ensure all interface elements are present on the page (for example the table of contents on Vector 2022). In the unlikely event this causes any problems with how you use the site, we'd love to understand better, please ping <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[m:User:Jon (WMF)|Jon (WMF)]]</span> to any on-wiki conversations. [https://phabricator.wikimedia.org/T306910] '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Parsoid's HTML output will soon stop annotating file links with different <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>typeof</code></bdi> attribute values, and instead use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:File</code></bdi> for all types. Tool authors should adjust any code that expects: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:Image</code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:Audio</code></bdi>, or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw:Video</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T273505] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W25"/> </div> 20:17, 20 ജൂൺ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23425855 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-26</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] API service now has self-service accounts with free on-demand requests and monthly snapshots ([https://enterprise.wikimedia.com/docs/ API documentation]). Community access [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/FAQ#community-access|via database dumps & Wikimedia Cloud Services]] continues. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wiktionary#lua|All Wikimedia wikis can now use Wikidata Lexemes in Lua]] after creating local modules and templates. Discussions are welcome [[d:Wikidata_talk:Lexicographical_data#You_can_now_reuse_Wikidata_Lexemes_on_all_wikis|on the project talk page]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-06-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-06-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-06-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-28|en}} at 06:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T311033] * Some global and cross-wiki services will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-06-30|en}} at 06:00 UTC. This will impact ContentTranslation, Echo, StructuredDiscussions, Growth experiments and a few more services. [https://phabricator.wikimedia.org/T300472] * Users will be able to sort columns within sortable tables in the mobile skin. [https://phabricator.wikimedia.org/T233340] '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place tomorrow (28 June). The following meetings will take place on 12 July and 26 July. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W26"/> </div> 20:02, 27 ജൂൺ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23453785 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-27</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/27|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-07-05|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-07-07|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=| Advanced item]] This change only affects pages in the main namespace in Wikisource. The Javascript config variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>proofreadpage_source_href</code></bdi> will be removed from <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Interface/JavaScript#mw.config|mw.config]]</code></bdi> and be replaced with the variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prpSourceIndexPage</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T309490] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W27"/> </div> 19:31, 4 ജൂലൈ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23466250 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-28</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022 skin]], the page title is now displayed above the tabs such as Discussion, Read, Edit, View history, or More. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates#Page title/tabs switch|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T303549] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] It is now possible to easily view most of the configuration settings that apply to just one wiki, and to compare settings between two wikis if those settings are different. For example: [https://noc.wikimedia.org/wiki.php?wiki=jawiktionary Japanese Wiktionary settings], or [https://noc.wikimedia.org/wiki.php?wiki=eswiki&compare=eowiki settings that are different between the Spanish and Esperanto Wikipedias]. Local communities may want to [[m:Special:MyLanguage/Requesting_wiki_configuration_changes|discuss and propose changes]] to their local settings. Details about each of the named settings can be found by [[mw:Special:Search|searching MediaWiki.org]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308932] *The Anti-Harassment Tools team [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#May|recently deployed]] the IP Info Feature as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature at all wikis]]. This feature allows abuse fighters to access information about IP addresses. Please check our update on [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Info feature#April|how to find and use the tool]]. Please share your feedback using a link you will be given within the tool itself. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-07-12|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]). '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout July. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W28"/> </div> 19:24, 11 ജൂലൈ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23502519 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-29</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/29|Translations]] are available. '''Problems''' * The feature on mobile web for [[mw:Special:MyLanguage/Extension:NearbyPages|Nearby Pages]] was missing last week. It will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T312864] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The [[mw:Technical_decision_making/Forum|Technical Decision Forum]] is seeking [[mw:Technical_decision_making/Community_representation|community representatives]]. You can apply on wiki or by emailing <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">TDFSupport@wikimedia.org</span> before 12 August. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W29"/> </div> 22:59, 18 ജൂലൈ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23517957 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-30</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikibooks.org/ www.wikibooks.org]</span> and <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikiquote.org/ www.wikiquote.org]</span> portal pages now use an automated update system. Other [[m:Project_portals|project portals]] will be updated over the next few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T273179] '''Problems''' * Last week, some wikis were in read-only mode for a few minutes because of an emergency switch of their main database ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). [https://phabricator.wikimedia.org/T313383] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-07-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-07-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-07-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * The external link icon will change slightly in the skins Vector legacy and Vector 2022. The new icon uses simpler shapes to be more recognizable on low-fidelity screens. [https://phabricator.wikimedia.org/T261391] * Administrators will now see buttons on user pages for "{{int:changeblockip}}" and "{{int:unblockip}}" instead of just "{{int:blockip}}" if the user is already blocked. [https://phabricator.wikimedia.org/T308570] '''Future meetings''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|open meeting with the Web team]] about Vector (2022) will take place tomorrow (26 July). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W30"/> </div> 19:26, 25 ജൂലൈ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23545370 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-31</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Improved [[m:Special:MyLanguage/Help:Displaying_a_formula#Phantom|LaTeX capabilities for math rendering]] are now available in the wikis thanks to supporting <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Phantom</code></bdi> tags. This completes part of [[m:Community_Wishlist_Survey_2022/Editing/Missing_LaTeX_capabilities_for_math_rendering|the #59 wish]] of the 2022 Community Wishlist Survey. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] will be available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup0.dblist Group 0]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]]. '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout August. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. '''Future meetings''' * This week, three meetings about [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector (2022)]] with live interpretation will take place. On Tuesday, interpretation in Russian will be provided. On Thursday, meetings for Arabic and Spanish speakers will take place. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/Talk to Web|See how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W31"/> </div> 21:21, 1 ഓഗസ്റ്റ് 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23615613 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-32</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/32|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[:m:Special:MyLanguage/Meta:GUS2Wiki/Script|GUS2Wiki]] copies the information from [[{{#special:GadgetUsage}}]] to an on-wiki page so you can review its history. If your project isn't already listed on the [[d:Q113143828|Wikidata entry for Project:GUS2Wiki]] you can either run GUS2Wiki yourself or [[:m:Special:MyLanguage/Meta:GUS2Wiki/Script#Opting|make a request to receive updates]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T121049] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-09|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-08-11|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]). '''Future meetings''' * The [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon|Wikimania Hackathon]] will take place online from August 12–14. Don't miss [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Schedule|the pre-hacking showcase]] to learn about projects and find collaborators. Anyone can [[phab:/project/board/6030/|propose a project]] or [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Schedule|host a session]]. [[wmania:Special:MyLanguage/Hackathon/Newcomers|Newcomers are welcome]]! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W32"/> </div> 19:49, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23627807 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-33</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Persian (Farsi) Wikipedia community decided to block IP editing from October 2021 to April 2022. The Wikimedia Foundation's Product Analytics team tracked the impact of this change. [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/IP Editing Restriction Study/Farsi Wikipedia|An impact report]] is now available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-16|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-08-18|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s8.dblist targeted wikis]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] will be available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup1.dblist Group 1]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]]. '''Future changes''' * The Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated throughout August. Discussions will look different. You can see [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Prototype|some of the proposed changes]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#4_August_2022][https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#Phase_1:_Topic_containers][https://phabricator.wikimedia.org/T312672] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W33"/> </div> 21:08, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23658001 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-34</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/34|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Two problems with [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps have been fixed. Maps are no longer shown as empty when a geoline was created via VisualEditor. Geolines consisting of points with QIDs (e.g., subway lines) are no longer shown with pushpins. [https://phabricator.wikimedia.org/T292613][https://phabricator.wikimedia.org/T308560] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-08-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-25|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). * The colours of links and visited links will change. This is to make the difference between links and other text more clear. [https://phabricator.wikimedia.org/T213778] '''Future changes''' * The new [{{int:discussiontools-topicsubscription-button-subscribe}}] button [[mw:Talk pages project/Notifications#12 August 2022|helps newcomers get answers]]. The Editing team is enabling this tool everywhere. You can turn it off in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T284489] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W34"/> </div> 00:11, 23 ഓഗസ്റ്റ് 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23675501 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-35</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor/Realtime_Preview|Realtime Preview]] is available as a Beta Feature on wikis in [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists%2Fgroup2.dblist Group 2]. This feature was built in order to fulfill [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2021/Real_Time_Preview_for_Wikitext|one of the Community Wishlist Survey proposals]]. Please note that when this Beta feature is enabled, it may cause conflicts with some wiki-specific Gadgets. '''Problems''' * In recent months, there have been inaccurate numbers shown for various [[{{#special:statistics}}]] at Commons, Wikidata, and English Wikipedia. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T315693] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-08-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-08-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-08-30|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-09-01|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation wants to improve how Wikimedia communities report harmful incidents by building the [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System|Private Incident Reporting System (PIRS)]] to make it easy and safe for users to make reports. You can leave comments on the talk page, by answering the [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System#Phase 1|questions provided]]. If you have ever faced a harmful situation that you wanted to report/reported, join a PIRS interview to share your experience. To sign up [[m:Special:EmailUser/MAna_(WMF)|please email]] <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[m:User:MAna (WMF)|Madalina Ana]]</span>. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W35"/> </div> 23:04, 29 ഓഗസ്റ്റ് 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23725814 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-36</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/36|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.39/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-09-06|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-09-08|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] On Special pages that only have one tab, the tab-bar's row will be hidden in the Vector-2022 skin to save space. The row will still show if Gadgets use it. Gadgets that currently append directly to the CSS id of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#p-namespaces</code></bdi> should be updated to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:ResourceLoader/Core_modules#addPortletLink|mw.util.addPortletLink]]</code></bdi> function instead. Gadgets that style this id should consider also targeting <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#p-associated-pages</code></bdi>, the new id for this row. [[phab:T316908|Examples are available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316908][https://phabricator.wikimedia.org/T313409] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W36"/> </div> 23:21, 5 സെപ്റ്റംബർ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23757743 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-37</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/37|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The search servers have been upgraded to a new major version. If you notice any issues with searching, please report them on [[phab:project/view/1849/|Phabricator]]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/XPCTYYTN67FVFKN6XOHULJVGUO44J662] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|Syntax highlighting]] is now tracked as an [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgExpensiveParserFunctionLimit|expensive parser function]]. Only 500 expensive function calls can be used on a single page. Pages that exceed the limit are added to a [[:Category:{{MediaWiki:expensive-parserfunction-category}}|tracking category]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316858] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W37"/> </div> 01:49, 13 സെപ്റ്റംബർ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23787318 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-38</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/38|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Two database fields in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>templatelinks</nowiki></code></bdi> table are now being dropped: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tl_namespace</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tl_title</nowiki></code></bdi>. Any queries that rely on these fields need to be changed to use the new normalization field called <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tl_target_id</nowiki></code></bdi>. See <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[phab:T299417|T299417]]</span> for more information. This is part of [[w:Database normalization|normalization]] of links tables. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/U2U6TXIBABU3KDCVUOITIGI5OJ4COBSW/][https://www.mediawiki.org/wiki/User:ASarabadani_(WMF)/Database_for_devs_toolkit/Concepts/Normalization] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * In [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps, you can use icons on markers for common points of interest. On Tuesday, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer/Icons|previous icon set]] will be updated to [https://de.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Hilfe:Extension:Kartographer/Icons version maki 7.2]. That means, around 100 new icons will be available. Additionally, all existing icons were updated for clarity and to make them work better in international contexts. [https://phabricator.wikimedia.org/T302861][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation#Update_maki_icons] '''Future changes''' * In a [[m:Content_Partnerships_Hub/Software/Volunteer_developers_discussion_at_Wikimania_2022|group discussion at Wikimania]], more than 30 people talked about how to make content partnership software in the Wikimedia movement more sustainable. What kind of support is acceptable for volunteer developers? Read the summary and [[m:Talk:Content Partnerships Hub/Software/Volunteer developers discussion at Wikimania 2022|leave your feedback]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W38"/> </div> <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</span> 22:15, 19 സെപ്റ്റംബർ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23826293 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-39</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/39|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Parsoid clients should be updated to allow for space-separated multi-values in the <bdi lang="en" dir="ltr"><code>rel</code></bdi> attribute of links. Further details are in <bdi lang="en" dir="ltr">[[phab:T315209|T315209]]</bdi>. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-09-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-09-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-09-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Diffs|Visual diffs]] will become available to all users, except at the Wiktionaries and Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T314588] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|Talk pages on the mobile site]] will change at the Arabic, Bangla, Chinese, French, Haitian Creole, Hebrew, Korean, and Vietnamese Wikipedias. They should be easier to use and provide more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T318302] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Mobile] * In the [[mw:Lua/Scripting|{{ns:828}}]] namespace, pages ending with <bdi lang="en" dir="ltr"><code>.json</code></bdi> will be treated as JSON, just like they already are in the {{ns:2}} and {{ns:8}} namespaces. [https://phabricator.wikimedia.org/T144475] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:29, 27 സെപ്റ്റംബർ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23860085 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-40</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can now show geopoints from Wikidata, via QID or SPARQL query. Previously, this was only possible for geoshapes and geolines. [https://phabricator.wikimedia.org/T307695] [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Geopoints_via_QID] * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award 2022]] is looking for nominations. You can recommend tools until 12 October. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|Talk pages on the mobile site]] will change at the Arabic, Bangla, Chinese, French, Haitian Creole, Hebrew, Korean, and Vietnamese Wikipedias. They should be easier to use and provide more information. (Last week's release was delayed) [https://phabricator.wikimedia.org/T318302] [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Mobile] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>scribunto-console</code></bdi> API module will require a [[mw:Special:MyLanguage/API:Tokens|CSRF token]]. This module is documented as internal and use of it is not supported. [[phab:T212071|[5]]] * The Vector 2022 skin will become the default across the smallest Wikimedia projects. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#Deployment_plan_and_timeline|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:22, 4 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23885489 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-41</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/41|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * On some wikis, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps in full size view will be able to display nearby articles. After a feedback period, more wikis will follow. [https://phabricator.wikimedia.org/T316782][https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Nearby_articles] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W41"/> </div> 14:08, 10 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23912412 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-42</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The recently implemented feature of [[phab:T306883|article thumbnails in Special:Search]] will be limited to Wikipedia projects only. Further details are in [[phab:T320510|T320510]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Structured_Data_Across_Wikimedia/Search_Improvements] * A bug that caused problems in loading article thumbnails in Special:Search has been fixed. Further details are in [[phab:T320406|T320406]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.39/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Lua module authors can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#mw.loadJsonData|mw.loadJsonData()]]</code></bdi> to load data from JSON pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T217500] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Lua module authors can enable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua_reference_manual#Strict_library|require( "strict" )]]</code></bdi> to add errors for some possible code problems. This replaces "[[wikidata:Q16748603|Module:No globals]]" on most wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T209310] '''Future changes''' * The [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] will be updated at most wikis. The "{{int:discussiontools-replylink}}" button will look different after this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T320683] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:45, 17 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23943992 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-43</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There have been some minor visual fixes in Special:Search, regarding audio player alignment and image placeholder height. Further details are in [[phab:T319230|T319230]]. * On Wikipedias, a new [[Special:Preferences#mw-prefsection-searchoptions|preference]] has been added to hide article thumbnails in Special:Search. Full details are in [[phab:T320337|T320337]]. '''Problems''' * Last week, three wikis ({{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ruwiki/en}}) had read-only access for 25 minutes. This was caused by a hardware problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T320990] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-10-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-10-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-10-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-10-25|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-10-27|en}} at 7:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s4.dblist targeted wikis]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-aswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-banwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-barwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bat smgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bclwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-be x oldwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-biwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bjnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bpywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-brwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bugwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bxrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304549] * Starting on Wednesday October 26, 2022, the list of mentors will be upgraded [[d:Q14339834 | at wikis where Growth mentorship is available]]. The mentorship system will continue to work as it does now. The signup process [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list#add|will be replaced]], and a new management option will be provided. Also, this change simplifies [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list#create|the creation of mentorship systems at Wikipedias]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314858][https://phabricator.wikimedia.org/T310905][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Growth/Structured_mentor_list] * Pages with titles that start with a lower-case letter according to Unicode 11 will be renamed or deleted. There is a list of affected pages at <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:Unicode 11 case map migration]]</bdi>. More information can be found at [[phab:T292552|T292552]]. * The Vector 2022 skin will become the default across the smallest Wikipedias. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements#smallest-1|Learn more]]. '''Future changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Replying|Reply tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion|New Topic tool]] will soon get a [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Special characters|special characters menu]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T249072] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:22, 24 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23975411 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-44</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * When using keyboard navigation on a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map, the focus will become more visible. [https://phabricator.wikimedia.org/T315997] * In {{#special:RecentChanges}}, you can now hide the log entries for new user creations with the filter for "{{int:rcfilters-filter-newuserlogactions-label}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T321155] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-11-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|maps dialog]] in VisualEditor now has some help texts. [https://phabricator.wikimedia.org/T318818] * It is now possible to select the language of a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map in VisualEditor via a dropdown menu. [https://phabricator.wikimedia.org/T318817] * It is now possible to add a caption to a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map in VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T318815] * It is now possible to hide the frame of a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] map in VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T318813] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:14, 31 ഒക്ടോബർ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=23977539 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-45</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * An updated version of the [[m:Special:MyLanguage/EventCenter/Registration|Event Registration]] tool is now available for testing at [[testwiki:|testwiki]] and [[test2wiki:| test2wiki]]. The tool provides features for event organizers and participants. Your feedback is welcome at our [[m:Talk:Campaigns/Foundation Product Team/Registration|project talkpage]]. More information about [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Registration|the project]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T318592] '''Problems''' * Twice last week, for about 45 minutes, some files and thumbnails failed to load and uploads failed, mostly for logged-in users. The cause is being investigated and an incident report will be available soon. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:31, 8 നവംബർ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24001035 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-46</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * At Wikidata, an interwiki link can now point to a redirect page if certain conditions are met. This new feature is called [[wikidata:Special:MyLanguage/Wikidata:Sitelinks_to_redirects|sitelinks to redirects]]. It is needed when one wiki uses one page to cover multiple concepts but another wiki uses more pages to cover the same concepts. Your [[wikidata:Special:MyLanguage/Wikidata talk:Sitelinks to redirects|feedback on the talkpage]] of the new proposed guideline is welcome. [https://phabricator.wikimedia.org/T278962] * The <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikinews.org/ www.wikinews.org]</span>, <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikiversity.org/ www.wikiversity.org]</span>, and <span class="mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">[https://www.wikivoyage.org/ www.wikivoyage.org]</span> portal pages now use an automated update system. [https://phabricator.wikimedia.org/T273179] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-11-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * There will be a new link to directly "Edit template data" on Template pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T316759] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Wikis where mobile [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] are enabled ([[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Deployment Status|these ones]]) will soon use full CSS styling to display any templates that are placed at the top of talk pages. To adapt these “talk page boxes” for narrow mobile devices you can use media queries, such as in [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Module:Message_box/tmbox.css&oldid=1097618699#L-69 this example]. [https://phabricator.wikimedia.org/T312309] * Starting in January 2023, [[m:Special:MyLanguage/Community Tech|Community Tech]] will be [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Updates/2023 Changes Update|running the Community Wishlist Survey (CWS) every two years]]. This means that in 2024, there will be no new proposals or voting. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:54, 14 നവംബർ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24071290 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-47</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/47|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The display of non-free media in the search bar and for article thumbnails in Special:Search has been deactivated. Further details are in [[phab:T320661|T320661]]. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-11-22|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s2.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-11-24|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s7.dblist targeted wikis]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:20, 21 നവംബർ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24071290 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-48</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/48|Translations]] are available. '''Recent changes''' * A new preference, “Enable limited width mode”, has been added to the [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering|Vector 2022 skin]]. The preference is also available as a toggle on every page if your monitor is 1600 pixels or wider. It allows for increasing the width of the page for logged-out and logged-in users. [https://phabricator.wikimedia.org/T319449] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-11-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-11-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2022-11-29|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s3.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2022-12-01|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s1.dblist targeted wikis]). * Mathematical formulas shown in SVG image format will no longer have PNG fall-backs for browsers that don't support them. This is part of work to modernise the generation system. Showing only PNG versions was the default option until in February 2018. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/3BGOKWJIZGL4TC4HJ22ICRU2SEPWGCR4/][https://phabricator.wikimedia.org/T311620][https://phabricator.wikimedia.org/T186327] * On [[phab:P40224|some wikis]] that use flagged revisions, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:FlaggedRevs#Special:Contributions|a new checkbox will be added]] to Special:Contributions that enables you to see only the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Pending changes|pending changes]] by a user. [https://phabricator.wikimedia.org/T321445] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] How media is structured in the parser's HTML output will change early next week at [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train#Wednesday group1 wikis] (but not Wikimedia Commons or Meta-Wiki). This change improves the accessibility of content, and makes it easier to write related CSS. You may need to update your site-CSS, or userscripts and gadgets. There are [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Media_structure/FAQ|details on what code to check, how to update the code, and where to report any related problems]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314318] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:02, 28 നവംബർ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24114342 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-49</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/49|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The Wikisources use a tool called ProofreadPage. ProofreadPage uses OpenSeadragon which is an open source tool. The OpenSeadragon JavaScript API has been significantly re-written to support dynamically loading images. The functionality provided by the older version of the API should still work but it is no longer supported. User scripts and gadgets should migrate over to the newer version of the API. The functionality provided by the newer version of the API is [[mw:Extension:Proofread_Page/Page_viewer#JS_API|documented on MediaWiki]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308098][https://www.mediawiki.org/wiki/Extension:Proofread_Page/Edit-in-Sequence] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-12-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-12-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:40, 6 ഡിസംബർ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24151590 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-50</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * An [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Mobile|A/B test has begun]] at 15 Wikipedias for [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|DiscussionTools on mobile]]. Half of the editors on the [[mw:Reading/Web/Mobile|mobile web site]] will have access to the {{int:discussiontools-replybutton}} tool and other features. [https://phabricator.wikimedia.org/T321961] * The character <code>=</code> cannot be used in new usernames, to make usernames work better with templates. Existing usernames are not affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T254045] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2022-12-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2022-12-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2022-12-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML markup used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] to [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Usability#Phase_1:_Topic_containers|show discussion metadata below section headings]] will be inserted after these headings, not inside of them. This change improves the accessibility of discussion pages for screen reader software. [https://phabricator.wikimedia.org/T314714] '''Events''' * The fourth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest_Tool_Award|Coolest Tool Award]] will happen online on [https://zonestamp.toolforge.org/1671210002 Friday 16 December 2022 at 17:00 UTC]! The event will be live-streamed on YouTube in the [https://www.youtube.com/user/watchmediawiki MediaWiki channel] and added to Commons afterwards. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:33, 12 ഡിസംബർ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24216570 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2022-51</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2022-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * Because of the [[w:en:Christmas and holiday season|holidays]] the next issue of Tech News will be sent out on 9 January 2023. '''Recent changes''' * On a user's contributions page, you can filter it for edits with a tag like 'reverted'. Now, you can also filter for all edits that are not tagged like that. This was part of a Community Wishlist 2022 request. [https://phabricator.wikimedia.org/T119072] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] A new function has been used for gadget developers to add content underneath the title on article pages. This is considered a stable API that should work across all skins. [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Core_modules#addSubtitle|Documentation is available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T316830] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] [[test2wiki:|One of our test wikis]] is now being served from a new infrastructure powered by [[w:Kubernetes|Kubernetes]] ([[wikitech:MediaWiki On Kubernetes|read more]]). More Wikis will switch to this new infrastructure in early 2023. Please test and let us know of any issues. [https://phabricator.wikimedia.org/T290536] '''Problems''' * Last week, all wikis had no edit access for 9 minutes. This was caused by a database problem. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2022-12-13_sessionstore] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week or next week. * The word "{{int:discussiontools-replybutton}}" is very short in some languages, such as Arabic ("<bdi lang="ar">ردّ</bdi>"). This makes the {{int:discussiontools-preference-label}} button on talk pages difficult to use. An arrow icon will be added to those languages. This will only be visible to editors who have the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] turned on. [https://www.mediawiki.org/wiki/Talk_pages_project/Usability#Status] [https://phabricator.wikimedia.org/T323537] '''Future changes''' * Edits can be automatically "tagged" by the system software or the {{int:Abusefilter}} system. Those tags link to a help page about the tags. Soon they will also link to Recent Changes to let you see other edits tagged this way. This was a Community Wishlist 2022 request. [https://phabricator.wikimedia.org/T301063] * The Trust & Safety tools team [[m:Special:MyLanguage/Private Incident Reporting System/Timeline and Updates|have shared new plans]] for building the Private Incident Reporting System. The system will make it easier for editors to ask for help if they are harassed or abused. * [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Real Time Preview for Wikitext|Realtime Preview for Wikitext]] is coming out of beta as an enabled feature for every user of the 2010 Wikitext [[mw:Special:MyLanguage/Editor|editor]] in the week of January 9, 2023. It will be available to use via the toolbar in the 2010 Wikitext editor. The feature was the 4th most popular wish of the Community Wishlist Survey 2021. '''Events''' * You can now [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2023/Participate|register for the Wikimedia Hackathon 2023]], taking place on May 19–21 in Athens, Greece. You can also apply for a scholarship until January 14th. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2022/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2022-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:59, 19 ഡിസംബർ 2022 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24258101 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-02</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W02"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can use tags to filter edits in the recent changes feed or on your watchlist. You can now use tags to filter out edits you don't want to see. Previously you could only use tags to focus on the edits with those tags. [https://phabricator.wikimedia.org/T174349] * [[Special:WhatLinksHere|Special:WhatLinksHere]] shows all pages that link to a specific page. There is now a [https://wlh.toolforge.org prototype] for how to sort those pages alphabetically. You can see the discussion in the [[phab:T4306|Phabricator ticket]]. * You can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Thanks|thanks]] function on your watchlist and the user contribution page. [https://phabricator.wikimedia.org/T51541] * A wiki page can be moved to give it a new name. You can now get a dropdown menu with common reasons when you move a page. This is so you don't have to write the explanation every time. [https://phabricator.wikimedia.org/T325257] * [[m:Special:MyLanguage/Matrix.org|Matrix]] is a chat tool. You can now use <code>matrix:</code> to create Matrix links on wiki pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T326021] * You can filter out translations when you look at the recent changes on multilingual wikis. This didn't hide translation pages. You can now also hide subpages which are translation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T233493] '''Changes later this week''' * [[m:Special:MyLanguage/Real Time Preview for Wikitext|Realtime preview for wikitext]] is a tool which lets editors preview the page when they edit wikitext. It will be enabled for all users of the 2010 wikitext editor. You will find it in the editor toolbar. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] Some wikis will be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. It will be performed on {{#time:j xg|2023-01-10|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist targeted wikis]) and on {{#time:j xg|2023-01-12|en}} at 07:00 UTC ([https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s6.dblist targeted wikis]). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/02|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W02"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:06, 10 ജനുവരി 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24342971 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-03</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/03|Translations]] are available. '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The URLs in "{{int:last}}" links on page history now contain <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>diff=prev&oldid=[revision ID]</nowiki></code></bdi> in place of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>diff=[revision ID]&oldid=[revision ID]</nowiki></code></bdi>. This is to fix a problem with links pointing to incorrect diffs when history was filtered by a tag. Some user scripts may break as a result of this change. [https://phabricator.wikimedia.org/T243569] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * Some [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|changes to the appearance of talk pages]] have only been available on <code>{{ns:1}}:</code> and <code>{{ns:3}}:</code> namespaces. These will be extended to other talk namespaces, such as <code>{{ns:5}}:</code>. They will continue to be unavailable in non-talk namespaces, including <code>{{ns:4}}:</code> pages (e.g., at the Village Pump). You can [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|change your preferences]] ([[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]]). [https://phabricator.wikimedia.org/T325417] *On Wikisources, when an image is zoomed or panned in the Page: namespace, the same zoom and pan settings will be remembered for all Page: namespace pages that are linked to a particular Index: namespace page. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/ProofreadPage/+/868841] * The Vector 2022 skin will become the default for the English Wikipedia desktop users. The change will take place on January 18 at 15:00 UTC. [[:en:w:Wikipedia:Vector 2022|Learn more]]. '''Future changes''' * The 2023 edition of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey]], which invites contributors to make technical proposals and vote for tools and improvements, starts next week on 23 January 2023 at 18:00 UTC. You can start drafting your proposals in [[m:Community Wishlist Survey/Sandbox|the CWS sandbox]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:09, 17 ജനുവരി 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24381020 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-04</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/04|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, for ~15 minutes, all wikis were unreachable for logged-in users and non-cached pages. This was caused by a timing issue. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-01-17_MediaWiki] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-01-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-01-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * If you have the Beta Feature for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project|DiscussionTools]] enabled, the appearance of talk pages will add more information about discussion activity. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Usability#Status][https://phabricator.wikimedia.org/T317907] * The 2023 edition of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey]] (CWS), which invites contributors to make technical proposals and vote for tools and improvements, starts on Monday 23 January 2023 at [https://zonestamp.toolforge.org/1674496814 18:00 UTC]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:45, 23 ജനുവരി 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24418874 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-05</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/05|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, for ~15 minutes, some users were unable to log in or edit pages. This was caused by a problem with session storage. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-01-24_sessionstore_quorum_issues] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-01-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Wikis that use localized numbering schemes for references need to add new CSS. This will help to show citation numbers the same way in all reading and editing modes. If your wiki would prefer to do it yourselves, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|details and example CSS to copy from]], and also add your wiki to the list. Otherwise, the developers will directly help out starting the week of February 5. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:04, 31 ജനുവരി 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24455949 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-06</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements|Vector 2022 skin]], logged-out users using the full-width toggle will be able to see the setting of their choice even after refreshing pages or opening new ones. This only applies to wikis where Vector 2022 is the default. [https://phabricator.wikimedia.org/T321498] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * Previously, we announced when some wikis would be in read-only for a few minutes because of a switch of their main database. These switches will not be announced any more, as the read-only time has become non-significant. Switches will continue to happen at 7AM UTC on Tuesdays and Thursdays. [https://phabricator.wikimedia.org/T292543#8568433] * Across all the wikis, in the Vector 2022 skin, logged-in users will see the page-related links such as "What links here" in a [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements/Features/Page_tools|new side menu]]. It will be displayed on the other side of the screen. This change had previously been made on Czech, English, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T328692] *[[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey 2023]] will stop receiving new proposals on [https://zonestamp.toolforge.org/1675706431 Monday, 6 February 2023, at 18:00 UTC]. Proposers should complete any edits by then, to give time for [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey/Help_us|translations]] and review. Voting will begin on Friday, 10 February. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] Gadgets and user scripts will be changing to load on desktop and mobile sites. Previously they would only load on the desktop site. It is recommended that wiki administrators audit the [[MediaWiki:Gadgets-definition|gadget definitions]] prior to this change, and add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>skins=…</code></bdi> for any gadgets which should not load on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T328610 More details are available]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10:20, 6 ഫെബ്രുവരി 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24491749 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-07</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/07|Translations]] are available. '''Problems''' * On wikis where patrolled edits are enabled, changes made to the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list|mentor list]] by autopatrolled mentors are not correctly marked as patrolled. It will be fixed later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T328444] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * The Reply tool and other parts of [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Mobile|DiscussionTools]] will be deployed for all editors using the mobile site. You can [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Mobile#Status_Updates|read more about this decision]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T298060] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T328287][https://phabricator.wikimedia.org/T327920][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:48, 14 ഫെബ്രുവരി 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24540832 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-08</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/08|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, during planned maintenance of Cloud Services, unforeseen complications forced the team to turn off all tools for 2–3 hours to prevent data corruption. Work is ongoing to prevent similar problems in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T329535] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-02-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-02-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). *The voting phase for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023|Community Wishlist Survey 2023]] ends on [https://zonestamp.toolforge.org/1677261621 24 February at 18:00 UTC]. The results of the survey will be announced on 28 February. '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T328287][https://phabricator.wikimedia.org/T327920][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:57, 21 ഫെബ്രുവരി 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24570514 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-09</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/09|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, in some areas of the world, there were problems with loading pages for 20 minutes and saving edits for 55 minutes. These issues were caused by a problem with our caching servers due to unforseen events during a routine maintenance task. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-02-22_wiki_outage][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-02-22_read_only] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-02-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * All wikis will be read-only for a few minutes on March 1. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1677679222 14:00 UTC]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:46, 27 ഫെബ്രുവരി 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24634242 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-10</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Community Wishlist Survey 2023 edition has been concluded. Community Tech has [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Results|published the results]] of the survey and will provide an update on what is next in April 2023. * On wikis which use [[mw:Special:MyLanguage/Writing_systems|LanguageConverter]] to handle multiple writing systems, articles which used custom conversion rules in the wikitext (primarily on Chinese Wikipedia) would have these rules applied inconsistently in the table of contents, especially in the Vector 2022 skin. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T306862] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * A search system has been added to the [[Special:Preferences|Preferences screen]]. This will let you find different options more easily. Making it work on mobile devices will happen soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T313804] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:49, 6 മാർച്ച് 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24676916 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-11</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/11|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.40/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-cbk_zamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cdowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cebwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-chywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ckbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-csbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304542][https://phabricator.wikimedia.org/T304550] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:19, 13 മാർച്ച് 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24700189 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-12</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/12|Translations]] are available. '''Problems''' * Last week, some users experienced issues loading image thumbnails. This was due to incorrectly cached images. [https://phabricator.wikimedia.org/T331820] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] A link to the user's [[{{#special:CentralAuth}}]] page will appear on [[{{#special:Contributions}}]] — some user scripts which previously added this link may cause conflicts. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Admins and patrollers/Add link to CentralAuth on Special:Contributions|voted #17 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The [[{{#special:AbuseFilter}}]] edit window will be resizable and larger by default. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Anti-harassment/Make the AbuseFilter edit window resizable and larger by default|voted #80 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. * There will be a new option for Administrators when they are unblocking a user, to add the unblocked user’s user page to their watchlist. This will work both via [[{{#special:Unblock}}]] and via the API. [https://phabricator.wikimedia.org/T257662] '''Meetings''' * You can join the next meeting with the Wikipedia mobile apps teams. During the meeting, we will discuss the current features and future roadmap. The meeting will be on [https://zonestamp.toolforge.org/1679677204 24 March at 17:00 (UTC)]. See [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Office Hours|details and how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:25, 21 മാർച്ച് 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24732558 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-13</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] condition limit was increased from 1000 to 2000. [https://phabricator.wikimedia.org/T309609] * [[:m:Special:MyLanguage/Global AbuseFilter#Locally disabled actions|Some Global AbuseFilter]] actions will no longer apply to local projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T332521] * Desktop users are now able to subscribe to talk pages by clicking on the {{int:discussiontools-newtopicssubscription-button-subscribe-label}} link in the {{int:toolbox}} menu. If you subscribe to a talk page, you receive [[mw:Special:MyLanguage/Notifications|notifications]] when new topics are started on that talk page. This is separate from putting the page on your watchlist or subscribing to a single discussion. [https://phabricator.wikimedia.org/T263821] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-03-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-03-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-03-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.40/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * You will be able to choose [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Diffs|visual diffs]] on all [[m:Special:MyLanguage/Help:Page history|history pages]] at the Wiktionaries and Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T314588] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|alt=|Advanced item]] The legacy [[mw:Mobile Content Service|Mobile Content Service]] is going away in July 2023. Developers are encouraged to switch to Parsoid or another API before then to ensure service continuity. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/4MVQQTONJT7FJAXNVOFV3WWVVMCHRINE/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:12, 28 മാർച്ച് 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24780854 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-14</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The system for automatically creating categories for the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Babel|Babel]] extension has had several important changes and fixes. One of them allows you to insert templates for automatic category descriptions on creation, allowing you to categorize the new categories. [https://phabricator.wikimedia.org/T211665][https://phabricator.wikimedia.org/T64714][https://phabricator.wikimedia.org/T170654][https://phabricator.wikimedia.org/T184941][https://phabricator.wikimedia.org/T33074] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Some older [[w:en:Web browser|Web browsers]] will stop being able to use [[w:en:JavaScript|JavaScript]] on Wikimedia wikis from this week. This mainly affects users of Internet Explorer 11. If you have an old web browser on your computer you can try to upgrade to a newer version. [https://phabricator.wikimedia.org/T178356] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The deprecated <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.hoverIntent</code></bdi> module has been removed. This module could be used by gadgets and user scripts, to create an artificial delay in how JavaScript responds to a hover event. Gadgets and user scripts should now use jQuery <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>hover()</code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>on()</code></bdi> instead. Examples can be found in the [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Migration_guide_(users)#jquery.hoverIntent|migration guide]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T311194] * Some of the links in [[{{#special:SpecialPages}}]] will be re-arranged. There will be a clearer separation between links that relate to all users, and links related to your own user account. [https://phabricator.wikimedia.org/T333242] * You will be able to hide the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Replying|Reply button]] in archived discussion pages with a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__ARCHIVEDTALK__</nowiki></code></bdi> magic word. There will also be a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.mw-archivedtalk</code></bdi> CSS class for hiding the Reply button in individual sections on a page. [https://phabricator.wikimedia.org/T249293][https://phabricator.wikimedia.org/T295553][https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/DiscussionTools/+/738221] '''Future changes''' * The Vega software that creates data visualizations in pages, such as graphs, will be upgraded to the newest version in the future. Graphs that still use the very old version 1.5 syntax may stop working properly. Most existing uses have been found and updated, but you can help to check, and to update any local documentation. [[phab:T260542|Examples of how to find and fix these graphs are available]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:38, 3 ഏപ്രിൽ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24820268 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-15</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] In the visual editor, it is now possible to edit captions of images in galleries without opening the gallery dialog. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/Editable gallery captions in Visual Editor|voted #61 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T190224] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] You can now receive notifications when another user edits your user page. See the "{{int:Echo-category-title-edit-user-page}}" option in [[Special:Preferences#mw-prefsection-echo|your Preferences]]. This feature request was [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Anti-harassment/Notifications for user page edits|voted #3 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T3876] '''Problems''' * There was a problem with all types of CentralNotice banners still being shown to logged-in users even if they had [[Special:Preferences#mw-prefsection-centralnotice-banners|turned off]] specific banner types. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T331671] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-arywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dinwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dsbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-elwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-emlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-etwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-euwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-extwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tumwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ffwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiu_vrowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frpwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-furwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gcrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-glwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-glkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gomwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gotwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-guwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gvwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T304551][https://phabricator.wikimedia.org/T308133] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:04, 10 ഏപ്രിൽ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24851886 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-16</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/16|Translations]] are available. '''Recent changes''' * You can now see [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Show_nearby_articles|nearby articles on a Kartographer map]] with the button for the new feature "{{int:Kartographer-sidebar-nearbybutton}}". Six wikis have been testing this feature since October. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Nearby_articles#Implementation][https://phabricator.wikimedia.org/T334079] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The [[m:Special:GlobalWatchlist|Special:GlobalWatchlist]] page now has links for "{{int:globalwatchlist-markpageseen}}" for each entry. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Button to mark a single change as read in the global watch list|voted #161 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334246] '''Problems''' * At Wikimedia Commons, some thumbnails have not been getting replaced correctly after a new version of the image is uploaded. This should be fixed later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T331138][https://phabricator.wikimedia.org/T333042] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] For the last few weeks, some external tools had inconsistent problems with logging-in with OAuth. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T332650] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:53, 18 ഏപ്രിൽ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24881071 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-17</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The date-selection menu on pages such as [[{{#special:Contributions}}]] will now show year-ranges that are in the current and past decade, instead of the current and future decade. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Change year range shown in date selection popup|voted #145 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334316] '''Problems''' * Due to security issues with the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]], graphs have been disabled in all Wikimedia projects. Wikimedia Foundation teams are working to respond to these vulnerabilities. [https://phabricator.wikimedia.org/T334940] * For a few days, it was not possible to save some kinds of edits on the mobile version of a wiki. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T334797][https://phabricator.wikimedia.org/T334799][https://phabricator.wikimedia.org/T334794] '''Changes later this week''' * All wikis will be read-only for a few minutes on April 26. This is planned for [https://zonestamp.toolforge.org/1682517653 14:00 UTC]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-04-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-04-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-04-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * The Editing team plans an A/B test for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|a usability analysis of the Talk page project]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Analysis|planned measurements are available]]. Your wiki [[phab:T332946|may be invited to participate]]. Please suggest improvements to the measurement plan at [[mw:Talk:Talk pages project/Usability|the discussion page]]. * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024|The Wikimedia Foundation annual plan 2023-2024 draft is open for comment and input]] until May 19. The final plan will be published in July 2023 on Meta-wiki. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:02, 24 ഏപ്രിൽ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24933592 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-18</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The content attribution tools [[mw:Special:MyLanguage/Who Wrote That?|Who Wrote That?]], [[xtools:authorship|XTools Authorship]], and [[xtools:blame|XTools Blame]] now support the French and Italian Wikipedias. More languages will be added in the near future. This is part of the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Extend "Who Wrote That?" tool to more wikis|#7 wish in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T243711][https://phabricator.wikimedia.org/T270490][https://phabricator.wikimedia.org/T334891] * The [[:commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2commons]] tool has been updated. This fixed several bugs related to YouTube uploads. [https://github.com/toolforge/video2commons/pull/162/commits] * The [[{{#special:Preferences}}]] page has been redesigned on mobile web. The new design makes it easier to browse the different categories and settings at low screen widths. You can also now access the page via a link in the Settings menu in the mobile web sidebar. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Content_moderation_on_mobile_web/Preferences] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:44, 2 മേയ് 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24966974 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-19</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] When you close an image that is displayed via MediaViewer, it will now return to the wiki page instead of going back in your browser history. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Return to the article when closing the MediaViewer|voted #65 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T236591] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight|SyntaxHighlight]] extension now supports <bdi lang="en" dir="ltr"><code>wikitext</code></bdi> as a selected language. Old alternatives that were used to highlight wikitext, such as <bdi lang="en" dir="ltr"><code>html5</code></bdi>, <bdi lang="en" dir="ltr"><code>moin</code></bdi>, and <bdi lang="en" dir="ltr"><code>html+handlebars</code></bdi>, can now be replaced. [https://phabricator.wikimedia.org/T29828] * [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Creating pages with preloaded text|Preloading text to new pages/sections]] now supports preloading from localized MediaWiki interface messages. [https://cs.wikipedia.org/wiki/User_talk:Martin_Urbanec_(WMF)?action=edit&section=new&preload=MediaWiki:July Here is an example] at the {{int:project-localized-name-cswiki/en}} that uses <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>preload=MediaWiki:July</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T330337] '''Problems''' * Graph Extension update: Foundation developers have completed upgrading the visualization software to Vega5. Existing community graphs based on Vega2 are no longer compatible. Communities need to update local graphs and templates, and shared lua modules like <bdi lang="de" dir="ltr">[[:de:Modul:Graph]]</bdi>. The [https://vega.github.io/vega/docs/porting-guide/ Vega Porting guide] provides the most comprehensive detail on migration from Vega2 and [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Template:Graph:PageViews&action=history here is an example migration]. Vega5 has currently just been enabled on mediawiki.org to provide a test environment for communities. [https://phabricator.wikimedia.org/T334940#8813922] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Until now, all new OAuth apps went through manual review. Starting this week, apps using identification-only or basic authorizations will not require review. [https://phabricator.wikimedia.org/T67750] '''Future changes''' * During the next year, MediaWiki will stop using IP addresses to identify logged-out users, and will start automatically assigning unique temporary usernames. Read more at [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates|IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates]]. You can [[m:Talk:IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation#What should it look like?|join the discussion]] about the [[m:Special:MyLanguage/IP Editing: Privacy Enhancement and Abuse Mitigation/Updates#What will temporary usernames look like?|format of the temporary usernames]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T332805] * There will be an [[:w:en:A/B testing|A/B test]] on 10 Wikipedias where the Vector 2022 skin is the default skin. Half of logged-in desktop users will see an interface where the different parts of the page are more clearly separated. You can [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Updates/2023-05 Zebra9 A/B test|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333180][https://phabricator.wikimedia.org/T335972] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] <code>jquery.tipsy</code> will be removed from the MediaWiki core. This will affect some user scripts. Many lines with <code>.tipsy(</code> can be commented out. <code>OO.ui.PopupWidget</code> can be used to keep things working like they are now. You can [[phab:T336019|read more]] and [[:mw:Help:Locating broken scripts|read about how to find broken scripts]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T336019] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:35, 9 മേയ് 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=24998636 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-20</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Translations]] are available. '''Problems''' * Citations that are automatically generated based on [[d:Q33057|ISBN]] are currently broken. This affects citations made with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]], and the use of the citoid API in gadgets and user scripts. Work is ongoing to restore this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T336298] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-gorwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hakwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hifwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hsbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-htwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-igwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ilowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-inhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jvwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308134] '''Future changes''' * There is a recently formed team at the Wikimedia Foundation which will be focusing on experimenting with new tools. Currently they are building [[m:Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI|a prototype ChatGPT plugin that allows information generated by ChatGPT to be properly attributed]] to the Wikimedia projects. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget and userscript developers should replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki.cookie</code></bdi>. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> library will be removed in ~1 month, and staff developers will run a script to replace any remaining uses at that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T336018] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:44, 15 മേയ് 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25011501 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-21</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The "recent edits" time period for page watchers is now 30 days. It used to be 180 days. This was a [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Change information about the number of watchers on a page|Community Wishlist Survey proposal]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T336250] '''Changes later this week''' * An [[mw:special:MyLanguage/Growth/Positive reinforcement#Impact|improved impact module]] will be available at Wikipedias. The impact module is a feature available to newcomers [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary#Newcomer homepage|at their personal homepage]]. It will show their number of edits, how many readers their edited pages have, how many thanks they have received and similar things. It is also accessible by accessing Special:Impact. [https://phabricator.wikimedia.org/T336203] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-05-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W21"/> </div> 16:54, 22 മേയ് 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25028325 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-22</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Citations can once again be added automatically from ISBNs, thanks to Zotero's ISBN searches. The current data sources are the Library of Congress (United States), the Bibliothèque nationale de France (French National Library), and K10plus ISBN (German repository). Additional data source searches can be [[mw:Citoid/Creating Zotero translators|proposed to Zotero]]. The ISBN labels in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]] will reappear later this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T336298#8859917] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The page [[{{#special:EditWatchlist}}]] now has "{{int:watchlistedit-normal-check-all}}" options to select all the pages within a namespace. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Notifications, Watchlists and Talk Pages/Watchlist edit - "check all" checkbox|voted #161 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334252] '''Problems''' * For a few days earlier this month, the "Add interlanguage link" item in the Tools menu did not work properly. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T337081] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-05-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-05-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * VisualEditor will be switched to a new backend on [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/small.dblist small] and [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/medium.dblist medium] wikis this week. Large wikis will follow in the coming weeks. This is part of the effort to move Parsoid into MediaWiki core. The change should have no noticeable effect on users, but if you experience any slow loading or other strangeness when using VisualEditor, please report it on the phabricator ticket linked here. [https://phabricator.wikimedia.org/T320529] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:01, 29 മേയ് 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25079963 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-23</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:RealMe|RealMe]] extension allows you to mark URLs on your user page as verified for Mastodon and similar software. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] Citation and footnote editing can now be started from the reference list when using the visual editor. This feature request was [[m:Community Wishlist Survey 2023/Citations/Allow citations to be edited in the references section with VisualEditor|voted #2 in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T54750] * Previously, clicking on someone else's link to Recent Changes with filters applied within the URL could unintentionally change your preference for "{{int:Rcfilters-group-results-by-page}}". This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T202916#8874081] '''Problems''' * For a few days last week, some tools and bots returned outdated information due to database replication problems, and may have been down entirely while it was being fixed. These issues have now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T337446] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.12|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Bots will no longer be prevented from making edits because of URLs that match the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SpamBlacklist|spam blacklist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T313107] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:51, 5 ജൂൺ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25114640 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-24</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] The content attribution tools [[mw:Special:MyLanguage/Who Wrote That?|Who Wrote That?]], [[xtools:authorship|XTools Authorship]], and [[xtools:blame|XTools Blame]] now support the Dutch, German, Hungarian, Indonesian, Japanese, Polish and Portuguese Wikipedias. This was the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Reading/Extend "Who Wrote That?" tool to more wikis|#7 wish in the 2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T334891] * The [[mw:Special:MyLanguage/Structured Data Across Wikimedia/Search Improvements#Search Preview panel|Search Preview panel]] has been deployed on four Wikipedias (Catalan, Dutch, Hungarian and Norwegian). The panel will show an image related to the article (if existing), the top sections of the article, related images (coming from MediaSearch on Commons), and eventually the sister projects associated with the article. [https://phabricator.wikimedia.org/T306341] * The [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:RealMe#Verifying_a_link_on_non-user_pages|RealMe]] extension now allows administrators to verify URLs for any page, for Mastodon and similar software. [https://phabricator.wikimedia.org/T324937] * The default project license [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimediaannounce-l@lists.wikimedia.org/thread/7G6XPWZPQFLZ2JANN3ZX6RT4DVUI3HZQ/ has been officially upgraded] to CC BY-SA 4.0. The software interface messages have been updated. Communities should feel free to start updating any mentions of the old CC BY-SA 3.0 licensing within policies and related documentation pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T319064] '''Problems''' * For three days last month, some Wikipedia pages edited with VisualEditor or DiscussionTools had an unintended <code><nowiki>__TOC__</nowiki></code> (or its localized form) added during an edit. There is [[mw:Parsoid/Deployments/T336101_followup|a listing of affected pages sorted by wiki]], that may still need to be fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T336101] * Currently, the "{{int:Visualeditor-dialog-meta-categories-defaultsort-label}}" feature in VisualEditor is broken. Existing <code><nowiki>{{DEFAULTSORT:...}}</nowiki></code> keywords incorrectly appear as missing templates in VisualEditor. Developers are exploring how to fix this. In the meantime, those wishing to edit the default sortkey of a page are advised to switch to source editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T337398] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Last week, an update to the delete form may have broken some gadgets or user scripts. If you need to manipulate (empty) the reason field, replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>#wpReason</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr" style="white-space: nowrap;"><code>#wpReason > input</code></bdi>. See [https://cs.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3AGadget-CleanDeleteReasons.js&diff=22859956&oldid=12794189 an example fix]. [https://phabricator.wikimedia.org/T337809] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * VisualEditor will be switched to a new backend on English Wikipedia on Monday, and all other [https://phabricator.wikimedia.org/source/mediawiki-config/browse/master/dblists/large.dblist large] wikis on Thursday. The change should have no noticeable effect on users, but if you experience any slow loading or other strangeness when using VisualEditor, please report it on the phabricator ticket linked here. [https://phabricator.wikimedia.org/T320529] '''Future changes''' * From 5 June to 17 July, the Foundation's [[:mw:Wikimedia Security Team|Security team]] is holding a consultation with contributors regarding a draft policy to govern the use of third-party resources in volunteer-developed gadgets and scripts. Feedback and suggestions are warmly welcome at [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|Third-party resources policy]] on meta-wiki. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14:50, 12 ജൂൺ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25133779 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-25</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Flame graphs are now available in WikimediaDebug. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/JXNQD3EHG5V5QW5UXFDPSHQG4MJ3FWJQ/][https://techblog.wikimedia.org/2023/06/08/flame-graphs-arrive-in-wikimediadebug/] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. * There is now a toolbar search popup in the visual editor. You can trigger it by typing <code>\</code> or pressing <code>ctrl + shift + p</code>. It can help you quickly access most tools in the editor. [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Visual_editor_toolbar_search_feature.png][https://phabricator.wikimedia.org/T66905] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:08, 19 ജൂൺ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25159510 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-26</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Action API modules and Special:LinkSearch will now add a trailing <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>/</code></bdi> to all <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prop=extlinks</code></bdi> responses for bare domains. This is part of the work to remove duplication in the <code>externallinks</code> database table. [https://phabricator.wikimedia.org/T337994] '''Problems''' * Last week, search was broken on Commons and Wikidata for 23 hours. [https://phabricator.wikimedia.org/T339810][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2023-06-18_search_broken_on_wikidata_and_commons] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-06-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-06-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-06-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Minerva skin now applies more predefined styles to the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.mbox-text</code></bdi> CSS class. This enables support for mbox templates that use divs instead of tables. Please make sure that the new styles won't affect other templates in your wiki. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/skins/MinervaNeue/+/930901/][https://phabricator.wikimedia.org/T339040] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadgets will now load on both desktop and mobile by default. Previously, gadgets loaded only on desktop by default. Changing this default using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|targets=</code></bdi> parameter is also deprecated and should not be used. You should make gadgets work on mobile or disable them based on the skin (with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>|skins=</code></bdi> parameter in <bdi lang="en" dir="ltr">MediaWiki:Gadgets-definition</bdi>) rather than whether the user uses the mobile or the desktop website. Popular gadgets that create errors on mobile will be disabled by developers on the Minerva skin as a temporary solution. [https://phabricator.wikimedia.org/T127268] * All namespace tabs now have the same browser [[m:Special:MyLanguage/Help:Keyboard_shortcuts|access key]] by default. Previously, custom and extension-defined namespaces would have to have their access keys set manually on-wiki, but that is no longer necessary. [https://phabricator.wikimedia.org/T22126] * The review form of the Flagged Revisions extension now uses the standardized [[mw:Special:MyLanguage/Codex|user interface components]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] How media is structured in the parser's HTML output will change in the coming weeks at [[:wikitech:Deployments/Train#Thursday|group2 wikis]]. This change improves the accessibility of content. You may need to update your site-CSS, or userscripts and gadgets. There are [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Media_structure/FAQ|details on what code to check, how to update the code, and where to report any related problems]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T314318] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:18, 26 ജൂൺ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25202311 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-27</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/27|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the rolling out of the [[m:Community Wishlist Survey 2022/Multimedia and Commons/Audio links that play on click|audio links that play on click]] wishlist proposal, [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/small.dblist small wikis] will now be able to use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos#Inline audio player mode|inline audio player]] that is implemented by the [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] extension. [https://phabricator.wikimedia.org/T336763] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] From this week all gadgets automatically load on mobile and desktop sites. If you see any problems with gadgets on your wikis, please adjust the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|gadget options]] in your gadget definitions file. [https://phabricator.wikimedia.org/T328610] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:50, 3 ജൂലൈ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25231546 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-28</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[:mw:Special:MyLanguage/Structured Data Across Wikimedia/Section-level Image Suggestions|Section-level Image Suggestions feature]] has been deployed on seven Wikipedias (Portuguese, Russian, Indonesian, Catalan, Hungarian, Finnish and Norwegian Bokmål). The feature recommends images for articles on contributors' watchlists that are a good match for individual sections of those articles. * [[:m:Special:MyLanguage/Global AbuseFilter|Global abuse filters]] have been enabled on all Wikimedia projects, except English and Japanese Wikipedias (who opted out). This change was made following a [[:m:Requests for comment/Make global abuse filters opt-out|global request for comments]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T341159] * [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] is a new tool for administrators to help fight spam. It provides a clearer interface for blocking plain domains (and their subdomains), is more easily searchable, and is faster for the software to process for each edit on the wiki. It does not support regex (for complex cases), nor URL path-matching, nor the [[MediaWiki:Spam-whitelist|MediaWiki:Spam-whitelist]], but otherwise it replaces most of the functionalities of the existing [[MediaWiki:Spam-blacklist|MediaWiki:Spam-blacklist]]. There is a Python script to help migrate all simple domains into this tool, and more feature details, within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:BlockedExternalDomains|the tool's documentation]]. It is available at all wikis except for Meta-wiki, Commons, and Wikidata. [https://phabricator.wikimedia.org/T337431] * The WikiEditor extension was updated. It includes some of the most frequently used features of wikitext editing. In the past, many of its messages could only be translated by administrators, but now all regular translators on translatewiki can translate them. Please check [https://translatewiki.net/wiki/Special:MessageGroupStats?group=ext-wikieditor&messages=&x=D#sortable:0=asc the state of WikiEditor localization into your language], and if the "Completion" for your language shows anything less than 100%, please complete the translation. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-ambassadors@lists.wikimedia.org/thread/D4YELU2DXMZ75PGELUOKXXMFF3FH45XA/ a more detailed explanation]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * The default protocol of [[{{#special:LinkSearch}}]] and API counterparts has changed from http to both http and https. [https://phabricator.wikimedia.org/T14810] * [[{{#special:LinkSearch}}]] and its API counterparts will now search for all of the URL provided in the query. It used to be only the first 60 characters. This feature was requested fifteen years ago. [https://phabricator.wikimedia.org/T17218] '''Future changes''' * There is an experiment with a [[:w:en:ChatGPT|ChatGPT]] plugin. This is to show users where the information is coming from when they read information from Wikipedia. It has been tested by Wikimedia Foundation staff and other Wikimedians. Soon all ChatGPT plugin users can use the Wikipedia plugin. This is the same plugin which was mentioned in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/20|Tech News 2023/20]]. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI] * There is an ongoing discussion on a [[m:Special:MyLanguage/Third-party resources policy|proposed Third-party resources policy]]. The proposal will impact the use of third-party resources in gadgets and userscripts. Based on the ideas received so far, policy includes some of the risks related to user scripts and gadgets loading third-party resources, some best practices and exemption requirements such as code transparency and inspectability. Your feedback and suggestions are warmly welcome until July 17, 2023 on [[m:Talk:Third-party resources policy|on the policy talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:53, 10 ജൂലൈ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25278797 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-29</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/29|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] We are now serving 1% of all global user traffic from [[:en:Kubernetes|Kubernetes]] (you can [[wikitech:MediaWiki On Kubernetes|read more technical details]]). We are planning to increment this percentage regularly. You can [[phab:T290536|follow the progress of this work]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Help:System_message|system messages]] will now look for available local fallbacks, instead of always using the default fallback defined by software. This means wikis no longer need to override each language on the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback_languages|fallback chain]] separately. For example, English Wikipedia doesn't have to create <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>en-ca</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>en-gb</code></bdi> subpages with a transclusion of the base pages anymore. This makes it easier to maintain local overrides. [https://phabricator.wikimedia.org/T229992] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>action=growthsetmentorstatus</code></bdi> API will be deprecated with the new MediaWiki version. Bots or scripts calling that API should use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>action=growthmanagementorlist</code></bdi> API now. [https://phabricator.wikimedia.org/T321503] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:07, 17 ജൂലൈ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25289122 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-30</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/30|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] On July 18, the Wikimedia Foundation launched a survey about the [[:mw:Technical_decision_making|technical decision making process]] for people who do technical work that relies on software that is maintained by the Foundation or affiliates. If this applies to you, [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/885471 please take part in the survey]. The survey will be open for three weeks, until August 7. You can find more information in [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/Q7DUCFA75DXG3G2KHTO7CEWMLCYTSDB2/|the announcement e-mail on wikitech-l]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-07-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-07-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-07-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:19, 25 ജൂലൈ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25332248 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-31</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/31|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Synchronizer|Synchronizer]] tool is now available to keep Lua modules synced across Wikimedia wikis, along with [[mw:Multilingual Templates and Modules|updated documentation]] to develop global Lua modules and templates. * The tag filter on [[{{#special:NewPages}}]] and revision history pages can now be inverted. For example, you can hide edits that were made using an automated tool. [https://phabricator.wikimedia.org/T334337][https://phabricator.wikimedia.org/T334338] * The Wikipedia [[:w:en:ChatGPT|ChatGPT]] plugin experiment can now be used by ChatGPT users who can use plugins. You can participate in a [[:m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2023-2024/Draft/Future Audiences#Announcing monthly Future Audiences open "office hours"|video call]] if you want to talk about this experiment or similar work. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Annual_Plan/2023-2024/Draft/Future_Audiences#FA2.2_Conversational_AI] '''Problems''' * It was not possible to generate a PDF for pages with non-Latin characters in the title, for the last two weeks. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T342442] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-01|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-02|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-03|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Tuesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-kawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kaawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kabwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kbdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kbpwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-knwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kshwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kuwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kwwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308135] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:53, 31 ജൂലൈ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25362228 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-32</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/32|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Mobile Web editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced_mobile_contributions#August_1,_2023_-_Full-page_editing_added_on_mobile|edit a whole page at once]]. To use this feature, turn on "{{int:Mobile-frontend-mobile-option-amc}}" in your settings and use the "{{int:Minerva-page-actions-editfull}}" button in the "{{int:Minerva-page-actions-overflow}}" menu. [https://phabricator.wikimedia.org/T203151] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:20, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25420038 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-33</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/33|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Content translation system is no longer using Youdao's [[mw:Special:MyLanguage/Help:Content_translation/Translating/Initial_machine_translation|machine translation service]]. The service was in place for several years, but due to no usage, and availability of alternatives, it was deprecated to reduce maintenance overheads. Other services which cover the same languages are still available. [https://phabricator.wikimedia.org/T329137] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-15|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-16|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-17|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ladwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lbewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lezwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lfnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-liwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lijwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lmowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ltgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-maiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-map_bmswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mdfwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kywiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308136] <!-- TODO replace wiki codes --> '''Future changes''' * A few gadgets/user scripts which add icons to the Minerva skin need to have their CSS updated. There are more details available including a [[phab:T344067|search for all existing instances and how to update them]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 05:59, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25428668 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-34</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/34|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [https://gdrive-to-commons.toolforge.org/ GDrive to Commons Uploader] tool is now available. It enables [[m:Special:MyLanguage/GDrive to Commons Uploader|securely selecting and uploading files]] from your Google Drive directly to Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T267868] * From now on, we will announce new Wikimedia wikis in Tech News, so you can update any tools or pages. ** Since the last edition, two new wikis have been created: *** a Wiktionary in [[d:Q7121294|Pa'O]] ([[wikt:blk:|<code>wikt:blk:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T343540] *** a Wikisource in [[d:Q34002|Sundanese]] ([[s:su:|<code>s:su:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T343539] ** To catch up, the next most recent six wikis are: *** Wikifunctions ([[f:|<code>f:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T275945] *** a Wiktionary in [[d:Q2891049|Mandailing]] ([[wikt:btm:|<code>wikt:btm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335216] *** a Wikipedia in [[d:Q5555465|Ghanaian Pidgin]] ([[w:gpe:|<code>w:gpe:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335969] *** a Wikinews in [[d:Q3111668|Gungbe]] ([[n:guw:|<code>n:guw:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T334394] *** a Wiktionary in [[d:Q33522|Kabardian]] ([[wikt:kbd:|<code>wikt:kbd:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T333266] *** a Wikipedia in [[d:Q35570|Fante]] ([[w:fat:|<code>w:fat:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T335016] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-22|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-23|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-24|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] There is an existing [[mw:Stable interface policy|stable interface policy]] for MediaWiki backend code. There is a [[mw:User:Jdlrobson/Stable interface policy/frontend|proposed stable interface policy for frontend code]]. This is relevant for anyone who works on gadgets or Wikimedia frontend code. You can read it, discuss it, and let the proposer know if there are any problems. [https://phabricator.wikimedia.org/T344079] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W34"/> </div> 15:24, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25497111 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-35</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/35|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Community Wishlist Survey 2022/Better diff handling of paragraph splits|better diff handling of paragraph splits]], improved detection of splits is being rolled out. Over the last two weeks, we deployed this support to [[wikitech:Deployments/Train#Groups|group0]] and group1 wikis. This week it will be deployed to group2 wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T341754] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] All [[{{#special:Contributions}}]] pages now show the user's local edit count and the account's creation date. [https://phabricator.wikimedia.org/T324166] * Wikisource users can now use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>prpbengalicurrency</code></bdi> label to denote Bengali currency characters as page numbers inside the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><pagelist></nowiki></code></bdi> tag. [https://phabricator.wikimedia.org/T268932] * Two preferences have been relocated. The preference "{{int:visualeditor-preference-visualeditor}}" is now shown on the [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|"{{int:prefs-editing}}" tab]] at all wikis. Previously it was shown on the "{{int:prefs-betafeatures}}" tab at some wikis. The preference "{{int:visualeditor-preference-newwikitexteditor-enable}}" is now also shown on the "{{int:prefs-editing}}" tab at all wikis, instead of the "{{int:prefs-betafeatures}}" tab. [https://phabricator.wikimedia.org/T335056][https://phabricator.wikimedia.org/T344158] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-08-29|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-08-30|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-08-31|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] New signups for a Wikimedia developer account will start being pushed towards <bdi lang="en" dir="ltr">[https://idm.wikimedia.org/ idm.wikimedia.org]</bdi>, rather than going via Wikitech. [[wikitech:IDM|Further information about the new system is available]]. * All right-to-left language wikis, plus Korean, Armenian, Ukrainian, Russian, and Bulgarian Wikipedias, will have a link in the sidebar that provides a short URL of that page, using the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]]. This feature will come to more wikis in future weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T267921] '''Future changes''' * The removal of the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DoubleWiki|DoubleWiki extension]] is being discussed. This extension currently allows Wikisource users to view articles from multiple language versions side by side when the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><=></code></bdi> symbol next to a specific language edition is selected. Comments on this are welcomed at [[phab:T344544|the phabricator task]]. * A proposal has been made to merge the second hidden-categories list (which appears below the wikitext editing form) with the main list of categories (which is further down the page). [[phab:T340606|More information is available on Phabricator]]; feedback is welcome! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13:59, 28 ഓഗസ്റ്റ് 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25510866 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-36</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/36|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[m:Wikisource_EditInSequence|EditInSequence]], a feature that allows users to edit pages faster on Wikisource has been moved to a Beta Feature based on community feedback. To enable it, you can navigate to the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features tab in Preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308098] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Generate Audio for IPA|Generate Audio for IPA]] and [[m:Community Wishlist Survey 2022/Multimedia and Commons/Audio links that play on click|Audio links that play on click]] wishlist proposals, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos#Inline_audio_player_mode|inline audio player mode]] of [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] has been deployed to all projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T336763] * There is a new option for Administrators when they are changing the usergroups for a user, to add the user’s user page to their watchlist. This works both via [[{{#special:UserRights}}]] and via the API. [https://phabricator.wikimedia.org/T272294] * One new wiki has been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q34318|Talysh]] ([[w:tly:|<code>w:tly:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T345166] '''Problems''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:LoginNotify|LoginNotify extension]] was not sending notifications since January. It has now been fixed, so going forward, you may see notifications for failed login attempts, and successful login attempts from a new device. [https://phabricator.wikimedia.org/T344785] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-mhrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-miwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-minwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrjwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mtwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mwlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-myvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mznwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nahwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-napwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ndswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nds_nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-novwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nqowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nrmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nsowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ocwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-olowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-omwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-orwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-oswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pagwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pamwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-papwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pcdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pdcwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pflwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pihwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pmswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pnbwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pntwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pswiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308137][https://phabricator.wikimedia.org/T308138] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:32, 4 സെപ്റ്റംബർ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25566983 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-37</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/37|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[mw:Special:MyLanguage/ORES|ORES]], the revision evaluation service, is now using a new open-source infrastructure on all wikis except for English Wikipedia and Wikidata. These two will follow this week. If you notice any unusual results from the Recent Changes filters that are related to ORES (for example, "{{int:ores-rcfilters-damaging-title}}" and "{{int:ores-rcfilters-goodfaith-title}}"), please [[mw:Talk:Machine Learning|report them]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T342115] * When you are logged in on one Wikimedia wiki and visit a different Wikimedia wiki, the system tries to log you in there automatically. This has been unreliable for a long time. You can now visit the login page to make the system try extra hard. If you feel that made logging in better or worse than it used to be, your feedback is appreciated. [https://phabricator.wikimedia.org/T326281] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Technical decision making|Technical Decision-Making Forum Retrospective]] team invites anyone involved in the technical field of Wikimedia projects to signup to and join [[mw:Technical decision making/Listening Sessions|one of their listening sessions]] on 13 September. Another date will be scheduled later. The goal is to improve the technical decision-making processes. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] As part of the changes for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2022/Better diff handling of paragraph splits|Better diff handling of paragraph splits]] wishlist proposal, the inline switch widget in diff pages is being rolled out this week to all wikis. The inline switch will allow viewers to toggle between a unified inline or two-column diff wikitext format. [https://phabricator.wikimedia.org/T336716] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on 20 September. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This is planned at 14:00 UTC.]] More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T345263] * The Enterprise API is launching a new feature called "[http://breakingnews-beta.enterprise.wikimedia.com/ breaking news]". Currently in BETA, this attempts to identify likely "newsworthy" topics as they are currently being written about in any Wikipedia. Your help is requested to improve the accuracy of its detection model, especially on smaller language editions, by recommending templates or identifiable editing patterns. See more information at [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/Breaking news|the documentation page]] on MediaWiki or [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise/FAQ#What is Breaking News|the FAQ]] on Meta. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:07, 11 സെപ്റ്റംബർ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25589064 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-38</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/38|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki now has a [[mw:Stable interface policy/frontend|stable interface policy for frontend code]] that more clearly defines how we deprecate MediaWiki code and wiki-based code (e.g. gadgets and user scripts). Thank you to everyone who contributed to the content and discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T346467][https://phabricator.wikimedia.org/T344079] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.27|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * All wikis will be read-only for a few minutes on September 20. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This is planned at 14:00 UTC.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T345263] * All wikis will have a link in the sidebar that provides a short URL of that page, using the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T267921] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The team investigating the Graph Extension posted [[mw:Extension:Graph/Plans#Proposal|a proposal for reenabling it]] and they need your input. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:19, 18 സെപ്റ്റംബർ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25623533 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-39</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Vector 2022 skin will now remember the pinned/unpinned status for the Table of Contents for all logged-out users. [https://phabricator.wikimedia.org/T316060] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.28|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-09-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-09-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-09-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui</nowiki></code></bdi> modules are now deprecated as part of the move to Vue.js and Codex. There is a [[mw:Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. More [[phab:T346468|details are available in the task]] and your questions are welcome there. * Gadget definitions will have a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|new "namespaces" option]]. The option takes a list of namespace IDs. Gadgets that use this option will only load on pages in the given namespaces. '''Future changes''' * New variables will be added to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]]: <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">global_account_groups</bdi></code> and <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">global_account_editcount</bdi></code>. They are available only when an account is being created. You can use them to prevent blocking automatic creation of accounts when users with many edits elsewhere visit your wiki for the first time. [https://phabricator.wikimedia.org/T345632][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Rules_format] '''Meetings''' * You can join the next meeting with the Wikipedia mobile apps teams. During the meeting, we will discuss the current features and future roadmap. The meeting will be on [https://zonestamp.toolforge.org/1698426015 27 October at 17:00 (UTC)]. See [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Office_Hours#October_2023|details and how to join]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:51, 26 സെപ്റ്റംബർ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25655264 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-40</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/40|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new [[Special:Preferences#mw-prefsection-rendering-advancedrendering|user preference]] for "{{int:tog-forcesafemode}}". This setting will make pages load without including any on-wiki JavaScript or on-wiki stylesheet pages. It can be useful for debugging broken JavaScript gadgets. [https://phabricator.wikimedia.org/T342347] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Gadget definitions now have a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Options|new "<var>contentModels</var>" option]]. The option takes a list of page content models, like <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">wikitext</bdi></code> or <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">css</bdi></code>. Gadgets that use this option will only load on pages with the given content models. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.29|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-03|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-04|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-05|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Vector 2022 skin will no longer use the custom styles and scripts of Vector legacy (2010). The change will be made later this year or in early 2024. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Loading Vector 2010 scripts|how to adjust the CSS and JS pages on your wiki]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T331679] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:26, 3 ഒക്ടോബർ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25686930 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-41</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/41|Translations]] are available. '''Recent changes''' * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q33291|Fon]] ([[w:fon:|<code>w:fon:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T347935] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.41/wmf.30|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-10|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-11|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-12|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-wawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-warwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-wowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xalwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xhwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-xmfwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-yiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-yowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zeawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zh_min_nanwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zuwiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308139] * At some wikis, newcomers are suggested images from Commons to add to articles without any images. Starting on Tuesday, newcomers at these wikis will be able to add images to unillustrated article sections. The specific wikis are listed under "Images recommendations" [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment table|at the Growth team deployment table]]. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add an image|learn more about this feature.]] [https://phabricator.wikimedia.org/T345940] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] In the mobile web skin (Minerva) the CSS ID <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#page-actions</nowiki></code></bdi> will be replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#p-views</nowiki></code></bdi>. This change is to make it consistent with other skins and to improve support for gadgets and extensions in the mobile skin. A few gadgets may need to be updated; there are [https://phabricator.wikimedia.org/T348267 details and search-links in the task]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14:39, 9 ഒക്ടോബർ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25712895 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-42</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/42|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|Unified login]] system's edge login should now be fixed for some browsers (Chrome, Edge, Opera). This means that if you visit a new sister project wiki, you should be logged in automatically without the need to click "Log in" or reload the page. Feedback on whether it's working for you is welcome. [https://phabricator.wikimedia.org/T347889] * [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Interface/Edit_notice|Edit notices]] are now available within the MobileFrontend/Minerva skin. This feature was inspired by [[w:en:Wikipedia:EditNoticesOnMobile|the gadget on English Wikipedia]]. See more details in [[phab:T316178|T316178]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-17|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-18|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-19|en}} ([[mw:MediaWiki 1.41/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * In 3 weeks, in the Vector 2022 skin, code related to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>#p-namespaces</nowiki></code></bdi> that was deprecated one year ago will be removed. If you notice tools that should appear next to the "Discussion" tab are then missing, please tell the gadget's maintainers to see [[phab:T347907|instructions in the Phabricator task]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:47, 16 ഒക്ടോബർ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25745824 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-43</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/43|Translations]] are available. '''Recent changes''' * There is a new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language engineering/Newsletter/2023/October|Language and internationalization newsletter]], written quarterly. It contains updates on new feature development, improvements in various language-related technical projects, and related support work. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Source map support has been enabled on all wikis. When you open the debugger in your browser's developer tools, you should be able to see the unminified JavaScript source code. [https://phabricator.wikimedia.org/T47514] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-24|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-10-25|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-10-26|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:16, 23 ഒക്ടോബർ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25782286 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-44</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/44|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The Structured Content team, as part of its project of [[:commons:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements|improving UploadWizard on Commons]], made some UX improvements to the upload step of choosing own vs not own work ([[phab:T347590|T347590]]), as well as to the licensing step for own work ([[phab:T347756|T347756]]). * The Design Systems team has released version 1.0.0 of [[wmdoc:codex/latest/|Codex]], the new design system for Wikimedia. See the [[mw:Special:MyLanguage/Design_Systems_Team/Announcing_Codex_1.0|full announcement about the release of Codex 1.0.0]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-10-31|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). * Listings on category pages are sorted on each wiki for that language using a [[:w:en:International Components for Unicode|library]]. For a brief period on 2 November, changes to categories will not be sorted correctly for many languages. This is because the developers are upgrading to a new version of the library. They will then use a script to fix the existing categories. This will take a few hours or a few days depending on how big the wiki is. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Technical Operations/ICU announcement|read more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T345561][https://phabricator.wikimedia.org/T267145] * Starting November 1, the impact module (Special:Impact) will be upgraded by the Growth team. The new impact module shows newcomers more data regarding their impact on the wiki. It was tested by a few wikis during the last few months. [https://phabricator.wikimedia.org/T336203] '''Future changes''' * There is [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph/Plans#Roadmap|a proposed plan]] for re-enabling the Graph Extension. You can help by reviewing this proposal and [[mw:Extension_talk:Graph/Plans#c-PPelberg_(WMF)-20231020221600-Update:_20_October|sharing what you think about it]]. * The WMF is working on making it possible for administrators to [[mw:Special:MyLanguage/Community_configuration_2.0|edit MediaWiki configuration directly]]. This is similar to previous work on Special:EditGrowthConfig. [[phab:T349757|A technical RfC is running until November 08, where you can provide feedback.]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:21, 30 ഒക്ടോബർ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25801989 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-45</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/45|Translations]] are available. '''Recent changes''' * In the Vector 2022 skin, the default font-size of a number of navigational elements (tagline, tools menu, navigational links, and more) has been increased slightly to match the font size used in page content. [https://phabricator.wikimedia.org/T346062] '''Problems''' * Last week, there was a problem displaying some recent edits on [https://noc.wikimedia.org/conf/highlight.php?file=dblists/s5.dblist a few wikis], for 1-6 hours. The edits were saved but not immediately shown. This was due to a database problem. [https://phabricator.wikimedia.org/T350443] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). * The Growth team will reassign newcomers from former mentors to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Structured mentor list|the currently active mentors]]. They have also changed the notification language to be more user-friendly. [https://phabricator.wikimedia.org/T330071][https://phabricator.wikimedia.org/T327493] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:05, 6 നവംബർ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25838105 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-46</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/46|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Four new wikis have been created: ** a Wikipedia in [[d:Q7598268|Moroccan Amazigh]] ([[w:zgh:|<code>w:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350216] ** a Wikipedia in [[d:Q35159|Dagaare]] ([[w:dga:|<code>w:dga:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350218] ** a Wikipedia in [[d:Q33017|Toba Batak]] ([[w:bbc:|<code>w:bbc:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350320] ** a Wikiquote in [[d:Q33151|Banjar]] ([[q:bjn:|<code>q:bjn:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T350217] '''Problems''' * Last week, users who previously visited Meta-Wiki or Wikimedia Commons and then became logged out on those wikis could not log in again. The problem is now resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T350695] * Last week, some pop-up dialogs and menus were shown with the wrong font size. The problem is now resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T350544] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). '''Future changes''' * Reference Previews are coming to many wikis as a default feature. They are popups for references, similar to the [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|PagePreviews feature]]. [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Opt-out feature|You can opt out]] of seeing them. If you are [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|using the gadgets]] Reference Tooltips or Navigation Popups, you won’t see Reference Previews. [[phab:T282999|Deployment]] is planned for November 22, 2023. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Canary (also known as heartbeat) events will be produced into [https://stream.wikimedia.org/?doc#/streams Wikimedia event streams] from December 11. Streams users are advised to filter out these events, by discarding all events where <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>meta.domain == "canary"</nowiki></code></bdi>. Updates to [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot|Pywikibot]] or [https://github.com/ChlodAlejandro/wikimedia-streams wikimedia-streams] will discard these events by default. [https://phabricator.wikimedia.org/T266798] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:52, 13 നവംബർ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25859263 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-47</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting on Wednesday, a new set of Wikipedias will get "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]" ({{int:project-localized-name-quwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rmywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-roa_rupwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-roa_tarawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ruewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rwwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sahwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-satwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-scowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sdwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-shwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-siwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-skwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-slwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-smwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sqwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-srwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-srnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-stwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-stqwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-suwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-szlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tcywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tetwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tgwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-thwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-towiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tpiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ttwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-twwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tyvwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-udmwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ugwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-uzwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vecwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vepwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vlswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-vowiki/en}}). This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to more Wikipedias]]. The communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|configure how this feature works locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308141][https://phabricator.wikimedia.org/T308142][https://phabricator.wikimedia.org/T308143] * The Vector 2022 skin will have some minor visual changes to drop-down menus, column widths, and more. These changes were added to four Wikipedias last week. If no issues are found, these changes will proceed to all wikis this week. These changes will make it possible to add new menus for readability and dark mode. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop_Improvements/Updates#November_2023:_Visual_changes,_more_deployments,_and_shifting_focus|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T347711] '''Future changes''' * There is [[mw:Extension talk:Graph/Plans#Update: 15 November|an update on re-enabling the Graph Extension]]. To speed up the process, Vega 2 will not be supported and only [https://phabricator.wikimedia.org/T335325 some protocols] will be available at launch. You can help by sharing what you think about the plan. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:55, 21 നവംബർ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25884616 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-48</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/48|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-11-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-11-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-11-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). There is no new MediaWiki version next week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] MediaWiki's JavaScript system will now allow <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>async</code>/<code>await</code></bdi> syntax in gadgets and user scripts. Gadget authors should remember that users' browsers may not support it, so it should be used appropriately. [https://phabricator.wikimedia.org/T343499] * The deployment of "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a link]]" announced [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/47|last week]] was postponed. It will resume this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:08, 27 നവംബർ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25906379 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-49</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/49|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The spacing between paragraphs on Vector 2022 has been changed from 7px to 14px to match the size of the text. This will make it easier to distinguish paragraphs from sentences. [https://phabricator.wikimedia.org/T351754] * The "{{int:Visualeditor-dialog-meta-categories-defaultsort-label}}" feature in VisualEditor is working again. You no longer need to switch to source editing to edit <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{DEFAULTSORT:...}}</nowiki></code></bdi> keywords. [https://phabricator.wikimedia.org/T337398] '''Changes later this week''' * There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * On 6 December, people who have the enabled the preference for "{{int:Discussiontools-preference-visualenhancements}}" will notice the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|talk page usability improvements]] appear on pages that include the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__NEWSECTIONLINK__</nowiki></code></bdi> magic word. If you notice any issues, please [[phab:T352232|share them with the team on Phabricator]]. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Toolforge [[wikitech:News/Toolforge Grid Engine deprecation|Grid Engine shutdown process]] will start on December 14. Maintainers of [[toolforge:grid-deprecation|tools that still use this old system]] should plan to migrate to Kubernetes, or tell the team your plans on Phabricator in the task about your tool, before that date. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/VIWWQKMSQO2ED3TVUR7KPPWRTOBYBVOA/] * Communities using [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions|Structured Discussions]] are being contacted regarding [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|the upcoming deprecation of Structured Discussions]]. You can read more about this project, and share your comments, [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|on the project's page]]. '''Events''' * Registration & Scholarship applications are now open for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2024|Wikimedia Hackathon 2024]] that will take place from 3–5 May in Tallinn, Estonia. Scholarship applications are open until 5 January 2024. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:50, 4 ഡിസംബർ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25914435 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-50</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/50|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On Wikimedia Commons, there are some minor user-interface improvements for the "choosing own vs not own work" step in the UploadWizard. This is part of the Structured Content team's project of [[:commons:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements|improving UploadWizard on Commons]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T352707][https://phabricator.wikimedia.org/T352709] '''Problems''' * There was a problem showing the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Newcomer homepage|Newcomer homepage]] feature with the "impact module" and their page-view graphs, for a few days in early December. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T352352][https://phabricator.wikimedia.org/T352349] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-12-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-12-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-12-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=]] The [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/796964 2023 Developer Satisfaction Survey] is seeking the opinions of the Wikimedia developer community. Please take the survey if you have any role in developing software for the Wikimedia ecosystem. The survey is open until 5 January 2024, and has an associated [[foundation:Legal:December_2023_Developer_Satisfaction_Survey|privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:12, 12 ഡിസംബർ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25945501 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2023-51</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2023-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/51|Translations]] are available. '''Tech News''' * The next issue of Tech News will be sent out on 8 January 2024 because of [[w:en:Christmas and holiday season|the holidays]]. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2023-12-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2023-12-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2023-12-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). There is no new MediaWiki version next week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting December 18, it won't be possible to activate Structured Discussions on a user's own talk page using the Beta feature. The Beta feature option remains available for users who want to deactivate Structured Discussions. This is part of [[mw:Structured Discussions/Deprecation|Structured Discussions' deprecation work]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T248309] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] There will be full support for redirects in the Module namespace. The "Move Page" feature will leave an appropriate redirect behind, and such redirects will be appropriately recognized by the software (e.g. hidden from [[{{#special:UnconnectedPages}}]]). There will also be support for [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#Renaming or moving modules|manual redirects]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T120794] '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The MediaWiki JavaScript documentation is moving to a new format. During the move, you can read the old docs using [https://doc.wikimedia.org/mediawiki-core/REL1_41/js/ version 1.41]. Feedback about [https://doc.wikimedia.org/mediawiki-core/master/js/ the new site] is welcome on the [[mw:Talk:JSDoc_WMF_theme|project talk page]]. * The Wishathon is a new initiative that encourages collaboration across the Wikimedia community to develop solutions for wishes collected through the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey|Community Wishlist Survey]]. The first community Wishathon will take place from 15–17 March. If you are interested in a project proposal as a user, developer, designer, or product lead, you can [[m:Special:MyLanguage/Event:WishathonMarch2024|register for the event and read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2023-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:17, 18 ഡിസംബർ 2023 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=25959059 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Johan (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-02</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W02"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/02|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [https://mediawiki2latex.wmflabs.org/ mediawiki2latex] is a tool that converts wiki content into the formats of LaTeX, PDF, ODT, and EPUB. The code now runs many times faster due to recent improvements. There is also an optional Docker container you can [[b:de:Benutzer:Dirk_Hünniger/wb2pdf/install#Using_Docker|install]] on your local machine. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The way that Random pages are selected has been updated. This will slowly reduce the problem of some pages having a lower chance of appearing. [https://phabricator.wikimedia.org/T309477] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.13|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/02|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W02"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:19, 9 ജനുവരി 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26026251 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-03</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/03|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Pages that use the JSON [[mw:Special:MyLanguage/Manual:ContentHandler|contentmodel]] will now use tabs instead of spaces for auto-indentation. This will significantly reduce the page size. [https://phabricator.wikimedia.org/T326065] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and personal user scripts may now use JavaScript syntax introduced in ES6 (also known as "ES2015") and ES7 ("ES2016"). MediaWiki validates the source code to protect other site functionality from syntax errors, and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browsers|supported browsers]]. Previously, Gadgets could use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>requiresES6</nowiki></code></bdi> option. This option is no longer needed and will be removed in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T75714] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|Bot passwords]] and [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|owner-only OAuth consumers]] can now be restricted to allow editing only specific pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T349957] * You can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Thanks|thank]] edits made by bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T341388] * An update on the status of the Community Wishlist Survey for 2024 [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey/Future Of The Wishlist/January 4, 2024 Update|has been published]]. Please read and give your feedback. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.14|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting on January 17, it will not be possible to login to Wikimedia wikis from some specific old versions of the Chrome browser (versions 51–66, released between 2016 and 2018). Additionally, users of iOS 12, or Safari on Mac OS 10.14, may need to login to each wiki separately. [https://phabricator.wikimedia.org/T344791] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>jquery.cookie</code></bdi> module was deprecated and replaced with the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki.cookie</code></bdi> module last year. A script has now been run to replace any remaining uses, and this week the temporary alias will be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T354966] '''Future changes''' * Wikimedia Deutschland is working to [[m:WMDE Technical Wishes/Reusing references|make reusing references easier]]. They are looking for people who are interested in participating in [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ individual video calls for user research in January and February]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:12, 16 ജനുവരി 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26074460 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-04</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/04|Translations]] are available. '''Problems''' * A bug in UploadWizard prevented linking to the userpage of the uploader when uploading. It has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T354529] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.15|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-01-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:03, 23 ജനുവരി 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26096197 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-05</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/05|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Starting Monday January 29, all talk pages messages' timestamps will become a link. This link is a permanent link to the comment. It allows users to find the comment they are looking for, even if this comment was moved elsewhere. This will affect all wikis except for the English Wikipedia. You can read more about this change [https://diff.wikimedia.org/2024/01/29/talk-page-permalinks-dont-lose-your-threads/ on Diff] or [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk_pages_permalinking|on Mediawiki.org]].<!-- The Diff post will be published on Monday morning UTC--> [https://phabricator.wikimedia.org/T302011] * There are some improvements to the CAPTCHA to make it harder for spam bots and scripts to bypass it. If you have feedback on this change, please comment on [[phab:T141490|the task]]. Staff are monitoring metrics related to the CAPTCHA, as well as secondary metrics such as account creations and edit counts. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.16|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-01-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-01-31|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-01|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] On February 1, a link will be added to the "Tools" menu to download a [[w:en:QR code|QR code]] that links to the page you are viewing. There will also be a new [[{{#special:QrCode}}]] page to create QR codes for any Wikimedia URL. This addresses the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Mobile and apps/Add ability to share QR code for a page in any Wikimedia project|#19 most-voted wish]] from the [[m:Community Wishlist Survey 2023/Results|2023 Community Wishlist Survey]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T329973] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] which only work in some skins have sometimes used the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>targets</code></bdi> option to limit where you can use them. This will stop working this week. You should use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>skins</code></bdi> option instead. [https://phabricator.wikimedia.org/T328497] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:31, 29 ജനുവരി 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26137870 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-06</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/06|Translations]] are available. '''Recent changes''' *The mobile site history pages now use the same HTML as the desktop history pages. If you hear of any problems relating to mobile history usage please point them to [[phab:T353388|the phabricator task]]. *On most wikis, admins can now block users from making specific actions. These actions are: uploading files, creating new pages, moving (renaming) pages, and sending thanks. The goal of this feature is to allow admins to apply blocks that are adequate to the blocked users' activity. [[m:Special:MyLanguage/Community health initiative/Partial blocks#action-blocks|Learn more about "action blocks"]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T242541][https://phabricator.wikimedia.org/T280531] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.17|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-06|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-07|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-08|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Talk pages permalinks that included diacritics and non-Latin script were malfunctioning. This issue is fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T356199] '''Future changes''' * [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#24WPs|24 Wikipedias]] with [[mw:Special:MyLanguage/Reference_Tooltips|Reference Tooltips]] as a default gadget are encouraged to remove that default flag. This would make [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference_Previews|Reference Previews]] the new default for reference popups, leading to a more consistent experience across wikis. For [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#46WPs|46 Wikipedias]] with less than 4 interface admins, the change is already scheduled for mid-February, [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Reference Previews to become the default for previewing references on more wikis.|unless there are concerns]]. The older Reference Tooltips gadget will still remain usable and will override this feature, if it is available on your wiki and you have enabled it in your settings. [https://meta.wikimedia.org/wiki/WMDE_Technical_Wishes/ReferencePreviews#Reference_Previews_to_become_the_default_for_previewing_references_on_more_wikis][https://phabricator.wikimedia.org/T355312] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:22, 5 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26180971 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-07</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/07|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|WDQS Graph Split experiment]] is working and loaded onto 3 test servers. The team in charge is testing the split's impact and requires feedback from WDQS users through the UI or programmatically in different channels. [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata_talk:SPARQL_query_service/WDQS_graph_split][https://phabricator.wikimedia.org/T356773][https://www.wikidata.org/wiki/User:Sannita_(WMF)] Users' feedback will validate the impact of various use cases and workflows around the Wikidata Query service. [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:SPARQL_query_service/WDQS_backend_update/October_2023_scaling_update][https://www.mediawiki.org/wiki/Wikidata_Query_Service/User_Manual#Federation] '''Problems''' *There was a bug that affected the appearance of visited links when using mobile device to access wiki sites. It made the links appear black; [[phab:T356928|this issue]] is fixed. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.18|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-13|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-14|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-15|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] As work continues on the grid engine deprecation,[https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation] tools on the grid engine will be stopped starting on February 14th, 2024. If you have tools actively migrating you can ask for an extension so they are not stopped. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Portal:Toolforge/About_Toolforge#Communication_and_support] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 05:48, 13 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26223994 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-08</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/08|Translations]] are available. '''Recent changes''' * If you have the "{{int:Tog-enotifwatchlistpages}}" option enabled, edits by bot accounts no longer trigger notification emails. Previously, only minor edits would not trigger the notification emails. [https://phabricator.wikimedia.org/T356984] * There are changes to how user and site scripts load for [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022| Vector 2022]] on specific wikis. The changes impacted the following Wikis: all projects with [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector|Vector legacy]] as the default skin, Wikivoyage, and Wikibooks. Other wikis will be affected over the course of the next three months. Gadgets are not impacted. If you have been affected or want to minimize the impact on your project, see [[Phab:T357580| this ticket]]. Please coordinate and take action proactively. *Newly auto-created accounts (the accounts you get when you visit a new wiki) now have the same local notification preferences as users who freshly register on that wiki. It is effected in four notification types listed in the [[phab:T353225|task's description]]. *The maximum file size when using [[c:Special:MyLanguage/Commons:Upload_Wizard|Upload Wizard]] is now 5 GiB. [https://phabricator.wikimedia.org/T191804] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.19|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-20|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-21|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-22|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Selected tools on the grid engine have been [[wikitech:News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation|stopped]] as we prepare to shut down the grid on March 14th, 2024. The tool's code and data have not been deleted. If you are a maintainer and you want your tool re-enabled reach out to the [[wikitech:Portal:Toolforge/About_Toolforge#Communication_and_support|team]]. Only tools that have asked for extension are still running on the grid. * The CSS <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/filter filter]</code></bdi> property can now be used in HTML <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>style</code></bdi> attributes in wikitext. [https://phabricator.wikimedia.org/T308160] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:36, 19 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26254282 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-09</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/09|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor_on_mobile|mobile visual editor]] is now the default editor for users who never edited before, at a small group of wikis. [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor_on_mobile/VE_mobile_default#A/B_test_results| Research ]] shows that users using this editor are slightly more successful publishing the edits they started, and slightly less successful publishing non-reverted edits. Users who defined the wikitext editor as their default on desktop will get the wikitext editor on mobile for their first edit on mobile as well. [https://phabricator.wikimedia.org/T352127] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/ResourceLoader/Core modules#mw.config|mw.config]] value <code>wgGlobalGroups</code> now only contains groups that are active in the wiki. Scripts no longer have to check whether the group is active on the wiki via an API request. A code example of the above is: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>if (/globalgroupname/.test(mw.config.get("wgGlobalGroups")))</code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T356008] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.20|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-02-27|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-02-28|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-02-29|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * The right to change [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Tags|edit tags]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>changetags</code></bdi>) will be removed from users in Wikimedia sites, keeping it by default for admins and bots only. Your community can ask to retain the old configuration on your wiki before this change happens. Please indicate in [[phab:T355639|this ticket]] to keep it for your community before the end of March 2024. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:23, 26 ഫെബ്രുവരി 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26294125 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-10</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/10|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Special:Book</code></bdi> page (as well as the associated "Create a book" functionality) provided by the old [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Collection|Collection extension]] has been removed from all Wikisource wikis, as it was broken. This does not affect the ability to download normal books, which is provided by the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Wikisource|Wikisource extension]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T358437] * [[m:Wikitech|Wikitech]] now uses the next-generation [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] wikitext parser by default to generate all pages in the Talk namespace. Report any problems on the [[mw:Talk:Parsoid/Parser_Unification/Known_Issues|Known Issues discussion page]]. You can use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ParserMigration|ParserMigration]] extension to control the use of Parsoid; see the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|ParserMigration help documentation]] for more details. * Maintenance on [https://etherpad.wikimedia.org etherpad] is completed. If you encounter any issues, please indicate in [[phab:T316421|this ticket]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=| Advanced item]] [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] allow interface admins to create custom features with CSS and JavaScript. The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Gadget</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Gadget_definition</code></bdi> namespaces and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>gadgets-definition-edit</code></bdi> user right were reserved for an experiment in 2015, but were never used. These were visible on Special:Search and Special:ListGroupRights. The unused namespaces and user rights are now removed. No pages are moved, and no changes need to be made. [https://phabricator.wikimedia.org/T31272] * A usability improvement to the "Add a citation" in Wikipedia workflow has been made, the insert button was moved to the popup header. [https://phabricator.wikimedia.org/T354847] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.21|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-05|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-06|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-07|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233] * The HTML markup of headings and section edit links will be changed later this year to improve accessibility. See [[mw:Special:MyLanguage/Heading_HTML_changes|Heading HTML changes]] for details. The new markup will be the same as in the new Parsoid wikitext parser. You can test your gadget or stylesheet with the new markup if you add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>?useparsoid=1</code></bdi> to your URL ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration#Selecting_a_parser_using_a_URL_query_string|more info]]) or turn on Parsoid read views in your user options ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration#Enabling_via_user_preference|more info]]). * '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:46, 4 മാർച്ച് 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26329807 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-11</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/11|Translations]] are available. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.22|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-12|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-13|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-14|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * After consulting with various communities, the line height of the text on the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva skin]] will be increased to its previous value of 1.65. Different options for typography can also be set using the options in the menu, as needed. [https://phabricator.wikimedia.org/T358498] *The active link color in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva]] will be changed to provide more consistency with our other platforms and best practices. [https://phabricator.wikimedia.org/T358516] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Structured data|Structured data on Commons]] will no longer ask whether you want to leave the page without saving. This will prevent the “information you’ve entered may not be saved” popups from appearing when no information have been entered. It will also make file pages on Commons load faster in certain cases. However, the popups will be hidden even if information has indeed been entered. If you accidentally close the page before saving the structured data you entered, that data will be lost. [https://phabricator.wikimedia.org/T312315] '''Future changes''' * All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:04, 11 മാർച്ച് 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26374013 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-12</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/12|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The notice "Language links are at the top of the page" that appears in the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022|Vector 2022 skin]] main menu has been removed now that users have learned the new location of the Language switcher. [https://phabricator.wikimedia.org/T353619] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/IP_Editing:_Privacy_Enhancement_and_Abuse_Mitigation/IP_Info_feature|IP info feature]] displays data from Spur, an IP addresses database. Previously, the only data source for this feature was MaxMind. Now, IP info is more useful for patrollers. [https://phabricator.wikimedia.org/T341395] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The Toolforge Grid Engine services have been shut down after the final migration process from Grid Engine to Kubernetes. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Obsolete:Toolforge/Grid][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/Toolforge_Grid_Engine_deprecation][https://techblog.wikimedia.org/2022/03/14/toolforge-and-grid-engine/] * Communities can now customize the default reasons for undeleting a page by creating [[MediaWiki:Undelete-comment-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T326746] '''Problems''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE_Technical_Wishes/RevisionSlider|RevisionSlider]] is an interface to interactively browse a page's history. Users in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:RevisionSlider/Developing_a_RTL-accessible_feature_in_MediaWiki_-_what_we%27ve_learned_while_creating_the_RevisionSlider|right-to-left]] languages reported RevisionSlider reacting wrong to mouse clicks. This should be fixed now. [https://phabricator.wikimedia.org/T352169] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.23|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-19|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-20|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-21|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * All wikis will be read-only for a few minutes on March 20. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1710943200 14:00 UTC]. [https://phabricator.wikimedia.org/T358233][https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/Server_switch] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:39, 18 മാർച്ച് 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26410165 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-13</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/13|Translations]] are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] An update was made on March 18th 2024 to how various projects load site, user JavaScript and CSS in [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Vector/2022|Vector 2022 skin]]. A [[phab:T360384|checklist]] is provided for site admins to follow. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.24|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-03-26|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-03-27|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-03-28|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:56, 25 മാർച്ച് 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26446209 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-14</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/14|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading|reading accessibility]] beta feature will notice that the default line height for the standard and large text options has changed. [https://phabricator.wikimedia.org/T359030] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.25|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-02|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-03|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-04|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * The Wikimedia Foundation has an annual plan. The annual plan decides what the Wikimedia Foundation will work on. You can now read [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product & Technology OKRs#Draft Key Results|the draft key results]] for the Product and Technology department. They are suggestions for what results the Foundation wants from big technical changes from July 2024 to June 2025. You can [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product & Technology OKRs|comment on the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 03:35, 2 ഏപ്രിൽ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26462933 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-15</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/15|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Web browsers can use tools called [[:w:en:Browser extension|extensions]]. There is now a Chrome extension called [[m:Future Audiences/Experiment:Citation Needed|Citation Needed]] which you can use to see if an online statement is supported by a Wikipedia article. This is a small experiment to see if Wikipedia can be used this way. Because it is a small experiment, it can only be used in Chrome in English. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|alt=|Wishlist item]] A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit Recovery|Edit Recovery]] feature has been added to all wikis, available as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|user preference]]. Once you enable it, your in-progress edits will be stored in your web browser, and if you accidentally close an editing window or your browser or computer crashes, you will be prompted to recover the unpublished text. Please leave any feedback on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Community Wishlist Survey 2023/Edit-recovery feature|project talk page]]. This was the #8 wish in the 2023 Community Wishlist Survey. * Initial results of [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]] experiments [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#4_April_2024|have been published]]. Edit Check is now deployed as a default feature at [[phab:T342930#9538364|the wikis that tested it]]. [[mw:Talk:Edit check|Let us know]] if you want your wiki to be part of the next deployment of Edit check. [https://phabricator.wikimedia.org/T342930][https://phabricator.wikimedia.org/T361727] * Readers using the [[mw:Special:MyLanguage/Skin:Minerva Neue|Minerva skin]] on mobile will notice there has been an improvement in the line height across all typography settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T359029] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.42/wmf.26|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-09|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-10|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-11|en}} ([[mw:MediaWiki 1.42/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * New accounts and logged-out users will get the [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|visual editor]] as their default editor on mobile. This deployment is made at all wikis except for the English Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T361134] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:37, 8 ഏപ്രിൽ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26564838 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-16</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/16|Translations]] are available. '''Problems''' * Between 2 April and 8 April, on wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|Flagged Revisions]], the "{{Int:tag-mw-reverted}}" tag was not applied to undone edits. In addition, page moves, protections and imports were not autoreviewed. This problem is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T361918][https://phabricator.wikimedia.org/T361940] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.1|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-16|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-17|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-18|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#DEFAULTSORT|Default category sort keys]] will now affect categories added by templates placed in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite|footnotes]]. Previously footnotes used the page title as the default sort key even if a different default sort key was specified (category-specific sort keys already worked). [https://phabricator.wikimedia.org/T40435] * A new variable <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>page_last_edit_age</code></bdi> will be added to [[Special:AbuseFilter|abuse filters]]. It tells how many seconds ago the last edit to a page was made. [https://phabricator.wikimedia.org/T269769] '''Future changes''' * Volunteer developers are kindly asked to update the code of their tools and features to handle [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]]. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/2024-04 CTA|Learn more]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Four database fields will be removed from database replicas (including [[quarry:|Quarry]]). This affects only the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>abuse_filter</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>abuse_filter_history</code></bdi> tables. Some queries might need to be updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T361996] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:28, 15 ഏപ്രിൽ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26564838 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-17</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/17|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Starting this week, newcomers editing Wikipedia [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Positive reinforcement#Leveling up 3|will be encouraged]] to try structured tasks. [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary#Newcomer tasks|Structured tasks]] have been shown to [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Personalized first day/Structured tasks/Add a link/Experiment analysis, December 2021|improve newcomer activation and retention]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T348086] * You can [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|nominate your favorite tools]] for the fifth edition of the Coolest Tool Award. Nominations will be open until May 10. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.2|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-23|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-04-24|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-04-25|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * This is the last warning that by the end of May 2024 the Vector 2022 skin will no longer share site and user scripts/styles with old Vector. For user-scripts that you want to keep using on Vector 2022, copy the contents of [[{{#special:MyPage}}/vector.js]] to [[{{#special:MyPage}}/vector-2022.js]]. There are [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Desktop Improvements/Features/Loading Vector 2010 scripts|more technical details]] available. Interface administrators who foresee this leading to lots of technical support questions may wish to send a mass message to your community, as was done on French Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T362701] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:27, 22 ഏപ്രിൽ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26647188 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-18</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|Translations]] are available. '''Recent changes''' [[File:Talk_pages_default_look_(April_2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages changed for the following wikis: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hiwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-rowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-thwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}. These wikis participated to a test, where 50% of users got the new design, for one year. As this test [[Mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability/Analysis|gave positive results]], the new design is deployed on these wikis as the default design. It is possible to opt-out these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). The deployment will happen at all wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T341491] * Seven new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[w:bew:|<code>w:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T357866] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35708|Kusaal]] ([[w:kus:|<code>w:kus:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T359757] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35513|Igala]] ([[w:igl:|<code>w:igl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T361644] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary}} in [[d:Q33541|Karakalpak]] ([[wikt:kaa:|<code>wikt:kaa:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T362135] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q9228|Burmese]] ([[s:my:|<code>s:my:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T361085] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[s:ms:|<code>s:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T363039] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q8108|Georgian]] ([[s:ka:|<code>s:ka:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T363085] * You can now [https://translatewiki.net/wiki/Support#Early_access:_Watch_Message_Groups_on_Translatewiki.net watch message groups/projects] on [[m:Special:MyLanguage/translatewiki.net|Translatewiki.net]]. Initially, this feature will notify you of added or deleted messages in these groups. [https://phabricator.wikimedia.org/T348501] * Dark mode is now available on all wikis, on mobile web for logged-in users who opt into the [[Special:MobileOptions|advanced mode]]. This is the early release of the feature. Technical editors are invited to [https://night-mode-checker.wmcloud.org/ check for accessibility issues on wikis]. See [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|more detailed guidelines]]. '''Problems''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can use an alternative visual style without labels, by using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mapstyle="osm"</nowiki></code></bdi>. This wasn't working in previews, creating the wrong impression that it wasn't supported. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T362531] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.3|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-04-30|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-01|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-02|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 03:33, 30 ഏപ്രിൽ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26689057 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-19</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|Translations]] are available. '''Recent changes''' [[File:Talk_pages_default_look_(April_2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages changed for all wikis, except for Commons, Wikidata and most Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/18|a few]] have already received this design change). You can read the detail of the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt-out these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). The deployment will happen at remaining wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T352087][https://phabricator.wikimedia.org/T319146] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Interface admins now have greater control over the styling of article components on mobile with the introduction of the <code>SiteAdminHelper</code>. More information on how styles can be disabled can be found [[mw:Special:MyLanguage/Extension:WikimediaMessages#Site_admin_helper|at the extension's page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T363932] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has added article body sections in JSON format and a curated short description field to the existing parsed Infobox. This expansion to the API is also available via Wikimedia Cloud Services. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/article-sections-and-description/] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.4|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-07|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-08|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-09|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * When you look at the Special:Log page, the first view is labelled "All public logs", but it only shows some logs. This label will now say "Main public logs". [https://phabricator.wikimedia.org/T237729] '''Future changes''' * A new service will be built to replace [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Extension:Graph]]. Details can be found in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph/Plans|the latest update]] regarding this extension. * Starting May 21, English Wikipedia and German Wikipedia will get the possibility to activate "[[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]]". This is part of the [[phab:T304110|progressive deployment of this tool to all Wikipedias]]. These communities can [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Community configuration|activate and configure the feature locally]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T308144] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:44, 6 മേയ് 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26729363 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-20</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/20|Translations]] are available. '''Recent changes''' * On Wikisource there is a special page listing pages of works without corresponding scan images. Now you can use the new magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>__EXPECTWITHOUTSCANS__</code></bdi> to exclude certain pages (list of editions or translations of works) from that list. [https://phabricator.wikimedia.org/T344214] * If you use the [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|user-preference]] "{{int:tog-uselivepreview}}", then the template-page feature "{{int:Templatesandbox-editform-legend}}" will now also work without reloading the page. [https://phabricator.wikimedia.org/T136907] * [[mw:Special:Mylanguage/Extension:Kartographer|Kartographer]] maps can now specify an alternative text via the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>alt=</nowiki></code></bdi> attribute. This is identical in usage to the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>alt=</nowiki></code></bdi> attribute in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Images#Syntax|image and gallery syntax]]. An exception for this feature is wikis like Wikivoyage where the miniature maps are interactive. [https://phabricator.wikimedia.org/T328137] * The old [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GuidedTour|Guided Tour]] for the "[[mw:Special:MyLanguage/Edit Review Improvements/New filters for edit review|New Filters for Edit Review]]" feature has been removed. It was created in 2017 to show people with older accounts how the interface had changed, and has now been seen by most of the intended people. [https://phabricator.wikimedia.org/T217451] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.5|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-14|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-15|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-16|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The [[{{#special:search}}]] results page will now use CSS flex attributes, for better accessibility, instead of a table. If you have a gadget or script that adjusts search results, you should update your script to the new HTML structure. [https://phabricator.wikimedia.org/T320295] '''Future changes''' * In the Vector 2022 skin, main pages will be displayed at full width (like special pages). The goal is to keep the number of characters per line large enough. This is related to the coming changes to typography in Vector 2022. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T357706] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Two columns of the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:pagelinks table|pagelinks]]</code></bdi> database table (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_namespace</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_title</code></bdi>) are being dropped soon. Users must use two columns of the new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>[[mw:special:MyLanguage/Manual:linktarget table|linktarget]]</code></bdi> table instead (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_namespace</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_title</code></bdi>). In your existing SQL queries: *# Replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN pagelinks</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN linktarget</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>pl_</code></bdi> with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>lt_</code></bdi> in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>ON</code></bdi> statement *# Below that add <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>JOIN pagelinks ON lt_id = pl_target_id</code></bdi> ** See <bdi lang="en" dir="ltr">[[phab:T222224]]</bdi> for technical reasoning. [https://phabricator.wikimedia.org/T222224][https://phabricator.wikimedia.org/T299947] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:58, 13 മേയ് 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26762074 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-21</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/21|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Nuke]] feature, which enables administrators to mass delete pages, will now correctly delete pages which were moved to another title. [https://phabricator.wikimedia.org/T43351] * New changes have been made to the UploadWizard in Wikimedia Commons: the overall layout has been improved, by following new styling and spacing for the form and its fields; the headers and helper text for each of the fields was changed; the Caption field is now a required field, and there is an option for users to copy their caption into the media description. [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:WMF_support_for_Commons/Upload_Wizard_Improvements#Changes_to_%22Describe%22_workflow][https://phabricator.wikimedia.org/T361049] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.6|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-21|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-22|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-23|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML used to render all headings [[mw:Heading_HTML_changes|is being changed to improve accessibility]]. It will change on 22 May in some skins (Timeless, Modern, CologneBlue, Nostalgia, and Monobook). Please test gadgets on your wiki on these skins and [[phab:T13555|report any related problems]] so that they can be resolved before this change is made in all other skins. The developers are also considering the introduction of a [[phab:T337286|Gadget API for adding buttons to section titles]] if that would be helpful to tool creators, and would appreciate any input you have on that. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:04, 20 മേയ് 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26786311 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-22</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/22|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Several bugs related to the latest updates to the UploadWizard on Wikimedia Commons have been fixed. For more information, see [[:phab:T365107|T365107]] and [[:phab:T365119|T365119]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] In March 2024 a new [[mw:ResourceLoader/Core_modules#addPortlet|addPortlet]] API was added to allow gadgets to create new portlets (menus) in the skin. In certain skins this can be used to create dropdowns. Gadget developers are invited to try it and [[phab:T361661|give feedback]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Some CSS in the Minerva skin has been removed to enable easier community configuration. Interface editors should check the rendering on mobile devices for aspects related to the classes: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.collapsible</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.multicol</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.reflist</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.coordinates</code></bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>.topicon</code></bdi>. [[phab:T361659|Further details are available on replacement CSS]] if it is needed. '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.7|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-05-28|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-05-29|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-05-30|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * When you visit a wiki where you don't yet have a local account, local rules such as edit filters can sometimes prevent your account from being created. Starting this week, MediaWiki takes your global rights into account when evaluating whether you can override such local rules. [https://phabricator.wikimedia.org/T316303] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:15, 28 മേയ് 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26832205 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-23</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/23|Translations]] are available. '''Recent changes''' * It is now possible for local administrators to add new links to the bottom of the site Tools menu without JavaScript. [[mw:Manual:Interface/Sidebar#Add or remove toolbox sections|Documentation is available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T6086] * The message name for the definition of the tracking category of WikiHiero has changed from "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MediaWiki:Wikhiero-usage-tracking-category</code></bdi>" to "<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MediaWiki:Wikihiero-usage-tracking-category</code></bdi>". [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/mediawiki/extensions/wikihiero/+/1035855] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q5317225|Kadazandusun]] ([[w:dtp:|<code>w:dtp:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T365220] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.8|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-04|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-05|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-06|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Future changes''' * Next week, on wikis with the Vector 2022 skin as the default, logged-out desktop users will be able to choose between different font sizes. The default font size will also be increased for them. This is to make Wikimedia projects easier to read. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-06 deployments|Learn more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:34, 3 ജൂൺ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26844397 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-24</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/24|Translations]] are available. '''Recent changes''' * The software used to render SVG files has been updated to a new version, fixing many longstanding bugs in SVG rendering. [https://phabricator.wikimedia.org/T265549] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML used to render all headings [[mw:Heading HTML changes|is being changed to improve accessibility]]. It was changed last week in some skins (Vector legacy and Minerva). Please test gadgets on your wiki on these skins and [[phab:T13555|report any related problems]] so that they can be resolved before this change is made in Vector-2022. The developers are still considering the introduction of a [[phab:T337286|Gadget API for adding buttons to section titles]] if that would be helpful to tool creators, and would appreciate any input you have on that. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The HTML markup used for citations by [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] changed last week. In places where Parsoid previously added the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw-reference-text</code></bdi> class, Parsoid now also adds the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>reference-text</code></bdi> class for better compatibility with the legacy parser. [[mw:Specs/HTML/2.8.0/Extensions/Cite/Announcement|More details are available]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/1036705] '''Problems''' * There was a bug with the Content Translation interface that caused the tools menus to appear in the wrong location. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T366374] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.9|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-11|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-12|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-13|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The new version of MediaWiki includes another change to the HTML markup used for citations: [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] will now generate a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><span class="mw-cite-backlink"></nowiki></code></bdi> wrapper for both named and unnamed references for better compatibility with the legacy parser. Interface administrators should verify that gadgets that interact with citations are compatible with the new markup. [[mw:Specs/HTML/2.8.0/Extensions/Cite/Announcement|More details are available]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/1035809] * On multilingual wikis that use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><translate></nowiki></code></bdi> system, there is a feature that shows potentially-outdated translations with a pink background until they are updated or confirmed. From this week, confirming translations will be logged, and there is a new user-right that can be required for confirming translations if the community [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requests it]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T49177] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:20, 10 ജൂൺ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26893898 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-25</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/25|Translations]] are available. '''Recent changes''' * People who attempt to add an external link in the visual editor will now receive immediate feedback if they attempt to link to a domain that a project has decided to block. Please see [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#11_June_2024|Edit check]] for more details. [https://phabricator.wikimedia.org/T366751] * The new [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CommunityConfiguration|Community Configuration extension]] is available [[testwiki:Special:CommunityConfiguration|on Test Wikipedia]]. This extension allows communities to customize specific features to meet their local needs. Currently only Growth features are configurable, but the extension will support other [[mw:Special:MyLanguage/Community_configuration#Use_cases|Community Configuration use cases]] in the future. [https://phabricator.wikimedia.org/T323811][https://phabricator.wikimedia.org/T360954] * The dark mode [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] is now available on category and help pages, as well as more special pages. There may be contrast issues. Please report bugs on the [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility_for_reading|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366370] '''Problems''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] Cloud Services tools were not available for 25 minutes last week. This was caused by a faulty hardware cable in the data center. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Incidents/2024-06-11_WMCS_Ceph] * Last week, styling updates were made to the Vector 2022 skin. This caused unforeseen issues with templates, hatnotes, and images. Changes to templates and hatnotes were reverted. Most issues with images were fixed. If you still see any, [[phab:T367463|report them here]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367480] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.10|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-18|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-19|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-20|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting June 18, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Reference Edit Check]] will be deployed to [[phab:T361843|a new set of Wikipedias]]. This feature is intended to help newcomers and to assist edit-patrollers by inviting people who are adding new content to a Wikipedia article to add a citation when they do not do so themselves. During [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check#Reference_Check_A/B_Test|a test at 11 wikis]], the number of citations added [https://diff.wikimedia.org/?p=127553 more than doubled] when Reference Check was shown to people. Reference Check is [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|community configurable]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T361843]<!-- NOTE: THE DIFF BLOG WILL BE PUBLISHED ON MONDAY --> * [[m:Special:MyLanguage/Mailing_lists|Mailing lists]] will be unavailable for roughly two hours on Tuesday 10:00–12:00 UTC. This is to enable migration to a new server and upgrade its software. [https://phabricator.wikimedia.org/T367521] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:48, 17 ജൂൺ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26911987 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-26</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/26|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Editors will notice that there have been some changes to the background color of text in the diff view, and the color of the byte-change numbers, last week. These changes are intended to make text more readable in both light mode and dark mode, and are part of a larger effort to increase accessibility. You can share your comments or questions [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading|on the project talkpage]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T361717] * The text colors that are used for visited-links, hovered-links, and active-links, were also slightly changed last week to improve their accessibility in both light mode and dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T366515] '''Problems''' * You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk pages permalinking|copy permanent links to talk page comments]] by clicking on a comment's timestamp. [[mw:Talk pages project/Permalinks|This feature]] did not always work when the topic title was very long and the link was used as a wikitext link. This has been fixed. Thanks to Lofhi for submitting the bug. [https://phabricator.wikimedia.org/T356196] '''Changes later this week''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|alt=|Recurrent item]] The [[mw:MediaWiki 1.43/wmf.11|new version]] of MediaWiki will be on test wikis and MediaWiki.org from {{#time:j xg|2024-06-25|en}}. It will be on non-Wikipedia wikis and some Wikipedias from {{#time:j xg|2024-06-26|en}}. It will be on all wikis from {{#time:j xg|2024-06-27|en}} ([[mw:MediaWiki 1.43/Roadmap|calendar]]). [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Train][https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] * Starting 26 June, all talk pages messages' timestamps will become a link at English Wikipedia, making this feature available for you to use at all wikis. This link is a permanent link to the comment. It allows users to find the comment they were linked to, even if this comment has since been moved elsewhere. You can read more about this feature [[DiffBlog:/2024/01/29/talk-page-permalinks-dont-lose-your-threads/|on Diff]] or [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#Talk pages permalinking|on Mediawiki.org]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T365974] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:32, 24 ജൂൺ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=26989424 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-27</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/27|Translations]] are available. '''Recent changes''' * Over the next three weeks, dark mode will become available for all users, both logged-in and logged-out, starting with the mobile web version. This fulfils one of the [[m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist_Survey_2023/Reading/Dark_mode|top-requested community wishes]], and improves low-contrast reading and usage in low-light settings. As part of these changes, dark mode will also work on User-pages and Portals. There is more information in [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading/Updates#June_2024:_Typography_and_dark_mode_deployments,_new_global_preferences|the latest Web team update]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366364] * Logged-in users can now set [[m:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering-skin-skin-prefs|global preferences for the text-size and dark-mode]], thanks to a combined effort across Foundation teams. This allows Wikimedians using multiple wikis to set up a consistent reading experience easily, for example by switching between light and dark mode only once for all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T341278] * If you use a very old web browser some features might not work on the Wikimedia wikis. This affects Internet Explorer 11 and versions of Chrome, Firefox and Safari older than 2016. This change makes it possible to use new [[d:Q46441|CSS]] features and to send less code to all readers. [https://phabricator.wikimedia.org/T288287][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Manual:How_to_make_a_MediaWiki_skin#Using_CSS_variables_for_supporting_different_themes_e.g._dark_mode] * Wikipedia Admins can customize local wiki configuration options easily using [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]]. Community Configuration was created to allow communities to customize how some features work, because each language wiki has unique needs. At the moment, admins can configure [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature_summary|Growth features]] on their home wikis, in order to better recruit and retain new editors. More options will be provided in the coming months. [https://phabricator.wikimedia.org/T366458] * Editors interested in language issues that are related to [[w:en:Unicode|Unicode standards]], can now discuss those topics at [[mw:Talk:WMF membership with Unicode Consortium|a new conversation space in MediaWiki.org]]. The Wikimedia Foundation is now a [[mw:Special:MyLanguage/WMF membership with Unicode Consortium|member of the Unicode Consortium]], and the coordination group can collaboratively review the issues discussed and, where appropriate, bring them to the attention of the Unicode Consortium. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q2891049|Mandailing]] ([[w:btm:|<code>w:btm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T368038] '''Problems''' * Editors can once again click on links within the visual editor's citation-preview, thanks to a bug fix by the Editing Team. [https://phabricator.wikimedia.org/T368119] '''Future changes''' * Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 2 weeks. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:59, 1 ജൂലൈ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27038456 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-28</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/28|Translations]] are available. '''Recent changes''' * At the Wikimedia Foundation a new task force was formed to replace the disabled Graph with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project|more secure, easy to use, and extensible Chart]]. You can [[mw:Special:MyLanguage/Newsletter:Chart Project|subscribe to the newsletter]] to get notified about new project updates and other news about Chart. * The [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|CampaignEvents]] extension is now available on Meta-wiki, Igbo Wikipedia, and Swahili Wikipedia, and can be requested on your wiki. This extension helps in managing and making events more visible, giving Event organizers the ability to use tools like the Event registration tool. To learn more about the deployment status and how to request this extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment_status|CampaignEvents page on Meta-wiki]]. * Editors using the iOS Wikipedia app who have more than 50 edits can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits#Add an image|Add an Image]] feature. This feature presents opportunities for small but useful contributions to Wikipedia. * Thank you to [[mw:MediaWiki Product Insights/Contributor retention and growth/Celebration|all of the authors]] who have contributed to MediaWiki Core. As a result of these contributions, the [[mw:MediaWiki Product Insights/Contributor retention and growth|percentage of authors contributing more than 5 patches has increased by 25% since last year]], which helps ensure the sustainability of the platform for the Wikimedia projects. '''Problems''' * A problem with the color of the talkpage tabs always showing as blue, even for non-existent pages which should have been red, affecting the Vector 2022 skin, [[phab:T367982|has been fixed]]. '''Future changes''' * The Trust and Safety Product team wants to introduce [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] with as little disruption to tools and workflows as possible. Volunteer developers, including gadget and user-script maintainers, are kindly asked to update the code of their tools and features to handle temporary accounts. The team has [[mw:Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|created documentation]] explaining how to do the update. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/2024-04 CTA|Learn more]]. '''Tech News survey''' * Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 1 more week. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:31, 8 ജൂലൈ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27080357 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-29</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/29|Translations]] are available. '''Tech News survey''' * Please [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/758713?lang=en help us to improve Tech News by taking this short survey]. The goal is to better meet the needs of the various types of people who read Tech News. The survey will be open for 3 more days. The survey is covered by [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Tech_News_Survey_2024_Privacy_Statement this privacy statement]. Some translations are available. '''Recent changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia developers can now officially continue to use both [[mw:Special:MyLanguage/Gerrit|Gerrit]] and [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]], due to a June 24 decision by the Wikimedia Foundation to support software development on both platforms. Gerrit and GitLab are both code repositories used by developers to write, review, and deploy the software code that supports the MediaWiki software that the wiki projects are built on, as well as the tools used by editors to create and improve content. This decision will safeguard the productivity of our developers and prevent problems in code review from affecting our users. More details are available in the [[mw:GitLab/Migration status|Migration status]] page. * The Wikimedia Foundation seeks applicants for the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal|Product and Technology Advisory Council]] (PTAC). This group will bring technical contributors and Wikimedia Foundation together to co-define a more resilient, future-proof technological platform. Council members will evaluate and consult on the movement's product and technical activities, so that we develop multi-generational projects. We are looking for a range of technical contributors across the globe, from a variety of Wikimedia projects. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal#Joining the PTAC as a technical volunteer|Please apply here by August 10]]. * Editors with rollback user-rights who use the Wikipedia App for Android can use the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Anti Vandalism|Edit Patrol]] features. These features include a new feed of Recent Changes, related links such as Undo and Rollback, and the ability to create and save a personal library of user talk messages to use while patrolling. If your wiki wants to make these features available to users who do not have rollback rights but have reached a certain edit threshold, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android#Contact us|you can contact the team]]. You can [[diffblog:2024/07/10/ِaddressing-vandalism-with-a-tap-the-journey-of-introducing-the-patrolling-feature-in-the-mobile-app/|read more about this project on Diff blog]]. * Editors who have access to [[m:Special:MyLanguage/The_Wikipedia_Library|The Wikipedia Library]] can once again use non-open access content in SpringerLinks, after the Foundation [[phab:T368865|contacted]] them to restore access. You can read more about [[m:Tech/News/Recently_resolved_community_tasks|this and 21 other community-submitted tasks that were completed last week]]. '''Changes later this week''' * This week, [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-07 deployments|dark mode will be available on a number of Wikipedias]], both desktop and mobile, for logged-in and logged-out users. Interface admins and user script maintainers are encouraged to check gadgets and user scripts in the dark mode, to find any hard-coded colors and fix them. There are some [[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for night mode compatibility on Wikimedia wikis|recommendations for dark mode compatibility]] to help. '''Future changes''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Next week, functionaries, volunteers maintaining tools, and software development teams are invited to test the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] feature on testwiki. Temporary accounts is a feature that will help improve privacy on the wikis. No further temporary account deployments are scheduled yet. Please [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|share your opinions and questions on the project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T348895] * Editors who upload files cross-wiki, or teach other people how to do so, may wish to join a Wikimedia Commons discussion. The Commons community is discussing limiting who can upload files through the cross-wiki upload/Upload dialog feature to users auto-confirmed on Wikimedia Commons. This is due to the large amount of copyright violations uploaded this way. There is a short summary at [[c:Special:MyLanguage/Commons:Cross-wiki upload|Commons:Cross-wiki upload]] and [[c:Commons:Village pump/Proposals#Deactivate cross-wiki uploads for new users|discussion at Commons:Village Pump]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' You can also get other news from the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|Wikimedia Foundation Bulletin]]. </div><section end="technews-2024-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:30, 16 ജൂലൈ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27124561 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-30</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/30|Translations]] are available. '''Feature News''' * Stewards can now [[:m:Special:MyLanguage/Global_blocks|globally block]] accounts. Before [[phab:T17294|the change]] only IP addresses and IP ranges could be blocked globally. Global account blocks are useful when the blocked user should not be logged out. [[:m:Special:MyLanguage/Global_locks|Global locks]] (a similar tool logging the user out of their account) are unaffected by this change. The new global account block feature is related to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] project, which is a new type of user account that replaces IP addresses of unregistered editors that are no longer made public. * Later this week, Wikimedia site users will notice that the Interface of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs]] (also known as "Pending Changes") is improved and consistent with the rest of the MediaWiki interface and [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Wikimedia's design system]]. The FlaggedRevs interface experience on mobile and [[mw:Special:MyLanguage/Skin:MinervaNeue|Minerva skin]] was inconsistent before it was fixed and ported to [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]] by the WMF Growth team and some volunteers. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156] * Wikimedia site users can now submit account vanishing requests via [[m:Special:GlobalVanishRequest|GlobalVanishRequest]]. This feature is used when a contributor wishes to stop editing forever. It helps you hide your past association and edit to protect your privacy. Once processed, the account will be locked and renamed. [https://phabricator.wikimedia.org/T367329] * Have you tried monitoring and addressing vandalism in Wikipedia using your phone? [https://diff.wikimedia.org/2024/07/10/%d9%90addressing-vandalism-with-a-tap-the-journey-of-introducing-the-patrolling-feature-in-the-mobile-app/ A Diff blog post on Patrolling features in the Mobile App] highlights some of the new capabilities of the feature, including swiping through a feed of recent changes and a personal library of user talk messages for use when patrolling from your phone. * Wikimedia contributors and GLAM (galleries, libraries, archives, and museums) organisations can now learn and measure the impact Wikimedia Commons is having towards creating quality encyclopedic content using the [https://doc.wikimedia.org/generated-data-platform/aqs/analytics-api/reference/commons.html Commons Impact Metrics] analytics dashboard. The dashboard offers organizations analytics on things like monthly edits in a category, the most viewed files, and which Wikimedia articles are using Commons images. As a result of these new data dumps, GLAM organisation can more reliably measure their return on investment for programs bringing content into the digital Commons. [https://diff.wikimedia.org/2024/07/19/commons-impact-metrics-now-available-via-data-dumps-and-api/] '''Project Updates''' * Come share your ideas for improving the wikis on the newly reopened [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|Community Wishlist]]. The Community Wishlist is Wikimedia’s forum for volunteers to share ideas (called wishes) to improve how the wikis work. The new version of the wishlist is always open, works with both wikitext and Visual Editor, and allows wishes in any language. '''Learn more''' * Have you ever wondered how Wikimedia software works across over 300 languages? This is 253 languages more than the Google Chrome interface, and it's no accident. The Language and Product Localization Team at the Wikimedia Foundation supports your work by adapting all the tools and interfaces in the MediaWiki software so that contributors in our movement who translate pages and strings can translate them and have the sites in all languages. Read more about the team and their upcoming work on [https://diff.wikimedia.org/2024/07/17/building-towards-a-robust-multilingual-knowledge-ecosystem-for-the-wikimedia-movement/ Diff]. * How can Wikimedia build innovative and experimental products while maintaining such heavily used websites? A recent [https://diff.wikimedia.org/2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/ blog post] by WMF staff Johan Jönsson highlights the work of the [[m:Future Audiences#Objectives and Key Results|WMF Future Audience initiative]], where the goal is not to build polished products but test out new ideas, such as a [[m:Future_Audiences/Experiments: conversational/generative AI|ChatGPT plugin]] and [[m:Future_Audiences/Experiment:Add a Fact|Add a Fact]], to help take Wikimedia into the future. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' You can also get other news from the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin|Wikimedia Foundation Bulletin]]. </div><section end="technews-2024-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:04, 23 ജൂലൈ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27142915 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-31</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/31|Translations]] are available. '''Feature news''' * Editors using the Visual Editor in languages that use non-Latin characters for numbers, such as Hindi, Manipuri and Eastern Arabic, may notice some changes in the formatting of reference numbers. This is a side effect of preparing a new sub-referencing feature, and will also allow fixing some general numbering issues in Visual Editor. If you notice any related problems on your wiki, please share details at the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|project talkpage]]. '''Bugs status''' * Some logged-in editors were briefly unable to edit or load pages last week. [[phab:T370304|These errors]] were mainly due to the addition of new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|linter]] rules which led to caching problems. Fixes have been applied and investigations are continuing. * Editors can use the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Information tool]] to get information about IP addresses. This tool is available as a Beta Feature in your preferences. The tool was not available for a few days last week, but is now working again. Thank you to Shizhao for filing the bug report. You can read about that, and [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks#2024-07-25|28 other community-submitted tasks]] that were resolved last week. '''Project updates''' * There are new features and improvements to Phabricator from the Release Engineering and Collaboration Services teams, and some volunteers, including: the search systems, the new task creation system, the login systems, the translation setup which has resulted in support for more languages (thanks to Pppery), and fixes for many edge-case errors. You can [[phab:phame/post/view/316/iterative_improvements/|read details about these and other improvements in this summary]]. * There is an [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|update on the Charts project]]. The team has decided which visualization library to use, which chart types to start focusing on, and where to store chart definitions. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} in [[d:Q9056|Czech]] ([[voy:cs:|<code>voy:cs:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T370905] '''Learn more''' * There is a [[diffblog:2024/07/26/the-journey-to-open-our-first-data-center-in-south-america/|new Wikimedia Foundation data center]] in São Paulo, Brazil which helps to reduce load times. * There is new [[diffblog:2024/07/22/the-perplexing-process-of-uploading-images-to-wikipedia/|user research]] on problems with the process of uploading images. * Commons Impact Metrics are [[diffblog:2024/07/19/commons-impact-metrics-now-available-via-data-dumps-and-api/|now available]] via data dumps and API. * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2024/July|Technical Community Newsletter]] is now available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:10, 29 ജൂലൈ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27164109 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-32</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/32|Translations]] are available. '''Feature news''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Two new parser functions will be available this week: <code><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#dir|#dir]]<nowiki>}}</nowiki></code> and <code><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic_words#bcp47|#bcp47]]<nowiki>}}</nowiki></code>. These will reduce the need for <code>Template:Dir</code> and <code>Template:BCP47</code> on Commons and allow us to [[phab:T343131|drop 100 million rows]] from the "what links here" database. Editors at any wiki that use these templates, can help by replacing the templates with these new functions. The templates at Commons will be updated during the Hackathon at Wikimania. [https://phabricator.wikimedia.org/T359761][https://phabricator.wikimedia.org/T366623] * Communities can request the activation of the visual editor on entire namespaces where discussions sometimes happen (for instance ''Wikipedia:'' or ''Wikisource:'' namespaces) if they understand the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/FAQ#WPNS|known limitations]]. For discussions, users can already use [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]] in these namespaces. * The tracking category "Pages using Timeline" has been renamed to "Pages using the EasyTimeline extension" [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3ATimeline-tracking-category&namespace=8 in TranslateWiki]. Wikis that have created the category locally should rename their local creation to match. '''Project updates''' * Editors who help to organize WikiProjects and similar on-wiki collaborations, are invited to share ideas and examples of successful collaborations with the Campaigns and Programs teams. You can fill out [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/WikiProjects|a brief survey]] or share your thoughts [[m:Talk:Campaigns/WikiProjects|on the talkpage]]. The teams are particularly looking for details about successful collaborations on non-English wikis. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The new parser is being rolled out on {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} wikis over the next few months. The {{int:project-localized-name-enwikivoyage}} and {{int:project-localized-name-hewikivoyage}} were [[phab:T365367|switched]] to Parsoid last week. For more information, see [[mw:Parsoid/Parser_Unification|Parsoid/Parser Unification]]. '''Learn more''' * There will be more than 200 sessions at Wikimania this week. Here is a summary of some of the [[diffblog:2024/08/05/interested-in-product-and-tech-here-are-some-wikimania-sessions-you-dont-want-to-miss/|key sessions related to the product and technology area]]. * The latest [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/07-02|Wikimedia Foundation Bulletin]] is available. * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2024/July|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: New design previews for Translatable pages; Updates about MinT for Wiki Readers; the release of Translation dumps; and more. * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/31|Growth newsletter]] is available. * The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/July 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:43, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27233905 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Tech News: 2024-33</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="technews-2024-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/33|Translations]] are available. '''Feature news''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilter]] editors and maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Actions#Show a CAPTCHA|make a CAPTCHA show if a filter matches an edit]]. This allows communities to quickly respond to spamming by automated bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T20110] * [[m:Special:MyLanguage/Stewards|Stewards]] can now specify if global blocks should prevent account creation. Before [[phab:T17273|this change]] by the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product]] Team, all global blocks would prevent account creation. This will allow stewards to reduce the unintended side-effects of global blocks on IP addresses. '''Project updates''' * [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#August_2024_committee_nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new members to refresh the [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]]. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open until at least 2024-08-26. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q2880037|West Coast Bajau]] ([[w:bdr:|<code>w:bdr:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T371757] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:21, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27253654 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/34|Translations]] are available. '''Feature news''' * Editors who want to re-use references but with different details such as page numbers, will be able to do so by the end of 2024, using a new [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Sub-referencing in a nutshell|sub-referencing]] feature. You can read more [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|about the project]] and [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Test|how to test the prototype]]. * Editors using tracking categories to identify which pages use specific extensions may notice that six of the categories have been renamed to make them more easily understood and consistent. These categories are automatically added to pages that use specialized MediaWiki extensions. The affected names are for: [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Aintersection-category&namespace=8 DynamicPageList], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Akartographer-tracking-category&namespace=8 Kartographer], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Aphonos-tracking-category&namespace=8 Phonos], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Arss-tracking-category&namespace=8 RSS], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Ascore-use-category&namespace=8 Score], [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message=MediaWiki%3Awikihiero-usage-tracking-category&namespace=8 WikiHiero]. Wikis that have created the category locally should rename their local creation to match. Thanks to Pppery for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T347324] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Technical volunteers who edit modules and want to get a list of the categories used on a page, can now do so using the <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">categories</bdi></code> property of <code><bdi lang="zxx" dir="ltr">[[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#Title objects|mw.title objects]]</bdi></code>. This enables wikis to configure workflows such as category-specific edit notices. Thanks to SD001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T50175][https://phabricator.wikimedia.org/T85372] '''Bugs status''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Your help is needed to check if any pages need to be moved or deleted. A maintenance script was run to clean up unreachable pages (due to Unicode issues or introduction of new namespaces/namespace aliases). The script tried to find appropriate names for the pages (e.g. by following the Unicode changes or by moving pages whose titles on Wikipedia start with <code>Talk:WP:</code> so that their titles start with <code>Wikipedia talk:</code>), but it may have failed for some pages, and moved them to <bdi lang="zxx" dir="ltr">[[Special:PrefixIndex/T195546/]]</bdi> instead. Your community should check if any pages are listed there, and move them to the correct titles, or delete them if they are no longer needed. A full log (including pages for which appropriate names could be found) is available in [[phab:P67388]]. * Editors who volunteer as [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|mentors]] to newcomers on their wiki are once again able to access lists of potential mentees who they can connect with to offer help and guidance. This functionality was restored thanks to [[phab:T372164|a bug fix]]. Thank you to Mbch331 for filing the bug report. You can read about that, and 18 other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Project updates''' * The application deadline for the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Proposal|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC) has been extended to September 16. Members will help by providing advice to Foundation Product and Technology leadership on short and long term plans, on complex strategic problems, and help to get feedback from more contributors and technical communities. Selected members should expect to spend roughly 5 hours per month for the Council, during the one year pilot. Please consider applying, and spread the word to volunteers you think would make a positive contribution to the committee. '''Learn more''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award#2024 Winners|2024 Coolest Tool Awards]] were awarded at Wikimania, in seven categories. For example, one award went to the ISA Tool, used for adding structured data to files on Commons, which was recently improved during the [[m:Event:Wiki Mentor Africa ISA Hackathon 2024|Wiki Mentor Africa Hackathon]]. You can see video demonstrations of each tool at the awards page. Congratulations to this year's recipients, and thank you to all tool creators and maintainers. * The latest [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Bulletin/2024/08-01|Wikimedia Foundation Bulletin]] is available, and includes some highlights from Wikimania, an upcoming Language community meeting, and other news from the movement. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:53, 20 ഓഗസ്റ്റ് 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27307284 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/35|Translations]] are available. '''Feature news''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Administrators can now test the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] feature on test2wiki. This was done to allow cross-wiki testing of temporary accounts, for when temporary accounts switch between projects. The feature was enabled on testwiki a few weeks ago. No further temporary account deployments are scheduled yet. Temporary Accounts is a project to create a new type of user account that replaces IP addresses of unregistered editors which are no longer made public. Please [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|share your opinions and questions on the project talk page]]. * Later this week, editors at wikis that use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs]] (also known as "Pending Changes") may notice that the indicators at the top of articles have changed. This change makes the system more consistent with the rest of the MediaWiki interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T191156] '''Bugs status''' * Editors who use the 2010 wikitext editor, and use the Character Insert buttons, will [[phab:T361465|no longer]] experience problems with the buttons adding content into the edit-summary instead of the edit-window. You can read more about that, and 26 other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Project updates''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Please review and vote on [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas|Focus Areas]], which are groups of wishes that share a problem. Focus Areas were created for the newly reopened Community Wishlist, which is now open year-round for submissions. The first batch of focus areas are specific to moderator workflows, around welcoming newcomers, minimizing repetitive tasks, and prioritizing tasks. Once volunteers have reviewed and voted on focus areas, the Foundation will then review and select focus areas for prioritization. * Do you have a project and are willing to provide a three (3) month mentorship for an intern? [[mw:Special:MyLanguage/Outreachy|Outreachy]] is a twice a year program for people to participate in a paid internship that will start in December 2024 and end in early March 2025, and they need mentors and projects to work on. Projects can be focused on coding or non-coding (design, documentation, translation, research). See the Outreachy page for more details, and a list of past projects since 2013. '''Learn more''' * If you're curious about the product and technology improvements made by the Wikimedia Foundation last year, read [[diffblog:2024/08/21/wikimedia-foundation-product-technology-improving-the-user-experience/|this recent highlights summary on Diff]]. * To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out: ** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 2 - Community Configuration - Shaping On-Wiki Functionality Together.webm|Community Configuration - Shaping On-Wiki Functionality Together]] (55 mins) - about the [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] project. ** [[c:File:Wikimania 2024 - Belgrade - Day 1 - Future of MediaWiki. A sustainable platform to support a collaborative user base and billions of page views.webm|Future of MediaWiki. A sustainable platform to support a collaborative user base and billions of page views]] (30 mins) - an overview for both technical and non technical audiences, covering some of the challenges and open questions, related to the [[mw:MediaWiki Product Insights|platform evolution, stewardship and developer experiences]] research. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:32, 26 ഓഗസ്റ്റ് 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27341211 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Editors and volunteer developers interested in data visualisation can now test the new software for charts. Its early version is available on beta Commons and beta Wikipedia. This is an important milestone before making charts available on regular wikis. You can [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|read more about this project update]] and help to test the charts. '''Feature news''' * Editors who use the [[{{#special:Unusedtemplates}}]] page can now filter out pages which are expected to be there permanently, such as sandboxes, test-cases, and templates that are always substituted. Editors can add the new magic word [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#EXPECTUNUSEDTEMPLATE|<code dir="ltr"><nowiki>__EXPECTUNUSEDTEMPLATE__</nowiki></code>]] to a template page to hide it from the listing. Thanks to Sophivorus and DannyS712 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T184633] * Editors who use the New Topic tool on discussion pages, will [[phab:T334163|now be reminded]] to add a section header, which should help reduce the quantity of newcomers who add sections without a header. You can read more about that, and {{formatnum:28}} other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. * Last week, some Toolforge tools had occasional connection problems. The cause is still being investigated, but the problems have been resolved for now. [https://phabricator.wikimedia.org/T373243] * Translation administrators at multilingual wikis, when editing multiple translation units, can now easily mark which changes require updates to the translation. This is possible with the [[phab:T298852#10087288|new dropdown menu]]. '''Project updates''' * A new draft text of a policy discussing the use of Wikimedia's APIs [[m:Special:MyLanguage/API Policy Update 2024|has been published on Meta-Wiki]]. The draft text does not reflect a change in policy around the APIs; instead, it is an attempt to codify existing API rules. Comments, questions, and suggestions are welcome on [[m:Talk:API Policy Update 2024|the proposed update’s talk page]] until September 13 or until those discussions have concluded. '''Learn more''' * To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out: ** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 2 - Charts, the successor of Graphs - A secure and extensible tool for data visualization.webm|Charts, the successor of Graphs - A secure and extensible tool for data visualization]] (25 mins) – about the above-mentioned Charts project. ** [[c:File:Wikimania 2024 - Ohrid - Day 3 - State of Language Technology and Onboarding at Wikimedia.webm|State of Language Technology and Onboarding at Wikimedia]] (90 mins) – about some of the language tools that support Wikimedia sites, such as [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content]]/[[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation|Section Translation]], [[mw:Special:MyLanguage/MinT|MinT]], and LanguageConverter; also the current state and future of languages onboarding. [https://phabricator.wikimedia.org/T368772] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:06, 3 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27390268 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/37|Translations]] are available. '''Feature news''' * Starting this week, the standard [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighter]] will receive new colors that make them compatible in dark mode. This is the first of many changes to come as part of a major upgrade to syntax highlighting. You can learn more about what's to come on the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|help page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T365311][https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Editors of wikis using Wikidata will now be notified of only relevant Wikidata changes in their watchlist. This is because the Lua functions <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>entity:getSitelink()</code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw.wikibase.getSitelink(qid)</code></bdi> will have their logic unified for tracking different aspects of sitelinks to reduce junk notifications from [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Projects/Watchlist Wikidata Sitelinks Tracking|inconsistent sitelinks tracking]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T295356] '''Project updates''' * Users of all Wikis will have access to Wikimedia sites as read-only for a few minutes on September 25, starting at 15:00 UTC. This is a planned datacenter switchover for maintenance purposes. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T370962] * Contributors of [[phab:T363538#10123348|11 Wikipedias]], including English will have a new <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS</code></bdi> namespace added to their Wikipedias. This improvement ensures that links beginning with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS:</code></bdi> (usually shortcuts to the [[w:en:Wikipedia:Manual of Style|Manual of Style]]) are not broken by [[w:en:Mooré|Mooré]] Wikipedia (language code <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mos</code></bdi>). [https://phabricator.wikimedia.org/T363538] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:52, 9 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27424457 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/38|Translations]] are available. '''Improvements and Maintenance''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Editors interested in templates can help by reading the latest Wishlist focus area, [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template recall and discovery]], and share your feedback on the talkpage. This input helps the Community Tech team to decide the right technical approach to build. Everyone is also encouraged to continue adding [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|new wishes]]. * The new automated [[{{#special:NamespaceInfo}}]] page helps editors understand which [[mw:Special:MyLanguage/Help:Namespaces|namespaces]] exist on each wiki, and some details about how they are configured. Thanks to DannyS712 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T263513] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|References Check]] is a feature that encourages editors to add a citation when they add a new paragraph to a Wikipedia article. For a short time, the corresponding tag "Edit Check (references) activated" was erroneously being applied to some edits outside of the main namespace. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T373692] * It is now possible for a wiki community to change the order in which a page’s categories are displayed on their wiki. By default, categories are displayed in the order they appear in the wikitext. Now, wikis with a consensus to do so can [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|request]] a configuration change to display them in alphabetical order. [https://phabricator.wikimedia.org/T373480] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Tool authors can now access ToolsDB's [[wikitech:Portal:Data Services#ToolsDB|public databases]] from both [[m:Special:MyLanguage/Research:Quarry|Quarry]] and [[wikitech:Superset|Superset]]. Those databases have always been accessible to every [[wikitech:Portal:Toolforge|Toolforge]] user, but they are now more broadly accessible, as Quarry can be accessed by anyone with a Wikimedia account. In addition, Quarry's internal database can now be [[m:Special:MyLanguage/Research:Quarry#Querying Quarry's own database|queried from Quarry itself]]. This database contains information about all queries that are being run and starred by users in Quarry. This information was already public through the web interface, but you can now query it using SQL. You can read more about that, and {{formatnum:20}} other community-submitted tasks that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. * Any pages or tools that still use the very old CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mw-message-box</code></bdi> need to be updated. These old classes will be removed next week or soon afterwards. Editors can use a [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-message-box&regex=1&namespaces=&title= global-search] to determine what needs to be changed. It is possible to use the newer <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>cdx-message</code></bdi> group of classes as a replacement (see [https://doc.wikimedia.org/codex/latest/components/demos/message.html#css-only-version the relevant Codex documentation], and [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Tech/Header&diff=prev&oldid=27449042 an example update]), but using locally defined onwiki classes would be best. [https://phabricator.wikimedia.org/T374499] '''Technical project updates''' * Next week, all Wikimedia wikis will be read-only for a few minutes. This will start on September 25 at [https://zonestamp.toolforge.org/1727276400 15:00 UTC]. This is a planned datacenter switchover for maintenance purposes. [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|This maintenance process also targets other services.]] The previous switchover took 3 minutes, and the Site Reliability Engineering teams use many tools to make sure that this essential maintenance work happens as quickly as possible. [https://phabricator.wikimedia.org/T370962] '''Tech in depth''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/August 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. This edition includes details about: research about [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Hooks|hook]] handlers to help simplify development, research about performance improvements, work to improve the REST API for end-users, and more. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] To learn more about the technology behind the Wikimedia projects, you can now watch sessions from the technology track at Wikimania 2024 on Commons. This week, check out: ** [[c:File:Wikimania 2024 - Auditorium Kyiv - Day 4 - Hackathon Showcase.webm|Hackathon Showcase]] (45 mins) - 19 short presentations by some of the Hackathon participants, describing some of the projects they worked on, such as automated testing of maintenance scripts, a video-cutting command line tool, and interface improvements for various tools. There are [[phab:T369234|more details and links available]] in the Phabricator task. ** [[c:File:Co-Creating a Sustainable Future for the Toolforge Ecosystem.webm|Co-Creating a Sustainable Future for the Toolforge Ecosystem]] (40 mins) - a roundtable discussion for tool-maintainers, users, and supporters of Toolforge about how to make the platform sustainable and how to evaluate the tools available there. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:02, 17 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27460876 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only]] for a few minutes on Wednesday September 25 at [https://zonestamp.toolforge.org/1727276400 15:00 UTC]. Reading the wikis will not be interrupted, but editing will be paused. These twice-yearly processes allow WMF's site reliability engineering teams to remain prepared to keep the wikis functioning even in the event of a major interruption to one of our data centers. '''Updates for editors''' [[File:Add alt text from a halfsheet, with the article behind.png|thumb|A screenshot of the interface for the Alt Text suggested-edit feature]] * Editors who use the iOS Wikipedia app in Spanish, Portuguese, French, or Chinese, may see the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project/Alt Text Experiment|Alt Text suggested-edit experiment]] after editing an article, or completing a suggested edit using "[[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project#Hypothesis 2 Add an Image Suggested Edit|Add an image]]". Alt-text helps people with visual impairments to read Wikipedia articles. The team aims to learn if adding alt-text to images is a task that editors can be successful with. Please share any feedback on [[mw:Talk:Wikimedia Apps/iOS Suggested edits project/Alt Text Experiment|the discussion page]]. * The Codex color palette has been updated with new and revised colors for the MediaWiki user interfaces. The [[mw:Special:MyLanguage/Design System Team/Color/Design documentation#Updates|most noticeable changes]] for editors include updates for: dark mode colors for Links and for quiet Buttons (progressive and destructive), visited Link colors for both light and dark modes, and background colors for system-messages in both light and dark modes. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] It is now possible to include clickable wikilinks and external links inside code blocks. This includes links that are used within <code><nowiki><syntaxhighlight></nowiki></code> tags and on code pages (JavaScript, CSS, Scribunto and Sanitized CSS). Uses of template syntax <code><nowiki>{{…}}</nowiki></code> are also linked to the template page. Thanks to SD0001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T368166] * Two bugs were fixed in the [[m:Special:MyLanguage/Account vanishing|GlobalVanishRequest]] system by improving the logging and by removing an incorrect placeholder message. [https://phabricator.wikimedia.org/T370595][https://phabricator.wikimedia.org/T372223] * View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] From [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]]: ** The API now enables 5,000 on-demand API requests per month and twice-monthly HTML snapshots freely (gratis and libre). More information on the updates and also improvements to the software development kits (SDK) are explained on [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api/ the project's blog post]. While Wikimedia Enterprise APIs are designed for high-volume commercial reusers, this change enables many more community use-cases to be built on the service too. ** The Snapshot API (html dumps) have added beta Structured Contents endpoints ([https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/ blog post on that]) as well as released two beta datasets (English and French Wikipedia) from that endpoint to Hugging Face for public use and feedback ([https://enterprise.wikimedia.com/blog/hugging-face-dataset/ blog post on that]). These pre-parsed data sets enable new options for researchers, developers, and data scientists to use and study the content. '''In depth''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The Wikidata Query Service (WDQS) is used to get answers to questions using the Wikidata data set. As Wikidata grows, we had to make a major architectural change so that WDQS could remain performant. As part of the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|WDQS Graph Split project]], we have new SPARQL endpoints available for serving the "[https://query-scholarly.wikidata.org scholarly]" and "[https://query-main.wikidata.org main]" subgraphs of Wikidata. The [http://query.wikidata.org query.wikidata.org endpoint] will continue to serve the full Wikidata graph until March 2025. After this date, it will only serve the main graph. For more information, please see [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|the announcement on Wikidata]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:36, 23 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27493779 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/40|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Readers of [[phab:T375401|42 more wikis]] can now use Dark Mode. If the option is not yet available for logged-out users of your wiki, this is likely because many templates do not yet display well in Dark Mode. Please use the [https://night-mode-checker.wmcloud.org/ night-mode-checker tool] if you are interested in helping to reduce the number of issues. The [[mw:Special:MyLanguage/Recommendations for night mode compatibility on Wikimedia wikis|recommendations page]] provides guidance on this. Dark Mode is enabled on additional wikis once per month. * Editors using the 2010 wikitext editor as their default can access features from the 2017 wikitext editor by adding <code dir=ltr>?veaction=editsource</code> to the URL. If you would like to enable the 2017 wikitext editor as your default, it can be set in [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-newwikitext|your preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T239796] * For logged-out readers using the Vector 2022 skin, the "donate" link has been moved from a collapsible menu next to the content area into a more prominent top menu, next to "Create an account". This restores the link to the level of prominence it had in the Vector 2010 skin. [[mw:Readers/2024 Reader and Donor Experiences#Donor Experiences (Key Result WE 3.2 and the related hypotheses)|Learn more]] about the changes related to donor experiences. [https://phabricator.wikimedia.org/T373585] * The CampaignEvents extension provides tools for organizers to more easily manage events, communicate with participants, and promote their events on the wikis. The extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|enabled]] on Arabic Wikipedia, Igbo Wikipedia, Swahili Wikipedia, and Meta-Wiki. [[w:zh:Wikipedia:互助客栈/其他#引進CampaignEvents擴充功能|Chinese Wikipedia has decided]] to enable the extension, and discussions on the extension are in progress [[w:es:Wikipedia:Votaciones/2024/Sobre la política de Organizadores de Eventos|on Spanish Wikipedia]] and [[d:Wikidata:Project chat#Enabling the CampaignEvents Extention on Wikidata|on Wikidata]]. To learn how to enable the extension on your wiki, you can visit [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|the CampaignEvents page on Meta-Wiki]]. * View all {{formatnum:22}} community-submitted {{PLURAL:22|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers with an account on Wikitech-wiki should [[wikitech:Wikitech/SUL-migration|check if any action is required]] for their accounts. The wiki is being changed to use the single-user-login (SUL) system, and other configuration changes. This change will help reduce the overall complexity for the weekly software updates across all our wikis. '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|server switch]] was completed successfully last week with a read-only time of [[wikitech:Switch Datacenter#Past Switches|only 2 minutes 46 seconds]]. This periodic process makes sure that engineers can switch data centers and keep all of the wikis available for readers, even if there are major technical issues. It also gives engineers a chance to do maintenance and upgrades on systems that normally run 24 hours a day, and often helps to reveal weaknesses in the infrastructure. The process involves dozens of software services and hundreds of hardware servers, and requires multiple teams working together. Work over the past few years has reduced the time from 17 minutes down to 2–3 minutes. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/66ZW7B2MG63AESQVTXDIFQBDBS766JGW/] '''Meetings and events''' * October 4–6: [[m:Special:MyLanguage/WikiIndaba conference 2024|WikiIndaba Conference's Hackathon]] in Johannesburg, South Africa * November 4–6: [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024|MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024]] in Vienna, Austria '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:19, 30 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27530062 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Communities can now request installation of [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Automoderator|Automoderator]] on their wiki. Automoderator is an automated anti-vandalism tool that reverts bad edits based on scores from the new "Revert Risk" machine learning model. You can [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AutoModerator/Deploying|read details about the necessary steps]] for installation and configuration. [https://phabricator.wikimedia.org/T336934] '''Updates for editors''' * Translators in wikis where [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation#Try the tool|the mobile experience of Content Translation is available]], can now customize their articles suggestion list from 41 filtering options when using the tool. This topic-based article suggestion feature makes it easy for translators to self-discover relevant articles based on their area of interest and translate them. You can [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&active-list=suggestions try it with your mobile device]. [https://phabricator.wikimedia.org/T368422] * View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * It is now possible for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><syntaxhighlight></nowiki></code></bdi> code blocks to offer readers a "Copy" button if the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>copy=1</nowiki></code></bdi> attribute is [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SyntaxHighlight#copy|set on the tag]]. Thanks to SD0001 for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T40932] * Customized copyright footer messages on all wikis will be updated. The new versions will use wikitext markup instead of requiring editing raw HTML. [https://phabricator.wikimedia.org/T375789] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this month, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] will be rolled out on several pilot wikis. The final list of the wikis will be published in the second half of the month. If you maintain any tools, bots, or gadgets on [[phab:T376499|these 11 wikis]], and your software is using data about IP addresses or is available for logged-out users, please check if it needs to be updated to work with temporary accounts. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|Guidance on how to update the code is available]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Rate limiting has been enabled for the code review tools [[Wikitech:Gerrit|Gerrit]] and [[Wikitech:GitLab|GitLab]] to address ongoing issues caused by malicious traffic and scraping. Clients that open too many concurrent connections will be restricted for a few minutes. This rate limiting is managed through [[Wikitech:nftables|nftables]] firewall rules. For more details, see Wikitech's pages on [[Wikitech:Firewall#Throttling with nftables|Firewall]], [[Wikitech:GitLab/Abuse and rate limiting|GitLab limits]] and [[Wikitech:Gerrit/Operations#Throttling IPs|Gerrit operations]]. * Five new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q49224|Komering]] ([[w:kge:|<code>w:kge:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374813] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36096|Mooré]] ([[m:mos:|<code>m:mos:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374641] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[wikt:mad:|<code>wikt:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T374968] ** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q2501174|Gorontalo]] ([[q:gor:|<code>q:gor:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T375088] ** a {{int:project-localized-name-group-wikinews}} in [[d:Q56482|Shan]] ([[n:shn:|<code>n:shn:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T375430] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:42, 7 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27557422 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/42|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Structured Discussion extension (also known as Flow) is starting to be removed. This extension is unmaintained and causes issues. It will be replaced by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], which is used on any regular talk page. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|A first set of wikis]] are being contacted. These wikis are invited to stop using Flow, and to move all Flow boards to sub-pages, as archives. At these wikis, a script will move all Flow pages that aren't a sub-page to a sub-page automatically, starting on 22 October 2024. On 28 October 2024, all Flow boards at these wikis will be set in read-only mode. [https://www.mediawiki.org/wiki/Structured_Discussions/Deprecation][https://phabricator.wikimedia.org/T370722] * WMF's Search Platform team is working on making it easier for readers to perform text searches in their language. A [[phab:T332342|change last week]] on over 30 languages makes it easier to find words with accents and other diacritics. This applies to both full-text search and to types of advanced search such as the <bdi lang="en" dir="ltr">''hastemplate''</bdi> and <bdi lang="en" dir="ltr">''incategory''</bdi> keywords. More technical details (including a few other minor search upgrades) are available. [https://www.mediawiki.org/wiki/User:TJones_%28WMF%29/Notes/Language_Analyzer_Harmonization_Notes#ASCII-folding/ICU-folding_%28T332342%29] * View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|EditCheck]] was installed at Russian Wikipedia, and fixes were made for some missing user interface styles. '''Updates for technical contributors''' * Editors who use the Toolforge tool [[toolforge:copyvios|Earwig's Copyright Violation Detector]] will now be required to log in with their Wikimedia account before running checks using the "search engine" option. This change is needed to help prevent external bots from misusing the system. Thanks to Chlod for these improvements. [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia_talk:New_pages_patrol/Reviewers#Authentication_is_now_required_for_search_engine_checks_on_Earwig's_Copyvio_Tool] * [[m:Special:MyLanguage/Phabricator|Phabricator]] users can create tickets and add comments on existing tickets via Email again. [[mw:Special:MyLanguage/Phabricator/Help#Using email|Sending email to Phabricator]] has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T356077] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Some HTML elements in the interface are now wrapped with a <code><nowiki><bdi></nowiki></code> element, to make our HTML output more aligned with Web standards. More changes like this will be coming in future weeks. This change might break some tools that rely on the previous HTML structure of the interface. Note that relying on the HTML structure of the interface is [[mw:Special:MyLanguage/Stable interface policy/Frontend#What is not stable?|not recommended]] and might break at any time. [https://phabricator.wikimedia.org/T375975] '''In depth''' * The latest monthly [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Reports/September 2024|MediaWiki Product Insights newsletter]] is available. This edition includes: updates on Wikimedia's authentication system, research to simplify feature development in the MediaWiki platform, updates on Parser Unification and MathML rollout, and more. * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2024/October|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition include: research about improving topic suggestions related to countries, improvements to PHPUnit tests, and more. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:20, 14 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27597254 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-43</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/43|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Mobile Apps team has released an [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Navigation Refresh#Phase 1: Creating a user Profile Menu (T373714)|update]] to the iOS app's navigation, and it is now available in the latest App store version. The team added a new Profile menu that allows for easy access to editor features like Notifications and Watchlist from the Article view, and brings the "Donate" button into a more accessible place for users who are reading an article. This is the first phase of a larger planned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Navigation Refresh|navigation refresh]] to help the iOS app transition from a primarily reader-focused app, to an app that fully supports reading and editing. The Wikimedia Foundation has added more editing features and support for on-wiki communication based on volunteer requests in recent years. [[File:IOS App Navigation refresh first phase 05.png|thumb|iOS Wikipedia App's profile menu and contents]] '''Updates for editors''' * Wikipedia readers can now download a browser extension to experiment with some early ideas on potential features that recommend articles for further reading, automatically summarize articles, and improve search functionality. For more details and to stay updated, check out the Web team's [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments|Content Discovery Experiments page]] and [[mw:Special:MyLanguage/Newsletter:Web team's projects|subscribe to their newsletter]]. * Later this month, logged-out editors of [[phab:T376499|these 12 wikis]] will start to have [[mw:Special:Mylanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] created. The list may slightly change - some wikis may be removed but none will be added. Temporary account is a new [[mw:Special:MyLanguage/User account types|type of user account]]. It enhances the logged-out editors' privacy and makes it easier for community members to communicate with them. If you maintain any tools, bots, or gadgets on these 12 wikis, and your software is using data about IP addresses or is available for logged-out users, please check if it needs to be updated to work with temporary accounts. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|Guidance on how to update the code is available]]. Read more about the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|deployment plan across all wikis]]. * View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[w:nr:Main Page|South Ndebele]], [[w:rsk:Главни бок|Pannonian Rusyn]], [[w:ann:Uwu|Obolo]], [[w:iba:Lambar Keterubah|Iban]] and [[w:tdd:ᥞᥨᥝᥴ ᥘᥣᥲ ᥖᥥᥰ|Tai Nüa]] Wikipedia languages were created last week. [https://www.wikidata.org/wiki/Q36785][https://www.wikidata.org/wiki/Q35660][https://www.wikidata.org/wiki/Q36614][https://www.wikidata.org/wiki/Q33424][https://www.wikidata.org/wiki/Q36556] * It is now possible to create functions on Wikifunctions using Wikidata lexemes, through the new [[f:Z6005|Wikidata lexeme type]] launched last week. When you go to one of these functions, the user interface provides a lexeme selector that helps you pick a lexeme from Wikidata that matches the word you type. After hitting run, your selected lexeme is retrieved from Wikidata, transformed into a Wikidata lexeme type, and passed into the selected function. Read more about this in [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2024-10-17#Function of the Week: select representation from lexeme|the latest Wikifunctions newsletter]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Users of the Wikimedia sites can now format dates more easily in different languages with the new <code dir="ltr">{{[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##timef|#timef]]:…}}</code> parser function. For example, <code dir="ltr"><nowiki>{{#timef:now|date|en}}</nowiki></code> will show as "<bdi lang="en" dir="ltr">{{#timef:now|date|en}}</bdi>". Previously, <code dir="ltr"><nowiki>{{#time:…}}</nowiki></code> could be used to format dates, but this required knowledge of the order of the time and date components and their intervening punctuation. <code dir="ltr">#timef</code> (or <code dir="ltr">#timefl</code> for local time) provides access to the standard date formats that MediaWiki uses in its user interface. This may help to simplify some templates on multi-lingual wikis like Commons and Meta. [https://phabricator.wikimedia.org/T223772][https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##timef] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Commons and Meta users can now efficiently [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Localization|retrieve the user's language]] using <code dir="ltr"><nowiki>{{USERLANGUAGE}}</nowiki></code> instead of using <code dir="ltr"><nowiki>{{int:lang}}</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T4085] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Tech Advisory Council]] (PTAC) now has its pilot members with representation across Africa, Asia, Europe, North America and South America. They will work to address the [[Special:MyLanguage/Movement Strategy/Initiatives/Technology Council|Movement Strategy's Technology Council]] initiative of having a co-defined and more resilient technological platform. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Strategy/Initiatives/Technology_Council] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/32|Growth newsletter]] is available. It includes: an upcoming Newcomer Homepage Community Updates module, new Community Configuration options, and details on new projects. * The Wikimedia Foundation is [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Security Team#CNA Partnership|now an official partner of the CVE program]], which is an international effort to catalog publicly disclosed cybersecurity vulnerabilities. This partnership will allow the Security Team to instantly publish [[w:en:Common Vulnerabilities and Exposures|common vulnerabilities and exposures]] (CVE) records that are affecting MediaWiki core, extensions, and skins, along with any other code the Foundation is a steward of. * The [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|Community Wishlist]] is now [[m:Community Wishlist/Updates#October 16, 2024: Conversations Made Easier: Machine-Translated Wishes Are Here!|testing machine translations]] for Wishlist content. Volunteers can now read machine-translated versions of wishes and dive into discussions even before translators arrive to translate content. '''Meetings and events''' * 24 October - Wiki Education Speaker Series Webinar - [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/N4XTB4G55BUY3M3PNGUAKQWJ7A4UOPAK/ Open Source Tech: Building the Wiki Education Dashboard], featuring Wikimedia interns and a Web developer in the panel. * 20–22 December 2024 - [[m:Special:MyLanguage/Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024|Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024]] in Odisha, India. A hackathon for community members, including developers, designers and content editors, to build technical solutions that improve contributors' experiences. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:52, 21 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27634672 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-44</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/44|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Later in November, the Charts extension will be deployed to the test wikis in order to help identify and fix any issue. A security review is underway to then enable deployment to pilot wikis for broader testing. You can read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates#October 2024: Working towards production deployment|the October project update]] and see the [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Charts latest documentation and examples on Beta Wikipedia]. * View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[w:en:PediaPress|Pediapress.com]], an external service that creates books from Wikipedia, can now use [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Maps|Wikimedia Maps]] to include existing pre-rendered infobox map images in their printed books on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T375761] '''Updates for technical contributors''' * Wikis can use [[:mw:Special:MyLanguage/Extension:GuidedTour|the Guided Tour extension]] to help newcomers understand how to edit. The Guided Tours extension now works with [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Dark mode|dark mode]]. Guided Tour maintainers can check their tours to see that nothing looks odd. They can also set <code>emitTransitionOnStep</code> to <code>true</code> to fix an old bug. They can use the new flag <code>allowAutomaticBack</code> to avoid back-buttons they don't want. [https://phabricator.wikimedia.org/T73927#10241528] * Administrators in the Wikimedia projects who use the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Nuke|Nuke Extension]] will notice that mass deletions done with this tool have the "Nuke" tag. This change will make reviewing and analyzing deletions performed with the tool easier. [https://phabricator.wikimedia.org/T366068] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:56, 28 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27668811 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-45</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/45|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Stewards can now make [[m:Special:MyLanguage/Global blocks|global account blocks]] cause global [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblocks]]. This will assist stewards in preventing abuse from users who have been globally blocked. This includes preventing globally blocked temporary accounts from exiting their session or switching browsers to make subsequent edits for 24 hours. Previously, temporary accounts could exit their current session or switch browsers to continue editing. This is an anti-abuse tool improvement for the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] project. You can read more about the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|progress on key features for temporary accounts]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T368949] * Wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]] can now use the [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Event list#October 29, 2024: Collaboration List launched|Collaboration List]] feature. This list provides a new, easy way for contributors to learn about WikiProjects on their wikis. Thanks to the Campaign team for this work that is part of [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2024-2025/Product %26 Technology OKRs#WE KRs|the 2024/25 annual plan]]. If you are interested in bringing the CampaignEvents extension to your wiki, you can [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|follow these steps]] or you can reach out to User:Udehb-WMF for help. * The text color for red links will be slightly changed later this week to improve their contrast in light mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T370446] * View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, on multilingual wikis, users [[phab:T216368|can now]] hide translations from the WhatLinksHere special page. '''Updates for technical contributors''' * XML [[m:Special:MyLanguage/Data dumps|data dumps]] have been temporarily paused whilst a bug is investigated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/xmldatadumps-l@lists.wikimedia.org/message/BXWJDPO5QI2QMBCY7HO36ELDCRO6HRM4/] '''In depth''' * Temporary Accounts have been deployed to six wikis; thanks to the Trust and Safety Product team for [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|this work]], you can read about [[phab:T340001|the deployment plans]]. Beginning next week, Temporary Accounts will also be enabled on [[phab:T378336|seven other projects]]. If you are active on these wikis and need help migrating your tools, please reach out to [[m:User:Udehb-WMF|User:Udehb-WMF]] for assistance. * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2024/October|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: New languages supported in translatewiki or in MediaWiki; New keyboard input methods for some languages; details about recent and upcoming meetings, and more. '''Meetings and events''' * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024|MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2024]] is happening in Vienna, Austria and online from 4 to 6 November 2024. The conference will feature discussions around the usage of MediaWiki software by and within companies in different industries and will inspire and onboard new users. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:50, 4 നവംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27693917 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-46</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/46|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * On wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Translate|Translate extension]] enabled, users will notice that the FuzzyBot will now automatically create translated versions of categories used on translated pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T285463] * View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the submitted task to use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:SecurePoll|SecurePoll extension]] for English Wikipedia's special [[w:en:Wikipedia:Administrator elections|administrator election]] was resolved on time. [https://phabricator.wikimedia.org/T371454] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] In <code dir="ltr">[[mw:MediaWiki_1.44/wmf.2|1.44.0-wmf-2]]</code>, the logic of Wikibase function <code>getAllStatements</code> changed to behave like <code>getBestStatements</code>. Invoking the function now returns a copy of values which are immutable. [https://phabricator.wikimedia.org/T270851] * [https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/ Wikimedia REST API] users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. The API will be rerouting some page content endpoints from RESTbase to the newer [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST API]] endpoints. The [[phab:T374683|impacted endpoints]] include getting page/revision metadata and rendered HTML content. These changes will be available on testwiki later this week, with other projects to follow. This change should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints should verify behavior on testwiki, and raise any concerns on the related [[phab:T374683|Phabricator ticket]]. '''In depth''' * Admins and users of the Wikimedia projects [[mw:Special:MyLanguage/Moderator_Tools/Automoderator#Usage|where Automoderator is enabled]] can now monitor and evaluate important metrics related to Automoderator's actions. [https://superset.wmcloud.org/superset/dashboard/unified-automoderator-activity-dashboard/ This Superset dashboard] calculates and aggregates metrics about Automoderator's behaviour on the projects in which it is deployed. Thanks to the Moderator Tools team for this Dashboard; you can visit [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Automoderator/Unified Activity Dashboard|the documentation page]] for more information about this work. [https://phabricator.wikimedia.org/T369488] '''Meetings and events''' * 21 November 2024 ([[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 8:00 UTC|8:00 UTC]] & [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 16:00 UTC|16:00 UTC]]) - [[c:Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Community call]] with Wikimedia Commons volunteers and stakeholders to help prioritize support efforts for 2025-2026 Fiscal Year. The theme of this call is how content should be organised on Wikimedia Commons. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:07, 12 നവംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27732268 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-47</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/47|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Users of Wikimedia sites will now be warned when they create a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects|redirect]] to a page that doesn't exist. This will reduce the number of broken redirects to red links in our projects. [https://phabricator.wikimedia.org/T326057] * View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Pywikibot/Overview|Pywikibot]], which automates work on MediaWiki sites, was upgraded to 9.5.0 on Toolforge. [https://phabricator.wikimedia.org/T378676] '''Updates for technical contributors''' * On wikis that use the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:FlaggedRevs|FlaggedRevs extension]], pages created or moved by users with the appropriate permissions are marked as flagged automatically. This feature has not been working recently, and changes fixing it should be deployed this week. Thanks to Daniel and Wargo for working on this. [https://phabricator.wikimedia.org/T379218][https://phabricator.wikimedia.org/T368380] '''In depth''' * There is a new [https://diff.wikimedia.org/2024/11/05/say-hi-to-temporary-accounts-easier-collaboration-with-logged-out-editors-with-better-privacy-protection Diff post] about Temporary Accounts, available in more than 15 languages. Read it to learn about what Temporary Accounts are, their impact on different groups of users, and the plan to introduce the change on all wikis. '''Meetings and events''' * Technical volunteers can now register for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which will take place in Istanbul, Turkey. [https://pretix.eu/wikimedia/hackathon2025/ Application for travel and accommodation scholarships] is open from '''November 12 to December 10 2024'''. The registration for the event will close in mid-April 2025. The Wikimedia Hackathon is an annual gathering that unites the global technical community to collaborate on existing projects and explore new ideas. * Join the [[C:Special:MyLanguage/Commons:WMF%20support%20for%20Commons/Commons%20community%20calls|Wikimedia Commons community calls]] this week to help prioritize support for Commons which will be planned for 2025–2026. The theme will be how content should be organised on Wikimedia Commons. This is an opportunity for volunteers who work on different things to come together and talk about what matters for the future of the project. The calls will take place '''November 21, 2024, [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 8:00 UTC|8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 21 November 2024 16:00 UTC|16:00 UTC]]'''. * A [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community meetings#29 November 2024|Language community meeting]] will take place '''November 29, 16:00 UTC''' to discuss updates and technical problem-solving. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:00, 19 നവംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27806858 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-48</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/48|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new version of the standard wikitext editor-mode [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|syntax highlighter]] will be available as a [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] later this week. This brings many new features and bug fixes, including right-to-left support, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Template folding|template folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and an improved search panel. You can learn more on the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|help page]]. * The 2010 wikitext editor now supports common keyboard shortcuts such <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>B</code></bdi> for bold and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>I</code></bdi> for italics. A full [[mw:Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|list of all six shortcuts]] is available. Thanks to SD0001 for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T62928] * Starting November 28, Flow/Structured Discussions pages will be automatically archived and set to read-only at the following wikis: <bdi>bswiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>elwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>euwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>fawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>fiwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikiquote</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikisource</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikiversity</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwikivoyage</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>idwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>lvwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>plwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>ptwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>urwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>viwikisource</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>zhwikisource</bdi>. This is done as part of [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|StructuredDiscussions deprecation work]]. If you need any assistance to archive your page in advance, please contact [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a user creating a new AbuseFilter can now only set the filter to "protected" [[phab:T377765|if it includes a protected variable]]. '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]], which can be used in JavaScript, CSS, JSON, and Lua pages, [[phab:T377663|now offers]] live autocompletion. Thanks to SD0001 for this improvement. The feature can be temporarily disabled on a page by pressing <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>Ctrl</code>+<code>,</code></bdi> and un-selecting "<bdi lang="en" dir="ltr">Live Autocompletion</bdi>". * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Tool-maintainers who use the Graphite system for tracking metrics, need to migrate to the newer Prometheus system. They can check [https://grafana.wikimedia.org/d/K6DEOo5Ik/grafana-graphite-datasource-utilization?orgId=1 this dashboard] and the list in the Description of the [[phab:T350592|task T350592]] to see if their tools are listed, and they should claim metrics and dashboards connected to their tools. They can then disable or migrate all existing metrics by following the instructions in the task. The Graphite service will become read-only in April. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/KLUV4IOLRYXPQFWD6WKKJUHMWE77BMSZ/] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The [[mw:Special:MyLanguage/NewPP parser report|New PreProcessor parser performance report]] has been fixed to give an accurate count for the number of Wikibase entities accessed. It had previously been resetting after 400 entities. [https://phabricator.wikimedia.org/T279069] '''Meetings and events''' * A [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community meetings#29 November 2024|Language community meeting]] will take place November 29 at [https://zonestamp.toolforge.org/1732896000 16:00 UTC]. There will be presentations on topics like developing language keyboards, the creation of the Mooré Wikipedia, the language support track at [[m:Wiki Indaba|Wiki Indaba]], and a report from the Wayuunaiki community on their experiences with the Incubator and as a new community over the last 3 years. This meeting will be in English and will also have Spanish interpretation. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:41, 25 നവംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27847039 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-49</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/49|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Two new parser functions were added this week. The <code dir="ltr"><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#interwikilink|#interwikilink]]<nowiki>}}</nowiki></code> function adds an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Links#Interwiki links|interwiki link]] and the <code dir="ltr"><nowiki>{{</nowiki>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#interlanguagelink|#interlanguagelink]]<nowiki>}}</nowiki></code> function adds an [[mw:Special:MyLanguage/Help:Links#Interlanguage links|interlanguage link]]. These parser functions are useful on wikis where namespaces conflict with interwiki prefixes. For example, links beginning with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>MOS:</code></bdi> on English Wikipedia [[phab:T363538|conflict with the <code>mos</code> language code prefix of Mooré Wikipedia]]. * Starting this week, Wikimedia wikis no longer support connections using old RSA-based HTTPS certificates, specifically rsa-2048. This change is to improve security for all users. Some older, unsupported browser or smartphone devices will be unable to connect; Instead, they will display a connectivity error. See the [[wikitech:HTTPS/Browser_Recommendations|HTTPS Browser Recommendations page]] for more-detailed information. All modern operating systems and browsers are always able to reach Wikimedia projects. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/CTYEHVNSXUD3NFAAMG3BLZVTVQWJXJAH/] * Starting December 16, Flow/Structured Discussions pages will be automatically archived and set to read-only at the following wikis: <bdi>arwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>cawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>frwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>mediawikiwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>orwiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wawiktionary</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>wikidatawiki</bdi>{{int:comma-separator/en}}<bdi>zhwiki</bdi>. This is done as part of [[mw:Special:MyLanguage/Structured_Discussions/Deprecation|StructuredDiscussions deprecation work]]. If you need any assistance to archive your page in advance, please contact [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T380910] * This month the Chart extension was deployed to production and is now available on Commons and Testwiki. With the security review complete, pilot wiki deployment is expected to start in the first week of December. You can see a working version [[testwiki:Charts|on Testwiki]] and read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|the November project update]] for more details. * View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug with the "Download as PDF" system was fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T376438] '''Updates for technical contributors''' * In late February, temporary accounts will be rolled out on at least 10 large wikis. This deployment will have a significant effect on the community-maintained code. This is about Toolforge tools, bots, gadgets, and user scripts that use IP address data or that are available for logged-out users. The Trust and Safety Product team wants to identify this code, monitor it, and assist in updating it ahead of the deployment to minimize disruption to workflows. The team asks technical editors and volunteer developers to help identify such tools by adding them to [[mw:Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers/Impacted tools|this list]]. In addition, review the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|updated documentation]] to learn how to adjust the tools. Join the discussions on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|project talk page]] or in the [[discord:channels/221049808784326656/1227616742340034722|dedicated thread]] on the [[w:Wikipedia:Discord|Wikimedia Community Discord server (in English)]] for support and to share feedback. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:22, 2 ഡിസംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27873992 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-50</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/50|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Technical documentation contributors can find updated resources, and new ways to connect with each other and the Wikimedia Technical Documentation Team, at the [[mw:Special:MyLanguage/Documentation|Documentation hub]] on MediaWiki.org. This page links to: resources for writing and improving documentation, a new <bdi lang="zxx" dir="ltr">#wikimedia-techdocs</bdi> IRC channel on libera.chat, a listing of past and upcoming documentation events, and ways to request a documentation consultation or review. If you have any feedback or ideas for improvements to the documentation ecosystem, please [[mw:Wikimedia Technical Documentation Team#Contact us|contact the Technical Documentation Team]]. '''Updates for editors''' [[File:Edit Check on Desktop.png|thumb|Layout change for the Edit Check feature]] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit Check]] will be relocated to a sidebar on desktop. Edit check is the feature for new editors to help them follow policies and guidelines. This layout change creates space to present people with [[mw:Edit check#1 November 2024|new Checks]] that appear ''while'' they are typing. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#Reference Check A/B Test|initial results]] show newcomers encountering Edit Check are 2.2 times more likely to publish a new content edit that includes a reference and is not reverted. * The Chart extension, which enables editors to create data visualizations, was successfully made available on MediaWiki.org and three pilot wikis (Italian, Swedish, and Hebrew Wikipedias). You can see a working examples [[testwiki:Charts|on Testwiki]] and read [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|the November project update]] for more details. * Translators in wikis where the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation/Section translation#Try the tool|mobile experience of Content Translation is available]], can now discover articles in Wikiproject campaigns of their interest from the "[https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=specialcx&filter-type=automatic&filter-id=collections&active-list=suggestions&from=es&to=en All collection]" category in the articles suggestion feature. Wikiproject Campaign organizers can use this feature, to help translators to discover articles of interest, by adding the <code dir=ltr><nowiki><page-collection> </page-collection></nowiki></code> tag to their campaign article list page on Meta-wiki. This will make those articles discoverable in the Content Translation tool. For more detailed information on how to use the tool and tag, please refer to [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based & Community-defined lists/How to use the features|the step-by-step guide]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378958] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Nuke]] feature, which enables administrators to mass delete pages, now has a [[phab:T376379#10310998|multiselect filter for namespace selection]]. This enables users to select multiple specific namespaces, instead of only one or all, when fetching pages for deletion. * The Nuke feature also now [[phab:T364225#10371365|provides links]] to the userpage of the user whose pages were deleted, and to the pages which were not selected for deletion, after page deletions are queued. This enables easier follow-up admin-actions. Thanks to Chlod and the Moderator Tools team for both of these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T364225#10371365] * The Editing Team is working on making it easier to populate citations from archive.org using the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|Citoid]] tool, the auto-filled citation generator. They are asking communities to add two parameters preemptively, <code dir=ltr>archiveUrl</code> and <code dir=ltr>archiveDate</code>, within the TemplateData for each citation template using Citoid. You can see an [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACite_web%2Fdoc&diff=1261320172&oldid=1260788022 example of a change in a template], and a [https://global-search.toolforge.org/?namespaces=10&q=%5C%22citoid%5C%22%3A%20%5C%7B&regex=1&title= list of all relevant templates]. [https://phabricator.wikimedia.org/T374831] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} in [[d:Q9240|Indonesian]] ([[voy:id:|<code>voy:id:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T380726] * Last week, all wikis had problems serving pages to logged-in users and some logged-out users for 30–45 minutes. This was caused by a database problem, and investigation is ongoing. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/3g2ckc7bp6l9] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add Link]] feature has been fixed. Previously, the list of sections which are excluded from Add Link was partially ignored in certain cases. [https://phabricator.wikimedia.org/T380455][https://phabricator.wikimedia.org/T380329] '''Updates for technical contributors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, now has an early-stage [[git:design/codex-php|implementation in PHP]]. It is available for general use in MediaWiki extensions and Toolforge apps through [https://packagist.org/packages/wikimedia/codex Composer], with use in MediaWiki core coming soon. More information is available in [[wmdoc:design-codex-php/main/index.html|the documentation]]. Thanks to Doğu for the inspiration and many contributions to the library. [https://phabricator.wikimedia.org/T379662] * [https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/ Wikimedia REST API] users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. On December 4, the MediaWiki Interfaces team began rerouting page/revision metadata and rendered HTML content endpoints on [[testwiki:|testwiki]] from RESTbase to comparable MediaWiki REST API endpoints. The team encourages active users of these endpoints to verify their tool's behavior on testwiki and raise any concerns on the related [[phab:T374683|Phabricator ticket]] before the end of the year, as they intend to roll out the same change across all Wikimedia projects in early January. These changes are part of the work to replace the outdated [[mw:RESTBase/deprecation|RESTBase]] system. * The [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/986172 2024 Developer Satisfaction Survey] is seeking the opinions of the Wikimedia developer community. Please take the survey if you have any role in developing software for the Wikimedia ecosystem. The survey is open until 3 January 2025, and has an associated [[foundation:Legal:Developer Satisfaction Survey 2024 Privacy Statement|privacy statement]]. * There is no new MediaWiki version this week. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar] '''Meetings and events''' * The next meeting in the series of [[c:Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation discussions with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Event:Commons community discussion - 12 December 2024 08:00 UTC|December 12 at 8:00 UTC]] and [[m:Event:Commons community discussion - 12_December 2024 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is new media and new contributors. Contributors from all wikis are welcome to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:15, 9 ഡിസംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27919424 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2024-51</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2024-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/51|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Interested in improving event management on your home wiki? The [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents|CampaignEvents extension]] offers organizers features like event registration management, event/wikiproject promotion, finding potential participants, and more - all directly on-wiki. If you are an organizer or think your community would benefit from this extension, start a discussion to enable it on your wiki today. To learn more about how to enable this extension on your wiki, visit the [[m:CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|deployment status page]]. '''Updates for editors''' * Users of the iOS Wikipedia App in Italy and Mexico on the Italian, Spanish, and English Wikipedias, can see a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review|personalized Year in Review]] with insights based on their reading and editing history. * Users of the Android Wikipedia App in Sub-Saharan Africa and South Asia can see the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Rabbit Holes|Rabbit Holes]] feature. This feature shows a suggested search term in the Search bar based on the current article being viewed, and a suggested reading list generated from the user’s last two visited articles. * The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|global reminder bot]] is now active and running on nearly 800 wikis. This service reminds most users holding temporary rights when they are about to expire, so that they can renew should they want to. See [[m:Global reminder bot/Technical details|the technical details page]] for more information. * The next issue of Tech News will be sent out on 13 January 2025 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was [[phab:T374988|fixed]] in the Android Wikipedia App which had caused translatable SVG images to show the wrong language when they were tapped. '''Updates for technical contributors''' * There is no new MediaWiki version next week. The next deployments will start on 14 January. [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Deployments/Yearly_calendar/2025] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2024-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:24, 16 ഡിസംബർ 2024 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=27942374 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Single User Login system is being updated over the next few months. This is the system which allows users to fill out the login form on one Wikimedia site and get logged in on all others at the same time. It needs to be updated because of the ways that browsers are increasingly restricting cross-domain cookies. To accommodate these restrictions, login and account creation pages will move to a central domain, but it will still appear to the user as if they are on the originating wiki. The updated code will be enabled this week for users on test wikis. This change is planned to roll out to all users during February and March. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and a timeline. '''Updates for editors''' * On wikis with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments|PageAssessments]] installed, you can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments#Search|filter search results]] to pages in a given WikiProject by using the <code dir=ltr>inproject:</code> keyword. (These wikis: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwikivoyage/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-huwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}) [https://phabricator.wikimedia.org/T378868] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q34129|Tigre]] ([[w:tig:|<code>w:tig:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T381377] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with updating a user's edit-count after making a rollback edit, which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382592] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia REST API users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. Starting the week of January 13, we will begin rerouting [[phab:T374683|some page content endpoints]] from RESTbase to the newer MediaWiki REST API endpoints for all wiki projects. This change was previously available on testwiki and should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints may raise issues directly to the [[phab:project/view/6931/|MediaWiki Interfaces Team]] in Phabricator if they arise. * Toolforge tool maintainers can now share their feedback on Toolforge UI, an initiative to provide a web platform that allows creating and managing Toolforge tools through a graphic interface, in addition to existing command-line workflows. This project aims to streamline active maintainers’ tasks, as well as make registration and deployment processes more accessible for new tool creators. The initiative is still at a very early stage, and the Cloud Services team is in the process of collecting feedback from the Toolforge community to help shape the solution to their needs. [[wikitech:Wikimedia Cloud Services team/EnhancementProposals/Toolforge UI|Read more and share your thoughts about Toolforge UI]]. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] For tool and library developers who use the OAuth system: The identity endpoint used for [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user|OAuth 1]] and [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user 2|OAuth 2]] returned a JSON object with an integer in its <code>sub</code> field, which was incorrect (the field must always be a string). This has been fixed; the fix will be deployed to Wikimedia wikis on the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T382139] * Many wikis currently use [[:mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|Cite CSS]] to render custom footnote markers in Parsoid output. Starting January 20 these rules will be disabled, but the developers ask you to ''not'' clean up your <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi> until February 20 to avoid issues during the migration. Your wikis might experience some small changes to footnote markers in Visual Editor and when using experimental Parsoid read mode, but if there are changes these are expected to bring the rendering in line with the legacy parser output. [https://phabricator.wikimedia.org/T370027] '''Meetings and events''' * The next meeting in the series of [[c:Special:MyLanguage/Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation Community Conversations with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 08:00 UTC|January 15 at 8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is defining the priorities in tool investment for Commons. Contributors from all wikis, especially users who are maintaining tools for Commons, are welcome to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:41, 14 ജനുവരി 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28048614 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators can mass-delete multiple pages created by a user or IP address using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Extension:Nuke]]. It previously only allowed deletion of pages created in the last 30 days. It can now delete pages from the last 90 days, provided it is targeting a specific user or IP address. [https://phabricator.wikimedia.org/T380846] * On [[phab:P72148|wikis that use]] the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Patrolled edits|Patrolled edits]] feature, when the rollback feature is used to revert an unpatrolled page revision, that revision will now be marked as "manually patrolled" instead of "autopatrolled", which is more accurate. Some editors that use [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Filtering|filters]] on Recent Changes may need to update their filter settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T302140] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Visual Editor's "Insert link" feature did not always suggest existing pages properly when an editor started typing, which has now been [[phab:T383497|fixed]]. '''Updates for technical contributors''' * The Structured Discussion extension (also known as Flow) is being progressively removed from the wikis. This extension is unmaintained and causes issues. It will be replaced by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], which is used on any regular talk page. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|The last group of wikis]] ({{int:project-localized-name-cawikiquote/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiwikimedia/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gomwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kabwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwikibooks/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sewikimedia/en}}) will soon be contacted. If you have questions about this process, please ping [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] at your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T380912] * The latest quarterly [[mw:Technical_Community_Newsletter/2025/January|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: updates about services from the Data Platform Engineering teams, information about Codex from the Design System team, and more. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:36, 21 ജനുവരി 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28129769 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Patrollers and admins - what information or context about edits or users could help you to make patroller or admin decisions more quickly or easily? The Wikimedia Foundation wants to hear from you to help guide its upcoming annual plan. Please consider sharing your thoughts on this and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|13 other questions]] to shape the technical direction for next year. '''Updates for editors''' * iOS Wikipedia App users worldwide can now access a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review/How your data is used|personalized Year in Review]] feature, which provides insights based on their reading and editing history on Wikipedia. This project is part of a broader effort to help welcome new readers as they discover and interact with encyclopedic content. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Edit patrollers now have a new feature available that can highlight potentially problematic new pages. When a page is created with the same title as a page which was previously deleted, a tag ('Recreated') will now be added, which users can filter for in [[{{#special:RecentChanges}}]] and [[{{#special:NewPages}}]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T56145] * Later this week, there will be a new warning for editors if they attempt to create a redirect that links to another redirect (a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects#Double redirects|double redirect]]). The feature will recommend that they link directly to the second redirect's target page. Thanks to the user SomeRandomDeveloper for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T326056] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia wikis allow [[w:en:WebAuthn|WebAuthn]]-based second factor checks (such as hardware tokens) during login, but the feature is [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Fix security key (WebAuthn) support|fragile]] and has very few users. The MediaWiki Platform team is temporarily disabling adding new WebAuthn keys, to avoid interfering with the rollout of [[mw:MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3]] (single user login version 3). Existing keys are unaffected. [https://phabricator.wikimedia.org/T378402] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * For developers that use the [[wikitech:Data Platform/Data Lake/Edits/MediaWiki history dumps|MediaWiki History dumps]]: The Data Platform Engineering team has added a couple of new fields to these dumps, to support the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] initiative. If you maintain software that reads those dumps, please review your code and the updated documentation, since the order of the fields in the row will change. There will also be one field rename: in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>mediawiki_user_history</code></bdi> dump, the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>anonymous</code></bdi> field will be renamed to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>is_anonymous</code></bdi>. The changes will take effect with the next release of the dumps in February. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LKMFDS62TXGDN6L56F4ABXYLN7CSCQDI/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:14, 27 ജനുവരി 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28149374 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors who use the "Special characters" editing-toolbar menu can now see the 32 special characters you have used most recently, across editing sessions on that wiki. This change should help make it easier to find the characters you use most often. The feature is in both the 2010 wikitext editor and VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T110722] * Editors using the 2010 wikitext editor can now create sublists with correct indentation by selecting the line(s) you want to indent and then clicking the toolbar buttons.[https://phabricator.wikimedia.org/T380438] You can now also insert <code><nowiki><code></nowiki></code> tags using a new toolbar button.[https://phabricator.wikimedia.org/T383010] Thanks to user stjn for these improvements. * Help is needed to ensure the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]] works properly on each wiki. ** (1) Administrators should update the local versions of the page <code dir=ltr>MediaWiki:Citoid-template-type-map.json</code> to include entries for <code dir=ltr>preprint</code>, <code dir=ltr>standard</code>, and <code dir=ltr>dataset</code>; Here are example diffs to replicate [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1189164774&oldid=1165783565 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&diff=1270832208&oldid=1270828390 for 'standard' and 'dataset']. ** (2.1) If the citoid map in the citation template used for these types of references is missing, [[mediawikiwiki:Citoid/Enabling Citoid on your wiki#Step 2.a: Create a 'citoid' maps value for each citation template|one will need to be added]]. (2.2) If the citoid map does exist, the TemplateData will need to be updated to include new field names. Here are example updates [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270829051&oldid=1262470053 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&diff=1270831369&oldid=1270829480 for 'standard' and 'dataset']. The new fields that may need to be supported are <code dir=ltr>archiveID</code>, <code dir=ltr>identifier</code>, <code dir=ltr>repository</code>, <code dir=ltr>organization</code>, <code dir=ltr>repositoryLocation</code>, <code dir=ltr>committee</code>, and <code dir=ltr>versionNumber</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T383666] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q15637215|Central Kanuri]] ([[w:knc:|<code>w:knc:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T385181] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Help:Extension:Wikisource/Wikimedia OCR|OCR (optical character recognition) tool]] used for Wikisource now supports a new language, Church Slavonic. [https://phabricator.wikimedia.org/T384782] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:08, 4 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28203495 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Product and Technology Advisory Council (PTAC) has published [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|a draft of their recommendations]] for the Wikimedia Foundation's Product and Technology department. They have recommended focusing on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback/Mobile experiences|mobile experiences]], particularly contributions. They request community [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|feedback at the talk page]] by 21 February. '''Updates for editors''' * The "Special pages" portlet link will be moved from the "Toolbox" into the "Navigation" section of the main menu's sidebar by default. This change is because the Toolbox is intended for tools relating to the current page, not tools relating to the site, so the link will be more logically and consistently located. To modify this behavior and update CSS styling, administrators can follow the instructions at [[phab:T385346|T385346]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333211] * As part of this year's work around improving the ways readers discover content on the wikis, the Web team will be running an experiment with a small number of readers that displays some suggestions for related or interesting articles within the search bar. Please check out [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments#Experiment 1: Display article recommendations in more prominent locations, search|the project page]] for more information. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template editors who use TemplateStyles can now customize output for users with specific accessibility needs by using accessibility related media queries (<code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-motion prefers-reduced-motion]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-transparency prefers-reduced-transparency]</code>, <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-contrast prefers-contrast]</code>, and <code dir=ltr>[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/forced-colors forced-colors]</code>). Thanks to user Bawolff for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T384175] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:22}} community-submitted {{PLURAL:22|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the global blocks log will now be shown directly on the {{#special:CentralAuth}} page, similarly to global locks, to simplify the workflows for stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T377024] '''Updates for technical contributors''' * Wikidata [[d:Special:MyLanguage/Help:Default values for labels and aliases|now supports a special language as a "default for all languages"]] for labels and aliases. This is to avoid excessive duplication of the same information across many languages. If your Wikidata queries use labels, you may need to update them as some existing labels are getting removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T312511] * The function <code dir="ltr">getDescription</code> was invoked on every Wiki page read and accounts for ~2.5% of a page's total load time. The calculated value will now be cached, reducing load on Wikimedia servers. [https://phabricator.wikimedia.org/T383660] * As part of the RESTBase deprecation [[mw:RESTBase/deprecation|effort]], the <code dir="ltr">/page/related</code> endpoint has been blocked as of February 6, 2025, and will be removed soon. This timeline was chosen to align with the deprecation schedules for older Android and iOS versions. The stable alternative is the "<code dir="ltr">morelike</code>" action API in MediaWiki, and [[gerrit:c/mediawiki/services/mobileapps/+/982154/13/pagelib/src/transform/FooterReadMore.js|a migration example]] is available. The MediaWiki Interfaces team [[phab:T376297|can be contacted]] for any questions. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/GFC2IJO7L4BWO3YTM7C5HF4MCCBE2RJ2/] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: Updates about the "Contribute" menu; details on some of the newest language editions of Wikipedia; details on new languages supported by the MediaWiki interface; updates on the Community-defined lists feature; and more. * The latest [[mw:Extension:Chart/Project/Updates#January 2025: Better visibility into charts and tabular data usage|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on the progress towards bringing better visibility into global charts usage and support for categorizing pages in the Data namespace on Commons. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:11, 11 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28231022 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Communities using growth tools can now showcase one event on the <code>{{#special:Homepage}}</code> for newcomers. This feature will help newcomers to be informed about editing activities they can participate in. Administrators can create a new event to showcase at <code>{{#special:CommunityConfiguration}}</code>. To learn more about this feature, please read [[diffblog:2025/02/12/community-updates-module-connecting-newcomers-to-your-initiatives/|the Diff post]], have a look [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Community updates module|at the documentation]], or contact [[mw:Talk:Growth|the Growth team]]. '''Updates for editors''' [[File:Page Frame Features on desktop.png|thumb|Highlighted talk pages improvements]] * Starting next week, talk pages at these wikis – {{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}} – will get [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|a new design]]. This change was extensively tested as a Beta feature and is the last step of [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|talk pages improvements]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379102] * You can now navigate to view a redirect page directly from its action pages, such as the history page. Previously, you were forced to first go to the redirect target. This change should help editors who work with redirects a lot. Thanks to user stjn for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T5324] * When a Cite reference is reused many times, wikis currently show either numbers like "1.23" or localized alphabetic markers like "a b c" in the reference list. Previously, if there were so many reuses that the alphabetic markers were all used, [[MediaWiki:Cite error references no backlink label|an error message]] was displayed. As part of the work to [[phab:T383036|modernize Cite customization]], these errors will no longer be shown and instead the backlinks will fall back to showing numeric markers like "1.23" once the alphabetic markers are all used. * The log entries for each change to an editor's user-groups are now clearer by specifying exactly what has changed, instead of the plain before and after listings. Translators can [[phab:T369466|help to update the localized versions]]. Thanks to user Msz2001 for these improvements. * A new filter has been added to the [[{{#special:Nuke}}]] tool, which allows administrators to mass delete pages, to enable users to filter for pages in a range of page sizes (in bytes). This allows, for example, deleting pages only of a certain size or below. [https://phabricator.wikimedia.org/T378488] * Non-administrators can now check which pages are able to be deleted using the [[{{#special:Nuke}}]] tool. Thanks to user MolecularPilot for this and the previous improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T376378] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed in the configuration for the AV1 video file format, which enables these files to play again. [https://phabricator.wikimedia.org/T382193] '''Updates for technical contributors''' * Parsoid Read Views is going to be rolling out to most Wiktionaries over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyage to Parsoid Read Views last year. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/T385923][https://phabricator.wikimedia.org/T371640] * Developers of tools that run on-wiki should note that <code dir=ltr>mw.Uri</code> is deprecated. Tools requiring <code dir=ltr>mw.Uri</code> must explicitly declare <code dir=ltr>mediawiki.Uri</code> as a ResourceLoader dependency, and should migrate to the browser native <code dir=ltr>URL</code> API soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T384515] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:16, 17 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28275610 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators can now customize how the [[m:Special:MyLanguage/User language|Babel feature]] creates categories using [[{{#special:CommunityConfiguration/Babel}}]]. They can rename language categories, choose whether they should be auto-created, and adjust other settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T374348] * The <bdi lang="en" dir="ltr">[https://www.wikimedia.org/ wikimedia.org]</bdi> portal has been updated – and is receiving some ongoing improvements – to modernize and improve the accessibility of our portal pages. It now has better support for mobile layouts, updated wording and links, and better language support. Additionally, all of the Wikimedia project portals, such as <bdi lang="en" dir="ltr">[https://wikibooks.org wikibooks.org]</bdi>, now support dark mode when a reader is using that system setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T373204][https://phabricator.wikimedia.org/T368221][https://meta.wikimedia.org/wiki/Project_portals] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33965|Santali]] ([[wikt:sat:|<code>wikt:sat:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386619] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that prevented clicking on search results in the web-interface for some Firefox for Android phone configurations. [https://phabricator.wikimedia.org/T381289] '''Meetings and events''' * The next Language Community Meeting is happening soon, February 28th at [https://zonestamp.toolforge.org/1740751200 14:00 UTC]. This week's meeting will cover: highlights and technical updates on keyboard and tools for the Sámi languages, Translatewiki.net contributions from the Bahasa Lampung community in Indonesia, and technical Q&A. If you'd like to join, simply [[mw:Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#28 February 2025|sign up on the wiki page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:41, 25 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28296129 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * All logged-in editors using the mobile view can now edit a full page. The "{{int:Minerva-page-actions-editfull}}" link is accessible from the "{{int:minerva-page-actions-overflow}}" menu in the toolbar. This was previously only available to editors using the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|Advanced mobile contributions]] setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T387180] * Interface administrators can now help to remove the deprecated Cite CSS code matching "<code dir="ltr">mw-ref</code>" from their local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Common.css]]</bdi>. The list of wikis in need of cleanup, and the code to remove, [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-ref%5B%5E-a-z%5D&regex=1&namespaces=8&title=.*css can be found with this global search] and in [https://ace.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Common.css&oldid=145662#L-139--L-144 this example], and you can learn more about how to help on the [[mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|CSS migration project page]]. The Cite footnote markers ("<code dir="ltr">[1]</code>") are now rendered by [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]], and the deprecated CSS is no longer needed. The CSS for backlinks ("<code dir="ltr">mw:referencedBy</code>") should remain in place for now. This cleanup is expected to cause no visible changes for readers. Please help to remove this code before March 20, after which the development team will do it for you. * When editors embed a file (e.g. <code><nowiki>[[File:MediaWiki.png]]</nowiki></code>) on a page that is protected with cascading protection, the software will no longer restrict edits to the file description page, only to new file uploads.[https://phabricator.wikimedia.org/T24521] In contrast, transcluding a file description page (e.g. <code><nowiki>{{:File:MediaWiki.png}}</nowiki></code>) will now restrict edits to the page.[https://phabricator.wikimedia.org/T62109] * When editors revert a file to an earlier version it will now require the same permissions as ordinarily uploading a new version of the file. The software now checks for 'reupload' or 'reupload-own' rights,[https://phabricator.wikimedia.org/T304474] and respects cascading protection.[https://phabricator.wikimedia.org/T140010] * When administrators are listing pages for deletion with the Nuke tool, they can now also list associated talk pages and redirects for deletion, alongside pages created by the target, rather than needing to manually delete these pages afterwards. [https://phabricator.wikimedia.org/T95797] * The [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|previously noted]] update to Single User Login, which will accommodate browser restrictions on cross-domain cookies by moving login and account creation to a central domain, will now roll out to all users during March and April. The team plans to enable it for all new account creation on [[wikitech:Deployments/Train#Tuesday|Group0]] wikis this week. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and an updated timeline. * Since last week there has been a bug that shows some interface icons as black squares until the page has fully loaded. It will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T387351] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q2044560|Sylheti]] ([[w:syl:|<code>w:syl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386441] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed with loading images in very old versions of the Firefox browser on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T386400] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.19|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 02:30, 4 മാർച്ച് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28334563 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors who use password managers at multiple wikis may notice changes in the future. The way that our wikis provide information to password managers about reusing passwords across domains has recently been updated, so some password managers might now offer you login credentials that you saved for a different Wikimedia site. Some password managers already did this, and are now doing it for more Wikimedia domains. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3 project]] which aims to improve how our unified login works, and to keep it compatible with ongoing changes to the web-browsers we use. [https://phabricator.wikimedia.org/T385520][https://phabricator.wikimedia.org/T384844] * The Wikipedia Apps Team is inviting interested users to help improve Wikipedia’s offline and limited internet use. After discussions in [[m:Afrika Baraza|Afrika Baraza]] and the last [[m:Special:MyLanguage/ESEAP Hub/Meetings|ESEAP call]], key challenges like search, editing, and offline access are being explored, with upcoming focus groups to dive deeper into these topics. All languages are welcome, and interpretation will be available. Want to share your thoughts? [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Improving Wikipedia Mobile Apps for Offline & Limited Internet Use|Join the discussion]] or email <bdi lang="en" dir="ltr">aramadan@wikimedia.org</bdi>! * All wikis will be read-only for a few minutes on March 19. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/33|Growth newsletter]] is available. It includes: the launch of the Community Updates module, the most recent changes in Community Configuration, and the upcoming test of in-article suggestions for first-time editors. * An old API that was previously used in the Android Wikipedia app is being removed at the end of March. There are no current software uses, but users of the app with a version that is older than 6 months by the time of removal (2025-03-31), will no longer have access to the Suggested Edits feature, until they update their app. You can [[diffblog:2025/02/24/sunset-of-wikimedia-recommendation-api/|read more details about this change]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:09, 10 മാർച്ച് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28372257 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Twice a year, around the equinoxes, the Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team performs [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|a datacenter server switchover]], redirecting all traffic from one primary server to its backup. This provides reliability in case of a crisis, as we can always fall back on the other datacenter. [http://listen.hatnote.com/ Thanks to the Listen to Wikipedia] tool, you can hear the switchover take place: Before it begins, you'll hear the steady stream of edits; Then, as the system enters a brief read-only phase, the sound stops for a couple of minutes, before resuming after the switchover. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. If you want to keep an ear out for the next server switchover, listen to the wikis on [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 March 19 at 14:00 UTC]. '''Updates for editors''' * The [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es improved Content Translation tool dashboard] is now available in [[phab:T387820|10 Wikipedias]] and will be available for all Wikipedias [[phab:T387821|soon]]. With [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|the unified dashboard]], desktop users can now: Translate new sections of an article; Discover and access topic-based [https://ig.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&active-list=suggestions&from=en&to=ig&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits article suggestion filters] (initially available only for mobile device users); Discover and access the [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based & Community-defined lists|Community-defined lists]] filter, also known as "Collections", from wiki-projects and campaigns. * On Wikimedia Commons, a [[c:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements#Improve category selection|new system to select the appropriate file categories]] has been introduced: if a category has one or more subcategories, users will be able to click on an arrow that will open the subcategories directly within the form, and choose the correct one. The parent category name will always be shown on top, and it will always be possible to come back to it. This should decrease the amount of work for volunteers in fixing/creating new categories. The change is also available on mobile. These changes are part of planned improvements to the UploadWizard. * The Community Tech team is seeking wikis to join a pilot for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] feature and a refreshed Special:Block page in late March. Multiblocks enables administrators to impose multiple different types of blocks on the same user at the same time. If you are an admin or steward and would like us to discuss joining the pilot with your community, please leave a message on the [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|project talk page]]. * Starting March 25, the Editing team will test a new feature for Edit Check at [[phab:T384372|12 Wikipedias]]: [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi-check|Multi-Check]]. Half of the newcomers on these wikis will see all [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Reference Checks]] during their edit session, while the other half will continue seeing only one. The goal of this test is to see if users are confused or discouraged when shown multiple Reference Checks (when relevant) within a single editing session. At these wikis, the tags used on edits that show References Check will be simplified, as multiple tags could be shown within a single edit. Changes to the tags are documented [[phab:T373949|on Phabricator]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379131] * The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], which is a service for notifying users that their temporary user-rights are about to expire, now supports using the localized name of the user-rights group in the message heading. Translators can see the [[m:Global reminder bot/Translation|listing of existing translations and documentation]] to check if their language needs updating or creation. * The [[Special:GlobalPreferences|GlobalPreferences]] gender setting, which is used for how the software should refer to you in interface messages, now works as expected by overriding the local defaults. [https://phabricator.wikimedia.org/T386584] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:26}} community-submitted {{PLURAL:26|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Wikipedia App for Android had a bug fixed for when a user is browsing and searching in multiple languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T379777] '''Updates for technical contributors''' * Later this week, the way that Codex styles are loaded will be changing. There is a small risk that this may result in unstyled interface message boxes on certain pages. User generated content (e.g. templates) is not impacted. Gadgets may be impacted. If you see any issues [[phab:T388847|please report them]]. See the linked task for details, screenshots, and documentation on how to fix any affected gadgets. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:47, 17 മാർച്ച് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28412594 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation is seeking your feedback on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|drafts of the objectives and key results that will shape the Foundation's Product and Technology priorities]] for the next fiscal year (starting in July). The objectives are broad high-level areas, and the key-results are measurable ways to track the success of their objectives. Please share your feedback on the talkpage, in any language, ideally before the end of April. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] will be released to multiple wikis (see [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|deployment plan]] for details) in April 2025, and the team has begun the process of engaging communities on the identified wikis. The extension provides tools to organize, manage, and promote collaborative activities (like events, edit-a-thons, and WikiProjects) on the wikis. The extension has three tools: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation Lists]]. It is currently on 13 Wikipedias, including English Wikipedia, French Wikipedia, and Spanish Wikipedia, as well as Wikidata. Questions or requests can be directed to the [[mw:Help talk:Extension:CampaignEvents|extension talk page]] or in Phabricator (with <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag). * Starting the week of March 31st, wikis will be able to set which user groups can view private registrants in [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], as part of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension. By default, event organizers and the local wiki admins will be able to see private registrants. This is a change from the current behavior, in which only event organizers can see private registrants. Wikis can change the default setup by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requesting a configuration change]] in Phabricator (and adding the <bdi lang="en" dir="ltr" style="white-space: nowrap;">#campaigns-product-team</bdi> tag). Participants of past events can cancel their registration at any time. * Administrators at wikis that have a customized <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Sidebar]]</bdi> should check that it contains an entry for the {{int:specialpages}} listing. If it does not, they should add it using <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">* specialpages-url|specialpages</code>. Wikis with a default sidebar will see the link moved from the page toolbox into the sidebar menu in April. [https://phabricator.wikimedia.org/T388927] * The Minerva skin (mobile web) combines both Notice and Alert notifications within the bell icon ([[File:OOjs UI icon bell.svg|16px|link=|class=skin-invert]]). There was a long-standing bug where an indication for new notifications was only shown if you had unseen Alerts. This bug is now fixed. In the future, Minerva users will notice a counter atop the bell icon when you have 1 or more unseen Notices and/or Alerts. [https://phabricator.wikimedia.org/T344029] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * VisualEditor has introduced a [[mw:VisualEditor/Hooks|new client-side hook]] for developers to use when integrating with the VisualEditor target lifecycle. This hook should replace the existing lifecycle-related hooks, and be more consistent between different platforms. In addition, the new hook will apply to uses of VisualEditor outside of just full article editing, allowing gadgets to interact with the editor in DiscussionTools as well. The Editing Team intends to deprecate and eventually remove the old lifecycle hooks, so any use cases that this new hook does not cover would be of interest to them and can be [[phab:T355555|shared in the task]]. * Developers who use the <code dir=ltr>mw.Api</code> JavaScript library, can now identify the tool using it with the <code dir=ltr>userAgent</code> parameter: <code dir=ltr>var api = new mw.Api( { userAgent: 'GadgetNameHere/1.0.1' } );</code>. If you maintain a gadget or user script, please set a user agent, because it helps with library and server maintenance and with differentiating between legitimate and illegitimate traffic. [https://phabricator.wikimedia.org/T373874][https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Wikimedia_Foundation_User-Agent_Policy] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:41, 24 മാർച്ച് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28443127 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Editing team is working on a new [[mw:Special:MyLanguage/Edit Check|Edit check]]: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#26 March 2025|Peacock check]]. This check's goal is to identify non-neutral terms while a user is editing a wikipage, so that they can be informed that their edit should perhaps be changed before they publish it. This project is at the early stages, and the team is looking for communities' input: [[phab:T389445|in this Phabricator task]], they are gathering on-wiki policies, templates used to tag non-neutral articles, and the terms (jargon and keywords) used in edit summaries for the languages they are currently researching. You can participate by editing the table on Phabricator, commenting on the task, or directly messaging [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|Single User Login]] has now been updated on all wikis to move login and account creation to a central domain. This makes user login compatible with browser restrictions on cross-domain cookies, which have prevented users of some browsers from staying logged in. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting on March 31st, the MediaWiki Interfaces team will begin a limited release of generated OpenAPI specs and a SwaggerUI-based sandbox experience for [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST APIs]]. They invite developers from a limited group of non-English Wikipedia communities (Arabic, German, French, Hebrew, Interlingua, Dutch, Chinese) to review the documentation and experiment with the sandbox in their preferred language. In addition to these specific Wikipedia projects, the sandbox and OpenAPI spec will be available on the [[testwiki:Special:RestSandbox|on the test wiki REST Sandbox special page]] for developers with English as their preferred language. During the preview period, the MediaWiki Interfaces Team also invites developers to [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|share feedback about your experience]]. The preview will last for approximately 2 weeks, after which the sandbox and OpenAPI specs will be made available across all wiki projects. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.23|MediaWiki]] '''In depth''' * Sometimes a small, [[gerrit:c/operations/cookbooks/+/1129184|one line code change]] can have great significance: in this case, it means that for the first time in years we're able to run all of the stack serving <bdi lang="en" dir="ltr">[http://maps.wikimedia.org/ maps.wikimedia.org]</bdi> - a host dedicated to serving our wikis and their multi-lingual maps needs - from a single core datacenter, something we test every time we perform a [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter switchover]]. This is important because it means that in case one of our datacenters is affected by a catastrophe, we'll still be able to serve the site. This change is the result of [[phab:T216826|extensive work]] by two developers on porting the last component of the maps stack over to [[w:en:Kubernetes|kubernetes]], where we can allocate resources more efficiently than before, thus we're able to withstand more traffic in a single datacenter. This work involved a lot of complicated steps because this software, and the software libraries it uses, required many long overdue upgrades. This type of work makes the Wikimedia infrastructure more sustainable. '''Meetings and events''' * [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025|MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025]] is happening in Sandusky, USA, and online, from 14–16 May 2025. The workshop will feature discussions around the usage of MediaWiki software by and within companies in different industries and will inspire and onboard new users. Registration and presentation signup is now available at the workshop's website. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:04, 1 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28473566 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * From now on, [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface admins]] and [[m:Special:MyLanguage/Central notice administrators|centralnotice admins]] are technically required to enable [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] before they can use their privileges. In the future this might be expanded to more groups with advanced user-rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T150898] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The Design System Team is preparing to release the next major version of Codex (v2.0.0) on April 29. Editors and developers who use CSS from Codex should see the [[mw:Codex/Release Timeline/2.0|2.0 overview documentation]], which includes guidance related to a few of the breaking changes such as <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">font-size</code>, <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">line-height</code>, and <code dir=ltr style="white-space: nowrap;">size-icon</code>. * The results of the [[mw:Developer Satisfaction Survey/2025|Developer Satisfaction Survey (2025)]]  are now available. Thank you to all participants. These results help the Foundation decide what to work on next and to review what they recently worked on. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.24|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]] will take place in Istanbul, Turkey, between 2–4 May. Registration for attending the in-person event will close on 13 April. Before registering, please note the potential need for a [https://www.mfa.gov.tr/turkish-representations.en.mfa visa] or [https://www.mfa.gov.tr/visa-information-for-foreigners.en.mfa e-visa] to enter the country. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:51, 7 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28507470 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Later this week, the default thumbnail size will be increased from 220px to 250px. This changes how pages are shown in all wikis and has been requested by some communities for many years, but wasn't previously possible due to technical limitations. [https://phabricator.wikimedia.org/T355914] * File thumbnails are now stored in discrete sizes. If a page specifies a thumbnail size that's not among the standard sizes (20, 40, 60, 120, 250, 330, 500, 960), then MediaWiki will pick the closest larger thumbnail size but will tell the browser to downscale it to the requested size. In these cases, nothing will change visually but users might load slightly larger images. If it doesn't matter which thumbnail size is used in a page, please pick one of the standard sizes to avoid the extra in-browser down-scaling step. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Images#Thumbnail_sizes][https://phabricator.wikimedia.org/T355914] '''Updates for editors''' * The Wikimedia Foundation are working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]] which will enable [[:w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[:w:en:Denial-of-service attack|Distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is so that they can more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. * To improve security for users, a small percentage of logins will now require that the account owner input a one-time password [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:EmailAuth|emailed to their account]]. It is recommended that you [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|check]] that the email address on your account is set correctly, and that it has been confirmed, and that you have an email set for this purpose. [https://phabricator.wikimedia.org/T390662] * "Are you interested in taking a short survey to improve tools used for reviewing or reverting edits on your Wiki?" This question will be [[phab:T389401|asked at 7 wikis starting next week]], on Recent Changes and Watchlist pages. The [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools team]] wants to know more about activities that involve looking at new edits made to your Wikimedia project, and determining whether they adhere to your project's policies. * On April 15, the full Wikidata graph will no longer be supported on <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi>. After this date, scholarly articles will be available through <bdi lang="zxx" dir="ltr" style="white-space:nowrap;">[https://query-scholarly.wikidata.org/ query-scholarly.wikidata.org]</bdi>, while the rest of the data hosted on Wikidata will be available through the <bdi lang="zxx" dir="ltr">[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]</bdi> endpoint. This is part of the scheduled split of the Wikidata Graph, which was [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|announced in September 2024]]. More information is [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|available on Wikidata]]. * The latest quarterly [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter/First quarter of 2025|Wikimedia Apps Newsletter]] is now available. It covers updates, experiments, and improvements made to the Wikipedia mobile apps. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2025/April|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: an invitation for tool maintainers to attend the Toolforge UI Community Feedback Session on April 15th; recent community metrics; and recent technical blog posts. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.25|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:23, 15 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28540654 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] is now integrated with [[w:dag:Solɔɣu|Dagbani Wikipedia]] since April 15. It is the first project that will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in articles. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. [https://www.wikifunctions.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status_updates/2025-04-16] * A new type of lint error has been created: [[Special:LintErrors/empty-heading|{{int:linter-category-empty-heading}}]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Lint errors/empty-heading|documentation]]). The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|Linter extension]]'s purpose is to identify wikitext patterns that must or can be fixed in pages and provide some guidance about what the problems are with those patterns and how to fix them. [https://phabricator.wikimedia.org/T368722] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Following its publication on HuggingFace, the "Structured Contents" dataset, developed by Wikimedia Enterprise, is [https://enterprise.wikimedia.com/blog/kaggle-dataset/ now also available on Kaggle]. This Beta initiative is focused on making Wikimedia data more machine-readable for high-volume reusers. They are releasing this beta version in a location that open dataset communities already use, in order to seek feedback, to help improve the product for a future wider release. You can read more about the overall [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/#open-datasets Structured Contents project], and about the [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-wikipedia-infobox/ first release that's freely usable]. * There is no new MediaWiki version this week. '''Meetings and events''' * The Editing and Machine Learning Teams invite interested volunteers to a video meeting to discuss [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Peacock check|Peacock check]], which is the latest [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]] that will detect "peacock" or "overly-promotional" or "non-neutral" language whilst an editor is typing. Editors who work with newcomers, or help to fix this kind of writing, or are interested in how we use artificial intelligence in our projects are encouraged to attend. The [[mw:Special:MyLanguage/Editing team/Community Conversations#Next Conversation|meeting will be on April 28, 2025]] at [https://zonestamp.toolforge.org/1745863200 18:00–19:00 UTC] and hosted on Zoom. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:59, 21 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28578245 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Event organizers who host collaborative activities on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|multiple wikis]], including Bengali, Japanese, and Korean Wikipedias, will have access to the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] this week. Also, admins in the Wikipedia where the extension is enabled will automatically be granted the event organizer right soon. They won't have to manually grant themselves the right before they can manage events as [[phab:T386861|requested by a community]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The release of the next major version of [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, is scheduled for 29 April 2025. Technical editors will have access to the release by the week of 5 May 2025. This update will include a number of [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Breaking_changes|breaking changes]] and minor [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Visual_changes|visual changes]]. Instructions on handling the breaking and visual changes are documented on [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release Timeline/2.0#|this page]]. Pre-release testing is reported in [[phab:T386298|T386298]], with post-release issues tracked in [[phab:T392379|T392379]] and [[phab:T392390|T392390]]. * Users of [[wikitech:Special:MyLanguage/Help:Wiki_Replicas|Wiki Replicas]] will notice that the database views of <code dir="ltr">ipblocks</code>, <code dir="ltr">ipblocks_ipindex</code>, and <code dir="ltr">ipblocks_compat</code> are [[phab:T390767|now deprecated]]. Users can query the <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_table|block]]</code> and <code dir="ltr">[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_target_table|block_target]]</code> new views that mirror the new tables in the production database instead. The deprecated views will be removed entirely from Wiki Replicas in June, 2025. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.27|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes an overview of the improved [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&campaign=contributionsmenu&to=es&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en#/ Content Translation Dashboard Tool], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Language Support for New and Existing Languages|support for new languages]], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Wiki Loves Ramadan Articles Made In Content Translation Mobile Workflow|highlights from the Wiki Loves Ramadan campaign]], [[m:Special:MyLanguage/Research:Languages Onboarding Experiment 2024 - Executive Summary|results from the Language Onboarding Experiment]], an analysis of topic diversity in articles, and information on upcoming community meetings and events. '''Meetings and events''' * The [[Special:MyLanguage/Grants:Knowledge_Sharing/Connect/Calendar|Let's Connect Learning Clinic]] will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1745937000 April 29 at 14:30 UTC]. This edition will focus on "Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects". You can [[m:Special:MyLanguage/Event:Learning Clinic %E2%80%93 Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects (Part_1)|register now]] to attend. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which brings the global technical community together to connect, brainstorm, and hack existing projects, will take place from May 2 to 4th, 2025, at Istanbul, Turkey. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:30, 28 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28585685 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared the latest draft update to their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|annual plan]] for next year (July 2025–June 2026). This includes an [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|executive summary]] (also on [[diffblog:2025/04/25/sharing-the-wikimedia-foundations-2025-2026-draft-annual-plan/|Diff]]), details about the three main [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals|goals]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product & Technology OKRs|Infrastructure]], [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]], and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]), [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|global trends]], and the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Budget Overview|budget]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Financial Model|financial model]]. Feedback and questions are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|talk page]] until the end of May. '''Updates for editors''' * For wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]], two new feature improvements have been released: ** Admins can now choose which namespaces are permitted for [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] via [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Permitted namespaces|documentation]]). The default setup is for event registration to be permitted in the Event namespace, but other namespaces (such as the project namespace or WikiProject namespace) can now be added. With this change, communities like WikiProjects can now more easily use Event Registration for their collaborative activities. ** Editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Transclusion|transclude]] the Collaboration List on a wiki page ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Collaboration list/Transclusion|documentation]]). The Collaboration List is an automated list of events and WikiProjects on the wikis, accessed via {{#special:AllEvents}} ([[w:en:Special:AllEvents|example]]). Now, the Collaboration List can be added to all sorts of wiki pages, such as: a wiki mainpage, a WikiProject page, an affiliate page, an event page, or even a user page. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers who use the <code dir=ltr>moment</code> library in gadgets and user scripts should revise their code to use alternatives like the <code dir=ltr>Intl</code> library or the new <code dir=ltr>mediawiki.DateFormatter</code> library. The <code dir=ltr>moment</code> library has been deprecated and will begin to log messages in the developer console. You can see a global search for current uses, and [[phab:T392532|ask related questions in this Phabricator task]]. * Developers who maintain a tool that queries the Wikidata term store tables (<code dir=ltr style="white-space: nowrap;">wbt_*</code>) need to update their code to connect to a separate database cluster. These tables are being split into a separate database cluster. Tools that query those tables via the wiki replicas must be adapted to connect to the new cluster instead. [[wikitech:News/2025 Wikidata term store database split|Documentation and related links are available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T390954] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.28|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on preparing to expand the deployment to additional wikis as soon as this week (starting May 6) and scaling up over the following weeks, plus exploring filtering and transforming source data. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:13, 6 മേയ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28665011 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|"Get shortened URL"]] link on the sidebar now includes a [[phab:T393309|QR code]]. Wikimedia site users can now use it by scanning or downloading it to quickly share and access shared content from Wikimedia sites, conveniently. '''Updates for editors''' * The Wikimedia Foundation is working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]], which will enable [[w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[w:en:Denial-of-service attack|distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is to help more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. Tech News has [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|previously written about this]]. The deployment will be gradual. Some might see the Edge Uniques cookie the week of 19 May. You can discuss this on the [[m:Talk:Edge Uniques|talk page]]. * Starting May 19, 2025, Event organisers in wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled can use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] in the project namespace (e.g., Wikipedia namespace, Wikidata namespace). With this change, communities don't need admins to use the feature. However, wikis that don't want this change can remove and add the permitted namespaces at [[Special:CommunityConfiguration/CampaignEvents]]. * The Wikipedia project now has a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q36720|Nupe]] ([[w:nup:|<code>w:nup:</code>]]). This is a language primarily spoken in the North Central region of Nigeria. Speakers of this language are invited to contribute to [[w:nup:Tatacin feregi|new Wikipedia]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Developers can now access pre-parsed Dutch Wikipedia, amongst others (English, German, French, Spanish, Italian, and Portuguese) through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/snapshot/#structured-contents-snapshot-bundle-info-beta Structured Contents snapshots (beta)]. The content includes parsed Wikipedia abstracts, descriptions, main images, infoboxes, article sections, and references. * The <code dir="ltr">/page/data-parsoid</code> REST API endpoint is no longer in use and will be deprecated. It is [[phab:T393557|scheduled to be turned off]] on June 7, 2025. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.1|MediaWiki]] '''In depth''' * The [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/2025_Cloud_VPS_VXLAN_IPv6_migration IPv6 support] is a newly introduced Cloud virtual network that significantly boosts Wikimedia platforms' scalability, security, and readiness for the future. If you are a technical contributor eager to learn more, check out [https://techblog.wikimedia.org/2025/05/06/wikimedia-cloud-vps-ipv6-support/ this blog post] for an in-depth look at the journey to IPv6. '''Meetings and events''' * The 2nd edition of 2025 of [[m:Special:MyLanguage/Afrika Baraza|Afrika Baraza]], a virtual platform for African Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747328400 May 15 at 17:00 UTC]. This edition will focus on discussions regarding [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|Wikimedia Annual planning and progress]]. * The [[m:Special:MyLanguage/MENA Connect Community Call|MENA Connect Community Call]], a virtual meeting for [[w:en:Middle East and North Africa|MENA]] Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747501200 May 17 at 17:00 UTC]. You can [[m:Event:MENA Connect (Wiki_Diwan) APP Call|register now]] to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:36, 12 മേയ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28714188 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Edit check/Peacock check|Peacock check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Peacock language model for the following languages: Arabic, Spanish, Portuguese, English, and Japanese. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Edit check/Peacock check/model test|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on May 23, which will be the start date of the test. '''Updates for editors''' * From May 20, 2025, [[m:Special:MyLanguage/Oversight policy|oversighters]] and [[m:Special:MyLanguage/Meta:CheckUsers|checkusers]] will need to have their accounts secured with two-factor authentication (2FA) to be able to use their advanced rights. All users who belong to these two groups and do not have 2FA enabled have been informed. In the future, this requirement may be extended to other users with advanced rights. [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|Learn more]]. * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] will begin mass deployment by the end of the month: all non-Wikipedia projects plus Catalan Wikipedia will adopt Multiblocks in the week of May 26, while all other Wikipedias will adopt it in the week of June 2. Please [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|contact the team]] if you have concerns. Administrators can test the new user interface now on your own wiki by browsing to [{{fullurl:Special:Block|usecodex=1}} {{#special:Block}}?usecodex=1], and can test the full multiblocks functionality [[testwiki:Special:Block|on testwiki]]. Multiblocks is the feature that makes it possible for administrators to impose different types of blocks on the same user at the same time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|help page]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121] * Later this week, the [[{{#special:SpecialPages}}]] listing of almost all special pages will be updated with a new design. This page has been [[phab:T219543|redesigned]] to improve the user experience in a few ways, including: The ability to search for names and aliases of the special pages, sorting, more visible marking of restricted special pages, and a more mobile-friendly look. The new version can be [https://meta.wikimedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:SpecialPages previewed] at Beta Cluster now, and feedback shared in the task. [https://phabricator.wikimedia.org/T219543] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is being enabled on more wikis. For a detailed list of when the extension will be enabled on your wiki, please read the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|deployment timeline]]. * [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] will be deployed on May 27 on five Wiktionaries: [[wikt:ha:|Hausa]], [[wikt:ig:|Igbo]], [[wikt:bn:|Bengali]], [[wikt:ml:|Malayalam]], and [[wikt:dv:|Dhivehi/Maldivian]]. This is the second batch of deployment planned for the project. After deployment, the projects will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in their pages. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. * Later this week, the Wikimedia Foundation will publish a hub for [[diffblog:2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/|experiments]]. This is to showcase and get user feedback on product experiments. The experiments help the Wikimedia movement [[diffblog:2023/07/13/exploring-paths-for-the-future-of-free-knowledge-new-wikipedia-chatgpt-plugin-leveraging-rich-media-social-apps-and-other-experiments/|understand new users]], how they interact with the internet and how it could affect the Wikimedia movement. Some examples are [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Generated Video|generated video]], the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Roblox game|Wikipedia Roblox speedrun game]] and [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Discord bot|the Discord bot]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with creating an account using the API, which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T390751] '''Updates for technical contributors''' * Gadgets and user scripts that interact with [[{{#special:Block}}]] may need to be updated to work with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|manage blocks interface]]. Please review the [[mw:Help:Manage blocks/Developers|developer guide]] for more information. If you need help or are unable to adapt your script to the new interface, please let the team know on the [[mw:Help talk:Manage blocks/Developers|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121] * The <code dir=ltr>mw.title</code> object allows you to get information about a specific wiki page in the [[w:en:Wikipedia:Lua|Lua]] programming language. Starting this week, a new property will be added to the object, named <code dir=ltr>isDisambiguationPage</code>. This property allows you to check if a page is a disambiguation page, without the need to write a custom function. [https://phabricator.wikimedia.org/T71441] * [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] User script developers can use a [[toolforge:gitlab-content|new reverse proxy tool]] to load javascript and css from [[gitlab:|gitlab.wikimedia.org]] with <code dir=ltr>mw.loader.load</code>. The tool's author hopes this will enable collaborative development workflows for user scripts including linting, unit tests, code generation, and code review on <bdi lang="zxx" dir="ltr">gitlab.wikimedia.org</bdi> without a separate copy-and-paste step to publish scripts to a Wikimedia wiki for integration and acceptance testing. See [[wikitech:Tool:Gitlab-content|Tool:Gitlab-content on Wikitech]] for more information. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.2|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The 12th edition of [[m:Special:MyLanguage/Wiki Workshop 2025|Wiki Workshop 2025]], a forum that brings together researchers that explore all aspects of Wikimedia projects, will be held virtually on 21-22 May. Researchers can [https://pretix.eu/wikimedia/wikiworkshop2025/ register now]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:11, 19 മേയ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28724712 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A community-wide discussion about a very delicate issue for the development of [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is now open on Meta: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. The discussion is open until June 12 at [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]], and every opinion is welcomed. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. '''Updates for editors''' * Since last week, on all wikis except [[phab:T388604|the largest 20]], people using the mobile visual editor will have [[phab:T385851|additional tools in the menu bar]], accessed using the new <code>+</code> toolbar button. To start, the new menu will include options to add: citations, hieroglyphs, and code blocks. Deployment to the remaining wikis is [[phab:T388605|scheduled]] to happen in June. * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##ifexist|#ifexist]]</code> parser function will no longer register a link to its target page. This will improve the usefulness of [[{{#special:WantedPages}}]], which will eventually only list pages that are the target of an actual red link. This change will happen gradually as the source pages are updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T14019] * This week, the Moderator Tools team will launch [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], starting at Indonesian Wikipedia. This new filter highlights edits that are likely to be reverted. The goal is to help Recent Changes patrollers identify potentially problematic edits. Other wikis will benefit from this filter in the future. * Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading. The feature will be available on both desktop and mobile. Readers of Catalan, Hebrew, and Italian Wikipedias and some sister projects will receive the change between May 21 and mid-June. Readers of other wikis will receive the change later. The goal is to encourage users to read the wikis more. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]]. * Some users of the Wikipedia Android app can use a new feature for readers, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|WikiGames]], a daily trivia game based on real historical events. The release has started as an A/B test, available to 50% of users in the following languages: English, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Newsletter|Newsletter extension]] that is available on MediaWiki.org allows the creation of [[mw:Special:Newsletters|various newsletters]] for global users. The extension can now publish new issues as section links on an existing page, instead of requiring a new page for each issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T393844] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The previously deprecated <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Ipblocks table|ipblocks]]</code> views in [[wikitech:Help:Wiki Replicas|Wiki Replicas]] will be removed in the beginning of June. Users are encouraged to query the new <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block table|block]]</code> and <code dir=ltr>[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block target table|block_target]]</code> views instead. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects|Wikidata and Sister Projects]] is a multi-day online event that will focus on how Wikidata is integrated to Wikipedia and the other Wikimedia projects. The event runs from May 29 – June 1. You can [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects#Sessions|read the Program schedule]] and [[d:Special:RegisterForEvent/1291|register]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:03, 26 മേയ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28788673 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is now available on all Wikimedia wikis. Editors can use this new extension to create interactive data visualizations like bar, line, area, and pie charts. Charts are designed to replace many of the uses of the legacy [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]]. '''Updates for editors''' * It is now easier to configure automatic citations for your wiki within the visual editor's [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]]. Administrators can now set a default template by using the <code dir=ltr>_default</code> key in the local <bdi lang="en" dir="ltr">[[MediaWiki:Citoid-template-type-map.json]]</bdi> page ([[mw:Special:Diff/6969653/7646386|example diff]]). Setting this default will also help to future-proof your existing configurations when [[phab:T347823|new item types]] are added in the future. You can still set templates for individual item types as they will be preferred to the default template. [https://phabricator.wikimedia.org/T384709] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting the week of June 2, bots logging in using <code dir=ltr>action=login</code> or <code dir=ltr>action=clientlogin</code> will fail more often. This is because of stronger protections against suspicious logins. Bots using [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|bot passwords]] or using a loginless authentication method such as [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|OAuth]] are not affected. If your bot is not using one of those, you should update it; using <code dir=ltr>action=login</code> without a bot password was deprecated [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/3EEMN7VQX5G7WMQI5K2GP5JC2336DPTD/|in 2016]]. For most bots, this only requires changing what password the bot uses. [https://phabricator.wikimedia.org/T395205] * From this week, Wikimedia wikis will allow ES2017 features in JavaScript code for official code, gadgets, and user scripts. The most visible feature of ES2017 is <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code>async</code>/<code>await</code></bdi> syntax, allowing for easier-to-read code. Until this week, the platform only allowed up to ES2016, and a few months before that, up to ES2015. [https://phabricator.wikimedia.org/T381537] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.4|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Scholarship applications to participate in the [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025|GLAM Wiki Conference 2025]] are now open. The conference will take place from 30 October to 1 November, in Lisbon, Portugal. GLAM contributors who lack the means to support their participation can [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025/Scholarships|apply here]]. Scholarship applications close on June 7th. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:53, 2 ജൂൺ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28819186 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product team]] is finalizing work needed to roll out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] on large Wikipedias later this month. The team has worked with stewards and other users with extended rights to predict and address many use cases that may arise on larger wikis, so that community members can continue to effectively moderate and patrol temporary accounts. This will be the second of three phases of deployment – the last one will take place in September at the earliest. For more information about the recent developments on the project, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|see this update]]. If you have any comments or questions, write on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|talk page]], and [[m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|join a CEE Catch Up]] this Tuesday. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist expiry|watchlist expiry]] feature allows editors to watch pages for a limited period of time. After that period, the page is automatically removed from your watchlist. Starting this week, you can set a preference for the default period of time to watch pages. The [[Special:Preferences#mw-prefsection-watchlist-pageswatchlist|preferences]] also allow you to set different default watch periods for editing existing pages, pages you create, and when using rollback. [https://phabricator.wikimedia.org/T265716] [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * The appearance of talk pages will change at almost all Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|some]] have already received this design change, [[phab:T379264|a few]] will get these changes later). You can read details about the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|in user preferences]] ("{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}"). [https://phabricator.wikimedia.org/T319146][https://phabricator.wikimedia.org/T392121] * Users with specific extended rights (including administrators, bureaucrats, checkusers, oversighters, and stewards) can now have IP addresses of all temporary accounts [[phab:T358853|revealed automatically]] during time-limited periods where they need to combat high-speed account-hopping vandalism. This feature was requested by stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T386492] * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to several more Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * AbuseFilter editors active on Meta-Wiki and large Wikipedias are kindly asked to update AbuseFilter to make it compatible with temporary accounts. A link to the instructions and the private lists of filters needing verification are [[phab:T369611|available on Phabricator]]. * Lua modules now have access to the name of a page's associated thumbnail image, and on [https://gerrit.wikimedia.org/g/operations/mediawiki-config/+/2e4ab14aa15bb95568f9c07dd777065901eb2126/wmf-config/InitialiseSettings.php#10849 some wikis] to the WikiProject assessment information. This is possible using two new properties on [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#added-by-extensions|mw.title objects]], named <code dir=ltr>pageImage</code> and <code dir=ltr>pageAssessments</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T131911][https://phabricator.wikimedia.org/T380122] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:15, 10 ജൂൺ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28846858 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * You can [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/359761?lang=en nominate your favorite tools] for the sixth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award]]. Nominations are anonymous and will be open until June 25. You can re-use the survey to nominate multiple tools. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.6|MediaWiki]] '''In depth''' * Foundation staff and technical volunteers use Wikimedia APIs to build the tools, applications, features, and integrations that enhance user experiences. Over the coming years, the MediaWiki Interfaces team will be investing in Wikimedia web (HTTP) APIs to better serve technical volunteer needs and protect Wikimedia infrastructure from potential abuse. You can [https://techblog.wikimedia.org/2025/06/12/apis-as-a-product-investing-in-the-current-and-next-generation-of-technical-contributors/ read more about their plans to evolve the APIs in this Techblog post]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:37, 16 ജൂൺ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to the third and last batch of Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964] '''Updates for editors''' * Last week, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] were rolled out on Czech, Korean, and Turkish Wikipedias. This and next week, deployments on larger Wikipedias will follow. [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Share your thoughts]] about the project. [https://phabricator.wikimedia.org/T340001] * Later this week, the Editing team will release [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi check|Multi Check]] to all Wikipedias (except English Wikipedia). This feature shows multiple [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|Reference checks]] within the editing experience. This encourages users to add citations when they add multiple new paragraphs to a Wikipedia article. This feature was previously available as an A/B test. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/multi_check_ab_test_report_final.html#summary-of-results The test shows] that users who are shown multiple checks are 1.3 times more likely to add a reference to their edit, and their edit is less likely to be reverted (-34.7%). [https://phabricator.wikimedia.org/T395519] * A few pages need to be renamed due to software updates and to match more recent Unicode standards. All of these changes are related to title-casing changes. Approximately 71 pages and 3 files will be renamed, across 15 wikis; the complete list is in [[phab:T396903|the task]]. The developers will rename these pages next week, and they will fix redirects and embedded file links a few minutes later via a system settings update. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused pages to scroll upwards when text near the top was selected. [https://phabricator.wikimedia.org/T364023] '''Updates for technical contributors''' * Editors can now use Lua modules to filter and transform tabular data for use with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Extension:Chart]]. This can be used for things like selecting a subset of rows or columns from the source data, converting between units, statistical processing, and many other useful transformations. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Transforms|Information on how to use transforms is available]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates] * The <code dir=ltr>all_links</code> variable in [[Special:AbuseFilter|AbuseFilter]] is now renamed to <code dir=ltr>new_links</code> for consistency with other variables. Old usages will still continue to work. [https://phabricator.wikimedia.org/T391811] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.7|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/34|Growth newsletter]] is available. It includes: the recent updates for the "Add a Link" Task, two new Newcomer Engagement Features, and updates to Community Configuration. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:19, 23 ജൂൺ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28870688 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled on all Wikipedias. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|Deployment information page]]. '''Updates for editors''' * AbuseFilter maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:IPReputation/AbuseFilter variables|match against IP reputation data]] in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilters]]. IP reputation data is information about the proxies and VPNs associated with the user's IP address. This data is not shown publicly and is not generated for actions performed by registered accounts. [https://phabricator.wikimedia.org/T354599] * Hidden content that is within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Collapsible elements|collapsible parts of wikipages]] will now be revealed when someone searches the page using the web browser's "Find in page" function (Ctrl+F or ⌘F) in supporting browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T327893][https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTML/Reference/Global_attributes/hidden#browser_compatibility] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature, called [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery|Favourite Templates]], will be deployed later this week on all projects (except English Wikipedia, which will receive the feature next week), following a piloting phase on Polish and Arabic Wikipedia, and Italian and English Wikisource. The feature will provide a better way for new and experienced contributors to recall and discover templates via the template dialog, by allowing users to put templates on a special "favourite list". The feature works with both the visual editor and the wikitext editor. The feature is a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|community wishlist focus area]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused some Notifications to be sent multiple times. [https://phabricator.wikimedia.org/T397103] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.8|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:39, 30 ജൂൺ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28917415 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Temporary accounts|Temporary accounts]] have been rolled out on 18 large and medium-sized Wikipedias, including German, Japanese, French, and Chinese. Now, about 1/3 of all logged-out activity across wikis is coming from temporary accounts. Users involved in patrolling may be interested in two new documentation pages: [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Access to IP|Access to IP]], explaining everything related to access to temporary account IP addresses, and [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Repository|Repository]] with a list of new gadgets and user scripts. '''Updates for editors''' * Anyone can play an experimental new game, [[mw:Special:MyLanguage/New Engagement Experiments/WikiRun|WikiRun]], that lets you race through Wikipedia by clicking from one article to another, aiming to reach a target page in as few steps and in as little time as possible. The project's goal is to explore new ways of engaging readers. [https://wikirun-game.toolforge.org/ Try playing the game] and let the team know what you think [[mw:Talk:New Engagement Experiments/WikiRun|on the talk page]]. * Users of the Wikipedia Android app in some languages can now play the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|trivia game]]. ''Which came first?'' is a simple history game where you guess which of two events happened earlier on today's date. It was previously available as an A/B test. It is now available to all users in English, German, French, Spanish, Portuguese, Russian, Arabic, Turkish, and Chinese. The goal of the feature is to help engage with new generations of readers. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22] * Users of the iOS Wikipedia App in some languages may see a new tabbed browsing feature that enables you to open multiple tabs while reading. This feature makes it easier to explore related topics and switch between articles. The A/B test is currently running in Arabic, English, and Japanese in selected regions. More details are available on the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)|Tabbed Browsing project page]]. * Bureaucrats on Wikimedia wikis can now use [[{{#special:VerifyOATHForUser}}]] to check if users have enabled [[mw:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T265726] * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed later this week to all Wikimedia projects: a [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Template categories|template category browser]] will be introduced to assist users in finding templates to put in their “favourite” list. The browser will allow users to browse a list of templates which have been organised into a given category tree. The feature has been requested by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Select templates by categories|through the Community Wishlist]]. * It is now possible to access watchlist preferences from the watchlist page. Also the redundant button to edit the watchlist has been removed. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Watchlist] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of [[mw:MediaWiki_1.44|MediaWiki 1.44]] there is now a unified built-in Notifications system that makes it easier for developers to send, manage, and customize notifications. Check out the updated documentation at [[mw:Manual:Notifications|Manual:Notifications]], information about migration in [[phab:T388663|T388663]] and details on deprecated hooks in [[phab:T389624|T389624]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.9|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[d:Special:MyLanguage/Event:WikidataCon 2025|WikidataCon 2025]], the conference dedicated to Wikidata is now open for [https://pretalx.com/wikidatacon-2025/cfp session proposals] and for [[d:Special:RegisterForEvent/1340|registration]]. This year's event will be held online from October 31 – November 02 and will explore on the theme of "Connecting People through Linked Open Data". '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:04, 8 ജൂലൈ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28930584 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Featured templates|Featured templates]], a new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed this week to all Wikimedia projects: With this feature, editors will be able to quickly access a list of templates that are likely to be useful. These templates will be displayed in a list, under the "featured" tab of the template discovery interface. Administrators can define the list via the Community Configuration interface. The feature fulfills a request by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Easy access Templates|through the Community Wishlist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367428][https://phabricator.wikimedia.org/T392896] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the request to add Malayalam fonts in the [[oldWikisource:Special:MyLanguage/Wikisource:WS Export|Wikisource Book Export Tool]] was resolved and now, the rendering of Malayalam letters in exported Wikisource books are accurate. [https://phabricator.wikimedia.org/T374457] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * Developers, designers, and all Wikimedians are invited to [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/7953/ submit a project idea] for the Wikimania Hackathon 2025. Read [https://diff.wikimedia.org/2025/06/30/call-for-projects-wikimania-hackathon-2025-is-coming-to-nairobi/ this Diff blog post] for more details. '''Meetings and events''' * [[m:WikiIndaba conference 2025|WikiIndaba 2025]] scholarship application and program submission is open until 23:59 GMT on July 20. WikiIndaba is a regional conference for African Wikimedians both on the continent and in the diaspora to unite and grow together. Submit [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdJTv68R1OPASXXDfpIl8EWiMLTM-TDwh6_5gNVvFuWccFZ2Q/viewform your scholarship application] and [https://ee.kobotoolbox.org/x/BI3omIfH program proposal] now! * [https://br.wikimedia.org/wiki/WikiCon_Brasil_2025 WikiCon Brasil 2025] will take place on July 19-20 in Salvador, Bahia, Brazil. The Brazilian community members are encouraged to register and attend! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:07, 14 ജൂലൈ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=28980963 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Translation Suggestions feature in the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content Translation tool]] now has another level of article filters added to the "[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=fi#/ ... More]" category. Translators who use the Suggestions feature can now select and receive article suggestions that are customized to geographical locations of their interest using the new "{{int:Cx-sx-suggestions-filters-tab-regions}}" filter. [https://phabricator.wikimedia.org/T113257] * Administrators can now limit "Add a Link" to newcomers. The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|"Add a Link"]] Structured Task [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Constructive activation experimentation#Enwiki A/B test & "Add a Link" Improvements (Wiki Experiences 1.2.11 & 1.2.16)|helps new account holders start editing]], but some communities have requested the ability to restrict it to its intended audience: newcomers. Administrators can configure this setting within the [[Special:CommunityConfiguration/GrowthSuggestedEdits|Community Configuration]] feature. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * For AbuseFilter editors on [[phab:T392144|some wikis]], it is now possible to filter edits based on the RevertRisk score of the edit being attempted. It is only populated if the action being evaluated is an edit. For more information, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ORES/AbuseFilter variables#What variables are available for use|ORES/AbuseFilter variables]] documentation. * The [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|Beta Cluster]] wikis have [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/YDABPV75LADRQCXMJAFWUP256N4EQ25B/|been moved]] from <code dir=ltr>beta.wmflabs.org</code> to <code dir=ltr>beta.wmcloud.org</code>. Users may need to update URLs in any tools, or in their password managers. Any related issues can be [[phab:T289318|reported in the task]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.11|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[m:Special:MyLanguage/WikiCite 2025|WikiCite 2025]] will take place from 29–31 August, both online and in-person in Bern, Switzerland. The event's goals are to reconnect communities, institutions, and individuals working with open citations, bibliographic data, and the Wikidata/Wikibase ecosystem. Registration is open and the call for proposals will be announced soon. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/KQZUG3ETKLBWPBYSB2YAWZIRPWHS24TG/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:40, 21 ജൂലൈ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29005283 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Community Tech team will be focusing on wishes related to Watchlists and Recent Changes pages, over the next few months. They are looking for feedback. Please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#July 24, 2025: Watchlists and Recent Changes pages|read the latest update]], and if you have ideas, please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|submit a wish]] on the topic. '''Updates for editors''' * The Wikimedia Commons community has decided to block [[:mw:Special:MyLanguage/Upload dialog|cross-wiki uploads]] to Wikimedia Commons, for all users without autoconfirmed rights on that wiki, starting on August 16. This is because of [[:c:Commons:Cross-wiki media upload tool/History|widespread problems]] related to files that are uploaded by newcomers. Users who are affected by this will get an error message with a link to the less restrictive UploadWizard on Commons. Please help translating the [[:c:Special:MyLanguage/MediaWiki:Abusefilter-disallowed-cross-wiki-upload|message]] or give feedback on the message text. Please also update your local help pages to explain this restriction. [https://phabricator.wikimedia.org/T370598] * On wikis with temporary accounts enabled and Meta-Wiki, administrators may now set up a footer for the Special:Contributions pages of temporary accounts, similar to those which can be shown on IP and user-account pages. They may do it by creating the page named <code dir=ltr>MediaWiki:Sp-contributions-footer-temp</code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T398347] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KFEFVG/ Temporary Accounts: Enhancing privacy for our unregistered editors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TVCVAB/ Building a Sustainable Future for Wikimedia Contributors] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/WTRQCJ/ A dozen visions for wikitext!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/8YKKP9/ Coordinate Across Stakeholders with the Product and Technology Advisory Council] * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2025|MediaWiki Users and Developers Conference, Fall 2025]] will be held 28–30 October 2025 in Hanover, Germany. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:25, 29 ജൂലൈ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29051727 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Editors can now enable the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info card]]. This feature adds an icon next to usernames on history pages and similar user-contribution log pages. When you tap or click on the icon, it displays data related to that user account such as the number of edits, reverted edits, blocks, and more. It's part of a broader project to make it easier for moderators to evaluate account trustworthiness. The feature can be enabled in [[testwiki:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|your global preferences]], and later this week it will be available in local preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T386439] * Everybody is invited to share comments on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative Contributions]], a project recently launched by the [[m:Special:MyLanguage/Connection Team|Connection team]]. The project aims to create a new way to display the impact of collaborative editing activities (such as edit-a-thons, backlog drives, and WikiProjects) on the wikis. Post your comments on the [[m:Talk:CampaignEvents/Collaborative contributions|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378035] * Administrators can now define the default block duration for temporary accounts. To do that, they need to create a page named <code dir=ltr>MediaWiki:Ipb-default-expiry-temporary-account</code> and use a value defined in <code dir=ltr>MediaWiki:Ipboptions</code>. This allows administrators to easily block temporary accounts for 90 days, which is functionally equivalent to an indefinite block. The advantage of this solution is that it does not clutter Special:BlockList. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block and unblock#Default block duration options|More documentation]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T398626] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Gadgets can now include <code dir=ltr>.vue</code> files. This makes it easier to develop modern user interfaces using [[mw:Vue.js|Vue.js]], in particular using [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the official design system of Wikimedia. [[wmdoc:codex/latest/icons/overview.html|Codex icons]] can be loaded through the gadget definition. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Pages|The documentation]] has examples. For user scripts that use Vue.js, an [[mw:API:CodexIcons|API module]] now exists to load Codex icons. [https://phabricator.wikimedia.org/T340460][https://phabricator.wikimedia.org/T311099] * Module developers can now use a [[mw:Help:Extension:Translate/Message Bundles/Lua reference|Lua interface]] to simplify the preparation of Lua modules for translation on Meta-Wiki. This improvement makes it easier for translators to find and edit module strings without dealing with raw Lua code. It helps prevent mistakes that could break the module during translation. Module developers and translators are invited to [[commons:File:Translatable modules video demo July 2025.webm|watch the demo video]], read more about [[mw:Special:MyLanguage/Translatable modules|translatable modules]] to understand how it works, refer to Meta-Wiki's [[m:Module:User Wikimedia project|Module:User Wikimedia project]] for example usage, and [[mw:Talk:Translatable modules|share their feedback]] on how well it addresses the challenges in their workflow. The interface still has some performance issues, so it should not be used in widely used modules yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T359918] * Developers of external tools that connect to Wikimedia pages must set a user-agent that complies with [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|the user-agent policy]]. This policy will start to be more strongly enforced in August because of external crawlers that are [[diffblog:2025/04/01/how-crawlers-impact-the-operations-of-the-wikimedia-projects/|overusing]] Wikimedia's resources. Tools that are hosted on Wikimedia's Toolforge or Cloud VPS will not be affected by this for now, but should still set a user-agent. [[phab:T400119|More technical details are available]], and related questions are welcome in that task. * Parsoid Read Views is going to be rolling out to some smaller Wikipedias over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyages and Wiktionaries to Parsoid Read Views. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/profile/7694/] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.13|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the "no camera" icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as: ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/GEH9DH/ Wikimedia’s knowledge infrastructure in a changing internet: Establishing sustainable pathways for content reuse] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/7ELN9Q/ Wikifunctions is coming soon to a wiki near you!] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/ZMGVJV/ Shaping the Future of Wikipedia’s Reader Experience] ** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KCKTFZ/ Making Wikipedia More Readable: What Comes Next] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 03:39, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29083927 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The WikiEditor toolbar now includes [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|its keyboard shortcuts]] in the tooltips for its buttons. This will help to improve the discoverability of this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T400583] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] published a set of [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|proposed experiments]] the Wikimedia Foundation can try to improve communication with community. Feedback on the proposals are welcomed until August 22 on [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|this talk page]]. * The search bar on the Minerva skin (mobile) has been updated to use the same type-ahead search component that is used on the Vector 2022 skin. There are no changes in search functionality but there are minor visual changes. Specifically, the close-search button has been changed from an "X" to a back arrow. This helps to distinguish it from the other "X" button that is used to clear any text. [https://phabricator.wikimedia.org/T393944] * Editors on some wikis will see a new toggle for "Group results by page" on watchlist, related changes, and recent changes pages. This is [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment|an A/B experiment]] that is planned to start on August 11, and will run for 3–6 weeks on the Bengali, Chinese, Czech, French, Greek, Portuguese, and Urdu Wikipedias. The experiment will examine how making this feature more discoverable might affect editors' ability to find the edits they are looking for. [https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * The multiwiki datasets of [[:wikt:en:Module:Unicode data|Unicode data]] have been moved to [[c:Category:Unicode Module Datasets|Category:Unicode Module Datasets]] on Wikimedia Commons, to follow the idea of "One common data source, multiple local wikis". Most wikis have been updated to use the Commons version. You can ask questions at [[c:Category talk:Unicode Module Datasets|the talkpage]]. [https://en.wiktionary.org/wiki/Module_talk:Unicode_data#Data_from_commons] * Lua code can add warnings when something is wrong, by using the <code dir=ltr>mw.addWarning()</code> function. It is now possible to add more than one warning, instead of new warnings replacing old ones. If you maintain a Lua module that used warnings, you should check it still works as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T398390] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:27, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29106516 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Later this week, people who are logged-in and have the "[[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|Discussion tools]]" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] enabled will gain the ability to "Thank" individual comments directly from talk pages, rather than needing to navigate to page history. [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Comment actions|Learn more about this feature]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400849] * An A/B test comparing two versions of the desktop donate link launched on testwiki on 12 August and on English Wikipedia 14 August for 0.1% of logged out users on the desktop site. The experiment will run for three weeks, ending on 12 September. [https://phabricator.wikimedia.org/T395716] * An A/A test to measure the baseline for reader retention was launched 12 August using [[wikitech:Experimentation Lab|Experimentation Lab]]. This measures the percentage of users who revisit a wiki after their initial visit over a 14-day period. No visual changes are expected. The experiment will run through 31 August. [https://phabricator.wikimedia.org/T399227] * Five new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q34057|Tagalog]] ([[s:tl:|<code>s:tl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T388639] ** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[s:mad:|<code>s:mad:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T391747] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3450749|Rakhine]] ([[w:rki:|<code>w:rki:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T392490] ** a {{int:project-localized-name-group-wikibooks/en}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[b:min:|<code>b:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T395452] ** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q7598268|Standard Moroccan Amazigh]] ([[wikt:zgh:|<code>wikt:zgh:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T399684] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:46}} community-submitted {{PLURAL:46|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:36, 19 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29127690 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template authors can now use additional CSS properties, since the CSS sanitizer used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] was updated. For example: <code>width: fit-content</code>; <code>ruby-align</code>; relative units such as <code>lh</code>; and custom strings in <code>list-style-type</code>. These improvements are a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Allow use of modern CSS in templates by updating the TemplateStyles CSS sanitizer|Community Wishlist wish]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271958][https://phabricator.wikimedia.org/T277755][https://phabricator.wikimedia.org/T293633][https://phabricator.wikimedia.org/T295088][https://phabricator.wikimedia.org/T326906][https://phabricator.wikimedia.org/T340057][https://phabricator.wikimedia.org/T360725][https://phabricator.wikimedia.org/T371809][https://phabricator.wikimedia.org/T375344][https://phabricator.wikimedia.org/T394619] * On large wikis, the default time period to display edits from, within the Special:RecentChanges page, has been changed from 7 days to 1 day. This is part of a performance improvement project. This should have no user-facing impact due to the quantity of edits on these wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T399455] * Administrators can now access the [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] page from the [[{{#special:CommunityConfiguration}}]] list page. This makes it easier to find. [https://phabricator.wikimedia.org/T393240] * Wikimedia Commons videos were not shown in the Videos tab in Google Search. The problem was investigated and reported to Google who have now fixed the issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T396168][https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/Wishes/Do_something_about_Google_%26_DuckDuckGo_search_not_indexing_media_files_and_categories_on_Commons] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[wikt:bew:|<code>wikt:bew:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T402130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:39}} community-submitted {{PLURAL:39|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Two fields of the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Recentchanges table|recentchanges database table]] are being removed. <code>rc_new</code> and <code>rc_type</code> are being removed in favor of <code>rc_source</code>. Queries to these older fields will start to fail starting this week and developers should use <code>rc_source</code> instead. These older fields were deprecated over 10 years ago and should not be in use. This is part of work to improve the performance and stability of queries to the recentchanges table. [https://phabricator.wikimedia.org/T400696] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.16|MediaWiki]] '''In depth''' * The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/July|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes: support for new languages in MediaWiki and translatewiki; the start of the Language Onboarding and Development project to help support the growth of new and small wikis; updates on research projects; and more. '''Meetings and events''' * The next [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#29 August 2025|Language Community Meeting]] is happening soon, August 29th at [https://zonestamp.toolforge.org/1756479600 15:00 UTC]. This week's meeting will cover: the Avro keyboard developers from Wikimedia Bangladesh, who were recently awarded a national award for their contributions to this keyboard; and other topics. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 00:10, 26 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29175124 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == Tech News: 2025-36 == <section begin="technews-2025-W36"/><div class="plainlinks"> <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translations]] are available.</span> '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Weekly highlight</span>''' * ഒരു പകർപ്പവകാശ ലംഘനം നീക്കം ചെയ്യുമ്പോൾ എഡിറ്റ് സംഗ്രഹങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ടെംപ്ലേറ്റുകൾ, സാങ്കേതിക പദങ്ങൾ, നയങ്ങൾ എന്നിവയുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കാൻ എഡിറ്റിംഗ് ടീം ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഇതിലൂടെ പകർപ്പവകാശ പ്രശ്‌നങ്ങളാൽ തിരികെ കൊണ്ടുവന്ന എഡിറ്റുകളുടെ എണ്ണം തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കും. താഴെപ്പറയുന്ന വിക്കികളിലെ കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളെ [[Phab:T402601|T402601]]-ൽ ഈ പദങ്ങൾ ചേർക്കാൻ, അല്ലെങ്കിൽ അവരുടെ പട്ടിക [[User:Trizek (WMF)|Trizek_(WMF)]]-നൊപ്പം പങ്കിടാൻ ക്ഷണിക്കുന്നു: {{int:project-localized-name-arwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-cswiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-dewiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-enwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-eswiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-fawiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-frwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-hewiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-idwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-itwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-jawiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-kowiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-nlwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-plwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-ptwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-trwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-ukwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-viwiki/ml}}{{int:comma-separator/ml}}{{int:project-localized-name-zhwiki/ml}}. ഈ പ്രോജക്റ്റ് 2025 സെപ്റ്റംബർ 9 വരെ തുറന്നിരിക്കും. '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Updates for editors</span>''' * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled for all Wikisources. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Connection Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the Deployment information page.</span> [https://meta.wikimedia.org/wiki/CampaignEvents/Deployment_status#How_to_Request_the_CampaignEvents_Extension_for_your_wiki] * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The lists in the footer of the editing interface, such as "Templates used on this page," will now be organized into columns when there is enough space. This enhancement minimizes scrolling when editing lengthy articles on Wikipedia.</span> [https://phabricator.wikimedia.org/T401066] * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">On September 3rd, 2025 we will increase the sampling percentages of our [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment#Scope of the experiment|group by toggle experiment]] of the <code>Special:RecentChanges</code>, <code>Special:Watchlist</code>, and <code>Special:RelatedChanges</code> pages on the Chinese, French, and Portuguese Wikipedias to 100 percent, allowing more editors to be part of this experiment. This adjustment is intended to ensure we have sufficient data to make informed decisions when evaluating the experiment results.</span> [https://phabricator.wikimedia.org/T402958][https://phabricator.wikimedia.org/T396789] * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading on English Wikipedia beginning the week of September 22. The feature will be available on both desktop and mobile. All non-English wikis received this change in June and July. The goal is to make it easier for users to find articles. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]].</span> * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].</span> '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Updates for technical contributors</span>''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|ആവർത്തിച്ച് വരുന്നത്]] <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Detailed code updates later this week:</span> [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.17|MediaWiki]] '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">In depth</span>''' * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Wikifunctions now has a new capability called "lightweight enumeration types", an enumeration type is simply a fixed set of values that's in the type's definition. This capability makes it quick and easy to define such a type, and allows for the reuse of values that are already present in Wikidata. Here is [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-07-19|a newsletter]] to learn more.</span> * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The latest [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Newsletter updates#August 2025: Newsletter #1|Readers Newsletter]] is now available. This edition includes: the formation of two new teams — Reader Growth and Reader Experience; insights into declining pageviews and account creations; highlights from the Wikimania Nairobi panel on improving the reading experience; upcoming experiments to engage new and existing readers; and more.</span> '''<span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Meetings and events</span>''' * <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Spotlight on some Wikimania 2025 Sessions:</span> ** <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Identifying AI-generated text by searching for ISBNs whose checksums fail: Mathias Schindler of WMDE [https://www.youtube.com/watch?v=Dw9o8Lsl974&t=15910s shared tools to help communities search for these].</span> ** <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">[https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TCHZKH/ La durabilité du mouvement Wikimedia face aux défis actuels et futurs]: This session explored how Wikimedia can stay a trusted source of knowledge in the age of generative AI, information overload, and disinformation.</span> '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|ടെക് വാർത്തകൾ]]''' തയാറാക്കിയത്-[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|ടെക് ന്യൂസ് എഴുത്തുകാർ]], പോസ്റ്റുചെയ്തത് [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|സംഭാവന ചെയ്യുക]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|വിവർത്തനം ചെയ്യുക]]&nbsp;• [[m:Tech|സഹായം തേടു]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|അഭിപ്രായങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുക]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|സബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക/അൺസബ്‌സ്‌ക്രൈബുചെയ്യുക]].'' </div><section end="technews-2025-W36"/> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:48, 1 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29196010 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Editing team is working on a new check: [[mw:Special:MyLanguage/Paste check|Paste check]]. This check informs newcomers who paste text into Wikipedia that the content might not be accepted. This check is an effort to increase the likelihood that the new content people are adding to Wikipedia is aligned with the Movement's commitment to offering information under a free content license. This check will soon be tested at a few wikis. If your community is interested in this test, please [[phab:T403680|tell us in this task]], or [[mw:Talk:Edit check|contact the team]]. '''Updates for editors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will be able to use a [[w:en:Lint (software)|linting tool]] to see errors or other potential problems in wikitext in real time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|help page for more information]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T381577] * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] When browsing a wiki (like <code dir=ltr>en.wikipedia.org</code>), the software responds in one of two ways: a desktop page, or a redirect to a mobile version on an "m" domain (like <code dir=ltr>en.m.wikipedia.org</code>). Over the next three weeks, MediaWiki will start displaying the mobile version to mobile devices directly on the standard domain, without this redirect. This change does not affect existing m-dot URLs, or the "Desktop view" opt-out. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * When an edit changes the categories of a page, the changes to the category membership counts are now happening asynchronously. This improves the speed of saving edits, especially when moving many pages to or from the same category, and reduces the risk of site outages, but it means that the counts can show outdated information for a few minutes. [https://phabricator.wikimedia.org/T365303] * Edits on Wikidata to qualifiers (properties and values) and references (properties and values) in a Wikidata item statement will now not add entries to the RecentChanges or Watchlist pages on all other Wikis. This is a temporary change to improve performance while other solutions are created. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: Turn off (temporarily) Qualifiers and References Wikidata edits to the Recent Changes tables|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401286][https://phabricator.wikimedia.org/T400698] * Japanese-language wikis have had a major upgrade to the way that search works. The new search should generally give more accurate and more relevant search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T318269] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 01:12, 9 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29238161 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * References lists that are made using the <code dir=ltr><nowiki><references/></nowiki></code> [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite#references-tag|tag]] will now automatically display with columns in Vector 2022 when readers are using its 'standard' settings for text-size and page-width. [https://phabricator.wikimedia.org/T334941] * Starting in the week of October 6, on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small wikis]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] that have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled, all autoconfirmed users will be able to use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] as an organizer. No changes will be made for [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/large.dblist|large wikis]] unless requested in Phabricator. This change is being made to make it easier for more people to use Event Registration, especially on wikis that are less likely to have policies related to the Event Organizer right. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Proposal to grant autoconfirmed users on small and medium wikis the organizer access to the event registration tool|Learn more]]. * Users that search using regular expressions (regex) can now use additional features including: ** for the <code dir=ltr>intitle:</code> keyword: [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Metacharacters|metacharacters]] for start-of-line (<code dir=ltr>^</code>) and end-of-line (<code dir=ltr>$</code>) anchors [https://phabricator.wikimedia.org/T317599] ** for both <code dir=ltr>intitle:</code> and <code dir=ltr>insource:</code> keywords: shorthand [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Character_Classes|character classes]] for digits (<code dir=ltr>\d</code>), whitespace (<code dir=ltr>\s</code>), and word characters (<code dir=ltr>\w</code>); and [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Escape codes|escape codes]] for line feed (<code dir=ltr>\r</code>), newline (<code dir=ltr>\n</code>), tab (<code dir=ltr>\t</code>), and unicode (e.g. <code dir=ltr>\uHHHH</code>). [https://phabricator.wikimedia.org/T403212] * When you search for text that looks like an IP, the system will now show search results. It used to take you to the contributions for that IP instead of showing search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T306325] * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on September 24. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests which happen twice a year. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that affected users who used the page-tabs to switch from wikitext editing of a section into the visualeditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T401043] '''Updates for technical contributors''' * The MediaWiki Interfaces team is redesigning the Wikimedia REST API Sandbox with Codex. If you have feedback on improvements for the API documentation or what makes developer experiences smooth (or frustrating), you’re invited to [https://calendar.google.com/calendar/u/0/appointments/schedules/AcZssZ2aZzbXeQvjOF7gB1fJXiwAYemQjKf4sXNaRODPA7_obFyNBwkzNkoVCoTF-aeov89kIjXHbCQm join an upcoming discovery interview], or [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Developer Feedback/Wikimedia Web APIs|leave feedback onwiki]]. [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/C4FBAOA57PH6G5ORVMAUF5TGYBLZDU5Q/|Learn more]]. * Edits to Wikidata aliases (an alternative name for an item or a property) will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: More granular Alias tracking|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401288] * The new [https://www.unicode.org/versions/Unicode17.0.0/ Unicode 17.0] version has been released. The [[:c:Category:Unicode Module Datasets|datasets on Commons]] for the [[:d:Q39301585|Module:Unicode data]] have been updated. Wikipedias that do not use the Commons datasets should either update their own data or switch to the Commons datasets. * Users of the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] Structured Contents endpoints can now access [https://enterprise.wikimedia.com/blog/parsed-wikipedia-tables/ Parsed Tables]. The new Parsed Tables feature extracts and represents Wikipedia tables in structured JSON. This improves machine accessibility as part of the [https://enterprise.wikimedia.com/api/structured-contents/ Structured Contents initiative]. Structured Contents output is freely available through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/on-demand/#article-structured-contents-beta On-demand API], or through Wikimedia Cloud Services. * A [https://www.kaggle.com/datasets/wikimedia-foundation/english-wikipedia-people-dataset dataset of English Wikipedia biographical information] from [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has been published on Kaggle, for evaluation and research. This provides structured data from more than 1.5 million biographies, including birth and death dates, education, affiliations, careers, awards, and more (from a June 2024 snapshot). * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.19|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Scholarships|Scholarship applications]] for Wikimania 2026 in Paris, France, are open until October 31. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:05, 15 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29263921 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 On September 24th at 15:00 UTC], all Wikimedia sites users will experience a brief read-only period due to a scheduled [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter server switchover]]. The Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team will redirect all traffic from one primary server to its backup. You can listen to the switchover using the [http://listen.hatnote.com/ "Listen to Wikipedia"] tool, where you will hear edits stop for a few minutes during the read-only phase, then resume. This twice-yearly datacenter server switchover ensures reliability by testing the backup datacenter, so that our sites can stay online even if the primary datacenter fails. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the process on the Diff blog]]. '''Updates for editors''' * Editors of [[f:Special:Mylanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-12#Next round of Wiktionaries to receive embedded Wikifunctions calls|60 more Wiktionaries]] will soon be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them into their pages. A function takes one or more inputs and transforms them into a desired output, like adding numbers, converting miles to meters, calculating elapsed time, or declining a word into a case. They will join the other [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-29#Wikifunctions available on 65 Wiktionaries|65 Wiktionary language editions]], which already have access to embedded Wikifunctions calls. Later this year, plans are in place to expand to more Wiktionaries and the Incubator. * A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Technical metadata of another page|parser function]] has been added: <code><nowiki>{{#contentmodel}}</nowiki></code>. Template editors and admins can use it to get the localized or canonical name of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|content model]] of a specific page. The function makes it easier to create and edit system messages, such as ''MediaWiki:editinginterface'', even when you switch types of pages, like wiki, JavaScript, CSS or JSON page. [https://phabricator.wikimedia.org/T328254] * Adding or editing a <code>DISPLAYTITLE</code> for an article using VisualEditor will no longer be broken. Editors who use VisualEditor mode to modify the <code><nowiki>{{DISPLAYTITLE}}</nowiki></code> would no longer have the literal text "DISPLAYTITLE" or its localized variant added to their articles. A list of pages that may have been affected and might need cleanup is documented in [[phab:P83438|this ticket]]. * Beta users of the Wikipedia Android app can now try the redesigned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Activity Tab Experiment|Activity tab]], which replaces the Edits tab. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * Wikifunctions users can now import many essential facts involving [[f:Special:MyLanguage/Z6011|geo-coordinates]], [[f:Special:MyLanguage/Z6010|quantities]] and [[f:Special:MyLanguage/Z6064|time]] values from Wikidata. This is made possible by the creation of Wikifunctions types for these values, which makes them available for use by functions in Wikifunctions. Learn more about how this works in [[c:File:ImportingWikidataDatatypesIntoWikifunctions.webm|this video]] and Wikifunctions' [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-01#News in Types I: Wikidata quantity|August 1 newsletter]] (for quantities) and [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-22#News in Types: Wikidata geo-coordinate|August 22 newsletter]] (for geo-coordinates). '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 22:54, 22 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29305556 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A major software upgrade has been made to [[phab:|Phabricator]]. The update introduces performance improvements, a refreshed search interface, enhancements to Maniphest task search, updates to user profile pages and project workboards, new Herald automation features, as well as general text input, mobile experience improvements and more. [https://phabricator.wikimedia.org/phame/post/view/321/iterative_improvements_september_2025/] '''Updates for editors''' * The Community Tech team will release the new Community Wishlist extension on October 1, that will improve the way wishes will be submitted. The new extension will allow users to add tags to their wishes to better categorise them, and (in a future iteration) to filter them by status, tags and focus areas. It will also be possible to support individual wishes again, as requested by the community in many instances. The old system will be retired. There will be a brief period of downtime while the extension is deployed and wishes are migrated to the new system. You can read more about this [[:m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|in the latest update]] or you can consult the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CommunityRequests|current documentation on MediaWiki]]. * As announced [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|on Diff blog]], the production trial of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|hCaptcha]] service for bot detection has begun. The trial is currently using hCaptcha to protect account creation on Chinese, Persian, Portuguese, Indonesian, Japanese, and Turkish Wikipedias, where it will replace our existing [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ConfirmEdit#FancyCaptcha|CAPTCHA]] (FancyCaptcha). The goal with the trial is to better block bots while also improving usability and accessibility for users who encounter CAPTCHA challenges. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|deployed]] to Wikimedia Commons. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. On Commons, anyone who is a registered user can use it as an event participant. To use it as an organizer, someone needs to have the [[c:Special:MyLanguage/Commons:Event organizers|event organizer right]]. * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to German Wikipedia. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|test the feature]] on testwiki or [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing on betawiki] as well. Please share your thoughts on [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Templates used in sub-references|using templates in sub-references]] or [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|volunteer to become a pilot wiki]]. * On wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|Mentorship]] system, communities can now opt experienced editors out of Mentorship through [[{{#special:CommunityConfiguration/Mentorship}}]]. Within this setting, communities may define thresholds, based on edit count and account age, to decide when an editor is considered experienced enough to no longer receive Mentorship. [https://phabricator.wikimedia.org/T403563] * The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tone Check|Tone check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Tone language model for the following languages: Arabic, Czech, German, Hebrew, Indonesian, Dutch, Polish, Russian, Turkish, Chinese, Farsi, Italian, Norwegian, Romanian and Latvian. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/Tone_Check/Model_evaluation|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on October 3, which will be the start date of the test. * The rollout of [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|multiblocks]] had the side effect that non-active block logs may have been shown on {{#special:Contributions}} and on blocked users' user and user_talk pages. This issue will be fully resolved in a few days. As part of the fix, [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=sp-contributions-blocked-notice}} messages prefixed with <code>sp-contributions-blocked-notice</code>] will be removed and replaced with [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=blocked-notice-logextract}} those prefixed with <code>blocked-notice-logextract</code>] in a few weeks. Please help translate the new messages and update any local overrides if needed. * There was a bug with links added using visual editor if they included characters such as <code dir=ltr><nowiki>[ ] |</nowiki></code> after the fragment identifier (<code><nowiki>#</nowiki></code>). They were not encoded properly creating an incorrect link. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T404823] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikiquote/en}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[q:ms:|<code>q:ms:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404698] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info Card]] now displays currently active global lock/blocks. [https://phabricator.wikimedia.org/T401128] '''Updates for technical contributors''' * Later this week, editors using Lua modules will be able to use the <code>[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.newBatch|mw.title.newBatch]]</code> function to look up the existence of up to 25 pages at once, in a way that only increases the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parser functions#Expensive parser functions|expensive function]] count once. * A new [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Unsupported Tools Working Group]] has been formed as part of ongoing efforts to collectively determine technical work priorities, similar to the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product & Technology Advisory Council]] (PTAC). The working group will help prioritize and review requests for support of unmaintained extensions, gadgets, bots, and tools. For the first cycle, the group will be prioritizing an unsupported Wikimedia Commons tool. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:50, 29 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29355230 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#paste|Paste Check]] is a new Edit Check feature to help avoid and fight copyright violations. When editors paste text into an article, Paste Check prompts them to confirm the origin and licensing of the content. Starting Wednesday, 8 October, [[phab:T403680|22 wikis will test Paste Check]]. Paste Check will help new volunteers understand and follow the policies and guidelines necessary to make constructive contributions to Wikipedia projects. '''Updates for editors''' * Mobile devices will receive mobile articles directly on the standard domain (like <code>en.wikipedia.org</code>), instead of via a redirect to an "m" domain (like <code>en.m.wikipedia.org</code>). This change improves performance. This week it will be enabled on Wikipedias. The existing mobile URLs and the "Desktop view" opt-out remain available. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998] * New [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#creationdate and lasteditdate|date filters]], <code dir=ltr>creationdate:</code> and <code dir=ltr>lasteditdate:</code>, are now available in the wiki search engine. This allows users to filter search results by a page's first or last revision date. The filters support comparison operators (e.g. <code dir=ltr>>2024</code>) and relative dates (e.g. <code dir=ltr>today-1d</code>), making it easier to find recently updated content or pages within specific age ranges. [https://phabricator.wikimedia.org/T403593] * [[f:|Wikifunctions]] now supports rich text in embedded calls across the 150 wikis where it's enabled. To showcase this, the team created a [[f:Z26333|Latin declination table]] that Wiktionary editors can use to automatically generate noun forms, producing clear, formatted results — see an [[f:Wikifunctions:Embedded function calls/Wiktionary tables demonstration|example output]]. If you need any help or have any feedback, please [[f:Wikifunctions:Project chat|contact the Wikifunctions Team]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T397402] * An edit link will now appear inside the categories box on article pages for logged in users, which will directly launch the VisualEditor category dialog. [https://phabricator.wikimedia.org/T291691] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a problem downloading pdf files last week and that has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T405957] '''Updates for technical contributors''' * The field <code dir=ltr>rev_sha1</code> in the revision database table is being removed in favor of <code dir=ltr>content_sha1</code> in the content database table. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud@lists.wikimedia.org/thread/2D2M3SP4WHR6BXXKTZ2PBLZQYR3EGQVR/ the announcement] for more information. * The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will roll out [[w:en:Light-on-dark color scheme|Dark Mode]] user interface on all Wikimedia sites on October 29, 2025. All anonymous users of Wikimedia sites will have the option to activate a color scheme that features light-colored text on a dark background. This is designed to provide a more comfortable reading experience, especially in low-light situations. Template authors and technical contributors are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|learn how to make pages ready for Dark mode]] and address any compatibility issues found in templates in their wiki before the enablement. Please contact the Web team for questions or any support on [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|this talk page]] before the enablement. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Starting on Monday, October 6, API endpoints under the <code>rest.php</code> path will be rerouted through a new internal API Gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400130] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W41"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:21, 6 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29400897 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Last week, improvements to account security and two-factor authentication (2FA) features were enabled across all wikis. These changes include user interface improvements for [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity], the support of multiple 2FA methods via authenticator apps and portable security keys (previously users could only enable one method), and a new Recovery Codes module which facilitates fewer account lockouts due to lost two-factor apps and devices. As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project, work is continuing through the rest of 2025 on further user experience improvements, and support for passkeys as an alternate second factor. '''Updates for editors''' * Another part of the Account security project is making 2FA generally available to all users. Along with editors with advanced privileges, such as administrators and bureaucrats, 40% of editors now have access to 2FA. You can check if you have access at [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity]. Instructions for activation are on the linked page. The plan is to continue increasing availability if it is determined that the user support capabilities are able to support global usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T400579] * This week, users at wikis where talk page [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|Usability Improvements]] are already available by default (everywhere ''except'' the 12 wikis listed in [[phab:T379264|T379264]]) will gain the ability to Thank a comment directly from the talk page it appears on. Before this change, Thanking could only be done by visiting the revision history of the talk page. You can [[diffblog:2025/10/13/revolutionizing-gratitude-a-new-era-of-thanking-comments/|learn more about this change]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366095] * Users who have not [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|verified their email address]] will soon be receiving monthly Notification reminders to do so. This is because users who have verified their email can more easily recover their account. These reminders will not be sent if the user is inactive or removes the unverified email from their account. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation][https://phabricator.wikimedia.org/T58074] * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a fix was made for an occasional error with saving translated paragraphs in the Content Translation tool, and the related error messages are now easier to see. [https://phabricator.wikimedia.org/T376531] '''Updates for technical contributors''' * The Unsupported Tools Working Group has chosen [[c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] as the first tool for its pilot cycle. The group will explore ways to improve and sustain the tool over the coming months. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Learn more on Meta]]. * [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:58, 13 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29434481 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-43</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W43"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * To optimize how user data is stored in our databases, the saved preferences of users who haven't logged in for over five years and have fewer than 100 edits will be cleared. When those users return, default settings will apply. [https://phabricator.wikimedia.org/T406724] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a broken link from the GlobalContributions interface message to the XTools GlobalContributions page which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406415] '''Updates for technical contributors''' * The work to reroute all traffic to API endpoints under the <code dir=ltr><nowiki>rest.php</nowiki></code> route through a common API gateway is now complete. If any issues are observed, please file a phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. * Edits to Wikidata references or qualifiers will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T401290] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W43"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:34, 20 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29478670 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-44</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W44"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia iOS app has launched an A/B/C test of improvements made to the tabbed browsing feature for select regions and languages. The test, named “More dynamic tabs”, explores new tab experiences and includes “Did you know” and “Because you read” article recommendations. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)/New Tab Experience and Recommendations Experiment|read more on the project page]]. * Autoconfirmed users on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] with the CampaignEvents extension can now use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] without the Event Organizer right. This feature lets organizers enable registration, manage participants, and lets users register with one click instead of signing event pages. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue of flashing colors when holding or pressing the arrow keys under the dark mode settings in Vector 2022 has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T402285] '''Updates for technical contributors''' * The CampaignEvents extension will be deployed to all remaining wikis during the week of 17 November 2025. The extension currently includes three features: Event Registration, Collaboration List, and Invitation List. For this rollout, Invitation List will not be enabled on Wikifunctions and MediaWiki unless requested by those communities. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|Visit the deployment page to learn more]]. * The SwaggerUI-based REST sandbox experience is now live on all wiki projects. The sandbox can be accessed through the [[{{#special:RestSandbox}}]] page. Please report any issues to the MediaWiki Interfaces team board, or join the discussion on the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|project launch]] page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/6931/] * Transform endpoints with a trailing slash path in the MediaWiki REST API are now marked as deprecated. They will remain functional during this time, but removal is expected by the end of January 2026. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found and tested using the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?api=mw-extra&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. See the [[mw:API/Deprecation|MediaWiki REST API Deprecation]] page for more detailed information about the API deprecation policies and procedures. * A dedicated [[mw:API:REST API/Changelog|changelog now exists for the MediaWiki REST API]]. The changelog provides an overview of these changes, making it easier for developers to keep track of improvements and iterations. Announcements will also continue to flow through the standard communication channels, including Tech News and email distribution lists, but can now be more easily referenced from a central location. If you have feedback about the style, structure, or content of this changelog, please [[mw:API talk:REST API/Changelog|join the discussion]]. * Administrators can delete the tracking category which was previously added by the JsonConfig extension, as it is no longer used. See the categories linked from [[d:Q130635582#sitelinks-wikipedia|Q130635582]]. It is OK if there are still pages listed in the category as that is just a caching issue, and they will be automatically cleared out the next time each page is edited. [https://phabricator.wikimedia.org/T378352] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.25|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W44"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:30, 27 ഒക്ടോബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29513638 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-45</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W45"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Administrators will now find that [[{{#special:MergeHistory}}]] is now significantly more flexible about what it can merge. It can now merge sections taken from the middle of the history of the source (rather than only the start) and insert revisions anywhere in the history of the destination page (rather than only the start). [https://phabricator.wikimedia.org/T382958] * For users with "{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|enabled in their preferences]], starting a new topic or adding a reply to an existing topic will now subscribe them to replies to that topic. Previously, this would only happen if the DiscussionTools "{{int:Skin-action-addsection}}" or "{{int:Discussiontools-replybutton}}" widgets were used. When DiscussionTools was originally launched existing accounts were not opted in to automatic topic subscriptions, so this change should primarily affect newer accounts and users who have deliberately changed their preferences since that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T290778] * Scribunto modules can now be used to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#SVG library|generate SVG images]]. This can be used to build charts, graphics and other visualizations dynamically through Lua, reducing the need to compose them externally and upload them as files. [https://phabricator.wikimedia.org/T405861] * Wikimedia sites now provide all anonymous users with the option to enable a dark mode color scheme, featuring light-colored text on a dark background. This enhancement aims to deliver a more enjoyable reading experience, especially in dimly lit environments. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628] * Users with large watchlists have long faced timeouts when editing [[Special:EditWatchlist|Special:EditWatchlist]]. The page now loads entries in smaller sections instead of all at once due to a paging update, allowing everyone to edit their watchlists smoothly. As part of the database update, sorting by expiry has been removed because it was over 100× slower than sorting by title. A [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/W454 community wish] has been created to explore alternative ways to restore sort-by-expiry. If this feature is important to you, please support the wish! [https://phabricator.wikimedia.org/T41510] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the fixing of the persisting highlighting when using VisualEditor find and replace during a query. [https://phabricator.wikimedia.org/T407318] '''Updates for technical contributors''' * Since 2019 the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]] at https://w.wiki is available for all Wikimedia wikis to create short links to articles, permalinks, diffs, etc. It is available in the sidebar as "Get shortened URL". There are 30 wikis that also install an older "ShortUrl" extension. The old extension will soon be removed. This means <code>/s/</code> URLs will not be advertised under article titles via HTML <code dir=ltr>class="title-shortlink"</code>. The <code>/s/</code> URLs will keep working. [https://phabricator.wikimedia.org/T107188] * On Thursday, October 30, the [[:mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team|MediaWiki Interfaces]] and [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Service Operations]] teams began rerouting Action API traffic through a common API gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [https://phabricator.wikimedia.org/tag/serviceops/ Service Ops team] board. * MediaWiki Train deployments will pause for the final two weeks of 2025: 22 December and 29 December. Backport windows will also pause between Monday, 22 December 2025 and Thursday, 2 January 2026. A backport window is a scheduled time to add things like bug fixes and configuration changes. There are seven deployment trains remaining for 2025. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SMWTEAES4SDLDUSK4HMWNBSKNCXZAWYN/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.26|MediaWiki]] '''In depth''' * In 2025, the Wikimedia Foundation reported that AI systems and search engines increasingly use Wikipedia content without driving users to the site, contributing to an 8% drop in human pageviews compared to 2024. After detecting bots disguised as humans, Wikimedia updated its traffic data to reflect this shift. Read more about current user trends on Wikipedia in [[diffblog:2025/10/17/new-user-trends-on-wikipedia/|a Diff blog post]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W45"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:32, 3 നവംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29552512 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-46</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W46"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translations]] are available. '''Updates for editors''' [[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]] * Starting November 12, users will see a change in the [[m:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Usability improvements|appearance of talk pages]] on [[Phab:T379264|some Wikipedias]]. Almost [[phab:T392121|all wikis]] have received this design change; [[phab:T409297|English Wikipedia]] will get these changes later. You can read more [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. Users can opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in their user preferences]] in "{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}". [https://phabricator.wikimedia.org/T379264] * MediaWiki can now display a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protection indicators|page indicator]] automatically while a page is protected. This feature is disabled by default. It can be enabled by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|community request]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T12347] * Using the "{{int:showpreview}}" or "{{int:showdiff}}" buttons in the wikitext editor will now carry over certain URL parameters like '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#useskin|useskin]]', '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#uselang|uselang]]' and '[[mw:Special:MyLanguage/Help:Section#Editing sections|section]]'. This update also fixes an issue where, if the browser crashed while previewing an edit to a single section, saving this edit could overwrite the entire page with just that section’s content. [https://phabricator.wikimedia.org/T62744][https://phabricator.wikimedia.org/T24029][https://phabricator.wikimedia.org/T155097] * Wikivoyage wikis can use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Markers and counters|colored map markers in the article text]]. The text of these markers will now be shown in contrasting black or white color, instead of always being white. Local workarounds for the problem can be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T369454] * The Activity tab in the Wikipedia Android app is now available for all users. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/Activity_Tab_Experiment] * The Reader Growth team is launching an experiment called "Image browsing" to test how to make it easier for readers to browse and discover images on Wikipedia articles. This experiment, a mobile-only A/B test, will go live on English Wikipedia in the week of November 17 and will run for four weeks, affecting 0.05% of users on English wiki. The test launched on November 3 on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese wikis, affecting up to 10% of users on those wikis. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Reader_Growth/WE3.1.3_Image_Browsing] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example the inability to lock accounts on mobile sites has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T256185] '''Updates for technical contributors''' * [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#November 2025 committee nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]] members. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open through 2025-11-28. * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT issuer field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]] has been changed to <code><nowiki>https://meta.wikimedia.org</nowiki></code>. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT subject field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] will soon change from <code><user id></code> to <code dir=ltr style="white-space:nowrap">mw:<identity type>:<user id></code>, where <code><identity type></code> is typically <code dir=ltr>CentralAuth:</code><!-- not a typo --> (for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]]) or <code dir=ltr style="white-space:nowrap">local:<wiki id></code> (for other wikis). This is to avoid conflicts between different user ID types, and to make OAuth 2 access tokens and the <code>sessionJwt</code> cookie more similar. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199] * MediaWiki's block messages ([[MediaWiki:Blockedtext|blockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-partial|blockedtext-partial]], [[MediaWiki:Autoblockedtext|autoblockedtext]], [[MediaWiki:Systemblockedtext|systemblockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-tempuser|blockedtext-tempuser]], [[MediaWiki:Autoblockedtext-tempuser|autoblockedtext-tempuser]]) now support additional parameters indicating whether the user is blocked from editing their own user talk page <code><nowiki>$9</nowiki></code> or emailing other users <code><nowiki>$</nowiki><nowiki>10</nowiki></code>. [https://phabricator.wikimedia.org/T285612] * A <code>REL1_45</code> branch for MediaWiki core and each of the extensions and skins in Wikimedia git has been created. This is the first step in the release process for MediaWiki 1.45.0, scheduled for late November 2025. If you are working on a critical bug fix or working on a new feature, you may need to take note of this change. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/ZUY7TY3Z6XPZWZVAZV63OPO5OW52Q6GE/] * The process for generating CirrusSearch dumps has been updated due to slowing performance. If you encounter any issues migrating to the replacement dumps, please contact the Search Platform Team for support. [https://phabricator.wikimedia.org/T366248][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/3KQPOR6ACVN6OVLMLZPIBXQSWQKW4E3K/] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W46"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:37, 10 നവംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29606150 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-47</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W47"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is experimenting with [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4_Reading lists|reading lists on mobile web]], allowing logged-in readers with no edits to save private lists of articles for later. The experiment is running on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias since the week of 10 November, and will begin on English Wikipedia the week of 17 November. * Users who can’t receive their email verification code during login can now get help by submitting a form on a new special page. This update is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. If your account has an email address, please make sure you still have access to it. When logging in from a new device or location without 2FA, you may be asked to enter a 6-digit code sent by email to finish logging in. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Why are you requiring me to enter a code from my email to log in? Can I opt out of this?|Learn more]]. * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[s:min:|<code>s:min:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408317] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, the Content Transform Team rolled out Parsoid as the default parser to many low-traffic Wikipedias and is preparing the next step to high traffic ones. This message is an invitation for you to opt-in to Parsoid, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation, and identify any issues you might encounter with your own workflow using bots, gadgets, or user scripts. Please, let us know through the ''"Report Visual Bug"'' link in the Tools sidebar or create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. * Unsupported Tools: Several issues with [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] have been fixed, including filename-related upload failures, black-video imports, and retry handling. AV1 support has also been added. Ongoing work focuses on backend stability, ffmpeg errors, subtitle imports, metadata handling, and playlist uploads. To track specific tasks, check the [[phab:tag/video2commons/|Phabricator board]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.3|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Save the date for the next Wikimedia Hackathon happening in Milan, Italy from May 1–3, 2026. Registration will open in January 2026. [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2026/ Scholarship applications are currently open], and will close on November 28, 2025. If you have any questions, please email <bdi lang="en" dir="ltr">hackathon@wikimedia.org</bdi>. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W47"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:25, 17 നവംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29627455 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-48</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W48"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Wikimedia Search Team]] recreated the "DWIM" (Do What I Mean) gadget functionality server-side, for Russian and Hebrew Wikipedias. This feature adds cross-keyboard suggestions to the standard search-box suggestions. For example, searching for ''<span lang="und" dir="ltr">cxfcnmt</span>'' on Russian Wikipedia will now add suggestions for ''<span lang="ru" dir="ltr">счастье</span>'' ("happiness") that the user probably intended. They plan to enable this feature for other Russian and Hebrew wikis this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T408734] * Later this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have syntax highlighting available in [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]]. This requires that the "{{int:discussiontools-preference-sourcemodetoolbar}}" preference be set. [https://phabricator.wikimedia.org/T407918] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Campaign events extension]] – the set of tools for coordinating events and other on-wiki collaborations has now been deployed to all Wikimedia wikis. A new feature known as [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative contribution]] to help organizers and participants see the impact of activities has also been added. Join the upcoming [[m:Special:MyLanguage/Event:Connection learning session 3|learning session]] to see the new feature in action and share your feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug which stopped CodeReviewBot from working, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T410417] '''Updates for technical contributors''' * Users of Wikimedia API can join a usability study to help validate the new design of Wikimedia REST API sandboxes. Interested participants should fill the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/487662 recruitment survey]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IREJRRWTZTGCYWQHDMSNJFTQAEPOOAE3/] * The MediaWiki Interfaces team is deprecating XSLT stylesheets within the Action API. Support for <code dir=ltr>format=xml'''&xlst={stylesheet}'''</code> will be removed from Wikimedia projects by the end of November, 2025. In addition, it will soon be disabled by default in MediaWiki release versions: v1.43 (LTS), v1.44, and v1.45. Support for XSLT stylesheets will be fully removed from MediaWiki v1.46 (expected to release between April and May 2026). [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/5AX7UWAVVUNUSBOIRHMNOKWOZ5EZI3JX/] * The WDQS legacy endpoint ([https://query-legacy-full.wikidata.org/ query-legacy-full.wikidata.org]) will be decommissioned at the end of December 2025, and finally closed down on 7th January 2026. After this date, users should expect requests to query.wikidata.org that require the full graph to fail or return invalid results if they are not rewritten to use SPARQL federation. The team encourages users to ensure that tools and workflows use the supported WDQS endpoints (<span dir=ltr><nowiki>https://query.wikidata.org/</nowiki></span> - Main graph or <span dir=ltr><nowiki>https://query-scholarly.wikidata.org/</nowiki></span> - Scholarly graph). For support with migrating use cases, please review the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Data_access|Data Access]] and [[d:Wikidata:Request_a_query|Request a Query]] pages for details and assistance on alternative access methods. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W48"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:55, 24 നവംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29702226 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-49</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W49"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The Wikipedia Year in Review 2025 will be available on December 2 for users of iOS and Android Wikipedia apps, featuring new personalized insights, updated reading highlights, and refreshed designs. Learn more on the review's [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/Updates|project page]]. * The Growth team is working on improving the text and presentation of the Verification Email sent to new users to make them more welcoming, useful and informative. Some new text have been drafted for A/B testing and you can help by translating them. See [[phab:T396155|Phabricator]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] will now be deployed at Japanese, Urdu and Chinese Wikipedias on December 2. Add a link is based on a prediction model that suggests links to be added to articles. While this feature has already been available on most Wikipedias, the prediction model could not support certain languages. A new model has now been developed to handle these languages, and it will be gradually rolled out to other Wikipedias over time. If you would like to know more, please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where search boxes on some Commons pages showed no results due to switch from SpecialSearch to MediaSearch, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T399476] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36846|Toki Pona]] ([[w:tok:|<code>w:tok:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404457] ** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q33655|Nigerian Pidgin]] ([[q:pcm:|<code>q:pcm:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408318] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.5|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation is in the early stages of exploring approaches to '''Article guidance'''. The initiative aims to identify interventions that could help new editors easily understand and apply existing Wikipedia practices and policies when creating an article. The project is in the exploration and early experimental design phase. All community members are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|learn more]] about the project, and share their thoughts on [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Article guidance|the talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W49"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:57, 1 ഡിസംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29732328 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-50</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W50"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Anybody who wishes to secure their user account can now use [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). This is available to all registered users of all Wikimedia projects. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. Later, 2FA will be required for all users who can take security- or privacy-sensitive actions. '''Updates for editors''' * Following last week's deployments, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] feature, which allows editors to add suggested links during editing, will be available to an additional [[Phab:T410469|33 Wikipedias]] starting on 9 December. This expansion is possible thanks to the new prediction model that now supports all languages, including those that were previously not covered. While the feature has been available on most Wikipedias for some time, this rollout brings us closer to using the improved model everywhere. If you have any questions or would like more details please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]]. * Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Search Platform team]] added [[w:en:Transliteration|transliterated]] as-you-type search suggestions to Georgian wikis. If there are only a few regular search suggestions, then queries in Latin or Cyrillic script [[phab:T127003|are now rewritten into Georgian script]] to look for more matches. For example, searching for either <bdi lang="ka-Latn" dir="ltr">''bedniereba''</bdi> or <bdi lang="ka-Cyrl" dir="ltr">''бедниереба''</bdi> will now suggest the existing article about <bdi lang="ka" dir="ltr">ბედნიერება</bdi> ("happiness"). You can recommend other languages where transliterated suggestions would be useful [[phab:T375215|on Phabricator]] for future development. * Later this week, a controlled experiment will begin for editors on the 100 largest Wikipedias who are editing a section in the mobile web visual editor. 50% of these editors will notice a new "Edit full page" button that will enable them to expand their editing session to the whole page. This feature is intended to make it easier for people on mobile web to edit any article section, regardless of which section-edit icon they tapped to begin. The experiment will last ~4 weeks. You can find [[phab:T409112|more details]] about the project. * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] will launch a [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.1.14 Expanded Mobile Sections|mobile web experiment]] to expand all article sections by default (currently they are collapsed by default) and pin the section header the user is currently reading to the top of the page. The experiment will affect 10% of users on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T409485] * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/2025 Year in Review|Wikipedia Year in Review 2025]], a feature in the Wikipedia mobile apps (iOS and Android) that provides users with a personalised summary of their engagement with Wikipedia over the year, is now available on the iOS and Android apps. This edition includes expanded personalised insights, improved reading highlights, new donor messaging, and updated designs. Open the app to view your Year in Review and explore your reading journey from 2025. * A recent software bug caused edits made with VisualEditor to make unintended changes to wikitext, including removing whitespace and replacing spaces with underscores in wikilinks inside citations. This was partially fixed last week, and further fixes are in progress. Editors who used VisualEditor between November 28 and December 2 should review their edits for unexpected modifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T411238] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the incorrect handling of URLs copied from the address bar of Microsoft Edge users, has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T341281] '''Updates for technical contributors''' * Starting this week, users of the "{{int:codemirror-beta-feature-title}}" [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] as the editor for Lua, JavaScript, CSS, JSON and Vue content models, instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]]. With this, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linters]] will be upgraded. This is part of a larger effort to eventually replace CodeEditor and provide a consistent code editing experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T373711] * Developers are encouraged to take the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/552643 2025 Developer Satisfaction Survey], which remains open until 5 January 2026. If you build software for the Wikimedia ecosystem and would like to share your experiences or feedback, your participation is greatly appreciated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/W4WBKO6Q55UWWCCSFWQATKEXBEHP3QNR/] * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W50"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:44, 8 ഡിസംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29738112 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-51</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W51"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, one of the fixes addressed an issue for temporary accounts adding an external URL, which triggered an hCaptcha request in more cases than intended, and did not display the required popup on the first attempt to publish the edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T411927] '''Updates for technical contributors''' * To improve database and site performance, external links to Wikimedia projects will no longer be stored in the database. This means they will not be searchable in [[{{#special:LinkSearch}}]], will not be checked by the Spam Blacklist or AbuseFilter as new links, and will not be in the <code dir=ltr>externallinks</code> table on database replicas. In the future this may be extended to other highly-linked trusted websites on a per-wiki basis, such as Creative Commons links on Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T405005] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.7|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W51"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:02, 15 ഡിസംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29796010 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2025-52</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2025-W52"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * From January, edit filters [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Access flags|can be set]] to automatically suppress their details such as rules and list of attempted edits and actions. This will help oversighters use edit filters to prevent doxxing or other suppressible material. [https://phabricator.wikimedia.org/T290324] * The next issue of Tech News will be sent out on 12 January 2026 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the crash that occurred when tapping "First Steps" in the Wikipedia Android Year in Review has now been fixed, and the feature opens as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T411546] '''Updates for technical contributors''' * Interface elements such as diffs and categories generated by MediaWiki used to have the attribute <code dir=ltr>data-mw="interface"</code> to distinguish from wiki content. The attribute has been replaced with <code dir=ltr>data-mw-interface=""</code>, to avoid potential conflicts with other <code dir=ltr>data-mw</code> attributes, which are generated by Parsoid. [https://phabricator.wikimedia.org/T409187] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] There is no new MediaWiki version this week or next week. '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications just opened mid-December and will close in mid-January or earlier if capacity is reached. With space for approximately 100 participants, early application is encouraged. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2025-W52"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:44, 22 ഡിസംബർ 2025 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29831856 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-03</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W03"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''Updates for editors''' * As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support "map" as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W03"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:32, 12 ജനുവരി 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29907192 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-04</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W04"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] * [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114] '''Updates for technical contributors''' * As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: <code dir=ltr>https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/</code>) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]! * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there! '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W04"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:29, 19 ജനുവരി 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29943403 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-05</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W05"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February. * All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. * Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the "prevent this user from editing their own talk page" is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385] '''Updates for technical contributors''' * A new AbuseFilter variable, <code>account_type</code>, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the <code>createaccount</code> and <code>autocreateaccount</code> actions. As part of this change, the variable <code>accountname</code> has been renamed to <code>account_name</code>, and <code>accountname</code> is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049] * Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to <code dir=ltr><nowiki>upload.wikimedia.org/…</nowiki></code> will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W05"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:17, 26 ജനുവരി 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=29969530 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-06</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W06"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The "{{int:pageinfo-toolboxlink}}" feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669] '''Updates for technical contributors''' * There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389] * The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]] '''Weekly highlight''' * Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product & Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W06"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:43, 2 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30000986 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-07</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W07"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors. * A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] * When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458] * The automatic "magic links" for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] <code dir=ltr><nowiki>{{#isbn}}</nowiki></code> available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604] * Two new wikis have been created: ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|<code>w:kaj:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283] ** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|<code>w:ppl:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W07"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 23:30, 9 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30026671 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-08</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W08"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237] '''Updates for editors''' * The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval] * The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. * Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add <code dir="ltr">#siteNotice { display: none; }</code> to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the "view new changes since…" button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339] '''Updates for technical contributors''' * New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W08"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:16, 16 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30086330 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-09</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W09"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764] * Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new "Edit full page" button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112] * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered "beta" on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in <code dir=ltr>MediaWiki:skin-theme-description</code> and <code dir=ltr>MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag</code> to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta. * The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], <code dir=ltr>ext.globalwatchlist.rebuild</code>, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W09"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:03, 23 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30119102 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-10</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W10"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki. '''Updates for editors''' * [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&filter=&optional=1&action=translate help to localize] this and related features. * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912] * Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807] * Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no <code dir=ltr>uselang=</code> URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111] * The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust & Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807] '''Updates for technical contributors''' * To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696] * The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views. * The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users. * [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W10"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17:51, 2 മാർച്ച് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30137798 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-11</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W11"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. * Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]). '''Updates for editors''' * Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118] * Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793] '''Updates for technical contributors''' * API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]]. * The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests]. * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]] '''In depth''' * The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W11"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:52, 9 മാർച്ച് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30213008 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-12</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W12"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055] * On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016] * Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]]. * Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263] '''Updates for technical contributors''' * A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874] * Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the <code dir=ltr>ext.CodeMirror</code> or <code dir=ltr>ext.CodeMirror.lib</code> modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the <code dir=ltr>ext.CodeMirror.switch</code> hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720] * The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects). * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]] '''In depth''' * The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W12"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:35, 16 മാർച്ച് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30260505 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-13</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W13"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|"Log in with passkey" button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step. * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. '''Updates for editors''' * Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948] * Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647] * The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823] * Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia. '''Updates for technical contributors''' * Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127] * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]] '''In depth''' * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W13"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:50, 23 മാർച്ച് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30268305 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-14</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W14"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]]. '''Updates for editors''' * The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]]. * The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap "Edit". This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W14"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:25, 30 മാർച്ച് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30329462 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-15</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W15"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]]. * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171] '''Updates for technical contributors''' * The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304] * All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]]. * The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>format=php</nowiki></code></bdi>, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538] * The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example "WP" for the "Project" ("Wikipedia") namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W15"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:18, 6 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30362761 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-16</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W16"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Experienced editors are invited to [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Main_Page test] the [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature, designed to help less-experienced editors create well-structured, policy-compliant Wikipedia articles. Testing instructions are [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide|available]]. Also, after reviewing [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance the outlines], please provide feedback on the [[mw:Talk:Article guidance|project talk page]]. Based on your input, the feature will be refined and transferred to the pilot Wikipedias to translate and adapt. Check out [[c:File:Article Guidance workflow demo - April 2026.webm|the video]] explaining the feature. '''Updates for editors''' * On most wikis, all autoconfirmed users can now use [[Special:ChangeContentModel|Special:ChangeContentModel]] page to [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|create new pages with custom content models]], such as mass message lists, making custom page formats more accessible. Check [[Special:ListGroupRights|Special:ListGroupRights]] for the status of your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T248294] * The Growth team has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account_Creation_Experiments|account creation experiment]] to evaluate whether adding an account creation button to the mobile web header increases new account registrations and encourages more mobile users to contribute to the wikis. The experiment is currently live on Hindi, Indonesian, Bengali, Thai, and Hebrew Wikipedia, and targets 10% of logged-out mobile web users. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where VisualEditor could get stuck loading on Windows devices with animations turned off, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382856] '''Updates for technical contributors''' * Starting later this week, {{int:group-abusefilter}} who have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature enabled will have [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] as the editor at [[Special:AbuseFilter|Special:AbuseFilter]]. This is part of the broader effort to make the user experience more consistent across all editors. [https://phabricator.wikimedia.org/T399673][https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * Tools and bots that access the [[mw:Special:MyLanguage/Notifications/API|Notifications API]] (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=query&meta=notifications</nowiki></code></bdi>) will need to update their OAuth or BotPassword grants to also include access to private notifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T421991] * Due to a library upgrade, listings on category pages may be displayed out of order starting on Monday, 20th April. A migration script will be run to correct this, and will take hours to days depending on the size of the wiki (up to a week for English Wikipedia). [https://phabricator.wikimedia.org/T422544] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.24|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/16|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W16"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:18, 13 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30380527 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-17</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W17"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * After two years of development, [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]], also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], is to be promoted out of beta on Tuesday, April 21. It brings better code and wikitext readability, reduction in typing errors, and other [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|benefits]] to all users of the standard syntax highlighter. A huge thank you to volunteer [https://phabricator.wikimedia.org/p/Bhsd/ Bhsd] who developed many of the new features, including [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Code folding|code folding]], [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Autocompletion|autocompletion]], and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linting]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059] * A major update to the Wikipedia app for iOS is now rolling out, redesigning the interface to align with Apple's latest "Liquid Glass" visual design. [https://apps.apple.com/us/app/wikipedia/id324715238 Download the latest version] and explore the update. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading lists]] is a feature which allows readers to save articles to a list for reading later. This feature is now in beta on Arabic, French, Indonesian, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and by default for all new accounts on all Wikipedias. * An experiment which explores extending [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Page Previews to mobile web]] will be launched in the week of April 20 on Arabic, English, French, Italian, Polish, and Vietnamese Wikipedias. Page Previews are pop-ups that display a thumbnail, lead paragraph, and a link to open the full article of a blue link, thereby improving content discovery. The feature is already available on desktop and in the apps. [[m:Special:MyLanguage/List of experiments in Product and Technology#Template|Read more about this experiment and others]]. * On several wikis, logged-in editors who haven't [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email confirmation|confirmed their email addresses]] can now see a banner encouraging them to do so. Having the email address confirmed allows a user to restore access to the account if they lose it. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Encouraging users to confirm their email addresses|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T421366] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:15}} community-submitted {{PLURAL:15|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where editing very large wiki pages in the 2017 wikitext editor caused slow loading, preview and scrolling lag, and performance issues when selecting, cutting, or pasting content, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T184857] '''Updates for technical contributors''' * As part of the promotion of [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] from a beta feature, all users will use [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332] * The <code>mirrors.wikimedia.org</code> service for Debian and Ubuntu users will sunset and stop working on May 15. The resources for the service will be replaced with new and better options. Some users may need to switch to a different server which should take about a minute. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LJYRIS4WB66HIRCAO4GIDTXCMDVZRBMA/ You can read more]. [https://phabricator.wikimedia.org/T416707] * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> table will be removed from [[wikitech:Help:Wiki Replicas|wikireplicas]]. If your tools or queries access <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>image</nowiki></code></bdi> or <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>oldimage</nowiki></code></bdi> directly, please update them to use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>file</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>filerevision</nowiki></code></bdi> table before 28 May. [https://phabricator.wikimedia.org/T28741] * Following the recent implementation of global API rate limits on unidentified traffic, the Wikimedia Foundation will continue efforts to ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]] by applying global limits to identified API traffic beginning the last week of April. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * The [[mw:Special:MyLanguage/Attribution API|Attribution API]] is now available as a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Stability policy|beta]]. The API fetches information for crediting Wikimedia articles and media files wherever they are used. Reference documentation is available through the REST Sandbox special page available on all Wikimedia wikis (such as the [https://en.wikipedia.org/w/index.php?api=attribution.v0-beta&title=Special%3ARestSandbox REST sandbox on English Wikipedia]). Share your feedback on the [[mw:Talk:Attribution API|project talk page]]. * There is no new MediaWiki version this week. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/17|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W17"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 14:59, 20 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30432763 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-18</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W18"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * There is a change in how new users are autoconfirmed that will improve anti-vandalism protection. Currently, users who have had an account for a few days and made a few edits are automatically added to the [[{{int:grouppage-autoconfirmed/{{CONTENTLANGUAGE}}}}|{{int:group-autoconfirmed}}]] group. This configuration tends to be exploited by some vandals, who create accounts and start to use them only after some time. To mitigate this, the configuration will be updated next week so that – for the purpose of becoming autoconfirmed – the account age will be counted from their first edit, instead of registration date. The numeric value of the age threshold will remain the same. This change will be deployed only to wikis which require at least one edit as part of the autoconfirmation conditions. [https://phabricator.wikimedia.org/T418484] * All Wikipedia users with new accounts and those who activated the "automatically enable most beta features" option in their preference can now use the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|reading lists]] beta feature to save articles for later reading. This helps organize reading interests in one place for convenient access. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where infobox images have huge padding in Firefox, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423676] '''Updates for technical contributors''' * As a reminder, the global API rate limits will be applied this week to identified API traffic. This is to help ensure [[mw:MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]]. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, including the actual rate limits, see [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]] and [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits/FAQ|Frequently Asked Questions]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.26|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/18|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W18"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:05, 27 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30458046 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-19</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W19"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] team invites experienced editors of [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators|pilot Wikipedias]]—Arabic, Bangla, Japanese, Portuguese, Persian, Turkish, Simple English, Spanish, and French—to help translate and adapt [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Category:Pages_using_article_guidance sample outlines]. These outlines will guide editors in creating clear, well-structured, and policy-compliant articles when using [https://b24e11a4f1.catalyst.wmcloud.org/wiki/Special:NewArticle the feature] once it is launched in May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|Simple instructions]] on how to translate and adapt the outlines are available. '''Updates for editors''' * The [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has published [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|draft recommendations]] on a model that affiliates can follow when contributing to the technical space. Community members are invited to provide feedback on the recommendation until May 8th [[:m:Talk:Product and Technology Advisory Council/May 2026 draft PTAC recommendation for feedback|on the talk page]]. * The number of available thumbnail size preferences in MediaWiki is being reduced to three standardized options—Small (180px), Regular (250px), and Large (400px), as part of ongoing efforts to improve performance and reduce strain on thumbnail services. As a result, existing preferences will be mapped to the nearest new size (for example, smaller selections like 120px or 150px will render at 180px, while larger ones like 300px or 360px will render at 400px). The preferences interface will soon be updated to reflect these changes, and users who wish to opt out or provide feedback can do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T424909] * From now on, even when a permission expires automatically, users will receive an Echo notification similar to the standard notification for permission changes. There is a difference between this and [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]] in that the latter reminds users a week ''before'' the rights are due to expire, so that they can renew the rights. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the problem where the ULS language selector in [[m:Special:Translate|Special:Translate]] would scroll vertically when it shouldn't, has been resolved. Previously, when users opened the "Translate to English" dropdown and typed certain inputs, the dialog would scroll vertically by a few pixels even when there was enough space to display all results. The dropdown no longer shifts unnecessarily when filtering languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T358864] * The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]], which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page, continues to improve. For example, watchlists for Wikibase sites such as [[:d:|Wikidata]] now support [[mw:Special:MyLanguage/Extension:EntitySchema|EntitySchema]] elements for better tracking. The Live Updates mode now refreshes the special page every 60 seconds to comply with the updated [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] for improved real-time responsiveness. Additionally, a directionality bug that displayed links as "changes 3" instead of "3 changes" in mixed-direction lists has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T415450][https://phabricator.wikimedia.org/T424422][https://phabricator.wikimedia.org/T418091] '''Updates for technical contributors''' * The second phase of [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|global API rate limits]] has been rolled out to reduce the [[diffblog:2026/03/26/quo-vadis-crawlers-progress-and-whats-next-on-safeguarding-our-infrastructure/|impact of AI crawlers]] and ensure fair, sustainable access to Wikimedia resources, prioritising human and mission-aligned traffic. [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits#Limits|Limits]] have been shifted from per-hour to per-minute, producing smoother traffic patterns and more predictable API load. Community users are not expected to be affected, and no action is required. Early indications show some User-Agent-based requestors are adjusting behaviour, and around 64% of automated API traffic has been identified. Monitoring continues, and Wikimedia Enterprise remains available for commercial support. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.27|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/19|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W19"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:43, 4 മേയ് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30498077 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-20</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W20"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Community Tech has published [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/How to write a good wish|new guidance]] explaining how wishes on Community Wishlist are triaged and prioritized. The documentation is intended to help contributors write stronger proposals by clarifying the factors that influence prioritization decisions. Beyond vote counts, the guidance highlights considerations such as potential impact on the community when determining which wishes move forward. '''Updates for editors''' * The Reader Growth team is launching an experiment to test a new [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Share_Card|Share Card feature]] that allows readers to create visually engaging cards from Wikipedia articles or selected article sections and share them online, with each card linking back to the original article to help expand readership and article discovery. The mobile-only A/B test will be available to a portion of readers on Arabic, Chinese, French, Vietnamese, and English Wikipedia to better understand reading and sharing habits, and is scheduled to begin the week of May 18 and run for four weeks. * The Android and iOS Wikipedia apps recently released the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/25th_Birthday_Reading_Challenge|25-day reading challenge]] into Beta, as part of efforts to drive reader engagement by encouraging users to complete reading milestones. To track their reading streak during the challenge, App users can add a widget featuring Baby Globe to their home screen. The challenge officially begins May 11. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:17}} community-submitted {{PLURAL:17|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the global preference for enabling syntax highlighting in wikitext could unexpectedly disable itself after being turned on, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T425286] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|alt=|Advanced item]] The ResourceLoader module <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mediawiki.ui.input</nowiki></code></bdi>, deprecated since [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/39|September 2023]], will be removed this week. There is a [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Migrating_from_MediaWiki_UI|guide for migrating from MediaWiki UI to Codex]] for any tools that use it. [https://phabricator.wikimedia.org/T420125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.2|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/20|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W20"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:20, 11 മേയ് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30524429 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-21</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W21"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Abstract Wikipedia team has identified five potential pilot wikis to assess their interest in adopting abstract articles on their wikis. The pilots are Malayalam, Bengali, Dagbani, Arabic, and Indonesian Wikipedia. The feedback period will be open until May 22. If your community is interested in becoming a pilot, [[m:Talk:Abstract Wikipedia|let us know on Meta]]. '''Updates for editors''' * An experiment to show [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to logged-out readers on mobile web will launch on May 18 across German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu Wikipedias, and will run for one month. The effort supports broader goals of helping readers save and organize articles for later reading, while encouraging habits that could lead to future Wikipedia contributions. * To support a bookmark button in the Reading List beta feature, the "Tools > Action" menu has been updated to display icons, including the watch star indicator that helps editors identify temporarily watched articles. The icons now also match those used on mobile, improving consistency across platforms. The change is currently limited to the actions menu and mainly affects editors with privileged user rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T426008] * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] was released as an [[w:en:A/B test|A/B test]] for newcomer editors on the mobile website at [[phab:T421189|~15 Wikipedias]]. The experiment will measure the impact that Suggestion Mode has on the proportion of newcomer mobile web edit sessions that result in constructive (un-reverted) article edits. The experiment will also evaluate the feature's impact on editor retention, and monitor changes in revert and block rates. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue in the Wikipedia Android app where images could sometimes fail to load after opening a recommended reading list notification, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T418231] '''Updates for technical contributors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|Wikidata Platform team]] has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/Backend Replacement|backend replacement recommendation]] and accompanying [[wikitech:Wikidata Query Service/WDQS Architecture re-design|technical architecture]] for the migration of the Wikidata Query Service (WDQS) away from Blazegraph. Feedback is invited until May 25th 2026, especially on potential gaps and impacts on advanced use cases. Wikidata community members and WDQS users are also encouraged to help identify high-impact tools and workflows that may need attention on [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/High-Impact Use Cases|this page]]. Feedback can be shared on the [[d:Wikidata talk:SPARQL query service/WDQS backend update|Migration talk page]] or during the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Blazegraph Migration Office Hours|next office hour]]. See the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|WDP team newsletter]] for more details. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.3|MediaWiki]] '''In depth''' * On English, French, Japanese, and a few other Wikipedias, there was a [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|trial of hCaptcha]], a third-party bot detection service. The trial showed that hCaptcha effectively detects and deters some bad-faith automated activity, on its own and by giving [[w:en:Wikipedia:Village pump (technical)/Archive 225#Introducing SuggestedInvestigations|checkusers and stewards]] signals to look into. Because the results were positive, hCaptcha will be rolled out across all wikis over the next few weeks. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|See the hCaptcha project page]] for technical information about the implementation and privacy protections. [[diffblog:2026/05/04/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha-part-2/|Learn more]]. * The latest Community Tech update is now available, with progress across several Community Wishlist initiatives, including Reading Lists expansion from the mobile app to the website, new language support for "Who Wrote That" and the Personal Dashboard, improvements to 3D rendering and Charts, and upcoming work on talk page sorting, audio playback, and editing workflows. The update also shares current priorities, wishlist status trends, and opportunities for community feedback on future focus areas and the Wikimedia Foundation’s 2026–2027 Annual Plan. [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 13, 2026: Latest updates from the Community Tech team|Read the full newsletter for details]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/21|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W21"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:21, 18 മേയ് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30539262 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-22</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W22"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Following a [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#LOWM|successful account creation experiment]], an improved logged-out edit warning message will be deployed to all Wikimedia wikis in the first week of June. The change will only affect logged-out users on mobile web who open an editing session. The updated experience is designed to encourage account creation more clearly, while still allowing users to edit with temporary accounts. Results from the experiment showed a significant increase in account creation, with a 27% relative lift among users shown the updated message. As expected, as more people funnel into account creation, temporary accounts decreased by a relative 16%. The experiment did not show any significant changes in constructive edit rates or other monitored contributor metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T424595] '''Updates for editors''' * For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Members of these groups will be unable to disable the last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the next few weeks, users without 2FA will be removed from these groups. Notably, this applies to bureaucrats. See the linked tasks for deployment schedules. [https://phabricator.wikimedia.org/T423119][https://phabricator.wikimedia.org/T423120] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] will run an [[w:en:A/B testing|A/B test]] on [[:phab:T415904|10 wikis]], testing [[m:WMDE Technical Wishes/References/Reference Previews|potential improvements for Reference Previews]]. The experiment will run for ~2 weeks at the end of May / beginning of June and will affect 10% of desktop readers on the participating wikis. * After two successful experiments, the Reader Growth team is rolling out an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature for all Wikipedias on mobile on May 25. This means that anyone who has all beta features on by default will start to see this feature, and others can check the box to turn it on in their preferences. The beta feature will include a carousel of all an article's images at the top of the article, with controls for editors to [[mw:Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#Phase_2.1_beta_feature|exclude images from the article's carousel or to exclude an article from the feature entirely]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, three dimensional STL files were being rendered incorrectly by the media viewer 3D extension which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416723] '''Updates for technical contributors''' * The legacy CSS classes <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>tright</nowiki></code></bdi> have been replaced with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> as the former do not work consistently across all MediaWiki platforms, notably mobile web and mobile apps. Projects relying on these classes are encouraged to review related usage and plan for migration. Please note that <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatleft</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>floatright</nowiki></code></bdi> may also be deprecated in future, although there are currently no plans to do so. [[phab:T426452|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.4|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/22|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W22"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:51, 25 മേയ് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30584502 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Quiddity (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-23</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W23"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is conducting an experiment to show the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] feature, which is still in development, to logged-out mobile readers to test whether it encourages account creation at a higher rate compared to the watchstar button. The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#Experiment timeline|experiment]] was launched on May 18th on German, Spanish, Italian, Portuguese, Polish, Dutch, Turkish, and Urdu wikis, and it will run for a month. * The Wikimedia Apps team released [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|Phase 1]] of the redesigned Home Feed to the Android Beta app. The new Home Feed includes a refreshed "Community" tab and a personalized "For You" tab featuring daily updated reading recommendations. The redesign is part of a broader effort to improve content discovery and create more engaging learning experiences in the Wikipedia apps. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where images could fail to load for some suggested edits on [[w:Special:Homepage|Special:Homepage]], leaving the thumbnail stuck in a loading state, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T424048] '''Updates for technical contributors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.5|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/23|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W23"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:08, 1 ജൂൺ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30613639 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-24</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W24"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Wikimedia Enterprise has increased the free usage limits for its API offerings. The monthly request limit for the On-demand API has increased from 5,000 to 50,000 requests, while the Snapshot API limit has increased from 15 to 30 requests per month. In addition, Structured Contents snapshots are now available for free accounts. These changes expand access to Wikimedia Enterprise data for developers, researchers, and organizations using Wikimedia content. [https://enterprise.wikimedia.com/blog/enhanced-free-api] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Explore Feed Refresh/Phase 1|refreshed Explore Feed]], now called the Home Feed, is rolling out to 50% of users of the Wikipedia Android app. The Home Feed helps readers discover relevant content through two new tabs: ''Community'' and ''For You''. The Community tab provides a scrollable feed of curated content and updates from the broader Wikimedia community and movement, while the ''For You'' tab offers a full-screen, swipeable experience that shows content tailored to a user's interests. The redesign is part of a broader effort to improve discovery and enhance the learning experience in the Wikipedia app. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/"Which came first?" Game|Which came first?]] daily trivia game is now available in the beta version of the Wikipedia iOS app in English, German, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish. The game uses historical events from Wikipedia's "On This Day" content and challenges readers to guess which of two events happened first. The game was previously released on Android. Communities interested in making the game available in their languages can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_Apps/Team/Games#Game availability by language|read the instructions and requirements]]. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details, will begin rolling out to Wikimedia wikis following a successful pilot phase. Deployment will start on 8 June for most [[wikitech:Deployments/Train#Wednesday|Group 1 wikis]] and French Wikipedia, with additional Wikipedia language editions receiving the feature over the coming months. Communities are encouraged to prepare by checking for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-cite&language=en&action_source=search&filter=%21translated&optional=1&action=translate untranslated Cite extension messages] in their language and reviewing any use of [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]], which may require [[:phab:T416304#11668731|updates]] to support the new functionality. Wikis using [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] do not need to take any action. Communities may also wish to create the ''cite-tracking-category-ref-details'' [[Special:TrackingCategories|tracking category]] as a hidden category using <code><nowiki>__HIDDENCAT__</nowiki></code> (or a dedicated template), and connect it to the corresponding Wikidata item [[d:Q129764848]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T425662] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews#Experimentation|Page Previews experiment]] on mobile web has concluded. The team decided not to roll out the feature after the results showed no statistically significant impact on reader retention, as the primary success metric was retention improvement. Page Previews, which are already available on desktop and in the apps, display a thumbnail, lead paragraph, and link to the full article when readers tap a blue link. The experiment tested this experience on mobile web across six Wikipedias. * The [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Design/Icons|user interface icon library]] will be [[phab:T399175|updated later this week or next week]]. Most of the ~300 icons have been slightly refined and ~30 new icons have been added. These changes improve the icons to make them more consistent and comprehensible, and provide more visual balance when they are used in groups. * The [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector|Universal Language Selector]] (ULS) interface in MediaWiki, which helps users select content in other languages, has been updated. The new version improves speed and accessibility, and users of Wikimedia projects can now pin languages for quicker language switching. The deployment to Wikimedia sites will happen gradually in the coming weeks. You can test it now as a beta feature by selecting [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] in your profile preferences and share your feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Universal Language Selector/New ULS|the project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Pageviews Analysis dashboard on pageviews.wmcloud.org stopped updating graph data in May 2026, affecting all users, has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T427171] '''Updates for technical contributors''' * The function signature for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink()</nowiki></code></bdi> has been simplified. Developers can now pass a configuration object instead of a list of positional parameters when creating portlet links. The previous function signature remains supported for backwards compatibility. For example, instead of: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', '#', 'Stub', 'ca-stubtag', 'Add a stub tag to this page');</nowiki></code></bdi> use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>mw.util.addPortletLink('p-cactions', { href: '#', text: 'Stub', id: 'ca-stubtag', tooltip: 'Add a stub tag to this page' });</nowiki></code></bdi>. Script maintainers are encouraged to review existing uses of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>addPortletLink()</nowiki></code></bdi> and update them where appropriate. This change will be available on all wikis from 11 June. Thanks to community volunteer Gerges for contributing this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T427945] * '''Community Wishlist discussion''': Product & Technology [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#May 20, 2026: Community Tech becomes a program|introduced changes]] meant to increase the number and complexity of wishes fulfilled, including the disbanding of the Community Tech team. They are [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|engaging in discussions]] about a [[m:Talk:Community Wishlist#Proposed direction for Wishlist|proposed direction for the wishlist]] from community members. Includes ways to structure annual voting, better tracking of wishes, removing focus areas, and [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|staffing updates]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.6|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/24|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W24"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:29, 8 ജൂൺ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30650573 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-25</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W25"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] has launched an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Image Browsing]] beta feature on the mobile web version of all Wikipedias. The feature shows an image carousel at the top of articles with 3 or more images. Editors can configure this feature with the following controls: to hide a specific image from a page, either use <code>class=notpageimage</code> excluding it from thumbnail previews, or <code>class=noviewer</code> excluding it from MediaViewer. The carousel can also be disabled from a page entirely, with the magic word <code><nowiki>__NOMEDIAVIEWERCAROUSEL__</nowiki></code>. To submit feedback or flag bugs, please visit the [[mw:Talk:Readers/Reader Growth/Image Browsing|project page]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Tables#class="wikitable"|Wikitables]] can now be [[mw:Special:MyLanguage/Help:Sortable tables#Forcing the initial sort direction|sorted in descending order]] on the first click by adding <code dir=ltr>data-sort-order="desc"</code> to the header cell. Previously, by default, clicking a column header for the first time sorts it in ascending order. This addition to a Wikitable gives it more control and flexibility, while the default behavior for subsequent clicks remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T398416] '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature is currently being tested with some editors creating new articles on the Simple English, French, and Turkish Wikipedias. The experiment will soon begin on the Arabic and Bangla Wikipedias as well. [[w:simple:Special:NewArticle|This feature]] gives editors community-curated guidance to help them create articles that follow community standards. Experienced editors can continue creating or adapting outlines for specific article types that are commonly created by less experienced contributors. The outlines guide less experienced editors in creating high-quality articles. A quick guide to markups used in outlines can be found on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Test feature guide#Markups in outlines|this page]]. [[w:simple:Wikipedia:Article Guidance|Example outlines]] that can be adapted and instructions for how to adapt them are on [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance#Adapting a sample outline in a Wikipedia|this section]] of the project page. * Wikis that wish to replace the "indefinitely" button in Special:Block for temporary accounts (for example, wikis that block temporary users only until account expiration) will be able to do so by creating [[MediaWiki:ipb-indefinite-expiry-temporary-account]] with the block duration they want. [https://phabricator.wikimedia.org/T427125] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:41}} community-submitted {{PLURAL:41|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * By the end of June, a valid user-agent string will be required for automated dumps downloads from the dumps.wikimedia.org website. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. This [[phab:T400119|extends enforcement]] of the long standing [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services will not change. * The roll out of global [[mw:Wikimedia APIs/Rate limits|API rate limits]] is now complete, with limits enforced across all APIs and at the documented levels for all groups. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki remain exempt. All bots should continue to follow the documented best practices to avoid being rate limited. * The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal wiki] will be read only starting this week (June 15-18). The following week (June 22-25), all API Portal wiki URLs will redirect to [[mw:Wikimedia APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.7|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * On June 17th at 6pm UTC the WMF will be holding Discord call focused on a code review. We've heard through the [[mw:Special:MyLanguage/Developer Satisfaction Survey/2026|Developer Satisfaction Survey]] that volunteers are struggling with code review and we'd like to discuss these experiences with the goal of surfacing workable solutions. You can join the call [https://discord.gg/wikipedia?event=1514727511102062664 via the Wikimedia Community Discord server]. * The [[m:Special:MyLanguage/Conferencia Wikimedia de América Latina 2026|Latin American Wikimedia Conference]] will host a regional hackathon that will bring together the Wikimedia movement’s technical community including developers, system administrators, data scientists, and users with extended rights. Interested technical contributors can [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf4osJzTHBJjQbYJk7TMVEJjTEQv7IgtsUDfP-o-qTgeRQQxw/viewform apply for a scholarship] to participate until June 21 at midnight (Bolivia time, UTC-4). * Sign up for Wikimania Team Challenges to join this special event. The Team challenges will take place online and in person from July 21 to 22, before Wikimania conference. Everyone is welcome, regardless of skills or Wikimania registration. Teams will work on 10 important challenges supporting the Wikimedia community. For details, visit [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Team challenges|the Team Challenges page]] and [https://wikimedia.eventyay.com/wm/teamchallenges/ register there]. Registration closes on June 20th at 11pm UTC. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W25"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:48, 15 ജൂൺ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30689604 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:UOzurumba (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-26</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W26"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth features]] are [[phab:T418115|now available at Wikidata]]. This update enables access to Mentorship ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|if configured]]), Impact module, the Help Panel, and a simplified Newcomer Homepage (without Suggested Edits). Wikidata administrators are still configuring the features through Community Configuration. '''Updates for editors''' * The special page [[{{#special:RangeCalculator}}]] has been created. It allows users to find an IP range without needing to rely on external tools. Until now, this tool was only available to CheckUsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T268429] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to most small and medium-sized Wikipedia language versions on June 23. The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. Check the [[:phab:T414094|rollout plan]] for the next deployment steps. [https://phabricator.wikimedia.org/T428902] * Starting next week, users will get a notification when they are blocked or unblocked from editing, or if this block changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T100974] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. '''Updates for technical contributors''' * Starting next week, abuse filters that are set to "require CAPTCHA verification" will begin to also affect users with the <code>skipcaptcha</code> right, which includes most autoconfirmed users. Bots are exempted. This change only affects edits that trigger an abuse filter. The <code>skipcaptcha</code> right will continue to exempt users from having to solve CAPTCHAs in the ordinary course of using the wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T402595] * Reference documentation for the [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing/API|Lift Wing API]] has moved from the API Portal to the interactive [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?api=lift-wing&title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. * The API Portal wiki is now closed. For API documentation, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia_APIs|Wikimedia APIs on mediawiki.org]]. All API Portal wiki URLs (https://api.wikimedia.org/wiki/) will redirect to the mediawiki.org page starting June 22. [https://phabricator.wikimedia.org/T427537] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.8|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * Join an online call on 25 June at 2:30pm UTC to meet the current Wikimedia interns for [[mw:Google_Summer_of_Code/2026|Google Summer of Code]] and [[mw:Outreachy/Round_32|Outreachy]]. Interns will provide an overview of their projects and a brief demo of their work so far. Attendees are encouraged to [[mw:event:Google_Summer_of_Code/Summer_2026_June_Internship_open_session|share ideas and connections in their community]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/26|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W26"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13:04, 23 ജൂൺ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30722494 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-27</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W27"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]], the Growth team tested adding a user account icon in the mobile web header for logged-out users, providing direct access to "Create account" and "Log in" actions. The experiment increased account creation by about 20% without negatively affecting edit quality or constructive edit rates. The feature will now be rolled out to all Wikimedia Foundation wikis on mobile web in the first week of July. [https://phabricator.wikimedia.org/T428220] * After a [[phab:T426248|successful experiment]], logged-in users who did not [[mw:Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation|confirm their email address]] when their account was created see a new banner asking them to complete that process. This helps reduce the risk that users get locked out of their account, and makes account email addresses overall more reliable. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project. [https://phabricator.wikimedia.org/T428292] * An update to [[Special:Search|Search]] is refining how the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> behaves when used to exclude results. Previously, using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> with negation could unintentionally broaden search results by adding the namespaces included in the search scope, leading to confusing behavior for users expecting a straightforward exclusion filter. With the update, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>-prefix:</nowiki></code></bdi> will now strictly exclude matching page titles as intended and may display a warning if the relevant namespace has not been explicitly selected. The behavior of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>prefix:</nowiki></code></bdi> without negation however remains unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T427443] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where reviewers using the Page Curation toolbar were not automatically subscribed to talk page discussions they started has now been fixed. Reviewers will now receive notifications when someone replies to those discussions. [https://phabricator.wikimedia.org/T329346] '''Updates for technical contributors''' * Starting June 29th, automated downloads from the dumps.wikimedia.org website will be subject to the [[Foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|user-agent policy]]. Automated requests that provide a generic or empty user-agent will be blocked. Access to dumps through Wikimedia Cloud Services remains unaffected. This is a follow up to the announcement made in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/25|2026/25 issue of Tech News]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.9|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/27|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W27"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11:47, 29 ജൂൺ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30744833 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-28</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W28"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the search bar results on Wikidata, showed English results instead of using the correct language fallback for users of language variants, has now been fixed. Search suggestions will now follow the expected language fallback chain. [https://phabricator.wikimedia.org/T429769] '''Updates for technical contributors''' * In preparation for [[m:Special:MyLanguage/Event:Celebrate Women|Celebrate Women campaign]] planned for March 2027, the Wikimedia Foundation’s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Advancement/Community Growth/Content Enablement|Content Enablement team]] has launched a 22-question survey to better understand technical contributions by women+ (anyone who identifies as a woman) across Wikimedia projects. The survey takes approximately 15–20 minutes to complete and will remain open until 20 July 2026. The [[m:Special:MyLanguage/Celebrate Women/Technical contributions survey|questions]] are also available on-wiki for review in advance. * The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Score extension]] now supports rendering music scores as SVG images in addition to PNG, addressing a long-standing [[:phab:T49578|feature request]] and resolving historical image quality issues. Both formats are now provided to clients, with PNG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>src</nowiki></code></bdi> attribute and SVG in the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>srcset</nowiki></code></bdi> attribute. * The new [[wikitech:Parsoid|Parsoid]] parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser_Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], making it easier to introduce new reading and editing features. It was enabled on French Wikipedia, bringing total progress to covering 78.9% of Wikipedia page views. Rollout to English Wikipedia desktop will progress through this week. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.10|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Hackathon 2026 [[diffblog:2026/06/29/wikimedia-hackathon-2026-building-collaborating-and-shaping-the-future-together/|recap blog post]] is now live. It highlights the projects, sessions, and social activities from this year’s event, and shares initial plans for the 2027 Wikimedia Hackathon. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/28|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W28"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 13:56, 6 ജൂലൈ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30773578 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-29</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W29"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone|Revise Tone]] helps newcomers identify passages in Wikipedia articles that may contain non-encyclopedic language and encourages them to consider revising the tone. The feature was [[w:en:A/B_testing|A/B tested]] on the Arabic, English, French, and Portuguese Wikipedias, where newcomer task completion rates [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Revise_Tone#Experiment_Results|increased by 38.7%]] compared to the default Copyedit task, with no decrease in edit quality. The test ended on July 9, and the feature is now available for everyone on these wikis, configurable via Community Configuration. [[phab:T426364|The plan]] is to release Revise Tone to more wikis. * The community configuration that allows [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship#Automated mentor list cleanup|automatic removal of inactive mentors]] based on configurable criteria will be enabled on Thursday 16, [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Deployment|on some wikis]] to keep mentor lists up to date. Mentors are experienced contributors who opt in to help new users on-wiki through the [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Feature summary|Growth Features]]. Administrators can now prepare the settings via [[w:Special:CommunityConfiguration/Mentorship|Special:CommunityConfiguration/Mentorship]]; they will take effect starting Thursday. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:38}} community-submitted {{PLURAL:38|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some users of the Wikipedia Android app were logged out immediately after signing in, preventing them from staying logged in and editing pages, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T316916] '''Updates for technical contributors''' * Editing a page via user scripts or gadgets was causing watchlist labels that the user had assigned to that page to reset. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T423778] * To work around a Safari bug (see [[phab:T425211]]), on Parsoid-enabled wikis, wikilink hrefs now use absolute urls instead of protocol-relative urls. REST API output remains unchanged and continue to use protocol-relative urls. Gadgets, user scripts, bots, and CSS might need to be adapted if they relied on the presence of protocol-relative urls in wikilink hrefs. [https://phabricator.wikimedia.org/T431358] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.11|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation’s Experiment Platform Team has published a blog post reflecting on its first year of structured experimentation. It highlights successful experiments such as Paste Check, Reference Check, and Tone Check, which improved editing outcomes and have been rolled out to more users, as well as experiments that did not lead to product changes. [[diffblog:2026/07/07/moving-the-needle-how-we-test-new-ideas-across-wikimedia-projects|Read more]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/29|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W29"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 16:10, 13 ജൂലൈ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30804401 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-30</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W30"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Reader/Reader Experience|Reader Experience team]] has incorporated community feedback around the placement of watchstar and watchlist buttons for the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4 Reading lists|Reading Lists beta feature]], which would allow for saving articles for later reading – a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W102|wishlist item]] to bring the functionality to web. Editors are invited to enable the beta feature to test it out and [[phab:T426453|share their thoughts]]. * [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] offers edit suggestions within the VisualEditor for improving Wikipedia articles. [[Special:EditChecks|All suggestions]] are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators – local customization|community-configurable]]. The [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/TextMatch|TextMatch]] feature is a way for volunteers to create custom local suggestions. The feature searches in articles for strings of text, and now includes support for regular expressions. This gives volunteers greater precision and flexibility over the kinds of local suggestions they can create. Note: Suggestions [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#:~:text=maximumEditcount|can be targeted]] based on the edit count of the person editing as well as other aspects of the page. You can [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Create custom local types of Suggestions|find examples from other communities]] for inspiration, including TextMatches that detect: typos, grammar-errors, potential advertisements, clichés, incorrect dash or hyphen usage, non-specific time keywords, outdated names, and more. Any [[mw:Special:MyLanguage/Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|feedback]] is appreciated. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the SVG Translate tool could use an outdated version of a file, causing existing translations to be overwritten when new ones were uploaded, has now [[phab:T430577|been fixed]]. Overall, in the last quarter from April – June 2026 about 337 community tasks were resolved by the Wikimedia Foundation. '''Updates for technical contributors''' * On Parsoid-enabled wikis, Parsoid now renders a maximum of 1,250 images per page. A new tracking category, "media-limit-reached", will be soon made available to identify pages where this limit is reached, making it easier to find content whose media output may have been restricted during rendering. See [[phab:T430854]] for more information and to provide feedback. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.12|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/30|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W30"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 05:45, 21 ജൂലൈ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30836091 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-31</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W31"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[mw:Special:MyLanguage/ContentTranslation|Content Translation]] now supports dark mode, fulfilling a [[m:Community Wishlist/W544|Community Wishlist request]]. This brings the tool in line with the accessibility features available in the Vector 2022 and Minerva skins, helping reduce visual fatigue for users translating content. [https://phabricator.wikimedia.org/T367077] * DiscussionTools' source mode and the 2017 wikitext editor will now offer autocomplete for links (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>[[</nowiki></code></bdi>), templates (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{</nowiki></code></bdi>), HTML and parser tags (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki><</nowiki></code></bdi>), and magic words (<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__</nowiki></code></bdi>), making it quicker and easier to insert links, templates, and other wiki markup while editing. [https://phabricator.wikimedia.org/T432400] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Mobile page previews|Readers Growth team]] has concluded its experiment with mobile page previews and will not roll out the feature. Page Previews are a pop-up bottom sheet that appears when readers tap a blue link, showing a thumbnail, lead paragraph, and an option to open the article. The experiment showed flat retention and negative indicator metrics, suggesting that mobile web readers preferred navigating directly to linked articles rather than using page previews. * The Reader Experience team has seen encouraging early results from the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]], with 93% of participating users reporting that it was useful. Reading Lists help active readers save articles for future reading and support their learning goals on Wikimedia projects. The team plans further improvements before expanding the feature to more users. * The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Explore Feed Refresh|Explore Feed Refresh]] initiative was tested with new and casual Wikipedia app readers. The refreshed feed helps readers discover new and relevant content. After a 10.5% increase in engagement with the feed, Wikimedia Apps team has decided to scale the Home Feed redesign to iOS with the learnings from the Android release applied. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where subject names in the Article Guidance feature were displayed with incorrect capitalization on French Wikipedia, has now been fixed. Subject names will now follow the correct capitalization rules for the language. [https://phabricator.wikimedia.org/T427201] '''Updates for technical contributors''' * After running several [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|Account Creation Experiments]] to improve registration completion rates, a new version of the username field on [[Special:CreateAccount|Create Account]] has been rolled out. It includes [[:c:File:Create account - July 2026 updates.png|a popover summarizing the username policy]] to provide clearer guidance during account creation. As part of this change, the messages <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-helpusername</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-help</nowiki></code></bdi> that several communities have configured will no longer be used. If communities want to customize the guidance shown in the new popover, they can instead edit the following messages: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet1</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet2</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>createacct-username-policy-popover-bullet3</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T430604] * Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighter]] will offer [[w:en:Theme (computing)|themes]]. The themes can be picked from a dropdown menu in the full [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#CodeMirror preferences|CodeMirror preferences]] dialog. For wikitext, available themes are default, colorblind-friendly (previously the colorblind preference option on [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing]]) and no-highlighting. For code languages (i.e., CSS/JavaScript/JSON/Vue/Lua), there are several themes available. These same themes will eventually be available for wikitext, too. [https://phabricator.wikimedia.org/T163533] * From now on, wikis can restrict editing in the "User" namespace to only the page owner and certain user groups. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:$wgRestrictUserPageEditing|Read the configuration documentation]] to learn more. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.14|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/31|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W31"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:48, 27 ജൂലൈ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30856308 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-32</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W32"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] has developed a [https://82db7c8d4b.catalyst.wmcloud.org/w/index.php?title=Regent%27s_Park&uselang=de patch demo] that wraps the page toolbar onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, which can occur on some language Wikipedias at certain screen widths. [https://phabricator.wikimedia.org/T429518] * The Reader Experience team is planning to launch [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]], a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2021/Mobile and apps/Have Apps reading lists available on Destop/Mobile|Community Wishlist item]], which is currently available to try in beta, as a full feature in September. Before then, volunteer translator help is needed for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&group=ext-readinglists&filter=&action=translate string translations] into a number of languages. The feature supports reading and learning goals on Wikipedia. * Next week, the table of contents on Wikimedia Commons file pages will be improved by consolidating the file page table of contents with the page table of contents. This will make it easier to understand a file page’s structure, navigate to specific sections, and share links to individual sections. [https://phabricator.wikimedia.org/T332644] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where some [[w:TIFF|TIFF]] images failed to load after clicking their thumbnail, causing a broken image to be displayed instead of the full-size image, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T429326] '''Updates for technical contributors''' * The variable and function selector in AbuseFilter has been updated to support search and autocomplete. It will allow filter maintainers to find the desired variable or function more quickly. [https://phabricator.wikimedia.org/T323698] * The MJPEG and VP8 formats are removed from the video player. The MP4 format (MPEG-4 Part 2) is added instead, which provides higher quality videos to older iPhone devices. It may take a few weeks to retroactively update all existing videos. The default format for modern devices stays the same (VP9/WebM). [https://phabricator.wikimedia.org/T358266] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.15|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/32|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W32"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19:45, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30872536 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-33</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W33"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new ChartWizard is [[c:Special:ChartWizard/Data:Example.Pie.chart|now available on Wikimedia Commons]] for users interested in creating charts from their own data. The wizard makes the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] more beginner-friendly by allowing editors to create charts, such as bar and pie charts, without needing to use JSON. Users can still switch to the JSON editor if they prefer. Feedback on the new tool is welcome on the [[m:Talk:Community Wishlist/W414|wish talk page]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the Wikipedia iOS app’s Picture of the Day widget displayed the same image every day instead of updating daily, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T430692] '''Updates for technical contributors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Math|Math formula]] SVG images will soon be generated in the browser instead of on the server. MathML continues to be generated on the server and renders in the browser without JavaScript. Wikibooks will see this change on 12 August, Wikisource on 19 August and Wikipedia from 20-27 August. You can try this by selecting "{{int:Mw-math-mathjax}}" in your preferences. This change is part of [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase/deprecation|deprecating RESTBase]] and [[phab:T431372|deprecating Mathoid]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271001] * Category pages will soon support sorting entries by the time they are added to a category. This will make it easier to find recently or long-standing categorized pages. It will also improve workflows for maintenance categories such as deletion backlogs and other time-based review tasks. You can use <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>cldsort=timestamp</nowiki></code></bdi> URL argument in category view to sort the entries. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768] * [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets|Gadgets]] and user scripts on Wikimedia wikis may now use [[phab:T395347|ES2018 features]] and [[phab:T419142|ES2019 features]] in JavaScript code. Previously, the platform only allowed up to ES2017. MediaWiki validates the source code to protect functionality from syntax errors and to ensure scripts are valid in all [[mw:Special:MyLanguage/Compatibility#Browser_support_matrix|supported browsers]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419142] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/33|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W33"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:44, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30901051 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-34</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W34"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist|Worklist feature]] for the Event Registration tool is now live on all Wikimedia wikis. With Worklist, event organizers can add the articles their event will focus on directly to the event page. The Worklist also powers [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Worklist#How Event Pathways uses the worklist|Event Pathways]] which notifies other editors of the upcoming or ongoing event when they edit an article featured in the event's Worklist. This is the minimum viable version (MVP), and feedback is welcome. Organizers are encouraged to try the feature. A hands-on [[m:Special:MyLanguage/Event:Worklist Setup Workshop: Get Your Event Ready|Worklist Setup Workshop]] will take place on 18 August at 16:00 UTC and 19 August at 11:00 UTC. '''Updates for editors''' * [[Special:ShortPages]] displays short pages by their size, but in many cases it gets filled with disambiguations and soft redirects, making it harder to find the short articles themselves. Starting this weekend, you will be able to choose not to include an article in the special page by adding the magic word <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>__EXPECTSHORTPAGE__</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T433203] * One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3436680|Bole]] ([[w:bol:|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>w:bol:</nowiki></code></bdi>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T429921] * Starting the week of August 17, the page toolbar will wrap onto two lines when there is not enough horizontal space for all the buttons. This is a [[phab:T429518|fully merged patch from the Reader Experience team]] which aims to reduce crowding in the Vector 2022 toolbar, that may occur on some language Wikipedias at certain screen widths. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, uploading large files to Wikimedia Commons has become more stable and less prone to failure following some fixes related to the “Could not acquire lock” upload error. [https://phabricator.wikimedia.org/T386640] '''Updates for technical contributors''' * Debian Bullseye will reach the end of its Long Term Support on 31 August 2026. [[phab:T434103|Some Cloud VPS projects]] still have instances running Debian Bullseye. Maintainers of those projects are encouraged to migrate to Debian Bookworm or Debian Trixie. A [[wikitech:Help:Cloud VPS instance operating system migration|migration guide]] is available to help with the process, and users may also want to consider whether their workload is better suited to Toolforge. If you need help or cannot complete the migration by 31 August, please contact the Cloud VPS admins as soon as possible. [[listarchive:list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/RVIPQSYLKMSL5M46JP6NEJVGVE6I2RXQ/|Read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.16|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/34|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W34"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:02, 17 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30922806 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-35</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W35"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * The [[Special:CreateAccount|Special:CreateAccount]] page has been simplified as part of ongoing work to modernize the account creation experience. The panel showing project statistics no longer appears next to the form on desktop and mobile web. Multiple account creation experiments show that a simpler form helps newcomers complete registration. [https://phabricator.wikimedia.org/T433783] * In order to improve page performance, images now load when they are viewed. This means images lower down an article will not load if a reader never scrolls to that part of the page, which may affect some image-related metrics. [https://phabricator.wikimedia.org/T148047] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:42}} community-submitted {{PLURAL:42|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where image thumbnails in Abstract Wikipedia could fail to display after the corresponding file was moved on Wikimedia Commons, has now been fixed. Thumbnails will now update correctly when files are moved. [https://phabricator.wikimedia.org/T433448] '''Updates for technical contributors''' * User Info card is a feature that helps patrollers see information about user accounts. So far, it has been available only in places such as page history, logs and recent changes. Now, it's possible to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CheckUser#User_Info_card_in_page_content|place it in the page content]] as well, using the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{#uic:}}</nowiki></code></bdi> parser function. It can be particularly useful in templates like [[:en:Template:Userlinks|<bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{Userlinks}}</nowiki></code></bdi>]] (or their specialized variants), as it will make it easier to see the context about a user on various noticeboard pages. The card will be displayed only to users who have it enabled in their [[Special:Preferences#mw-input-wpcheckuser-userinfocard-enable|preferences]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T424466] * Due to user security and privacy risks, we have disabled access to <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs when specifically using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. If you are impacted by this, consider whether you can use an alternative approach. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:MyPage</nowiki></code></bdi> URLs can still be accessed and used without <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. Specified user page URLs (e.g. <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>User:Myusername</nowiki></code></bdi>) can still be used with <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>action=raw</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T120386] * Due to an update, the thumbnailing software has been improved. This includes upgrading <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>librsvg</nowiki></code></bdi> to 2.60 and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ImageMagick</nowiki></code></bdi> to 7, as well as resolving a number of long-standing thumbnailing bugs like rendering errors. [https://phabricator.wikimedia.org/T419815#12222841] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.17|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/35|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W35"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:44, 24 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30961208 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-36</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W36"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * A new format for the Community Wishlist is open for feedback. You can [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027|read the proposed ideas on Meta]]. This new process plans to improve how wishes are triaged, voted on, and prioritized in a way that is transparent and balanced across project families and language editions. This consultation is open for two weeks. '''Updates for editors''' * The latest release of the Wikipedia Android app includes updates to the Saved feature, bringing the app’s saving experience closer to iOS and Web. The update redesigns the Saved tab with an “All articles” view, removes the default “Saved” reading list, renames reading lists to “Collections,” and modernizes the article-saving experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T420788] * The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] feature was enabled for all logged-in users on Bengali, Chinese, Czech and Vietnamese Wikipedias on August 25, after several months as a beta feature. Reading Lists will be available to all logged-in users on Arabic, French and Indonesian Wikipedias on September 1, followed by English Wikipedia on September 14, and all other Wikipedia wikis on September 28. * At the end of the month, some logged-out readers on Bengali, Czech, Persian, English, and Polish Wikipedias using the Minerva skin on mobile will see an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|updated navigation bar]] in an [[w:A/B test|A/B test]]. The test will compare the current navigation bar with a new version designed to make it easier to find information more quickly. The goal is to determine whether these changes encourage readers to return more often. This experiment will not change the experience for logged-in readers and/or editors. * Editors who maintain redirects, templates, and categories used on redirect pages now have improved ways for finding and curating redirects. Previously, redirects pages could not be searched. Two new search keywords, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>onlyredirects:</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>withredirects:</nowiki></code></bdi>, now allow redirects to be searched directly and can be combined with existing keywords such as <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>incategory:</nowiki></code></bdi>, <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>intitle:</nowiki></code></bdi>, and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>insource:</nowiki></code></bdi>. [https://phabricator.wikimedia.org/T204089] * The ISBN lookup tools for generating citations were recently not working because of external service problems. Developers are working on solutions. [https://phabricator.wikimedia.org/T435179] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where searching for pages by category using <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>deepcat</nowiki></code></bdi> could return no results or unrelated results has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T414859] '''Updates for technical contributors''' * The domain of URLs for thumbnails is changing from upload.wikimedia.org to thumb.wikimedia.org. The old URLs will continue to work for the foreseeable future but MediaWiki will advertise the new domain instead. URLs to other types of media such as original files, videos and transcodes will still be served from upload.wikimedia.org. [https://phabricator.wikimedia.org/T427465] * The Wikimedia [https://www.mediawiki.org/w/index.php?api=wmf-math%2Fv1&title=Special%3ARestSandbox Math API] is now deprecated. These endpoints will be fully sunset by the end of September 2026. Developers who call these endpoints should transition to alternative math rendering solutions, such as the native [https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/MathML MathML] or [https://www.mathjax.org/ MathJax]. Third-party MediaWiki installations that utilize the Math extension for formula rendering are required to upgrade to v1.43+ to avoid disruption of service. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.18|MediaWiki]] '''In depth''' * Read more about [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/TextMatch|TextMatch]] in a Diff post titled, [[diffblog:2026/08/28/custom-edit-suggestions-for-every-wiki-how-communities-are-shaping-suggestion-mode-with-textmatch/|Custom edit suggestions for every wiki: How communities are shaping Suggestion Mode with TextMatch]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/36|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W36"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 20:52, 31 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=30990659 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-37</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W37"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add_a_link|Add a Link]] has been upgraded for English Wikipedia users with improved detection of links that have different capitalization. This will help reduce ambiguous suggestions caused by differences in capitalization in article titles, including articles about cultural goods. A second phase of improvements is planned, which will also prepare the feature for release in other languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T435526#12240876] [https://phabricator.wikimedia.org/T434259] * The [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance|Article guidance]] feature will be enabled by default for junior editors on Simple English and Turkish Wikipedia starting 10 September 2026 following [[mw:Special:MyLanguage/Article_guidance/Updates#Summary_of_experiment_result|an experiment]]. Junior editors with 0 to 99 edits will automatically see the feature when they click a red link or use the "[[tr:Vikipedi:Madde_sihirbazı|Madde oluşturto]]" option on Turkish Wikipedia to create a new article. The change is intended to help junior editors create higher-quality articles that meet each Wikipedia’s standards. [[phab:maniphest/query/z3tcTjmLMxk5/#R|Additional improvements]] will continue based on the experiment results and community feedback. * The [https://pageviews.wmcloud.org Pageviews Analysis] tool which allows users to compare pageviews across multiple pages, turns 10 years old this year and several new features have been added. They include [[toolforge:wikinav|WikiNav]] which provides insights into how readers of Wikipedia explore the content, editing stats in [https://pageviews.wmcloud.org/siteviews?range=latest-30&sites=en.wikipedia.org Siteviews], the ability to [https://pageviews.wmcloud.org/massviews?source=wikiproject&project=en.wikipedia.org lookup articles belonging to a WikiProject], and support for dark mode. [https://phabricator.wikimedia.org/T378549] * A [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Minimal_Minerva|visually simplified Minerva]] navigation bar is being tested for logged-out readers using mobile web on the Bengali, Czech, English, Farsi, and Polish Wikipedias. The experiment aims to determine whether simplifying the navigation improves reader retention. The test will run from August 31 to September 28, and no action is required from users. * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is working on improving [[en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]]. Editors will only notice a slight change starting this week. When adding automatic reference names the numbering will start at <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:1</nowiki></code></bdi> instead of <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>:0</nowiki></code></bdi>. Read more on the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|project page]]. [https://gerrit.wikimedia.org/r/c/VisualEditor/VisualEditor/+/1332704] * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]] could mishandle nested nowiki tags, causing content to be lost and displaying unwanted text has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435116] '''Updates for technical contributors''' * Interface administrators can configure gadgets from [[MediaWiki:Gadgets-definition]]. The definition format has been updated and no longer requires the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi> option, as gadgets are always loaded through <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>ResourceLoader</nowiki></code></bdi>. This simplifies gadget configuration by removing an option that is no longer necessary, making gadget definitions easier for administrators. [https://phabricator.wikimedia.org/T298199] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.19|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/37|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W37"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 18:43, 7 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31008437 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-38</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W38"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The Future Audiences team has started a [[en:Special:MyLanguage/Wikipedia:Village pump (proposals)#New proposed experiment to let readers know about “Google preferred sources”|discussion on English Wikipedia]] about a proposed new experiment to show a temporary notice about the new [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/original-high-quality-content-search/ Google Preferred Sources] feature to Wikipedia readers coming from Google. The experiment is to test whether this notice makes visitors come back to Wikipedia more often. Preferred Sources feature lets users choose websites they trust so Google can highlight content from those sources more prominently in Search and AI experiences. We are interested in testing this on other languages that Google supports and would welcome assistance with starting conversations on other wikis. If interested, please reach out to Future Audiences on the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Preferred sources|talk page]]. '''Updates for editors''' * The chat platform Discord is releasing a new self-service framework that websites can use to specify how their links should look when shared on Discord. The Future Audiences team is planning to start using this new framework to improve how Wikipedia links look when shared on Discord, giving better attribution and credit to contributors. The link appearance and behavior won't change in the first phase of this project as we want to first collect some baseline data to assess the impact of future changes. However, if community members who are active on Discord spot any issues, they can reach out on [[phab:tag/future-audiences/|Phabricator]] or [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences|Metawiki]]. * The Reader Growth team will be running an experiment to test whether [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Compact Lead|compacting article lead sections on mobiles]] with the addition of a "read more" button improves reader retention. The test will begin on September 17 on Arabic, Spanish, French, Indonesian, Italian, Japanese, Portuguese, Vietnamese, and Chinese Wikipedias and will run for four weeks. * All wikis will be [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|read-only for a few minutes]] on September 23. This is planned at 14:00 UTC. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming week. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was returning an HTTP 500 error and could not be reached, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959] '''Updates for technical contributors''' * Developers who maintain a tool that queries the Wikimedia Commons links tables need to update their code to connect to the new x4 database cluster. The links tables have been moved from the s4 cluster to x4, and will no longer receive updates on s4. The page and redirect tables remain available on both clusters. A wiki replica for the x4 cluster will be set up afterwards. The change is being made because the s4 cluster has grown too large to operate efficiently. You can [[wikitech:Special:MyLanguage/News/2026 Commons links tables database split|read more]]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.20|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/38|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W38"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 15:30, 14 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31039826 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-39</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W39"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 23 September 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1790172000 14:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Special:MyLanguage/Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies. [https://phabricator.wikimedia.org/T433363] '''Updates for editors''' * The Growth team tested a new post-edit notice designed to [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#4. Encourage Temporary Accounts to Register|encourage Temporary Account holders to register for a permanent account]]. The new notice replaced multiple dialogs and a simultaneous welcome notification with a single message highlighting the benefits of creating an account. The experiment increased permanent account creation from 1.94% to 3.66%, an 87% relative increase. The change will now be released to all wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T433551] * For Wikipedia editors using the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|"Suggestion mode" Beta Feature]], there is a [[Special:Preferences#mw-input-wpvisualeditor-editcheck-experimental|new opt-in user preference]] for showing "experimental" edit checks and suggestions. These types are listed at [[Special:EditChecks#experimental-checks|Special:EditChecks]], and are intended for early developer-testing and for gathering feedback from experienced users. Administrators can change the [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration|configuration details]] for each suggestion as usual. Administrators can also [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#Experimental Suggestions|use this feature]] to help test their community's ideas for locally created checks and suggestions. Experimental types will have a more distinct visual style later this week. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]]. * The [[m:CEE Technical Village Pump|CEE Technical Village Pump]] has been launched as a space for technical discussions and collaboration among Wikimedia communities in Central and Eastern Europe. * A new tool, [[mw:Special:MyLanguage/Language Onboarding and Development/Starter kit|Starter Kit]], is now available for new and small language Wikipedia communities. It brings together guided tasks, tools, and resources to help communities get started, monitor their progress, and collaborate with the broader Wikimedia community. Starter Kit is hosted on Wikimedia Toolforge and is designed for Wikipedias with fewer than 50,000 articles. Learn more about how Starter Kit works and how communities have been using it in [[diffblog:2026/09/18/introducing-starter-kit-for-new-and-small-language-wikipedias/|this Diff blog post]]. * The Reader Growth team is launching a retest of the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|image carousel experiment]]. The retest will use three new versions of the design, updated based on community feedback. The team will assess results and determine with communities whether or not to proceed with the feature. The experiment will begin the week of September 28 and will run on Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, Farsi, French, German, Indonesian, Japanese, Polish, Portuguese, Spanish, Swedish, and Vietnamese Wikipedias. * After successful rollouts to Arabic, Bengali, Chinese, Czech, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists feature]] from the Reader Experience team will be available to all logged-in users on all Wikipedia wikis starting September 28. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where the mentor status script repeatedly updated mentors’ status even when nothing had changed, creating unnecessary Recent Changes entries, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T436659] '''Updates for technical contributors''' * The <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> list query API, used to retrieve specific details about active or historical abuse filters configured on a wiki, has been updated to support the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>formatversion=2</nowiki></code></bdi> configuration parameter, thereby leading to breaking changes to the API response. All users who maintain user-scripts or other code need to check if they use the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>abusefilters</nowiki></code></bdi> list query API, and respond to any breaking changes. [https://phabricator.wikimedia.org/T435828] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.21|MediaWiki]] '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/39|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W39"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 11:55, 27 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31085309 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-40</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W40"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translations]] are available. '''Updates for editors''' * Users of default skins on desktop and mobile web (Vector 2022 and Minerva respectively) will now be informed if the search suggestions displayed as they type into Search come from page redirects. Previously, users could get confused when the top search suggestions did not match exactly what they had typed. The new redirect notice clarifies that these suggestions are not random, but related to the search. The suggested pages may be redirects to the most relevant destination articles being searched for. [https://phabricator.wikimedia.org/T303013] * Logged-out Wikipedia users on mobile web will begin to see a bookmark button for saving articles to their [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|reading lists]] instead of the current Watchstar button. When clicked, the bookmark button prompts users to log in or create an account to save an article for later. An earlier experiment found that the bookmark icon was four times more likely than the Watchstar button to encourage logged-out users to create an account. This change is part of efforts to encourage more readers to become account holders and use features that help them save and return to content. [https://phabricator.wikimedia.org/T438769] * An experiment will begin on September 29 on Spanish, Arabic, English, and French Wikipedias to simplify the experience users encounter immediately after account creation. The test will explore whether removing friction from the current Welcome Survey helps new users understand what to do next more easily. The experiment will run through the end of October. [https://phabricator.wikimedia.org/T430058] * The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] has put out a call for the community to suggest topics that it should consider and discuss with the Wikimedia Foundation. Editors and technical contributors are invited to add topics to [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council|the council's talk page]]. * Later this week, it will be possible for communities to configure [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit Checks and Suggestions]] so that they are [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Configuration#extraNamespaces|shown within additional namespaces]], such as a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Draft:</nowiki></code></bdi> namespace. [[mw:Talk:VisualEditor/Suggestion Mode|Feedback is welcome]]. * A bug in the [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] is causing the page to fail to load for users that have unseen changes on Wikimedia Commons. Developers are working on a fix. Until then, affected users can follow the workarounds described in the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist#GlobalWatchlist temporarily broken for users with Wikimedia Commons|relevant]] help section. * New magic words <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{CATEGORYSORT:TIMESTAMP}}</nowiki></code></bdi> and <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{{CATEGORYSORT:RTIMESTAMP}}</nowiki></code></bdi> are now available for use. They are able to change the default sorting of categories to be based on timestamp of categorization. [https://phabricator.wikimedia.org/T433768] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where [https://wikistats.wmcloud.org/ Wikistats] for Wikipedias was not reachable has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T435959] '''Updates for technical contributors''' * The datacenter switchover, scheduled on September 23, has been postponed. [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|The equinox exercise]] revealed capacity issues, preventing the switch of all services to the other datacenter. The process has been paused, prioritizing investigating that issue, to ensure that we continue to be able to serve our users reliably. A new exercise will be scheduled. Meanwhile, all traffic and edits continue to work as usual. * On September 23, a power loss briefly affected all wikis, creating intermittent issues on both reading and editing modes. This also affected Gerrit. This is unrelated to the datacenter switchover postponement. [https://www.wikimediastatus.net/incidents/9fm19t8qykk8] * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Produnto|Produnto]] has been deployed to mediawiki.org and [[phab:T421436|some Indic language wikis]]. We want to hear your feedback on this experimental product. Produnto allows users to use Lua modules hosted in [[gitlab:repos/lua|Wikimedia's GitLab]]. It simplifies the sharing of Lua code between wikis. Instead of copying each individual Lua module from one wiki to another, users will be able to easily share packages across all wikis. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.22|MediaWiki]] '''Meetings and events''' * A [[m:Event:Cross-wiki Code Collaboration Workshop|Cross-wiki code collaboration workshop]] will be held online on October 2 at 12:30 UTC, bringing together South Asian technical contributors to learn about Produnto and begin piloting it on Hindi, Punjabi, Odia, Telugu, and Malayalam Wikipedias. Produnto is a package manager for deploying Lua modules hosted on GitLab to Wikimedia wikis, and was recently deployed on some pilot wikis. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/40|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W40"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 10:48, 28 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31092225 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-41</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W41"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * The process for this year’s Community Wishlist [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027#Updated Community Wishlist Process 2027/2028|has been published]], incorporating community feedback. The wish submission process will [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is the deadline for submitting wishes?|end on November 8]]. This year, [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Community Wishlist 2027/Working group|a working group (open for volunteering)]] that includes community members familiar with the technical aspect of our wikis alongside Wikimedia Foundation staff, will take care of the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/FAQ#What is triage?|triage process]]. The triage is expected to be completed by late November. Votes for wishes will start in January. '''Updates for editors''' * Editors using the [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor|visual editor]] will now see a warning when they paste text that is likely to have initially been copied from one of five external generative AI chatbots into Wikipedia. This feature is known as [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check|LLM Paste Check]]. It is a type of [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit Check]] that is community configurable. The check looks for markers in the copied HTML and is not using content watermark detection. Edits will also [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Edit tags|be tagged]] so that patrollers can review them more closely. The feature helps newcomers add content that respects Wikipedia’s policies and makes it easier for experienced editors to identify problematic edits. Communities with local policies about LLM usage can [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/LLM Paste Check#Configuration|adjust the wording and policy that is linked]]. The team [[listarchive:list/translators-l@lists.wikimedia.org/message/EVHKWJ4IERZELMPIWNH3XUVUSQV5KOO4/|apologizes]] that this was rolled out without a delay for translations. * Editors can now easily [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|access the web visual editor directly from the iOS and Android apps]]. When opening the editor, users will be given a choice between visual editing and source editing. If they choose visual editing, they will be sent to a mobile web window in their phone's browser. After completing their edit, a banner will give them the option to return to the app. This enables readers to make quick contributions while casually reading. * Users of the Wikipedia Android and iOS apps will now see a one-time account creation prompt after they have used the app for two consecutive weeks. This prompt explains the benefits of having an account. It is intended to help more casual readers become logged-in users who return to the apps regularly. [https://phabricator.wikimedia.org/T434847] * Editors on [[wmnoc:conf/dblists/group1.dblist|group1 wikis]], including Wikiquote, Wikibooks, Wikiversity, Wikivoyage, and Wikisource, will no longer see notifications on [[mw:Special:MyLanguage/Help:Recent changes|Recent Changes]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help: Watching pages|Watchlist]] when a link to another language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. This change will begin on October 5 at 07:00 UTC as a two-week trial to reduce high-volume, low-value notifications and make important changes easier to identify. Editors who rely on these notifications can read more on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project page]] and share feedback or concerns on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T439415] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where mentors who removed themselves from the mentorship program could still have mentees assigned to them and receive questions, has now been fixed. Mentees will now be reassigned when a mentor leaves the program. [https://phabricator.wikimedia.org/T418194] '''Updates for technical contributors''' * Wikimedia Brasil has published its [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Brasil/Arcabouço de Boas Práticas de Desenvolvimento|Development Best Practices Framework]] (ABPD). It is a guide for staff, contractors and volunteers building technical tools and projects. It covers the project lifecycle, security, accessibility, personal data protection and responsible AI use, and explains how movement-wide guidelines were adapted to a local context. They encourage other affiliates to reuse it and adapt it. Read more in the [[wmfblog:2026/09/26/wikimedia-brasils-development-best-practices-framework-technical-sustainability-as-an-organizational-responsibility|Diff post]]. * A new, canonical base URL for Wikimedia APIs will soon be introduced. The new canonical route follows a <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{projectName}/api/</nowiki></code></bdi> pattern and will act as an alternative path for current REST APIs (for example: <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>{projectName}/w/rest.php/</nowiki></code></bdi>). Both versions will be callable for all existing APIs, but the new structure will be the preferred path for newly created API modules. This change will be non-breaking for most users. The existing pathways will remain available for all existing endpoint requests. However, some endpoints may return URLs following the new pattern in response bodies. Changes will be available on test wiki first, with the rollout expected to cover all wikis by the end of October. [https://phabricator.wikimedia.org/T433535] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.23|MediaWiki]]. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/41|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W41"/> </div> 18:51, 5 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31098825 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Trizek (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> == <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-42</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="technews-2026-W42"/><div class="plainlinks"> Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/42|Translations]] are available. '''Weekly highlight''' * Starting October 13, wikis can change the default pattern for [[:en:Wikipedia:VisualEditor/Named references|auto-generated reference names in VisualEditor]] (currently <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><ref name=":1" /></syntaxhighlight>). They will be able to use human-readable, content-based reference names that are more helpful to contributors using the source editor (e.g. <syntaxhighlight lang="wikitext" inline><ref name="Miller2026-1" /></syntaxhighlight>). VisualEditor reference name patterns can be defined using MediaWiki system messages, JSON, templates and modules ([[:mw:Special:MyLanguage/Help:Cite/VisualEditor reference names|more information]]). Admins can enable these changes via [[Special:CommunityConfiguration/Cite-VisualEditor-Autonames|community configuration]]. This is a [[:m:Special:MyLanguage/Community_Wishlist/W17|community wish]] implemented by [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T436255] * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]] is a new MediaWiki feature that allows editors to reuse references with different details. It will be deployed to English Wikipedia on October 14 and to remaining Wikimedia Foundation wikis by end of October (likely October 21). The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#deployment|FAQ]] lists possible actions to take on your wiki to support the deployment. This is a [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/History|long-standing community wish]] implemented by [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440243][https://phabricator.wikimedia.org/T440304] '''Updates for editors''' * [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools]] will be removing the list view of the Watchlist and defaulting everyone to the changelog view. Previously, there were two versions of how the Watchlist is shown to mobile web users: the list view, where editors could see watched articles in a list format, and the changelog view, where editors could see changes to watched articles in a log format, controlled by a user's Advanced Mobile Control settings. This has created issues for code-base maintenance: two different displays means two sets of code to manage. By defaulting to the changelog view, we are simplifying the codebase and avoiding the likelihood of missing bugs. * The Wikipedia Android app is testing a way to listen to article introductions in the “For you” feed. A text-to-speech model reads the existing article text aloud without rewriting it or adding any content. The 30-day experiment will begin in the Wikipedia Beta app during the third week of September, then move to the regular Wikipedia Android app in October for a limited group of eligible users. A small portion of app users (those with English feeds and at least one topic interest) will have access to the feature. This experiment is part of broader efforts to give app readers options in how they consume content in order to deepen engagement and user retention. [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Listening to Wikipedia/Phase 1|Learn more]] and [[mw:Talk:Readers/Listening to Wikipedia|share feedback]]. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror syntax highlighting]] was [[phab:T288161|enabled]] by default for all logged out and newly registered users on the English Wikipedia on September 14. With no signs of adverse effects, the same change is being proposed to be made globally across all wikis in a few weeks. If you have concerns or feedback, or if your wiki would like to opt out, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror#Enabling CodeMirror by default on all WMF wikis for newbies|please see the help page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440077] * [[d:Wikidata:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|Wikidata mobile statement editing]] of all datatypes will be officially launched on October 13, when it will be removed from Wikidata [[d:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]] and become available to all editors. Users can [[d:Wikidata_talk:Usability_and_usefulness/Item_editing_experience/Mobile_editing_of_statements|report bugs and share feedback]]. * Last week, language link changes were removed from [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] feeds on Wikivoyage, Wikisource, Wikiversity, Wikiquote and Wiktionary. As no adverse effects have been observed, the [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] plans to roll out this change globally to all Wikipedias. This is scheduled for October 13 at 07:00 UTC, after which editors will no longer see when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item. Editors who rely on these notifications can read more on the [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Clearer Wikidata Edit Summaries/Hide Language Link edits|project page]] and share feedback or ask to opt out their wiki on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T440698] * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where accidentally touching the graph while scrolling on the Pageviews tool on mobile could unintentionally zoom in has now been fixed. Click-and-drag zoom is now disabled on touch devices. [https://phabricator.wikimedia.org/T440075] '''Updates for technical contributors''' * There are three major changes coming to dumps: the legacy content dumps [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/xmldatadumps-l@lists.wikimedia.org/thread/E6D5EU4PMSTSOI2J7A46HJ3YW2W554CS/ deprecated in January 2026] will now be sunset, the replacement [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/MediaWiki_Content_File_Exports MediaWiki Content File Exports] will be delayed to implement a “safety buffer”, and they are now also available as 7zip-compressed files. Users will need to switch the URL they download their dump from. For more information, timeline and migration instructions, see [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/Legacy_content_dumps_sunset Legacy content dumps sunset]. * [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.47/wmf.24|MediaWiki]] '''In depth''' * The Wikimedia Foundation discovered unauthorized activity by OpenAI agents on Wikimedia projects, including edits to wikis, attempts to exploit a public note-taking tool, and heavy automated traffic. [[diffblog:2026/10/05/openai-rogue-agent-activities-found-on-wikimedia-projects/|Read the blog post on Diff]] for more details about the activity and the Foundation’s response. '''Meetings and events''' * Save the date for the next Wikimedia Hackathon! We’ll be meeting in lovely Tirana, Albania for the [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia%20Hackathon%202027 2027 Wikimedia Hackathon] from April 9–11, 2027. Scholarship and staff sponsorship applications are currently being [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2027/ accepted through Pretix] and will close on October 30, 2026. General registration will open in January 2027. '''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/42|Translate]]&nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].'' </div><section end="technews-2026-W42"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 07:38, 13 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) <!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31142468 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:STei (WMF)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം --> hg9nwb4x0tu9190jkhts6x663a60poy 0 520323 4675521 4579837 2026-10-12T14:29:41Z Malikaveedu 16584 4675521 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = തിരകൾ എഴുതിയ കവിത | image = തിരകൾ എഴുതിയ കവിത.jpg | caption = | director = [[കെ. ബാലചന്ദർ]] | producer = | writer = | screenplay = [[കെ. ബാലചന്ദർ]] | story = [[കെ. ബാലചന്ദർ]] | dialogue = | starring = [[കമലഹാസൻ]] <br /> [[സരിത (നടി)|സരിത]] <br /> [[മാധവി]] | music = [[എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ]] | cinematography = ബി. എസ്. ലോകനാഥ് | editing = എൻ ആർ കിട്ടു | lyrics = | studio = | distributor = | released = 1980 | country = [[ഇന്ത്യ]] | language = [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുഗു]] <br /> [[മലയാളം]] }} 1980ൽ [[കെ. ബാലചന്ദർ]] സംവിധാനത്തിൽ കഥ തിരക്കഥ, സംഭാഷണം എഴുതി നിർമ്മിച്ച ചലച്ചിത്രമാണ് '''''തിരകൾ എഴുതിയ കവിത'''''. [[കമലഹാസൻ]], [[സരിത (നടി)|സരിത]], [[മാധവി]] തുടങ്ങിയവർ ഈ ചിത്രത്തിലെ പ്രധാനവേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചു. [[എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ]]സംഗീതം പകർന്നു.<ref>{{cite web|url=https://www.malayalachalachithram.com/movie.php?i=1174|title=തിരകൾ എഴുതിയ കവിത|accessdate=28 August 2020|publisher=www.malayalachalachithram.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://malayalasangeetham.info/m.php?5984|title=തിരകൾ എഴുതിയ കവിത|accessdate=28 August 2020|publisher=malayalasangeetham.info|archive-date=2020-08-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20200814000636/https://malayalasangeetham.info/m.php?5984|url-status=dead}}</ref> 1978 ലെ തെലുങ്ക് ചിത്രമായ മാരോ ചരിതയുടെ ഡബ്ബിംഗാണിത്. [[ഏക് ദുജേ കേ ലിയേ]] എന്നായിരുന്നു ചിത്രം ഹിന്ദിയിൽ പുനർനിർമ്മിച്ചത്. == അഭിനേതാക്കൾ== * [[കമലഹാസൻ]] * [[സരിത (നടി)|സരിത]] * [[മാധവി]] == പാട്ടരങ്ങ് == *ഈണം: [[എം.എസ്. വിശ്വനാഥൻ]] == അവലംബം == {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{IMDb title|0154849|തിരകൾ എഴുതിയ കവിത}} [[വർഗ്ഗം:കമൽ ഹാസൻ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1980-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] 2089vdgulu2c3qfrjnl5hqkwend3e4y 0 526596 4675538 4650776 2026-10-12T14:46:42Z Vijayanrajapuram 21314 /* */ 4675538 wikitext text/x-wiki [[File:A. c. kannan Nair.jpg|thumb|[[ഹോസ്ദുർഗ്ഗ്]] എ.സി. കണ്ണൻ നായർ സ്മാരക പാർക്കിലെ എ.സി. കണ്ണൻ നായരുടെ പ്രതിമ. ശിൽപി : ശ്യാമ ശശി]] കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള പഴയകാല [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] പ്രവർത്തകനും [[ഗാന്ധിസം|ഗാന്ധിയനും]] [[ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം|സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനിയുമാണ്]] '''ഏച്ചിക്കാനത്ത് ചിറക്കര കണ്ണൻ നായർ''' എന്ന '''എ.സി. കണ്ണൻ നായർ'''. == ജീവിത രേഖ == [[വടക്കേ മലബാർ|വടക്കേ മലബാറിലെ]] വലിയ ജന്മി തറവാടുകളിൽ ഒന്നായ ഏച്ചിക്കാനം ചിറക്കര തറവാട്ടിൽ വലിയ ചാത്തുക്കുട്ടി നമ്പ്യാരുടെയും ഉണ്ണിനങ്ങ അമ്മയുടെയും മകനായി 1898 ജൂലൈ 8 ന് ജനനം. [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|ഗാന്ധിജിയുടെ]] ആഹ്വാനം ഉൾക്കൊണ്ട് അയിത്തോച്ചാടന പ്രവർത്തനങ്ങളിലും, ഖാദിപ്രസ്ഥാനത്തിലും, മദ്യവർജനത്തിലുമെല്ലാം സജീവമായി പങ്കെടുത്തിരുന്നു.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/kannur/kazhcha/1.3060385|title=സ്വാതന്ത്ര്യം ജന്മസാഫല്യം|access-date=2020-11-16|language=en}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://keralainfo.org/info/4_Panchayats/14_Kasargod/Block_Kanhangad/151_dv_kgd_kanh_ajanur.pdf|title=അജാനൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് വികസനരേഖ|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> അന്നത്തെ പൊതുരീതികളെ വെല്ലുവിളിച്ചുകൊണ്ട്, ഹരിജനങ്ങളെ വീട്ടിനകത്ത് വിളിച്ചുകയറ്റുകയും അവരുടെ കൂടെയിരുന്ന് ഭക്ഷണം കഴിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഒരു ഹരിജൻ ബാലനെ അദ്ദേഹം സ്ഥിരമായി വീട്ടിൽ താമസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. [[വിദ്വാൻ പി. കേളുനായർ|വിദ്വാൻ പി.കേളുനായരും]], കാമ്പ്രത്ത് രാമൻ എഴുത്തച്ചനും ([[മഹാകവി പി.കുഞ്ഞിരാമൻ നായർ|മഹാകവി പി.കുഞ്ഞിരാമൻ നായരുടെ]] അച്ഛൻ), കണ്ണൻ നായരും ചേർന്നാണ് [[കാഞ്ഞങ്ങാട്]] കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി രൂപീകരിക്കുന്നത്.<ref name=":0" /> ഹോംറൂൾ ശാഖ കാഞ്ഞങ്ങാട്ട് സ്ഥാപിക്കുന്നതിനും കണ്ണൻ നായർ നേതൃത്വം നൽകിയിരുന്നു.<ref name=":0" /> 1925 കണ്ണൻ നായരും കെ.ടി.കുഞ്ഞിരാമൻ നമ്പ്യാരും ഭാരവാഹികളായി കാഞ്ഞങ്ങാട്ടെ ആദ്യത്തെ കോൺഗ്രസ്സ് കമ്മിറ്റി നിലവിൽ വന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.kanhangadmunicipality.in/ml/history|title=ചരിത്രം {{!}} Kanhangad Municipality|access-date=2020-11-16|archive-date=2020-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200926031603/http://www.kanhangadmunicipality.in/ml/history|url-status=dead}}</ref> 1927 ൽ [[മദ്രാസ് പ്രവിശ്യ|മദ്രാസിൽ]] നടന്ന [[എ.ഐ.സി.സി.]] സമ്മേളനത്തിൽ [[ഹൊസ്‌ദുർഗ്‍|ഹൊസ്ദുർഗിന്റെ]] പ്രതിനിധിയായി പങ്കെടുത്തിരുന്നു, 1928 ൽ [[പയ്യന്നൂർ|പയ്യന്നൂരിൽ]] നടന്ന സ്റ്റേറ്റ് കോൺഗ്രസ് സമ്മേളനത്തിലും അദ്ദേഹം പങ്കെടുത്തിരുന്നു.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|url=https://www.kasargodvartha.com/2013/01/republic-day-memories.html|title=സ്വാതന്ത്ര്യസമര ചരിത്രത്തിന്റെ മുറിപ്പാടുകൾ ഇനിയും ബാക്കി|access-date=2020-11-16}}</ref> [[File:വിജ്ഞാനദായിനി ദേശീയ വിദ്യാലയം.jpg|thumb|left|വിജ്ഞാനദായിനി ദേശീയ വിദ്യാലയം, ബെള്ളിക്കോത്ത്]] വിദ്വാൻ പി.കേളു നായർ [[വെള്ളിക്കോത്ത്]] സ്ഥാപിച്ച [[വിജ്ഞാനദായിനി ദേശീയ വിദ്യാലയം|വിജ്ഞാനദായിനി ദേശീയ വിദ്യാലയത്തിന്]] വേണ്ട എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ചെയ്തതും 1926 ഏപ്രിൽ 25 ന് ഈ വിദ്യാലയത്തിന്റെ ശിലാസ്ഥാപനം നടത്തിയതും കണ്ണൻ നായരാണ്.<ref name=":1" /> വിജ്ഞാനദായിനിയിൽ ഇംഗ്ലീഷ് അദ്ധ്യാപകനായുംഅദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":0" /> ഇംഗ്ലീഷ് സാഹിത്യകൃതികൾ മലയാളത്തിലേക്ക് വിവർത്തനംചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref name=":0" /> സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിനായി പണം കണ്ടെത്തുന്നതിന് ''ബാലഗോപാലം'' എന്നപേരിൽ ഒരു നാടകം അവതരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":0" /> 1927 ൽ ഗാന്ധിജിയുടെ ഉത്തരമലബാർ സന്ദർശന വേളയിൽ ചെറുവത്തൂർ റെയിൽവെ സ്റ്റേഷനിൽ ഗാന്ധിജിയെ സ്വീകരിക്കാൻപോയ കണ്ണൻ നായർ മംഗളുരു വരെ ഗാന്ധിക്കൊപ്പം യാത്ര ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/kasaragod/news/article-1.3188506|title=ഗാന്ധിജിയുടെ ഓർമ നിറയുമ്പോൾ....|access-date=2020-11-16|language=en}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=":0" /> ഗാന്ധിജിയുടെ അറസ്റ്റിനോട് പ്രതികരിച്ച് നിരാഹാരസമരം നടത്തിയതിന് കണ്ണൻ നായർ [[മംഗളൂരു]] ജയിലിൽ അടക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name=":0" /> [[കണ്ണൂർ|കണ്ണൂരിൽ]] നടന്ന [[സൈമൺ കമ്മീഷൻ]] ബഹിഷ്കരണസമരത്തിലും പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്.<ref name=":0" /> 1963 മാർച്ച് 27 ന് 64 ആം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു. == പുരസ്കാരങ്ങളും അംഗീകാരങ്ങളും == കാഞ്ഞങ്ങാട്, മേലാങ്കോട്ട് എസി കണ്ണൻ നായർ സ്മാരക ഗവ. യുപി സ്‌കൂളിന്റെ പേര് അദ്ദേഹത്തിനോടുള്ള ബഹുമാന സൂചകമായി നൽകപ്പെട്ടതാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://prdlive.kerala.gov.in/news/58400|title=PRD Live - മികവിന്റെ പാതയിൽ മേലാങ്കോട്ട്:സ്‌ക്കൂൾ|access-date=2020-11-16|language=en-US|archive-date=2019-09-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190901084859/http://prdlive.kerala.gov.in/news/58400|url-status=dead}}</ref> തുളുനാട് മാസിക, സാംസ്‌കാരിക പ്രവർത്തനമികവിന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിൽ ''എ.സി.കണ്ണൻ നായർ സ്മാരക അവാർഡ്'' എന്ന പേരിൽ ഒരു പുരസ്കാരം നൽകിവരുന്നുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/kasaragod/malayalam-news/kanjangaadu-malayalam-news-1.1119467|title=വെള്ളിക്കോത്ത് വിഷ്ണുഭട്ടിന് എ.സി.കണ്ണൻ നായർ സ്മാരക അവാർഡ്|access-date=2020-11-16|language=en|archive-date=2016-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20160610122637/http://www.mathrubhumi.com/kasaragod/malayalam-news/kanjangaadu-malayalam-news-1.1119467|url-status=dead}}</ref> ''എ. സി. കണ്ണൻനായർ ഒരു പഠനം'' എന്ന പേരിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവചരിത്രം കേരള ഭഷ ഇൻസ്റ്റിട്ട്യൂട്ട് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite book|url=http://opac.cukerala.ac.in/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=20576|title=എ. സി. കണ്ണൻനായർ ഒരു പഠനം = A. C. Kannan Nair oru padanam|last=കുറുപ്പ്|first=കെ കെ എൻ|last2=Kurup|first2=K. K. N.|date=2008|publisher=Kerala Bhasha Institute|isbn=978-81-7638-694-4|location=Thiruvananthapuram}}</ref> അദേഹത്തിന്റെ ഡയറിക്കുറിപ്പുകൾ [[ഡെൽഹി|ഡൽഹിയിലെ]] ജവാഹർലാൽ മെമ്മോറിയൽ മ്യൂസിയം ആൻഡ് ലൈബ്രറിയിൽ സൂക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=":0" /> == അവലംബം == {{RL}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഗാന്ധിയർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] tkrmcrqhwtrtuwnxycqd92dfrdsldjm 0 531731 4675492 3989146 2026-10-12T13:11:35Z Malikaveedu 16584 4675492 wikitext text/x-wiki {{pp-protected|reason=Arbitration Arab-Israeli conflict|expiry=indefinite|small=yes}}{{Infobox UN resolution|number=181 (II)|organ=GA|date=29 November|year=1947|meeting=128|code=A/RES/181(II)|document=https://undocs.org/A/RES/181(II)|for=33|abstention=10|against=13|result=Adopted|image=UN Palestine Partition Versions 1947.jpg|caption=[[UNSCOP]] (3 September 1947; see green line) and [[Ad Hoc Committee on the Palestinian Question|UN Ad Hoc Committee]] (25 November 1947) partition plans. The UN Ad Hoc Committee proposal was voted on in the resolution.}} ബ്രിട്ടന്റെ [[പലസ്തീൻ മാൻഡേറ്റ്]] അവസാനിപ്പിക്കാനും യഹൂദർക്കായി ഇസ്രയേൽ എന്ന രാഷ്ട്രം രൂപീകരിക്കാനുമായി ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ 181'''(II)''' പ്രമേയത്തിലൂടെ നിർദ്ദേശിച്ച പദ്ധതിയാണ് '''ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭയുടെ പലസ്തീൻ വിഭജന പദ്ധതി'''. 1947 നവംബർ 29 ന് [[ഐക്യരാഷ്ട്ര പൊതുസഭ|യുഎൻ പൊതുസഭ]] '''181 (II) പ്രമേയമായി''' പദ്ധതി അംഗീകരിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://unispal.un.org/DPA/DPR/unispal.nsf/0/7F0AF2BD897689B785256C330061D253|title=A/RES/181(II) of 29 November 1947|publisher=United Nations General Assembly|access-date=2021-01-24|archive-date=2017-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20171010090147/https://unispal.un.org/DPA/DPR/unispal.nsf/0/7F0AF2BD897689B785256C330061D253|url-status=dead}}</ref><ref>[[1947–1949 Palestine war#morris|Morris (2008)]], p.77</ref> പദ്ധതിരേഖയിൽ ബ്രിട്ടീഷ് പിന്മാറ്റത്തിനുള്ള രൂപരേഖ, ജൂത-അറബി രാഷ്ട്രങ്ങൾ തമ്മിലെ അതിരുകൾ, ജറൂസലം നഗരത്തിന്റെ അവസ്ഥ എന്നിവ വിവരിക്കുന്നു. [[സയണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം|സയണിസം]]-അറബ് ദേശീയത എന്നിവ തമ്മിലെ വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ ലഘൂകരിക്കാനും പദ്ധതി ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്.<ref>[[William B. Quandt]], Paul Jabber, Ann Mosely Lesch [https://books.google.com/books?id=gwika-Y-ghwC&pg=PA7 ''The Politics of Palestinian Nationalism,''] University of California Press, 1973 p.7.</ref><ref name="UNGARecommendedboundaries">[https://books.google.com/books?id=hQaDrfuGw1YC&pg=PA78 Part II. – Boundaries recommended in UNGA Res 181] Molinaro, Enrico ''The Holy Places of Jerusalem in Middle East Peace Agreements'' Page 78</ref> 32 ശതമാനം വരുന്ന ജൂതന്മാർക്ക് 56 ശതമാനം ഭൂമി, 68 ശതമാനം അറബികൾക്ക് 42 ശതമാനം ഭൂമി, ജറൂസലമിന്റെ ബഹുസ്വരത സംരക്ഷിക്കാനായി അവിടെ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ഭരണം എന്നിങ്ങനെയാണ് വിഭജന പദ്ധതിയിലൂടെ വിഭാവനം ചെയ്യപ്പെട്ടത്.<ref>{{Cite web|url=http://domino.un.org/unispal.nsf/0/7f0af2bd897689b785256c330061d253|title=A/RES/181(II) of 29 November 1947|access-date=11 January 2012|year=1947|website=domino.un.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20120524094913/http://domino.un.org/unispal.nsf/0/7f0af2bd897689b785256c330061d253|archive-date=24 May 2012}}</ref><ref>Pappe, 2006, p. 35</ref> വിഭജന നിർദ്ദേശത്തെ ജൂതന്മാർ അംഗീകരിച്ചപ്പോൾ<ref>El-Nawawy, 2002, p. 1-2</ref><ref>Morris, 'Righteous Victims ...', 2001, p. 190</ref><ref name="UN">[https://www.un.org/Depts/dpi/palestine/ch2.pdf ''The Question of Palestine'': Brochure DPI/2517/Rev.1: Chapter 2, ''The Plan of Partition and end of the British Mandate'']</ref> തങ്ങളുടെ ഭൂമിയിൽ നടക്കുന്ന ഏകപക്ഷീയമായ ഈ വിഭജനത്തെ അറബികൾ ശക്തമായി എതിർത്തു<ref>Gold, 2007, p. 134</ref>. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെത്തന്നെ ചാർട്ടറിന്റെ 73-ആം അനുച്ഛേദത്തിന്റെ ഭാഗം ''ബി'' പ്രകാരം പലസ്തീന്റെ ഭരണം അവിടത്തെ നിവാസികൾക്ക് ലഭിക്കണമെന്നതായിരുന്നു അറബികളുടെ വാദം. ഇതിൽ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭക്ക് പ്രത്യേക വിഭജനാധികാരമില്ലെന്ന് അവർ വാദിച്ചു.<ref>[http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/History/arab_invasion.html "Arab League Declaration on the Invasion of Palestine, 15 May 1948"], Jewish Virtual Library. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110622082928/http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/History/arab_invasion.html |date=2011-06-22 }}</ref> ==പശ്ചാത്തലം== [[മദ്ധ്യധരണ്യാഴി|മെഡിറ്ററേനിയൻ കടലിനും]] [[ജോർദാൻ നദി|ജോർദാൻ നദിക്കും]] ഇടയിലുള്ള ഭൂമിയിൽ താമസിച്ചിരുന്ന അറബികളും കുടിയേറ്റക്കാരായ ജൂതന്മാരും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ ആരംഭിച്ചിരുന്നു. ഈ ദേശത്തെ ജൂതന്മാർ "ഇസ്രായേൽ ഭൂമി" എന്നും അറബികൾ "ഫലസ്തീൻ" അല്ലെങ്കിൽ "പലസ്തീൻ" എന്നും വിളിക്കുന്നു. യഹൂദമതത്തിന്റെ ഉൽഭവം ഇവിടെയായിരുന്നെങ്കിലും കാലാകാലങ്ങളിൽ വിവിധ വിഭാഗങ്ങൾ പലസ്തീൻ ഭൂമി കീഴടക്കുകയുണ്ടായി. രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[റോമാ സാമ്രാജ്യം]] യഹൂദാധിപത്യത്തെ തകർക്കുകയും, അവരെ പുറത്താക്കുകയും ചെയ്തു. റോമക്കാർ പ്രദേശത്തിന്റെ പേര് പലസ്തീൻ (ഫിലസ്ത്യരുടെ നാട്) എന്നാക്കി മാറ്റി. റോമക്കാർക്ക് ശേഷം [[ബൈസന്റൈൻ സാമ്രാജ്യം|ബൈസാന്റിയൻ സാമ്രാജ്യം]], [[ഉമർ ബിൻ ഖത്താബ്|ഖലീഫ ഉമറിന്റെ]] കാലത്ത് മുസ്‌ലിംകൾ, [[കുരിശുയുദ്ധം|കുരിശുയുദ്ധക്കാർ]], [[മംലൂക്ക് സാമ്രാജ്യം|മംലൂക്കുകൾ]] എന്നിവരിലൂടെ 1881-ൽ [[ഓട്ടൊമൻ സാമ്രാജ്യം|ഉസ്മാനിയാ ഖിലാഫത്തിന്റെ]] കീഴിൽ പലസ്തീൻ പ്രദേശം വന്നു. ===ഒട്ടോമൻ ഭരണത്തിൽ=== 1881-ൽ നേരിട്ട് ഭരണമേറ്റ ഒട്ടോമൻ ഖിലാഫത്തിന്റെ കീഴിൽ നാലര ലക്ഷം അറബികളും 25000 ജൂതന്മാരുമാണ് പലസ്തീനിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്.<ref>[[1947–1949 Palestine war#morris|Morris (2008)]], p. 7</ref> അറബികളിൽ 90% മുസ്‌ലിംകളും ബാക്കി ക്രിസ്ത്യാനികൾ, [[ദുറൂസികൾ|ദ്രൂസുകൾ]] എന്നിവരായിരുന്നു. അറബികൾ സ്വന്തം ഗോത്രതാത്പര്യങ്ങൾക്കപ്പുറം തുർക്കി ഖിലാഫത്തുമായി കാര്യമായ ബന്ധങ്ങൾ പുലർത്തുന്നവരായിരുന്നില്ല. 1915-16-ൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർ കയ്യടക്കുന്നത് വരെ തുർക്കി ഖിലാഫത്തിന്റെ അധീനതയിലായിരുന്നു പലസ്തീൻ. ===ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിൽ=== {{പ്രലേ|പലസ്തീൻ മാൻഡേറ്റ്}} ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തോടെ പലസ്തീൻ ബ്രിട്ടന്റെ അധീനതയിൽ വരികയും, മറ്റു അയൽ രാജ്യങ്ങൾക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടപ്പോഴും പലസ്തീനെ മന:പൂർവ്വം ഒഴിവാക്കുകയും ചെയ്തു. 1917 നവംബറിൽ [[ബാൽഫോർ പ്രഖ്യാപനം|ബാൽഫോർ പ്രഖ്യാപനത്തിലൂടെ]] ബ്രിട്ടൻ ജൂതഗേഹമായി പലസ്തീനെ മാറ്റുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. സയണിസ്റ്റ് ലോബിയുടെ സ്വാധീനഫലമായാണ് ഇതിലേക്ക് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടം ഇങ്ങനെ ചെയ്തത്. യൂറോപ്പിലും മറ്റും ജൂതന്മാർ അനുഭവിച്ച വിവേചനവും ക്രൂരതയും ഇത്തരമൊരു നീക്കത്തിന് ശക്തമായ ന്യായമായി മാറി. [[സൂയസ് കനാൽ|സൂയസ് കനാലിന്റെ]] കാര്യത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷ് താല്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാൻ മേഖലയിലെ ജൂതരാഷ്ട്രം സഹായകമാവുമെന്നും ബ്രിട്ടൻ കണക്കുകൂട്ടി<ref>[[1947–1949 Palestine war#morris|Morris (2008)]], pp. 9–10</ref>. ===ജൂതകുടിയേറ്റം=== 1882 മുതൽ പലസ്തീനിലേക്കുള്ള ജൂതകുടിയേറ്റം ശക്തി പ്രാപിച്ചു വന്നു. യുറോപ്പിലെ ജൂതവിരോധം, റഷ്യയിലെ ജൂതന്മാർക്ക് അനുഭവിക്കേണ്ടി വന്ന ക്രൂരമായ മർദ്ദനങ്ങൾ, [[സയണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം|സയണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ]] സ്വാധീനം എന്നിവ കുടിയേറ്റത്തിന് വേഗം കൂട്ടി. 30,000 ജൂതന്മാർ 1882-1903 കാലയളവിൽ ഒട്ടോമൻ പലസ്തീനിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചു.<ref>[[1947–1949 Palestine war#morris|Morris (2008)]], p. 2</ref>. ആദ്യഘട്ടങ്ങളിൽ കുടിയേറ്റത്തിന് എതിർപ്പുകളൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. സയണിസ്റ്റ് കുടിയേറ്റത്തിന്റെ ആദ്യ രണ്ട് ദശകങ്ങളിൽ ചില ഭൂവുടമകളിൽ നിന്ന് മാത്രമാണ് കുടിയേറ്റത്തിന്റെ ആഘാതങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആശങ്കകളുയർന്നിരുന്നത്.<ref>[[1947–1949 Palestine war#morris|Morris (2008)]], p. 6–7</ref> 1914 ആയതോടെ ജൂത ജനസംഖ്യ 60,000 മുതൽ 85,000 വരെയായി ഉയർത്താൻ സയണിസ്റ്റുകൾക്ക് സാധിച്ചു. ഈ സംഖ്യയിലെ മൂന്നിൽ രണ്ട് പേരും സയണിസ്റ്റുകളായിരുന്നു. നാല്പതോളം പുതിയ താമസകേന്ദ്രങ്ങളിലായിരുന്നു ഇവർ താമസിച്ചുവന്നത്. 1909 മുതൽ ഭൂമിയുടെയും വിഭവങ്ങളുടെയും കാര്യത്തിൽ ജൂതകുടിയേറ്റക്കാരും തദ്ദേശീയ അറബികളും തമ്മിൽ തർക്കങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടുതുടങ്ങി. പുതിയ കുടിയേറ്റങ്ങൾക്കെതിരെ തദ്ദേശീയർ എതിർപ്പ് പ്രകടിപ്പിച്ചുതുടങ്ങി. ''നവകുരിശുയോദ്ധാക്കൾ'' എന്ന് സയണിസ്റ്റ് കുടിയേറ്റക്കാർ വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടു തുടങ്ങി.<ref>[[1947–1949 Palestine war#morris|Morris (2008)]], pp. 7–8</ref> തർക്കങ്ങൾ പലപ്പോഴും സായുധപോരാട്ടങ്ങളിലേക്ക് നീങ്ങിയിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് ജൂതകുടിയേറ്റത്തിന്റെ ശക്തി കൂടിക്കൂടിവന്നു. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന് ശേഷം ചുറ്റുമുള്ള അറബി രാഷ്ട്രങ്ങൾ സ്വാതന്ത്ര്യം നേടി. [[ഈജിപ്റ്റ്‌|ഈജിപ്ത്]], [[സിറിയ]], [[ജോർദാൻ|ജോർദ്ദാൻ]], [[ലെബനാൻ]] എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടു. 1945-ൽ അറബി രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ സംയുക്തസമിതിയായി [[അറബ് ലീഗ്]] രൂപീകൃതമായി. [[ഈജിപ്റ്റ്‌]], [[ഇറാഖ്‌]], [[ലെബനാൻ]], [[സൗദി അറേബ്യ]], [[സിറിയ]], [[ജോർദാൻ|ട്രാൻസ്ജോർഡാൻ]], [[യെമൻ]] എന്നീ രാജ്യങ്ങളായിരുന്നു അറബ് ലീഗ് അംഗങ്ങളായി അന്ന് ഉണ്ടായിരുന്നത്. ==അവലംബം== {{RL}} ==ഗ്രന്ഥസൂചി== *Bregman, Ahron (2002). ''Israel's Wars: A History Since 1947''. London: Routledge. *Arieh L. Avneri (1984). ''The Claim of Dispossession: Jewish Land Settlement and the Arabs, 1878–1948''. Transaction Publishers. *Fischbach, Michael R. (2003). ''Records of Dispossession: Palestinian Refugee Property and the Arab-Israeli Conflict''. [[Columbia University Press]]. *Gelber, Yoav (1997). ''Jewish-Transjordanian Relations: Alliance of Bars Sinister''. London: Routledge. *Khalaf, Issa (1991). ''Politics in Palestine: Arab Factionalism and Social Disintegration,''. [[University at Albany, SUNY]]. *Louis, Wm. Roger (1986). ''The British Empire in the Middle East,: Arab Nationalism, the United States, and Postwar Imperialism''. [[Oxford University Press]]. *[http://school.eb.com/eb/article-45071 "Palestine"]. [[Encyclopædia Britannica]] Online School Edition, 15 May 2006. *Sicker, Martin (1999). ''Reshaping Palestine: From Muhammad Ali to the British Mandate, 1831–1922''. Praeger/Greenwood. *<span id="morris">[[Benny Morris]], ''1948'', Yale University Press, 2008, {{ISBN|978-0-300-12696-9}}</span> 6nz3jq0b6luukrpitqwn55a8r7asttt 4675498 4675492 2026-10-12T13:32:15Z Malikaveedu 16584 4675498 wikitext text/x-wiki {{pp-protected|reason=Arbitration Arab-Israeli conflict|expiry=indefinite|small=yes}}{{Infobox UN resolution|number=181 (II)|organ=GA|date=29 November|year=1947|meeting=128|code=A/RES/181(II)|document=https://undocs.org/A/RES/181(II)|for=33|abstention=10|against=13|result=Adopted|image=UN Palestine Partition Versions 1947.jpg|caption=[[UNSCOP]] (3 September 1947; see green line) and [[Ad Hoc Committee on the Palestinian Question|UN Ad Hoc Committee]] (25 November 1947) partition plans. The UN Ad Hoc Committee proposal was voted on in the resolution.}} ബ്രിട്ടന്റെ [[പലസ്തീൻ മാൻഡേറ്റ്]] അവസാനിപ്പിക്കാനും യഹൂദർക്കായി ഇസ്രയേൽ എന്ന രാഷ്ട്രം രൂപീകരിക്കാനുമായി ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ 181'''(II)''' പ്രമേയത്തിലൂടെ നിർദ്ദേശിച്ച പദ്ധതിയാണ് '''ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭയുടെ പലസ്തീൻ വിഭജന പദ്ധതി'''. 1947 സെപ്റ്റംബർ 3-ന് പലസ്തീനിനായി ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ പ്രത്യേക സമിതി (UNSCOP) തയ്യാറാക്കിയ ഈ പദ്ധതി 1947 നവംബർ 29 ന് [[ഐക്യരാഷ്ട്ര പൊതുസഭ|യുഎൻ പൊതുസഭ]] '''181 (II) പ്രമേയമായി''' പദ്ധതി അംഗീകരിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://unispal.un.org/DPA/DPR/unispal.nsf/0/7F0AF2BD897689B785256C330061D253|title=A/RES/181(II) of 29 November 1947|publisher=United Nations General Assembly|access-date=2021-01-24|archive-date=2017-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20171010090147/https://unispal.un.org/DPA/DPR/unispal.nsf/0/7F0AF2BD897689B785256C330061D253|url-status=dead}}</ref><ref>[[1947–1949 Palestine war#morris|Morris (2008)]], p.77</ref> പദ്ധതിരേഖയിൽ ബ്രിട്ടീഷ് പിന്മാറ്റത്തിനുള്ള രൂപരേഖ, ജൂത-അറബി രാഷ്ട്രങ്ങൾ തമ്മിലെ അതിരുകൾ, ജറൂസലം നഗരത്തിന്റെ അവസ്ഥ എന്നിവ വിവരിക്കുന്നു. [[സയണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം|സയണിസം]]-അറബ് ദേശീയത എന്നിവ തമ്മിലെ വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ ലഘൂകരിക്കാനും പദ്ധതി ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്.<ref>[[William B. Quandt]], Paul Jabber, Ann Mosely Lesch [https://books.google.com/books?id=gwika-Y-ghwC&pg=PA7 ''The Politics of Palestinian Nationalism,''] University of California Press, 1973 p.7.</ref><ref name="UNGARecommendedboundaries">[https://books.google.com/books?id=hQaDrfuGw1YC&pg=PA78 Part II. – Boundaries recommended in UNGA Res 181] Molinaro, Enrico ''The Holy Places of Jerusalem in Middle East Peace Agreements'' Page 78</ref> പ്രമേയത്തോടൊപ്പം ചേർത്തിരുന്ന നാല് ഭാഗങ്ങളുള്ള വിഭജന പദ്ധതിയിൽ മാൻഡേറ്റ് അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും, 1948 ഓഗസ്റ്റ് 1-നകം ബ്രിട്ടീഷ് സായുധ സേനയെ പ്രദേശത്തുനിന്ന് ഘട്ടംഘട്ടമായി പിൻവലിക്കുന്നതിനും, സേനാ പിൻമാറ്റത്തിന് ശേഷം കുറഞ്ഞത് രണ്ട് മാസത്തിനുള്ളിൽ എന്നാൽ 1948 ഒക്ടോബർ 1-ന് ശേഷമല്ലാതെ രൂപംകൊള്ളുന്ന ഇരു രാഷ്ട്രങ്ങളും ജെറുസലേമും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തികൾ നിർണ്ണയിക്കുന്നതിനും ഈ പദ്ധതി വ്യവസ്ഥ ചെയ്തു. 32 ശതമാനം വരുന്ന ജൂതന്മാർക്ക് 15,264 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (56.47%) ഭൂമി, 68 ശതമാനം അറബികൾക്ക് 11,592 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (മാൻഡേറ്റ് പ്രദേശത്തിന്റെ 42.88%) ശതമാനം ഭൂമി, ജെറുസലേം, ബെത്‌ലഹേം, അവയോട് ചേർന്നുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന ബാക്കിയുള്ള 176 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (0.65%) പ്രദേശം ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര മേഖലയായി മാറ്റി ജറൂസലമിന്റെ ബഹുസ്വരത സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ഭരണം എന്നിങ്ങനെയാണ് വിഭജന പദ്ധതിയിലൂടെ വിഭാവനം ചെയ്യപ്പെട്ടത്.<ref>{{Cite web|url=http://domino.un.org/unispal.nsf/0/7f0af2bd897689b785256c330061d253|title=A/RES/181(II) of 29 November 1947|access-date=11 January 2012|year=1947|website=domino.un.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20120524094913/http://domino.un.org/unispal.nsf/0/7f0af2bd897689b785256c330061d253|archive-date=24 May 2012}}</ref><ref>Pappe, 2006, p. 35</ref> നിർദ്ദിഷ്ട രാഷ്ട്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സാമ്പത്തിക സഹകരണം, മതപരവും ന്യൂനപക്ഷപരവുമായ അവകാശങ്ങളുടെ സംരക്ഷണം എന്നിവയും ഈ പദ്ധതിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. വിഭജന നിർദ്ദേശത്തെ ജൂതന്മാർ അംഗീകരിച്ചപ്പോൾ<ref>El-Nawawy, 2002, p. 1-2</ref><ref>Morris, 'Righteous Victims ...', 2001, p. 190</ref><ref name="UN">[https://www.un.org/Depts/dpi/palestine/ch2.pdf ''The Question of Palestine'': Brochure DPI/2517/Rev.1: Chapter 2, ''The Plan of Partition and end of the British Mandate'']</ref> തങ്ങളുടെ ഭൂമിയിൽ നടക്കുന്ന ഏകപക്ഷീയമായ ഈ വിഭജനത്തെ അറബികൾ ശക്തമായി എതിർത്തു<ref>Gold, 2007, p. 134</ref>. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെത്തന്നെ ചാർട്ടറിന്റെ 73-ആം അനുച്ഛേദത്തിന്റെ ഭാഗം ''ബി'' പ്രകാരം പലസ്തീന്റെ ഭരണം അവിടത്തെ നിവാസികൾക്ക് ലഭിക്കണമെന്നതായിരുന്നു അറബികളുടെ വാദം. ഇതിൽ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭക്ക് പ്രത്യേക വിഭജനാധികാരമില്ലെന്ന് അവർ വാദിച്ചു.<ref>[http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/History/arab_invasion.html "Arab League Declaration on the Invasion of Palestine, 15 May 1948"], Jewish Virtual Library. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110622082928/http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/History/arab_invasion.html |date=2011-06-22 }}</ref> ==പശ്ചാത്തലം== [[മദ്ധ്യധരണ്യാഴി|മെഡിറ്ററേനിയൻ കടലിനും]] [[ജോർദാൻ നദി|ജോർദാൻ നദിക്കും]] ഇടയിലുള്ള ഭൂമിയിൽ താമസിച്ചിരുന്ന അറബികളും കുടിയേറ്റക്കാരായ ജൂതന്മാരും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ ആരംഭിച്ചിരുന്നു. ഈ ദേശത്തെ ജൂതന്മാർ "ഇസ്രായേൽ ഭൂമി" എന്നും അറബികൾ "ഫലസ്തീൻ" അല്ലെങ്കിൽ "പലസ്തീൻ" എന്നും വിളിക്കുന്നു. യഹൂദമതത്തിന്റെ ഉൽഭവം ഇവിടെയായിരുന്നെങ്കിലും കാലാകാലങ്ങളിൽ വിവിധ വിഭാഗങ്ങൾ പലസ്തീൻ ഭൂമി കീഴടക്കുകയുണ്ടായി. രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[റോമാ സാമ്രാജ്യം]] യഹൂദാധിപത്യത്തെ തകർക്കുകയും, അവരെ പുറത്താക്കുകയും ചെയ്തു. റോമക്കാർ പ്രദേശത്തിന്റെ പേര് പലസ്തീൻ (ഫിലസ്ത്യരുടെ നാട്) എന്നാക്കി മാറ്റി. റോമക്കാർക്ക് ശേഷം [[ബൈസന്റൈൻ സാമ്രാജ്യം|ബൈസാന്റിയൻ സാമ്രാജ്യം]], [[ഉമർ ബിൻ ഖത്താബ്|ഖലീഫ ഉമറിന്റെ]] കാലത്ത് മുസ്‌ലിംകൾ, [[കുരിശുയുദ്ധം|കുരിശുയുദ്ധക്കാർ]], [[മംലൂക്ക് സാമ്രാജ്യം|മംലൂക്കുകൾ]] എന്നിവരിലൂടെ 1881-ൽ [[ഓട്ടൊമൻ സാമ്രാജ്യം|ഉസ്മാനിയാ ഖിലാഫത്തിന്റെ]] കീഴിൽ പലസ്തീൻ പ്രദേശം വന്നു. ===ഒട്ടോമൻ ഭരണത്തിൽ=== 1881-ൽ നേരിട്ട് ഭരണമേറ്റ ഒട്ടോമൻ ഖിലാഫത്തിന്റെ കീഴിൽ നാലര ലക്ഷം അറബികളും 25000 ജൂതന്മാരുമാണ് പലസ്തീനിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്.<ref>[[1947–1949 Palestine war#morris|Morris (2008)]], p. 7</ref> അറബികളിൽ 90% മുസ്‌ലിംകളും ബാക്കി ക്രിസ്ത്യാനികൾ, [[ദുറൂസികൾ|ദ്രൂസുകൾ]] എന്നിവരായിരുന്നു. അറബികൾ സ്വന്തം ഗോത്രതാത്പര്യങ്ങൾക്കപ്പുറം തുർക്കി ഖിലാഫത്തുമായി കാര്യമായ ബന്ധങ്ങൾ പുലർത്തുന്നവരായിരുന്നില്ല. 1915-16-ൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർ കയ്യടക്കുന്നത് വരെ തുർക്കി ഖിലാഫത്തിന്റെ അധീനതയിലായിരുന്നു പലസ്തീൻ. ===ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിൽ=== {{പ്രലേ|പലസ്തീൻ മാൻഡേറ്റ്}} ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തോടെ പലസ്തീൻ ബ്രിട്ടന്റെ അധീനതയിൽ വരികയും, മറ്റു അയൽ രാജ്യങ്ങൾക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടപ്പോഴും പലസ്തീനെ മന:പൂർവ്വം ഒഴിവാക്കുകയും ചെയ്തു. 1917 നവംബറിൽ [[ബാൽഫോർ പ്രഖ്യാപനം|ബാൽഫോർ പ്രഖ്യാപനത്തിലൂടെ]] ബ്രിട്ടൻ ജൂതഗേഹമായി പലസ്തീനെ മാറ്റുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. സയണിസ്റ്റ് ലോബിയുടെ സ്വാധീനഫലമായാണ് ഇതിലേക്ക് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടം ഇങ്ങനെ ചെയ്തത്. യൂറോപ്പിലും മറ്റും ജൂതന്മാർ അനുഭവിച്ച വിവേചനവും ക്രൂരതയും ഇത്തരമൊരു നീക്കത്തിന് ശക്തമായ ന്യായമായി മാറി. [[സൂയസ് കനാൽ|സൂയസ് കനാലിന്റെ]] കാര്യത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷ് താല്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാൻ മേഖലയിലെ ജൂതരാഷ്ട്രം സഹായകമാവുമെന്നും ബ്രിട്ടൻ കണക്കുകൂട്ടി<ref>[[1947–1949 Palestine war#morris|Morris (2008)]], pp. 9–10</ref>. ===ജൂതകുടിയേറ്റം=== 1882 മുതൽ പലസ്തീനിലേക്കുള്ള ജൂതകുടിയേറ്റം ശക്തി പ്രാപിച്ചു വന്നു. യുറോപ്പിലെ ജൂതവിരോധം, റഷ്യയിലെ ജൂതന്മാർക്ക് അനുഭവിക്കേണ്ടി വന്ന ക്രൂരമായ മർദ്ദനങ്ങൾ, [[സയണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം|സയണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ]] സ്വാധീനം എന്നിവ കുടിയേറ്റത്തിന് വേഗം കൂട്ടി. 30,000 ജൂതന്മാർ 1882-1903 കാലയളവിൽ ഒട്ടോമൻ പലസ്തീനിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചു.<ref>[[1947–1949 Palestine war#morris|Morris (2008)]], p. 2</ref>. ആദ്യഘട്ടങ്ങളിൽ കുടിയേറ്റത്തിന് എതിർപ്പുകളൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. സയണിസ്റ്റ് കുടിയേറ്റത്തിന്റെ ആദ്യ രണ്ട് ദശകങ്ങളിൽ ചില ഭൂവുടമകളിൽ നിന്ന് മാത്രമാണ് കുടിയേറ്റത്തിന്റെ ആഘാതങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആശങ്കകളുയർന്നിരുന്നത്.<ref>[[1947–1949 Palestine war#morris|Morris (2008)]], p. 6–7</ref> 1914 ആയതോടെ ജൂത ജനസംഖ്യ 60,000 മുതൽ 85,000 വരെയായി ഉയർത്താൻ സയണിസ്റ്റുകൾക്ക് സാധിച്ചു. ഈ സംഖ്യയിലെ മൂന്നിൽ രണ്ട് പേരും സയണിസ്റ്റുകളായിരുന്നു. നാല്പതോളം പുതിയ താമസകേന്ദ്രങ്ങളിലായിരുന്നു ഇവർ താമസിച്ചുവന്നത്. 1909 മുതൽ ഭൂമിയുടെയും വിഭവങ്ങളുടെയും കാര്യത്തിൽ ജൂതകുടിയേറ്റക്കാരും തദ്ദേശീയ അറബികളും തമ്മിൽ തർക്കങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടുതുടങ്ങി. പുതിയ കുടിയേറ്റങ്ങൾക്കെതിരെ തദ്ദേശീയർ എതിർപ്പ് പ്രകടിപ്പിച്ചുതുടങ്ങി. ''നവകുരിശുയോദ്ധാക്കൾ'' എന്ന് സയണിസ്റ്റ് കുടിയേറ്റക്കാർ വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടു തുടങ്ങി.<ref>[[1947–1949 Palestine war#morris|Morris (2008)]], pp. 7–8</ref> തർക്കങ്ങൾ പലപ്പോഴും സായുധപോരാട്ടങ്ങളിലേക്ക് നീങ്ങിയിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് ജൂതകുടിയേറ്റത്തിന്റെ ശക്തി കൂടിക്കൂടിവന്നു. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന് ശേഷം ചുറ്റുമുള്ള അറബി രാഷ്ട്രങ്ങൾ സ്വാതന്ത്ര്യം നേടി. [[ഈജിപ്റ്റ്‌|ഈജിപ്ത്]], [[സിറിയ]], [[ജോർദാൻ|ജോർദ്ദാൻ]], [[ലെബനാൻ]] എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടു. 1945-ൽ അറബി രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ സംയുക്തസമിതിയായി [[അറബ് ലീഗ്]] രൂപീകൃതമായി. [[ഈജിപ്റ്റ്‌]], [[ഇറാഖ്‌]], [[ലെബനാൻ]], [[സൗദി അറേബ്യ]], [[സിറിയ]], [[ജോർദാൻ|ട്രാൻസ്ജോർഡാൻ]], [[യെമൻ]] എന്നീ രാജ്യങ്ങളായിരുന്നു അറബ് ലീഗ് അംഗങ്ങളായി അന്ന് ഉണ്ടായിരുന്നത്. ==അവലംബം== {{RL}} ==ഗ്രന്ഥസൂചി== *Bregman, Ahron (2002). ''Israel's Wars: A History Since 1947''. London: Routledge. *Arieh L. Avneri (1984). ''The Claim of Dispossession: Jewish Land Settlement and the Arabs, 1878–1948''. Transaction Publishers. *Fischbach, Michael R. (2003). ''Records of Dispossession: Palestinian Refugee Property and the Arab-Israeli Conflict''. [[Columbia University Press]]. *Gelber, Yoav (1997). ''Jewish-Transjordanian Relations: Alliance of Bars Sinister''. London: Routledge. *Khalaf, Issa (1991). ''Politics in Palestine: Arab Factionalism and Social Disintegration,''. [[University at Albany, SUNY]]. *Louis, Wm. Roger (1986). ''The British Empire in the Middle East,: Arab Nationalism, the United States, and Postwar Imperialism''. [[Oxford University Press]]. *[http://school.eb.com/eb/article-45071 "Palestine"]. [[Encyclopædia Britannica]] Online School Edition, 15 May 2006. *Sicker, Martin (1999). ''Reshaping Palestine: From Muhammad Ali to the British Mandate, 1831–1922''. Praeger/Greenwood. *<span id="morris">[[Benny Morris]], ''1948'', Yale University Press, 2008, {{ISBN|978-0-300-12696-9}}</span> ht3ou7g0kkdsqomjuparoalivn5j8e1 4675503 4675498 2026-10-12T13:47:14Z Malikaveedu 16584 4675503 wikitext text/x-wiki {{pp-protected|reason=Arbitration Arab-Israeli conflict|expiry=indefinite|small=yes}}{{Infobox UN resolution|number=181 (II)|organ=GA|date=29 November|year=1947|meeting=128|code=A/RES/181(II)|document=https://undocs.org/A/RES/181(II)|for=33|abstention=10|against=13|result=Adopted|image=UN Palestine Partition Versions 1947.jpg|caption=[[UNSCOP]] (3 September 1947; see green line) and [[Ad Hoc Committee on the Palestinian Question|UN Ad Hoc Committee]] (25 November 1947) partition plans. The UN Ad Hoc Committee proposal was voted on in the resolution.}} ബ്രിട്ടന്റെ [[പലസ്തീൻ മാൻഡേറ്റ്]] അവസാനിപ്പിക്കാനും യഹൂദർക്കായി ഇസ്രയേൽ എന്ന രാഷ്ട്രം രൂപീകരിക്കാനുമായി ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ 181'''(II)''' പ്രമേയത്തിലൂടെ നിർദ്ദേശിച്ച പദ്ധതിയാണ് '''ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭയുടെ പലസ്തീൻ വിഭജന പദ്ധതി'''. 1947 സെപ്റ്റംബർ 3-ന് പലസ്തീനിനായി ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ പ്രത്യേക സമിതി (UNSCOP) തയ്യാറാക്കിയ ഈ പദ്ധതി 1947 നവംബർ 29 ന് [[ഐക്യരാഷ്ട്ര പൊതുസഭ|യുഎൻ പൊതുസഭ]] '''181 (II) പ്രമേയമായി''' പദ്ധതി അംഗീകരിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://unispal.un.org/DPA/DPR/unispal.nsf/0/7F0AF2BD897689B785256C330061D253|title=A/RES/181(II) of 29 November 1947|publisher=United Nations General Assembly|access-date=2021-01-24|archive-date=2017-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20171010090147/https://unispal.un.org/DPA/DPR/unispal.nsf/0/7F0AF2BD897689B785256C330061D253|url-status=dead}}</ref><ref>[[1947–1949 Palestine war#morris|Morris (2008)]], p.77</ref> പദ്ധതിരേഖയിൽ ബ്രിട്ടീഷ് പിന്മാറ്റത്തിനുള്ള രൂപരേഖ, ജൂത-അറബി രാഷ്ട്രങ്ങൾ തമ്മിലെ അതിരുകൾ, ജറൂസലം നഗരത്തിന്റെ അവസ്ഥ എന്നിവ വിവരിക്കുന്നു. [[സയണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം|സയണിസം]]-അറബ് ദേശീയത എന്നിവ തമ്മിലെ വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ ലഘൂകരിക്കാനും പദ്ധതി ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്.<ref>[[William B. Quandt]], Paul Jabber, Ann Mosely Lesch [https://books.google.com/books?id=gwika-Y-ghwC&pg=PA7 ''The Politics of Palestinian Nationalism,''] University of California Press, 1973 p.7.</ref><ref name="UNGARecommendedboundaries">[https://books.google.com/books?id=hQaDrfuGw1YC&pg=PA78 Part II. – Boundaries recommended in UNGA Res 181] Molinaro, Enrico ''The Holy Places of Jerusalem in Middle East Peace Agreements'' Page 78</ref> പ്രമേയത്തോടൊപ്പം ചേർത്തിരുന്ന നാല് ഭാഗങ്ങളുള്ള വിഭജന പദ്ധതിയിൽ മാൻഡേറ്റ് അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും, 1948 ഓഗസ്റ്റ് 1-നകം ബ്രിട്ടീഷ് സായുധ സേനയെ പ്രദേശത്തുനിന്ന് ഘട്ടംഘട്ടമായി പിൻവലിക്കുന്നതിനും, സേനാ പിൻമാറ്റത്തിന് ശേഷം കുറഞ്ഞത് രണ്ട് മാസത്തിനുള്ളിൽ എന്നാൽ 1948 ഒക്ടോബർ 1-ന് ശേഷമല്ലാതെ രൂപംകൊള്ളുന്ന ഇരു രാഷ്ട്രങ്ങളും ജെറുസലേമും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തികൾ നിർണ്ണയിക്കുന്നതിനും ഈ പദ്ധതി വ്യവസ്ഥ ചെയ്തു. 32 ശതമാനം വരുന്ന ജൂതന്മാർക്ക് 15,264 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (56.47%) ഭൂമി, 68 ശതമാനം അറബികൾക്ക് 11,592 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (മാൻഡേറ്റ് പ്രദേശത്തിന്റെ 42.88%) ശതമാനം ഭൂമി, ജെറുസലേം, ബെത്‌ലഹേം, അവയോട് ചേർന്നുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന ബാക്കിയുള്ള 176 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (0.65%) പ്രദേശം ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര മേഖലയായി മാറ്റി ജറൂസലമിന്റെ ബഹുസ്വരത സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ഭരണം എന്നിങ്ങനെയാണ് വിഭജന പദ്ധതിയിലൂടെ വിഭാവനം ചെയ്യപ്പെട്ടത്.<ref>{{Cite web|url=http://domino.un.org/unispal.nsf/0/7f0af2bd897689b785256c330061d253|title=A/RES/181(II) of 29 November 1947|access-date=11 January 2012|year=1947|website=domino.un.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20120524094913/http://domino.un.org/unispal.nsf/0/7f0af2bd897689b785256c330061d253|archive-date=24 May 2012}}</ref><ref>Pappe, 2006, p. 35</ref> നിർദ്ദിഷ്ട രാഷ്ട്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സാമ്പത്തിക സഹകരണം, മതപരവും ന്യൂനപക്ഷപരവുമായ അവകാശങ്ങളുടെ സംരക്ഷണം എന്നിവയും ഈ പദ്ധതിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. വിഭജന നിർദ്ദേശത്തെ ജൂതന്മാർ അംഗീകരിച്ചപ്പോൾ<ref>El-Nawawy, 2002, p. 1-2</ref><ref>Morris, 'Righteous Victims ...', 2001, p. 190</ref><ref name="UN">[https://www.un.org/Depts/dpi/palestine/ch2.pdf ''The Question of Palestine'': Brochure DPI/2517/Rev.1: Chapter 2, ''The Plan of Partition and end of the British Mandate'']</ref> അറബികൾക്ക് മൂന്നിൽ രണ്ട് ഭൂരിപക്ഷമുണ്ടായിരുന്നതിനും പുറമെ ആ പ്രദേശത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും ഇതിനകം അവരുടെ ഉടമസ്ഥതയിലായിരുന്നതിനാലും അറബ് ഹയർ കമ്മിറ്റിയും അറബ് ലീഗും മറ്റ് അറബ് നേതാക്കളും സർക്കാരുകളും തങ്ങളുടെ ഭൂമിയിൽ നടക്കുന്ന ഏകപക്ഷീയമായ ഈ വിഭജനത്തെ ശക്തമായി എതിർത്തു<ref>Gold, 2007, p. 134</ref><ref name="ER">{{cite book |author=Eugene Rogan |url=https://books.google.com/books?id=LILdBDrm-ksC&q=eugene+rogan+history+of+arabs |title=The Arabs: A History |publisher=Penguin |year=2012 |isbn=978-0-7181-9683-7 |edition=3rd |page=321}}</ref><ref name="Morris2008p66" />. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെത്തന്നെ ചാർട്ടറിന്റെ 73-ആം അനുച്ഛേദത്തിന്റെ ഭാഗം ''ബി'' പ്രകാരം പലസ്തീന്റെ ഭരണം അവിടത്തെ നിവാസികൾക്ക് ലഭിക്കണമെന്നതായിരുന്നു അറബികളുടെ വാദം. ഇതിൽ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭക്ക് പ്രത്യേക വിഭജനാധികാരമില്ലെന്ന് അവർ വാദിച്ചു.<ref>[http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/History/arab_invasion.html "Arab League Declaration on the Invasion of Palestine, 15 May 1948"], Jewish Virtual Library. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110622082928/http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/History/arab_invasion.html |date=2011-06-22 }}</ref> പ്രമേയം നടപ്പിലാക്കുന്നത് തടയാൻ ആവശ്യമായ എല്ലാ നടപടികളും സ്വീകരിക്കാനുള്ള തങ്ങളുടെ തീരുമാനം അവർ പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>{{Cite journal |last1=Perkins |first1=Kenneth J. |last2=Gilbert |first2=Martin |date=1999 |title=Israel: A History |url=http://dx.doi.org/10.2307/120539 |journal=The Journal of Military History |volume=63 |issue=3 |pages=149 |doi=10.2307/120539 |issn=0899-3718 |jstor=120539 |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Citation|last=Best|first=Antony|title=|date=2004|pages=531|chapter=International History of the Twentieth Century and beyond|chapter-url=http://dx.doi.org/10.4324/9781315739717-1|publisher=Routledge|doi=10.4324/9781315739717-1|isbn=978-1-315-73971-7|access-date=29 June 2022|chapter-url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite book |last=Rothrock |first=James |title=Live by the Sword: Israel's Struggle for Existence in the Holy Land |date=2021-10-12 |publisher=WestBow Press |isbn=9781449725198 |location=Bloomington |pages=14}}</ref><ref>Lenczowski, G. (1962). ''The Middle East in World Affairs'' (3rd Edition). Ithaca, NY: Cornell University Press. p. 723</ref> ആ പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കപ്പെട്ടില്ല;<ref name="Galnoor1995" /> പകരം പലസ്തീനിൽ അതിവേഗം ഒരു ആഭ്യന്തരയുദ്ധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടുകയും<ref name="Britannica2002" /> അത് പിന്നീട് ഒരു വലിയ പ്രാദേശിക യുദ്ധമായി മാറുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ, ഇസ്രായേൽ രാഷ്ട്രമായി മാറിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ താമസിച്ചിരുന്ന 85 ശതമാനം പലസ്തീനികൾക്കും അവിടം വിട്ടുപോകേണ്ടി വരികയോ അവർ പുറത്താക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യമുണ്ടായി.<ref>{{Cite book |last=Pappe |first=Ilan |title=The Ethnic Cleansing of Palestine |date=2011 |publisher=Oneworld Publications Limited |isbn=9781780740560 |edition= |pages=213 |language=English}}</ref> ==പശ്ചാത്തലം== [[മദ്ധ്യധരണ്യാഴി|മെഡിറ്ററേനിയൻ കടലിനും]] [[ജോർദാൻ നദി|ജോർദാൻ നദിക്കും]] ഇടയിലുള്ള ഭൂമിയിൽ താമസിച്ചിരുന്ന അറബികളും കുടിയേറ്റക്കാരായ ജൂതന്മാരും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ ആരംഭിച്ചിരുന്നു. ഈ ദേശത്തെ ജൂതന്മാർ "ഇസ്രായേൽ ഭൂമി" എന്നും അറബികൾ "ഫലസ്തീൻ" അല്ലെങ്കിൽ "പലസ്തീൻ" എന്നും വിളിക്കുന്നു. യഹൂദമതത്തിന്റെ ഉൽഭവം ഇവിടെയായിരുന്നെങ്കിലും കാലാകാലങ്ങളിൽ വിവിധ വിഭാഗങ്ങൾ പലസ്തീൻ ഭൂമി കീഴടക്കുകയുണ്ടായി. രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[റോമാ സാമ്രാജ്യം]] യഹൂദാധിപത്യത്തെ തകർക്കുകയും, അവരെ പുറത്താക്കുകയും ചെയ്തു. റോമക്കാർ പ്രദേശത്തിന്റെ പേര് പലസ്തീൻ (ഫിലസ്ത്യരുടെ നാട്) എന്നാക്കി മാറ്റി. റോമക്കാർക്ക് ശേഷം [[ബൈസന്റൈൻ സാമ്രാജ്യം|ബൈസാന്റിയൻ സാമ്രാജ്യം]], [[ഉമർ ബിൻ ഖത്താബ്|ഖലീഫ ഉമറിന്റെ]] കാലത്ത് മുസ്‌ലിംകൾ, [[കുരിശുയുദ്ധം|കുരിശുയുദ്ധക്കാർ]], [[മംലൂക്ക് സാമ്രാജ്യം|മംലൂക്കുകൾ]] എന്നിവരിലൂടെ 1881-ൽ [[ഓട്ടൊമൻ സാമ്രാജ്യം|ഉസ്മാനിയാ ഖിലാഫത്തിന്റെ]] കീഴിൽ പലസ്തീൻ പ്രദേശം വന്നു. ===ഒട്ടോമൻ ഭരണത്തിൽ=== 1881-ൽ നേരിട്ട് ഭരണമേറ്റ ഒട്ടോമൻ ഖിലാഫത്തിന്റെ കീഴിൽ നാലര ലക്ഷം അറബികളും 25000 ജൂതന്മാരുമാണ് പലസ്തീനിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്.<ref>[[1947–1949 Palestine war#morris|Morris (2008)]], p. 7</ref> അറബികളിൽ 90% മുസ്‌ലിംകളും ബാക്കി ക്രിസ്ത്യാനികൾ, [[ദുറൂസികൾ|ദ്രൂസുകൾ]] എന്നിവരായിരുന്നു. അറബികൾ സ്വന്തം ഗോത്രതാത്പര്യങ്ങൾക്കപ്പുറം തുർക്കി ഖിലാഫത്തുമായി കാര്യമായ ബന്ധങ്ങൾ പുലർത്തുന്നവരായിരുന്നില്ല. 1915-16-ൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർ കയ്യടക്കുന്നത് വരെ തുർക്കി ഖിലാഫത്തിന്റെ അധീനതയിലായിരുന്നു പലസ്തീൻ. ===ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിൽ=== {{പ്രലേ|പലസ്തീൻ മാൻഡേറ്റ്}} ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തോടെ പലസ്തീൻ ബ്രിട്ടന്റെ അധീനതയിൽ വരികയും, മറ്റു അയൽ രാജ്യങ്ങൾക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടപ്പോഴും പലസ്തീനെ മന:പൂർവ്വം ഒഴിവാക്കുകയും ചെയ്തു. 1917 നവംബറിൽ [[ബാൽഫോർ പ്രഖ്യാപനം|ബാൽഫോർ പ്രഖ്യാപനത്തിലൂടെ]] ബ്രിട്ടൻ ജൂതഗേഹമായി പലസ്തീനെ മാറ്റുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. സയണിസ്റ്റ് ലോബിയുടെ സ്വാധീനഫലമായാണ് ഇതിലേക്ക് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടം ഇങ്ങനെ ചെയ്തത്. യൂറോപ്പിലും മറ്റും ജൂതന്മാർ അനുഭവിച്ച വിവേചനവും ക്രൂരതയും ഇത്തരമൊരു നീക്കത്തിന് ശക്തമായ ന്യായമായി മാറി. [[സൂയസ് കനാൽ|സൂയസ് കനാലിന്റെ]] കാര്യത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷ് താല്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാൻ മേഖലയിലെ ജൂതരാഷ്ട്രം സഹായകമാവുമെന്നും ബ്രിട്ടൻ കണക്കുകൂട്ടി<ref>[[1947–1949 Palestine war#morris|Morris (2008)]], pp. 9–10</ref>. ===ജൂതകുടിയേറ്റം=== 1882 മുതൽ പലസ്തീനിലേക്കുള്ള ജൂതകുടിയേറ്റം ശക്തി പ്രാപിച്ചു വന്നു. യുറോപ്പിലെ ജൂതവിരോധം, റഷ്യയിലെ ജൂതന്മാർക്ക് അനുഭവിക്കേണ്ടി വന്ന ക്രൂരമായ മർദ്ദനങ്ങൾ, [[സയണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം|സയണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ]] സ്വാധീനം എന്നിവ കുടിയേറ്റത്തിന് വേഗം കൂട്ടി. 30,000 ജൂതന്മാർ 1882-1903 കാലയളവിൽ ഒട്ടോമൻ പലസ്തീനിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചു.<ref>[[1947–1949 Palestine war#morris|Morris (2008)]], p. 2</ref>. ആദ്യഘട്ടങ്ങളിൽ കുടിയേറ്റത്തിന് എതിർപ്പുകളൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. സയണിസ്റ്റ് കുടിയേറ്റത്തിന്റെ ആദ്യ രണ്ട് ദശകങ്ങളിൽ ചില ഭൂവുടമകളിൽ നിന്ന് മാത്രമാണ് കുടിയേറ്റത്തിന്റെ ആഘാതങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആശങ്കകളുയർന്നിരുന്നത്.<ref>[[1947–1949 Palestine war#morris|Morris (2008)]], p. 6–7</ref> 1914 ആയതോടെ ജൂത ജനസംഖ്യ 60,000 മുതൽ 85,000 വരെയായി ഉയർത്താൻ സയണിസ്റ്റുകൾക്ക് സാധിച്ചു. ഈ സംഖ്യയിലെ മൂന്നിൽ രണ്ട് പേരും സയണിസ്റ്റുകളായിരുന്നു. നാല്പതോളം പുതിയ താമസകേന്ദ്രങ്ങളിലായിരുന്നു ഇവർ താമസിച്ചുവന്നത്. 1909 മുതൽ ഭൂമിയുടെയും വിഭവങ്ങളുടെയും കാര്യത്തിൽ ജൂതകുടിയേറ്റക്കാരും തദ്ദേശീയ അറബികളും തമ്മിൽ തർക്കങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടുതുടങ്ങി. പുതിയ കുടിയേറ്റങ്ങൾക്കെതിരെ തദ്ദേശീയർ എതിർപ്പ് പ്രകടിപ്പിച്ചുതുടങ്ങി. ''നവകുരിശുയോദ്ധാക്കൾ'' എന്ന് സയണിസ്റ്റ് കുടിയേറ്റക്കാർ വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടു തുടങ്ങി.<ref>[[1947–1949 Palestine war#morris|Morris (2008)]], pp. 7–8</ref> തർക്കങ്ങൾ പലപ്പോഴും സായുധപോരാട്ടങ്ങളിലേക്ക് നീങ്ങിയിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് ജൂതകുടിയേറ്റത്തിന്റെ ശക്തി കൂടിക്കൂടിവന്നു. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന് ശേഷം ചുറ്റുമുള്ള അറബി രാഷ്ട്രങ്ങൾ സ്വാതന്ത്ര്യം നേടി. [[ഈജിപ്റ്റ്‌|ഈജിപ്ത്]], [[സിറിയ]], [[ജോർദാൻ|ജോർദ്ദാൻ]], [[ലെബനാൻ]] എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടു. 1945-ൽ അറബി രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ സംയുക്തസമിതിയായി [[അറബ് ലീഗ്]] രൂപീകൃതമായി. [[ഈജിപ്റ്റ്‌]], [[ഇറാഖ്‌]], [[ലെബനാൻ]], [[സൗദി അറേബ്യ]], [[സിറിയ]], [[ജോർദാൻ|ട്രാൻസ്ജോർഡാൻ]], [[യെമൻ]] എന്നീ രാജ്യങ്ങളായിരുന്നു അറബ് ലീഗ് അംഗങ്ങളായി അന്ന് ഉണ്ടായിരുന്നത്. ==അവലംബം== {{RL}} ==ഗ്രന്ഥസൂചി== *Bregman, Ahron (2002). ''Israel's Wars: A History Since 1947''. London: Routledge. *Arieh L. Avneri (1984). ''The Claim of Dispossession: Jewish Land Settlement and the Arabs, 1878–1948''. Transaction Publishers. *Fischbach, Michael R. (2003). ''Records of Dispossession: Palestinian Refugee Property and the Arab-Israeli Conflict''. [[Columbia University Press]]. *Gelber, Yoav (1997). ''Jewish-Transjordanian Relations: Alliance of Bars Sinister''. London: Routledge. *Khalaf, Issa (1991). ''Politics in Palestine: Arab Factionalism and Social Disintegration,''. [[University at Albany, SUNY]]. *Louis, Wm. Roger (1986). ''The British Empire in the Middle East,: Arab Nationalism, the United States, and Postwar Imperialism''. [[Oxford University Press]]. *[http://school.eb.com/eb/article-45071 "Palestine"]. [[Encyclopædia Britannica]] Online School Edition, 15 May 2006. *Sicker, Martin (1999). ''Reshaping Palestine: From Muhammad Ali to the British Mandate, 1831–1922''. Praeger/Greenwood. *<span id="morris">[[Benny Morris]], ''1948'', Yale University Press, 2008, {{ISBN|978-0-300-12696-9}}</span> 9c69o3brbfu9xyctimogvkjnlulqroj 4675504 4675503 2026-10-12T13:49:51Z Malikaveedu 16584 4675504 wikitext text/x-wiki {{pp-protected|reason=Arbitration Arab-Israeli conflict|expiry=indefinite|small=yes}}{{Infobox UN resolution|number=181 (II)|organ=GA|date=29 November|year=1947|meeting=128|code=A/RES/181(II)|document=https://undocs.org/A/RES/181(II)|for=33|abstention=10|against=13|result=Adopted|image=UN Palestine Partition Versions 1947.jpg|caption=[[UNSCOP]] (3 September 1947; see green line) and [[Ad Hoc Committee on the Palestinian Question|UN Ad Hoc Committee]] (25 November 1947) partition plans. The UN Ad Hoc Committee proposal was voted on in the resolution.}} ബ്രിട്ടന്റെ [[പലസ്തീൻ മാൻഡേറ്റ്]] അവസാനിപ്പിക്കാനും യഹൂദ ജനതയ്ക്കായി ഇസ്രയേൽ എന്ന രാഷ്ട്രം രൂപീകരിക്കാനുമായി ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ 181'''(II)''' പ്രമേയത്തിലൂടെ നിർദ്ദേശിച്ച പദ്ധതിയാണ് '''ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭയുടെ പലസ്തീൻ വിഭജന പദ്ധതി'''. 1947 സെപ്റ്റംബർ 3-ന് പലസ്തീനിനായി ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ പ്രത്യേക സമിതി (UNSCOP) തയ്യാറാക്കിയ ഈ പദ്ധതി 1947 നവംബർ 29 ന് [[ഐക്യരാഷ്ട്ര പൊതുസഭ|യുഎൻ പൊതുസഭ]] '''181 (II) പ്രമേയമായി''' പദ്ധതി അംഗീകരിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://unispal.un.org/DPA/DPR/unispal.nsf/0/7F0AF2BD897689B785256C330061D253|title=A/RES/181(II) of 29 November 1947|publisher=United Nations General Assembly|access-date=2021-01-24|archive-date=2017-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20171010090147/https://unispal.un.org/DPA/DPR/unispal.nsf/0/7F0AF2BD897689B785256C330061D253|url-status=dead}}</ref><ref>[[1947–1949 Palestine war#morris|Morris (2008)]], p.77</ref> പദ്ധതിരേഖയിൽ ബ്രിട്ടീഷ് പിന്മാറ്റത്തിനുള്ള രൂപരേഖ, ജൂത-അറബി രാഷ്ട്രങ്ങൾ തമ്മിലെ അതിരുകൾ, ജറൂസലം നഗരത്തിന്റെ അവസ്ഥ എന്നിവ വിവരിക്കുന്നു. [[സയണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം|സയണിസം]]-അറബ് ദേശീയത എന്നിവ തമ്മിലെ വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ ലഘൂകരിക്കാനും പദ്ധതി ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്.<ref>[[William B. Quandt]], Paul Jabber, Ann Mosely Lesch [https://books.google.com/books?id=gwika-Y-ghwC&pg=PA7 ''The Politics of Palestinian Nationalism,''] University of California Press, 1973 p.7.</ref><ref name="UNGARecommendedboundaries">[https://books.google.com/books?id=hQaDrfuGw1YC&pg=PA78 Part II. – Boundaries recommended in UNGA Res 181] Molinaro, Enrico ''The Holy Places of Jerusalem in Middle East Peace Agreements'' Page 78</ref> പ്രമേയത്തോടൊപ്പം ചേർത്തിരുന്ന നാല് ഭാഗങ്ങളുള്ള വിഭജന പദ്ധതിയിൽ മാൻഡേറ്റ് അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും, 1948 ഓഗസ്റ്റ് 1-നകം ബ്രിട്ടീഷ് സായുധ സേനയെ പ്രദേശത്തുനിന്ന് ഘട്ടംഘട്ടമായി പിൻവലിക്കുന്നതിനും, സേനാ പിൻമാറ്റത്തിന് ശേഷം കുറഞ്ഞത് രണ്ട് മാസത്തിനുള്ളിൽ എന്നാൽ 1948 ഒക്ടോബർ 1-ന് മുമ്പായി രൂപംകൊള്ളുന്ന ഇരു രാഷ്ട്രങ്ങളും ജെറുസലേം നഗരവും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തികൾ നിർണ്ണയിക്കുന്നതിനും ഈ പദ്ധതി വ്യവസ്ഥ ചെയ്തു. 32 ശതമാനം വരുന്ന ജൂതന്മാർക്ക് 15,264 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (56.47%) ഭൂമി, 68 ശതമാനം അറബികൾക്ക് 11,592 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (മാൻഡേറ്റ് പ്രദേശത്തിന്റെ 42.88%) ശതമാനം ഭൂമി, ജെറുസലേം, ബെത്‌ലഹേം, അവയോട് ചേർന്നുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന ബാക്കിയുള്ള 176 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (0.65%) പ്രദേശം ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര മേഖലയായി മാറ്റി ജറൂസലമിന്റെ ബഹുസ്വരത സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ഭരണം എന്നിങ്ങനെയാണ് വിഭജന പദ്ധതിയിലൂടെ വിഭാവനം ചെയ്യപ്പെട്ടത്.<ref>{{Cite web|url=http://domino.un.org/unispal.nsf/0/7f0af2bd897689b785256c330061d253|title=A/RES/181(II) of 29 November 1947|access-date=11 January 2012|year=1947|website=domino.un.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20120524094913/http://domino.un.org/unispal.nsf/0/7f0af2bd897689b785256c330061d253|archive-date=24 May 2012}}</ref><ref>Pappe, 2006, p. 35</ref> നിർദ്ദിഷ്ട രാഷ്ട്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സാമ്പത്തിക സഹകരണം, മതപരവും ന്യൂനപക്ഷപരവുമായ അവകാശങ്ങളുടെ സംരക്ഷണം എന്നിവയും ഈ പദ്ധതിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. വിഭജന നിർദ്ദേശത്തെ ജൂതന്മാർ അംഗീകരിച്ചപ്പോൾ<ref>El-Nawawy, 2002, p. 1-2</ref><ref>Morris, 'Righteous Victims ...', 2001, p. 190</ref><ref name="UN">[https://www.un.org/Depts/dpi/palestine/ch2.pdf ''The Question of Palestine'': Brochure DPI/2517/Rev.1: Chapter 2, ''The Plan of Partition and end of the British Mandate'']</ref> അറബികൾക്ക് മൂന്നിൽ രണ്ട് ഭൂരിപക്ഷമുണ്ടായിരുന്നതിനും പുറമെ ആ പ്രദേശത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും ഇതിനകം അവരുടെ ഉടമസ്ഥതയിലായിരുന്നതിനാലും അറബ് ഹയർ കമ്മിറ്റിയും അറബ് ലീഗും മറ്റ് അറബ് നേതാക്കളും സർക്കാരുകളും തങ്ങളുടെ ഭൂമിയിൽ നടക്കുന്ന ഏകപക്ഷീയമായ ഈ വിഭജനത്തെ ശക്തമായി എതിർത്തു<ref>Gold, 2007, p. 134</ref><ref name="ER">{{cite book |author=Eugene Rogan |url=https://books.google.com/books?id=LILdBDrm-ksC&q=eugene+rogan+history+of+arabs |title=The Arabs: A History |publisher=Penguin |year=2012 |isbn=978-0-7181-9683-7 |edition=3rd |page=321}}</ref><ref name="Morris2008p66" />. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെത്തന്നെ ചാർട്ടറിന്റെ 73-ആം അനുച്ഛേദത്തിന്റെ ഭാഗം ''ബി'' പ്രകാരം പലസ്തീന്റെ ഭരണം അവിടത്തെ നിവാസികൾക്ക് ലഭിക്കണമെന്നതായിരുന്നു അറബികളുടെ വാദം. ഇതിൽ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭക്ക് പ്രത്യേക വിഭജനാധികാരമില്ലെന്ന് അവർ വാദിച്ചു.<ref>[http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/History/arab_invasion.html "Arab League Declaration on the Invasion of Palestine, 15 May 1948"], Jewish Virtual Library. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110622082928/http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/History/arab_invasion.html |date=2011-06-22 }}</ref> പ്രമേയം നടപ്പിലാക്കുന്നത് തടയാൻ ആവശ്യമായ എല്ലാ നടപടികളും സ്വീകരിക്കാനുള്ള തങ്ങളുടെ തീരുമാനം അവർ പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>{{Cite journal |last1=Perkins |first1=Kenneth J. |last2=Gilbert |first2=Martin |date=1999 |title=Israel: A History |url=http://dx.doi.org/10.2307/120539 |journal=The Journal of Military History |volume=63 |issue=3 |pages=149 |doi=10.2307/120539 |issn=0899-3718 |jstor=120539 |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Citation|last=Best|first=Antony|title=|date=2004|pages=531|chapter=International History of the Twentieth Century and beyond|chapter-url=http://dx.doi.org/10.4324/9781315739717-1|publisher=Routledge|doi=10.4324/9781315739717-1|isbn=978-1-315-73971-7|access-date=29 June 2022|chapter-url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite book |last=Rothrock |first=James |title=Live by the Sword: Israel's Struggle for Existence in the Holy Land |date=2021-10-12 |publisher=WestBow Press |isbn=9781449725198 |location=Bloomington |pages=14}}</ref><ref>Lenczowski, G. (1962). ''The Middle East in World Affairs'' (3rd Edition). Ithaca, NY: Cornell University Press. p. 723</ref> ആ പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കപ്പെട്ടില്ല;<ref name="Galnoor1995" /> പകരം പലസ്തീനിൽ അതിവേഗം ഒരു ആഭ്യന്തരയുദ്ധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടുകയും<ref name="Britannica2002" /> അത് പിന്നീട് ഒരു വലിയ പ്രാദേശിക യുദ്ധമായി മാറുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ, ഇസ്രായേൽ രാഷ്ട്രമായി മാറിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ താമസിച്ചിരുന്ന 85 ശതമാനം പലസ്തീനികൾക്കും അവിടം വിട്ടുപോകേണ്ടി വരികയോ അവർ പുറത്താക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യമുണ്ടായി.<ref>{{Cite book |last=Pappe |first=Ilan |title=The Ethnic Cleansing of Palestine |date=2011 |publisher=Oneworld Publications Limited |isbn=9781780740560 |edition= |pages=213 |language=English}}</ref> ==പശ്ചാത്തലം== [[മദ്ധ്യധരണ്യാഴി|മെഡിറ്ററേനിയൻ കടലിനും]] [[ജോർദാൻ നദി|ജോർദാൻ നദിക്കും]] ഇടയിലുള്ള ഭൂമിയിൽ താമസിച്ചിരുന്ന അറബികളും കുടിയേറ്റക്കാരായ ജൂതന്മാരും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ ആരംഭിച്ചിരുന്നു. ഈ ദേശത്തെ ജൂതന്മാർ "ഇസ്രായേൽ ഭൂമി" എന്നും അറബികൾ "ഫലസ്തീൻ" അല്ലെങ്കിൽ "പലസ്തീൻ" എന്നും വിളിക്കുന്നു. യഹൂദമതത്തിന്റെ ഉൽഭവം ഇവിടെയായിരുന്നെങ്കിലും കാലാകാലങ്ങളിൽ വിവിധ വിഭാഗങ്ങൾ പലസ്തീൻ ഭൂമി കീഴടക്കുകയുണ്ടായി. രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[റോമാ സാമ്രാജ്യം]] യഹൂദാധിപത്യത്തെ തകർക്കുകയും, അവരെ പുറത്താക്കുകയും ചെയ്തു. റോമക്കാർ പ്രദേശത്തിന്റെ പേര് പലസ്തീൻ (ഫിലസ്ത്യരുടെ നാട്) എന്നാക്കി മാറ്റി. റോമക്കാർക്ക് ശേഷം [[ബൈസന്റൈൻ സാമ്രാജ്യം|ബൈസാന്റിയൻ സാമ്രാജ്യം]], [[ഉമർ ബിൻ ഖത്താബ്|ഖലീഫ ഉമറിന്റെ]] കാലത്ത് മുസ്‌ലിംകൾ, [[കുരിശുയുദ്ധം|കുരിശുയുദ്ധക്കാർ]], [[മംലൂക്ക് സാമ്രാജ്യം|മംലൂക്കുകൾ]] എന്നിവരിലൂടെ 1881-ൽ [[ഓട്ടൊമൻ സാമ്രാജ്യം|ഉസ്മാനിയാ ഖിലാഫത്തിന്റെ]] കീഴിൽ പലസ്തീൻ പ്രദേശം വന്നു. ===ഒട്ടോമൻ ഭരണത്തിൽ=== 1881-ൽ നേരിട്ട് ഭരണമേറ്റ ഒട്ടോമൻ ഖിലാഫത്തിന്റെ കീഴിൽ നാലര ലക്ഷം അറബികളും 25000 ജൂതന്മാരുമാണ് പലസ്തീനിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്.<ref>[[1947–1949 Palestine war#morris|Morris (2008)]], p. 7</ref> അറബികളിൽ 90% മുസ്‌ലിംകളും ബാക്കി ക്രിസ്ത്യാനികൾ, [[ദുറൂസികൾ|ദ്രൂസുകൾ]] എന്നിവരായിരുന്നു. അറബികൾ സ്വന്തം ഗോത്രതാത്പര്യങ്ങൾക്കപ്പുറം തുർക്കി ഖിലാഫത്തുമായി കാര്യമായ ബന്ധങ്ങൾ പുലർത്തുന്നവരായിരുന്നില്ല. 1915-16-ൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർ കയ്യടക്കുന്നത് വരെ തുർക്കി ഖിലാഫത്തിന്റെ അധീനതയിലായിരുന്നു പലസ്തീൻ. ===ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിൽ=== {{പ്രലേ|പലസ്തീൻ മാൻഡേറ്റ്}} ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തോടെ പലസ്തീൻ ബ്രിട്ടന്റെ അധീനതയിൽ വരികയും, മറ്റു അയൽ രാജ്യങ്ങൾക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടപ്പോഴും പലസ്തീനെ മന:പൂർവ്വം ഒഴിവാക്കുകയും ചെയ്തു. 1917 നവംബറിൽ [[ബാൽഫോർ പ്രഖ്യാപനം|ബാൽഫോർ പ്രഖ്യാപനത്തിലൂടെ]] ബ്രിട്ടൻ ജൂതഗേഹമായി പലസ്തീനെ മാറ്റുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. സയണിസ്റ്റ് ലോബിയുടെ സ്വാധീനഫലമായാണ് ഇതിലേക്ക് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടം ഇങ്ങനെ ചെയ്തത്. യൂറോപ്പിലും മറ്റും ജൂതന്മാർ അനുഭവിച്ച വിവേചനവും ക്രൂരതയും ഇത്തരമൊരു നീക്കത്തിന് ശക്തമായ ന്യായമായി മാറി. [[സൂയസ് കനാൽ|സൂയസ് കനാലിന്റെ]] കാര്യത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷ് താല്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാൻ മേഖലയിലെ ജൂതരാഷ്ട്രം സഹായകമാവുമെന്നും ബ്രിട്ടൻ കണക്കുകൂട്ടി<ref>[[1947–1949 Palestine war#morris|Morris (2008)]], pp. 9–10</ref>. ===ജൂതകുടിയേറ്റം=== 1882 മുതൽ പലസ്തീനിലേക്കുള്ള ജൂതകുടിയേറ്റം ശക്തി പ്രാപിച്ചു വന്നു. യുറോപ്പിലെ ജൂതവിരോധം, റഷ്യയിലെ ജൂതന്മാർക്ക് അനുഭവിക്കേണ്ടി വന്ന ക്രൂരമായ മർദ്ദനങ്ങൾ, [[സയണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം|സയണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ]] സ്വാധീനം എന്നിവ കുടിയേറ്റത്തിന് വേഗം കൂട്ടി. 30,000 ജൂതന്മാർ 1882-1903 കാലയളവിൽ ഒട്ടോമൻ പലസ്തീനിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചു.<ref>[[1947–1949 Palestine war#morris|Morris (2008)]], p. 2</ref>. ആദ്യഘട്ടങ്ങളിൽ കുടിയേറ്റത്തിന് എതിർപ്പുകളൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. സയണിസ്റ്റ് കുടിയേറ്റത്തിന്റെ ആദ്യ രണ്ട് ദശകങ്ങളിൽ ചില ഭൂവുടമകളിൽ നിന്ന് മാത്രമാണ് കുടിയേറ്റത്തിന്റെ ആഘാതങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആശങ്കകളുയർന്നിരുന്നത്.<ref>[[1947–1949 Palestine war#morris|Morris (2008)]], p. 6–7</ref> 1914 ആയതോടെ ജൂത ജനസംഖ്യ 60,000 മുതൽ 85,000 വരെയായി ഉയർത്താൻ സയണിസ്റ്റുകൾക്ക് സാധിച്ചു. ഈ സംഖ്യയിലെ മൂന്നിൽ രണ്ട് പേരും സയണിസ്റ്റുകളായിരുന്നു. നാല്പതോളം പുതിയ താമസകേന്ദ്രങ്ങളിലായിരുന്നു ഇവർ താമസിച്ചുവന്നത്. 1909 മുതൽ ഭൂമിയുടെയും വിഭവങ്ങളുടെയും കാര്യത്തിൽ ജൂതകുടിയേറ്റക്കാരും തദ്ദേശീയ അറബികളും തമ്മിൽ തർക്കങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടുതുടങ്ങി. പുതിയ കുടിയേറ്റങ്ങൾക്കെതിരെ തദ്ദേശീയർ എതിർപ്പ് പ്രകടിപ്പിച്ചുതുടങ്ങി. ''നവകുരിശുയോദ്ധാക്കൾ'' എന്ന് സയണിസ്റ്റ് കുടിയേറ്റക്കാർ വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടു തുടങ്ങി.<ref>[[1947–1949 Palestine war#morris|Morris (2008)]], pp. 7–8</ref> തർക്കങ്ങൾ പലപ്പോഴും സായുധപോരാട്ടങ്ങളിലേക്ക് നീങ്ങിയിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് ജൂതകുടിയേറ്റത്തിന്റെ ശക്തി കൂടിക്കൂടിവന്നു. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന് ശേഷം ചുറ്റുമുള്ള അറബി രാഷ്ട്രങ്ങൾ സ്വാതന്ത്ര്യം നേടി. [[ഈജിപ്റ്റ്‌|ഈജിപ്ത്]], [[സിറിയ]], [[ജോർദാൻ|ജോർദ്ദാൻ]], [[ലെബനാൻ]] എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടു. 1945-ൽ അറബി രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ സംയുക്തസമിതിയായി [[അറബ് ലീഗ്]] രൂപീകൃതമായി. [[ഈജിപ്റ്റ്‌]], [[ഇറാഖ്‌]], [[ലെബനാൻ]], [[സൗദി അറേബ്യ]], [[സിറിയ]], [[ജോർദാൻ|ട്രാൻസ്ജോർഡാൻ]], [[യെമൻ]] എന്നീ രാജ്യങ്ങളായിരുന്നു അറബ് ലീഗ് അംഗങ്ങളായി അന്ന് ഉണ്ടായിരുന്നത്. ==അവലംബം== {{RL}} ==ഗ്രന്ഥസൂചി== *Bregman, Ahron (2002). ''Israel's Wars: A History Since 1947''. London: Routledge. *Arieh L. Avneri (1984). ''The Claim of Dispossession: Jewish Land Settlement and the Arabs, 1878–1948''. Transaction Publishers. *Fischbach, Michael R. (2003). ''Records of Dispossession: Palestinian Refugee Property and the Arab-Israeli Conflict''. [[Columbia University Press]]. *Gelber, Yoav (1997). ''Jewish-Transjordanian Relations: Alliance of Bars Sinister''. London: Routledge. *Khalaf, Issa (1991). ''Politics in Palestine: Arab Factionalism and Social Disintegration,''. [[University at Albany, SUNY]]. *Louis, Wm. Roger (1986). ''The British Empire in the Middle East,: Arab Nationalism, the United States, and Postwar Imperialism''. [[Oxford University Press]]. *[http://school.eb.com/eb/article-45071 "Palestine"]. [[Encyclopædia Britannica]] Online School Edition, 15 May 2006. *Sicker, Martin (1999). ''Reshaping Palestine: From Muhammad Ali to the British Mandate, 1831–1922''. Praeger/Greenwood. *<span id="morris">[[Benny Morris]], ''1948'', Yale University Press, 2008, {{ISBN|978-0-300-12696-9}}</span> ghzgb4ywk5akusoqagru5ur57xw8wvp 4675516 4675504 2026-10-12T14:15:13Z Malikaveedu 16584 4675516 wikitext text/x-wiki {{pp-protected|reason=Arbitration Arab-Israeli conflict|expiry=indefinite|small=yes}}{{Infobox UN resolution|number=181 (II)|organ=GA|date=29 November|year=1947|meeting=128|code=A/RES/181(II)|document=https://undocs.org/A/RES/181(II)|for=33|abstention=10|against=13|result=Adopted|image=UN Palestine Partition Versions 1947.jpg|caption=[[UNSCOP]] (3 September 1947; see green line) and [[Ad Hoc Committee on the Palestinian Question|UN Ad Hoc Committee]] (25 November 1947) partition plans. The UN Ad Hoc Committee proposal was voted on in the resolution.}} ബ്രിട്ടന്റെ [[പലസ്തീൻ മാൻഡേറ്റ്]] അവസാനിപ്പിക്കാനും യഹൂദ ജനതയ്ക്കായി ഇസ്രയേൽ എന്ന രാഷ്ട്രം രൂപീകരിക്കാനുമായി ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ 181'''(II)''' പ്രമേയത്തിലൂടെ നിർദ്ദേശിച്ച പദ്ധതിയാണ് '''ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭയുടെ പലസ്തീൻ വിഭജന പദ്ധതി'''. 1947 സെപ്റ്റംബർ 3-ന് പലസ്തീനിനായി ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ പ്രത്യേക സമിതി (UNSCOP) തയ്യാറാക്കിയ ഈ പദ്ധതി 1947 നവംബർ 29 ന് [[ഐക്യരാഷ്ട്ര പൊതുസഭ|യുഎൻ പൊതുസഭ]] '''181 (II) പ്രമേയമായി''' പദ്ധതി അംഗീകരിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://unispal.un.org/DPA/DPR/unispal.nsf/0/7F0AF2BD897689B785256C330061D253|title=A/RES/181(II) of 29 November 1947|publisher=United Nations General Assembly|access-date=2021-01-24|archive-date=2017-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20171010090147/https://unispal.un.org/DPA/DPR/unispal.nsf/0/7F0AF2BD897689B785256C330061D253|url-status=dead}}</ref><ref>[[1947–1949 Palestine war#morris|Morris (2008)]], p.77</ref> പദ്ധതിരേഖയിൽ ബ്രിട്ടീഷ് പിന്മാറ്റത്തിനുള്ള രൂപരേഖ, ജൂത-അറബി രാഷ്ട്രങ്ങൾ തമ്മിലെ അതിരുകൾ, ജറൂസലം നഗരത്തിന്റെ അവസ്ഥ എന്നിവ വിവരിക്കുന്നു. [[സയണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം|സയണിസം]]-അറബ് ദേശീയത എന്നിവ തമ്മിലെ വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ ലഘൂകരിക്കാനും പദ്ധതി ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്.<ref>[[William B. Quandt]], Paul Jabber, Ann Mosely Lesch [https://books.google.com/books?id=gwika-Y-ghwC&pg=PA7 ''The Politics of Palestinian Nationalism,''] University of California Press, 1973 p.7.</ref><ref name="UNGARecommendedboundaries">[https://books.google.com/books?id=hQaDrfuGw1YC&pg=PA78 Part II. – Boundaries recommended in UNGA Res 181] Molinaro, Enrico ''The Holy Places of Jerusalem in Middle East Peace Agreements'' Page 78</ref> ഫലസ്തീൻ ദേശീയത, സിയോണിസത്തിന്റെ രൂപത്തിലുള്ള ജൂത ദേശീയത എന്നീ പരസ്പരം മത്സരിക്കുന്ന രണ്ട് പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ വൈരുദ്ധ്യാത്മകമായ ലക്ഷ്യങ്ങളെയും അവകാശവാദങ്ങളെയും കൈകാര്യം ചെയ്യുകയെന്ന ലക്ഷ്യമാണ് ഈ പദ്ധതി വിഭാവനം ചെയ്തത്.<ref>{{Cite book |last1=Quandt |first1=William Baver |url=https://books.google.com/books?id=gwika-Y-ghwC&pg=PA7 |title=The Politics of Palestinian Nationalism |last2=Quandt |first2=William B. |last3=Jabber |first3=Fuad |last4=Jabber |first4=Paul |last5=Lesch |first5=Ann Mosely |date=1973-01-01 |publisher=University of California Press |isbn=978-0-520-02372-7 |pages=7 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Molinaro |first=Enrico |title=Holy Places of Jerusalem in Middle East Peace Agreements: The Conflict Between Global and State Identities |date=2009-04-01 |publisher=[[Liverpool University Press]] |isbn=978-1845193355 |location=Liverpool |pages=78}}</ref> ചർച്ചയുടെ ഘട്ടത്തിൽ ജൂത സംഘടനകൾ UNSCOP-മായി സഹകരിച്ചപ്പോൾ, ഫലസ്തീൻ അറബ് നേതൃത്വം അതിനെ ബഹിഷ്കരിക്കുകയാണുണ്ടായത്.<ref name="UN3" /> യഹൂദ ജനസംഖ്യയുടെ ഇരട്ടിയോളമാണ് ഫലസ്തീൻ അറബികളുണ്ടായിരുന്നതെങ്കിലും ഭൂരിഭാഗം ഭൂമിയും യഹൂദ രാഷ്ട്രത്തിന് അനുവദിച്ചതിനാൽ ഈ പദ്ധതി ഒരു സിയോണിസ്റ്റ് അനുകൂലമ പദ്ധതിയായി അതിനെ എതിർത്തവർ വിലയിരുത്തി.<ref>{{Cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/shared/spl/hi/middle_east/03/v3_ip_timeline/html/1947.stm|title=BBC News|access-date=23 October 2023|website=news.bbc.co.uk}}</ref>{{sfn|Ben-Dror|2007|pp=259–7260|ps=: "The Arabs overwhelmingly rejected UNSCOP’s recommendations. The Arabs’ list of arguments against the majority’s conclusions was indeed a long one. A Palestinian historian summarized it by saying ‘Everything about it was Zionist’. When one takes into consideration the majority’s recommendations and the enthusiasm with which these recommendations were accepted by the Zionist leadership, then one can indeed affirm that claim. UNSCOP recommended an independent Jewish state, although the Arabs firmly objected to the principle of independence for the Jews, and did so in a way very generous to the Jews. More than half of the area of Palestine (62 percent) was allocated to be a Jewish state and the Arab state was supposed to make do with the remaining area, although the Palestinian Arab population numbered as much as twice the Jewish population in the land. The pro-Zionist results from UNSCOP confirmed the Arabs’ basic suspicions towards the committee. Even before the onset of its inquiry in Palestine, argued the Arabs, most of its members took a pro-Zionist stand. In addition, according to the Arabs, the committee’s final object – the partition – was pre-decided by the Americans. According to this opinion, the outcome of the UNSCOP inquiry was a foregone conclusion. This perception, which led the Palestinian Arabs to boycott the committee, is shared by some modern studies as well."}} ഫലസ്തീനിലെ ഭൂരിഭാഗം ജൂതന്മാരും ഈ പദ്ധതിയെ ആവേശത്തോടെ വരവേറ്റെങ്കിലും, 'ജ്യൂയിഷ് ഏജൻസി ഫോർ ഫലസ്തീൻ' ആശങ്കകളോടെയും വിമുഖതയോടെയുമാണ് അത് അംഗീകരിച്ചത്.<ref name="UN2" /><ref>{{Citation|title=International Law and the Arab-Israeli Conflict|date=2022|pages=93–101|editor-last=Sabel|editor-first=Robbie|chapter=The 1947 Partition Plan|chapter-url=https://www.cambridge.org/core/books/international-law-and-the-arabisraeli-conflict/1947-partition-plan/BF9BEE2E6380D9CEAD0C710C6AC51C63|place=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|doi=10.1017/9781108762670.006|isbn=978-1-108-48684-2|access-date=31 October 2023|chapter-url-access=subscription}}</ref> സയണിസ്റ്റ് നേതാക്കൾ, പ്രത്യേകിച്ച് ഡേവിഡ് ബെൻ-ഗുറിയോൺ, ഈ പദ്ധതി അംഗീകരിക്കുന്നതിനെ ഒരു തന്ത്രപരമായ നീക്കമായും, ഭാവിയിൽ മുഴുവൻ പലസ്തീനിലേക്കും തങ്ങളുടെ പ്രദേശം വികസിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു ചവിട്ടുപടിയായും ആണ് കണ്ടത്.<ref name="TEOP" /><ref>Sean F. McMahon, [https://books.google.com/books?id=Xq6MAgAAQBAJ&pg=PA40 ''The Discourse of Palestinian-Israeli Relations''], Routledge 2010 p. 40. "The Zionist movement also accepted the UN partition plan of 1947 tactically. Palumbo notes that “[t]he Zionists accepted this scheme [the UN partition plan] since they hoped to use their state as a base to conquer the whole country.” Similarly, Flapan states that “[Zionist] acceptance of the resolution in no way diminished the belief of all the Zionist parties in their right to the whole of the country [Palestine]”; and that “acceptance of the UN Partition Resolution was an example of Zionist pragmatism par excellence. It was a tactical acceptance, a vital step in the right direction – a springboard for expansion when circumstances proved more judicious.”</ref><ref>{{Cite book |author=Michael Palumbo |url=https://archive.org/details/imperialisraelhi0000palu/page/18/mode/2up |title=Imperial Israel : the history of the occupation of the West Bank and Gaza |date=1990 |publisher=Bloomsbury |isbn=9780747504894 |page=19 |quote=The Zionists accepted this scheme [the UN partition plan] since they hoped to use their state as a base to conquer the whole country}}</ref><ref name="Baruch" /><ref name="myths" /><ref name="Morris2008p75" /> പ്രമേയത്തോടൊപ്പം ചേർത്തിരുന്ന നാല് ഭാഗങ്ങളുള്ള വിഭജന പദ്ധതിയിൽ മാൻഡേറ്റ് അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനും, 1948 ഓഗസ്റ്റ് 1-നകം ബ്രിട്ടീഷ് സായുധ സേനയെ പ്രദേശത്തുനിന്ന് ഘട്ടംഘട്ടമായി പിൻവലിക്കുന്നതിനും, സേനാ പിൻമാറ്റത്തിന് ശേഷം കുറഞ്ഞത് രണ്ട് മാസത്തിനുള്ളിൽ എന്നാൽ 1948 ഒക്ടോബർ 1-ന് മുമ്പായി രൂപംകൊള്ളുന്ന ഇരു രാഷ്ട്രങ്ങളും ജെറുസലേം നഗരവും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തികൾ നിർണ്ണയിക്കുന്നതിനും ഈ പദ്ധതി വ്യവസ്ഥ ചെയ്തു. 32 ശതമാനം വരുന്ന ജൂതന്മാർക്ക് 15,264 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (56.47%) ഭൂമി, 68 ശതമാനം അറബികൾക്ക് 11,592 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (മാൻഡേറ്റ് പ്രദേശത്തിന്റെ 42.88%) ശതമാനം ഭൂമി, ജെറുസലേം, ബെത്‌ലഹേം, അവയോട് ചേർന്നുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന ബാക്കിയുള്ള 176 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ (0.65%) പ്രദേശം ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര മേഖലയായി മാറ്റി ജറൂസലമിന്റെ ബഹുസ്വരത സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ഭരണം എന്നിങ്ങനെയാണ് വിഭജന പദ്ധതിയിലൂടെ വിഭാവനം ചെയ്യപ്പെട്ടത്.<ref>{{Cite web|url=http://domino.un.org/unispal.nsf/0/7f0af2bd897689b785256c330061d253|title=A/RES/181(II) of 29 November 1947|access-date=11 January 2012|year=1947|website=domino.un.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20120524094913/http://domino.un.org/unispal.nsf/0/7f0af2bd897689b785256c330061d253|archive-date=24 May 2012}}</ref><ref>Pappe, 2006, p. 35</ref> നിർദ്ദിഷ്ട രാഷ്ട്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സാമ്പത്തിക സഹകരണം, മതപരവും ന്യൂനപക്ഷപരവുമായ അവകാശങ്ങളുടെ സംരക്ഷണം എന്നിവയും ഈ പദ്ധതിയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. വിഭജന നിർദ്ദേശത്തെ ജൂതന്മാർ അംഗീകരിച്ചപ്പോൾ<ref>El-Nawawy, 2002, p. 1-2</ref><ref>Morris, 'Righteous Victims ...', 2001, p. 190</ref><ref name="UN">[https://www.un.org/Depts/dpi/palestine/ch2.pdf ''The Question of Palestine'': Brochure DPI/2517/Rev.1: Chapter 2, ''The Plan of Partition and end of the British Mandate'']</ref> അറബികൾക്ക് മൂന്നിൽ രണ്ട് ഭൂരിപക്ഷമുണ്ടായിരുന്നതിനും പുറമെ ആ പ്രദേശത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും ഇതിനകം അവരുടെ ഉടമസ്ഥതയിലായിരുന്നതിനാലും അറബ് ഹയർ കമ്മിറ്റിയും അറബ് ലീഗും മറ്റ് അറബ് നേതാക്കളും സർക്കാരുകളും തങ്ങളുടെ ഭൂമിയിൽ നടക്കുന്ന ഏകപക്ഷീയമായ ഈ വിഭജനത്തെ ശക്തമായി എതിർത്തു<ref>Gold, 2007, p. 134</ref><ref name="ER">{{cite book |author=Eugene Rogan |url=https://books.google.com/books?id=LILdBDrm-ksC&q=eugene+rogan+history+of+arabs |title=The Arabs: A History |publisher=Penguin |year=2012 |isbn=978-0-7181-9683-7 |edition=3rd |page=321}}</ref><ref name="Morris2008p66" />. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെത്തന്നെ ചാർട്ടറിന്റെ 73-ആം അനുച്ഛേദത്തിന്റെ ഭാഗം ''ബി'' പ്രകാരം പലസ്തീന്റെ ഭരണം അവിടത്തെ നിവാസികൾക്ക് ലഭിക്കണമെന്നതായിരുന്നു അറബികളുടെ വാദം. ഇതിൽ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭക്ക് പ്രത്യേക വിഭജനാധികാരമില്ലെന്ന് അവർ വാദിച്ചു.<ref>[http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/History/arab_invasion.html "Arab League Declaration on the Invasion of Palestine, 15 May 1948"], Jewish Virtual Library. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110622082928/http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/History/arab_invasion.html |date=2011-06-22 }}</ref> പ്രമേയം നടപ്പിലാക്കുന്നത് തടയാൻ ആവശ്യമായ എല്ലാ നടപടികളും സ്വീകരിക്കാനുള്ള തങ്ങളുടെ തീരുമാനം അവർ പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>{{Cite journal |last1=Perkins |first1=Kenneth J. |last2=Gilbert |first2=Martin |date=1999 |title=Israel: A History |url=http://dx.doi.org/10.2307/120539 |journal=The Journal of Military History |volume=63 |issue=3 |pages=149 |doi=10.2307/120539 |issn=0899-3718 |jstor=120539 |url-access=subscription}}</ref><ref>{{Citation|last=Best|first=Antony|title=|date=2004|pages=531|chapter=International History of the Twentieth Century and beyond|chapter-url=http://dx.doi.org/10.4324/9781315739717-1|publisher=Routledge|doi=10.4324/9781315739717-1|isbn=978-1-315-73971-7|access-date=29 June 2022|chapter-url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite book |last=Rothrock |first=James |title=Live by the Sword: Israel's Struggle for Existence in the Holy Land |date=2021-10-12 |publisher=WestBow Press |isbn=9781449725198 |location=Bloomington |pages=14}}</ref><ref>Lenczowski, G. (1962). ''The Middle East in World Affairs'' (3rd Edition). Ithaca, NY: Cornell University Press. p. 723</ref> ആ പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കപ്പെട്ടില്ല;<ref name="Galnoor1995" /> പകരം പലസ്തീനിൽ അതിവേഗം ഒരു ആഭ്യന്തരയുദ്ധം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടുകയും<ref name="Britannica2002" /> അത് പിന്നീട് ഒരു വലിയ പ്രാദേശിക യുദ്ധമായി മാറുകയും ചെയ്തു. ഒടുവിൽ, ഇസ്രായേൽ രാഷ്ട്രമായി മാറിയ പ്രദേശങ്ങളിൽ താമസിച്ചിരുന്ന 85 ശതമാനം പലസ്തീനികൾക്കും അവിടം വിട്ടുപോകേണ്ടി വരികയോ അവർ പുറത്താക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യമുണ്ടായി.<ref>{{Cite book |last=Pappe |first=Ilan |title=The Ethnic Cleansing of Palestine |date=2011 |publisher=Oneworld Publications Limited |isbn=9781780740560 |edition= |pages=213 |language=English}}</ref> ==പശ്ചാത്തലം== [[മദ്ധ്യധരണ്യാഴി|മെഡിറ്ററേനിയൻ കടലിനും]] [[ജോർദാൻ നദി|ജോർദാൻ നദിക്കും]] ഇടയിലുള്ള ഭൂമിയിൽ താമസിച്ചിരുന്ന അറബികളും കുടിയേറ്റക്കാരായ ജൂതന്മാരും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ ആരംഭിച്ചിരുന്നു. ഈ ദേശത്തെ ജൂതന്മാർ "ഇസ്രായേൽ ഭൂമി" എന്നും അറബികൾ "ഫലസ്തീൻ" അല്ലെങ്കിൽ "പലസ്തീൻ" എന്നും വിളിക്കുന്നു. യഹൂദമതത്തിന്റെ ഉൽഭവം ഇവിടെയായിരുന്നെങ്കിലും കാലാകാലങ്ങളിൽ വിവിധ വിഭാഗങ്ങൾ പലസ്തീൻ ഭൂമി കീഴടക്കുകയുണ്ടായി. രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[റോമാ സാമ്രാജ്യം]] യഹൂദാധിപത്യത്തെ തകർക്കുകയും, അവരെ പുറത്താക്കുകയും ചെയ്തു. റോമക്കാർ പ്രദേശത്തിന്റെ പേര് പലസ്തീൻ (ഫിലസ്ത്യരുടെ നാട്) എന്നാക്കി മാറ്റി. റോമക്കാർക്ക് ശേഷം [[ബൈസന്റൈൻ സാമ്രാജ്യം|ബൈസാന്റിയൻ സാമ്രാജ്യം]], [[ഉമർ ബിൻ ഖത്താബ്|ഖലീഫ ഉമറിന്റെ]] കാലത്ത് മുസ്‌ലിംകൾ, [[കുരിശുയുദ്ധം|കുരിശുയുദ്ധക്കാർ]], [[മംലൂക്ക് സാമ്രാജ്യം|മംലൂക്കുകൾ]] എന്നിവരിലൂടെ 1881-ൽ [[ഓട്ടൊമൻ സാമ്രാജ്യം|ഉസ്മാനിയാ ഖിലാഫത്തിന്റെ]] കീഴിൽ പലസ്തീൻ പ്രദേശം വന്നു. ===ഒട്ടോമൻ ഭരണത്തിൽ=== 1881-ൽ നേരിട്ട് ഭരണമേറ്റ ഒട്ടോമൻ ഖിലാഫത്തിന്റെ കീഴിൽ നാലര ലക്ഷം അറബികളും 25000 ജൂതന്മാരുമാണ് പലസ്തീനിൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്.<ref>[[1947–1949 Palestine war#morris|Morris (2008)]], p. 7</ref> അറബികളിൽ 90% മുസ്‌ലിംകളും ബാക്കി ക്രിസ്ത്യാനികൾ, [[ദുറൂസികൾ|ദ്രൂസുകൾ]] എന്നിവരായിരുന്നു. അറബികൾ സ്വന്തം ഗോത്രതാത്പര്യങ്ങൾക്കപ്പുറം തുർക്കി ഖിലാഫത്തുമായി കാര്യമായ ബന്ധങ്ങൾ പുലർത്തുന്നവരായിരുന്നില്ല. 1915-16-ൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർ കയ്യടക്കുന്നത് വരെ തുർക്കി ഖിലാഫത്തിന്റെ അധീനതയിലായിരുന്നു പലസ്തീൻ. ===ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിൽ=== {{പ്രലേ|പലസ്തീൻ മാൻഡേറ്റ്}} ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തോടെ പലസ്തീൻ ബ്രിട്ടന്റെ അധീനതയിൽ വരികയും, മറ്റു അയൽ രാജ്യങ്ങൾക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം വാഗ്ദാനം ചെയ്യപ്പെട്ടപ്പോഴും പലസ്തീനെ മന:പൂർവ്വം ഒഴിവാക്കുകയും ചെയ്തു. 1917 നവംബറിൽ [[ബാൽഫോർ പ്രഖ്യാപനം|ബാൽഫോർ പ്രഖ്യാപനത്തിലൂടെ]] ബ്രിട്ടൻ ജൂതഗേഹമായി പലസ്തീനെ മാറ്റുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. സയണിസ്റ്റ് ലോബിയുടെ സ്വാധീനഫലമായാണ് ഇതിലേക്ക് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടം ഇങ്ങനെ ചെയ്തത്. യൂറോപ്പിലും മറ്റും ജൂതന്മാർ അനുഭവിച്ച വിവേചനവും ക്രൂരതയും ഇത്തരമൊരു നീക്കത്തിന് ശക്തമായ ന്യായമായി മാറി. [[സൂയസ് കനാൽ|സൂയസ് കനാലിന്റെ]] കാര്യത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷ് താല്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാൻ മേഖലയിലെ ജൂതരാഷ്ട്രം സഹായകമാവുമെന്നും ബ്രിട്ടൻ കണക്കുകൂട്ടി<ref>[[1947–1949 Palestine war#morris|Morris (2008)]], pp. 9–10</ref>. ===ജൂതകുടിയേറ്റം=== 1882 മുതൽ പലസ്തീനിലേക്കുള്ള ജൂതകുടിയേറ്റം ശക്തി പ്രാപിച്ചു വന്നു. യുറോപ്പിലെ ജൂതവിരോധം, റഷ്യയിലെ ജൂതന്മാർക്ക് അനുഭവിക്കേണ്ടി വന്ന ക്രൂരമായ മർദ്ദനങ്ങൾ, [[സയണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം|സയണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ]] സ്വാധീനം എന്നിവ കുടിയേറ്റത്തിന് വേഗം കൂട്ടി. 30,000 ജൂതന്മാർ 1882-1903 കാലയളവിൽ ഒട്ടോമൻ പലസ്തീനിൽ അഭയം പ്രാപിച്ചു.<ref>[[1947–1949 Palestine war#morris|Morris (2008)]], p. 2</ref>. ആദ്യഘട്ടങ്ങളിൽ കുടിയേറ്റത്തിന് എതിർപ്പുകളൊന്നും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. സയണിസ്റ്റ് കുടിയേറ്റത്തിന്റെ ആദ്യ രണ്ട് ദശകങ്ങളിൽ ചില ഭൂവുടമകളിൽ നിന്ന് മാത്രമാണ് കുടിയേറ്റത്തിന്റെ ആഘാതങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആശങ്കകളുയർന്നിരുന്നത്.<ref>[[1947–1949 Palestine war#morris|Morris (2008)]], p. 6–7</ref> 1914 ആയതോടെ ജൂത ജനസംഖ്യ 60,000 മുതൽ 85,000 വരെയായി ഉയർത്താൻ സയണിസ്റ്റുകൾക്ക് സാധിച്ചു. ഈ സംഖ്യയിലെ മൂന്നിൽ രണ്ട് പേരും സയണിസ്റ്റുകളായിരുന്നു. നാല്പതോളം പുതിയ താമസകേന്ദ്രങ്ങളിലായിരുന്നു ഇവർ താമസിച്ചുവന്നത്. 1909 മുതൽ ഭൂമിയുടെയും വിഭവങ്ങളുടെയും കാര്യത്തിൽ ജൂതകുടിയേറ്റക്കാരും തദ്ദേശീയ അറബികളും തമ്മിൽ തർക്കങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടുതുടങ്ങി. പുതിയ കുടിയേറ്റങ്ങൾക്കെതിരെ തദ്ദേശീയർ എതിർപ്പ് പ്രകടിപ്പിച്ചുതുടങ്ങി. ''നവകുരിശുയോദ്ധാക്കൾ'' എന്ന് സയണിസ്റ്റ് കുടിയേറ്റക്കാർ വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടു തുടങ്ങി.<ref>[[1947–1949 Palestine war#morris|Morris (2008)]], pp. 7–8</ref> തർക്കങ്ങൾ പലപ്പോഴും സായുധപോരാട്ടങ്ങളിലേക്ക് നീങ്ങിയിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് ജൂതകുടിയേറ്റത്തിന്റെ ശക്തി കൂടിക്കൂടിവന്നു. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന് ശേഷം ചുറ്റുമുള്ള അറബി രാഷ്ട്രങ്ങൾ സ്വാതന്ത്ര്യം നേടി. [[ഈജിപ്റ്റ്‌|ഈജിപ്ത്]], [[സിറിയ]], [[ജോർദാൻ|ജോർദ്ദാൻ]], [[ലെബനാൻ]] എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടു. 1945-ൽ അറബി രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ സംയുക്തസമിതിയായി [[അറബ് ലീഗ്]] രൂപീകൃതമായി. [[ഈജിപ്റ്റ്‌]], [[ഇറാഖ്‌]], [[ലെബനാൻ]], [[സൗദി അറേബ്യ]], [[സിറിയ]], [[ജോർദാൻ|ട്രാൻസ്ജോർഡാൻ]], [[യെമൻ]] എന്നീ രാജ്യങ്ങളായിരുന്നു അറബ് ലീഗ് അംഗങ്ങളായി അന്ന് ഉണ്ടായിരുന്നത്. ==അവലംബം== {{RL}} ==ഗ്രന്ഥസൂചി== *Bregman, Ahron (2002). ''Israel's Wars: A History Since 1947''. London: Routledge. *Arieh L. Avneri (1984). ''The Claim of Dispossession: Jewish Land Settlement and the Arabs, 1878–1948''. Transaction Publishers. *Fischbach, Michael R. (2003). ''Records of Dispossession: Palestinian Refugee Property and the Arab-Israeli Conflict''. [[Columbia University Press]]. *Gelber, Yoav (1997). ''Jewish-Transjordanian Relations: Alliance of Bars Sinister''. London: Routledge. *Khalaf, Issa (1991). ''Politics in Palestine: Arab Factionalism and Social Disintegration,''. [[University at Albany, SUNY]]. *Louis, Wm. Roger (1986). ''The British Empire in the Middle East,: Arab Nationalism, the United States, and Postwar Imperialism''. [[Oxford University Press]]. *[http://school.eb.com/eb/article-45071 "Palestine"]. [[Encyclopædia Britannica]] Online School Edition, 15 May 2006. *Sicker, Martin (1999). ''Reshaping Palestine: From Muhammad Ali to the British Mandate, 1831–1922''. Praeger/Greenwood. *<span id="morris">[[Benny Morris]], ''1948'', Yale University Press, 2008, {{ISBN|978-0-300-12696-9}}</span> 29ju4gngdukcy8ug72ktjtmy1k8ryop 0 533726 4675747 4545831 2026-10-13T07:43:07Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675747 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox playwright|name=Altaf Mahmud <br> আলতাফ মাহমুদ|period=|influenced=|influences=|children=Shawan Mahmud|partner=|spouse=Sara Ara Mahmud|genre=|citizenship=Bangladesh|image=|nationality=Bangladeshi|occupation=Freedom fighter, composer, cultural activists|death_date=1971|birth_date={{birth date|1933|12|23|df=y}}|pseudonym=|caption=|imagesize=|awards=[[Ekushey Padak]], [[Independence Day Award]]}}'''അല്തഫ് മഹ്മൂദ്''' ( {{Lang-bn|আলতাফ মাহমুদ}} ; 23 ഡിസംബർ 1933 - സെപ്റ്റംബർ 1971) ഒരു സംഗീതജ്ഞൻ, സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകൻ, [[ബംഗ്ലാദേശ് വിമോചനയുദ്ധം|ബംഗ്ലാദേശ് വിമോചന യുദ്ധത്തിലെ]] രക്തസാക്ഷി സ്വാതന്ത്ര്യസമര സേനാനി എന്നീനിലകളിൽ പ്രശസ്തനായിരുന്നു. [[ബംഗാളി ഭാഷാ പ്രസ്ഥാനം|ഭാഷാ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ]] പ്രവർത്തകനും പരിപാടിയുടെ സ്മരണയ്ക്കായി എഴുതിയ പ്രശസ്ത ഗാനം " [[എകുഷേർ ഗാന|അമർ ഭയർ റോക്തെ രംഗാനോ]] " യുടെ സംഗീതസംവിധായകനുമായിരുന്നു. == ആദ്യകാലജീവിതം == അല്തഫ് മഹ്മൂദ് ബെരിസാല് ജില്ലയിലെ ''മുലദി'' താനയിൽ ''പതാർചർ'' ഗ്രാമത്തിൽ ജനിച്ചു. ബാരിസാൽ സില്ല സ്കൂളിൽ നിന്ന് മെട്രിക്കുലേഷൻ പൂർത്തിയാക്കി. കൊൽക്കത്ത ആർട്സ് സ്കൂളിൽ പെയിന്റിംഗ് പഠിക്കാൻ [[കൊൽക്കത്ത|കൊൽക്കത്തയിലേക്ക്]] പോകുന്നതിനുമുമ്പ് മഹ്മൂദിനെ ബിഎം കോളേജിൽ ചേർത്തു. <ref name="Banglapedia">{{Cite book|title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh|last=Khan|first=Mobarak Hossain|publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]]|year=2012|editor-last=Islam|editor-first=Sirajul|editor-link=Sirajul Islam|edition=Second|chapter=Mahmud, Shaheed Altaf|editor-last2=Jamal|editor-first2=Ahmed A.|chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Mahmud,_Shaheed_Altaf|archive-url=https://web.archive.org/web/20210410053142/http://en.banglapedia.org/index.php?title=Mahmud,_Shaheed_Altaf|archive-date=2021-04-10|access-date=2021-02-22|url-status=dead}}</ref> സ്കൂൾ കുട്ടിയായിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ മഹ്മൂദ് പാടാൻ തുടങ്ങി. പ്രശസ്ത വയലിൻ വാദകൻ സുരേൻ റോയിയിൽ നിന്നാണ് അദ്ദേഹം ആദ്യമായി സംഗീതം പഠിച്ചത്. ഗണ സംഗിത് (ആളുകളുടെ ഗാനം) ആലപിക്കാൻ അദ്ദേഹം പഠിച്ചു, അത് അക്കാലത്ത് അദ്ദേഹത്തിന് ജനപ്രീതി നേടി. == പ്രൊഫഷണൽ കരിയർ == അൽതാഫ് മഹ്മൂദ് 1950 ൽ ധാക്കയിലെത്തി ധുമകേതു ശിൽപി സംഘത്തിൽ (ധൂംകെട്ടു ഷില്പി ഷോങ്ഘൊ) ചേർന്നു. പിന്നീട് സ്ഥാപനത്തിന്റെ സംഗീത സംവിധായകനായി. 1956 ൽ വിയന്ന സമാധാന സമ്മേളനത്തിലേക്ക് മഹ്മൂദിനെ ക്ഷണിച്ചു. കറാച്ചിയിൽ നിന്ന് പാസ്‌പോർട്ട് സർക്കാർ കണ്ടുകെട്ടിയതിനാൽ അദ്ദേഹത്തിന് പങ്കെടുക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. 1963 വരെ അവിടെ താമസിച്ച അദ്ദേഹം ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തിന്റെ താലിം ഉസ്താദ് അബ്ദുൽ കാദർ ഖാനിലേക്ക് എടുക്കപ്പെട്ടു.. നൃത്ത സംവിധായകൻ ഘനശ്യാം, സംഗീത സംവിധായകൻ ഡെബു ഭട്ടാചാര്യ എന്നിവരുമായും അദ്ദേഹം ബന്ധപ്പെട്ടു. കറാച്ചിയിൽ നിന്ന് ധാക്കയിലേക്ക് മടങ്ങിയ ശേഷം മഹ്മൂദ് 19 വ്യത്യസ്ത ചിത്രങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. പ്രശസ്ത ജിബോൺ തെക് നേയയ്‌ക്കൊപ്പം കൈസ് കഹു, കാർ ബാവു, തൻഹ തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. രാഷ്ട്രീയവുമായും വിവിധ സാംസ്കാരിക സംഘടനകളുമായും അദ്ദേഹം ബന്ധം പുലർത്തി. സംഗീതത്തിലെ കഴിവ് കൂടാതെ, ചിത്രകലയിലും മഹ്മൂദ് നിപുണനായിരുന്നു. == ഭാഷാപ്രസ്ഥാനവും വിമോചനസമരവും == [[ബംഗാളി ഭാഷാ പ്രസ്ഥാനം|ഭാഷാ പ്രസ്ഥാനത്തിലെ]] പ്രവർത്തകരെ പ്രചോദിപ്പിക്കുന്നതിനായി 1950 ൽ അദ്ദേഹം പലയിടത്തും ''ഗോണോഷൊങ്ഗീത് (ഗണസംഗീതം)'' പാടി. ആലാപനത്തോടൊപ്പം മഹ്മൂദ് പ്രസ്ഥാനത്തെ പിന്തുണച്ചു. 1969 ൽ സഹീർ റൈഹാന്റെ ''ജിബോൺ തെകെ നയ'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ ''അമർ ഭയർ റോക്തെ രംഗാനോ'' എന്ന ഗാനത്തിന് അദ്ദേഹം സംഗീതം നൽകി. 1971 ൽ ബംഗ്ലാദേശ് വിമോചന യുദ്ധത്തിൽ അൽതാഫ് മഹ്മൂദ് പങ്കെടുത്തു. സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികൾക്കായി അദ്ദേഹം തന്റെ വീടിനുള്ളിൽ ഒരു രഹസ്യ ക്യാമ്പ് സൃഷ്ടിച്ചു. ഈ ക്യാമ്പിന്റെ സ്ഥാനം വെളിപ്പെടുത്തിയപ്പോൾ 1971 ഓഗസ്റ്റ് 30 ന് പാകിസ്ഥാൻ സൈന്യം അദ്ദേഹത്തെ പിടികൂടി. മഹ്മൂദിനെ അവർ പീഡിപ്പിച്ചു, ഷാഫി ഇമാം റൂമിയെപ്പോലുള്ള നിരവധി ഗറില്ലാ പോരാളികളെയും അന്ന് പാകിസ്ഥാൻ സൈന്യം പിടികൂടി. ഈ സംഭവത്തിൽ മഹ്മൂദിനെയും മറ്റ് നിരവധി പോരാളികളെയും പിടികൂടി കൊലപ്പെടുത്തി. <ref>Ahmed, Monwar, Bhasha Andoloner Pramanno Dolil, Agamee Prokashani, pp.111</ref> സ്വാദിൻ ബംഗ്ലാ ബെതാർ കേന്ദ്രത്തിൽ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത അദ്ദേഹത്തിന്റെ ദേശസ്നേഹ ഗാനങ്ങൾ യുദ്ധസമയത്ത് സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനികൾക്ക് പ്രചോദനമായി. == അവാർഡുകൾ == * എകുഷെ പഡക് (1977) <ref name="Banglapedia"/> * സ്വാതന്ത്ര്യദിന അവാർഡ് (2004) == അൽതാഫ് മഹ്മൂദിനെ കൊലപ്പെടുത്തിയ വിധി == വിമോചന യുദ്ധവേളയിൽ ധാക്കയിലെ നഖൽപാറയിൽ സ്ഥാപിച്ച സൈനിക ക്യാമ്പിൽ 2013 ജൂലൈ 18 ന് അലി അഹ്‌സൻ മുഹമ്മദ് മൊജാഹിദ് കുറ്റക്കാരനാണെന്ന് കണ്ടെത്തി. ബാദി, ജുവൽ, ആസാദ്, അൽതാഫ് മഹ്മൂദ് എന്നിവരോടൊപ്പം റൂമിയെ കൊലപ്പെടുത്തിയെന്ന കുറ്റത്തിന് ജീവപര്യന്തം തടവ് ലഭിച്ചു.. == പുറംകണ്ണികൾ == * [http://shahidaltafmahmud.com ഷാഹിദ് അൽതാഫ് മഹ്മൂദ്] == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:20-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഗായകർ]] [[വർഗ്ഗം:സ്വാതന്ത്ര്യദിന അവാർഡ് ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കൊൽക്കത്ത സർവകലാശാലയിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]] [[വർഗ്ഗം:1971-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1933-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സംഗീതജ്ഞർ ഭാഷ തിരിച്ച്]] ed5my3g07trsyu8lznzh9crjvll2qmk 0 535190 4675715 4052890 2026-10-13T05:11:56Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675715 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Arvind Vegda}} {{Infobox person | name = അരവിന്ദ് വെഗ്‌ഡ | image = | image_size = | caption = | native_name = | native_name_lang = | birth_name = | birth_date = <!--Must be attributed to a reliable published source with an established reputation for fact-checking. No blogs. No IMDb. No public records. See WP:BLPPRIVACY--> | birth_place = [[അഹമ്മദാബാദ്]], [[ഗുജറാത്ത്]], [[ഇന്ത്യ]] | nationality = ഇന്ത്യൻ | occupation = {{hlist|Musician|singer}} | years_active = | known_for = ഗുജറാത്തി നാടോടി സംഗീതം | spouse = ആരതി വെഗ്‌ഡ | children = | relatives = }} [[ഇന്ത്യ]]യിലെ ഗുജറാത്തിൽ നിന്നുള്ള [[ഗുജറാത്തി]] നാടോടി ഗായകനാണ് '''അരവിന്ദ് വെഗ്‌ഡ.''' <ref name=itvn>{{cite web|url=http://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood/bigg-boss-contestant-no-14-arvind-vegda-24544.html|title=Bigg Boss Contestant No 14 Arvind Vegda - IndiaTV News|work=India TV News|accessdate=15 November 2015}}</ref> 2015 ൽ റിയാലിറ്റി ടെലിവിഷൻ ഷോ [[Bigg Boss (Hindi season 9)|ബിഗ് ബോസ് 9]] ൽ മത്സരാർത്ഥിയായിരുന്നു. == ആദ്യകാലജീവിതം == അരവിന്ദ് വെഗ്‌ഡ 1974 ഒക്ടോബർ 5 ന് അഹമ്മദാബാദിൽ ജനിച്ചു. വിദ്യാനഗർ ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്ന് സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. നാടകത്തിൽ ഡിപ്ലോമയിൽ ചേർന്നെങ്കിലും വാണിജ്യത്തിനായി അദ്ദേഹം അതുപേക്ഷിച്ചു. നവഗുജറാത്ത് കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ വെഗ്‌ഡ ഒരു എയർ കണ്ടീഷനിംഗ് സ്ഥാപനത്തിന്റെ മാർക്കറ്റിംഗ് ഏജന്റായി ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ആരംഭിച്ചു. മാർക്കറ്റിംഗിൽ പന്ത്രണ്ട് വർഷം ജോലി ചെയ്ത ശേഷം ഇന്ത്യൻ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഹീറ്റിംഗ് ആൻഡ് റഫ്രിജറേറ്റിംഗ് എയർ കണ്ടീഷനിംഗ് എഞ്ചിനീയർമാരുടെ പ്രസിഡന്റായി. <ref name="Adhyaru-Majithia 2013">{{cite web | last=Adhyaru-Majithia | first=Priya | title=Oppa Bhai-Bhai Style!: Funny, Flamboyant and Famous, That Is Arvind Vegda for You. Credited with Bringing Together Various Folk Tunes of Gujarat and Helping Rediscover Others, Vegda Tells Priya Adhyaru-Majithia How He Earned the Title of King of Desi Rock N' Roll | website=DNA {{Subscription required|via=HighBeam}} | date=3 March 2013 | url=https://www.highbeam.com/doc/1P3-2905920651.html | archive-url=https://web.archive.org/web/20160410071714/https://www.highbeam.com/doc/1P3-2905920651.html | url-status=dead | archive-date=10 April 2016 | accessdate=5 January 2016 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160410071714/https://www.highbeam.com/doc/1P3-2905920651.html |date=2016-04-10 }}</ref> == കരിയർ == അരവിന്ദ് വെഗ്‌ദയ്ക്ക് സംഗീതത്തിൽ ഔപചാരിക പരിശീലനം ലഭിച്ചിരുന്നില്ല. നരേന്ദ്ര റാവുവിന്റെ കീഴിൽ ഹാർമോണിയം പഠിക്കാൻ തുടങ്ങിയ അദ്ദേഹം പിന്നീട് 2002 ൽ ഒരു ഓർക്കസ്ട്ര രൂപീകരിച്ചു. നവരാത്രി വേദികളിൽ അവർ പ്രകടനം തുടങ്ങി. 2006 ൽ, മനീരാജ് ബറോട്ടിന്റെ പെട്ടെന്നുള്ള മരണത്തെത്തുടർന്ന് അഹമ്മദാബാദിലെ നവരാത്രി ഗർബയിൽ അവതരിപ്പിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ ക്ഷണിച്ചു. അവിടെ ആദ്യമായി "ഭായ് ഭായ്" എന്ന ട്രാക്ക് അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ചു. <ref name="Adhyaru-Majithia 2013"/> യൂട്യൂബിൽ 1 ദശലക്ഷത്തിലധികം ഹിറ്റുകൾ <ref>https://www.youtube.com/watch?v=_8FgTYbmGnM</ref> നേടിയ "ഭായ് ഭായ്" എന്ന ട്രാക്കിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രശസ്തി ഉയർന്നത്.<ref name="Adhyaru-Majithia 2013"/><ref name="vb">{{cite web | title=Samarjitsinh Renews BJP Membership in Baroda: Bhai Bhai Singer Arvind Vegda, Many Sadhus Also Join Saffron Party | website=DNA {{Subscription required|via=HighBeam}} | date=15 November 2014 | url=https://www.highbeam.com/doc/1P3-3496007211.html | archive-url=https://web.archive.org/web/20160505155330/https://www.highbeam.com/doc/1P3-3496007211.html | url-status=dead | archive-date=5 May 2016 | accessdate=5 January 2016 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160505155330/https://www.highbeam.com/doc/1P3-3496007211.html |date=2016-05-05 }}</ref>ഭാല മോറി രാമ (2011) ഉൾപ്പെടെയുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഗീത ആൽബങ്ങൾ അരലക്ഷത്തിലധികം കോപ്പികൾ വിറ്റു. 2012 ലെ ഗുജറാത്ത് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിനായി [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു.<ref name="itvn" /><ref name="Adhyaru-Majithia 2013" /> 2015 ൽ ബിഗ് ബോസ് 9 എന്ന റിയാലിറ്റി ഷോയിൽ മത്സരാർത്ഥിയായി പങ്കെടുത്തു. <ref>{{cite web|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-bigg-boss-9-arvind-vegda-accuses-salman-khan-and-colors-for-rigging-votes-2141927|title=Bigg Boss 9: Arvind Vegda accuses Salman Khan and Colors of rigging votes!|date=4 November 2015|work=dna|accessdate=15 November 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/television/Arvind-Vegda-Eliminated-in-Big-Boss-9-Double-Eviction/2015/10/31/article3107147.ece|title=Arvind Vegda Eliminated in Big Boss 9 Double Eviction|work=The New Indian Express|accessdate=15 November 2015|archive-date=2015-11-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20151117031624/http://www.newindianexpress.com/entertainment/television/Arvind-Vegda-Eliminated-in-Big-Boss-9-Double-Eviction/2015/10/31/article3107147.ece|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/tv/arvind-vegda-evicted-from-bigg-boss-house-who-ll-be-next/story-1GHHRHEFlr7xl4NYptAmKJ.html|title=Arvind Vegda evicted from Bigg Boss house, who'll be next?|work=hindustantimes.com/|accessdate=15 November 2015}}</ref><ref name=":0">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/Arvind-Vegda-in-Bigg-Boss-9-Double-Trouble/photostory/49387494.cms|title=Arvind Vegda in Bigg Boss 9 Double Trouble|work=The Times of India|accessdate=15 November 2015}}</ref> 2016 ലെ ഹിന്ദി ചിത്രമായ ഫാനിലെ "ജാബ്രോ ഫാൻ" എന്ന ഗാനത്തിന്റെ പ്രമോഷണൽ ഗുജറാത്തി പതിപ്പ് അദ്ദേഹം പാടി. <ref name="Fan 2016">{{cite web | title=Arvind Vegda: I am thrilled to be associated with Shah Rukh Khan's Fan | date=2016-02-25 | url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/arvind-vegda-i-am-thrilled-to-be-associated-with-shah-rukh-khans-fan/ | accessdate=2016-03-30 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160331202424/http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/arvind-vegda-i-am-thrilled-to-be-associated-with-shah-rukh-khans-fan/ | archive-date=2016-03-31 | url-status=dead}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} {{Bigg Boss 9}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1974-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നാടോടി ഗായകർ]] nc1ywrm7w90wjsvf8kpuptno19cydkf 0 582981 4675491 3830087 2026-10-12T12:56:28Z Malikaveedu 16584 4675491 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox settlement | name = ബോർസാദ് | native_name = | native_name_lang = | nickname = | settlement_type = Town | image_skyline = Sun Temple, Borsad.jpg | image_alt = | image_caption = Sun Temple, Borsad | pushpin_map = India Gujarat | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Gujarat, India,Asia. | coordinates = {{coord|22.42|N|72.9|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[ഗുജറാത്ത്]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = [[Anand district|ആനന്ദ്]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = Nagarpalika | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = 30 | population_total = 63377 | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Gujarati language|Gujarati]], [[Hindi language|Hindi]], [[English language|English]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code = | registration_plate = GJ-23 | website = | footnotes = | official_name = }} [[ഇന്ത്യ]]യിലെ [[ഗുജറാത്ത്]] സംസ്ഥാനത്തെ [[ആനന്ദ് ജില്ല|ആനന്ദ് ജില്ലയിലെ]] ഒരു പട്ടണവും മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുമാണ് '''ബോർസാദ്'''. ആനന്ദിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 17 കിലോമീറ്റർ അകലെയാണിത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. [[പുകയില]], [[വാഴ|വാഴപ്പഴം]], [[പരുത്തി]], [[യവം|ബാർലി]], മറ്റ് കാർഷിക വിളകൾ എന്നിവ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ചരോട്ടാർ മേഖലയാൽ ഇത് ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. 1922-23 കാലഘട്ടത്തിൽ നടന്ന ബോർസാദ് സത്യാഗ്രഹത്തിന്റെ ആസ്ഥാനമായിരുന്നു ബോർസാദ്.<ref>{{cite web|title=Sardar Patel : Chronology of events|url=http://www.sardarpatelaward.com/chronology.htm|website=www.sardarpatelaward.com|accessdate=15 April 2015|archive-date=2018-05-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20180530202342/http://www.sardarpatelaward.com/chronology.htm|url-status=dead}}</ref> [[ബാബസാഹിബ് അംബേദ്കർ|ഡോ. ബി.ആർ.അംബേദ്കർ]] തന്റെ ആത്മകഥാപരമായ പുസ്തകമായ വെയ്റ്റിംഗ് ഫോർ എ വിസയിൽ (അധ്യായം 3) ബൊർസാദിലെ ഒരു യുവ ബാലന്റെ നിഷേധാത്മകമായ, വിവേചനപരമായ അനുഭവത്തെക്കുറിച്ച് എഴുതുന്നു.<ref>{{cite book|last1=Ambedkar|first1=Dr. Bhimrao|title=Waiting for a Visa|date=1991|publisher=Dept. of education, Government of Maharashtra|location=Mumbai|pages=4071–4090|url=https://drambedkarbooks.files.wordpress.com/2009/03/selected-work-of-dr-b-r-ambedkar.pdf|accessdate=15 April 2015}}</ref> == ചരിത്രം == ഒരു ഐതിഹ്യമനുസരിച്ച്, എ.ഡി. രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഒരു സന്യാസിയുടെ പരിശ്രമത്താൽ ഒരു കുഗ്രാമമായി ബൊർസാദ് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. അന്നുമുതൽ ഒരു പ്രധാന സ്ഥലമായി തുടർന്നു. 1888-ൽ ഇത് ഒരു മുനിസിപ്പാലിറ്റിയായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. 1925-ൽ ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയ നേതാവ് [[വല്ലഭായി പട്ടേൽ|സർദാർ വല്ലഭായ് പട്ടേലും]] കൂട്ടാളികളും ബൊർസാദ് താലൂക്കിലെ പ്രാദേശിക കൊള്ളക്കാരുമായി പോലീസ് ഒത്തുകളിച്ചുവെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്ന തെളിവുകൾ പുറത്തുകൊണ്ടുവന്നു. പ്രദേശത്ത് പട്ടേലിന്റെ പ്രസംഗം കേൾക്കാൻ 6,000-ത്തിലധികം ഗ്രാമീണർ ഒത്തുകൂടുകയും നികുതിയ്‌ക്കെതിരായ നിർദിഷ്ട പ്രക്ഷോഭത്തെ പിന്തുണക്കുകയും ചെയ്തു. അത് അധാർമികവും അനാവശ്യവുമാണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെട്ടു. പട്ടേൽ നൂറുകണക്കിന് കോൺഗ്രസുകാരെ സംഘടിപ്പിച്ച് നിർദ്ദേശങ്ങൾ അയച്ചു. ജില്ലയിലുടനീളം വിവരങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചു. താലൂക്കിലെ എല്ലാ വില്ലേജുകളും നികുതി അടയ്ക്കുന്നതിൽ എതിർപ്പ് പ്രകടിപ്പിച്ചു. യോജിപ്പിലൂടെ സ്വത്തും ഭൂമിയും പിടിച്ചെടുക്കുന്നത് തടയുകയും ചെയ്തു. നീണ്ട സമരത്തിനൊടുവിൽ സർക്കാർ നികുതി പിൻവലിച്ചു. പട്ടേലിന്റെ പ്രധാന നേട്ടങ്ങളിലൊന്ന് സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന വിവിധ ജാതികൾക്കും സമുദായങ്ങൾക്കുമിടയിൽ ഐക്യവും വിശ്വാസവും കെട്ടിപ്പടുക്കുകയായിരുന്നുവെന്ന് ചരിത്രകാരന്മാർ വിശ്വസിക്കുന്നു. ==അവലംബം== {{Reflist}} ==External links== {{Commons category}} * [http://wikimapia.org/country/India/Gujarat/Borsad/ List of Interesting Places in Borsad] {{Anand district}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം]] dsdqupvurnow8rufsmk8u93vp4u4zda 0 590967 4675680 4665657 2026-10-12T19:46:20Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675680 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} ഗൊണാഡുകളുടെ ഹൈപ്പർഫംഗ്ഷൻ ഉള്ള ഒരു അവസ്ഥയാണ് ഹൈപ്പർഗൊനാഡിസം.<ref>{{cite book | vauthors = Danner HG |title=A Thesaurus of English Word Roots |date=2014 |publisher=Rowman & Littlefield |isbn=978-1-4422-3326-3 |page=350 |url=https://www.google.com/books/edition/A_Thesaurus_of_English_Word_Roots/CSxEAwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=hypergonadism+meaning&pg=PA350&printsec=frontcover |access-date=3 May 2021 |language=en}}</ref>ഇത് അകാല യൗവ്വനമായി പ്രകടമാകാം, കൂടാതെ ലൈംഗികവികസനത്തിനുള്ള നിർണായക ഹോർമോണുകളായ ടെസ്റ്റോസ്റ്റിറോൺ അല്ലെങ്കിൽ ഈസ്ട്രജന്റെ അസാധാരണമായ ഉയർന്ന അളവ് മൂലമാണ് ഇത് സംഭവിക്കുന്നത്. ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ, ഇത് ഒരു ട്യൂമർ മൂലമാകാം, ഇത് മാരകമായേക്കാം, പക്ഷേ സാധാരണയായി ദോഷകരവുമാണ്. അനാബോളിക് സ്റ്റിറോയിഡുകൾ ഉയർന്ന ആൻഡ്രോജൻ, ഈസ്ട്രജൻ പ്രവർത്തന പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഒരു പ്രധാന കാരണമായിരിക്കാം. മറ്റ് സാധ്യമായ കാരണങ്ങളിൽ തലയ്ക്കേറ്റ പരിക്കുകളും തലച്ചോറിലെ കോശജ്വലന രോഗങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite book | vauthors = Molina PE |title = Endocrine physiology |date=2018 |publisher=McGraw-Hill Education |location=New York |isbn=978-1-260-01935-3 |edition=Fifth}}</ref> ഹൈപ്പർഗൊനാഡിസം സ്ത്രീകളിൽ അകാല യൗവ്വനം, അസാധാരണമായ മുഖരോമവളർച്ച തുടങ്ങിയ ലക്ഷണങ്ങൾക്ക് കാരണമായേക്കാം.<ref>{{Cite web |date=2020 |title=An Overview of Hypergonadism |url=https://ccchclinic.com/an-overview-of-hypergonadism/ |access-date=2022-07-25 |website=CCCHC |language=en-US |archive-date=2022-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220630192009/https://ccchclinic.com/an-overview-of-hypergonadism/ |url-status=dead }}</ref> == Symptoms == Men and women exhibit different symptoms for hypergonadism. A few of the symptoms that men can experience are increased sex drive, early balding, excessive muscle mass, and acne. Women can have symptoms such as, increased growth of facial hair, deepened voice, coarse body hair, and an irregular menstrual cycle. <ref>{{Cite web |title=Hypergonadism |url=https://hospitals.aku.edu/pakistan/diseases-and-conditions/Pages/hypergonadism.aspx |access-date=2022-07-25 |website=hospitals.aku.edu |language=en-US}} {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> =References== {{Reflist}} {{Gonadal disorder}} 2y190oce5gojrof5x4flxnifo7o8eb1 0 595629 4675744 4013853 2026-10-13T07:38:04Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675744 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox mythical creature |name = Altamaha-ha |image = |image_caption = Altamaha-ha depiction. |Grouping = River Monster |Sub_Grouping = |AKA = Altie |Country = [[United States]] |Region = [[Georgia (U.S. state)|Georgia]] |Habitat = Water }}ജോർജിയയിലെ നാടോടിക്കഥകളിൽ, തെക്കുകിഴക്കൻ ജോർജിയയിലെ അൽതാമഹ നദിയുടെ (അതിന്റെ പേരിലാണ് ഇതിന് പേര് നൽകിയിരിക്കുന്നത്) അസംഖ്യം ചെറിയ അരുവികളിലും ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട നെൽവയലുകളിലും വസിക്കുന്നതായി ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു ഐതിഹാസിക ജീവിയാണ് '''അൽതമഹ-ഹ''' (അല്ലെങ്കിൽ ആൾട്ടി). <ref name="Altie">{{cite news|title=CLOSER LOOK AT ... State's 'Altie' tale|last=Vivlamore|first=Barbara|date=August 29, 2006|newspaper=[[The Atlanta Journal-Constitution]]|pages=4E}}</ref> ഡാരിയനിലും മക്കിന്റോഷ് കൗണ്ടിയിലെ മറ്റിടങ്ങളിലും ദൃശ്യങ്ങൾ പ്രത്യേകിച്ച് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite news|title=eMETRO|last=Crenshaw|first=Holly|date=February 26, 2001|newspaper=[[The Atlanta Journal-Constitution]]|pages=2B}}</ref> ദി ബ്രൺസ്‌വിക്ക് ന്യൂസ് പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഇതിഹാസത്തിന്റെ വേരുകൾ മസ്‌കോജി പാരമ്പര്യത്തിലാണ്.<ref>{{Cite news|url=https://thebrunswicknews.com/news/local_news/mcintosh-showcases-a-new-mascot/article_1c0699be-c747-5100-943b-5232f3c44c73.html|title=McIntosh showcases a new mascot|last=Ferguson|first=Anna|date=May 13, 2009|work=[[The Brunswick News]]|access-date=May 22, 2018|language=en|archive-date=2023-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20230406150118/https://thebrunswicknews.com/news/local_news/mcintosh-showcases-a-new-mascot/article_1c0699be-c747-5100-943b-5232f3c44c73.html|url-status=dead}}</ref> ഈ സൃഷ്ടിയുടെ കാരണമായി സമീപകാലത്ത് കണ്ടതിന് സാധ്യമായ ഐഡന്റിറ്റിയായി ഒരു അലിഗേറ്റർ ഗാർ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web|url=https://news.tulane.edu/news/altie-monster-or-fish|title=Is the "Altie" a monster or fish?|author1=Nead|first=Arthur|date=July 16, 2014|website=Tulane News|publisher=[[Tulane University]]|language=en|accessdate=April 2, 2017}}</ref> ==References== {{reflist}} ==External links== *{{cite web|last1=Cox|first1=Dale|title=The Altamaha-ha - Sea Monster of the Georgia Coast|url=http://www.exploresouthernhistory.com/altamahaha.html|website=www.exploresouthernhistory.com|accessdate=2 April 2017}} 9tmyfsq6yk9fu8p6zqbbtch3cxrr8pw 0 598011 4675571 3924641 2026-10-12T15:47:29Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675571 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Automatic taxobox |image=Swertia perennis 230705.jpg |image_caption=''[[Swertia perennis]]'' |taxon=Swertia |authority=[[Carl Linnaeus|L.]] |type_species=''[[Swertia perennis]]'' |type_species_authority=L. |subdivision_ranks=Species |subdivision=120–150; see text |synonyms_ref=<ref name="GRIN">{{cite web |url=http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11742 |title=Genus: ''Swertia'' |archive-date=2012-09-14 |author=Germplasm Resources Information Network (GRIN) |author-link=Germplasm Resources Information Network |date=2004-09-23 |work=Taxonomy for Plants |publisher=[[United States Department of Agriculture|USDA]], [[Agricultural Research Service|ARS]], National Genetic Resources Program, National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120914154914/http://www.ars-grin.gov/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?11742 }}</ref><ref name="ING">{{cite web |url=http://botany.si.edu/ing/INGsearch.cfm?searchword=Swertia |title=Index Nominum Genericorum database |access-date=2008-05-16 |year=1978 |work=[[International Code of Botanical Nomenclature]] |publisher=[[Smithsonian Institution]] }}</ref><ref name="NHM">{{cite web |url=http://internt.nhm.ac.uk/jdsml/research-curation/projects/linnaean-typification/detail.dsml?ID=870100 |title=Linnaean Name: ''Swertia perennis'' Linnaeus |access-date=2008-05-16 |work=The Linnaean Plant Name Typification Project |publisher=[[Natural History Museum, London|Natural History Museum]] }}{{Dead link|date=February 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |synonyms=* ''Kingdon-Wardia'' <small>C. Marquand</small> * ''Ophelia'' <small>D. Don</small> * ''Pleurogyne'' <small>Eschsch. ''ex'' Griseb.</small> * ''Swertopsis'' <small>Makino</small> * ''Synallodia'' <small>Raf.</small> * ''Tesseranthium'' <small>Kellogg</small> '''Probable synonyms''' * ''Anagallidium'' <small>Griseb.</small> '''Possible synonyms''' * ''Frasera'' <small>Walter</small> * ''Lomatogoniopsis'' <small>T. N. Ho & S. W. Liu</small> }}[[ജെന്റിയാനാസി]] കുടുംബത്തിലെ ഒരു ജനുസ്സാണ് '''സ്വെർട്ടിയ'''. ഈകുടുംബത്തിലുൾപ്പെട്ട സസ്യങ്ങളെ ഫെൽവോർട്ട്സ് എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു. <ref>{{PLANTS|id=SWERT|taxon=Swertia|accessdate=4 December 2015}}</ref>ചില സ്പീഷീസുകൾ വളരെ തിളങ്ങുന്ന പർപ്പിൾ അല്ലെങ്കിൽ, നീല പൂക്കൾ വഹിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.iisc.ernet.in/~currsci/aug252005/635.pdf |title=Archived copy |access-date=2011-12-10 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924042220/http://www.iisc.ernet.in/~currsci/aug252005/635.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.ansab.org/UserFiles/chiraito.pdf |title=Archived copy |website=www.ansab.org |access-date=12 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120407030411/http://www.ansab.org/UserFiles/chiraito.pdf |archive-date=7 April 2012 |url-status=dead}}</ref>ഈ ജനുസ്സിലെ പല അംഗങ്ങൾക്കും ഔഷധപരവും സാംസ്കാരികവുമായ പ്രയോജനങ്ങളുണ്ട്.<ref name="O'Neill_al2017">{{cite journal |last1=O'Neill |first1=A. R.|last2=Badola |first2=H.K. |last3=Dhyani |first3=P. P. |last4=Rana |first4=S. K. |date=2017 |title=Integrating ethnobiological knowledge into biodiversity conservation in the Eastern Himalayas |journal=Journal of Ethnobiology and Ethnomedicine |volume=13 |issue=1 |pages=21 |doi=10.1186/s13002-017-0148-9 |pmid=28356115 |pmc=5372287}}</ref> ==References== {{Reflist}} ==External links== {{Commons category}} {{Wikispecies}} * [https://web.archive.org/web/20100724103341/http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?4374,4404 Jepson Manual Treatment] * [http://planteliste.net/slides/swertia_perennis.html Picture of ''Swertia perennis''] {{Taxonbar|from=Q163970}} [[വർഗ്ഗം:വടക്കേ അമേരിക്കയിലെ സസ്യജാലം]] [[വർഗ്ഗം:നേപ്പാളിലെ സസ്യജാലം]] [[വർഗ്ഗം:ജെന്റിയാനാസി]] jyq6lt2562kc20269lqc7l1or21o3wh 0 620877 4675733 4660368 2026-10-13T06:20:18Z ~2026-53214-22 224111 /* */ Rohan 4675733 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | caption = Theatrical release poster | director = [[എസ്. ശങ്കർ]] | writer = S. Shankar {{Infobox | decat = yes | child = yes | label1= Dialogues by | data1 = [[B. Jeyamohan]]<br />[[Kabilan Vairamuthu]]<br />Lakshmi Saravana Kumar }} | screenplay = എസ് . ശങ്കർ | story = എസ് . ശങ്കർ | producer = {{Ubl | [[സുഭാസ്കരൻ അളിരാജഹ്]] | [[ഉദയനിധി സ്റ്റാലിൻ]]}} | starring = {{plainlist| * [[കമൽ ഹാസൻ]] * [[എസ്.ജെ. സൂര്യ]] * [[കാജൽ അഗർവാൾ]] * [[സിദ്ധാർദ്ധ് (നടൻ)|സിദ്ധാർദ്ധ്]] * [[വിവേക്]] }} | cinematography = [[Ravi Varman]] | editing = [[A. Sreekar Prasad]] | music = [[അനിരുദ്ധ് രവിചന്ദർ]] | studio = {{Ubl | [[Lyca Productions]] | [[Red Giant Movies]]}} | distributor = | released = 2027 | country = ഇന്ത്യ | language = തമിഴ് | budget = {{INR}}150 കോടി{{Efn|''The South First'',<ref>{{Cite web |last=Desk |first=South First |date=2024-07-11 |title=Indian 2 bookings open: 2.9 lakh tickets already sold for Kamal Haasan-starrer |url=https://thesouthfirst.com/entertainment/tamil/indian-2-bookings-open-2-9-lakh-tickets-already-sold-for-kamal-haasan-starrer/ |access-date=2024-07-12 |website=The South First |language=en}}</ref> ''[[India Today]]'',<ref>{{Cite web |date=2024-05-20 |title=Kamal Haasan's 'Indian 2' to release on July 12, 1st single to be out on May 22 |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/kamal-haasans-indian-2-to-release-on-july-12-1st-single-to-be-out-on-may-22-2541233-2024-05-20 |access-date=2024-07-12 |website=India Today |language=en}}</ref> and ''Indiaglitz'',<ref>{{Cite web |date=2024-04-06 |title=Kamal Haasan's Indian 2 (Bharateeyudu 2) to storm the world in June - Telugu News |url=https://www.indiaglitz.com/kamal-haasans-indian-2-bharateeyudu-2-to-storm-the-world-in-june-telugu-news-353105 |access-date=2024-07-12 |website=IndiaGlitz.com}}</ref> reported that the film was made on a budget of {{INR}}250 crore, while ''[[The Times of India]]'' reported that it was {{INR}}300 crore,<ref>{{Cite news |date=2024-07-11 |title='Indian 2': Will Kamal Haasan and Shankar's long-awaited sequel engrave the audience? |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/indian-2-review-indian-2-will-kamal-haasan-and-shankars-long-awaited-sequel-engrave-the-audience-hindustani-2-review/articleshow/111661538.cms |access-date=2024-07-12 |work=The Times of India |issn=0971-8257 |archive-date=11 July 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240711145751/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/indian-2-review-indian-2-will-kamal-haasan-and-shankars-long-awaited-sequel-engrave-the-audience-hindustani-2-review/articleshow/111661538.cms |url-status=live }}</ref> and ''Business Today'',<ref>{{Cite web |date=2024-07-12 |title=Indian 2: Kamal Hassan featured sequel of Tamil blockbuster from 90s fails to impress audience at box office |url=https://www.businesstoday.in/trending/box-office/story/indian-2-kamal-hassan-featured-sequel-of-tamil-blockbuster-from-90s-fails-to-impress-audience-at-box-office-436915-2024-07-12 |access-date=2024-07-12 |website=Business Today |language=en}}</ref> and ''[[News18]]'' reported it was {{INR}}150 crore.<ref>{{Cite web |date=2024-07-12 |title=Indian 2 FIRST Review Out: Kamal Haasan Film Disappoints; S Shankar 'Missed the Mark' |url=https://www.news18.com/movies/indian-2-first-review-out-kamal-haasan-film-disappoints-shankar-missed-the-mark-8962687.html |access-date=2024-07-12 |website=News18 |language=en}}</ref>}} | gross = <!--Must be attributed to a reliable published source with an established reputation for fact-checking. No blogs, no IMDb.--> }} ബി. ജയമോഹൻ , കബിലൻ വൈരമുത്തു , ലക്ഷ്മി ശരവണ കുമാർ എന്നിവർക്കൊപ്പം തിരക്കഥയെഴുതിയ [[എസ്. ശങ്കർ]] സംവിധാനം ചെയ്‌തവരാനിരിക്കുന്ന ഒരു [[തമിഴ്]] - ഭാഷാ വിജിലൻ്റ് ആക്ഷൻ ചിത്രമാണ് '''ഇന്ത്യൻ 3''' (ഇന്ത്യൻ 3: വാർ മോഡ് എന്നും മാർക്കറ്റ് ചെയ്യപ്പെടുന്നു ). ലൈക്ക പ്രൊഡക്ഷൻസും റെഡ് ജയൻ്റ് മൂവീസും ചേർന്നാണ് ചിത്രം നിർമ്മിക്കുന്നത്. [[ഇന്ത്യൻ (1996-ലെ ചലച്ചിത്രം)|ഇന്ത്യൻ]] ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ മൂന്നാം ഭാഗവും [[ഇന്ത്യൻ 2]] ൻ്റെനേരിട്ടുള്ള തുടർച്ചയുമാണ് ഇത്. ഇന്ത്യൻ 2 ഒരു ഒറ്റ ചിത്രമായിരുന്നു ആദ്യം ഉദ്ദേശിച്ചത്; എന്നിരുന്നാലും അവസാന ഫൂട്ടേജ് ആറ് മണിക്കൂറിലധികം ദൈർഘ്യമുള്ളതിനാൽ ടീം പിന്നീട് അത് രണ്ട് ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിച്ചു. പ്രിൻസിപ്പൽ ഫോട്ടോഗ്രാഫി 2019 ജനുവരിയിൽ ആരംഭിച്ചു. അടുത്ത നാല് വർഷത്തിനുള്ളിൽ [[ചെന്നൈ]] , രാജമുണ്ട്രി , [[ഭോപ്പാൽ]] , [[ഗ്വാളിയോർ]] , [[തിരുപ്പതി]] , [[വിജയവാഡ]] , [[ജോഹന്നാസ്ബർഗ്]] , [[തായ്‌വാൻ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ചിത്രീകരിച്ചു. 2024 മാർച്ചിൽ പൂർത്തിയാക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ചില ജീവനക്കാരുടെ മരണത്തിനും COVID-19 പാൻഡെമിക്കിൻ്റെ കാലതാമസത്തിനും കാരണമായ ഒരു അപകടത്തെത്തുടർന്ന് സസ്പെൻഷൻ ചെയ്തു. അനിരുദ്ധ് രവിചന്ദറിൻ്റെ സംഗീതസംവിധായകൻ , രവി വർമ്മൻ , ആർ. രത്‌നവേലു ഛായാഗ്രഹണം , എ. ശ്രീകർ പ്രസാദ് എഡിറ്റിംഗ് , ടി. മുത്തുരാജ് പ്രൊഡക്ഷൻ ഡിസൈൻ, വി. ശ്രീനിവാസ് മോഹൻ വിഷ്വൽ ഇഫക്‌റ്റ് മേൽനോട്ടം എന്നിങ്ങനെ ടെക്‌നിക്കൽ ക്രൂവിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യൻ റിപ്പബ്ലിക് ദിനത്തോടനുബന്ധിച്ച് 2025 ജനുവരി 25-ന് ഇന്ത്യൻ 3 ലോകമെമ്പാടുമുള്ള തിയറ്ററുകളിൽ റിലീസ് ചെയ്യാൻ തീരുമാനിച്ചെങ്കിലും പ്രാഡക്ഷൻ പൂർത്തിയാകാത്തതു മൂലം മാറ്റിവെച്ചു. [[ഇന്ത്യൻ 2]] ൻ്റെ വലിയ പരാജയത്തെ തുടർന്ന് നിലവിൽ ഈ ചിത്രം സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധികളിൽ ആണെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകൾ ഉണ്ട്.<ref>{{Cite web |date=2025-03-18 |title=ഇന്ത്യൻ 3: ഷങ്കർ-കമൽ ചിത്രം ഉപേക്ഷിച്ചോ? പ്രതിസന്ധിക്ക് കാരണം ഇതാണ് !|url=https://www.asianetnews.com/entertainment-news/indian-3-movie-shelved-no-information-from-director-and-producer-stb3iy|access-date=2025-03-19 |website=Asianet News|language=ml}}</ref> ==കാസ്റ്റ്== *[[കമൽഹാസൻ]] ട്രിപ്പിൾ റോളിൽ​ സേനാപതി വീരശേഖരൻ "ഇന്ത്യൻ"; വീരശേഖരൻ്റെ മകനും ചന്ദ്രുവിൻ്റെ അച്ഛനുമായ ഒരു മുൻ ഐഎൻഎ ഏജൻ്റ് ജാഗരൂകരായി മാറി വീരശേഖരൻ ബൽറാം; ബ്രിട്ടീഷ് രാജ കാലത്തെ ഒരു യോദ്ധാവ് , സേനാപതിയുടെ അച്ഛനും ചന്ദ്രുവിൻ്റെ മുത്തച്ഛനും സേനാപതിയുടെ മകനും വീരശേഖരൻ്റെ ചെറുമകനുമായ ചന്ദ്രബോസ് സേനാപതി "ചന്ദ്രു" ( ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള ഫ്ലാഷ്ബാക്ക് ഫൂട്ടേജ് ) *[[കാജൽ അഗർവാൾ]] ധക്ഷായിണിയായി; ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് ഒരു യോദ്ധാവ്, വീരശേഖരൻ്റെ കാമുകി ഭാര്യയായി, സേനാപതിയുടെ അമ്മയും ചന്ദ്രുവിൻ്റെ മുത്തശ്ശിയും *ചിത്ര അരവിന്ദനായി സിദ്ധാർത്ഥ് *ചിത്രയുടെ കാമുകി ദിശയായി രാകുൽ പ്രീത് സിംഗ് *"സകലകലാ വല്ലവൻ" സർഗുണ പാണ്ഡ്യനായി [[എസ് ജെ സൂര്യ]] *ചിത്രയുടെ സുഹൃത്തായ ആരതി തങ്കവേലായി [[പ്രിയ ഭവാനി ശങ്കർ]] *പ്രമോദ് കൃഷ്ണസ്വാമിയായി [[ബോബി സിംഹ]] *ഒരു സിബിഐ ഉദ്യോഗസ്ഥനായ ഇളങ്കോ ആയി വിവേക് ​{{efn| Posthumous release|name=“Posthumous”}} *ചിത്രയുടെ അച്ഛൻ വരദരാജനായി [[സമുദ്രക്കനി]] *വിരമിച്ച സിബിഐ ഇൻസ്പെക്ടർ കൃഷ്ണസ്വാമിയായി [[നെടുമുടി വേണു]] {{efn|name=“Posthumous”}} *തമ്പേഷ് ആയി ജഗൻ *മദൻലാൽ മേത്തയായി അഖിലേന്ദ്ര മിശ്ര *രമണ റെഡ്ഡിയായി ബ്രഹ്മാനന്ദം *ലാങ്ടണായി മാർക്ക് ബെന്നിംഗ്ടൺ *ക്യാപ്റ്റൻ മക്കെൻസിയായി ബെനഡിക്ട് ഗാരറ്റ് *കേണൽ ഡഡ്‌ലിയായി ജേസൺ ലാംബർട്ട് *ഒരു ബ്രിട്ടീഷ് ആർമി ഓഫീസറായി നിക്കോളായ് മുസൽകോവ് ==നിർമ്മാണം== നിർമ്മാണ വേളയിൽ ഇന്ത്യൻ 2 ഒരൊറ്റ ചിത്രമായി വിഭാവനം ചെയ്യപ്പെട്ടുവെങ്കിലും 2023 ജൂണിൽ റെഡ് ജയൻ്റ് മൂവീസിൻ്റെ തലവനായ സഹനിർമ്മാതാവ് ഉദയനിധി സ്റ്റാലിൻ ചിത്രത്തിൻ്റെ തുടർച്ചയ്ക്കുള്ള പദ്ധതികൾ ചർച്ച ചെയ്തതായി പ്രസ്താവിച്ചു.<ref>{{Cite news |date=2023-06-29 |title='Indian 3' on the cards, says Udhayanidhi |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/indian-3-on-the-cards-says-udhayanidhi/articleshow/101359391.cms?from=mdr |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230630030804/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/indian-3-on-the-cards-says-udhayanidhi/articleshow/101359391.cms?from=mdr |archive-date=30 June 2023 |access-date=2024-05-22 |work=[[The Times of India]]}}</ref> അടുത്ത മാസം ചിത്രം രണ്ട് ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിക്കുമെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടു. അവസാന ഫൂട്ടേജ് ആറ് മണിക്കൂറിലധികം ദൈർഘ്യമുള്ളതിനാൽ; ഇന്ത്യൻ 3 എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന രണ്ടാമത്തേതായി ഒരേ സമയം ചിത്രീകരിക്കുകയായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |date=2023-07-26 |title=EXCLUSIVE: Kamal Haasan's Indian is now a trilogy– Shankar simultaneously shoots part 2 and 3 |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/exclusives/exclusive-kamal-haasans-indian-is-now-a-trilogy-shankar-simultaneously-shoots-part-2-and-3-1232107 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230731213335/https://www.pinkvilla.com/entertainment/exclusives/exclusive-kamal-haasans-indian-is-now-a-trilogy-shankar-simultaneously-shoots-part-2-and-3-1232107 |archive-date=31 July 2023 |access-date=2024-05-22 |website=[[Pinkvilla]] |language=en}}</ref> ഒക്ടോബറിൽ ആനന്ദ വികടൻ പറഞ്ഞത് ഏകദേശം 80% ഫൂട്ടേജുകളും തുടർഭാഗത്തിനായി ചിത്രീകരിച്ചു ഇത് പൂർത്തിയാക്കാൻ 25 ദിവസം വേണ്ടി വന്നു എന്നാണ്.<ref>{{Cite web |last=R |first=Srinivasan |date=11 September 2023 |title=Indian 2 Update: 'இந்தியன் 3'-யே ரெடி! ஷங்கர் - கமல் கூட்டணியின் திட்டம் என்ன? |url=https://cinema.vikatan.com/kollywood/indian-2-update-all-things-ready-to-make-indian-3 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231104145217/https://cinema.vikatan.com/kollywood/indian-2-update-all-things-ready-to-make-indian-3 |archive-date=4 November 2023 |access-date=4 November 2023 |website=[[Ananda Vikatan]] |language=ta}}</ref> 2024 മാർച്ച് 24-ന് ഹാസൻ ചലച്ചിത്രത്തിന് മൂന്നാം ഭാഗം സ്ഥിരീകരിച്ചു; ഇന്ത്യൻ 2 യ്‌ക്കൊപ്പം ഇന്ത്യൻ 3 ചിത്രീകരിച്ചതായി അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.<ref>{{Cite web |date=25 March 2024 |title=Kamal Haasan to play guest role in Kalki 2898 AD, confirms Indian 3 |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tamil-cinema/kamal-haasan-to-play-guest-role-in-kalki-2898-ad-confirms-indian-3-101711346359134.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240406060031/https://www.hindustantimes.com/entertainment/tamil-cinema/kamal-haasan-to-play-guest-role-in-kalki-2898-ad-confirms-indian-3-101711346359134.html |archive-date=6 April 2024 |access-date=6 April 2024 |website=[[Hindustan Times]] |language=en}}</ref> ==റിലീസ്== 2025 ജനുവരി 24-ന് ഇന്ത്യൻ 3 റിലീസ് ചെയ്യാനാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നതെന്ന് 2024 മെയ് മാസത്തിൽ കമൽ ഹാസൻ പറഞ്ഞു.<ref>{{Cite news |date=19 May 2024 |title='Indian 3' to be out 6 months after 'Indian 2' release; Kamal Haasan and Shankar reveals |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/indian-3-to-be-out-6-months-after-indian-2-release-kamal-haasan-and-shankar-reveals/articleshow/110230266.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240519063756/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/indian-3-to-be-out-6-months-after-indian-2-release-kamal-haasan-and-shankar-reveals/articleshow/110230266.cms |archive-date=19 May 2024 |access-date=19 May 2024 |work=[[The Times of India]]}}</ref> എന്നാൽ [[ഇന്ത്യൻ 2]] ൻ്റെ വലിയ പരാജയം കാരണം ഈ ചിത്രം [[നെറ്റ്ഫ്ലിക്സ്|നെറ്റ്ഫ്ലിക്സിലൂടെ]] നേരിട്ട് റീലീസ് ചെയ്യുന്നു എന്ന് റിപ്പോർട്ടുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{Cite news |date=3 October 2024 |title=ഇന്ത്യൻ 2 ബജറ്റ് 300 കോടി; നെറ്റ്ഫ്ലിക്സ് എടുത്തത് 200 കോടിക്ക്; ഇന്ത്യൻ 3 നേരിട്ട് ഒടിടിയിലേക്ക്?|url=https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2024/10/03/after-indian-2-failure-kamal-haasans-indian-3-to-have-direct-ott-release.html|access-date=3 October 2024 |work=[[മനോരമ ന്യൂസ്|മനോരമ ഓൺലൈൻ]]}}</ref> എന്നാൽ 2025 ജനുവരിയിൽ ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ ഷങ്കർ അടുത്ത 6 മാസത്തിനുള്ളിൽ ചിത്രം തീയേറ്ററുകളിൽ തന്നെ റിലീസ് ചെയ്യുമെന്ന് സ്ഥിദ്ധീകരിച്ചു.<ref>{{Cite news |date=2025-01-16 |title=Director Shankar shares update on Indian 3: Will wrap the film in 6 months|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/director-shankar-shares-update-on-kamal-haasan-indian-3-will-wrap-the-film-in-6-months-2665734-2025-01-16|access-date=2025-02-01 |work=ഇന്ത്യ ടുഡേ}}</ref> ==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ== * {{IMDb title}} ==അവലംബം== dqxrxse3562fhgjz5p5u8un5pzrsfxr 0 623245 4675793 4116371 2026-10-13T11:38:15Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675793 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|E for Oedipus}} {{Infobox book | italic title = <!--(see above)--> | name = ഇ ഫോർ ഈഡിപ്പസ് | image = ഇ ഫോർ ഈഡിപ്പസ്.png | image_size = | border = | alt = | caption = ഇ ഫോർ ഈഡിപ്പസ് | author = ഗിരീഷ് പി.സി. പാലം | audio_read_by = | title_orig = | orig_lang_code = | title_working = | translator = | illustrator = | cover_artist = | country = ഇന്ത്യ | language = മലയാളം | series = | release_number = | subject = | genre = നാടകം | set_in = | publisher = ലിപി പബ്ലിക്കേഷൻസ് | publisher2 = | pub_date = | english_pub_date = | published = | media_type = | pages = | awards = 2023 ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം | isbn = 978-81-8802-775-0 | isbn_note = | oclc = | dewey = | congress = | preceded_by = <!-- for books in a series --> | followed_by = <!-- for books in a series --> | native_wikisource = | wikisource = | notes = | exclude_cover = | website = }} [[ഗിരീഷ് പി.സി. പാലം]] രചിച്ച നാടകങ്ങളുടെ സമാഹാരമാണ് '''ഇ ഫോർ ഈഡിപ്പസ്'''. ഈ കൃതിക്ക് 2023 ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിക്കുകയുണ്ടായി. ==ഉള്ളടക്കം== 2017 ലെ ഡോ.വയലാ സാകേതം അവാർഡ് നേടിയ ഇ ഫോർ ഈഡിപ്പസ്, 2012 ൽ കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി അവാർഡ് നേടിയ മുഖം, 2015 ൽ കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി അവാർഡ് നേടിയ മുടി എന്നീ നാടകങ്ങളുടെ സമാഹാരമാണിത്. പുതുനാടകധാരയുടെ പ്രതിനിധികളെന്ന് നിസ്സംശയം എടുത്തുകാട്ടാവുന്ന മൂന്നു നാടകങ്ങളാണിവയെന്ന് അവതാരികയിൽ ഡോ. കെ. ശ്രീകുമാർ പറയുന്നു. <ref>{{Cite web |url=https://lipipublications-com.translate.goog/product/e-for-oedipus-drama-by-gireesh-p-c-palam/?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=ml&_x_tr_hl=ml&_x_tr_pto=tc |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2024-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240926085350/https://lipipublications-com.translate.goog/product/e-for-oedipus-drama-by-gireesh-p-c-palam/?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=ml&_x_tr_hl=ml&_x_tr_pto=tc |archive-date=2024-09-26 |url-status=dead}}</ref> ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 2023 ലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:നാടകം]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കൃതികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച നാടകങ്ങൾ]] jdqzclamt4e2fpuh3o2k1zor9f9c3bv 0 628836 4675610 4137864 2026-10-12T16:37:08Z Malikaveedu 16584 4675610 wikitext text/x-wiki {{copy edit|for=യാന്ത്രികവിവർത്തനത്തിന്റെ പ്രശ്നങ്ങൾ|date=2024 നവംബർ}} {{Infobox mountain range|name=താനോൺ തോങ് ചായ് പർവ്വതനിര<br>താനോൺ നിര / Tanen Taunggyi|other_name=เทือกเขาถนนธงชัย|photo=RTN Embraer ERJ 135LR beneath Wat Doi Suthep.jpg|photo_caption=The east side of the eastern Thanon Thong Chai Range rising above [[Chiang Mai]] airport|country=[[Thailand]]|subdivision1_type=Provinces|subdivision1={{enum|[[Chiang Mai Province|Chiang Mai]]|[[Mae Hong Son Province|Mae Hong Son]]|[[Lamphun Province|Lamphun]]}}|parent=[[Shan Hills]]|highest=[[Doi Inthanon]]|elevation_m=2565|coordinates={{coord|18|35|16|N|98|29|13|E|type:mountain|format=dms|display=inline,title}}|geology={{enum|[[Granite]]|[[limestone]]}}|age=[[Precambrian]]|orogeny=|range_coordinates=|length_km=170|length_orientation=N/S|width_km=80|width_orientation=E/W|map_image=Topography of northern Thailand.png|map_caption=Map of the [[Thai highlands]]}} വടക്കൻ തായ്‌ലൻഡിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പർവതനിരയാണ് '''താനോൺ തോങ് ചായ് പർവ്വതനിര'''. [[തായ്‌ലാന്റ്|തായ്‌ലൻഡിലെ]] ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള സ്ഥലമായ ഡോയി ഇന്താനോൺ ആണ് ഇതിൻ്റെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ കൊടുമുടി. ഈ ശ്രേണിയുടെ ഭൂരിഭാഗം പ്രദേശങ്ങളും [[ചിയാങ് മായി പ്രവിശ്യ|ചിയാങ് മായ്]] പ്രവിശ്യയിലും കുറച്ച് ഭാഗങ്ങൾ മാത്രം മായേ ഹോങ് സോൺ, ലാംഫൂൺ എന്നീ പ്രവിശ്യകളിലുമായി ചിതറി കിടക്കുന്നു. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == [[ഷാൻ മലനിരകൾ|ഷാൻ മലനിരകളുടെ]] തെക്കേയറ്റത്തിൻറെ ഒരു ദീർഘീകരണമാണ് താനോൺ തോങ് ചായ് പർവതനിര. ഇതിൽ യുവാം, പിംഗ് നദികൾക്കിടയിലെ ദായെൻ ലാവോ പർവതനിരയുടെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തിയിൽ നിന്ന് തെക്കുഭാഗത്തേയ്ക്ക് കവിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന രണ്ട് സമാന്തര ശ്രേണികൾക്കൂടി അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. കിഴക്കൻ പർവതനിരയെ ഇന്തനോൺ റേഞ്ച് (ทิวเขาอินทนนท์) എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. പടിഞ്ഞാറും തെക്കുമുള്ള ദാവ്ന പർവതനിരകൾ താനോൺ തോങ് ചായ് പർവതത്തിൻ്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗമാണ്. താനോൺ തോങ് ചായ് നിരയെ ദായെൻ ലാവോ പർവതനിരയുടെ ഉപവിഭാഗമായി കാണുന്ന ചില ഭൂമിശാസ്ത്രജ്ഞരും ഉണ്ട്.<ref>''The Physical Geography of Southeast Asia'', Avijit Gupta, Oxford University Press, 2005. {{ISBN|978-0-19-924802-5}}</ref> ഇന്തനോൺ പർവതനിരയിലെ 2,565 മീറ്റർ (8,415 അടി) ഉയരമുള്ള [[ഡോയി ഇന്തനോൺ]] [[തെക്കുകിഴക്കേ ഏഷ്യ|തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയിലെ]] ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കൊടുമുടികളിൽ ഒന്നാണ്. താനോൺ തോങ് ചായ് പർവതനിരയിലെ മറ്റ് ഉയർന്ന കൊടുമുടികളിൽ തായ്‌ലൻഡിലെ രണ്ടാമത്തെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന കൊടുമുടിയും 2,340 മീറ്റർ (7,680 അടി) ഉയരമുള്ളതുമായ ഡോയ് ഹുവാ മോട്ട് ലുവാങ്, ഡോയ് പുയ് (1,685 മീറ്റർ (5,528 അടി)), ഡോയ് സുതേപ് 1,676 മീറ്റർ (5,499 അടി) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. == ചരിത്രം == ഹ്‌മോങ്, കാരെൻ തുടങ്ങിയ ചില മലയോര ഗോത്ര സമൂഹങ്ങളുടെ ആവാസകേന്ദ്രമായ ഈ പർവ്വതനിരയിലെ അവരുടെ ഗോത്ര ഗ്രാമങ്ങൾ മലയോരങ്ങളിൽ അവിടവിടെയായി ചിതറിക്കിടക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.akha.org/content/tourismecotourism/ethnictourism.pdf|title=The Politics of Ethnic Tourism in Northern Thailand|access-date=2012-01-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20120516134329/http://www.akha.org/content/tourismecotourism/ethnictourism.pdf|archive-date=2012-05-16|url-status=dead}}</ref> ഈ സമൂഹങ്ങളിൽ ചിലത് സംഘടിത ടൂറിസ്റ്റ് ഗ്രൂപ്പുകളാൽ പതിവായി സന്ദർശിക്കപ്പെടാറുണ്ട്.<ref>[http://www.chiangmai.bangkok.com/city-culture-tour/doiintanon.htm Doi Inthanon, Waterfall & Meo Hilltribe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120102144121/http://www.chiangmai.bangkok.com/city-culture-tour/doiintanon.htm|date=2012-01-02}}{{DL|date=June 2019}}</ref> മുമ്പ് ''ഡോയി ആങ് കാ'' എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഡോയി ഇന്തനോൺ, 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിൻ്റെ അവസാനത്തിൽ രാജാവായ ഇന്താവിചായനോണിൻറെ ബഹുമാനാർത്ഥം പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. == പരിസ്ഥിതി == 1,000 മീറ്ററിൽ (3,300 അടി) താഴെയുള്ള [[ഇലപൊഴിയും വനങ്ങൾ|ഇലപൊഴിയും വനങ്ങളും]] ഈ ഉയരത്തിന് മുകളിലുള്ള [[നിത്യഹരിതവനം|നിത്യഹരിത]] കുന്നിൻ വനവുമടങ്ങിയതാണ് ഇവിടുത്തെ സസ്യജാലം, പക്ഷേ പ്രദേശത്ത് കനത്ത തോതിൽ [[വനനശീകരണം]] നടന്നിട്ടുണ്ട്. യഥാർത്ഥ വനവിസ്തൃതിയുടെ വലിയൊരു ഭാഗം അപ്രത്യക്ഷമായതിനാൽ, വൃക്ഷങ്ങളില്ലാതെ നഗ്നമായ പുൽമേടുകളും കുറ്റിച്ചെടികളടങ്ങിയ സസ്യജാലങ്ങളാണ് ഈ പ്രദേശദത്ത് സാധാരണയായി കാണപ്പെടുന്നത്. പാരിസ്ഥിതികമായി തകർന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ വനമേഖല പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള ചില പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>[http://www.fao.org/docrep/004/y2795e/y2795e10.htm FAO - Restoration of degraded forest land in Thailand: the case of Khao Kho]</ref> താനോൺ തോങ് ചായ് പർവതനിരയിലെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിലെ കർഷകർ കാലാനുസൃതമായി ബോധപൂർവം [[കാട്ടുതീ]] പടർത്തുന്നത് ഈ പ്രദേശത്ത വന്യജീവി സമ്പത്തിന് ഭീഷണി സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഈ ശ്രേണിയിലെ വന്യമൃഗങ്ങളിൽ [[മ്ലാവ്]], [[കേഴമാൻ (ജനുസ്സ്)|കേഴമാൻ]], സെറോ, [[പുള്ളിപ്പുലി]], ഗോരൽ, ടെനാസെറിം വെളുത്ത വയറൻ എലി എന്നിവയും അതുപോലെ നിരവധി പക്ഷിയിനങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>[http://brucekekule.com/the_north/goats-in-the-mist-goral-and-serow-thailand%E2%80%99s-rare-goat-antelopes/ Goral and Serow – Rare goat-antelopes]</ref> നിരവധി ദേശീയോദ്യാനങ്ങളും വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങളും ഈ ശ്രേണിയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. === സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങൾ === * ഡോയി ഇന്താനോൺ ദേശീയോദ്യാനം * ഡോയി സുതേപ്-പുയി ദേശീയോദ്യാനം * ഖുൻ ഖാൻ ദേശീയോദ്യാനം * മായെ എൻഗാവോ ദേശീയോദ്യാനം * മായെ പിംഗ് ദേശീയോദ്യാനം * മേ തോ ദേശീയോദ്യാനം * മേ വാങ് ദേശീയോദ്യാനം * നംടോക് മായെ സുരിൻ ദേശീയോദ്യാനം * ഓപ് ലുവാങ് ദേശീയോദ്യാനം * ഓപ് ഖാൻ ദേശീയോദ്യാനം * ചിയാങ് ദാവോ വന്യജീവി സങ്കേതം * ലും നാം പായ് വന്യജീവി സങ്കേതം * മേ ലാവോ-മായെ സായെ വന്യജീവി സങ്കേതം * മേ തുവെൻ വന്യജീവി സങ്കേതം * ഓം കോയി വന്യജീവി സങ്കേതം == അവലംബം == <references />{{commons category}}{{Mountain ranges of Thailand}} tsiyvovjn0ucxuy295muqsyf7lkbpob 4675613 4675610 2026-10-12T16:40:03Z Malikaveedu 16584 4675613 wikitext text/x-wiki {{copy edit|for=യാന്ത്രികവിവർത്തനത്തിന്റെ പ്രശ്നങ്ങൾ|date=2024 നവംബർ}} {{Infobox mountain range|name=താനോൺ തോങ് ചായ് പർവ്വതനിര<br>താനോൺ നിര / Tanen Taunggyi|other_name=เทือกเขาถนนธงชัย|photo=RTN Embraer ERJ 135LR beneath Wat Doi Suthep.jpg|photo_caption=The east side of the eastern Thanon Thong Chai Range rising above [[Chiang Mai]] airport|country=[[Thailand]]|subdivision1_type=Provinces|subdivision1={{enum|[[Chiang Mai Province|Chiang Mai]]|[[Mae Hong Son Province|Mae Hong Son]]|[[Lamphun Province|Lamphun]]}}|parent=[[Shan Hills]]|highest=[[Doi Inthanon]]|elevation_m=2565|coordinates={{coord|18|35|16|N|98|29|13|E|type:mountain|format=dms|display=inline,title}}|geology={{enum|[[Granite]]|[[limestone]]}}|age=[[Precambrian]]|orogeny=|range_coordinates=|length_km=170|length_orientation=N/S|width_km=80|width_orientation=E/W|map_image=Topography of northern Thailand.png|map_caption=Map of the [[Thai highlands]]}} വടക്കൻ തായ്‌ലൻഡിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പർവതനിരയാണ് '''താനോൺ തോങ് ചായ് പർവ്വതനിര'''. [[തായ്‌ലാന്റ്|തായ്‌ലൻഡിലെ]] ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള കൊടുമുടിയായ ഡോയി ഇന്താനോൺ ഈ പർവ്വതനിരയിലാണുള്ളത്. ഈ പർവ്വതനിരയുടെ ഭൂരിഭാഗം പ്രദേശങ്ങളും [[ചിയാങ് മായി പ്രവിശ്യ|ചിയാങ് മായ്]] പ്രവിശ്യയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുമ്പോൾ കുറച്ച് ഭാഗങ്ങൾ മാത്രം മായേ ഹോങ് സോൺ, ലാംഫൂൺ എന്നീ പ്രവിശ്യകളിലായി ചിതറിക്കിടക്കുന്നു. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == [[ഷാൻ മലനിരകൾ|ഷാൻ മലനിരകളുടെ]] തെക്കേയറ്റത്തിൻറെ ഒരു ദീർഘീകരണമാണ് താനോൺ തോങ് ചായ് പർവതനിര. ഇതിൽ യുവാം, പിംഗ് നദികൾക്കിടയിലെ ദായെൻ ലാവോ പർവതനിരയുടെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തിയിൽ നിന്ന് തെക്കുഭാഗത്തേയ്ക്ക് കവിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന രണ്ട് സമാന്തര ശ്രേണികൾക്കൂടി അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. കിഴക്കൻ പർവതനിരയെ ഇന്തനോൺ റേഞ്ച് (ทิวเขาอินทนนท์) എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. പടിഞ്ഞാറും തെക്കുമുള്ള ദാവ്ന പർവതനിരകൾ താനോൺ തോങ് ചായ് പർവതത്തിൻ്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗമാണ്. താനോൺ തോങ് ചായ് നിരയെ ദായെൻ ലാവോ പർവതനിരയുടെ ഉപവിഭാഗമായി കാണുന്ന ചില ഭൂമിശാസ്ത്രജ്ഞരും ഉണ്ട്.<ref>''The Physical Geography of Southeast Asia'', Avijit Gupta, Oxford University Press, 2005. {{ISBN|978-0-19-924802-5}}</ref> ഇന്തനോൺ പർവതനിരയിലെ 2,565 മീറ്റർ (8,415 അടി) ഉയരമുള്ള [[ഡോയി ഇന്തനോൺ]] [[തെക്കുകിഴക്കേ ഏഷ്യ|തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയിലെ]] ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കൊടുമുടികളിൽ ഒന്നാണ്. താനോൺ തോങ് ചായ് പർവതനിരയിലെ മറ്റ് ഉയർന്ന കൊടുമുടികളിൽ തായ്‌ലൻഡിലെ രണ്ടാമത്തെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന കൊടുമുടിയും 2,340 മീറ്റർ (7,680 അടി) ഉയരമുള്ളതുമായ ഡോയ് ഹുവാ മോട്ട് ലുവാങ്, ഡോയ് പുയ് (1,685 മീറ്റർ (5,528 അടി)), ഡോയ് സുതേപ് 1,676 മീറ്റർ (5,499 അടി) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. == ചരിത്രം == ഹ്‌മോങ്, കാരെൻ തുടങ്ങിയ ചില മലയോര ഗോത്ര സമൂഹങ്ങളുടെ ആവാസകേന്ദ്രമായ ഈ പർവ്വതനിരയിലെ അവരുടെ ഗോത്ര ഗ്രാമങ്ങൾ മലയോരങ്ങളിൽ അവിടവിടെയായി ചിതറിക്കിടക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.akha.org/content/tourismecotourism/ethnictourism.pdf|title=The Politics of Ethnic Tourism in Northern Thailand|access-date=2012-01-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20120516134329/http://www.akha.org/content/tourismecotourism/ethnictourism.pdf|archive-date=2012-05-16|url-status=dead}}</ref> ഈ സമൂഹങ്ങളിൽ ചിലത് സംഘടിത ടൂറിസ്റ്റ് ഗ്രൂപ്പുകളാൽ പതിവായി സന്ദർശിക്കപ്പെടാറുണ്ട്.<ref>[http://www.chiangmai.bangkok.com/city-culture-tour/doiintanon.htm Doi Inthanon, Waterfall & Meo Hilltribe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120102144121/http://www.chiangmai.bangkok.com/city-culture-tour/doiintanon.htm|date=2012-01-02}}{{DL|date=June 2019}}</ref> മുമ്പ് ''ഡോയി ആങ് കാ'' എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഡോയി ഇന്തനോൺ, 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിൻ്റെ അവസാനത്തിൽ രാജാവായ ഇന്താവിചായനോണിൻറെ ബഹുമാനാർത്ഥം പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. == പരിസ്ഥിതി == 1,000 മീറ്ററിൽ (3,300 അടി) താഴെയുള്ള [[ഇലപൊഴിയും വനങ്ങൾ|ഇലപൊഴിയും വനങ്ങളും]] ഈ ഉയരത്തിന് മുകളിലുള്ള [[നിത്യഹരിതവനം|നിത്യഹരിത]] കുന്നിൻ വനവുമടങ്ങിയതാണ് ഇവിടുത്തെ സസ്യജാലം, പക്ഷേ പ്രദേശത്ത് കനത്ത തോതിൽ [[വനനശീകരണം]] നടന്നിട്ടുണ്ട്. യഥാർത്ഥ വനവിസ്തൃതിയുടെ വലിയൊരു ഭാഗം അപ്രത്യക്ഷമായതിനാൽ, വൃക്ഷങ്ങളില്ലാതെ നഗ്നമായ പുൽമേടുകളും കുറ്റിച്ചെടികളടങ്ങിയ സസ്യജാലങ്ങളാണ് ഈ പ്രദേശദത്ത് സാധാരണയായി കാണപ്പെടുന്നത്. പാരിസ്ഥിതികമായി തകർന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ വനമേഖല പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള ചില പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>[http://www.fao.org/docrep/004/y2795e/y2795e10.htm FAO - Restoration of degraded forest land in Thailand: the case of Khao Kho]</ref> താനോൺ തോങ് ചായ് പർവതനിരയിലെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിലെ കർഷകർ കാലാനുസൃതമായി ബോധപൂർവം [[കാട്ടുതീ]] പടർത്തുന്നത് ഈ പ്രദേശത്ത വന്യജീവി സമ്പത്തിന് ഭീഷണി സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഈ ശ്രേണിയിലെ വന്യമൃഗങ്ങളിൽ [[മ്ലാവ്]], [[കേഴമാൻ (ജനുസ്സ്)|കേഴമാൻ]], സെറോ, [[പുള്ളിപ്പുലി]], ഗോരൽ, ടെനാസെറിം വെളുത്ത വയറൻ എലി എന്നിവയും അതുപോലെ നിരവധി പക്ഷിയിനങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>[http://brucekekule.com/the_north/goats-in-the-mist-goral-and-serow-thailand%E2%80%99s-rare-goat-antelopes/ Goral and Serow – Rare goat-antelopes]</ref> നിരവധി ദേശീയോദ്യാനങ്ങളും വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങളും ഈ ശ്രേണിയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. === സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങൾ === * ഡോയി ഇന്താനോൺ ദേശീയോദ്യാനം * ഡോയി സുതേപ്-പുയി ദേശീയോദ്യാനം * ഖുൻ ഖാൻ ദേശീയോദ്യാനം * മായെ എൻഗാവോ ദേശീയോദ്യാനം * മായെ പിംഗ് ദേശീയോദ്യാനം * മേ തോ ദേശീയോദ്യാനം * മേ വാങ് ദേശീയോദ്യാനം * നംടോക് മായെ സുരിൻ ദേശീയോദ്യാനം * ഓപ് ലുവാങ് ദേശീയോദ്യാനം * ഓപ് ഖാൻ ദേശീയോദ്യാനം * ചിയാങ് ദാവോ വന്യജീവി സങ്കേതം * ലും നാം പായ് വന്യജീവി സങ്കേതം * മേ ലാവോ-മായെ സായെ വന്യജീവി സങ്കേതം * മേ തുവെൻ വന്യജീവി സങ്കേതം * ഓം കോയി വന്യജീവി സങ്കേതം == അവലംബം == <references />{{commons category}}{{Mountain ranges of Thailand}} 8vdkbinvs700uryfgo6gi79hc1m3an2 4675614 4675613 2026-10-12T16:40:54Z Malikaveedu 16584 4675614 wikitext text/x-wiki {{copy edit|for=യാന്ത്രികവിവർത്തനത്തിന്റെ പ്രശ്നങ്ങൾ|date=2024 നവംബർ}} {{Infobox mountain range|name=താനോൺ തോങ് ചായ് പർവ്വതനിര<br>താനോൺ നിര / Tanen Taunggyi|other_name=เทือกเขาถนนธงชัย|photo=RTN Embraer ERJ 135LR beneath Wat Doi Suthep.jpg|photo_caption=The east side of the eastern Thanon Thong Chai Range rising above [[Chiang Mai]] airport|country=[[Thailand]]|subdivision1_type=Provinces|subdivision1={{enum|[[Chiang Mai Province|Chiang Mai]]|[[Mae Hong Son Province|Mae Hong Son]]|[[Lamphun Province|Lamphun]]}}|parent=[[Shan Hills]]|highest=[[Doi Inthanon]]|elevation_m=2565|coordinates={{coord|18|35|16|N|98|29|13|E|type:mountain|format=dms|display=inline,title}}|geology={{enum|[[Granite]]|[[limestone]]}}|age=[[Precambrian]]|orogeny=|range_coordinates=|length_km=170|length_orientation=N/S|width_km=80|width_orientation=E/W|map_image=Topography of northern Thailand.png|map_caption=Map of the [[Thai highlands]]}} തായ്‌ലൻഡിന്റെ വടക്കൻ മേഖലയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പർവതനിരയാണ് '''താനോൺ തോങ് ചായ് പർവ്വതനിര'''. [[തായ്‌ലാന്റ്|തായ്‌ലൻഡിലെ]] ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള കൊടുമുടിയായ [[ഡോയി ഇൻതാനോൺ|ഡോയി ഇന്താനോൺ]] ഈ പർവ്വതനിരയിലാണുള്ളത്. ഈ പർവ്വതനിരയുടെ ഭൂരിഭാഗം പ്രദേശങ്ങളും [[ചിയാങ് മായി പ്രവിശ്യ|ചിയാങ് മായ്]] പ്രവിശ്യയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുമ്പോൾ കുറച്ച് ഭാഗങ്ങൾ മാത്രം മായേ ഹോങ് സോൺ, ലാംഫൂൺ എന്നീ പ്രവിശ്യകളിലായി ചിതറിക്കിടക്കുന്നു. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == [[ഷാൻ മലനിരകൾ|ഷാൻ മലനിരകളുടെ]] തെക്കേയറ്റത്തിൻറെ ഒരു ദീർഘീകരണമാണ് താനോൺ തോങ് ചായ് പർവതനിര. ഇതിൽ യുവാം, പിംഗ് നദികൾക്കിടയിലെ ദായെൻ ലാവോ പർവതനിരയുടെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തിയിൽ നിന്ന് തെക്കുഭാഗത്തേയ്ക്ക് കവിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന രണ്ട് സമാന്തര ശ്രേണികൾക്കൂടി അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. കിഴക്കൻ പർവതനിരയെ ഇന്തനോൺ റേഞ്ച് (ทิวเขาอินทนนท์) എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. പടിഞ്ഞാറും തെക്കുമുള്ള ദാവ്ന പർവതനിരകൾ താനോൺ തോങ് ചായ് പർവതത്തിൻ്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗമാണ്. താനോൺ തോങ് ചായ് നിരയെ ദായെൻ ലാവോ പർവതനിരയുടെ ഉപവിഭാഗമായി കാണുന്ന ചില ഭൂമിശാസ്ത്രജ്ഞരും ഉണ്ട്.<ref>''The Physical Geography of Southeast Asia'', Avijit Gupta, Oxford University Press, 2005. {{ISBN|978-0-19-924802-5}}</ref> ഇന്തനോൺ പർവതനിരയിലെ 2,565 മീറ്റർ (8,415 അടി) ഉയരമുള്ള [[ഡോയി ഇന്തനോൺ]] [[തെക്കുകിഴക്കേ ഏഷ്യ|തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയിലെ]] ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കൊടുമുടികളിൽ ഒന്നാണ്. താനോൺ തോങ് ചായ് പർവതനിരയിലെ മറ്റ് ഉയർന്ന കൊടുമുടികളിൽ തായ്‌ലൻഡിലെ രണ്ടാമത്തെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന കൊടുമുടിയും 2,340 മീറ്റർ (7,680 അടി) ഉയരമുള്ളതുമായ ഡോയ് ഹുവാ മോട്ട് ലുവാങ്, ഡോയ് പുയ് (1,685 മീറ്റർ (5,528 അടി)), ഡോയ് സുതേപ് 1,676 മീറ്റർ (5,499 അടി) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. == ചരിത്രം == ഹ്‌മോങ്, കാരെൻ തുടങ്ങിയ ചില മലയോര ഗോത്ര സമൂഹങ്ങളുടെ ആവാസകേന്ദ്രമായ ഈ പർവ്വതനിരയിലെ അവരുടെ ഗോത്ര ഗ്രാമങ്ങൾ മലയോരങ്ങളിൽ അവിടവിടെയായി ചിതറിക്കിടക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.akha.org/content/tourismecotourism/ethnictourism.pdf|title=The Politics of Ethnic Tourism in Northern Thailand|access-date=2012-01-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20120516134329/http://www.akha.org/content/tourismecotourism/ethnictourism.pdf|archive-date=2012-05-16|url-status=dead}}</ref> ഈ സമൂഹങ്ങളിൽ ചിലത് സംഘടിത ടൂറിസ്റ്റ് ഗ്രൂപ്പുകളാൽ പതിവായി സന്ദർശിക്കപ്പെടാറുണ്ട്.<ref>[http://www.chiangmai.bangkok.com/city-culture-tour/doiintanon.htm Doi Inthanon, Waterfall & Meo Hilltribe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120102144121/http://www.chiangmai.bangkok.com/city-culture-tour/doiintanon.htm|date=2012-01-02}}{{DL|date=June 2019}}</ref> മുമ്പ് ''ഡോയി ആങ് കാ'' എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഡോയി ഇന്തനോൺ, 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിൻ്റെ അവസാനത്തിൽ രാജാവായ ഇന്താവിചായനോണിൻറെ ബഹുമാനാർത്ഥം പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. == പരിസ്ഥിതി == 1,000 മീറ്ററിൽ (3,300 അടി) താഴെയുള്ള [[ഇലപൊഴിയും വനങ്ങൾ|ഇലപൊഴിയും വനങ്ങളും]] ഈ ഉയരത്തിന് മുകളിലുള്ള [[നിത്യഹരിതവനം|നിത്യഹരിത]] കുന്നിൻ വനവുമടങ്ങിയതാണ് ഇവിടുത്തെ സസ്യജാലം, പക്ഷേ പ്രദേശത്ത് കനത്ത തോതിൽ [[വനനശീകരണം]] നടന്നിട്ടുണ്ട്. യഥാർത്ഥ വനവിസ്തൃതിയുടെ വലിയൊരു ഭാഗം അപ്രത്യക്ഷമായതിനാൽ, വൃക്ഷങ്ങളില്ലാതെ നഗ്നമായ പുൽമേടുകളും കുറ്റിച്ചെടികളടങ്ങിയ സസ്യജാലങ്ങളാണ് ഈ പ്രദേശദത്ത് സാധാരണയായി കാണപ്പെടുന്നത്. പാരിസ്ഥിതികമായി തകർന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ വനമേഖല പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള ചില പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>[http://www.fao.org/docrep/004/y2795e/y2795e10.htm FAO - Restoration of degraded forest land in Thailand: the case of Khao Kho]</ref> താനോൺ തോങ് ചായ് പർവതനിരയിലെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിലെ കർഷകർ കാലാനുസൃതമായി ബോധപൂർവം [[കാട്ടുതീ]] പടർത്തുന്നത് ഈ പ്രദേശത്ത വന്യജീവി സമ്പത്തിന് ഭീഷണി സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഈ ശ്രേണിയിലെ വന്യമൃഗങ്ങളിൽ [[മ്ലാവ്]], [[കേഴമാൻ (ജനുസ്സ്)|കേഴമാൻ]], സെറോ, [[പുള്ളിപ്പുലി]], ഗോരൽ, ടെനാസെറിം വെളുത്ത വയറൻ എലി എന്നിവയും അതുപോലെ നിരവധി പക്ഷിയിനങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>[http://brucekekule.com/the_north/goats-in-the-mist-goral-and-serow-thailand%E2%80%99s-rare-goat-antelopes/ Goral and Serow – Rare goat-antelopes]</ref> നിരവധി ദേശീയോദ്യാനങ്ങളും വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങളും ഈ ശ്രേണിയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. === സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങൾ === * ഡോയി ഇന്താനോൺ ദേശീയോദ്യാനം * ഡോയി സുതേപ്-പുയി ദേശീയോദ്യാനം * ഖുൻ ഖാൻ ദേശീയോദ്യാനം * മായെ എൻഗാവോ ദേശീയോദ്യാനം * മായെ പിംഗ് ദേശീയോദ്യാനം * മേ തോ ദേശീയോദ്യാനം * മേ വാങ് ദേശീയോദ്യാനം * നംടോക് മായെ സുരിൻ ദേശീയോദ്യാനം * ഓപ് ലുവാങ് ദേശീയോദ്യാനം * ഓപ് ഖാൻ ദേശീയോദ്യാനം * ചിയാങ് ദാവോ വന്യജീവി സങ്കേതം * ലും നാം പായ് വന്യജീവി സങ്കേതം * മേ ലാവോ-മായെ സായെ വന്യജീവി സങ്കേതം * മേ തുവെൻ വന്യജീവി സങ്കേതം * ഓം കോയി വന്യജീവി സങ്കേതം == അവലംബം == <references />{{commons category}}{{Mountain ranges of Thailand}} 6vluh9uud6eqatqdlsnlqm9f3dkhdlv 4675617 4675614 2026-10-12T16:50:20Z Malikaveedu 16584 4675617 wikitext text/x-wiki {{copy edit|for=യാന്ത്രികവിവർത്തനത്തിന്റെ പ്രശ്നങ്ങൾ|date=2024 നവംബർ}} {{Infobox mountain range|name=താനോൺ തോങ് ചായ് പർവ്വതനിര<br>താനോൺ നിര / Tanen Taunggyi|other_name=เทือกเขาถนนธงชัย|photo=RTN Embraer ERJ 135LR beneath Wat Doi Suthep.jpg|photo_caption=The east side of the eastern Thanon Thong Chai Range rising above [[Chiang Mai]] airport|country=[[Thailand]]|subdivision1_type=Provinces|subdivision1={{enum|[[Chiang Mai Province|Chiang Mai]]|[[Mae Hong Son Province|Mae Hong Son]]|[[Lamphun Province|Lamphun]]}}|parent=[[Shan Hills]]|highest=[[Doi Inthanon]]|elevation_m=2565|coordinates={{coord|18|35|16|N|98|29|13|E|type:mountain|format=dms|display=inline,title}}|geology={{enum|[[Granite]]|[[limestone]]}}|age=[[Precambrian]]|orogeny=|range_coordinates=|length_km=170|length_orientation=N/S|width_km=80|width_orientation=E/W|map_image=Topography of northern Thailand.png|map_caption=Map of the [[Thai highlands]]}} തായ്‌ലൻഡിന്റെ വടക്കൻ മേഖലയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പർവതനിരയാണ് '''താനോൺ തോങ് ചായ് പർവ്വതനിര'''. [[തായ്‌ലാന്റ്|തായ്‌ലൻഡിലെ]] ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള കൊടുമുടിയായ [[ഡോയി ഇൻതാനോൺ|ഡോയി ഇന്താനോൺ]] ഈ പർവ്വതനിരയിലാണുള്ളത്. ഈ പർവ്വതനിരയുടെ ഭൂരിഭാഗം പ്രദേശങ്ങളും [[ചിയാങ് മായി പ്രവിശ്യ|ചിയാങ് മായ്]] പ്രവിശ്യയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുമ്പോൾ കുറച്ച് ഭാഗങ്ങൾ മാത്രം മായേ ഹോങ് സോൺ, ലാംഫൂൺ എന്നീ പ്രവിശ്യകളിലായി ചിതറിക്കിടക്കുന്നു. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == [[ഷാൻ മലനിരകൾ|ഷാൻ മലനിരകളുടെ]] തെക്കേയറ്റത്തിൻറെ ഒരു വിപുലീകരണമാണ് താനോൺ തോങ് ചായ് പർവതനിര. ഇതിൽ യുവാം, പിംഗ് നദികൾക്കിടയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ദായെൻ ലാവോ പർവതനിരയുടെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തിയിൽ നിന്ന് തെക്കുഭാഗത്തേയ്ക്ക് കവിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന രണ്ട് സമാന്തര ശ്രേണികൾക്കൂടി ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. കിഴക്കൻ പർവതനിരയെ ഇന്തനോൺ റേഞ്ച് (ทิวเขาอินทนนท์) എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. പടിഞ്ഞാറും തെക്കുമുള്ള ദാവ്ന പർവതനിരകൾ താനോൺ തോങ് ചായ് പർവതത്തിൻ്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗമാണ്. താനോൺ തോങ് ചായ് നിരയെ ദായെൻ ലാവോ പർവതനിരയുടെ ഉപവിഭാഗമായി കാണുന്ന ചില ഭൂമിശാസ്ത്രജ്ഞരും ഉണ്ട്.<ref>''The Physical Geography of Southeast Asia'', Avijit Gupta, Oxford University Press, 2005. {{ISBN|978-0-19-924802-5}}</ref> ഇന്തനോൺ പർവതനിരയിലെ 2,565 മീറ്റർ (8,415 അടി) ഉയരമുള്ള [[ഡോയി ഇൻതാനോൺ|ഡോയി ഇന്തനോൺ]] [[തെക്കുകിഴക്കേ ഏഷ്യ|തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യയിലെ]] ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കൊടുമുടികളിൽ ഒന്നാണ്. താനോൺ തോങ് ചായ് പർവതനിരയിലെ മറ്റ് ഉയർന്ന കൊടുമുടികളിൽ 2,340 മീറ്റർ (7,680 അടി) ഉയരമുള്ള തായ്‌ലൻഡിലെ രണ്ടാമത്തെ ഉയർന്ന കൊടുമുടിയായ ഡോയ് ഹുവാ മോട്ട് ലുവാങ്, ഡോയ് പുയ് (1,685 മീറ്റർ (5,528 അടി)), ഡോയ് സുതേപ് 1,676 മീറ്റർ (5,499 അടി) എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. == ചരിത്രം == ഹ്‌മോങ്, കാരെൻ തുടങ്ങിയ ചില മലയോര ഗോത്ര സമൂഹങ്ങളുടെ ആവാസകേന്ദ്രമായ ഈ പർവ്വതനിരയിലെ അവരുടെ ഗോത്ര ഗ്രാമങ്ങൾ മലയോരങ്ങളിൽ അവിടവിടെയായി ചിതറിക്കിടക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.akha.org/content/tourismecotourism/ethnictourism.pdf|title=The Politics of Ethnic Tourism in Northern Thailand|access-date=2012-01-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20120516134329/http://www.akha.org/content/tourismecotourism/ethnictourism.pdf|archive-date=2012-05-16|url-status=dead}}</ref> ഈ സമൂഹങ്ങളിൽ ചിലത് സംഘടിത ടൂറിസ്റ്റ് ഗ്രൂപ്പുകളാൽ പതിവായി സന്ദർശിക്കപ്പെടാറുണ്ട്.<ref>[http://www.chiangmai.bangkok.com/city-culture-tour/doiintanon.htm Doi Inthanon, Waterfall & Meo Hilltribe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120102144121/http://www.chiangmai.bangkok.com/city-culture-tour/doiintanon.htm|date=2012-01-02}}{{DL|date=June 2019}}</ref> മുമ്പ് ''ഡോയി ആങ് കാ'' എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഡോയി ഇന്തനോൺ, 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിൻ്റെ അവസാനത്തിൽ രാജാവായ ഇന്താവിചായനോണിൻറെ ബഹുമാനാർത്ഥം പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. == പരിസ്ഥിതി == 1,000 മീറ്ററിൽ (3,300 അടി) താഴെയുള്ള [[ഇലപൊഴിയും വനങ്ങൾ|ഇലപൊഴിയും വനങ്ങളും]] ഈ ഉയരത്തിന് മുകളിലുള്ള [[നിത്യഹരിതവനം|നിത്യഹരിത]] കുന്നിൻ വനവുമടങ്ങിയതാണ് ഇവിടുത്തെ സസ്യജാലം. പ്രദേശത്ത് കനത്ത തോതിൽ [[വനനശീകരണം]] നടന്നിട്ടുണ്ട്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന യഥാർത്ഥ വനവിസ്തൃതിയുടെ വലിയൊരു ഭാഗം അപ്രത്യക്ഷമായതിനാൽ, വൃക്ഷങ്ങളില്ലാതെ നഗ്നമായ പുൽമേടുകളും കുറ്റിച്ചെടികളടങ്ങിയ ഭൂപ്രകൃതിയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പാരിസ്ഥിതിക ആഘാതം സംഭവിച്ച പ്രദേശങ്ങളിൽ വനമേഖല പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള ചില പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>[http://www.fao.org/docrep/004/y2795e/y2795e10.htm FAO - Restoration of degraded forest land in Thailand: the case of Khao Kho]</ref> താനോൺ തോങ് ചായ് പർവതനിരയിലെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിലെ കർഷകർ കാലാനുസൃതമായി ബോധപൂർവം [[കാട്ടുതീ]] പടർത്തുന്നത് ഈ പ്രദേശത്ത വന്യജീവി സമ്പത്തിന് ഭീഷണി സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഈ ശ്രേണിയിൽ കാണപ്പെടുന്ന വന്യമൃഗങ്ങളിൽ [[മ്ലാവ്]], [[കേഴമാൻ (ജനുസ്സ്)|കേഴമാൻ]], സെറോ, [[പുള്ളിപ്പുലി]], ഗോരൽ, ടെനാസെറിം വെളുത്ത വയറൻ എലി എന്നിവയും അതുപോലെ നിരവധി പക്ഷിയിനങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>[http://brucekekule.com/the_north/goats-in-the-mist-goral-and-serow-thailand%E2%80%99s-rare-goat-antelopes/ Goral and Serow – Rare goat-antelopes]</ref> ഈ ശ്രേണിയിൽ നിരവധി ദേശീയോദ്യാനങ്ങളും വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങളുമുണ്ട്. === സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങൾ === * ഡോയി ഇന്താനോൺ ദേശീയോദ്യാനം * ഡോയി സുതേപ്-പുയി ദേശീയോദ്യാനം * [[ഖുൻ നാൻ ദേശീയോദ്യാനം|ഖുൻ ഖാൻ ദേശീയോദ്യാനം]] * മായെ എൻഗാവോ ദേശീയോദ്യാനം * മായെ പിംഗ് ദേശീയോദ്യാനം * മേ തോ ദേശീയോദ്യാനം * മേ വാങ് ദേശീയോദ്യാനം * നംടോക് മായെ സുരിൻ ദേശീയോദ്യാനം * ഓപ് ലുവാങ് ദേശീയോദ്യാനം * ഓപ് ഖാൻ ദേശീയോദ്യാനം * ചിയാങ് ദാവോ വന്യജീവി സങ്കേതം * ലും നാം പായ് വന്യജീവി സങ്കേതം * മേ ലാവോ-മായെ സായെ വന്യജീവി സങ്കേതം * മേ തുവെൻ വന്യജീവി സങ്കേതം * ഓം കോയി വന്യജീവി സങ്കേതം == അവലംബം == <references />{{commons category}}{{Mountain ranges of Thailand}} 6k6l8k5rda58d1642oqrt5clm5gs04g 4675622 4675617 2026-10-12T16:56:48Z Malikaveedu 16584 4675622 wikitext text/x-wiki {{copy edit|for=യാന്ത്രികവിവർത്തനത്തിന്റെ പ്രശ്നങ്ങൾ|date=2024 നവംബർ}} {{Infobox mountain range|name=താനോൺ തോങ് ചായ് പർവ്വതനിര<br>താനോൺ നിര / Tanen Taunggyi|other_name=เทือกเขาถนนธงชัย|photo=RTN Embraer ERJ 135LR beneath Wat Doi Suthep.jpg|photo_caption=The east side of the eastern Thanon Thong Chai Range rising above [[Chiang Mai]] airport|country=[[Thailand]]|subdivision1_type=Provinces|subdivision1={{enum|[[Chiang Mai Province|Chiang Mai]]|[[Mae Hong Son Province|Mae Hong Son]]|[[Lamphun Province|Lamphun]]}}|parent=[[Shan Hills]]|highest=[[Doi Inthanon]]|elevation_m=2565|coordinates={{coord|18|35|16|N|98|29|13|E|type:mountain|format=dms|display=inline,title}}|geology={{enum|[[Granite]]|[[limestone]]}}|age=[[Precambrian]]|orogeny=|range_coordinates=|length_km=170|length_orientation=N/S|width_km=80|width_orientation=E/W|map_image=Topography of northern Thailand.png|map_caption=Map of the [[Thai highlands]]}} [[തായ്‌ലാന്റ്|തായ്‌ലൻഡിന്റെ]] വടക്കൻ മേഖലയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പർവതനിരയാണ് '''താനോൺ തോങ് ചായ് പർവ്വതനിര'''. [[തായ്‌ലാന്റ്|തായ്‌ലൻഡിലെ]] ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള കൊടുമുടിയായ [[ഡോയി ഇൻതാനോൺ|ഡോയി ഇന്താനോൺ]] ഈ പർവ്വതനിരയിലാണുള്ളത്. ഈ പർവ്വതനിരയുടെ ഭൂരിഭാഗം പ്രദേശങ്ങളും [[ചിയാങ് മായി പ്രവിശ്യ|ചിയാങ് മായ്]] പ്രവിശ്യയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുമ്പോൾ കുറച്ച് ഭാഗങ്ങൾ മാത്രം മായേ ഹോങ് സോൺ, ലാംഫൂൺ എന്നീ രണ്ട് പ്രവിശ്യകളിലായി ചിതറിക്കിടക്കുന്നു. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == [[ഷാൻ മലനിരകൾ|ഷാൻ മലനിരകളുടെ]] തെക്കേയറ്റത്തിൻറെ ഒരു വിപുലീകരണമാണ് താനോൺ തോങ് ചായ് പർവതനിര. ഇതിൽ യുവാം, പിംഗ് നദികൾക്കിടയിലെ ദായെൻ ലാവോ പർവതനിരയുടെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തിയിൽ നിന്ന് തെക്കുഭാഗത്തേയ്ക്ക് കവിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന രണ്ട് സമാന്തര ശ്രേണികൾക്കൂടിയുണ്ട്. കിഴക്കൻ പർവതനിരയെ ഇന്തനോൺ റേഞ്ച് (ทิวเขาอินทนนท์) എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. പടിഞ്ഞാറും തെക്കുമുള്ള ദാവ്ന പർവതനിരകൾ താനോൺ തോങ് ചായ് പർവതത്തിൻ്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗമാണ്. താനോൺ തോങ് ചായ് നിരയെ ദായെൻ ലാവോ പർവതനിരയുടെ ഉപവിഭാഗമായി കാണുന്ന ചില ഭൌമശാസ്ത്രജ്ഞരും ഉണ്ട്.<ref>''The Physical Geography of Southeast Asia'', Avijit Gupta, Oxford University Press, 2005. {{ISBN|978-0-19-924802-5}}</ref> ഇന്തനോൺ പർവതനിരയിലെ 2,565 മീറ്റർ (8,415 അടി) ഉയരമുള്ള [[ഡോയി ഇൻതാനോൺ|ഡോയി ഇന്തനോൺ]] [[തെക്കുകിഴക്കേ ഏഷ്യ|തെക്കുകിഴക്കേ ഏഷ്യയിലെ]] ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കൊടുമുടികളിൽ ഒന്നാണ്. താനോൺ തോങ് ചായ് പർവതനിരയിലെ മറ്റ് കൊടുമുടികളിൽ 2,340 മീറ്റർ (7,680 അടി) ഉയരമുള്ള തായ്‌ലൻഡിലെ രണ്ടാമത്തെ ഉയർന്ന കൊടുമുടിയായ ഡോയ് ഹുവാ മോട്ട് ലുവാങ്, 1,685 മീറ്റർ (5,528 അടി) ഉയരമുള്ള ഡോയ് പുയ് , 1,676 മീറ്റർ (5,499 അടി) ഉയരമുള്ള ഡോയ് സുതേപ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. == ചരിത്രം == ഹ്‌മോങ്, കാരെൻ തുടങ്ങിയ ചില മലയോര ഗോത്ര സമൂഹങ്ങളുടെ ആവാസകേന്ദ്രമാണ് ഈ പർവ്വതനിര. അവരുടെ ഗോത്ര ഗ്രാമങ്ങൾ മലയോരങ്ങളിൽ അവിടവിടെയായി ചിതറിക്കിടക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.akha.org/content/tourismecotourism/ethnictourism.pdf|title=The Politics of Ethnic Tourism in Northern Thailand|access-date=2012-01-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20120516134329/http://www.akha.org/content/tourismecotourism/ethnictourism.pdf|archive-date=2012-05-16|url-status=dead}}</ref> സംഘടിത ടൂറിസ്റ്റ് ഗ്രൂപ്പുകൾ ഈ സമൂഹങ്ങളിൽ ചിലരെ പതിവായി സന്ദർശിക്കാറുണ്ട്.<ref>[http://www.chiangmai.bangkok.com/city-culture-tour/doiintanon.htm Doi Inthanon, Waterfall & Meo Hilltribe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120102144121/http://www.chiangmai.bangkok.com/city-culture-tour/doiintanon.htm|date=2012-01-02}}{{DL|date=June 2019}}</ref> മുമ്പ് ''ഡോയി ആങ് കാ'' എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഡോയി ഇന്തനോൺ, 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിൻ്റെ അവസാനത്തിൽ രാജാവായ ഇന്താവിചായനോണിൻറെ ബഹുമാനാർത്ഥമാണ് പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടത്. == പരിസ്ഥിതി == 1,000 മീറ്ററിൽ (3,300 അടി) താഴെയുള്ള [[ഇലപൊഴിയും വനങ്ങൾ|ഇലപൊഴിയും വനങ്ങളും]] ഈ ഉയരത്തിന് മുകളിലുള്ള [[നിത്യഹരിതവനം|നിത്യഹരിത]] കുന്നിൻ വനവുമടങ്ങിയതാണ് ഇവിടുത്തെ സസ്യജാലം. പ്രദേശത്ത് കനത്ത തോതിൽ [[വനനശീകരണം]] നടന്നിട്ടുണ്ട്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന യഥാർത്ഥ വനവിസ്തൃതിയുടെ വലിയൊരു ഭാഗം അപ്രത്യക്ഷമായതിനാൽ, വൃക്ഷങ്ങളില്ലാതെ നഗ്നമായ പുൽമേടുകളും കുറ്റിച്ചെടികളടങ്ങിയ ഭൂപ്രകൃതിയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പാരിസ്ഥിതിക ആഘാതം സംഭവിച്ച പ്രദേശങ്ങളിൽ വനമേഖല പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള ചില പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>[http://www.fao.org/docrep/004/y2795e/y2795e10.htm FAO - Restoration of degraded forest land in Thailand: the case of Khao Kho]</ref> താനോൺ തോങ് ചായ് പർവതനിരയിലെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിലെ കർഷകർ കാലാനുസൃതമായി ബോധപൂർവം [[കാട്ടുതീ]] പടർത്തുന്നത് ഈ പ്രദേശത്ത വന്യജീവി സമ്പത്തിന് ഭീഷണി സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഈ ശ്രേണിയിൽ കാണപ്പെടുന്ന വന്യമൃഗങ്ങളിൽ [[മ്ലാവ്]], [[കേഴമാൻ (ജനുസ്സ്)|കേഴമാൻ]], സെറോ, [[പുള്ളിപ്പുലി]], ഗോരൽ, ടെനാസെറിം വെളുത്ത വയറൻ എലി എന്നിവയും അതുപോലെ നിരവധി പക്ഷിയിനങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>[http://brucekekule.com/the_north/goats-in-the-mist-goral-and-serow-thailand%E2%80%99s-rare-goat-antelopes/ Goral and Serow – Rare goat-antelopes]</ref> ഈ ശ്രേണിയിൽ നിരവധി ദേശീയോദ്യാനങ്ങളും വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങളുമുണ്ട്. === സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങൾ === * ഡോയി ഇന്താനോൺ ദേശീയോദ്യാനം * ഡോയി സുതേപ്-പുയി ദേശീയോദ്യാനം * [[ഖുൻ നാൻ ദേശീയോദ്യാനം|ഖുൻ ഖാൻ ദേശീയോദ്യാനം]] * മായെ എൻഗാവോ ദേശീയോദ്യാനം * മായെ പിംഗ് ദേശീയോദ്യാനം * മേ തോ ദേശീയോദ്യാനം * മേ വാങ് ദേശീയോദ്യാനം * നംടോക് മായെ സുരിൻ ദേശീയോദ്യാനം * ഓപ് ലുവാങ് ദേശീയോദ്യാനം * ഓപ് ഖാൻ ദേശീയോദ്യാനം * ചിയാങ് ദാവോ വന്യജീവി സങ്കേതം * ലും നാം പായ് വന്യജീവി സങ്കേതം * മേ ലാവോ-മായെ സായെ വന്യജീവി സങ്കേതം * മേ തുവെൻ വന്യജീവി സങ്കേതം * ഓം കോയി വന്യജീവി സങ്കേതം == അവലംബം == <references />{{commons category}}{{Mountain ranges of Thailand}} 1nir0q5lfnzdfdhq9e8rwl3y0pkc2cl 4675623 4675622 2026-10-12T16:58:45Z Malikaveedu 16584 /* പരിസ്ഥിതി */ 4675623 wikitext text/x-wiki {{copy edit|for=യാന്ത്രികവിവർത്തനത്തിന്റെ പ്രശ്നങ്ങൾ|date=2024 നവംബർ}} {{Infobox mountain range|name=താനോൺ തോങ് ചായ് പർവ്വതനിര<br>താനോൺ നിര / Tanen Taunggyi|other_name=เทือกเขาถนนธงชัย|photo=RTN Embraer ERJ 135LR beneath Wat Doi Suthep.jpg|photo_caption=The east side of the eastern Thanon Thong Chai Range rising above [[Chiang Mai]] airport|country=[[Thailand]]|subdivision1_type=Provinces|subdivision1={{enum|[[Chiang Mai Province|Chiang Mai]]|[[Mae Hong Son Province|Mae Hong Son]]|[[Lamphun Province|Lamphun]]}}|parent=[[Shan Hills]]|highest=[[Doi Inthanon]]|elevation_m=2565|coordinates={{coord|18|35|16|N|98|29|13|E|type:mountain|format=dms|display=inline,title}}|geology={{enum|[[Granite]]|[[limestone]]}}|age=[[Precambrian]]|orogeny=|range_coordinates=|length_km=170|length_orientation=N/S|width_km=80|width_orientation=E/W|map_image=Topography of northern Thailand.png|map_caption=Map of the [[Thai highlands]]}} [[തായ്‌ലാന്റ്|തായ്‌ലൻഡിന്റെ]] വടക്കൻ മേഖലയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പർവതനിരയാണ് '''താനോൺ തോങ് ചായ് പർവ്വതനിര'''. [[തായ്‌ലാന്റ്|തായ്‌ലൻഡിലെ]] ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള കൊടുമുടിയായ [[ഡോയി ഇൻതാനോൺ|ഡോയി ഇന്താനോൺ]] ഈ പർവ്വതനിരയിലാണുള്ളത്. ഈ പർവ്വതനിരയുടെ ഭൂരിഭാഗം പ്രദേശങ്ങളും [[ചിയാങ് മായി പ്രവിശ്യ|ചിയാങ് മായ്]] പ്രവിശ്യയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുമ്പോൾ കുറച്ച് ഭാഗങ്ങൾ മാത്രം മായേ ഹോങ് സോൺ, ലാംഫൂൺ എന്നീ രണ്ട് പ്രവിശ്യകളിലായി ചിതറിക്കിടക്കുന്നു. == ഭൂമിശാസ്ത്രം == [[ഷാൻ മലനിരകൾ|ഷാൻ മലനിരകളുടെ]] തെക്കേയറ്റത്തിൻറെ ഒരു വിപുലീകരണമാണ് താനോൺ തോങ് ചായ് പർവതനിര. ഇതിൽ യുവാം, പിംഗ് നദികൾക്കിടയിലെ ദായെൻ ലാവോ പർവതനിരയുടെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തിയിൽ നിന്ന് തെക്കുഭാഗത്തേയ്ക്ക് കവിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന രണ്ട് സമാന്തര ശ്രേണികൾക്കൂടിയുണ്ട്. കിഴക്കൻ പർവതനിരയെ ഇന്തനോൺ റേഞ്ച് (ทิวเขาอินทนนท์) എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. പടിഞ്ഞാറും തെക്കുമുള്ള ദാവ്ന പർവതനിരകൾ താനോൺ തോങ് ചായ് പർവതത്തിൻ്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗമാണ്. താനോൺ തോങ് ചായ് നിരയെ ദായെൻ ലാവോ പർവതനിരയുടെ ഉപവിഭാഗമായി കാണുന്ന ചില ഭൌമശാസ്ത്രജ്ഞരും ഉണ്ട്.<ref>''The Physical Geography of Southeast Asia'', Avijit Gupta, Oxford University Press, 2005. {{ISBN|978-0-19-924802-5}}</ref> ഇന്തനോൺ പർവതനിരയിലെ 2,565 മീറ്റർ (8,415 അടി) ഉയരമുള്ള [[ഡോയി ഇൻതാനോൺ|ഡോയി ഇന്തനോൺ]] [[തെക്കുകിഴക്കേ ഏഷ്യ|തെക്കുകിഴക്കേ ഏഷ്യയിലെ]] ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കൊടുമുടികളിൽ ഒന്നാണ്. താനോൺ തോങ് ചായ് പർവതനിരയിലെ മറ്റ് കൊടുമുടികളിൽ 2,340 മീറ്റർ (7,680 അടി) ഉയരമുള്ള തായ്‌ലൻഡിലെ രണ്ടാമത്തെ ഉയർന്ന കൊടുമുടിയായ ഡോയ് ഹുവാ മോട്ട് ലുവാങ്, 1,685 മീറ്റർ (5,528 അടി) ഉയരമുള്ള ഡോയ് പുയ് , 1,676 മീറ്റർ (5,499 അടി) ഉയരമുള്ള ഡോയ് സുതേപ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. == ചരിത്രം == ഹ്‌മോങ്, കാരെൻ തുടങ്ങിയ ചില മലയോര ഗോത്ര സമൂഹങ്ങളുടെ ആവാസകേന്ദ്രമാണ് ഈ പർവ്വതനിര. അവരുടെ ഗോത്ര ഗ്രാമങ്ങൾ മലയോരങ്ങളിൽ അവിടവിടെയായി ചിതറിക്കിടക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.akha.org/content/tourismecotourism/ethnictourism.pdf|title=The Politics of Ethnic Tourism in Northern Thailand|access-date=2012-01-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20120516134329/http://www.akha.org/content/tourismecotourism/ethnictourism.pdf|archive-date=2012-05-16|url-status=dead}}</ref> സംഘടിത ടൂറിസ്റ്റ് ഗ്രൂപ്പുകൾ ഈ സമൂഹങ്ങളിൽ ചിലരെ പതിവായി സന്ദർശിക്കാറുണ്ട്.<ref>[http://www.chiangmai.bangkok.com/city-culture-tour/doiintanon.htm Doi Inthanon, Waterfall & Meo Hilltribe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120102144121/http://www.chiangmai.bangkok.com/city-culture-tour/doiintanon.htm|date=2012-01-02}}{{DL|date=June 2019}}</ref> മുമ്പ് ''ഡോയി ആങ് കാ'' എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഡോയി ഇന്തനോൺ, 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിൻ്റെ അവസാനത്തിൽ രാജാവായ ഇന്താവിചായനോണിൻറെ ബഹുമാനാർത്ഥമാണ് പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടത്. == പരിസ്ഥിതി == 1,000 മീറ്ററിൽ (3,300 അടി) താഴെ ഉയരമുള്ള [[ഇലപൊഴിയും വനങ്ങൾ|ഇലപൊഴിയും വനങ്ങളും]] അതിന് മുകളിലുള്ള [[നിത്യഹരിതവനം|നിത്യഹരിത]] കുന്നിൻ വനവുമടങ്ങിയതാണ് ഇവിടുത്തെ സസ്യജാലം. പ്രദേശത്ത് കനത്ത തോതിൽ [[വനനശീകരണം]] നടന്നിട്ടുണ്ട്. മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന യഥാർത്ഥ വനവിസ്തൃതിയുടെ വലിയൊരു ഭാഗം അപ്രത്യക്ഷമായതിനാൽ, വൃക്ഷങ്ങളില്ലാതെ നഗ്നമായ പുൽമേടുകളും കുറ്റിച്ചെടികളടങ്ങിയ ഭൂപ്രകൃതിയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. പാരിസ്ഥിതിക ആഘാതം സംഭവിച്ച പ്രദേശങ്ങളിൽ വനമേഖല പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതിനുള്ള ചില പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>[http://www.fao.org/docrep/004/y2795e/y2795e10.htm FAO - Restoration of degraded forest land in Thailand: the case of Khao Kho]</ref> താനോൺ തോങ് ചായ് പർവതനിരയിലെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിലെ കർഷകർ കാലാനുസൃതമായി ബോധപൂർവം [[കാട്ടുതീ]] പടർത്തുന്നത് ഈ പ്രദേശത്ത വന്യജീവി സമ്പത്തിന് ഭീഷണി സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഈ ശ്രേണിയിൽ കാണപ്പെടുന്ന വന്യമൃഗങ്ങളിൽ [[മ്ലാവ്]], [[കേഴമാൻ (ജനുസ്സ്)|കേഴമാൻ]], സെറോ, [[പുള്ളിപ്പുലി]], ഗോരൽ, ടെനാസെറിം വെളുത്ത വയറൻ എലി എന്നിവയും അതുപോലെ നിരവധി പക്ഷിയിനങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>[http://brucekekule.com/the_north/goats-in-the-mist-goral-and-serow-thailand%E2%80%99s-rare-goat-antelopes/ Goral and Serow – Rare goat-antelopes]</ref> ഈ ശ്രേണിയിൽ നിരവധി ദേശീയോദ്യാനങ്ങളും വന്യജീവി സങ്കേതങ്ങളുമുണ്ട്. === സംരക്ഷിത പ്രദേശങ്ങൾ === * ഡോയി ഇന്താനോൺ ദേശീയോദ്യാനം * ഡോയി സുതേപ്-പുയി ദേശീയോദ്യാനം * [[ഖുൻ നാൻ ദേശീയോദ്യാനം|ഖുൻ ഖാൻ ദേശീയോദ്യാനം]] * മായെ എൻഗാവോ ദേശീയോദ്യാനം * മായെ പിംഗ് ദേശീയോദ്യാനം * മേ തോ ദേശീയോദ്യാനം * മേ വാങ് ദേശീയോദ്യാനം * നംടോക് മായെ സുരിൻ ദേശീയോദ്യാനം * ഓപ് ലുവാങ് ദേശീയോദ്യാനം * ഓപ് ഖാൻ ദേശീയോദ്യാനം * ചിയാങ് ദാവോ വന്യജീവി സങ്കേതം * ലും നാം പായ് വന്യജീവി സങ്കേതം * മേ ലാവോ-മായെ സായെ വന്യജീവി സങ്കേതം * മേ തുവെൻ വന്യജീവി സങ്കേതം * ഓം കോയി വന്യജീവി സങ്കേതം == അവലംബം == <references />{{commons category}}{{Mountain ranges of Thailand}} 5jzuyzy3fk8dtol0uj3r4pw9fni1nfy 0 659640 4675628 4598402 2026-10-12T17:07:24Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675628 wikitext text/x-wiki '''ഹവ്യക ഭാഷെ''' എന്നും '''ഹവ്യക കന്നഡ''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന '''ഹവിഗന്നഡ''', കർണാടകയിലെ മലനാട്ടിലും തീരദേശത്തും കേരളത്തിലെ കാസർഗോഡ് ജില്ലയിലും ഹവ്യക ബ്രാഹ്മണർ സംസാരിക്കുന്ന കന്നഡയുടെ ഉപഭാഷയാണ്.<ref>{{cite web | url=https://windyskies.blogspot.com/2008/03/sacred-confluence-and-serpents-in-stone.html | title=Windy Skies: A Sacred Confluence and Serpents in Stone | date=25 March 2008 }}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.languageinindia.com/sep2005/kannadadictionary1.html | title=Language in India | access-date=2025-09-22 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120217132327/http://www.languageinindia.com/sep2005/kannadadictionary1.html | archive-date=2012-02-17 | url-status=dead }}</ref> ==ഗുണലക്ഷണങ്ങൾ== ഹവ്യക ജനത അവരുടെ തനതായ ഭാഷയാൽ ഏകീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അവർ ഹവ്യക കന്നഡ എന്നറിയപ്പെടുന്ന കന്നഡയുടെ ഒരു വകഭേദം സംസാരിക്കുന്നു. ഇത് മുഖ്യധാരാ കന്നഡയുമായി 60-70% സാമ്യമുള്ളതാണ്, പക്ഷേ പുരാതന കന്നഡയിൽ നിന്നാണ് കൂടുതൽ വാക്കുകൾ സ്വീകരിക്കുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും, മിക്ക മുഖ്യധാരാ കന്നഡ സംസാരിക്കുന്നവർക്കും ഹവ്യക കന്നഡ മനസ്സിലാക്കാൻ പ്രയാസമാണ്. ഹവ്യക ഭാഷാഭേദം വളരെ പഴയതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യയിലെ മറ്റ് പല കാര്യങ്ങളെയും പോലെ ഇതിന്റെ ഉത്ഭവവും നിഗൂഢതയിൽ മൂടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് ഉത്തര കന്നഡ, സാഗര മേഖലകളിലെ ചില ഹവിഗന്നദ സംസാരിക്കുന്നവർ, പ്രത്യേകിച്ച് ഉത്തര കന്നഡ, സാഗര മേഖലകളിൽ, സ്ത്രീകളെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുമ്പോൾ സ്ത്രീലിംഗത്തിന് പകരം നിഷ്പക്ഷ ലിംഗഭേദം ഉപയോഗിക്കുന്നു. <ref>{{cite web | url=https://www.havyak.org/havyaka-language | title=About Havyaka Language }}</ref> മധ്യസ്ഥ, അഡിഗ, ഹെബ്ബാർ, എമ്പ്രാന്തിരി, ഭട്ട്, ഭട്ട, ശർമ, ജോയിസ, ജ്യോതിസി, ശാസ്ത്രി, പുരാണിക് തുടങ്ങിയ ഉപനാമങ്ങളിൽ അറിയപ്പെടുന്നവർ ഹവ്യക ബ്രാഹ്മണരാണ്. <ref name=:MB1>{{cite web |url=https://newspaper.mathrubhumi.com/kasaragod/news/kasaragod-1.10624849 |title=ഹവ്യക ബ്രാഹ്മണരും ഇനി സാമ്പത്തിക പിന്നാക്കവിഭാഗത്തിൽ }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>കാസറഗോഡ്, മഞ്ചേശ്വരം താലൂക്കിൽ മാത്രം 15,000-ലേറെപ്പേർ ഹവ്യക വിഭാഗത്തിലുണ്ട്.<ref name=:MB1/> ==വ്യാകരണം== ഹവിഗന്നഡ ഉപഭാഷയുടെ വ്യാകരണത്തെ കുറിച്ചുള്ള വിശദമായ വിവരങ്ങൾ "An Outline Grammar of Havyaka" എന്ന പേരിൽ പൂനയിലെ ഡെക്കൻ കോളേജ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web | url=https://www.exoticindiaart.com/book/details/outline-grammar-of-havyaka-nam054/| title=An Outline Grammar of Havyaka }}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} {{ദ്രാവിഡ ഭാഷകൾ}} {{കന്നഡ ഭാഷ}} [[വർഗ്ഗം:കർണാടക]] [[വർഗ്ഗം:കന്നഡ]] [[വർഗ്ഗം:ദ്രാവിഡഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കർണ്ണാടകയുടെ സംസ്ക്കാരം]] bvg4593o54ae6p75t9ujqo4ei0kh49m 2 662238 4675615 4674924 2026-10-12T16:43:49Z TheGreatEditor024 211141 4675615 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" ![[ഉപയോക്താവ്:TheGreatEditor024|Main Page]] ![[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:TheGreatEditor024|സംവാദം]] !'''[[:en:User:TheGreatEditor024/sandbox/Malayalam_Wikipedia|ഞാൻ അഴുതിയ ലേഖനങ്ങൾ]]''' ![[xtools:ec/ml.wikipedia.org/TheGreatEditor024|Xtools]] ![[പ്രത്യേകം:ഉപയോക്തൃഇമെയിൽ/TheGreatEditor024|ഇമെയിൽ]] |} {| class="wikitable" |+ |നമസ്കാരം, ഞാൻ TheGreatEditor024ആണ്. ഞാൻ [[ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയ]]<nowiki/>യിലും [[സിംപിൾ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയ]]<nowiki/>യിലും ഒരു എഡിറ്ററാണ്. [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ]]<nowiki/>യിൽ ഞാൻ 99 ലേഖനങ്ങൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. ഞാൻ [[കോട്ടയം]], [[പാലാ]] സ്വദേശിയാണ്. |} {| class="wikitable" |[[പ്രമാണം:Flag of Ukraine.svg|ലഘുചിത്രം|ഉക്രെയ്‌നിന്റെ പതാക]]അന്താരാഷ്ട്ര വിഷയങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ എഴുതുന്നതിലാണ് ഞാൻ പ്രധാനമായും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്, പ്രത്യേകിച്ച് [[ഉത്തര കൊറിയ|ഉത്തര]] [[ഉത്തര കൊറിയ|കൊറിയ]], [[ഉക്രൈൻ|ഉക്രെയ്ൻ]] എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവ. ചിലപ്പോൾ, തടാകങ്ങൾ, കായികതാരങ്ങൾ മുതലായവയെക്കുറിച്ചും ഞാൻ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാറുണ്ട്. മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലെ മിക്ക എഡിറ്റർമാരും കേരളത്തെയും ഇന്ത്യയെയും കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനാൽ ഞാൻ ഇന്ത്യൻ ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നില്ല. |- |[[പ്രമാണം:Flag of North Korea.svg|ലഘുചിത്രം|ഉത്തര കൊറിയയുടെ പതാക]]ഇപ്പോൾ, [[ഉത്തര കൊറിയ|ഉത്തര കൊറിയയുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ വളരെ കുറവായതിനാൽ, ആ രാജ്യത്തെക്കുറിച്ച് ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിലാണ് ഞാൻ പൂർണ്ണമായും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത്. |- |ഇപ്പോൾ, മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ {{NUMBEROFARTICLES}} ലേഖനങ്ങളുണ്ട്. * [https://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B4%82:%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%AF_%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%B3%E0%B5%81%E0%B4%95%E0%B5%BE&limit=1500 പുതിയ താളുകൾ] |- | === Goal === * [[:en:User:TheGreatEditor024/sandbox/Malayalam_Wikipedia|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ 100,000 ലേഖനങ്ങൾ, 100,000 തികയ്ക്കുന്നതിന് മുമ്പ് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ 1000 ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കും.]]{{Infobox political party/seats|99|1000|hex={{party color|Communist Party of India}}}} * മലയാളം വിക്കിപീഡിയ 100,000 ലേഖനങ്ങൾ തികയ്ക്കുന്നതിനുമുമ്പ് [[:en:User:TheGreatEditor024/sandbox/Malayalam_Wikipedia#Adopted_Articles|100 ലേഖനങ്ങൾ ദത്തെടുത്തു അവയുടെ ഗുണനിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്താനും ഞാൻ പദ്ധതിയിടുന്നു.]]{{Infobox political party/seats|3|100|hex={{party color|Communist Party of India}}}} |} {| class="wikitable" ! ! !Wikipedia !•-•-• Article count •-•-• !Roar |- |1 |{{Flag icon|India}} |[[:en:Malayalam_Wikipedia|Malayalam Wikipedia]] !90 ! rowspan="6" |[[പ്രമാണം:002 The lion king Snyggve in the Serengeti National Park Photo by Giles Laurent.jpg|ചട്ടരഹിതം|248x248ബിന്ദു]] |- |2 |{{Flag icon|UK}} |[[:en:English_Wikipedia|English Wikipedia]] !40 |- |3 |{{Flag icon|UK}} |[[:en:Simple_English_Wikipedia|Simple English Wikipedia]] !26 |- |4 |{{Flag icon|UNO}} |[[:en:Wikidata|Wikidata]] !3 |- |5 |{{Flag icon|Russia}} |[[:en:Russian_Wikipedia|Russian Wikipedia]] !1 |- |6 |{{Flag icon|UK}} |[[:en:Wikivoyage|English Wikivoyage]] !1 |} {| class="wikitable" ! colspan="2" |ഭാവി ലേഖനങ്ങൾ |- |[[പ്യോംങ്യാംഗ് മെട്രോ]] * [[പുഹുങ് സ്റ്റേഷൻ]] * [[യോങ്‌വാങ് സ്റ്റേഷൻ]] * [[കോൺസോൾ സ്റ്റേഷൻ]] * [[സാംഹുങ് സ്റ്റേഷൻ]] |വിവർത്തനം ചെയ്യാൻ ചുവന്ന ലിങ്കുകൾ * <small>[[ഉത്തര കൊറിയയിലെ വിമാനത്താവളങ്ങളുടെ പട്ടിക]] [[:en:List_of_airports_in_North_Korea|[en]]]</small> |} [[en:User:TheGreatEditor024]] [[simple:User:TheGreatEditor024]] [[ru:User:TheGreatEditor024]] 93wguj5m2t29cto5odp66qpgf75gclw 3 666951 4675511 4616491 2026-10-12T14:09:59Z Borhan 163079 Borhan എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:PBK Moulavi]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sahil Muhamemd Ali]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: "[[Special:CentralAuth/PBK Moulavi|PBK Moulavi]]" എന്ന ഉപയോക്താവിനെ "[[Special:CentralAuth/Sahil Muhamemd Ali|Sahil Muhamemd Ali]]" എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്. 4616491 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: PBK Moulavi | PBK Moulavi | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 11:30, 30 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) 4zwccyeo7xvi6ra10eo818v0exncezx 4675633 4675511 2026-10-12T17:21:54Z Robertsky 174794 Robertsky എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sahil Muhamemd Ali]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sahil Muhammed Ali]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: "[[Special:CentralAuth/Sahil Muhamemd Ali|Sahil Muhamemd Ali]]" എന്ന ഉപയോക്താവിനെ "[[Special:CentralAuth/Sahil Muhammed Ali|Sahil Muhammed Ali]]" എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്. 4616491 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: PBK Moulavi | PBK Moulavi | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 11:30, 30 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC) 4zwccyeo7xvi6ra10eo818v0exncezx 3 669539 4675507 4675479 2026-10-12T13:57:11Z ~2026-54346-73 224029 /* പുത്തൻവേലിക്കര. */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4675507 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി | സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 02:25, 26 ജൂലൈ 2026 (UTC)AI Mode All Images Videos News Maps Shopping Books Flights Finance മലയാളത്തിലെ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു കഥാകൃത്തും സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകനുമാണ് സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി. ഇദ്ദേഹം നവമാധ്യമങ്ങളിലും വിക്കിപീഡിയ പോലുള്ള പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും 'സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി' എന്ന പേരിൽ സജീവമാണ്. Facebook ·VBC News Thodupuzha +3 ഇദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന വിവരങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു: ജീവിതരേഖ: എറണാകുളം ജില്ലയിലെ വൈപ്പിൻ കരയിലുള്ള എടവനക്കാടാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദേശം. സുകുമാരൻ, സതിനി എന്നിവരാണ് മാതാപിതാക്കൾ. എടവനക്കാട് KPMHS, മാല്യങ്കര കോളേജ്, ഗവ. ITI കളമശ്ശേരി എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത്. നിലവിൽ കേരള ബാങ്കിൽ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു. സാഹിത്യ സംഭാവനകൾ: കഴിഞ്ഞ 45 വർഷത്തോളമായി വിവിധ ആനുകാലിക പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ കഥകളും ലേഖനങ്ങളും എഴുതിവരുന്നു. ആകാശവാണിയുടെ തിരുവനന്തപുരം, കൊച്ചി നിലയങ്ങളിൽ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകൾ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. പ്രശസ്തമായ 'സാഫല്യം' മാസികയിൽ അദ്ദേഹം കഥകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ പ്രതിലിപി പോലുള്ള ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും ഇദ്ദേഹം കഥകൾ എഴുതുന്നു. സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക രംഗം: ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതിയുടെയും മറ്റ് പ്രാദേശിക കൂട്ടായ്മകളുടെയും വിവിധ സാംസ്കാരിക പരിപാടികളിലും കഥയരങ്ങുകളിലും മുഖ്യ അതിഥിയായും സംഘാടകനായും ഇദ്ദേഹം സജീവമായി പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകളെക്കുറിച്ചോ പ്രവൃത്തികളെക്കുറിച്ചോ കൂടുതൽ അറിയണമെന്നുണ്ടെങ്കിൽ ചോദിക്കാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ ഒരു വ്യക്തിയുടെയോ സ്ഥാപനത്തിന്റെയോ പേജിൽ പുരസ്കാര വിവരങ്ങൾ (Awards) ചേർക്കുന്നത് വളരെ ലളിതമാണ്. എന്നാൽ ചേർക്കുന്ന വിവരങ്ങൾക്ക് വിശ്വസനീയമായ അവലംബങ്ങൾ (References/Citations) ഉണ്ടായിരിക്കണം എന്നത് നിർബന്ധമാണ്. പുരസ്കാര വിവരങ്ങൾ ചേർക്കാനുള്ള ഘട്ടങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു: 1. തിരുത്തൽ മോഡ് (Edit Mode) തുറക്കുക നിങ്ങൾ വിവരങ്ങൾ ചേർക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന വിക്കിപീഡിയ ലേഖനം തുറക്കുക. മുകളിൽ കാണുന്ന "തിരുത്തുക" (Edit) അല്ലെങ്കിൽ "മൂലരൂപം തിരുത്തുക" (Edit source) എന്ന ബട്ടണിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. 2. പുതിയ ഉപവിഭാഗം (Subheading) നിർമ്മിക്കുക ലേഖനത്തിൽ പുരസ്കാരങ്ങൾക്കായി ഒരു പ്രത്യേക വിഭാഗം ഇല്ലെങ്കിൽ, താഴെ പറയുന്ന രീതിയിൽ ഒരു പുതിയ വിഭാഗം ഉണ്ടാക്കാം: വിഷ്വൽ എഡിറ്ററിൽ (Visual Editor): മുകളിലെ ബാറിൽ നിന്ന് 'Paragraph' എന്നത് മാറ്റി 'Heading' (തലക്കെട്ട്) എന്നത് തിരഞ്ഞെടുക്കുക. ശേഷം "പുരസ്കാരങ്ങൾ" അല്ലെങ്കിൽ "അംഗീകാരങ്ങൾ" എന്ന് ടൈപ്പ് ചെയ്യുക. സോഴ്സ് എഡിറ്ററിൽ (Source Editor): ലേഖനത്തിന്റെ അവസാന ഭാഗത്തായി == പുരസ്കാരങ്ങൾ == എന്ന് ടൈപ്പ് ചെയ്യുക. 3. വിവരങ്ങൾ ലിസ്റ്റ് ആയി ചേർക്കുക പുരസ്കാരങ്ങൾ എപ്പോഴും ഒരു ബുള്ളറ്റ് ലിസ്റ്റ് (Bullet list) ആയി നൽകുന്നതാണ് വായിക്കാൻ എളുപ്പം. വർഷം, പുരസ്കാരത്തിന്റെ പേര്, അത് നൽകിയ സംഘടന/സ്ഥാപനം, ഏത് കൃതിക്കാണ് ലഭിച്ചത് (ബാധകമെങ്കിൽ) എന്നീ വിവരങ്ങൾ കൃത്യമായി എഴുതുക. ഉദാഹരണത്തിന്: 2024 – മികച്ച കഥാകൃത്തിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ('കഥയുടെ പേര്' എന്ന കൃതിക്ക്) 4. അവലംബം (Reference) ചേർക്കുക (ഏറ്റവും പ്രധാനം) വിക്കിപീഡിയയിൽ നമ്മൾ ചേർക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ സത്യമാണെന്ന് ബോധ്യപ്പെടുത്താൻ പത്രവാർത്തകളോ, ഔദ്യോഗിക വെബ്‌സൈറ്റ് ലിങ്കുകളോ അവലംബമായി നൽകണം. വിഷ്വൽ എഡിറ്ററിൽ: പുരസ്കാര വിവരത്തിന് തൊട്ടുപിന്നിൽ കർസർ വെച്ച്, മുകളിലുള്ള "അവലംബം" (Cite) എന്ന ബട്ടണിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. വാർത്തയുടെ ലിങ്ക് (URL) നൽകി 'Automatic' അല്ലെങ്കിൽ 'Manual' ആയി അത് ചേർക്കുക. സോഴ്സ് എഡിറ്ററിൽ: വിവരത്തിന് ശേഷം <ref>വാർത്തയുടെ ലിങ്ക് അല്ലെങ്കിൽ വിവരങ്ങൾ ഇവിടെ നൽകുക</ref> എന്ന കോഡ് ഉപയോഗിക്കുക. 5. മാറ്റങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുക (Save Changes) എല്ലാ വിവരങ്ങളും ചേർത്ത ശേഷം മുകളിൽ വലതുവശത്തുള്ള "മാറ്റങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുക" (Publish changes) എന്ന നീല ബട്ടണിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. നിങ്ങൾ എന്താണ് ചെയ്തത് എന്ന് ചുരുക്കത്തിൽ എഴുതാനുള്ള ഒരു ബോക്സ് വരും (Edit summary). അവിടെ "പുരസ്കാര വിവരങ്ങൾ ചേർത്തു" എന്ന് എഴുതി വീണ്ടും 'Publish' ചെയ്യുക. നിങ്ങൾക്ക് ഒരു പ്രത്യേക വ്യക്തിയുടെ പേജിൽ പുരസ്കാരങ്ങൾ ചേർക്കാൻ സഹായം വേണമെന്നുണ്ടോ? ഉണ്ടെങ്കിൽ: ആ വ്യക്തിയുടെ പേര് ലഭിച്ച പുരസ്കാരത്തിന്റെ പേരും വർഷവും അത് തെളിയിക്കുന്ന പത്രവാർത്തകളുടെയോ വെബ്സൈറ്റുകളുടെയോ ലിങ്കുകൾ എന്നിവ പങ്കുവെക്കുകയാണെങ്കിൽ, വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കേണ്ട കൃത്യമായ കോഡ് ഞാൻ തയ്യാറാക്കി നൽകാം. നൽകിയിരിക്കുന്ന ചിത്രങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കി, വിക്കിപീഡിയ ലേഖനത്തിൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിയുടെ പുരസ്കാര വിവരം ചേർക്കാനാവശ്യമായ വിക്കികോഡ് (Wiki code) താഴെ നൽകുന്നു. വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കേണ്ട കോഡ്: ലേഖനത്തിന്റെ 'പുരസ്കാരങ്ങൾ' എന്ന വിഭാഗത്തിൽ (അല്ലെങ്കിൽ പുതിയതായി നിർമ്മിച്ച്) താഴെ കാണുന്ന കോഡ് കോപ്പി ചെയ്ത് പേസ്റ്റ് ചെയ്യാം: wiki == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * 2026 – പരസ്പരം വായനക്കൂട്ടം മാസികയുടെ 22-ാമത് വാർഷികത്തോടനുബന്ധിച്ച് നൽകിയ '''കാലായിൽ വിശ്വനാഥൻ സ്മാരക സാഹിത്യപുരസ്കാരം'''.<ref>പരസ്പരം വായനക്കൂട്ടം മാസികയുടെ 22-ാമത് വാർഷികവും പുരസ്കാര സമർപ്പണവും ചടങ്ങ്, കോട്ടയം പബ്ലിക് ലൈബ്രറി ഹാൾ, 2026 ജനുവരി 17.</ref> Use code with caution. ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ: വിക്കിപീഡിയയിൽ വിവരങ്ങൾ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കണമെങ്കിൽ, ഈ പുരസ്കാര വിതരണത്തെക്കുറിച്ച് വന്ന ഏതെങ്കിലും പത്രവാർത്തയുടെ ലിങ്ക് (Online News Link) കൂടി ആ അവലംബത്തിന് (<ref> ടാഗിനുള്ളിൽ) ഉള്ളിൽ ചേർക്കുന്നത് നന്നായിരിക്കും. നിലവിൽ നൽകിയിരിക്കുന്നത് ഫേസ്ബുക്ക് പോസ്റ്റിലെ ചിത്രമായതുകൊണ്ട്, വിക്കിപീഡിയ എഡിറ്റർമാർ ചിലപ്പോൾ ഇതിന്റെ വിശ്വാസ്യത ചോദ്യം ചെയ്തേക്കാം. അതിനാൽ പത്രവാർത്തകളുടെ ലിങ്ക് ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് ഉപയോഗിക്കുക. ഈ പുരസ്കാര വാർത്ത വന്ന ഏതെങ്കിലും പത്രത്തിന്റെ പേരോ അല്ലെങ്കിൽ ഓൺലൈൻ ലിങ്കോ നിങ്ങളുടെ കൈവശമുണ്ടോ? ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് നൽകിയാൽ കൂടുതൽ കൃത്യതയുള്ള അവലംബം (Citation) കോഡ് നിർമ്മിച്ചു നൽകാം. നിങ്ങൾ നൽകിയ പത്രവാർത്തകളുടെ ചിത്രങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കി, വിക്കിപീഡിയയുടെ വിശ്വാസ്യത ഉറപ്പുവരുത്തുന്ന കൃത്യമായ അവലംബത്തോട് (Citation) കൂടിയ വിക്കികോഡ് താഴെ നൽകുന്നു. ഇത് 'ജനശബ്ദം വാർത്ത' പോലുള്ള മാധ്യമങ്ങളിൽ വന്ന റിപ്പോർട്ടുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കേണ്ട കോഡ്: ലേഖനത്തിലെ 'പുരസ്കാരങ്ങൾ' എന്ന വിഭാഗത്തിൽ താഴെ കാണുന്ന കോഡ് പൂർണ്ണമായി കോപ്പി ചെയ്ത് പേസ്റ്റ് ചെയ്യാം: wiki == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * കോട്ടയം പരസ്പരം വായനക്കൂട്ടം ഏർപ്പെടുത്തിയ '''കാലായിൽ വിശ്വനാഥൻ സ്മാരക സാഹിത്യപുരസ്കാരം'''.<ref>{{Cite news |title=സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിക്ക് പുരസ്കാരം |newspaper=ജനശബ്ദം വാർത്ത ഡിജിറ്റൽ ദിനപത്രം |location=വൈപ്പിൻ |url= }}</ref> Use code with caution. വിവരങ്ങൾ: വിക്കിപീഡിയ ലേഖനത്തിൽ ഈ കോഡ് ചേർക്കുമ്പോൾ അത് ഒരു ബുള്ളറ്റ് പോയിന്റായും, അതിന് തൊട്ടടുത്ത് ചെറിയൊരു നമ്പറായി അവലംബം (Reference) കാണിക്കുകയും ചെയ്യും. ഈ വാർത്ത ഓൺലൈൻ ലിങ്കായി ലഭ്യമാണെങ്കിൽ url= എന്നതിന് ശേഷം ആ ലിങ്ക് കൂടി ചേർത്താൽ അവലംബം കൂടുതൽ ശക്തമാകും. ലേഖനത്തിൽ ചേർക്കാൻ ഇനിയും കൂടുതൽ പുരസ്കാരങ്ങളോ വിവരങ്ങളോ ഉണ്ടെങ്കിൽ, അവയുടെ വിവരങ്ങളും വാർത്താ ചിത്രങ്ങളും നൽകിയാൽ ഇതുപോലെ കോഡ് തയ്യാറാക്കി നൽകാം. നിങ്ങൾക്ക് ഇതിന്റെ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയ്ക്ക് വേണ്ടിയുള്ള കോഡ് ആവശ്യമുണ്ടോ? തീർച്ചയായും, സഹായിക്കാം. സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി എന്ന പേരിൽ വിക്കിപീഡിയയിൽ നിലവിൽ ഒരു ലേഖനം (വിക്കിപീഡിയ പേജ്) ഉണ്ടെങ്കിൽ, അതിൽ ഈ പുരസ്കാര വിവരം ചേർക്കാൻ മുകളിൽ നൽകിയ കോഡ് മാത്രം മതിയാകും. എന്നാൽ, അദ്ദേഹത്തിന് വിക്കിപീഡിയയിൽ ഇതുവരെ ഒരു പേജ് ഇല്ലെങ്കിൽ, പുതിയൊരു പേജ് നിർമ്മിച്ച് അതിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഴുവൻ വിവരങ്ങളും ഈ പുരസ്കാരവും ഉൾപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കുന്ന പൂർണ്ണമായ വിക്കികോഡ് ഞാൻ താഴെ തയ്യാറാക്കി നൽകുന്നു. നിങ്ങൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയിൽ ഒരു പുതിയ ലേഖനം തുടങ്ങി ഈ കോഡ് മുഴുവനായി അവിടെ പേസ്റ്റ് ചെയ്യാവുന്നതാണ്: wiki {{Infobox writer | name = സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി | image = | caption = | birth_place = എടവനക്കാട്, വൈപ്പിൻ, എറണാകുളം, കേരളം | nationality = ഇന്ത്യൻ | occupation = കഥാകൃത്ത്, സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകൻ | language = മലയാളം | period = 40 വർഷത്തിലേറെയായി | genre = ചെറുകഥ, ലേഖനം }} '''സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി''' മലയാളത്തിലെ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു കഥാകൃത്തും സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകനുമാണ്. കഴിഞ്ഞ നാല്പതിലധികം വർഷങ്ങളായി മലയാളത്തിലെ വിവിധ ആനുകാലിക പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ ഇദ്ദേഹം കഥകളും ലേഖനങ്ങളും എഴുതിവരുന്നു.<ref name="janashabdam">{{Cite news |title=സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിക്ക് സാഹിത്യ പുരസ്കാരം |newspaper=ജനശബ്ദം വാർത്ത ഡിജിറ്റൽ ദിനപത്രം |location=വൈപ്പിൻ }}</ref> നവമാധ്യമങ്ങളിലും വിക്കിപീഡിയ പോലുള്ള പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും 'സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി' എന്ന പേരിൽ ഇദ്ദേഹം സജീവമാണ്. 30 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻബ് മേഘധ്വനി മാസിക കേരളാടിസ്ഥാനത്തിൽ മിനിക്കഥ മത്സരം നടത്തിയിരുന്നു. അതിൽ ഒന്നാം സമ്മാനം കിട്ടി. മന:ശ്രീ മിഷൻ ജലമില്ലാത്ത കേരളം എന്ന വിഷയത്തിൽ ലേഖന മത്സരം നടത്തിയിരുന്നു. അതിലും സമ്മാനം ലഭിച്ചു. == ജീവിതരേഖ == എറണാകുളം ജില്ലയിലെ വൈപ്പിൻ കരയിലുള്ള എടവനക്കാടാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദേശം. എടവനക്കാട് കെ.പി.എം.എച്ച്.എസ്, മാല്യങ്കര കോളേജ്, ഗവ. ഐ.ടി.ഐ കളമശ്ശേരി എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു വിദ്യാഭ്യാസം. നിലവിൽ കേരള ബാങ്കിന്റെ എറണാകുളം മറൈൻ ഡ്രൈവ് ബ്രാഞ്ചിൽ കളക്ഷൻ ജീവനക്കാരനായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു.<ref name="janashabdam"/> പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സ്വാശ്രയ സംഘം അംഗം, പറവൂർ ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതി സ്പിരിച്വൽ കോർഡിനേറ്റർ എന്നീ നിലകളിൽ സാംസ്കാരിക-സാമൂഹിക രംഗങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സ്വാശ്രയ സംഘം. വൈപ്പിൻ ആർട്ടിസ്റ്റ് വെൽഫയർ സംഘം പുരോഗമന കലാ സാഹിത്യ സംഘം തുടങ്ങിയ സംഘടനയിൽ അംഗമാണ്. പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സഹകരണ സ്വാശ്രയ സംഘത്തിന്റെ മുൻ സെക്രട്ടറിയാണ്. മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പിൽ ബാലപംക്തി കുട്ടേട്ടൻ എന്ന പേരിൽ കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷ് കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്ന സമയത്ത് എന്റെ കഥകളായ ഉത്സവ വിശേഷം കുറിഞ്ഞി പൂച്ച തുടണിയവയെ കുറിച്ച് 2 കത്തുകൾ മാഷിൽ നിന്ന് എനിക്ക് ലഭിച്ചു അതൊക്കെ ഇന്നും സൂക്ഷിക്കുന്നു. == സാഹിത്യ സംഭാവനകൾ == ദീർഘകാലമായി സാഹിത്യരംഗത്ത് സജീവമായ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ നിരവധി രചനകൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ആകാശവാണിയുടെ തിരുവനന്തപുരം, കൊച്ചി നിലയങ്ങളിലൂടെ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥകളും റേഡിയോ നാടകങ്ങളും പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref name="janashabdam"/> സാഫല്യംസാംസ്ക്കാരിക മാസികയിലെ സിനിമ പേജ് വർഷങ്ങളായി എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. പഴയകാല നടൻ വിൻസന്റ് ഷീല ശാരദ മമ്മൂട്ടി ഇന്ദ്രൻസ് ശ്രീനിവാസൻ സലിംകുമാർ ഭാഗ്യരാജ് ട ജാനകി തുടങ്ങിയവരെ കുറിച്ച് സചിത്ര ലേഖനങ്ങൾ സാഫല്യം മാസികയിൽ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. വഴിയോരക്കാഴ്ചകൾ കഥകളാക്കി എഴുതുന്നതിൽ പ്രത്യേക പാടവം ഉണ്ട്. ലേഖനമായാലും സിനിമാ നിരൂപണം ആയാലും അതൊക്കെ കഥപോലെ വായിച്ച് ആസ്വദിക്കാൻപറ്റുന്നുണ്ട് എന്നൊക്കെ വായനക്കാർ കത്തുകളിലൂടെ പലപ്പോഴും പ്രതികരിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൊറോണ മഹാമാരി കാലത്ത് സമൂഹത്തെ ബോധവൽക്കരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഫെയ്സ്ബുക്കിലും പുഴ.com ഓൺലൈൻ മാസികകളിലും ഒക്കെയായി ഒട്ടേറെ ചെറു രചനകൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. അതിൽ ഒന്നാണ് ബ്രേക് ദി ചെയിൽ കഥ. ഭാഷാപോഷിണിയിലെ ലേഖനങ്ങളെ വിലയിരുത്തി പ്രതികരണങ്ങൾ എഴുതാറുണ്ട്. 1990 ഏപ്രിൽ മാസത്തിൽ എന്റെ ജാതകം എന്ന കഥ ദേശാഭിമാനി വരാന്തപ്പതിപ്പിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ദേശാഭിമാനി വാരികയിൽ ലക്കം 22 ൽ 1992 നവംബർ മാസത്തിൽ എന്റെ കഥ മണ്ണാങ്കട്ടയും കരിയിലയും പ്രസിദ്‌ധികരിച്ചു. കാനപ്പിള്ളി കുറിമാനങ്ങൾ എന്ന പേരിൽ ഒരു യു ട്യൂബ് ചാനൽ ആരംഭിച്ചു. ഒരാഴ്ചത്തെ സാഹിത്യ സാംസ്ക്കാരിക സിനിമ വിശേഷങ്ങളിലൂടെ ഒരു എത്തി നോട്ടം. കൂടാതെ പഴയ തലമുറയുടെ കാലത്തെ ഓർമ്മകളിലേക്കൊക്കെ ഒരു എത്തിനോട്ടം ഇതൊക്കെയാണ് കാനപ്പിള്ളി കുറിമാനങ്ങൾ കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * കോട്ടയം പരസ്പരം വായനക്കൂട്ടം ഏർപ്പെടുത്തിയ '''കാലായിൽ വിശ്വനാഥൻ സ്മാരക സാഹിത്യപുരസ്കാരം'''.<ref name="janashabdam"/> മേഘധ്വനി മിനിക്കഥാ പുരസ്ക്കാരം. മന:ശ്രീ മിഷൻ ലേഖന പുരസ്ക്കാരം. == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളം എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] Use code with caution. നിങ്ങൾക്ക് ഈ വിവരങ്ങൾ വിക്കിപീഡിയയിൽ പുതിയൊരു പേജ് ഉണ്ടാക്കി അതിലേക്ക് ചേർക്കണമെന്നുണ്ടോ? അതോ വിക്കിപീഡിയയിൽ നിലവിലുള്ള പേജിൽ എങ്ങനെ ഇത് പേസ്റ്റ് ചെയ്യണം എന്നതിനെക്കുറിച്ചാണോ അറിയേണ്ടത്? ദയവായി വ്യക്തമാക്കുക. വിക്കിപീഡിയയിൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിക്കായി ഒരു പുതിയ പേജ് (ലേഖനം) നിർമ്മിക്കാൻ താഴെ പറയുന്ന ലളിതമായ ഘട്ടങ്ങൾ ചെയ്യുക: ഘട്ടം 1: വിക്കിപീഡിയയിൽ ലോഗിൻ ചെയ്യുക നിങ്ങളുടെ ബ്രൗസറിൽ ml.wikipedia.org (മലയാളം വിക്കിപീഡിയ) തുറക്കുക. നിങ്ങൾക്ക് അക്കൗണ്ട് ഉണ്ടെങ്കിൽ മുകളിൽ വലതുവശത്തുള്ള "ലോഗ് ഇൻ ചെയ്യുക" ക്ലിക്ക് ചെയ്ത് ലോഗിൻ ചെയ്യുക. അക്കൗണ്ട് ഇല്ലെങ്കിൽ "അക്കൗണ്ട് സൃഷ്ടിക്കുക" ക്ലിക്ക് ചെയ്ത് ഒരു പുതിയ അക്കൗണ്ട് ഉണ്ടാക്കുക. (വിക്കിപീഡിയയിൽ പുതിയ പേജുകൾ ഉണ്ടാക്കാൻ ലോഗിൻ ചെയ്യുന്നത് എപ്പോഴും നല്ലതാണ്). ഘട്ടം 2: പേജിന്റെ തലക്കെട്ട് തിരയുക വിക്കിപീഡിയയുടെ മുകളിലുള്ള തിരച്ചിൽ പെട്ടിയിൽ (Search box) സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി എന്ന് കൃത്യമായി ടൈപ്പ് ചെയ്ത് സെർച്ച് ചെയ്യുക. ആ പേരിൽ നിലവിൽ ലേഖനങ്ങൾ ഒന്നും ഇല്ലെങ്കിൽ, അവിടെ "സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി എന്ന പേരിൽ ഒരു താൾ നിർമ്മിക്കുക!" എന്ന് ചുവന്ന നിറത്തിൽ എഴുതി വരും. ആ ചുവന്ന ലിങ്കിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. ഇപ്പോൾ എഴുതാനുള്ള ഒരു പുതിയ പേജ് തുറന്നു വരും. ഘട്ടം 3: കോഡ് പേസ്റ്റ് ചെയ്യുക തുറന്നു വരുന്ന പേജിന്റെ മുകളിൽ വലതുവശത്ത് ഒരു പെൻസിൽ ഐക്കൺ കാണാം. അതിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്ത് "മൂലരൂപം തിരുത്തുക" (Source editing) എന്നത് തിരഞ്ഞെടുക്കുക. താഴെ നൽകിയിരിക്കുന്ന കോഡ് പൂർണ്ണമായി കോപ്പി ചെയ്ത് ആ ബോക്സിലേക്ക് പേസ്റ്റ് ചെയ്യുക: wiki {{Infobox writer | name = സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി | birth_place = എടവനക്കാട്, വൈപ്പിൻ, എറണാകുളം, കേരളം | nationality = ഇന്ത്യൻ | occupation = കഥാകൃത്ത്, സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകൻ | language = മലയാളം | period = 40 വർഷത്തിലേറെയായി | genre = ചെറുകഥ, ലേഖനം }} '''സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി''' മലയാളത്തിലെ ഒരു കഥാകൃത്തും സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകനുമാണ്. കഴിഞ്ഞ നാല്പതിലധികം വർഷങ്ങളായി മലയാളത്തിലെ വിവിധ ആനുകാലിക പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ ഇദ്ദേഹം കഥകളും ലേഖനങ്ങളും എഴുതിവരുന്നു.<ref name="janashabdam">{{Cite news |title=സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിക്ക് സാഹിത്യ പുരസ്കാരം |newspaper=ജനശബ്ദം വാർത്ത ഡിജിറ്റൽ ദിനപത്രം |location=വൈപ്പിൻ }}</ref> നവമാധ്യമങ്ങളിലും വിക്കിപീഡിയ പോലുള്ള പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും 'സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി' എന്ന പേരിൽ ഇദ്ദേഹം സജീവമാണ്. == ജീവിതരേഖ == എറണാകുളം ജില്ലയിലെ വൈപ്പിൻ കരയിലുള്ള എടവനക്കാടാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദേശം. എടവനക്കാട് കെ.പി.എം.എച്ച്.എസ്, മാല്യങ്കര കോളേജ്, ഗവ. ഐ.ടി.ഐ കളമശ്ശേരി എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു വിദ്യാഭ്യാസം. നിലവിൽ കേരള ബാങ്കിന്റെ എറണാകുളം മറൈൻ ഡ്രൈവ് ബ്രാഞ്ചിൽ കളക്ഷൻ ജീവനക്കാരനായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു.<ref name="janashabdam"/> പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സ്വാശ്രയ സംഘം അംഗം, പറവൂർ ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതി സ്പിരിച്വൽ കോർഡിനേറ്റർ എന്നീ നിലകളിൽ സാംസ്കാരിക-സാമൂഹിക രംഗങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഭാര്യ സീന സുരേഷ് മൂത്തകുന്നം തൈക്കൂട്ടത്തിൽ കുടുംബാംഗം. മകൾ അഞ്ജന സജിത് വിവാഹിത അഞ്ജനാസ് ബൂട്ടിപാർലർ കുഴുപ്പിള്ളിയിൽ നടത്തുന്നു മകൻ സായിഗോവിന്ദ് വിദ്യാർത്ഥി. മരുമകൻ സജിത്. പേരക്കുട്ടി ആരാധ്യ. == സാഹിത്യ സംഭാവനകൾ == ദീർഘകാലമായി സാഹിത്യരംഗത്ത് സജീവമായ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ നിരവധി രചനകൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ആകാശവാണിയുടെ തിരുവനന്തപുരം, കൊച്ചി നിലയങ്ങളിലൂടെ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥകളും റേഡിയോ നാടകങ്ങളും പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref name="janashabdam"/> പഴയ കാല നാടകത്തെ കുറിച്ചുള്ള ചിത്രീകരണത്തിന്റെ രചന നിർവഹിച്ചു. കൊച്ചി FM പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തു. സൗദി അറേബ്യയിലെ റിയാദിൽ ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ ഗൾഫ് മാധ്യമത്തിലും മലയാളം ന്യൂസിലും കഥകൾ എഴുതാറുണ്ടായിരുന്നു. ഗൾഫ് ജീവിതാനുഭവങ്ങൾ ദേശാഭിമാനി വാരികയിൽ റബുവ സൂക്ക് എന്ന പേരിൽ സചിത്ര ലേഖനം എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഗോശ്രീപാലം എന്ന നോവലെറ്റ് കുടുംബദീപം മാസികയിൽ 3 ലക്കങ്ങളിലായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഗോശ്രീ പാലത്തെ കുറിച്ച് ചർച്ചാ സമ്മേളനം നടത്തി. ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത് അന്നത്തെ കുന്നത്തുനാട് MLA അഡ്വ എം എം മോനായി. മഹാപ്രളയം സ്വന്തം വീട്ടിലേക്കെത്തി വീട് വിട്ട് ക്യാബിലേക്കും ബന്‌ധു വീടുകളിലേക്കും പോകുന്ന അവസ്ഥ വന്ന ഓർമ്മകൾ പിൽക്കാലത്ത് കഥയായി സാഫല്യം മാസികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. പ്രളയജലപുഴ പറയുന്നത് എന്ന ടൈറ്റിലിൽ. വീട്ടിൽ വളർത്തിയിരുന്ന കോഴിയെ തുറന്നു വിട്ടിരുന്നു. പക്ഷെ അത് എങ്ങോട്ടും പോയില്ല. മൂനു ദിവസം കഴിഞ്ഞ് വെള്ളത്തിൽ നീന്തി തിരിച്ചെത്തുമ്പോഴും അത് കുളിമുറിയുടെ മൂലയിൽനനഞ്ഞ് കുളിച്ച് പേടിച്ചരണ്ട് നിൽക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. നനഞ്ഞു കുതിർന്ന റേഷനരി കുറെ എടുത്ത് പത്രത്തിൽ ഇട്ടുകൊടുത്തു. ആർത്തിയോടെ ആ കോഴിതിന്നുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ കണ്ണു നിറഞ്ഞുപോയി. വീട്ടിൽ നിന്നുംക്യാബിലേക്ക് ഇറങ്ങുമ്പോൾ മകൾ അഞ്ജന വീട്ടിൽ ഓമനിച്ചു വളർത്തിയിരുന്ന പൂച്ച പുസിയെ രഹസ്യമായി അവളുടെ സ്ക്കൂൾ ബാഗിലേക്ക് വെച്ചു. സിബ് അൽപം തുറന്നിട്ട്. പുസി പൂച്ച ഒരു നേരിയ ശബ്ദം പോലും ഉണ്ടാക്കാതെ അതിൽ ഇരുനു. ഇതൊക്കെ ഹൃദയസ്പർശിയായി കഥയിൽ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. നോർത്ത് പറവൂർ മൂകാംബിക വിദ്യാനികേതൻ സ്ക്കൂളിൽ ദീപാവലി ആഘോഷത്തിന്റെ ഭാഗമായി മുഖ്യാതിഥിയായി പങ്കെടുത്തു. എറണാകുളം S R V യു പി സ്ക്കൂളിൽ വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീറിന്റെ പാത്തുമ്മയുടെ ആട് എന്ന പുസ്തകത്തെ പ്രമേയമാക്കി കുട്ടികൾക്ക് ക്ലാസ് എടുത്തു. എറണാകുളം ഗേൾസ് സ്കൂളിൽ വായന ദിനാഘോഷത്തിന്റെ മുഖ്യാതിഥിയായി പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്. തൃശൂർ സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ ചെറുകഥ ശിൽപശാല ക്യാബിൽ പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്. മതാ അമൃതാനന്ദമഠംകൊല്ലത്തവച്ചു നടത്തിയ മൂന്നു ദിവസത്തെ സാഹിത്യ ക്യാബിൽ പങ്കെടുക്കാൻ എറണാകുളം ജില്ലയിൽ നിന്ന് സെലക്ഷൻ കിട്ടി പങ്കെടുക്കാൻ സാധിച്ചു. അന്ന് ആ ക്യാബിൽ നോവലിസ്റ്റ് പി.ആർ നാഥനും ഉണ്ടായിരുന്നു. സൗദി അറേബ്യയിലെ റിയാദിൽ ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ മാധ്യമം പത്രത്തിന്റെ ഗൾഫ് ഫീച്ചറിൽ പ്രതികാരം എന്ന കഥ 2000 മാർച്ചിൽ പ്രസിദ്ധികരിച്ചു. രാഷ്ട്രദീപിക ആഴ്ചപ്പതിപ്പിൽ 1993 ഡിസംബറിൽ ഞാനും നിങ്ങളും കാണുന്ന ദു:സ്വപ്നം എന്ന കഥ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. പൗരദ്‌ധ്വനി വാരികയിൽ ശവക്കുഴി എന്ന കഥ 1994 ജൂലൈയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * കോട്ടയം പരസ്പരം വായനക്കൂട്ടം ഏർപ്പെടുത്തിയ '''കാലായിൽ വിശ്വനാഥൻ സ്മാരക സാഹിത്യപുരസ്കാരം'''.<ref name="janashabdam"/> == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളം എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] Use code with caution. ഘട്ടം 4: പേജ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുക കോഡ് പേസ്റ്റ് ചെയ്ത ശേഷം പേജിന്റെ താഴേക്ക് സ്ക്രോൾ ചെയ്യുക. "മാറ്റങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുക" (Publish page) എന്ന നീല ബട്ടൺ കാണാം, അതിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. ചെറിയൊരു ബോക്സ് വരും (Summary). അവിടെ "പുതിയ ലേഖനം നിർമ്മിച്ചു" എന്ന് ടൈപ്പ് ചെയ്ത് വീണ്ടും Publish ചെയ്യുക. ഇതോടെ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി എന്ന പേരിൽ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഒരു പുതിയ പേജ് വിജയകരമായി നിർമ്മിക്കപ്പെടും. നിങ്ങൾക്ക് ഈ ഘട്ടങ്ങൾ ചെയ്യുന്നതിനിടയിൽ എന്തെങ്കിലും ബുദ്ധിമുട്ടോ എററോ വരികയാണെങ്കിൽ പറയാമോ? ഞാൻ നിങ്ങളെ അത് തിരുത്താൻ സഹായിക്കാം. AI Mode response is ready നിലവിലുള്ള പേജിൽ ചേർത്താൽ മതി. == രവി വാര കുറിമാനങ്ങൾ ഞായറാഴ്ചകളിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധപെടുത്തുന്ന കുറിപ്പുകൾ രവി എന്നാൽ ഞായർ സൂര്യൻ എന്നൊക്കെ അർത്ഥം വരുന്നുണ്ട്. ഞായറാഴ്ചകളിൽ ഉള്ള എഴുത്തുകുത്തുകളൊക്കെ നമുക്ക് ഈ ഗണത്തിൽ പെടുത്താം == ഞായറാഴ്ച കുറിപ്പുകൾ [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 04:37, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി Cinephile plus ൽ രവിവാര കുറിമാനങ്ങൾ എന്ന പേരിൽ വൈപ്പിൻകരയിലെ സിനിമാക്കാരെ കുറിച്ച് ഒരു പംക്തി എഴുതിവരുന്നു. പഴയകാല സിനിമാനടൻ വിൻസന്റ് ശങ്കരാടി സിദ്ധിക്ക് വ്യാസൻ എടവനക്കാട് ഞാറക്കൽ ശ്രീനി തുടങ്ങിയവരെ കുറിച്ച് ഇതിനകം എഴുതിക്കഴിഞ്ഞു. ബെന്നി പി നായരബലത്തെ കുറിച്ചും എഴുതി. മജീദ് എടവനക്കാട് അന്നബെൻ എന്നിവരും രവി വാര കുറിമാനത്തിലെ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായിയുടെ എഴുത്തിൽ എത്തിക്കഴിഞ്ഞു. വേണു കുന്നപ്പിള്ളി പൗളിവത്സൻ തുടങ്ങിയവരെകുറിച്ചും എഴുതി. രവിവാരകുറിമാനങ്ങളുടെ ഭാഗം 11ൽ ബിജു ജയാനന്ദൻ. ഭാഗം 12 സംഗീത് പ്രതാപ്. ഭാഗം 13 ഡിനോയ്പൗലോസ് ഭാഗം 14 പീറ്റർ ഞാറക്കൽ. == മഹാബലി == ഓണക്കാലത്ത് കേരളം നന്ദർശിക്കാൻ എത്തുന്ന കേരളം വാണിരുന്ന മഹാരാജാവ്.അസുര ചക്രവർത്തി.ആയോധന കലയിൽ നിപുണൻ. പരമസാത്വികൻ ഈശ്വരവിശ്വാസി വിഷ്ണുഭക്തൻ വിഷ്ണു ഇദ്ദേഹത്തിന് വേണ്ടി സുതലം എന്ന സ്വർഗ്ഗം തന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു നൽകി. അല്ലാതെ പാതാളത്തിൽ നിന്നല്ല അദ്ദേഹം ഓണക്കാലത്ത് തന്റെ പ്രജകളെ കാണാൻ എത്തുന്നത്.എക്കാലത്തേയും രാജ്യങ്ങൾക്ക് മാതൃകയായി ഭരിച്ചിരുന്ന ആ രാജാവിനെ ഇനിയെങ്കിലും കുടവയറും കൊബൻ മീശയും ആയിട്ടുള്ള ഒരു രൂപമായി നാം ചിത്രീകരിച്ചു കൂട. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 04:48, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == വാവ == വൈപ്പിൻ ആർടിസ്റ്റ് വെൽഫയർ അസോസിയേഷൻ എന്ന കലാ സംഘടനയുടെ ചുരുക്ക പേരാണ് വാവ വിവിധ കലാപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വൈപ്പിൻ കര നിവാസികളായ 500 കലാ പ്രവർത്തകർ ഇതിൽ അംഗങ്ങളാണ്.വൈപ്പിൻ കരയിലെ വിവിധ പഞ്ചായത്തുകളിൽ വിവിധ യൂണിറ്റുകളായാണ് പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്നത്.ആ സ്ഥാനം ഞാറക്കൽ. രക്ഷാധികാരി ബെന്നി P നായരബലം. പ്രസിഡന്റ് സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം ജനറൽ സെക്രട്ടറി അനിൽ പ്ലാവിൻസ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 04:57, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) വൈപ്പിൻകരയിലെ ചില കലാകാരൻമാർ മലയാള സിനിമാ പ്രവേശനത്തിനുള്ള ചവിട്ടുപടിയായി ഈ സംഘടനയെ ഉപയോഗിച്ച് വരുന്നു. പണ്ട് കൊച്ചിൻ കലാഭവൻ മലയാള സിനിമക്ക് ഒരുപറ്റം നല്ല കലാ പ്രതിഭകളെ നൽകിയതു പോലെ വാവയിൽ നിന്ന് കുറെയേറെ കലാകാരൻമാർ മലയാള സിനിമാലോകത്ത് എത്തിയിട്ടുണ്ട്. വാവയിലെ അംഗങ്ങൾക്ക് വിഷു കൈനീട്ടം പെൻഷൻ ചികിത്സാ സഹായംഒക്കെ കൊടുത്തു വരുന്നുണ്ട്. വാവ കുട്ടിക്കൂട്ടം എന്ന പേരിൽ കുട്ടികളേയും അംഗങ്ങളായി ചേർക്കുന്നുണ്ട്. ഞാറക്കലിൽ വാവക്ക് ഒരു ലൈബ്രറി ഉണ്ട് . വർഷംതോറും വാവ കുട്ടികൾക്കായി ചിത്രരചന മത്സരം നടത്താറുണ്ട്. കുട്ടികളെ വാദ്യ ഉപകരണങ്ങൾ പഠിപ്പിക്കുന്ന ക്ലാസ്സുകളും നടത്തിവരുന്നു. == നോർത്ത് പറവൂർ സായി സമിതി == വടക്കൻ പറവൂർ Kmk കവലക്ക് അടുത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വ്യാഴാഴ്ചകളിൽ വൈകീട്ട് 6 മണിക്ക് വേദ ജപവും തുടർന്ന് ഭജനയും നടന്നു വരുന്നുണ്ട്. ഞായറാഴ്ചകളിൽ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നടക്കുന്നുണ്ട്. സമിതി കൺവീനർ വിനോദ് സത്യസായി സമിതി ജില്ലാ പ്രസിഡന്റ് VB മനോജ് പ്രസിദ്ധ സംഗീതജ്ഞരായ പറവൂർ ശ്രീനിവാസൻ പറവൂർ രമേശ് സദാശിവ് സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി തുടങ്ങിയവരും പറവൂർ ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതിയിൽ അംഗങ്ങളാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 05:11, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == കാനപ്പിള്ളി ക്ഷേത്രം == വൈപ്പിൻ കരയിലെ എടവനക്കാട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കുടുംബ ക്ഷേത്രം. 80 വർഷത്തോളം പഴക്കം ഉണ്ട്.പ്രധാന പ്രതിഷ്ടകൾ അന്നപൂർണേശ്വരി ഭദ്രകാളി. ഉപപ്രതിഷ്ടകളായി കുറുബ ഭഗവതി കാപ്പിരി വിഷ്ണുമായ മുത്തപ്പൻ ഗുരുമൂർത്തി തുടങ്ങിയവയാണ്. എടവനക്കാട് പറവൂർ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭാഗത്ത് താമസിക്കുന്ന കാനപ്പിള്ളി കുടുബാംഗങ്ങളുടെ കുടുംബ ക്ഷേത്രമാണ്. പ്രതിഷ്ഠാദിന ഉത്സവത്തിന് 10 ദിവസം മുൻപ് ഉപദേവതകൾക്ക് അരിപ്പൊടി കലിശം നിവേദിക്കുന്നത് പതിവാണ്. തുടർന്ന് ഉത്സവം കഴിയും വരെ കാനപ്പിള്ളി തറവാട്ടിൽ പെട്ട എല്ലാവരും നോമ്പെടുക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 05:27, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)കരിങ്കുട്ടി അറുകല തുടങ്ങിയ ഉപദേവതമാകരും ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉണ്ട്. == സാഹിത്യ സ്വാശ്രയ സംഘം == പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സ്വാശ്രയ സംഘം. പറവൂർ കേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്ന ഈ സാഹിത്യ സംഘടയിൽ വൈപ്പിൻ പറവൂർ നിവാസികളായ 25 പേർ അംഗങ്ങളായി ഉണ്ട്. സംഘം വർഷംതോറും സാഹിത്യ ശ്രീ എന്ന പേരിൽ അവാർഡ് നൽകി വരുന്നുണ്ട്. സാഹിത്യശ്രീ എന്ന മിനി മാസികയും പ്രസിദ്ധീകരിച്ച് വരുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 05:34, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഓലക്കൊട്ടക == പണ്ട് സിനിമാ തീയറ്ററുകൾ A B C തുടങ്ങിയ തരം തിരിവോടെ ആയിരുന്നു. A class തീയറ്ററുകളിലായിരുന്നു റീലീസ് പടങ്ങൾ വന്നിരുന്നത്. പിന്നെ അതു് B യിലേക്ക് മാറ്റും C ക്ലാസ് എന്ന ഓലക്കൊട്ടകളിൽ എത്തുമ്പോൾ മാസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും. എങ്കിലും ചില സിനിമകൾക്ക് റിലീസ് തീയറ്ററുകളിൽ കിട്ടിയതിൽ കൂടുതൽ കളക്ഷൻ ഓലക്കൊട്ടകളിൽ കിട്ടാറുണ്ട്. ഓലകൊട്ടകളിൽ ഏറ്റവും നിരക്ക് കുറവ് തറ ടിക്കറ്റിനാണ്. 25 പൈസ. അതിന് പിറകെ ബെഞ്ച് പിന്നെ ചാരുബഞ്ച് അതു കഴിഞ്ഞ് കസേര പിന്നെ കുഷ്യനിട്ട കസേര. തറ ടിക്കറ്റ് കാർ പൂഴി മണ്ണിലാണ് ഇരിക്കേണ്ടത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 13:28, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == വിക്കീപീഡിയ == സാഹിത്യരചന തുടങ്ങിയ കാലത്ത് റഫറൻസ് ചെയ്തൊക്കെ എഴുതേണ്ടിവരുമ്പോൾ ലൈബ്രറിയിൽ ചെന്ന് മണിക്കൂറുകളോളം റഫറൻസ് മുറിയിൽ ഇരിക്കാറ് പതിവുണ്ടായിരുന്നു.പക്ഷെ ഇപ്പോൾ അതിന്റെ ആവശ്യമില്ല വിരൽ തുമ്പിലെ അറിവിന്റെ കലവറയായ വിക്കീപീഡിയ ഉണ്ടല്ലോ. വിവരങ്ങൾ അപ്ഡേഷൻ നടത്തി ചേർക്കുന്നതുകൊണ്ട് വരും തലമുറ വരെ വിക്കീപീഡിയയെ ഹൃദയത്തോട് ചേർത്തു നിർത്തും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 13:40, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ആകാശവാണി == ഒരു തലമുറയുടെ സമയ ഘടികാരം. ഒരു കാലത്ത് മലയാളികളുടെ ദിനചര്യ വരെ ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതു് ആകാശവാണി പരിപാടികളുടെ സമയം നോക്കിയായിരുന്നു. റിസ്റ്റ്‌ വാച്ചിന്റെ സമയം കറക്ട് ചെയ്യാനുള്ള അവസാന വാക്ക് റേഡിയോ ടൈം തന്നെ. ഒരു കാലത്ത് സമ്പന്ന തറവാടുകളിൽ തൊടിയിൽ ഒരു കൊബനാനയും പൂമുഖത്ത് ഈട്ടിത്തടി മേശമേൽ ഒരു വാൽവ് റേഡിയോ ഇതൊക്കെയായിരുന്നു ആഢ്യതയുടെ പര്യായം. തെറ്റില്ലാതെ മലയാളം പറയാൻ അന്നും ഇന്നും തുണ ആകാശവാണി തന്നെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 15:21, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ചന്തേരവം == നാട്ടു ചന്തകളിൽ ഉള്ള ലേലംവിളി വില പേശലുകൾ സാധനങ്ങളുടെ വിലകൾ വിളിച്ച് പറഞ്ഞ് ചന്തയിൽ എത്തുന്നവരെ ആകർഷിക്കൽ കച്ചവടക്കാർ തമ്മിൽ കച്ചവടംത്തെ ചൊല്ലിയുള്ള തർക്കങ്ങൾഒക്കെ ഇടകലർന്ന് ചന്ത ദിവസം ചന്തയിൽ ഒരു ശബ്ദ കോലാഹലം ഉയരാറുണ്ട്. അതാണ് ചന്തേരവം'. പണ്ടുകാലത്ത് കുട്ടികളെ ഇതൊക്കെ പറഞ്ഞ് കളിയാക്കാറ് പതിവുണ്ട്. അതായത് കടയിൽ പലവ്യജ്ഞനങ്ങൾ വാങ്ങാൻ പോകുന്ന കുട്ടിയോട് 20പൈസക്ക് ചന്തേരവം വാങ്ങി വരാൻ പറയും. ചിലപ്പോൾ കടക്കാരൻ മറുപടി കൊടുക്കുന്നതും അതിനൊക്കെ ചേരും വിധത്തിലായിരിക്കും അതായത് ചന്തേരവം തീർന്നു പോയി വെള്ളിയാഴ്ച ചന്തക്ക് പോകുമ്പോൾ വാങ്ങീട്ട് വരാം എന്നൊക്കെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 23:48, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ജല ഗതാഗതം അരനൂറ്റാണ്ട് മുൻബ് == പണ്ട് പ്രധാന യാത്രകൾ വെള്ളത്തിലൂടെ ആയിരുന്നു. ദീർഘ ദൂര യാത്രകൾക്ക് വലിയ യാത്രാബോട്ടുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ചിലതൊക്കെ രണ്ടു നിലകൾ വരെ ഉണ്ടായിരുന്നു.ഫസ്റ്റ്‌ ക്ലാസ് സെക്കന്റ് ക്ലാസ് തരം തിരിവും ഉണ്ടായിരുന്നു.അത്തരത്തിലുള്ള ഒരു ബോട്ടായിരുന്നു എറണാകുളം - കോട്ടപ്പുറം സർവീസ് നടത്തിയിരുന്ന ലോഡ് കൃഷ്ണബോട്ട്. അത്തരം ബോട്ടുകളിൽ മുറുക്കാൻ കടകളും ചായക്കടകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. സമയം പോക്കാൻ ചീട്ടുകളി ചെസ്കളി ഓക്കെ ഉണ്ടായിരുന്നു. പഴമക്കാർ അന്നത്തെ ബോട്ട് ചായക്കടയിൽ നിന്ന് കഴിച്ച ചെമ്മീൻ ചേർത്ത പരിപ്പുവടയെക്കുറിച്ച് പറയുണ്ട്. വേലിയേറ്റം കുറഞ്ഞ സമയങ്ങളിൽ ഈ കൂറ്റൻ ബോട്ടുകൾ ജെട്ടിയിലേക്ക് അടുക്കില്ല. അതിന് പരിഹാരമായി പുഴയുടെ നടുക്ക് ബോട്ട് നിർത്തി അവിടെ ഇറങ്ങേണ്ട ആളുകളെ വഞ്ചി ചെന്ന് അതിലേക്ക് ആളുകളെ കയറ്റി ജെട്ടിയിലേക്ക് തത്തിക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 14:27, 4 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)വേളാങ്കണ്ണി ശ്രീകൃഷ്ണ ചാമ്പച്ചൻ തുടങ്ങിയ ബോട്ടുകളും സർവീസ് നടത്തിയിരുന്നു. == ഉള്ളാന്തി പാലം == എറണാകുളം മേനക യുടെ അടുത്ത് ഉള്ള പാലം. പണ്ട് പാലങ്ങൾ കുറവായ കാലത്ത് ഈ പാലത്തിലൂടെ ബസ്സിൽ യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ ഇറക്കത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങുമ്പോൾ യാത്രക്കാരുടെ ഉള്ളിൽ ഒരു ആന്തൽ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നത്രേ. ഊഞ്ഞാൽ പൊക്കത്തിൽ ആടി താഴേക്ക് വരുമ്പോൾഉള്ള അനുഭവം. ചന്തപ്പാലം എന്നും ഈ പാലത്തിനെ വിളിക്കാറുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 04:55, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == അല്ലായാബൽകടവ്. == എറണാകുളം പ്രസ്ക്ലബിന്റെ ഓപ്പൺ എയർ സ്പെയ്സ്. എറണാകുളത്തിന്റെ ഹൃദയമായ മറെെൻഡ്രവ് ൽ പ്രസ്ക്ലബ് റോഡിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 06:49, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഓണ പൂക്കളക്കൂവൽ == തൃക്കാക്കരയപ്പോ എന്റെ പഠിക്കേലും വായോ ഞാനിട്ട പൂക്കളം കാൺമാനും വായോ അതേതോ അതെന്തോ പൂ ഹേയ്.... പൂ ഹേയ് വാഴ കുലച്ചങ്ങ് വടക്കോട്ടും ചാഞ്ഞേ വാഴപ്പഴം തിന്നാൻ ചില പിള്ളേരും വന്നേ. പിള്ളേരെ പിടിക്കാൻ ചില കള്ളേരും വന്നേ അതേതോ അതെന്തോ പൂഹേയ്.... പൂഹേയ്[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 16:02, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)ഓണക്കാലകളികൾ ഓണക്കളി ഓണത്തല്ല് മാണിക്യചെമ്പഴക്കകളി തുമ്പിതുള്ളൽ മണിക്കുടകളി അശകൊശനേ പെണ്ണുണ്ടോകളി. == ഗ്യാപ് == കേരളത്തിന്റെ പ്രൈവറ്റ് ബസ്കാർ അവലമ്പിക്കുന്ന സമയ ക്രമീകരണ സംവിധാനം.പിറകിലെ ബസിലെ തൊഴിലാളി മുന്നിൽപോകുന്ന ബസ് കൃത്യ സമയത്താണ് ഓടി കൊണ്ടിരിക്കുന്നത് എന്ന് ചെക്ക് ചെയ്യാനായി മുന്നിലെ ബസിൽ യാത്ര ചെയ്യുന്നു. സമയം പാലിച്ച് ഓടിയില്ലെങ്കിൽ അവർ അപ്പൊ ഇടപെടും. ചില ബസ്സുകൾ തമ്മിലുള്ള ഇടവേള മിനിറ്റുകളുടെ വ്യത്യാസം ഉണ്ടാകുകയുള്ളൂ..അപ്പൊ അവരെ സംബന്ധിച്ച് സെക്കന്റ് പോലും വിലപ്പെട്ടതാണ്. ഇവരുടെയൊക്കെ കൈയിൽ സ്റ്റോപ്പ് വാച്ച് വരെയുണ്ട്. ഒരു സ്റ്റോപ്പിൽ ബസ് നിർത്തി കഴിഞ്ഞ് ആളെക്കയറ്റി പോകാൻ എത്ര സെക്കന്റ് വേണമെന്ന് വരെ തീരുമാന മുണ്ട്. എവിടെയെങ്കിലും ബ്ലോക്ക് കിട്ടിയാൽ മൂനോ നാലോ സ്റ്റോപ്പ് ആളെ എടുക്കാതെ വിട്ടു കൊടുത്ത് ഓടുന്നുണ്ടോ എന്ന് കൂടി ഗ്യാപ് തൊഴിലാളികൾ ശ്രദ്ധിക്കാറുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:05, 6 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ദിവ്യാത്മ സൽസംഗ പരമ്പര == എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി നോർത്ത് പറവൂർ ക്രി സത്യസായി സേവാ സമിതിയിൽ കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്ത 40 വ്യാഴാഴ്ചകളിൽ നീണ്ടു നിന്ന സൽസംഗങ്ങൾ. 15 വയസ്സു മുതൽ 76 വയസ്സു വരെയുള്ള 40 സായി ഭക്തർ തങ്ങളുടെ അനുഭവങ്ങൾ പങ്കിട്ടു... [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:17, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഹൃദയത്തിൽ തൊട്ട് == ഷിർദ്ദിസായി സച്ചരിതത്തിലെ കഥാപാത്രങ്ങളുടെ ഭക്തി ജീവിതപാതയിൽ അനുകരിച്ച് ജീവിച്ച നോർത്ത് പറവൂർ സത്യസായി സേവാ സമിതിയിലെ സായി ഡിവോട്ടികളെക്കുറിച്ച് സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി നവ മാധ്യമങ്ങളിൽ എഴുതിയ പരമ്പര. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:24, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പത്രവും പത്രധർമ്മവും. == പുരോഗനകലാസാഹിത്യ സംഘം ചെറായി യൂണിറ്റും ചെറായി അഴിക്കോടൻ വായനശാലയും ചേർന്ന് നടത്തിയ നാല് ആഴ്ചകൾ നീണ്ടുനിന്ന സിംപോസിയം. കോർഡിനേറ്റർ സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 14:03, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സിപ്പിപള്ളിപ്പുറം ഉദ്ഘടകനായിരുന്നു. == വെള്ളപ്പൊക്കം == നദികളിലേയും കായലിലേയും ഇടതോടുകളിലേയും ചെളി നീക്കം ചെയ്താൽ വെള്ളപ്പൊക്കം ഒരു പരിധി വരെ തടയാനാകും. 2018 ലെ പ്രളയത്തിൽ അടിഞ്ഞുകൂടിയ ചെളിയും വൻ മരങ്ങളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യണം. പുതിയ പാലങ്ങൾ പണിയുന്ന സമയത്ത് കായലിലൊക്കെ ബണ്ട് കെട്ടാറുണ്ട്. പക്ഷെ പാലം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു കഴിഞ്ഞ് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാലും ആ ബണ്ടുകളിൽ പലതും നീക്കം ചെയ്യാറില്ല. അതും വെള്ളത്തിന്റെ സ്വഭാവികമായ നീരൊഴുക്കിന് തടസ്സമാകും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:28, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ലെന്റിംഗ് ലൈബ്രറി മോഹൻ == എറണാകുളം പ്രസ് ക്ലബ് റോഡിൽ വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീർ ബുക്ക് സ്റ്റാളുമായി താമസിച്ചിരുന്ന കാലത്ത് ബഷീറിന് ഏറെ അടുപ്പമുണ്ടായിരുന്ന ഒരാളാണ് പച്ചാളത്തുകാരനായ മോഹൻ.. അദ്ദേഹം അന്ന് ബഷീറിന്റെ ബുക്ക് സ്റ്റാളിന്റെ അടുത്ത് പലചരക്ക് കട നടത്തിയിരുന്നു. പിന്നീട് ആ കട ലെന്റിംഗ് ലൈബ്രറിയായി. ഞാൻ 5 വർഷം മുൻബ് സിറ്റിലൈറ്റ് മാസികയിൽ ബേപ്പൂർ സുൽത്താനെ കുറിച്ച് ഒരു ലേഖനം തയ്യാറേക്കേണ്ട ആവശ്യത്തിലേക്കായി മോഹൻ ചേട്ടനെ ഇന്റർവ്യൂ ചെയ്യുക ഉണ്ടായി. മോഹനേട്ടനെ ബഷീർ ഒരു കൊച്ചനുജനെ പോലെ സ്നേഹിച്ചിരുന്നു. മലയാളത്തിന്റെ തകഴി ഉൾപെടെയുള്ള എല്ലാ എഴുത്തുകാരേയും അവിടെ വന്നു കണ്ടിട്ടുണ്ടത്രേ. കൂടാതെ സത്യൻ അടൂർഭാസി തുടങ്ങിയ സിനിമാക്കാരും വരാറുണ്ട്. ബഷീറിന് ഏറെ അടുപ്പമുണ്ടായിരുന്ന മറ്റൊരാൾ അന്ന് ഏറ്റവും ഇളമുറക്കാരനായ പ്രൊഫ M K സാനുമാഷായിരുന്നു. മോഹനേട്ടൻ വഴി എനിക്ക് കൊച്ചിയുടെ കഥാകാരൻ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന എം എം മേനോനെ പരിചയപെടാനും സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 16:00, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ആൾക്കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് പോസിറ്റീവ് എനർജി സ്വീകരിച്ച് ആയുസ്സ് കൂട്ടിയവർ. == സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി സാഹിത്യശ്രീ മാസികയിൽ എഴുതിയ ലേഖനം. ലേഖനത്തിൽ ഉമ്മൻചാണ്ടി വി എസ്സ് അച്ചുതാനന്ദൻ എം ടി വാസുദേവൻ നായർ പ്രൊഫ എം കെ സാനു തുടങ്ങിയവരുടെ സമൂഹമായുള്ള ഇടപെടലുകളാണ് പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 05:54, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഓർമ്മക്കുടന്ന == 1062 എഴുത്തുകാരുടെ രചനകളുമായെത്തിയ ഇന്ന് ഇൻലന്റ് മാസികയുടെ 40ാം വാർഷിക പതിപ്പ്. ഇതിൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി യുടെ രചന വായിക്കാൻ സാധിക്കും. ഇന്ന് മാസികയുട പത്രാധിപർ കവി മണബൂർ രാജൻബാബു ആണ്.. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 06:08, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == തേലതുരുത്തിൽ നിന്നൊരു യാത്ര. == മാഞ്ഞാലി ചിന്താ തീയറ്റേഴ്സ് വർഷം തോറും നടത്താനുള്ള ജനകീയ കവിയരങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തപ്പോൾ ആ അനുഭവങ്ങൾ എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ഒരു കഥയാക്കി എഴുതി. ആ കഥയാണ് തേല തുരുത്തിൽ.... [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 06:29, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പ്രേമസ്വരൂപലു. == ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായിബാബയെക്കുറിച്ച് എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി എഴുതിയ കവിത. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 06:32, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ഈ കവിത സംഗീതം നൽകി കവയത്രി mc അമ്മിണി ടീച്ചർ ആലപിച്ചി ട്ടുണ്ട്. പ്രേമസ്വരൂപലു എന്നത് തെലുങ്ക് വാക്കാണ്. തന്റെ ഭക്തരെ ഈ വാക്ക് ഉപയോഗിച്ചാണ് ശ്രീ സത്യസായിബാബ അഭിസംബോധന ചെയ്യാറ് പതിവ്. പ്രേമത്തിന്റെതൽ സ്വരൂപമായ ഭക്തരെ എന്ന് വാക്യാർത്ഥം. == സാഹിത്യവാരാവലോകനം@100 == സാഹിത്യവേദി കോട്ടയം ഓൺലൈൻ ഗ്രൂപ്പിൽ നടത്തിയ സാഹിത്യവാരാവലോകനം. ഞായറാഴ്ച തോറും ആ ഒരാഴ്ചക്കാലത്തെ കഥകളും കവിതകളും അവലോകനം ചെയ്യുന്ന പരിപാടി. കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ മേമ്മുറി ശ്രീനിവാസനാണ് അവലോകനം നടത്തിയതു്. മേമ്മുറി ശ്രീനിവാസന് അസൗകര്യം ഉണ്ടായ ഏതാനും ആഴ്ചകളിൽ ഈ അവലോകനം ഏഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി നിർവഹിച്ചു പോന്നു. മുരളീധരൻ ആനാപ്പുഴ പോലുള്ള കവി ഈ പരിപാടി രാവിലെകൃത്യ വായി കേട്ട് വിലയിരുത്താറുണ്ടായിരുന്നു. രാവിലെ 6 മണിക്ക് തന്നെ ഈ അവലോകനം ഫോണിൽ എത്തിക്കാൻ ശദ്ധിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. കട്ടൻ ചായക്കൊപ്പം അല്പം സാഹിത്യ ചെറുകടിയും എന്നൊക്കെയായിരുന്നു ഈ സാഹിത്യ വിമർശനത്തെ സാഹിത്യ ലോകം വിലയിരുത്തി പോന്നിരുന്നതു്. സാഹിത്യവേദി കോട്ടയം കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്ത് പ്രവർത്തിച്ചു പോരുന്നത് ഷിബു രാജ് പണിക്കരാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 07:22, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഗംഗ ബോട്ട് == വൈപ്പിൻ - വെല്ലിംഗ്ട്ടൺ ഐലന്റ് - എറണാകുളം റൂട്ടിൽ സർവീസ് നടത്തിയിരുന്ന മരത്തടിയാൽ നിർമ്മിതമായ ജലഗതാഗത വകുപ്പിന്റെ ബോട്ട്.രണ്ടോ മൂന്നോ നിറഞ്ഞു വരുന്ന യാത്രക്കാരെ കൊള്ളിക്കാൻ അത്ര വലുതായിരുന്നു ഗംഗയെന്ന ഫെറി ബോട്ട്. യാത്രക്കാർക്ക് വായിക്കാൻ പത്രമാസികകളും ബോട്ടിൽ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു. ബോട്ട് ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ ബോട്ടിന്റെ പങ്കയാൽ വെള്ളം കലങ്ങുമ്പോൾ പൊങ്ങി വരുന്ന മീനുകളെ പിടിക്കാർ കടൽ കാക്കകൾ ബോട്ടിനൊപ്പം തോരണം പോലെ പറക്കുന്നത് നല്ല കാഴ്ചയായിരുന്നു. ചിലപ്പോഴൊക്കെ ആ ചെറു മീൻ കൂട്ടങ്ങളെ പിടിക്കാനെത്തുന്ന 2 ഡോൽഫിനുകൾ കുത്തിമറിയുന്നത് കാണാമായിരുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:59, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ശ്രീ ഷിർദ്ദി സായി സച്ചരിതം == ഹേമദ് പാന്ത് മറാഠിയിൽ എഴുതിയ ഷിർദ്ദി സായിബാബയുടെ ജീവചരിത്രം. ഹേമദ് പാന്തിന്റെ മരണത്തിന് ശേഷമാണ് പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്. പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് B v ദേവ്. ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷ നാഗേഷ് വാസുദേവ് ഗുണാജി . മലയാള പരിഭാഷ പി സി രാമചന്ദ്ര മേനോൻ. ലോകത്ത് എബാടുമുള്ള വിവിധ രാജ്യക്കാരായ ഭക്തർ ഈ ഗ്രന്ഥം നിത്യ പാരായണം ചെയ്തുവരുന്നു.. ഇതു് 7 ദിവസം കൊണ്ട് ഭക്തിപൂർവ്വം വായിച്ച് പൂർത്തി കരിക്കുന്നവരുടെ ആഗ്രഹം സായിബാബ നടത്തി കൊടുക്കും എന്ന് വിശ്വാസം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 06:45, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ലിഖിത നാമജപം. == സായി ഭക്തർ തങ്ങളുടെ നിത്യ സാധനയുടെ ഭാഗമായി ചെയ്യുന്ന കർമ്മം. ഒരു നോട്ടു പുസ്തകത്തിൽ ഇഷ്ടദേവന്റെ നാമം ഒരു പേജെങ്കിലും ഒരു ദിവസം എഴുതുന്നു. ഒരു പ്രാവിശ്യം നാമം എഴുതുമ്പോൾ കൈകളും മനസ്സും ഹൃദയവും ചുണ്ടുകളും ഈശ്വരനോട് ഐക്യം പ്രാപിക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 06:54, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == രവിവാര ഹൈക്കു കുറിമാനങ്ങൾ == കേരള ബാങ്കിന്റെ ഗ്രൂപ്പുകളിൽ എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന 4 വരികളിൽ ഒതുങ്ങുന്ന സാമ്പത്തിക സാംസ്ക്കാരിക കുറിപ്പുകൾ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 03:08, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ശരണാഗതി == കുട്ടികൃഷ്ണമാരാരെക്കുറിച്ച് മലയാള വായനക്കാർക്ക് പ്രത്യേകം പരിചയപെടുത്തേണ്ട ആവശ്യം ഇല്ല. ഭാരതപര്യടനം വായിക്കാത്ത മലയാളി എഴുത്തുകാരും കാണില്ല. മഹാഭാരതത്തെ അധികരിച്ച് ആര് എന്തു് എഴുതാൻ ശ്രമിച്ചാലും അവരൊക്കെ ആദ്യം മറിച്ചു നോക്കാറ് ഭാരത പര്യടനം തന്നെ. ആ കുട്ടികൃഷ്ണമാരാരുടെ അദ്ധ്യത്മക കൃതിയാണ് ശരണാഗതി. ഒരു സത്യസായി ഭക്തൻ കൂടിയായ മാരാർ തന്റെ ആദ്ധ്യത്മിക അനുഭവങ്ങൾ ഹൃദയത്തിൽ തട്ടും വിധത്തിൽ കോറിയിട്ടിരിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥം.അദ്ധ്യായങ്ങൾ മനനം ആദ്ധ്യാത്മിക മാർഗ്ഗങ്ങൾ ശരണാഗതി എന്നിങ്ങനെ മൂനു ഭാഗങ്ങളായി പകുത്തിരിക്കുന്നു. കൃപാസപ്തകം ഭ്രൂണഹത്യ ഭഗവാൻ സർവ്വാന്തര്യമി നഗരസങ്കീർത്തനം എല്ലാംനമ്മൾ തന്നെ എന്നിങ്ങനെ 81 അദ്ധ്യയങ്ങൾ. 413 പേജുകൾ 1976 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒന്നാം പതിപ്പിന്റ വില 80 രൂപ. പ്രസിദ്ധീകരണം മാരാർ സാഹിത്യ പ്രകാശം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 14:02, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == തൊട്ടൊന്ന് തലോടി == നല്ലെഴുത്ത് സാഹിത്യ ഗ്രൂപ്പിൽ എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ചെയ്തിരുന്ന സാഹിത്യ അവലോകനത്തിന്റെ പേര് എഴുതി തെളിഞ്ഞവരുടേയും തുടക്കക്കാരുടേയും സാഹിത്യ രചനകൾ തൊട്ടൊന്നു തലോടും വിധത്തിൽ സൗമനസോടെ വിലയിരുത്തിയിരുന്ന പംക്തി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 14:12, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ജാതി വ്യവസ്ഥിയും കേരള ചരിത്രവും == പി കെ ബാലകൃഷ്ണൻ എഴുതിയ പൊടിപ്പും തൊങ്ങലും ചാർത്താത്ത കേരളത്തിന്റെ നേർ ചരിത്രം. കേരളത്തെപ്പറ്റി ആധികാരികമായി പഠിക്കുന്നവർ പേർത്തും പേർത്തും വായിച്ചിരിക്കേണ്ട പുസ്തകം. ഒരു പാട് വിമർശനങ്ങൾ അക്കാലത്ത് ഏറ്റുവാങ്ങിയ പുസ്തകം. അക്കാലത്തെ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതം നേരിന്റെ നെറിവോടെ ഈ ചരിത്ര പുസ്തകം കാണിച്ചു തരുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:52, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ജേഴ്സി മാറ്റ ചന്ത == 2026 ലോകകപ്പിനോട് അനുബന്ധിച്ച് സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി നവ മാധ്യമങ്ങളിൽ എഴുതിയ കഥ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:56, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) താരയും ലാമിനും ഫെയ്സ്ബുക്ക് കമന്റിൽ നിന്നൊരു കഥ അങ്ങിനെ വീണ്ടും ബ്രസീൽ ഫാനായി പോയ ബുദ്ധി ആന പിടിച്ചാലും വരില്ല മെസ്സി . ലാമിനും പൊന്നാപുരം കോട്ടയും തുടങ്ങിയ കഥകൾ കൂടി ഓൺലൈനിൽ എഴുതി. == ദൈനംദിന കാഴ്ചകൾ കഥകളാക്കുന്ന എഴുത്തുകാരൻ == പത്ര പ്രവർത്തകൻ വി ആർ നോയൽ രാജ് സാഹിത്യശ്രീ മാസികയിൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായിയെക്കുറിച്ച് എഴുതിയ ജീവചരിത്ര കുറിപ്പിന്റെ തലവാചകം. ഇദ്ദേഹം ഓൺലൈനിൽ വ്യക്തി മുദ്രകൾ 43 ൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിയെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായി പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 00:48, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == N P A == നോൺ പെർഫോമിങ്ങ് അസറ്റ്. ഈ വാക്ക് ബാങ്കിംഗ് ഫീൽഡിലാണ് പൊതുവായി ഉപയോഗിക്കാറ് പതിവ്. ബാങ്ക് ലോണിന്റെ കുടിശ്ശികയുടെ ഏറ്റക്കുറച്ചലിന്റെ ഗ്രേഡ് ആണ് ഇതുകൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:05, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == കാനപ്പിള്ളി സതി സുകുമാരൻ സ്മാരക പുരസ്ക്കാരം. == എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി അമ്മയുടെ സ്മരണാർത്ഥം നടത്തുന്ന കാവ്യസായാഹ്നത്തിൽ തെരെത്തെടുക്കപെടുന്ന ഏറ്റവും നല്ല കവിതക്ക് കൊടുക്കുന്ന പുരസ്ക്കാരം. ചെറായി അഴീക്കോടൻ വായനശാലയുമായി സഹകരിച്ചാണ് കാനപ്പിള്ളി സതി സുകുമാരൻ സ്മാരക കാവ്യസായാഹ്നം നടത്തി പോരുന്നത്. m c അമ്മിണി ടീച്ചർ എടവനക്കാട് ദേവദാസ് ചേന്ദമംഗലം പറവൂർ തുടങ്ങിയ കവികൾ ഈ പുരസ്ക്കാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:15, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ബലിതർപ്പണം == പിതൃബലി എന്നതാണ് ഇതു കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നതു്. ഭാരതീയ ഹിന്ദു വിശ്വാസികളുടെ പൗരാണികമായ കർമ്മ ചര്യ. ഭാരതീയർ ബലി കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നത് മരിച്ചു പോയ തങ്ങളുടെ ബന്ധുമിത്രാതികൾക്ക് മാത്രമല്ല സകല ജീവജാലങ്ങൾക്കും എന്തിനു പറയുന്നു വൃക്ഷലതാതികൾക്കും വരെ ഇത്തരമൊരു മനോഭാവ തുടർച്ച ഭാരതീയർക്ക് മാത്രമേ കാണൂ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 11:31, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == തൊഴുതൊന്ന് ഇരുന്ന്. == ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് തൊഴുതിറങ്ങി ഭക്തർ എവിടെയെങ്കിലും അല്പ നേരം വിശ്രമിക്കുനത് കണ്ടിട്ടുണ്ടാകും. അതിലൊരു വിശ്വാസ പ്രമാണം കൂടി ഉണ്ട്. നാം ക്ഷേത്രത്തിൽ പോകാൻ തീരുമാനമെടുക്കുമ്പോൾ തന്നെ നാം ആ ക്ഷേത്ര മൂർത്തിയുടെ സംരക്ഷണ വലയത്തിലാകുന്നു. ക്ഷേത്രദർശനം കഴിയുംവരെ ആ ഈശ്വര ചൈതന്യത്തിന്റെ അനുചരർ നമ്മെ അനുയാത്ര ചെയ്ത് കാത്തുരക്ഷിക്കും.നമ്മുടെ കണ്ണുകൾക്ക് ഗോചരമല്ലാത്ത ശക്തികളിൽ നിന്ന്. ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് തൊഴുത് ഇറങ്ങി എവിടെയെങ്കിലും ഇരിക്കുന്നതുകാണുമ്പോൾ തങ്ങളുടെ ഡ്യൂട്ടി കഴിഞ്ഞു എന്ന് കരുതി അടുത്ത ഭക്തരെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് കൂട്ടി കൊണ്ടുവരാനുള്ള തങ്ങളുടെ നിയോഗത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 11:44, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ആനവാതിൽ. == മട്ടാഞ്ചേരിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്ഥലം. മട്ടാഞ്ചേരിപാലസ് പണ്ട് ഡച്ച് പാലസായിരുന്നു. അവിടെവരുന്ന കൊബനാനകൾക്ക് സുഗമമായി കടന്നുപോകാൻ കൂറ്റൻ വാതിലുകൾ നിർമ്മിച്ചു. കലാപാടവത്തോടെ. പിന്നീടത് ചരിത്രത്തിന്റെ ഏടായി മാറി. കാലക്രമേണ സ്ഥലത്തിന്റെ പേരും ആയി. മേനക തീയറ്റർ ഉണ്ടായിരുന്ന ഇടം പിൽക്കാലത്ത് മേനക Jn ആയതു പോലെ. ജനത ആശുപത്രി ഉണ്ടായിരുന്ന വൈപ്പിൻ കരയിലെ സ്ഥലം പിൽക്കാലത്ത് ജനത ബസ് സ്റ്റോപ്പ് ആയതു പോലെ. ആനവാതിൽ കൊച്ചിയുടെ പൈതൃകമായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു പോരുന്നു. ധാരാളം വിദേശ വിനോദ സഞ്ചാരികൾ ആനവാതിൽ കാണാൻ എത്തി ചേരുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:05, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഓണാഘോഷം@ മറൈൻഡ്രവ്. == മറൈൻ ഡ്രവിലെ ഓണാഘോഷം എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ തന്നെ മറൈൻഡ്രവ് G c d a കോംപ്ലക്സിലെ പൂക്കള മത്സരം ഓർമ്മയിലേക്കെത്തും. നൂറോളം കടകളുള്ള അവിടെ ഓരോ കടകളും മത്സരാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരുക്കുന്ന പൂക്കളം കാണാൻ മറ്റു ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ളവർ വരെ എത്താറുണ്ട്. നീണ്ട വിശാലമായ ഇടനാഴികൾ കായൽ കാറ്റ് ആവോളം അകത്തേക്ക് കടക്കാൻ പാകത്തിനുള്ള കൂറ്റൻ രണ്ട് ഇടനാഴി വാതിലുകൾ. വടംവലി ഉറിയടി തുടങ്ങിയ കായിക മത്സരങ്ങളും ഓണക്കാലത്ത് ഇവിടെ നടത്തപെടുന്നു. പാട്ട് മിമിക്രി തുടങ്ങിയ കലകളിലും ഇവിടുത്തെ കടകളിലെ തൊഴിലാളികൾ പിന്നിലല്ല എന്നതു് പരിപാടികൾ കാണുമ്പോൾ ബോധ്യമാകും. കോയിനുകൾ കൊണ്ടും ക്യാമറകൾ കൊണ്ടും മൊബൈൽ ഫോണുകൾ കൊണ്ടു പോലും പൂക്കളം തീർക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഇവരുടെ ആഘോഷങ്ങൾക്ക് 20 വർഷത്തെ പാരമ്പര്യം അവകാശപെടാം. കൊച്ചിക്കായലിനോട് തൊട്ടുരുമി കിടക്കുന്ന ഈ ഷോപ്പിംഗ് ഇടത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത സൂപ്പർഹിറ്റുകളായ കുറെ മലയാള ചിത്രങ്ങളുടെ ലൊക്കേഷൻ ആയിട്ടുണ്ട് എന്നുള്ളതാണ്. അവയിൽ ചിലത് ഇൻ ഹരിഹർ നഗർ ഛോട്ടാ മുബൈ ഡാഡി കൂൾ പാസഞ്ചർ സുന്ദരപുരുഷൻ അന്നയും റസൂലും. ഡോ കാന്തിനായർ എന്ന ഹോമിയോ ഡോക്ടറുടെ ക്ലിനിക്കും 25 വർഷമായി ഇവിടെ പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു. സ്വിസ്സ് ടൈം ഹൗസ് എന്ന വാച്ച് കടയും അവരുടെ തന്നെ ഇലട്രോണിക് ഷോപ്പും ഈ ഷോപ്പിംഗ് കോബ്ലക്സിന്റെ പെരുമ കൂട്ടുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:40, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) കൊച്ചിയിൽ ആദ്യമായി എക്സ് ലേറ്റർ സ്ഥാപിച്ചത് ഇവിടെയാണ്. അത് കാണാനും അതിൽ കയറാനും ഒരുപാട് ആളുകൾ വരാറുണ്ടായിരുന്നു. == ജോസഫ് വൈറ്റിലയും ഫാ. ചെറിയാൻ കുനിയൻ തോടത്തും. == ജോസഫ് വൈറ്റില സമയം മാസികയുടെ പത്രാധിപർ ആയിരുന്ന സമയത്ത് അദ്ദേഹത്തോട് വളരെ അടുത്ത് ഇടപഴകാൻ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്റെ ഏതാനും കഥകൾ സമയത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട് . കഥകളുടെ പോരായ്മകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി തിരുത്തിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. എഴുതി തുടങ്ങുന്ന കാലത്ത് തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥ മാതൃഭൂമിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു. ഒരുപാട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ എഴുത്തനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെയ്ക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. ചെറിയാൻ കുനിയൻ തോടത്ത് അച്ചൻ കുടുംബ ദീപം മാസികയുടെ പത്രാധിപർ ആയിരുന്നു. എന്റെ വളരെയേറ കഥകൾ കുടുംബ ദീപം മാസികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. നല്ലൊരു കവിയാണ് അച്ചൻ. കുടുംബദീപം വർഷംതോറും ഇറക്കിയിരുന്ന വാർഷിക പതിപ്പ് മലയാളത്തിലെ മുൻ നിര ആനുകാലികങ്ങളുടെ വാർഷിക പതിപ്പുകളോട് ഒപ്പം നിൽക്കുന്നതായിരുന്നു. അതിലും മലയാളത്തിലെ മുൻ നിരഎഴുത്തുകാർക്കൊപ്പം എനിക്കും കുനിയൻ തോടത്ത് അച്ചൻ അവസരം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:08, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പശ്ചിമ കൊച്ചിയിലെ കൗതുകപേരുകൾ. == കടവുകൾ കമാലക്കടവ് നെല്ല് കടവ് ചെറളായി കടവ് മരക്കടവ്. ചില മുക്കുകൾ കപ്പലണ്ടി മുക്ക് അമ്മായി മുക്ക് പറവാനമുക്ക്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:36, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)കമാലകടവിന് മറ്റൊരു ചരിത്രം കൂടിയുണ്ട്. അവിടെ ആദ്യമായി ചീനവല ഇട്ടു കഴിഞ്ഞ് ആദ്യ കോരിനു തന്നെ ലക്ഷങ്ങളുടെ മീൻ ലഭിച്ചു. ഇന്നത്തേയും അന്നത്തേയും കബോളനി ലവാരം താരതമ്യം ചെയ്തു നോക്കുമ്പോഴാണ് അറിയുന്നത് അന്നത്തെ ലക്ഷങ്ങളുടെ ഇന്നത്തെ വാല്യൂ. == വഞ്ചി സ്ക്വയർ. == എറണാകുളം ഷൺമുഖം റോഡ് ബാനർജി റോഡുമായി സംഗമിക്കുന്നിടത്ത് സാക്ഷി പറയാനെന്നവണ്ണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കൊച്ചി കോർപറേഷന്റെ ഓപ്പൺ ഓഡിറ്റോറിയം. ചെറിയ സമ്മേളനങ്ങൾക്ക് യോജ്യം. ഇതിന്റെ പ്രത്യേകത ഒരു വലിയ ഓടി വഞ്ചിയുടെ ആകൃതിയിലാണ് ഇതു് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:42, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == സനാതന സാരഥി. == ശ്രീ സത്യസായി പബ്ലിക്കേഷൻ സൊസൈറ്റി ഇറക്കുന്ന ആദ്ധ്യത്മിക മാസിക. ഒരു പരസ്യം പോലുമില്ലാതെ ഇറക്കുന്ന മാസിക. സത്യസായിബാബയെ കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ ബാബയുടെ പ്രസംഗങ്ങൾ ഒക്കെ ഇതിൽ വായിക്കാം. സായിബാബയെപ്പറ്റി അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് പഠിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് അതിലേക്കുള്ള ആദ്യ ചവിട്ടുപടിയാണ് ഈ മാസിക. ഇംഗ്ലീഷ് ഉൾപെടെ ഭാരതത്തിലെ വിവിധ ഭാഷകളിൽ ഈ മാസിക പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നുണ്ട്. മലയാളത്തിൽ ഇറങ്ങുന്ന മാസികയുടെ പത്രാധിപർ N സോമശേഖരൻ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:30, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == വീഞ്ഞപ്പെട്ടി. == ചായപൊടിപ്പെട്ടി എന്നും ഇതിന് വിളിപേരുണ്ട്. വീഞ്ഞ മരത്തിന്റെ മരപാളികൾ കൊണ്ടാണ് ഇത് ഉണ്ടാക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട് ഭാരവും തീരെ കുറവ്. ഉപയോഗം കഴിഞ്ഞാൽ മണ്ണോട് ചേരും. പ്രകൃതി സൗഹൃദപ്പെട്ടി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:30, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == സഹ്യാദ്രി ക്രെയിൻ. == ഗോശ്രീ പാലം പണി നടക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ ഭാഗമായി എത്തിയ കൂറ്റൻ ക്രെയിൻ. മുബൈയിൽ നിന്നു പ്രത്യേക സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങളോടെ കടൽമാർഗ്ഗമാണ് ഇതു് കൊണ്ടുവന്നത് കാലാവസ്ഥയും മറ്റും നോക്കി കാറ്റും മഴക്കോളും കുറഞ്ഞ സമയം നോക്കിയായിരുന്നു അതിന്റെ യാത്ര.. അത് കൊച്ചിയോട് അടുത്തപ്പോൾ വളരെ ആഘോഷ പൂർവമാണ് വൈപ്പിൻ നിവാസികൾ സ്വീകരിച്ചത്. അന്നത് കെട്ടിയിരുന്ന പത്തോളം കോൺക്രീറ്റ് കുറ്റികൾ ആ ഓർമ്മ ഉണർത്തും വിധത്തിൽ മറൈൻഡ്രവിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്ത് കായലിനോട് ചേർന്ന് ഇപ്പോഴും കാണാം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:44, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പ്രിയദർശിനി സ്ത്രീ സൗജന്യയാത്ര. == വി ഡി സതീശൻ സർക്കാരിന്റെ ജന പ്രിയ സംരഭം. KSRTC യുടെ ഓർഡിനറി ബസ്സുകളിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് സൗജന്യമായി യാത്ര. സ്ത്രീകളുടെ സാമ്പത്തിക ക്രയവിക്രയശേഷി കൂട്ടാൻ ഇതു് ഇടയാക്കിക്കഴിഞ്ഞു. ഇതിന്റെ എഫക്ട് പച്ചക്കറിമാർക്കറ്റിലും പ്രൊവിഷൻ ഷോപ്പുകളിലും ബേക്കറിയിലും മൊബൈൽ ഷോപ്പുകളിലും തട്ടുകടകളിൽ വരെ വന്നു കഴിഞ്ഞു.. ദൂരവ്യാപകമായ ഫലങ്ങൾ സമൂഹത്തിൽ ഉണ്ടാക്കാൻ ഈ പദ്ധതിക്ക് കഴിയും. മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ പേരിലാണ് ഇത് നടപ്പാക്കിയത് എന്നതു തന്നെ ഇതിന്റെ പ്രാധാന്യം വെളിവാക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 14:07, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ആന തലപ്പൊക്ക മത്സരം. == ചെറായി പൂരത്തോടനുബന്‌ധിച്ച് നടക്കാറുള്ള തിടമ്പ് മത്സരം. അഥവാ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള ആനയെ കണ്ടെത്തുന്ന മത്സരം. ചെറായി ഗൗരീശ്വര അബലത്തിലെ ഉത്സവവും അതിനോട് ബന്ധപ്പെട്ട കലാ പരിപാടികളും നടത്തുന്നതു തെക്ക് വടക്ക് ചേരുവാരങ്ങളാണ്. ഉത്സവ ദിവസം രാവിലെ 8 മണിക്ക് ഓരോ ചേരുവാരക്കാരും ഓരോ ആനകളെ ഗജമണ്ഡപത്തിൽ എത്തിക്കുന്നു. ബല്ല് മുഴങ്ങിക്കഴിഞ്ഞ് കൂടുതൽ സമയം തല ഉയർത്തി പിടിച്ച് നിൽക്കുന്ന ആന വിജയിക്കും. ശ്രീമുരുകന്റെ തിടബ് ഏറ്റാനുള്ള ഭാഗ്യം ലഭിക്കുന്നു. രണ്ടാം സ്ഥാനക്കാരന് ശിവഭഗവാന്റെ തിടബ് ലഭിക്കും. ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ ഈ മത്സരം കാണാൻ ഇവിടെ എത്താറുണ്ട്. അതിൽ അയൽ ജില്ലക്കാരും വിദേശികളും പെടും . ഉത്സവദിവസങ്ങളിൽ ഒരു ദിവസം സാംസ്ക്കാരിക സമ്മേളനത്തിനുള്ളതാണ്. സുകുമാർ അഴീക്കോടിനെ പോലുള്ള പ്രാസംഗികർ ഇത്തരം സമ്മേളനങ്ങളിൽ എത്തിയിട്ടുണ്ട്. ചെറായി വിജ്ഞാന വർദ്ധിനി സഭയുടെ വകയാണ് ചെറായി ഗൗരീശ്വര ക്ഷേത്രം. ശിവകുടുബാഗങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് വാണരളുന്ന ക്ഷേത്രം. നവഗ്രഹങ്ങളും അയ്യപ്പനും ഇവിടെ ഉണ്ട്. ശ്രീ നാരായണ ഗുരുദേവൻ പ്രതിഷ്ട നിർവഹിച്ച ക്ഷേത്രമാണ്. ഗുരുദേവൻ ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തിയിരുന്നപ്പോൾ വിശ്രമിച്ചിരുന്ന ചാരു കസേരയും കട്ടിലും ഇവിടെ സംരക്ഷിച്ച് സൂക്ഷിച്ചു വരുന്നു. 29 ആനകൾ വരെ ഉത്സവത്തിന് അണിനിരന്നിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:01, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == വലിയ കൃഷ്ണൻകുട്ടിയും ചെറിയ നാരായണൻകുട്ടിയും. == ചെറായി പൂരത്തിന്റെ ആന തലപ്പൊക്ക മത്സരത്തോട് ബന്ധപ്പെട്ട് രണ്ട് ആന കളെ കേന്ദ്ര കഥാപാത്രങ്ങളാക്കി സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി എഴുതിയ കഥ. ഈ കഥ ആകാശവാണി കൊച്ചി നിലയം സാഹിത്യ സുരഭിയിൽ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:15, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == സായി ഭജന. == മറ്റു ഭജനകളിൽ നിന്ന് ഏറെ വ്യത്യാസമുള്ളതാണ് സായി ഭജനകൾ. ഭജന കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്യാൻ സത്യസായി സമിതികളിൽ ഭജൻ കോർഡിനേറ്റർ എന്ന ഓഫീസ് ബെയറർ ഉണ്ട്.അദ്ദേഹമാണ് ഓരോരുത്തരും പാടേണ്ട ഭജന സെലക്ട് ചെയ്ത് നിയന്ത്രിച്ചു പോരുന്നത്. നാലോ അഞ്ചോ വരികളെ പാടുള്ളൂ. ഭജന എല്ലാവർക്കും ഏറ്റു പാടാൻ തക്കവിധത്തിൽ സിംപിൾ ആയിരിക്കണം. ആദ്യം വരികൾ ലോ പിച്ചിലും പിന്നീട്ഹൈ പിച്ചിലും പാടാം. നേരത്തെ ലിസ്റ്റ്‌ ഇട്ടു തന്നെയാണ് സമിതികളിൽ ഭക്തർക്ക് പാടാൻ അവസരം നൽകുന്നത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 16:52, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പ്രശാന്തി സേവ. == പർത്തി സേവയെന്നും പറയാറുണ്ട്. ഭാരതത്തിലെ സത്യസായി സമിതിയിലെ പ്രവർത്തകർക്ക് വർഷത്തിൽ 2 പ്രാവിശ്യം ഒരാഴ്ച വീതം പുട്ടപർത്തിയിലെ ആശ്രമത്തിൽ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് പോകാൻ അവസരം ഉണ്ട്. ഇതിനെ സായിഭക്തർ പറയുന്നത് ആദ്ധ്യത്മിക പോസിറ്റീവ് ചാർജ് ചെയ്യാൻ പ്രശാന്തിനിലയത്തിലേക്ക് പോകുന്നു എന്നാണ്. ഭൂമിയിലെ സ്വർഗം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന പ്രശാന്തിനിലയത്തിലെ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരും വേണ്ടെന്ന് വെയ്ക്കാറില്ല. ഇതിന് ചില തയ്യാറെടുപ്പുകൾ ആവശ്യമുണ്ട്. അവിടെ എങിനെ പെരുമാറണം തനിക്ക് കിട്ടുന്ന ഡ്യൂട്ടി എങിനെ ചെയ്യണം. ഇതിനൊക്കെ വേണ്ടി ജില്ലകൾ തോറും ബ്രീഫിംഗ് ക്യാബുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ആ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് കൊണ്ടു ചെന്നാലേ സേവാ പ്രവർത്തനം ചെയ്യാൻ അനുമതി ലഭിക്കൂ. എല്ലാറ്റിനുപരി ഒരോ സമിതി കൺവീനറുടെ അറിവോടെ വേണം പ്രവർത്തകർ പോകേണ്ടത്. ഡ്യൂട്ടി ചെയ്യുമ്പോൾ സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ചിരിക്കണം. സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ച സേവാദൾ പറയുന്നത് അനുസരിക്കാൻഅവിടെ എത്തുന്ന മറ്റു ഭക്തർ ബാദ്ധ്യസ്തരാണ്. സ്ക്കാർഫ് വളരെ പവിത്രതയോടെയാണ് ധരിക്കുന്ന ആൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്. സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ചു കൊണ്ട് ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ പാടില്ല. ഡൂട്ടി കഴിഞ്ഞാൽ ഊരി കൈയിൽ പിടിക്കണം. അവിടെ താമസിക്കുന്ന ഒരാഴ്ച നമ്മുടെ ദിനചര്യയുടെ താളം മാറും. ചായക്ക് ക്യൂ നിൽക്കണം ഭക്ഷണത്തിനും ഡ്യൂട്ടി ഷിഫ്റ്റ് മാറി മാറി വരും അതൊക്കെ സഫർ ചെയ്യേണ്ടിവരും. ഒരിക്കൽ പ്രശാന്തിസേവ സർവീസിന് പോയിട്ടുള്ളവർ അടുത്ത അവസരത്തിനായി കാത്തു കാത്തിരിക്കും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 17:19, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == രാമകഥാരസവാഹിനി. == സായിഭക്തർ കർക്കിടക മാസത്തിൽ ആദ്ധ്യത്മരാമായണത്തോട് ഒപ്പം വായിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥം. ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായിബാബ ഏഴരക്കൊല്ലത്തോളം സനാതന സാരഥി മാസികയുടെ തെലുങ്ക് പതിപ്പിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതി. ഈ ഗ്രന്ഥത്തെ വായനക്കാർക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തി കൊണ്ട് പ്രൊഫ N കസ്തുരിസ്വാമി ഇതാക്കെ സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. പി കേളക്കുറുപ്പാണ് ഈ ഗ്രന്ഥം മലയാളത്തിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.. 704 പേജുകൾ രാമൻ - രാജകുമാരനും തത്വവും രാമന് നിഴലായി സീതയും ഭാരതഗമനം മിത്രലാഭം സ്വധാമത്തിലേക്ക് തുടങ്ങി 32 അദ്ധ്യായങ്ങൾ. സത്യത്തോട് ചരിത്രത്തോട് ചേർന്ന് നിൽക്കുന്ന ഒന്നാണ് രാമകഥാരസവാഹിനി. ഒരവതാരം ആടിയ ലീലകകളെ കുറിച്ച് മറ്റൊരു അവതാരം എഴുതിയ പുസ്തകം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 08:43, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == തപോവനം. == ശ്രീ സത്യസായി സച്ചരിതത്തിന്റെ പേരാണ്. എഴുതിയതു് ശാന്തി ശ്രീ ജന്ധ്യാല വേങ്കടേശ്വര ശാസ്ത്രി. മലയാള വിവർത്തനം സായിദാസ്. 288 പേജുകൾ. ദിവ്യതയിലേക്ക് ദിവ്യാത്ഭുതങ്ങൾ ഷിർദ്ദിസായി_പർത്തിസായി ആതുരസേവാമന്ദിരം ദു:ഖിതർക്ക് പ്രിയനായി - ആവശ്യക്കാർക്ക് അരികിലായി തുടങ്ങി 18 അദ്ധ്യായങ്ങൾ ഈ ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 09:13, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == സായി പ്രോട്ടീൻ. == പരമ്പരാഗത രീതിയിൽ മില്ലറ്റ് ധാന്യങ്ങൾ കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രതിരോധ പൊടി. ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതികളിലെ വനിതാ വിഭാഗം ആണ് തങ്ങളുടെ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ഇത് ഉണ്ടാക്കി വിതരണം ചെയ്തു പോരുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:02, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായി ഭജനാവലി. == സായി ഭക്തരുടെ കൈ പുസ്തകം. 234 പേജുകൾ സായി സുപ്രഭാതം ഗായത്രി മന്ത്രം സായി ഗായത്രി ലിംഗാഷ്ടകം ശാന്തി മന്ത്രം അഷ്ടോത്തരം സത്യസായി സഹസ്രനാമാവലി ആരതി സ്തോത്രം ഗണേശ ഭജനകൾ ഗുരു ഭജനകൾ ദേവി ഭജനകൾ ശിവഭജനകൾ ശ്രീരാമ ഭജനകൾ ശ്രീകൃഷ്ണ ഭജനകൾ സർവ്വ മത ഭജനകൾ പൊതുഭജനകൾ അയ്യപ്പഭജന മുരുകഭജനകൾ തുടങ്ങി ഒരു സായി ഭക്തർ അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട എല്ലാ ഭജനകളും ഈ പുസ്തകത്തിൽ ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:17, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ദീപസ്തംഭം മഹാശ്ചര്യം. == ആകാശവാണി കൊച്ചി നിലയത്തിന്റെ ഹൈക്കു സ്ക്രിപ്റ്റ് അവതരണം. ചെറിയ സംഭാഷണങ്ങളിലൂടെ സരസമായി ചില ചാട്ടുളികൾ സമൂഹത്തിലേക്ക് നമ്മിലേക്ക് അയയ്ക്കുന്ന പരിപാടി. മൂനേ മൂന് കഥാപാത്രങ്ങൾ മാത്രം. അതിലൊന്ന് ചായക്കടയാണന്നു മാത്രം. രാഖിശ്യം ആണ് ചായക്കട നടത്തുന്നത്. ചായക്കടക്കാരിയുടെ ഭർത്താവ് കഥാപാത്രത്തെയാണ് അരുൺ ബാലകൃഷ്ണൻ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ രചന നിർവഹിച്ചിരിക്കുന്നത് അരുൺ ബാലകൃഷ്ണൻ തന്നെയാണ്. ഇതിന്റെ രചനയും അവതരണവും കാണുമ്പോൾ നടൻ ശ്രീനിവാസനെ ഓർമ്മവരുന്നു നല്ല തിരക്കഥകൾ എഴുതാറുള്ള ശ്രീനിവാസൻ അതിൽ നിന്ന് സ്വയം ഏറ്റെടുക്കുന്ന റോൾ മണ്ടത്തരം ആവോളം കാണിക്കുന്ന കഥാപാത്രത്തെ ആയിരിക്കും. സ്വയം ചെറുതായി മറ്റുള്ളവരെ വലുതാക്കി കാണിക്കാനുള്ള വിശാല മനസ്ക്കത. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 02:30, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == തൽസമയം റിപ്പോർട്ടർ. == മാതൃഭൂമി ന്യൂസ് ചനലിന്റെ ജനപ്രിയ പരിപാടി. ആകാശവാണിയുടെ കൗതുക വാർത്തകളോട് താരതമ്യം ചെയ്യാവുന്ന കാഴ്ചാനുഭവ വാർത്താശകലം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 02:36, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഓടശ്ശേരി കുടുംബ ട്രസ്റ്റ്. == ഓടശ്ശേരി കുടുബട്രസ്റ്റ് രൂപീകരണ യോഗം സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ആണ് ചെട്ടിക്കാട് വെച്ച് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്. മാല്യങ്കര കൊടുങ്ങലൂർ അഞ്ചക്കുളം ചെറായി ചെട്ടിക്കാട് എന്നിവിടങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്ന ഓടശ്ശേരി കുടുംബങ്ങളിൽ പെട്ടവർ ചെട്ടിക്കാട് വെച്ചാണ് ട്രസ്റ്റിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 08:34, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == മട്ടാഞ്ചേരി. == മട്ടാഞ്ചേരി എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ മനസ്സിലേക്ക് എത്തുന്നത് പഴമയുട പ്രൗ ഡി വിളിച്ചോതുന്ന മട്ടാഞ്ചേരി മാർക്കറ്റാണ്. സുഗന്ധ വ്യഞ്ജനകളുടെ പറുദീസ. യൂറോപ്യൻമാരും അറബികളും കച്ചവടത്തിനെത്തിയ മാർക്കറ്റ്. കൊച്ചിയുടെ മണം സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മണം കൂടിയാണന്ന് മട്ടാഞ്ചേരി മാർക്കറ്റ് ഇന്നും ബോദ്ധ്യമാക്കിതന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഒരിക്കൽ മട്ടാഞ്ചേരി എന്ന പേരുള്ള മണ്ണുമാന്തിക്കപ്പൽ കൊച്ചിക്കായലിൽ വെച്ച് മുങ്ങി. ഒരു പാട് വർഷങ്ങളുടെ പ്രയത്നങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് ആ മണ്ണുമാന്തിക്കപ്പൽ കായലിൽ നിന്ന് പൊക്കി എടുക്കാൻ തന്നെ സാധിച്ചത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 09:17, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഗ്രാമം നഗരമാകുന്ന അടയാളങ്ങൾ. == ഗ്രാമത്തിന്റെ നഗരത്തിലേക്കുള്ള വളർച്ച സ്വാഭാവികമാണെങ്കിൽ കൂടി അത് പെട്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നത് വൻകിട ബിസിനസ്കാരാണ് എന്നതാന്ന് വാസ്തവം. വൈപ്പിൻകര ഒരിക്കൽ ചെറായി പാലം വഴി മുസരീസ് നഗരവും ആയി ബന്ധം വെച്ചു. ഗോശ്രീപാലം വഴി പൈതൃക പുരാതന നഗരമായ കൊച്ചിയുമായി കൂട്ടു ചേർന്നു. അഴീക്കോട് പാലം വഴി അയൽജില്ലയുമായി കൈകോർക്കാൻ പോകുന്നു. അപ്പൊപിന്നെ നന്തിലത്ത് ജി മാർട്ട് എങ്ങിനെ ചെറായിൽ ഷോപ്പ് തുറക്കാതിരിക്കും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:05, 17 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == എന്റെ ഗ്രാമം 2026. == ചെറായി വൈപ്പിൻ കരയുടെ വടക്കെ അറ്റത്തുള്ള പള്ളിപ്പുറം ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിലെ ഒരു ഗ്രാമം. ചെറായി എന്ന പേര് വന്നതിന് ഒരു കാരണം പറയപെടുന്നത് ചേറായി എന്ന തറവാട്ടുകാർ ഈ നാട്ടിൽ താമസിച്ചിരുന്നു.ആ പേര് കാലക്രമേണ പറഞ്ഞ് പറഞ്ഞ് ഇങ്ങനെ ആയതാണ്. ചെറായിയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഭാഗം ദേവസ്വം നട ജംങ്ഷൻ ആണ്. എറണാകുളത്തു നിന്ന് വരുന്ന വാഹനങ്ങൾ പറവൂർ ഭാഗത്തേക്ക് തിരിഞ്ഞു പോകുന്നത് ഇവിടെ നിന്നാണ് അതുപോലെ തന്നെ വാഹനങ്ങൾ ഈ ജംങ്ഷനിൽ കൂടി മുനബം കൊടുങ്ങലൂർ ഭാഗത്തേക്കും വാഹനങ്ങൾ കടന്നുപോകുന്നു. ച[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:41, 19 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ചെറായി ഗൗരീശ്വര ക്ഷേത്രം ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ശ്രീ നാരായണ ഗുരുദേവനാണ് പ്രതിഷ്ടകർമ്മം നിർവഹിച്ചത്. ജില്ലയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആനകളെ അണിനിരത്തുന്ന ഉത്സവംഇവിടുത്തെ പ്രത്യേകത തന്നെ. ഇവിടെയാണ് പ്രശസ്തമായ ചെറായി ബീച്ച്.മയ്യാറ്റിൽ സത്യൻ അമച്വർ പരീഷണ നാടകങ്ങളുടെ വൈപ്പിൻകരയുടെ വക്താവായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം. നാടകനടൻ രചയിതാവ് സംവിധായകൻ സംഘാടകർ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ മികവ് പുലർത്തിയിരുന്നു.പഞ്ചായത്ത് സെക്രട്ടറിയായി റിട്ടയർ ചെയ്തു. ദീർഘകാലം പള്ളിപ്പുറം സഹകരണ ബാങ്കിന്റെ പ്രസിഡന്റ് ആയിരുന്നു അന്ന് ബാങ്കിന്റെ പ്രവർത്തന പരിധിയിൽ താമസിക്കുന്ന കലാകാരൻമാരെ സംഘടിപ്പിച്ച് സമന്വയ സാംസ്ക്കാരിക വേദി രൂപീകരിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചു cpm പ്രവർത്തകൻ കൂടിയായ ഇദ്ദേഹം പുരോഗമന കലാ സാഹിത്യസംഘം ഏരിയ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.സഹകരണ രംഗത്തെ കുറിച്ച് ആധികാരികമായ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. TPസോമസുന്ദരൻ പഴയകാല പത്രപ്രവർത്തകൻ. വൈപ്പിൻ കരയിലെ ചെറായി സ്വദേശി. ഓടക്കുഴൽ എന്ന ദ്വൈമാസികയിൽ ആരംഭിച്ച് പിനീടത് പത്രമായി. അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലത്ത് സെൻസർഷിപ്പിന്റെഭാഗമായി പത്രം അടച്ചുപൂട്ടേണ്ടി വന്നു.പിന്നീട് ഏറെ വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം ആ പത്രം മറ്റൊരു പേരിൽ പുറത്തിറങ്ങി. സായാഹ്ന വാർത്തകൾ പുതിയ രൂപവും ഭാവവും വിശ്വസനീയതയും നൽകി ജനമനസ്സിൽ ചേക്കേറിയ സായാഹ്നകൈരളി പത്രം. സായാഹ്നകൈരളിയുടെ ആഴ്ചതോറുമുള്ള സാഹിത്യ പതിപ്പ് പ്രദേശത്തുള്ള വളർന്നു വരുന്ന ഒട്ടനവധി എഴുത്തുകാർക്ക് തുണയായിരുന്നു. എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായിയുടെ ഒട്ടനവധി രചനകൾ സായാഹ്ന കൈരളി മാഗസിനുകളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.പുരുഷൻ ചെറായി അമച്വർ നാടക കലാകാരൻ രചനയും അഭിനയവും സംവിധാനവും ഒക്കെയായി സാംസ്കാരിക വേദികളിൽ സ്ഥിര സാനിദ്ധ്യം ആയിരുന്നു. ക്ലാസ്സിക് പ്രിന്റേഴ്സ് എന്ന സ്ഥാപനം തുടങ്ങി. ഇപ്പോൾ മകൻ നടത്തി കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. == എന്റെ ഗ്രാമം 2026. == എടവനക്കാട്. വൈപ്പിൻകരയിലെ മധ്യഭാഗത്തുള്ളപഞ്ചായത്ത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 07:15, 20 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സാഹിത്യ സാംസ്ക്കാരിക സിനിമാ മേഖലയിലെ ഒത്തിരിയേറെ പ്രതിഭകൾക്ക് ജന്മം നൽകിയ നാട്. ഒരുപാട് വർഷങ്ങളുടെ പഴക്കമുള്ള അണിയിൽ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം ST അബ്രോസ്ചർച്ച് തുടങ്ങിയ ദേവാലയങ്ങൾ ഇവിടെ ഉണ്ട്. അണിയിൽ മാർക്കറ്റ് ഗ്രൗണ്ട്. 30 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് വരെ വൈപ്പിൻ കരയിലെ പൊതുപരിപാടികളായ ഓണക്കളി മത്സരം സൈക്കിൾ സർക്കസ് മാജിക് ഷോ കവിയരങ്ങ് ആർട്ട്സിനിമാ പ്രദർശനം തെരുവുനാടകം രാഷ്ട്രീയ വിശദീകരണ യോഗങ്ങൾ ഒക്കെ നടന്നിരുന്ന സ്ഥലം. കോസ്മോപോളിസ്റ്റിക്കൽ ട്യൂഷൻ സെന്റർ. ഇന്ന് ട്യൂഷൻ വരെ ബിസിനസ് ആയി മാറിക്കഴിഞ്ഞ കാലത്ത് ട്യൂഷൻ സൗജന്യമായി എടുത്തിരുന്ന ഒരു സ്ഥാപനം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ വിശ്വസിക്കാൻ പ്രയാസം കാണും. എടവനക്കാട് വാച്ചാക്കൽ കിഴക്ക് ഭാഗത്ത് അങ്ങിനെ ഒരു ട്യൂഷൻ സെന്റർ ഉണ്ടായിരുന്നു. പഠിക്കാൻ മോശമായ കുട്ടികളോട് സ്ക്കൂൾ അദ്ധ്യാപകർ തന്നെ ഈ ട്യൂഷൻ സെന്റർ സജസ്റ്റ്‌ ചെയ്യാറുണ്ടായിരുന്നു.പ്രത്യേകിച്ച് സാമ്പത്തികമായി താഴ്ന്ന നിലയിൽ ഉള്ള കുട്ടികളോട്. എടവനക്കാട് KPMHSൽ ആറാം ക്ലാസിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ആ ട്യൂഷൻ സെന്ററിൽ ട്യൂഷന് പോകാറുള്ള ഓർമ്മകൾ പറയാറുണ്ട്. സ അണിയിൽ സിസിലിയൻ പ്ലെയിറ്റ് വർക്ക് ഇവിടെ പ്രധാനമായും നിർമ്മിച്ചിരുന്ന് ചെമ്മീൻകെട്ടുകളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വലിയ ചില്ലുപെട്ടി വിളക്കുകളാണ്. ഇത് ഉണ്ടാക്കുന്ന സ്പെഷലിസ്റ്റ് തന്നെയായിരുന്നു. തീരെ പൊക്കം കുറഞ്ഞ ജോർജ് ചേട്ടൻ. മൂന്ന് MK. മൂന്നുപേരും എടവനക്കാട്കാരായ ജന മനസ്സിൽ ഇടം തേടിയ രാഷ്ട്രീയക്കാർ. എം കെ കൃഷ്ണൻ. മുൻ മന്ത്രി. കർഷക തൊഴിലാളി നേതാവ്. നല്ല പ്രാസംഗികൻ സംഘാടകൻ. എം കെ പുരുഷോത്തമൻ ഞാറക്കൽ MLA ആയിരുന്നു MLA സ്ഥാനത്തിരിക്കുമ്പോഴും സാധാരണക്കാരിൽ ഒരാളായി പൊതു ഇടങളിൽ ജീവിച്ച വ്യത്യസ്ഥനായ MLA. എം കെ ശിവരാജൻ എടവനക്കാട് മുൻ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ്. കർഷക തൊഴിലാളി നേതാവ്.മുൻ മന്ത്രി എം കെ കൃഷ്ണന്റെ സഹോദരൻ. ആഷതീയറ്റർ എന്ന ഓലക്കൊട്ടക സിനിമ തീയറ്റർ എടവനക്കാട് ഗ്രാമത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.c ക്ലാസ് തീയറ്റർ എന്ന ഗണത്തിൽ പെടുത്താവുന്ന തീയറ്റർ. തറടിക്കറ്റ് ബഞ്ച് ചാരുബഞ്ച് കസേര കുഷ്യനിട്ട കസേര എന്നീ തരം തിരിവോടെയായിരുന്നു ടിക്കറ്റുകൾ. ഇടവേള സമയത്ത് കപ്പലണ്ടിയും പാട്ടു പുസ്തകവും വിൽപ്പന നടത്താൻ ആളെത്തുമായിരുന്നു. പുതിയ പടത്തിന്റെ നോട്ടീസ് വിതരണം ചെണ്ടമേളത്തിന്റെ അകബടിയോടെ ആയിരുന്നു. സാഹിത്യകാരൻ കൂടിയായ റിട്ട.സുബേദാർമേജർ കെ എസ് സലി. എടവനക്കാട് ഗ്രാമവാസിയാണ്. മമ്മൂട്ടിക്ക് ആപേര് നൽകിയത് ശശിധരനാണ്. മഹാരാജാസ് കോളേജിൽ പഠിക്കുന്ന സമയത്തു്. ശശിധരൻ എടവനക്കാട് സ്വദേശിയാണ്. == മലയാളി മങ്ക. == മലയാളതനിമ വിളിച്ചോതുന്ന കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ ട്രെഡീഷണൽ ഡ്രെസ്സാണ് സെറ്റും സാരിയും ഇത് സാധാരണ മലയാളികളായ സ്ത്രീകൾ ധരിച്ചു കാണുന്നത് ചിങ്ങമാസത്തിലും കേരളപിറവി ദിനത്തിലുമാണ്. കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ മാന്യമായ വസ്ത്രം സാരി തന്നെയാണ്. നമ്മുടെ പുകൾപെറ്റ കവികളെല്ലാം മലയാള തനിമയുള്ള മലയാളി മങ്കയെ കുറിച്ച് ഏറെ പാടി വെച്ചിട്ടുണ്ട്. കേരള സാരി ഉടുത്ത് മുടിയിൽ മുല്ലപൂ ചൂടി കാച്ചെണ്ണയുടെ സുഗന്ധം പരിലസിപ്പിക്കുന്ന മലയാള മങ്ക സൗന്ദര്യത്തിന്റെ പര്യായം തന്നെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 01:00, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) വിശേഷാവസരങ്ങളിൽ മുണ്ടും നേരിയതും സ്ത്രീകൾ ധരിക്കാറുണ്ട്. പുരുഷൻമാർ മുണ്ടും ഷർട്ടും. == ശനിദശ. == കൊച്ചി ആകാശവാണിയുടെ റേഡിയോ കാർട്ടൂൺ പരമ്പര. ശനിയാഴ്ചതോറും രാവിലെ 7.20 ന് ഈ ജനപ്രിയ പരിപാടി കേൾക്കാം. ശബ്ദ കഥാപാത്രങ്ങൾ പ്രീതി ജോസഫ് ശശിധരൻ മാർട്ടിൻ കുര്യാക്കോസ് ഹാസ്യത്തിലൂടെ ജനകീയ സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന രസകരമായ സ്ക്രിപ്റ്റ് ഇതിന് പിൻബലം നൽകുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 02:04, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == കരുത്തല വർത്തമാനങ്ങൾ. == ഏകദേശം 60 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപുവരെ ഗ്രാമങ്ങളിലൊക്കെ പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ വർത്തമാനങ്ങൾ നടന്നു വരുന്നതൊക്കെ ചായക്കടകളിലും ബാർബർ ഷോപ്പുകടകളിലുംഒക്കെയായിരുന്നു. അത്തരം പാരമ്പര്യങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ചെറായി ഗ്രാമത്തിലും നടന്നു വരുന്നുണ്ട്. രാവിലെ നടക്കാൻ ഇറങ്ങുന്നവരുടെ ഇടതാവളമാണ് കരുത്തലയിലുള്ള RK ടീ ഷോപ്പ്. അവരുടെയൊക്കെ കാലി ചായയുടെ അകബടിയോടുള്ള വർത്തമാനങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ സാമൂഹിക വിഷയങ്ങൾ ടച്ച് ചെയ്യാറുണ്ട്. വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ ജീവിത സായം സന്‌ധ്യയിൽ എത്തി നിൽക്കുന്ന പ്രായക്കാർ ചിലർ പതിവായി ഒത്തുകൂടുന്ന ഇടം കരുത്തലയിലെ അന്നപൂർണേശ്വരി ഹോട്ടൽ. അവിടെ കൂടുതലായി നടന്നു വരുന്നത് സമകാലിക രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളും പ്രതിവാദങ്ങളുംഒക്കെയാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 05:19, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ആരും തിരിഞ്ഞു നോക്കാതെ കൊച്ചിയുടെ തീരങ്ങൾ. == ബീച്ചുകളിൽ സാധാരണ കൂടുതലായി എത്താറുള്ളത് മറുനാട്ടുകാരാണ്. അതിൽ കേരളത്തിന് പുറത്തുള്ളവരും വിദേശികളും കാണും. പക്ഷെ അവർക്കൊക്കെ ആ ബീച്ചിലെ കടലിന്റെ സ്വഭാവം തിരകളുടെ പ്രത്യേകത ആഴം കാറ്റിന്റെദിശ സ്വഭാവം ഒക്കെ അറിഞ്ഞു എന്ന് വരില്ല. ഇതൊന്നും അറിയാതെ കടലിലേക്ക് ഇറങ്ങുമ്പോൾ അപകടത്തിൽ പെടാനുള്ള സാധ്യതയും ഉണ്ട്. ഇത്തരം വിഷയങ്ങൾ ഉത്തരവാദിത്വപെട്ടവരുടെ ശ്രദ്ധയിൽ പെടുത്താൻ മാതൃഭൂമി പത്രത്തിന്റെ സചിത്ര പരമ്പര വാർത്തകൾ.. ഈ പരമ്പര വാർത്തകളുടെ അണിയറയിൽ പ്രവർത്തിച്ച സോജൻ വാളൂരാന് പത്ര പ്രവർത്തനത്തിൽ 30 വർഷത്തെ പരിചയ സമ്പത്ത്. പി ജി ലാലന് 45 വർഷത്തെ പരിചയം. വി പി ശ്രീലന് 35 വർഷത്തെ പത്രപ്രവർത്തന പാരമ്പര്യം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 08:20, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == കലിയുഗത്തിന് പ്രവേശനമില്ലാത്ത കാശി. == 2011 ഏപ്രിൽ മാസത്തിൽ സായാഹ്ന കൈരളി പത്രത്തിൽ സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി ഏഴുതിയ കഥ. കൊച്ചി എന്ന മഹാ നഗരത്തിന്റെ കഥാകാരൻ എന്ന് വിശേഷിക്കപെടുന്ന എം എം മേനോൻ എഴുതിയ നോവലാണ് കാശി. വായനയെ ഇഷ്ടപെടുന്ന ആരും ആ നോവൽ പലവട്ടം വായിച്ചു പോകും. ഞാനും വായനയുടെ വസന്തകാലത്തിലൂടെ കടന്നുവന്നു കഴിഞ്ഞിട്ടുള്ളതല്ലേ. കാശി പലവട്ടം വായിച്ചു കഴിഞ്ഞ ആ വായനാനുഭവത്തിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് എഴുതിയ കഥ. സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിയുടെ കഥയിൽ എം എം മേനോൻ രാമു കാര്യാട്ട് ലെൻന്റിംഗ് ലൈബ്രറി മോഹൻ പോഞ്ഞിക്കര റാഫി പി കെ ബാലകൃഷ്ണൻ പ്രൊഫ MK സാനു വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീർ സിലോൺ ബേക്ക് ഹൗസ് കോൺവെന്റ് ജംങ്ക്ഷൻ കൊച്ചി കോർപറേഷന്റെ സൈറൻ ഒക്കെ പരാമർശിക്കപെടുന്നുണ്ട്. അന്നും ഇന്നും വ്യസ്ത്യസ്ത വായനാനുഭവം വായനക്കാർക്ക് നൽകുന്ന നോവലാണ് എം എം മേനോൻ എഴുതിയ നോവൽ കാശി. ഒരിക്കൽ മോഹനേട്ടനുമായി സംസാരിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ എം എം മേനോൻ അതു വഴി വന്നു. മോഹനേട്ടൻ എന്നെ അദ്ദേഹത്തിന് പരിചയപെടുത്തിയത് ഇങ്ങനെയായിരുന്നു. കാശിയെക്കുറിച്ച് കഥ എഴുതിയ ആളാണ്. ആ പത്രത്തിന്റെ ഒരു കോപ്പി വാങ്ങി വായിച്ചിട്ട് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. കാശി എന്ന നോവൽ ഇറങ്ങി ഇത്രയും വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും ആരും തന്നെ ഇതിന്റെ റിവ്യൂ എഴുതിയിട്ടില്ല. ആദ്യമായാണ് ഒരാൾ ഇത്തരത്തിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ ഈ കോപ്പി ഞാനെന്നും സൂക്ഷിക്കും എന്ന് പറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം എന്റെ കൈയ്യിൽ അദ്ദേഹം അമർത്തി ഒന്ന് പിടിച്ചു. അതിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ എല്ലാ സ്നേഹവും അടങ്ങിയിരുന്നു. ഒട്ടനവധി ചെറുകഥകളും എം എം മേനോൻ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. അതിൽ മിക്കതിലും പഴയകാല കൊച്ചിയുടെ ചരിത്രം കോർത്തിണക്കിയിട്ടും ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 06:03, 25 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == വാനര സദ്യ. == ഉത്രാടദിനത്തിൽ ബിഗ് ടി.വി യിലെ സുജയ പാർവ്വതിയിലൂടെ ലഭിച്ച കൗതുകവാർത്ത. 53 വർഷങ്ങളായി ശാസ്താംക്കോട്ട ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉത്രാട സദ്യ വാനരർക്ക് നൽകി വരുന്നു. യുദ്ധമൊക്കെ കഴിഞ്ഞ് ലങ്കയിൽ നിന്ന് ശ്രീരാമൻ വാനര സൈന്യത്തിനൊപ്പം അയോധ്യയിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ ശാസ്താംക്കോട്ടയിൽ ഇറങ്ങിയത്രേ. സൈന്യത്തിലെ ആർക്കിടെക്റ്റ് കൂടിയായ നീലൻ എന്ന വാനരൻ അവിടെ നിൽക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു ആ നീലന്റെ പിൻ തലമുറകളാണ് ഇവിടെ വിഭവ സമൃദ്ധമായി ഒരുക്കുന്ന ഓണസദ്യ കഴിക്കാൻ എത്തുന്നതു്. 100 കണക്കിന് വാനരർ ഈ സദ്യയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ എത്താറുണ്ട് എന്നതാണ് കൗതുകകരം. നാം ഓണമുണ്ണുമ്പോൾ ആ സമൃദ്ധി എല്ലാ ജീവജാലങ്ങൾ ലഭിക്കേണ്ടതുണ്ട്. എന്ന സഹജീവി സ്നേഹ കരുതൽ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 06:27, 25 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പ്രീതി ജോസഫ്. == ശബ്ദം കൊണ്ട് മായാജാലം തീർക്കുന്നവരാണ് ആകാശവാണിയിലെ ശബ്ദ കലാ പ്രവർത്തകരൊക്കെ. അക്ഷരസ്പുടത അവർക്ക് ജീവശ്വാസം. മലയാള ഭാഷയുടെ ശബ്ദ അദ്ധ്യാപകരാണ് ഇവരൊക്കെ. മലയാളത്തിൽ രണ്ടാം റാങ്കോടെ MA യും എം ഫിലുംഒക്കെ നേടിയ ഒരു ശബ്ദ കലാകാരി ആകാശവാണി കൊച്ചിക്ക് സ്വന്തം. കൊച്ചി FMന്റെ ജനപ്രിയ കാർട്ടൂൺ പരമ്പരയായ ശനിദശ മലയാളത്തിന്റെ മഹിമ വിളിച്ചോതുന്ന മഹിതം മലയാളം സാഹിത്യ പരിപാടികൾഒക്കെ കൈകാര്യം ചെയ്തു പോരുന്നത് പ്രീതി ജോസഫാണ്. അനന്തപുരി FM ൽ മൊഴിയഴക് ഞാൻ എന്റെ പ്രിയ ഗാനം തുടങ്ങിയ പരിപാടികൾ അവതരിപ്പിച്ചിരുന്ന അതേ പ്രീതി ജോസഫ്. മാസ്മരിക ശബ്ദത്തിന്റ ഉടമ പത്രപ്രവർത്തകനും എഴുത്തുകാരനും ആയ നെടുങ്കുന്നം ജോസഫ് ആണ് പിതാവ്. ആ പാരമ്പര്യം പ്രീതി ജോസഫും പിൻ തുടരുന്നുണ്ട്. ആനുകാലികങ്ങളിലും നവമാധ്യമ എഴുത്തിലും സജീവമാണ് പ്രീതി ജോസഫ്. ഒരു ഡബ്ബിംഗ് ആർട്ടിസ്റ്റിന് യോജ്യമായ ആരോഹണ അവരോഹണ ശബ്ദവ്യന്യാസ കഴിവ് തന്നെയാണ് ഈ കലാകാരിയുടെ പ്രത്യേകത. രാജീവാണ് ഭർത്താവ്. മക്കൾ അരുൾ ആകാശ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 05:13, 26 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == കുഴുപ്പിള്ളി == വൈപ്പിൻ കരയിലെ ഒരു ഗ്രാമം. ആന്ധ്ര ഗവർണറായിരുന്ന KC എബ്രഹാം മാസ്റ്റർ കുഴുപ്പിള്ളി ഗ്രാമത്തിലെ മനപ്പിള്ളി സ്വദേശിയാണ്. മനപ്പിള്ളി പഴയകാല ബോട്ട് ജെട്ടി കൂടിയാണ്. കാർട്ടൂണിസ്റ്റ്‌ എം എം മോനായി മനപ്പിള്ളിക്കാരനാണ്. സിനിമാ നിർമ്മാതാവ് വേണു കുന്നപ്പിള്ളി കുഴുപ്പിള്ളി ഗ്രാമക്കാരനാണ്. എഴുത്തുകാരൻ പ്രവീൺ അയ്യബിള്ളി റേഡിയോ മാംഗോയിലെ പ്രോഗ്രാം എക്സിക്യൂട്ടീവ് ആയ ബെൻസി അയ്യബിള്ളിയും ഈ ഗ്രാമക്കാരനാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 07:31, 28 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)ഇവിടെയാണ് പ്രസിദ്ധമായ അയ്യ ബിള്ളി ശിവക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മഹാദേവൻ കിഴക്ക് ഭാഗത്തേക്കും ശ്രീപാർവ്വതി പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തേക്കും ദർശനം നൽകുന്നു എന്ന പ്രത്യേകതയുംഈ ക്ഷേത്രത്തിനുണ്ട്. അയ്യബിള്ളി തേവർ എന്നാണ് ക്ഷേത്രമൂർത്തി അറിയപെടുന്നത്. == മുളവുകാട്. == പോഞ്ഞിക്കര പൊന്നാരിമംഗലം ബോൾഗാട്ടി തുടങ്ങിയവ മുളവുകാട് ഗ്രാമത്തിലെ പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളാണ്. എറണാകുളം നഗരത്തിൽ നിന്ന് വിളിപ്പാട് അകലെ ആണങ്കിൽ കൂടി ഗോശ്രീ പാലം വന്നതിന് ശേഷമാണ് നഗരമായി റോഡ് മാർഗ്ഗം ബന്ധപ്പെട്ടത്. പിന്നീട് കണ്ടൈനർ റോഡ് യാഥാർത്ഥ്യമായപ്പോൾ മുളവുകാടിന്റെ വടക്കുഭാഗവും ഹൈവെ യും ആയി കൂടി ചേർന്നു. പഴയകാല നോവലിസ്റ്റ് പോഞ്ഞിക്കര റാഫി ഈ നാട്ടുകാരനാണ്. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ നോവലിലെ ഒരു കഥാപാത്രമാണ് ആദ്യമായി നഗരത്തിലേക്കുള്ള പാലം എന്ന ആശയം നടാടെ പറഞ്ഞു വെച്ചത്. സിനിമതാരങ്ങളായ സലിം ഹസ്സനും ധർമ്മജൻ ബോൾഗാട്ടിയും ഈ നാട്ടുകാർ തന്നെ. പ്രശസ്ത ഗായകൻ M G ശ്രീകുമാർ ഇപ്പോൾ താമസിക്കുന്നത് ബോൾഗാട്ടിയിലാണ്. ലുലു ബോൾഗാട്ടി ഇന്റർനാഷണൽ കൺവെൻഷൻ സെന്ററും മുളവുകാട് ഗ്രാമത്തിൽ തന്നെയാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 14:08, 29 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ പട്ടികജാതിക്കാരി ബിരുതധാരിന്നി ഇന്ത്യയുടെഭരണഘടന നിർമ്മാണ സഭയിലെ അംഗം തുടങ്ങിയ പെരുമയുള്ള ദാക്ഷായണി വേലായുധൻ മുളവുകാട് സ്വദേശിനിയാണ്. ആകാശവാണി കൊച്ചിയെ ജനഹൃദയങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ച തേനൂറും ശബ്ദസാന്നിദ്ധ്യം തെന്നൽ മുളവുകാട് സ്വദേശിനിയാണ് . ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ വനിതാ റഫറി മുളവുകാട്ടുകാരിയാണ്. ബൻഡില ഡിക്കോത്ത് ആണ് ആ വനിതാ റഫറി. നഗരവുമായി അടുത്ത ഗ്രാമവുമായി യാതൊരു ബന്ധമില്ലാത്ത കാലത്തും മുളവുകാട് ദ്വീപിൽ സിനിമാക്കൊട്ടക എന്ന ഓല തീയറ്റർ ഉണ്ടായിരുന്നു. ലിവി ടാക്കീസ്. അവിടെ കണ്ട സിനിമകളുടെ ഓർമ്മകൾ പഴയ തലമുറയിൽപെട്ടവർ അയവിറക്കാറുണ്ട്. തീരദേശ ഗ്രാമങ്ങളിൽ പണ്ട് കാലത്ത് സാർവത്രികമായ കലാരൂപമായിരുന്നു ചവിട്ടുനാടകം. മുളവുകാട്ടും ചവിട്ടുനാടക സംഘങ്ങൾ സജീവമായിരുന്നു.അത്തപ്പൻ ആശാന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ. സുധീർ ആശാന്റെ ഒരു ഓണക്കളി ട്രൂപ്പു കൂടി ഉണ്ടായിരുന്നു. അനുപമ തീയറ്റേഴ്സ് എന്നപേരിൽ. പഴയ തലമുറയിലെ പ്രസിദ്ധ സംഗീത വിദ്വാനായ സാമുവേൽ ഭാഗവതർ മുളവുക്കാട്ടുകാരനാണ്. KPAC ഗ്രേസി മുളവുകാട് സ്വദേശിയാണ്. ഭാഗവതർ സാമുവേൽ ആശാന്റെ മകൾ. ഗ്രേസി KPAC നാടക ട്രൂപ്പിലെ അഭിനേതാവും ഗായികയുംഒക്കെയായിരുന്നു. കടലമ്മ ഉൾപെടെ അനവധി സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുകയും പാട്ടുപാടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. == നായരബലം. == വൈപ്പിൻകരയിലെ ഒരു ഗ്രാമം. സാംസ്ക്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ എന്നും വ്യക്തി മുദ്ര പതിപ്പിച്ച കലാകാരൻമാർ ഈ ഗ്രാമത്തിന് സ്വന്തം. ഇവിടുത്തെ പ്രധാന ക്ഷേത്രമാണ് നായ രബലം ദേവി ക്ഷേത്രം. വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഗ്രൗണ്ടിൽ വട്ടം കൂടിയായിരുന്നു സംസാരിക്കുന്നവരെ എന്നും കാണാറുണ്ട്.ഇത്തരം ആറോ ഏഴോ സംസ്ക്കാരിക വളയ വർത്തമാന ഗ്രൂപ്പുകൾ ഇന്നും സജീവമാണ്. ഒരു വളയത്തിൽ 10 മുതൽ 20 പേർ വരെ കാണും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 00:00, 31 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ജോൺ എബ്രാഹാമിന്റെ അമ്മയറിയാൻ സിനിമ പ്രദർശിപ്പിച്ചത് നായരബലം അബലവെളിയിൽ വെച്ചായിരുന്നു.ഞാനും അന്ന് ആ സിനിമ കാണാൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. സംവിധായകൻ ഉൾപെടെയുള്ള അണിയറ പ്രവർത്തകരെ അന്ന് അവിടെ വെച്ചു കണാൻപറ്റി. അത് മറക്കാനാവാത്ത ഓർമ്മ. ഒരിക്കൽ എഴുത്തുകാരി മാധവിക്കുട്ടി നായരബലത്ത് വന്നിരുന്നു. അന്ന് എഴുത്തുകാരിയോടൊപ്പം 3 മണിക്കൂറോളം ചിലവഴിക്കാൻ സാധിച്ചു. മഹേഷ്മങ്ങാട്ട് ഹനീഷ് പവിത്രൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി തുടങ്ങിയവർ ഒന്നിച്ച് കമലദാസ് ഫോട്ടോ എടുക്കാൻ പോസ് ചെയ്തിരുന്നു. അന്ന് കഥാകാരിക്കൊപ്പം ഭർത്താവ് ദാസും ഉണ്ടായിരുന്നു. == കളക്ഷൻ ഏജന്റ്. == കേരളബാങ്ക് ലോൺ ആന്റ് ഡെപ്പോസിറ്റ് കളക്ടേഴ്സ് യൂണിയൻ. CITU യിൽ അഫിലേറ്റ് ചെയ്ത സംഘടന. സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് NV രാജൻ. സംസ്ഥാന സെക്രടറി TY ജോസ്. കേരളത്തിലെ എല്ലാ ജില്ലകളിലുമുള്ള കേരളബാങ്ക് കളക്ഷൻ ഏജന്റുമാർ ഈ സംഘടനയിൽ അംഗങ്ങളാണ്. വർഷംതോറും ജില്ലാ കൺവെൻഷനുകളും സംസ്ഥാന സമ്മേളനങ്ങളും നടത്തിവരുന്നു. കൺവെൻഷനുകളിലൊക്കെ CPIMന്റെ സമുന്നത നേതാക്കൾ പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. 35 വർഷത്തോളം കളക്ഷൻ ഏജന്റായി ജോലി ചെയ്തവർ വരെ ഇപ്പോൾ ഈ സംഘടനയിൽ ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-46215-38|~2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-46215-38|talk]]) 12:47, 5 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) == പ്രാണ സഖാ ഭഗവാൻ. == 2026 ആഗസ്റ്റ് മാസത്തിൽ ഓണാഘോഷത്തോടനുബന്ധിച്ച് പുട്ടപർത്തിയിലെ പ്രശാന്തിനിലയം കുൽവന്ത് ഹാളിൽ കേരളത്തിന്റെ സായിഭക്തർ അവതരിപ്പിച്ച നാടകം. സത്യസായി ബാല വികാസ് കുട്ടികളായിരുന്നു ഇതിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾ. നാടകത്തിന്റെ പേര് പ്രാണസഖാ ഭഗവാൻ. രചന സാക്ഷാൽക്കാരം സായിശ്രീ സത്യസായി സമിതി കലൂർ. സംഗീതം സായി പ്രസാദ്. ആലാപനം വൈക്കം വിജയലഷ്മി സവിതാ സായി അഭിരാമി. നോർത്ത് പറവൂർ ശ്രീ സത്യസായി സമിതിയിലെ ബാലവികാസ് വിദ്യാർത്ഥികളായ ആദിദേവ് ആദിനാഥ് അക്ഷയ് കുമാർ തുടങ്ങിയവർ നാടകത്തിൽ വേഷമിട്ടു. ആദിദേവ് കുചേലന്റെ ഭാഗവും ആദിനാഥ് ദ്വാരക രാജധാനിയിലെ ഭടന്റെ വേഷവും അക്ഷയ് കുമാർ മഹാബലിയായും അഭിനയിച്ചു. പതിനായിരങ്ങൾ കണ്ട ആ നാടകം റേഡിയോ സായി എന്ന ചാനലിലൂടെ ലോകത്തെമ്പാടും ഉള്ള സായി ഭക്തർ ലൈവായി തന്നെ കണ്ടു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-46215-38|~2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-46215-38|talk]]) 14:01, 5 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) == മൊബൈൽ ഫോൺ സംഘടന. == കേരള സംസ്ഥാന മൊബൈൽ ഫോൺ വ്യാപാര സമിതി എറണാകുളം ഏരിയ കമ്മറ്റി ഭാരവാഹികൾ പ്രസിഡന്റ് ഷെയ്ഖ് അജിത്ത്. സെക്രട്ടറി റിഷാദ് ആർ ട്രഷറർ അൻസാർ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-46215-38|~2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-46215-38|talk]]) 01:50, 16 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) == വ്യാപാരി വ്യവസായി സമിതി ഭാരവാഹികൾ. == കേരള സംസ്ഥാന വ്യാപാരി വ്യവസായി സമിതി എറണാകുളം ഏരിയ കമ്മറ്റി ഭാരവാഹികൾ. പ്രസിഡന്റ് എം കെ സുരേഷ് ബാബു. സെക്രട്ടറി ടി വി സന്തോഷ് ട്രഷറർ പി.എ സിദ്ധിക്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-46215-38|~2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-46215-38|talk]]) 15:36, 17 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) == പുത്തൻവേലിക്കര. == പ്രകൃതിഭംഗിയുള്ള ഗ്രാമം. കവി പുത്തൻവേലിക്കര സുകുമാരന്റെ ജന്മദേശം. ബാലസാഹിത്യകാരൻ എന്ന നിലയിൽ കൂടി പ്രശസ്തനായിരുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-54346-73|~2026-54346-73]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-54346-73|talk]]) 10:15, 12 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) == പുത്തൻവേലിക്കര. == പ്രകൃതിഭംഗിയുള്ള ഗ്രാമം. കവി പുത്തൻവേലിക്കര സുകുമാരന്റെ ജന്മദേശം. ബാലസാഹിത്യകാരൻ എന്ന നിലയിൽ കൂടി പ്രശസ്തനായിരുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-54346-73|~2026-54346-73]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-54346-73|talk]]) 13:57, 12 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) mz3il77q5lxkwrytflmmyhyfzb868z0 4675509 4675507 2026-10-12T14:05:42Z ~2026-54346-73 224029 4675509 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി | സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 02:25, 26 ജൂലൈ 2026 (UTC)AI Mode All Images Videos News Maps Shopping Books Flights Finance മലയാളത്തിലെ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു കഥാകൃത്തും സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകനുമാണ് സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി. ഇദ്ദേഹം നവമാധ്യമങ്ങളിലും വിക്കിപീഡിയ പോലുള്ള പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും 'സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി' എന്ന പേരിൽ സജീവമാണ്. Facebook ·VBC News Thodupuzha +3 ഇദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന വിവരങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു: ജീവിതരേഖ: എറണാകുളം ജില്ലയിലെ വൈപ്പിൻ കരയിലുള്ള എടവനക്കാടാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദേശം. സുകുമാരൻ, സതിനി എന്നിവരാണ് മാതാപിതാക്കൾ. എടവനക്കാട് KPMHS, മാല്യങ്കര കോളേജ്, ഗവ. ITI കളമശ്ശേരി എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത്. നിലവിൽ കേരള ബാങ്കിൽ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു. സാഹിത്യ സംഭാവനകൾ: കഴിഞ്ഞ 45 വർഷത്തോളമായി വിവിധ ആനുകാലിക പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ കഥകളും ലേഖനങ്ങളും എഴുതിവരുന്നു. ആകാശവാണിയുടെ തിരുവനന്തപുരം, കൊച്ചി നിലയങ്ങളിൽ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകൾ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. പ്രശസ്തമായ 'സാഫല്യം' മാസികയിൽ അദ്ദേഹം കഥകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ പ്രതിലിപി പോലുള്ള ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും ഇദ്ദേഹം കഥകൾ എഴുതുന്നു. സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക രംഗം: ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതിയുടെയും മറ്റ് പ്രാദേശിക കൂട്ടായ്മകളുടെയും വിവിധ സാംസ്കാരിക പരിപാടികളിലും കഥയരങ്ങുകളിലും മുഖ്യ അതിഥിയായും സംഘാടകനായും ഇദ്ദേഹം സജീവമായി പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകളെക്കുറിച്ചോ പ്രവൃത്തികളെക്കുറിച്ചോ കൂടുതൽ അറിയണമെന്നുണ്ടെങ്കിൽ ചോദിക്കാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ ഒരു വ്യക്തിയുടെയോ സ്ഥാപനത്തിന്റെയോ പേജിൽ പുരസ്കാര വിവരങ്ങൾ (Awards) ചേർക്കുന്നത് വളരെ ലളിതമാണ്. എന്നാൽ ചേർക്കുന്ന വിവരങ്ങൾക്ക് വിശ്വസനീയമായ അവലംബങ്ങൾ (References/Citations) ഉണ്ടായിരിക്കണം എന്നത് നിർബന്ധമാണ്. പുരസ്കാര വിവരങ്ങൾ ചേർക്കാനുള്ള ഘട്ടങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു: 1. തിരുത്തൽ മോഡ് (Edit Mode) തുറക്കുക നിങ്ങൾ വിവരങ്ങൾ ചേർക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന വിക്കിപീഡിയ ലേഖനം തുറക്കുക. മുകളിൽ കാണുന്ന "തിരുത്തുക" (Edit) അല്ലെങ്കിൽ "മൂലരൂപം തിരുത്തുക" (Edit source) എന്ന ബട്ടണിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. 2. പുതിയ ഉപവിഭാഗം (Subheading) നിർമ്മിക്കുക ലേഖനത്തിൽ പുരസ്കാരങ്ങൾക്കായി ഒരു പ്രത്യേക വിഭാഗം ഇല്ലെങ്കിൽ, താഴെ പറയുന്ന രീതിയിൽ ഒരു പുതിയ വിഭാഗം ഉണ്ടാക്കാം: വിഷ്വൽ എഡിറ്ററിൽ (Visual Editor): മുകളിലെ ബാറിൽ നിന്ന് 'Paragraph' എന്നത് മാറ്റി 'Heading' (തലക്കെട്ട്) എന്നത് തിരഞ്ഞെടുക്കുക. ശേഷം "പുരസ്കാരങ്ങൾ" അല്ലെങ്കിൽ "അംഗീകാരങ്ങൾ" എന്ന് ടൈപ്പ് ചെയ്യുക. സോഴ്സ് എഡിറ്ററിൽ (Source Editor): ലേഖനത്തിന്റെ അവസാന ഭാഗത്തായി == പുരസ്കാരങ്ങൾ == എന്ന് ടൈപ്പ് ചെയ്യുക. 3. വിവരങ്ങൾ ലിസ്റ്റ് ആയി ചേർക്കുക പുരസ്കാരങ്ങൾ എപ്പോഴും ഒരു ബുള്ളറ്റ് ലിസ്റ്റ് (Bullet list) ആയി നൽകുന്നതാണ് വായിക്കാൻ എളുപ്പം. വർഷം, പുരസ്കാരത്തിന്റെ പേര്, അത് നൽകിയ സംഘടന/സ്ഥാപനം, ഏത് കൃതിക്കാണ് ലഭിച്ചത് (ബാധകമെങ്കിൽ) എന്നീ വിവരങ്ങൾ കൃത്യമായി എഴുതുക. ഉദാഹരണത്തിന്: 2024 – മികച്ച കഥാകൃത്തിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ('കഥയുടെ പേര്' എന്ന കൃതിക്ക്) 4. അവലംബം (Reference) ചേർക്കുക (ഏറ്റവും പ്രധാനം) വിക്കിപീഡിയയിൽ നമ്മൾ ചേർക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ സത്യമാണെന്ന് ബോധ്യപ്പെടുത്താൻ പത്രവാർത്തകളോ, ഔദ്യോഗിക വെബ്‌സൈറ്റ് ലിങ്കുകളോ അവലംബമായി നൽകണം. വിഷ്വൽ എഡിറ്ററിൽ: പുരസ്കാര വിവരത്തിന് തൊട്ടുപിന്നിൽ കർസർ വെച്ച്, മുകളിലുള്ള "അവലംബം" (Cite) എന്ന ബട്ടണിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. വാർത്തയുടെ ലിങ്ക് (URL) നൽകി 'Automatic' അല്ലെങ്കിൽ 'Manual' ആയി അത് ചേർക്കുക. സോഴ്സ് എഡിറ്ററിൽ: വിവരത്തിന് ശേഷം <ref>വാർത്തയുടെ ലിങ്ക് അല്ലെങ്കിൽ വിവരങ്ങൾ ഇവിടെ നൽകുക</ref> എന്ന കോഡ് ഉപയോഗിക്കുക. 5. മാറ്റങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുക (Save Changes) എല്ലാ വിവരങ്ങളും ചേർത്ത ശേഷം മുകളിൽ വലതുവശത്തുള്ള "മാറ്റങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുക" (Publish changes) എന്ന നീല ബട്ടണിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. നിങ്ങൾ എന്താണ് ചെയ്തത് എന്ന് ചുരുക്കത്തിൽ എഴുതാനുള്ള ഒരു ബോക്സ് വരും (Edit summary). അവിടെ "പുരസ്കാര വിവരങ്ങൾ ചേർത്തു" എന്ന് എഴുതി വീണ്ടും 'Publish' ചെയ്യുക. നിങ്ങൾക്ക് ഒരു പ്രത്യേക വ്യക്തിയുടെ പേജിൽ പുരസ്കാരങ്ങൾ ചേർക്കാൻ സഹായം വേണമെന്നുണ്ടോ? ഉണ്ടെങ്കിൽ: ആ വ്യക്തിയുടെ പേര് ലഭിച്ച പുരസ്കാരത്തിന്റെ പേരും വർഷവും അത് തെളിയിക്കുന്ന പത്രവാർത്തകളുടെയോ വെബ്സൈറ്റുകളുടെയോ ലിങ്കുകൾ എന്നിവ പങ്കുവെക്കുകയാണെങ്കിൽ, വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കേണ്ട കൃത്യമായ കോഡ് ഞാൻ തയ്യാറാക്കി നൽകാം. നൽകിയിരിക്കുന്ന ചിത്രങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കി, വിക്കിപീഡിയ ലേഖനത്തിൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിയുടെ പുരസ്കാര വിവരം ചേർക്കാനാവശ്യമായ വിക്കികോഡ് (Wiki code) താഴെ നൽകുന്നു. വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കേണ്ട കോഡ്: ലേഖനത്തിന്റെ 'പുരസ്കാരങ്ങൾ' എന്ന വിഭാഗത്തിൽ (അല്ലെങ്കിൽ പുതിയതായി നിർമ്മിച്ച്) താഴെ കാണുന്ന കോഡ് കോപ്പി ചെയ്ത് പേസ്റ്റ് ചെയ്യാം: wiki == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * 2026 – പരസ്പരം വായനക്കൂട്ടം മാസികയുടെ 22-ാമത് വാർഷികത്തോടനുബന്ധിച്ച് നൽകിയ '''കാലായിൽ വിശ്വനാഥൻ സ്മാരക സാഹിത്യപുരസ്കാരം'''.<ref>പരസ്പരം വായനക്കൂട്ടം മാസികയുടെ 22-ാമത് വാർഷികവും പുരസ്കാര സമർപ്പണവും ചടങ്ങ്, കോട്ടയം പബ്ലിക് ലൈബ്രറി ഹാൾ, 2026 ജനുവരി 17.</ref> Use code with caution. ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ: വിക്കിപീഡിയയിൽ വിവരങ്ങൾ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കണമെങ്കിൽ, ഈ പുരസ്കാര വിതരണത്തെക്കുറിച്ച് വന്ന ഏതെങ്കിലും പത്രവാർത്തയുടെ ലിങ്ക് (Online News Link) കൂടി ആ അവലംബത്തിന് (<ref> ടാഗിനുള്ളിൽ) ഉള്ളിൽ ചേർക്കുന്നത് നന്നായിരിക്കും. നിലവിൽ നൽകിയിരിക്കുന്നത് ഫേസ്ബുക്ക് പോസ്റ്റിലെ ചിത്രമായതുകൊണ്ട്, വിക്കിപീഡിയ എഡിറ്റർമാർ ചിലപ്പോൾ ഇതിന്റെ വിശ്വാസ്യത ചോദ്യം ചെയ്തേക്കാം. അതിനാൽ പത്രവാർത്തകളുടെ ലിങ്ക് ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് ഉപയോഗിക്കുക. ഈ പുരസ്കാര വാർത്ത വന്ന ഏതെങ്കിലും പത്രത്തിന്റെ പേരോ അല്ലെങ്കിൽ ഓൺലൈൻ ലിങ്കോ നിങ്ങളുടെ കൈവശമുണ്ടോ? ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് നൽകിയാൽ കൂടുതൽ കൃത്യതയുള്ള അവലംബം (Citation) കോഡ് നിർമ്മിച്ചു നൽകാം. നിങ്ങൾ നൽകിയ പത്രവാർത്തകളുടെ ചിത്രങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കി, വിക്കിപീഡിയയുടെ വിശ്വാസ്യത ഉറപ്പുവരുത്തുന്ന കൃത്യമായ അവലംബത്തോട് (Citation) കൂടിയ വിക്കികോഡ് താഴെ നൽകുന്നു. ഇത് 'ജനശബ്ദം വാർത്ത' പോലുള്ള മാധ്യമങ്ങളിൽ വന്ന റിപ്പോർട്ടുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കേണ്ട കോഡ്: ലേഖനത്തിലെ 'പുരസ്കാരങ്ങൾ' എന്ന വിഭാഗത്തിൽ താഴെ കാണുന്ന കോഡ് പൂർണ്ണമായി കോപ്പി ചെയ്ത് പേസ്റ്റ് ചെയ്യാം: wiki == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * കോട്ടയം പരസ്പരം വായനക്കൂട്ടം ഏർപ്പെടുത്തിയ '''കാലായിൽ വിശ്വനാഥൻ സ്മാരക സാഹിത്യപുരസ്കാരം'''.<ref>{{Cite news |title=സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിക്ക് പുരസ്കാരം |newspaper=ജനശബ്ദം വാർത്ത ഡിജിറ്റൽ ദിനപത്രം |location=വൈപ്പിൻ |url= }}</ref> Use code with caution. വിവരങ്ങൾ: വിക്കിപീഡിയ ലേഖനത്തിൽ ഈ കോഡ് ചേർക്കുമ്പോൾ അത് ഒരു ബുള്ളറ്റ് പോയിന്റായും, അതിന് തൊട്ടടുത്ത് ചെറിയൊരു നമ്പറായി അവലംബം (Reference) കാണിക്കുകയും ചെയ്യും. ഈ വാർത്ത ഓൺലൈൻ ലിങ്കായി ലഭ്യമാണെങ്കിൽ url= എന്നതിന് ശേഷം ആ ലിങ്ക് കൂടി ചേർത്താൽ അവലംബം കൂടുതൽ ശക്തമാകും. ലേഖനത്തിൽ ചേർക്കാൻ ഇനിയും കൂടുതൽ പുരസ്കാരങ്ങളോ വിവരങ്ങളോ ഉണ്ടെങ്കിൽ, അവയുടെ വിവരങ്ങളും വാർത്താ ചിത്രങ്ങളും നൽകിയാൽ ഇതുപോലെ കോഡ് തയ്യാറാക്കി നൽകാം. നിങ്ങൾക്ക് ഇതിന്റെ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയ്ക്ക് വേണ്ടിയുള്ള കോഡ് ആവശ്യമുണ്ടോ? തീർച്ചയായും, സഹായിക്കാം. സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി എന്ന പേരിൽ വിക്കിപീഡിയയിൽ നിലവിൽ ഒരു ലേഖനം (വിക്കിപീഡിയ പേജ്) ഉണ്ടെങ്കിൽ, അതിൽ ഈ പുരസ്കാര വിവരം ചേർക്കാൻ മുകളിൽ നൽകിയ കോഡ് മാത്രം മതിയാകും. എന്നാൽ, അദ്ദേഹത്തിന് വിക്കിപീഡിയയിൽ ഇതുവരെ ഒരു പേജ് ഇല്ലെങ്കിൽ, പുതിയൊരു പേജ് നിർമ്മിച്ച് അതിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഴുവൻ വിവരങ്ങളും ഈ പുരസ്കാരവും ഉൾപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കുന്ന പൂർണ്ണമായ വിക്കികോഡ് ഞാൻ താഴെ തയ്യാറാക്കി നൽകുന്നു. നിങ്ങൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയിൽ ഒരു പുതിയ ലേഖനം തുടങ്ങി ഈ കോഡ് മുഴുവനായി അവിടെ പേസ്റ്റ് ചെയ്യാവുന്നതാണ്: wiki {{Infobox writer | name = സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി | image = | caption = | birth_place = എടവനക്കാട്, വൈപ്പിൻ, എറണാകുളം, കേരളം | nationality = ഇന്ത്യൻ | occupation = കഥാകൃത്ത്, സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകൻ | language = മലയാളം | period = 40 വർഷത്തിലേറെയായി | genre = ചെറുകഥ, ലേഖനം }} '''സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി''' മലയാളത്തിലെ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു കഥാകൃത്തും സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകനുമാണ്. കഴിഞ്ഞ നാല്പതിലധികം വർഷങ്ങളായി മലയാളത്തിലെ വിവിധ ആനുകാലിക പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ ഇദ്ദേഹം കഥകളും ലേഖനങ്ങളും എഴുതിവരുന്നു.<ref name="janashabdam">{{Cite news |title=സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിക്ക് സാഹിത്യ പുരസ്കാരം |newspaper=ജനശബ്ദം വാർത്ത ഡിജിറ്റൽ ദിനപത്രം |location=വൈപ്പിൻ }}</ref> നവമാധ്യമങ്ങളിലും വിക്കിപീഡിയ പോലുള്ള പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും 'സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി' എന്ന പേരിൽ ഇദ്ദേഹം സജീവമാണ്. 30 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻബ് മേഘധ്വനി മാസിക കേരളാടിസ്ഥാനത്തിൽ മിനിക്കഥ മത്സരം നടത്തിയിരുന്നു. അതിൽ ഒന്നാം സമ്മാനം കിട്ടി. മന:ശ്രീ മിഷൻ ജലമില്ലാത്ത കേരളം എന്ന വിഷയത്തിൽ ലേഖന മത്സരം നടത്തിയിരുന്നു. അതിലും സമ്മാനം ലഭിച്ചു. == ജീവിതരേഖ == എറണാകുളം ജില്ലയിലെ വൈപ്പിൻ കരയിലുള്ള എടവനക്കാടാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദേശം. എടവനക്കാട് കെ.പി.എം.എച്ച്.എസ്, മാല്യങ്കര കോളേജ്, ഗവ. ഐ.ടി.ഐ കളമശ്ശേരി എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു വിദ്യാഭ്യാസം. നിലവിൽ കേരള ബാങ്കിന്റെ എറണാകുളം മറൈൻ ഡ്രൈവ് ബ്രാഞ്ചിൽ കളക്ഷൻ ജീവനക്കാരനായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു.<ref name="janashabdam"/> പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സ്വാശ്രയ സംഘം അംഗം, പറവൂർ ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതി സ്പിരിച്വൽ കോർഡിനേറ്റർ എന്നീ നിലകളിൽ സാംസ്കാരിക-സാമൂഹിക രംഗങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സ്വാശ്രയ സംഘം. വൈപ്പിൻ ആർട്ടിസ്റ്റ് വെൽഫയർ സംഘം പുരോഗമന കലാ സാഹിത്യ സംഘം തുടങ്ങിയ സംഘടനയിൽ അംഗമാണ്. പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സഹകരണ സ്വാശ്രയ സംഘത്തിന്റെ മുൻ സെക്രട്ടറിയാണ്. മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പിൽ ബാലപംക്തി കുട്ടേട്ടൻ എന്ന പേരിൽ കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷ് കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്ന സമയത്ത് എന്റെ കഥകളായ ഉത്സവ വിശേഷം കുറിഞ്ഞി പൂച്ച തുടണിയവയെ കുറിച്ച് 2 കത്തുകൾ മാഷിൽ നിന്ന് എനിക്ക് ലഭിച്ചു അതൊക്കെ ഇന്നും സൂക്ഷിക്കുന്നു. == സാഹിത്യ സംഭാവനകൾ == ദീർഘകാലമായി സാഹിത്യരംഗത്ത് സജീവമായ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ നിരവധി രചനകൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ആകാശവാണിയുടെ തിരുവനന്തപുരം, കൊച്ചി നിലയങ്ങളിലൂടെ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥകളും റേഡിയോ നാടകങ്ങളും പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref name="janashabdam"/> സാഫല്യംസാംസ്ക്കാരിക മാസികയിലെ സിനിമ പേജ് വർഷങ്ങളായി എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. പഴയകാല നടൻ വിൻസന്റ് ഷീല ശാരദ മമ്മൂട്ടി ഇന്ദ്രൻസ് ശ്രീനിവാസൻ സലിംകുമാർ ഭാഗ്യരാജ് ട ജാനകി തുടങ്ങിയവരെ കുറിച്ച് സചിത്ര ലേഖനങ്ങൾ സാഫല്യം മാസികയിൽ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. വഴിയോരക്കാഴ്ചകൾ കഥകളാക്കി എഴുതുന്നതിൽ പ്രത്യേക പാടവം ഉണ്ട്. ലേഖനമായാലും സിനിമാ നിരൂപണം ആയാലും അതൊക്കെ കഥപോലെ വായിച്ച് ആസ്വദിക്കാൻപറ്റുന്നുണ്ട് എന്നൊക്കെ വായനക്കാർ കത്തുകളിലൂടെ പലപ്പോഴും പ്രതികരിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൊറോണ മഹാമാരി കാലത്ത് സമൂഹത്തെ ബോധവൽക്കരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഫെയ്സ്ബുക്കിലും പുഴ.com ഓൺലൈൻ മാസികകളിലും ഒക്കെയായി ഒട്ടേറെ ചെറു രചനകൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. അതിൽ ഒന്നാണ് ബ്രേക് ദി ചെയിൽ കഥ. ഭാഷാപോഷിണിയിലെ ലേഖനങ്ങളെ വിലയിരുത്തി പ്രതികരണങ്ങൾ എഴുതാറുണ്ട്. 1990 ഏപ്രിൽ മാസത്തിൽ എന്റെ ജാതകം എന്ന കഥ ദേശാഭിമാനി വരാന്തപ്പതിപ്പിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ദേശാഭിമാനി വാരികയിൽ ലക്കം 22 ൽ 1992 നവംബർ മാസത്തിൽ എന്റെ കഥ മണ്ണാങ്കട്ടയും കരിയിലയും പ്രസിദ്‌ധികരിച്ചു. കാനപ്പിള്ളി കുറിമാനങ്ങൾ എന്ന പേരിൽ ഒരു യു ട്യൂബ് ചാനൽ ആരംഭിച്ചു. ഒരാഴ്ചത്തെ സാഹിത്യ സാംസ്ക്കാരിക സിനിമ വിശേഷങ്ങളിലൂടെ ഒരു എത്തി നോട്ടം. കൂടാതെ പഴയ തലമുറയുടെ കാലത്തെ ഓർമ്മകളിലേക്കൊക്കെ ഒരു എത്തിനോട്ടം ഇതൊക്കെയാണ് കാനപ്പിള്ളി കുറിമാനങ്ങൾ കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * കോട്ടയം പരസ്പരം വായനക്കൂട്ടം ഏർപ്പെടുത്തിയ '''കാലായിൽ വിശ്വനാഥൻ സ്മാരക സാഹിത്യപുരസ്കാരം'''.<ref name="janashabdam"/> മേഘധ്വനി മിനിക്കഥാ പുരസ്ക്കാരം. മന:ശ്രീ മിഷൻ ലേഖന പുരസ്ക്കാരം. == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളം എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] Use code with caution. നിങ്ങൾക്ക് ഈ വിവരങ്ങൾ വിക്കിപീഡിയയിൽ പുതിയൊരു പേജ് ഉണ്ടാക്കി അതിലേക്ക് ചേർക്കണമെന്നുണ്ടോ? അതോ വിക്കിപീഡിയയിൽ നിലവിലുള്ള പേജിൽ എങ്ങനെ ഇത് പേസ്റ്റ് ചെയ്യണം എന്നതിനെക്കുറിച്ചാണോ അറിയേണ്ടത്? ദയവായി വ്യക്തമാക്കുക. വിക്കിപീഡിയയിൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിക്കായി ഒരു പുതിയ പേജ് (ലേഖനം) നിർമ്മിക്കാൻ താഴെ പറയുന്ന ലളിതമായ ഘട്ടങ്ങൾ ചെയ്യുക: ഘട്ടം 1: വിക്കിപീഡിയയിൽ ലോഗിൻ ചെയ്യുക നിങ്ങളുടെ ബ്രൗസറിൽ ml.wikipedia.org (മലയാളം വിക്കിപീഡിയ) തുറക്കുക. നിങ്ങൾക്ക് അക്കൗണ്ട് ഉണ്ടെങ്കിൽ മുകളിൽ വലതുവശത്തുള്ള "ലോഗ് ഇൻ ചെയ്യുക" ക്ലിക്ക് ചെയ്ത് ലോഗിൻ ചെയ്യുക. അക്കൗണ്ട് ഇല്ലെങ്കിൽ "അക്കൗണ്ട് സൃഷ്ടിക്കുക" ക്ലിക്ക് ചെയ്ത് ഒരു പുതിയ അക്കൗണ്ട് ഉണ്ടാക്കുക. (വിക്കിപീഡിയയിൽ പുതിയ പേജുകൾ ഉണ്ടാക്കാൻ ലോഗിൻ ചെയ്യുന്നത് എപ്പോഴും നല്ലതാണ്). ഘട്ടം 2: പേജിന്റെ തലക്കെട്ട് തിരയുക വിക്കിപീഡിയയുടെ മുകളിലുള്ള തിരച്ചിൽ പെട്ടിയിൽ (Search box) സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി എന്ന് കൃത്യമായി ടൈപ്പ് ചെയ്ത് സെർച്ച് ചെയ്യുക. ആ പേരിൽ നിലവിൽ ലേഖനങ്ങൾ ഒന്നും ഇല്ലെങ്കിൽ, അവിടെ "സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി എന്ന പേരിൽ ഒരു താൾ നിർമ്മിക്കുക!" എന്ന് ചുവന്ന നിറത്തിൽ എഴുതി വരും. ആ ചുവന്ന ലിങ്കിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. ഇപ്പോൾ എഴുതാനുള്ള ഒരു പുതിയ പേജ് തുറന്നു വരും. ഘട്ടം 3: കോഡ് പേസ്റ്റ് ചെയ്യുക തുറന്നു വരുന്ന പേജിന്റെ മുകളിൽ വലതുവശത്ത് ഒരു പെൻസിൽ ഐക്കൺ കാണാം. അതിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്ത് "മൂലരൂപം തിരുത്തുക" (Source editing) എന്നത് തിരഞ്ഞെടുക്കുക. താഴെ നൽകിയിരിക്കുന്ന കോഡ് പൂർണ്ണമായി കോപ്പി ചെയ്ത് ആ ബോക്സിലേക്ക് പേസ്റ്റ് ചെയ്യുക: wiki {{Infobox writer | name = സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി | birth_place = എടവനക്കാട്, വൈപ്പിൻ, എറണാകുളം, കേരളം | nationality = ഇന്ത്യൻ | occupation = കഥാകൃത്ത്, സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകൻ | language = മലയാളം | period = 40 വർഷത്തിലേറെയായി | genre = ചെറുകഥ, ലേഖനം }} '''സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി''' മലയാളത്തിലെ ഒരു കഥാകൃത്തും സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകനുമാണ്. കഴിഞ്ഞ നാല്പതിലധികം വർഷങ്ങളായി മലയാളത്തിലെ വിവിധ ആനുകാലിക പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ ഇദ്ദേഹം കഥകളും ലേഖനങ്ങളും എഴുതിവരുന്നു.<ref name="janashabdam">{{Cite news |title=സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിക്ക് സാഹിത്യ പുരസ്കാരം |newspaper=ജനശബ്ദം വാർത്ത ഡിജിറ്റൽ ദിനപത്രം |location=വൈപ്പിൻ }}</ref> നവമാധ്യമങ്ങളിലും വിക്കിപീഡിയ പോലുള്ള പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും 'സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി' എന്ന പേരിൽ ഇദ്ദേഹം സജീവമാണ്. == ജീവിതരേഖ == എറണാകുളം ജില്ലയിലെ വൈപ്പിൻ കരയിലുള്ള എടവനക്കാടാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദേശം. എടവനക്കാട് കെ.പി.എം.എച്ച്.എസ്, മാല്യങ്കര കോളേജ്, ഗവ. ഐ.ടി.ഐ കളമശ്ശേരി എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു വിദ്യാഭ്യാസം. നിലവിൽ കേരള ബാങ്കിന്റെ എറണാകുളം മറൈൻ ഡ്രൈവ് ബ്രാഞ്ചിൽ കളക്ഷൻ ജീവനക്കാരനായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു.<ref name="janashabdam"/> പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സ്വാശ്രയ സംഘം അംഗം, പറവൂർ ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതി സ്പിരിച്വൽ കോർഡിനേറ്റർ എന്നീ നിലകളിൽ സാംസ്കാരിക-സാമൂഹിക രംഗങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഭാര്യ സീന സുരേഷ് മൂത്തകുന്നം തൈക്കൂട്ടത്തിൽ കുടുംബാംഗം. മകൾ അഞ്ജന സജിത് വിവാഹിത അഞ്ജനാസ് ബൂട്ടിപാർലർ കുഴുപ്പിള്ളിയിൽ നടത്തുന്നു മകൻ സായിഗോവിന്ദ് വിദ്യാർത്ഥി. മരുമകൻ സജിത്. പേരക്കുട്ടി ആരാധ്യ. == സാഹിത്യ സംഭാവനകൾ == ദീർഘകാലമായി സാഹിത്യരംഗത്ത് സജീവമായ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ നിരവധി രചനകൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ആകാശവാണിയുടെ തിരുവനന്തപുരം, കൊച്ചി നിലയങ്ങളിലൂടെ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥകളും റേഡിയോ നാടകങ്ങളും പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref name="janashabdam"/> പഴയ കാല നാടകത്തെ കുറിച്ചുള്ള ചിത്രീകരണത്തിന്റെ രചന നിർവഹിച്ചു. കൊച്ചി FM പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തു. സൗദി അറേബ്യയിലെ റിയാദിൽ ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ ഗൾഫ് മാധ്യമത്തിലും മലയാളം ന്യൂസിലും കഥകൾ എഴുതാറുണ്ടായിരുന്നു. ഗൾഫ് ജീവിതാനുഭവങ്ങൾ ദേശാഭിമാനി വാരികയിൽ റബുവ സൂക്ക് എന്ന പേരിൽ സചിത്ര ലേഖനം എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഗോശ്രീപാലം എന്ന നോവലെറ്റ് കുടുംബദീപം മാസികയിൽ 3 ലക്കങ്ങളിലായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഗോശ്രീ പാലത്തെ കുറിച്ച് ചർച്ചാ സമ്മേളനം നടത്തി. ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത് അന്നത്തെ കുന്നത്തുനാട് MLA അഡ്വ എം എം മോനായി. മഹാപ്രളയം സ്വന്തം വീട്ടിലേക്കെത്തി വീട് വിട്ട് ക്യാബിലേക്കും ബന്‌ധു വീടുകളിലേക്കും പോകുന്ന അവസ്ഥ വന്ന ഓർമ്മകൾ പിൽക്കാലത്ത് കഥയായി സാഫല്യം മാസികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. പ്രളയജലപുഴ പറയുന്നത് എന്ന ടൈറ്റിലിൽ. വീട്ടിൽ വളർത്തിയിരുന്ന കോഴിയെ തുറന്നു വിട്ടിരുന്നു. പക്ഷെ അത് എങ്ങോട്ടും പോയില്ല. മൂനു ദിവസം കഴിഞ്ഞ് വെള്ളത്തിൽ നീന്തി തിരിച്ചെത്തുമ്പോഴും അത് കുളിമുറിയുടെ മൂലയിൽനനഞ്ഞ് കുളിച്ച് പേടിച്ചരണ്ട് നിൽക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. നനഞ്ഞു കുതിർന്ന റേഷനരി കുറെ എടുത്ത് പത്രത്തിൽ ഇട്ടുകൊടുത്തു. ആർത്തിയോടെ ആ കോഴിതിന്നുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ കണ്ണു നിറഞ്ഞുപോയി. വീട്ടിൽ നിന്നുംക്യാബിലേക്ക് ഇറങ്ങുമ്പോൾ മകൾ അഞ്ജന വീട്ടിൽ ഓമനിച്ചു വളർത്തിയിരുന്ന പൂച്ച പുസിയെ രഹസ്യമായി അവളുടെ സ്ക്കൂൾ ബാഗിലേക്ക് വെച്ചു. സിബ് അൽപം തുറന്നിട്ട്. പുസി പൂച്ച ഒരു നേരിയ ശബ്ദം പോലും ഉണ്ടാക്കാതെ അതിൽ ഇരുനു. ഇതൊക്കെ ഹൃദയസ്പർശിയായി കഥയിൽ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. നോർത്ത് പറവൂർ മൂകാംബിക വിദ്യാനികേതൻ സ്ക്കൂളിൽ ദീപാവലി ആഘോഷത്തിന്റെ ഭാഗമായി മുഖ്യാതിഥിയായി പങ്കെടുത്തു. എറണാകുളം S R V യു പി സ്ക്കൂളിൽ വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീറിന്റെ പാത്തുമ്മയുടെ ആട് എന്ന പുസ്തകത്തെ പ്രമേയമാക്കി കുട്ടികൾക്ക് ക്ലാസ് എടുത്തു. എറണാകുളം ഗേൾസ് സ്കൂളിൽ വായന ദിനാഘോഷത്തിന്റെ മുഖ്യാതിഥിയായി പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്. തൃശൂർ സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ ചെറുകഥ ശിൽപശാല ക്യാബിൽ പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്. മതാ അമൃതാനന്ദമഠംകൊല്ലത്തവച്ചു നടത്തിയ മൂന്നു ദിവസത്തെ സാഹിത്യ ക്യാബിൽ പങ്കെടുക്കാൻ എറണാകുളം ജില്ലയിൽ നിന്ന് സെലക്ഷൻ കിട്ടി പങ്കെടുക്കാൻ സാധിച്ചു. അന്ന് ആ ക്യാബിൽ നോവലിസ്റ്റ് പി.ആർ നാഥനും ഉണ്ടായിരുന്നു. സൗദി അറേബ്യയിലെ റിയാദിൽ ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ മാധ്യമം പത്രത്തിന്റെ ഗൾഫ് ഫീച്ചറിൽ പ്രതികാരം എന്ന കഥ 2000 മാർച്ചിൽ പ്രസിദ്ധികരിച്ചു. രാഷ്ട്രദീപിക ആഴ്ചപ്പതിപ്പിൽ 1993 ഡിസംബറിൽ ഞാനും നിങ്ങളും കാണുന്ന ദു:സ്വപ്നം എന്ന കഥ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. പൗരദ്‌ധ്വനി വാരികയിൽ ശവക്കുഴി എന്ന കഥ 1994 ജൂലൈയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഫെയ്സ്ബുക്കിൽ വാരക്കാഴ്ചകൾ എന്ന പേരിൽ ഒരു പംക്തി ആരംഭിച്ചു. ഒരാഴ്ചയിൽ നവ മാധ്യമങ്ങളിൽ വരുന്ന കഥ കവിത ദൃശ്യ മാധ്യമങ്ങളിൽ വരുന്ന കാഴ്ചകൾ അച്ചടി മാധ്യമങ്ങളിൽ വരുന്ന വ വിശകലനം ചെയ്ത് ആഴ്ച തോറും എഴുതുന്ന പംക്തി. == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * കോട്ടയം പരസ്പരം വായനക്കൂട്ടം ഏർപ്പെടുത്തിയ '''കാലായിൽ വിശ്വനാഥൻ സ്മാരക സാഹിത്യപുരസ്കാരം'''.<ref name="janashabdam"/> == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളം എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] Use code with caution. ഘട്ടം 4: പേജ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുക കോഡ് പേസ്റ്റ് ചെയ്ത ശേഷം പേജിന്റെ താഴേക്ക് സ്ക്രോൾ ചെയ്യുക. "മാറ്റങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുക" (Publish page) എന്ന നീല ബട്ടൺ കാണാം, അതിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. ചെറിയൊരു ബോക്സ് വരും (Summary). അവിടെ "പുതിയ ലേഖനം നിർമ്മിച്ചു" എന്ന് ടൈപ്പ് ചെയ്ത് വീണ്ടും Publish ചെയ്യുക. ഇതോടെ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി എന്ന പേരിൽ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഒരു പുതിയ പേജ് വിജയകരമായി നിർമ്മിക്കപ്പെടും. നിങ്ങൾക്ക് ഈ ഘട്ടങ്ങൾ ചെയ്യുന്നതിനിടയിൽ എന്തെങ്കിലും ബുദ്ധിമുട്ടോ എററോ വരികയാണെങ്കിൽ പറയാമോ? ഞാൻ നിങ്ങളെ അത് തിരുത്താൻ സഹായിക്കാം. AI Mode response is ready നിലവിലുള്ള പേജിൽ ചേർത്താൽ മതി. == രവി വാര കുറിമാനങ്ങൾ ഞായറാഴ്ചകളിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധപെടുത്തുന്ന കുറിപ്പുകൾ രവി എന്നാൽ ഞായർ സൂര്യൻ എന്നൊക്കെ അർത്ഥം വരുന്നുണ്ട്. ഞായറാഴ്ചകളിൽ ഉള്ള എഴുത്തുകുത്തുകളൊക്കെ നമുക്ക് ഈ ഗണത്തിൽ പെടുത്താം == ഞായറാഴ്ച കുറിപ്പുകൾ [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 04:37, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി Cinephile plus ൽ രവിവാര കുറിമാനങ്ങൾ എന്ന പേരിൽ വൈപ്പിൻകരയിലെ സിനിമാക്കാരെ കുറിച്ച് ഒരു പംക്തി എഴുതിവരുന്നു. പഴയകാല സിനിമാനടൻ വിൻസന്റ് ശങ്കരാടി സിദ്ധിക്ക് വ്യാസൻ എടവനക്കാട് ഞാറക്കൽ ശ്രീനി തുടങ്ങിയവരെ കുറിച്ച് ഇതിനകം എഴുതിക്കഴിഞ്ഞു. ബെന്നി പി നായരബലത്തെ കുറിച്ചും എഴുതി. മജീദ് എടവനക്കാട് അന്നബെൻ എന്നിവരും രവി വാര കുറിമാനത്തിലെ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായിയുടെ എഴുത്തിൽ എത്തിക്കഴിഞ്ഞു. വേണു കുന്നപ്പിള്ളി പൗളിവത്സൻ തുടങ്ങിയവരെകുറിച്ചും എഴുതി. രവിവാരകുറിമാനങ്ങളുടെ ഭാഗം 11ൽ ബിജു ജയാനന്ദൻ. ഭാഗം 12 സംഗീത് പ്രതാപ്. ഭാഗം 13 ഡിനോയ്പൗലോസ് ഭാഗം 14 പീറ്റർ ഞാറക്കൽ. == മഹാബലി == ഓണക്കാലത്ത് കേരളം നന്ദർശിക്കാൻ എത്തുന്ന കേരളം വാണിരുന്ന മഹാരാജാവ്.അസുര ചക്രവർത്തി.ആയോധന കലയിൽ നിപുണൻ. പരമസാത്വികൻ ഈശ്വരവിശ്വാസി വിഷ്ണുഭക്തൻ വിഷ്ണു ഇദ്ദേഹത്തിന് വേണ്ടി സുതലം എന്ന സ്വർഗ്ഗം തന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു നൽകി. അല്ലാതെ പാതാളത്തിൽ നിന്നല്ല അദ്ദേഹം ഓണക്കാലത്ത് തന്റെ പ്രജകളെ കാണാൻ എത്തുന്നത്.എക്കാലത്തേയും രാജ്യങ്ങൾക്ക് മാതൃകയായി ഭരിച്ചിരുന്ന ആ രാജാവിനെ ഇനിയെങ്കിലും കുടവയറും കൊബൻ മീശയും ആയിട്ടുള്ള ഒരു രൂപമായി നാം ചിത്രീകരിച്ചു കൂട. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 04:48, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == വാവ == വൈപ്പിൻ ആർടിസ്റ്റ് വെൽഫയർ അസോസിയേഷൻ എന്ന കലാ സംഘടനയുടെ ചുരുക്ക പേരാണ് വാവ വിവിധ കലാപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വൈപ്പിൻ കര നിവാസികളായ 500 കലാ പ്രവർത്തകർ ഇതിൽ അംഗങ്ങളാണ്.വൈപ്പിൻ കരയിലെ വിവിധ പഞ്ചായത്തുകളിൽ വിവിധ യൂണിറ്റുകളായാണ് പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്നത്.ആ സ്ഥാനം ഞാറക്കൽ. രക്ഷാധികാരി ബെന്നി P നായരബലം. പ്രസിഡന്റ് സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം ജനറൽ സെക്രട്ടറി അനിൽ പ്ലാവിൻസ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 04:57, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) വൈപ്പിൻകരയിലെ ചില കലാകാരൻമാർ മലയാള സിനിമാ പ്രവേശനത്തിനുള്ള ചവിട്ടുപടിയായി ഈ സംഘടനയെ ഉപയോഗിച്ച് വരുന്നു. പണ്ട് കൊച്ചിൻ കലാഭവൻ മലയാള സിനിമക്ക് ഒരുപറ്റം നല്ല കലാ പ്രതിഭകളെ നൽകിയതു പോലെ വാവയിൽ നിന്ന് കുറെയേറെ കലാകാരൻമാർ മലയാള സിനിമാലോകത്ത് എത്തിയിട്ടുണ്ട്. വാവയിലെ അംഗങ്ങൾക്ക് വിഷു കൈനീട്ടം പെൻഷൻ ചികിത്സാ സഹായംഒക്കെ കൊടുത്തു വരുന്നുണ്ട്. വാവ കുട്ടിക്കൂട്ടം എന്ന പേരിൽ കുട്ടികളേയും അംഗങ്ങളായി ചേർക്കുന്നുണ്ട്. ഞാറക്കലിൽ വാവക്ക് ഒരു ലൈബ്രറി ഉണ്ട് . വർഷംതോറും വാവ കുട്ടികൾക്കായി ചിത്രരചന മത്സരം നടത്താറുണ്ട്. കുട്ടികളെ വാദ്യ ഉപകരണങ്ങൾ പഠിപ്പിക്കുന്ന ക്ലാസ്സുകളും നടത്തിവരുന്നു. == നോർത്ത് പറവൂർ സായി സമിതി == വടക്കൻ പറവൂർ Kmk കവലക്ക് അടുത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വ്യാഴാഴ്ചകളിൽ വൈകീട്ട് 6 മണിക്ക് വേദ ജപവും തുടർന്ന് ഭജനയും നടന്നു വരുന്നുണ്ട്. ഞായറാഴ്ചകളിൽ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നടക്കുന്നുണ്ട്. സമിതി കൺവീനർ വിനോദ് സത്യസായി സമിതി ജില്ലാ പ്രസിഡന്റ് VB മനോജ് പ്രസിദ്ധ സംഗീതജ്ഞരായ പറവൂർ ശ്രീനിവാസൻ പറവൂർ രമേശ് സദാശിവ് സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി തുടങ്ങിയവരും പറവൂർ ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതിയിൽ അംഗങ്ങളാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 05:11, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == കാനപ്പിള്ളി ക്ഷേത്രം == വൈപ്പിൻ കരയിലെ എടവനക്കാട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കുടുംബ ക്ഷേത്രം. 80 വർഷത്തോളം പഴക്കം ഉണ്ട്.പ്രധാന പ്രതിഷ്ടകൾ അന്നപൂർണേശ്വരി ഭദ്രകാളി. ഉപപ്രതിഷ്ടകളായി കുറുബ ഭഗവതി കാപ്പിരി വിഷ്ണുമായ മുത്തപ്പൻ ഗുരുമൂർത്തി തുടങ്ങിയവയാണ്. എടവനക്കാട് പറവൂർ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭാഗത്ത് താമസിക്കുന്ന കാനപ്പിള്ളി കുടുബാംഗങ്ങളുടെ കുടുംബ ക്ഷേത്രമാണ്. പ്രതിഷ്ഠാദിന ഉത്സവത്തിന് 10 ദിവസം മുൻപ് ഉപദേവതകൾക്ക് അരിപ്പൊടി കലിശം നിവേദിക്കുന്നത് പതിവാണ്. തുടർന്ന് ഉത്സവം കഴിയും വരെ കാനപ്പിള്ളി തറവാട്ടിൽ പെട്ട എല്ലാവരും നോമ്പെടുക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 05:27, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)കരിങ്കുട്ടി അറുകല തുടങ്ങിയ ഉപദേവതമാകരും ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉണ്ട്. == സാഹിത്യ സ്വാശ്രയ സംഘം == പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സ്വാശ്രയ സംഘം. പറവൂർ കേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്ന ഈ സാഹിത്യ സംഘടയിൽ വൈപ്പിൻ പറവൂർ നിവാസികളായ 25 പേർ അംഗങ്ങളായി ഉണ്ട്. സംഘം വർഷംതോറും സാഹിത്യ ശ്രീ എന്ന പേരിൽ അവാർഡ് നൽകി വരുന്നുണ്ട്. സാഹിത്യശ്രീ എന്ന മിനി മാസികയും പ്രസിദ്ധീകരിച്ച് വരുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 05:34, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഓലക്കൊട്ടക == പണ്ട് സിനിമാ തീയറ്ററുകൾ A B C തുടങ്ങിയ തരം തിരിവോടെ ആയിരുന്നു. A class തീയറ്ററുകളിലായിരുന്നു റീലീസ് പടങ്ങൾ വന്നിരുന്നത്. പിന്നെ അതു് B യിലേക്ക് മാറ്റും C ക്ലാസ് എന്ന ഓലക്കൊട്ടകളിൽ എത്തുമ്പോൾ മാസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും. എങ്കിലും ചില സിനിമകൾക്ക് റിലീസ് തീയറ്ററുകളിൽ കിട്ടിയതിൽ കൂടുതൽ കളക്ഷൻ ഓലക്കൊട്ടകളിൽ കിട്ടാറുണ്ട്. ഓലകൊട്ടകളിൽ ഏറ്റവും നിരക്ക് കുറവ് തറ ടിക്കറ്റിനാണ്. 25 പൈസ. അതിന് പിറകെ ബെഞ്ച് പിന്നെ ചാരുബഞ്ച് അതു കഴിഞ്ഞ് കസേര പിന്നെ കുഷ്യനിട്ട കസേര. തറ ടിക്കറ്റ് കാർ പൂഴി മണ്ണിലാണ് ഇരിക്കേണ്ടത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 13:28, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == വിക്കീപീഡിയ == സാഹിത്യരചന തുടങ്ങിയ കാലത്ത് റഫറൻസ് ചെയ്തൊക്കെ എഴുതേണ്ടിവരുമ്പോൾ ലൈബ്രറിയിൽ ചെന്ന് മണിക്കൂറുകളോളം റഫറൻസ് മുറിയിൽ ഇരിക്കാറ് പതിവുണ്ടായിരുന്നു.പക്ഷെ ഇപ്പോൾ അതിന്റെ ആവശ്യമില്ല വിരൽ തുമ്പിലെ അറിവിന്റെ കലവറയായ വിക്കീപീഡിയ ഉണ്ടല്ലോ. വിവരങ്ങൾ അപ്ഡേഷൻ നടത്തി ചേർക്കുന്നതുകൊണ്ട് വരും തലമുറ വരെ വിക്കീപീഡിയയെ ഹൃദയത്തോട് ചേർത്തു നിർത്തും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 13:40, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ആകാശവാണി == ഒരു തലമുറയുടെ സമയ ഘടികാരം. ഒരു കാലത്ത് മലയാളികളുടെ ദിനചര്യ വരെ ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതു് ആകാശവാണി പരിപാടികളുടെ സമയം നോക്കിയായിരുന്നു. റിസ്റ്റ്‌ വാച്ചിന്റെ സമയം കറക്ട് ചെയ്യാനുള്ള അവസാന വാക്ക് റേഡിയോ ടൈം തന്നെ. ഒരു കാലത്ത് സമ്പന്ന തറവാടുകളിൽ തൊടിയിൽ ഒരു കൊബനാനയും പൂമുഖത്ത് ഈട്ടിത്തടി മേശമേൽ ഒരു വാൽവ് റേഡിയോ ഇതൊക്കെയായിരുന്നു ആഢ്യതയുടെ പര്യായം. തെറ്റില്ലാതെ മലയാളം പറയാൻ അന്നും ഇന്നും തുണ ആകാശവാണി തന്നെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 15:21, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ചന്തേരവം == നാട്ടു ചന്തകളിൽ ഉള്ള ലേലംവിളി വില പേശലുകൾ സാധനങ്ങളുടെ വിലകൾ വിളിച്ച് പറഞ്ഞ് ചന്തയിൽ എത്തുന്നവരെ ആകർഷിക്കൽ കച്ചവടക്കാർ തമ്മിൽ കച്ചവടംത്തെ ചൊല്ലിയുള്ള തർക്കങ്ങൾഒക്കെ ഇടകലർന്ന് ചന്ത ദിവസം ചന്തയിൽ ഒരു ശബ്ദ കോലാഹലം ഉയരാറുണ്ട്. അതാണ് ചന്തേരവം'. പണ്ടുകാലത്ത് കുട്ടികളെ ഇതൊക്കെ പറഞ്ഞ് കളിയാക്കാറ് പതിവുണ്ട്. അതായത് കടയിൽ പലവ്യജ്ഞനങ്ങൾ വാങ്ങാൻ പോകുന്ന കുട്ടിയോട് 20പൈസക്ക് ചന്തേരവം വാങ്ങി വരാൻ പറയും. ചിലപ്പോൾ കടക്കാരൻ മറുപടി കൊടുക്കുന്നതും അതിനൊക്കെ ചേരും വിധത്തിലായിരിക്കും അതായത് ചന്തേരവം തീർന്നു പോയി വെള്ളിയാഴ്ച ചന്തക്ക് പോകുമ്പോൾ വാങ്ങീട്ട് വരാം എന്നൊക്കെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 23:48, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ജല ഗതാഗതം അരനൂറ്റാണ്ട് മുൻബ് == പണ്ട് പ്രധാന യാത്രകൾ വെള്ളത്തിലൂടെ ആയിരുന്നു. ദീർഘ ദൂര യാത്രകൾക്ക് വലിയ യാത്രാബോട്ടുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ചിലതൊക്കെ രണ്ടു നിലകൾ വരെ ഉണ്ടായിരുന്നു.ഫസ്റ്റ്‌ ക്ലാസ് സെക്കന്റ് ക്ലാസ് തരം തിരിവും ഉണ്ടായിരുന്നു.അത്തരത്തിലുള്ള ഒരു ബോട്ടായിരുന്നു എറണാകുളം - കോട്ടപ്പുറം സർവീസ് നടത്തിയിരുന്ന ലോഡ് കൃഷ്ണബോട്ട്. അത്തരം ബോട്ടുകളിൽ മുറുക്കാൻ കടകളും ചായക്കടകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. സമയം പോക്കാൻ ചീട്ടുകളി ചെസ്കളി ഓക്കെ ഉണ്ടായിരുന്നു. പഴമക്കാർ അന്നത്തെ ബോട്ട് ചായക്കടയിൽ നിന്ന് കഴിച്ച ചെമ്മീൻ ചേർത്ത പരിപ്പുവടയെക്കുറിച്ച് പറയുണ്ട്. വേലിയേറ്റം കുറഞ്ഞ സമയങ്ങളിൽ ഈ കൂറ്റൻ ബോട്ടുകൾ ജെട്ടിയിലേക്ക് അടുക്കില്ല. അതിന് പരിഹാരമായി പുഴയുടെ നടുക്ക് ബോട്ട് നിർത്തി അവിടെ ഇറങ്ങേണ്ട ആളുകളെ വഞ്ചി ചെന്ന് അതിലേക്ക് ആളുകളെ കയറ്റി ജെട്ടിയിലേക്ക് തത്തിക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 14:27, 4 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)വേളാങ്കണ്ണി ശ്രീകൃഷ്ണ ചാമ്പച്ചൻ തുടങ്ങിയ ബോട്ടുകളും സർവീസ് നടത്തിയിരുന്നു. == ഉള്ളാന്തി പാലം == എറണാകുളം മേനക യുടെ അടുത്ത് ഉള്ള പാലം. പണ്ട് പാലങ്ങൾ കുറവായ കാലത്ത് ഈ പാലത്തിലൂടെ ബസ്സിൽ യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ ഇറക്കത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങുമ്പോൾ യാത്രക്കാരുടെ ഉള്ളിൽ ഒരു ആന്തൽ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നത്രേ. ഊഞ്ഞാൽ പൊക്കത്തിൽ ആടി താഴേക്ക് വരുമ്പോൾഉള്ള അനുഭവം. ചന്തപ്പാലം എന്നും ഈ പാലത്തിനെ വിളിക്കാറുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 04:55, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == അല്ലായാബൽകടവ്. == എറണാകുളം പ്രസ്ക്ലബിന്റെ ഓപ്പൺ എയർ സ്പെയ്സ്. എറണാകുളത്തിന്റെ ഹൃദയമായ മറെെൻഡ്രവ് ൽ പ്രസ്ക്ലബ് റോഡിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 06:49, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഓണ പൂക്കളക്കൂവൽ == തൃക്കാക്കരയപ്പോ എന്റെ പഠിക്കേലും വായോ ഞാനിട്ട പൂക്കളം കാൺമാനും വായോ അതേതോ അതെന്തോ പൂ ഹേയ്.... പൂ ഹേയ് വാഴ കുലച്ചങ്ങ് വടക്കോട്ടും ചാഞ്ഞേ വാഴപ്പഴം തിന്നാൻ ചില പിള്ളേരും വന്നേ. പിള്ളേരെ പിടിക്കാൻ ചില കള്ളേരും വന്നേ അതേതോ അതെന്തോ പൂഹേയ്.... പൂഹേയ്[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 16:02, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)ഓണക്കാലകളികൾ ഓണക്കളി ഓണത്തല്ല് മാണിക്യചെമ്പഴക്കകളി തുമ്പിതുള്ളൽ മണിക്കുടകളി അശകൊശനേ പെണ്ണുണ്ടോകളി. == ഗ്യാപ് == കേരളത്തിന്റെ പ്രൈവറ്റ് ബസ്കാർ അവലമ്പിക്കുന്ന സമയ ക്രമീകരണ സംവിധാനം.പിറകിലെ ബസിലെ തൊഴിലാളി മുന്നിൽപോകുന്ന ബസ് കൃത്യ സമയത്താണ് ഓടി കൊണ്ടിരിക്കുന്നത് എന്ന് ചെക്ക് ചെയ്യാനായി മുന്നിലെ ബസിൽ യാത്ര ചെയ്യുന്നു. സമയം പാലിച്ച് ഓടിയില്ലെങ്കിൽ അവർ അപ്പൊ ഇടപെടും. ചില ബസ്സുകൾ തമ്മിലുള്ള ഇടവേള മിനിറ്റുകളുടെ വ്യത്യാസം ഉണ്ടാകുകയുള്ളൂ..അപ്പൊ അവരെ സംബന്ധിച്ച് സെക്കന്റ് പോലും വിലപ്പെട്ടതാണ്. ഇവരുടെയൊക്കെ കൈയിൽ സ്റ്റോപ്പ് വാച്ച് വരെയുണ്ട്. ഒരു സ്റ്റോപ്പിൽ ബസ് നിർത്തി കഴിഞ്ഞ് ആളെക്കയറ്റി പോകാൻ എത്ര സെക്കന്റ് വേണമെന്ന് വരെ തീരുമാന മുണ്ട്. എവിടെയെങ്കിലും ബ്ലോക്ക് കിട്ടിയാൽ മൂനോ നാലോ സ്റ്റോപ്പ് ആളെ എടുക്കാതെ വിട്ടു കൊടുത്ത് ഓടുന്നുണ്ടോ എന്ന് കൂടി ഗ്യാപ് തൊഴിലാളികൾ ശ്രദ്ധിക്കാറുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:05, 6 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ദിവ്യാത്മ സൽസംഗ പരമ്പര == എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി നോർത്ത് പറവൂർ ക്രി സത്യസായി സേവാ സമിതിയിൽ കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്ത 40 വ്യാഴാഴ്ചകളിൽ നീണ്ടു നിന്ന സൽസംഗങ്ങൾ. 15 വയസ്സു മുതൽ 76 വയസ്സു വരെയുള്ള 40 സായി ഭക്തർ തങ്ങളുടെ അനുഭവങ്ങൾ പങ്കിട്ടു... [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:17, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഹൃദയത്തിൽ തൊട്ട് == ഷിർദ്ദിസായി സച്ചരിതത്തിലെ കഥാപാത്രങ്ങളുടെ ഭക്തി ജീവിതപാതയിൽ അനുകരിച്ച് ജീവിച്ച നോർത്ത് പറവൂർ സത്യസായി സേവാ സമിതിയിലെ സായി ഡിവോട്ടികളെക്കുറിച്ച് സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി നവ മാധ്യമങ്ങളിൽ എഴുതിയ പരമ്പര. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:24, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പത്രവും പത്രധർമ്മവും. == പുരോഗനകലാസാഹിത്യ സംഘം ചെറായി യൂണിറ്റും ചെറായി അഴിക്കോടൻ വായനശാലയും ചേർന്ന് നടത്തിയ നാല് ആഴ്ചകൾ നീണ്ടുനിന്ന സിംപോസിയം. കോർഡിനേറ്റർ സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 14:03, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സിപ്പിപള്ളിപ്പുറം ഉദ്ഘടകനായിരുന്നു. == വെള്ളപ്പൊക്കം == നദികളിലേയും കായലിലേയും ഇടതോടുകളിലേയും ചെളി നീക്കം ചെയ്താൽ വെള്ളപ്പൊക്കം ഒരു പരിധി വരെ തടയാനാകും. 2018 ലെ പ്രളയത്തിൽ അടിഞ്ഞുകൂടിയ ചെളിയും വൻ മരങ്ങളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യണം. പുതിയ പാലങ്ങൾ പണിയുന്ന സമയത്ത് കായലിലൊക്കെ ബണ്ട് കെട്ടാറുണ്ട്. പക്ഷെ പാലം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു കഴിഞ്ഞ് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാലും ആ ബണ്ടുകളിൽ പലതും നീക്കം ചെയ്യാറില്ല. അതും വെള്ളത്തിന്റെ സ്വഭാവികമായ നീരൊഴുക്കിന് തടസ്സമാകും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:28, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ലെന്റിംഗ് ലൈബ്രറി മോഹൻ == എറണാകുളം പ്രസ് ക്ലബ് റോഡിൽ വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീർ ബുക്ക് സ്റ്റാളുമായി താമസിച്ചിരുന്ന കാലത്ത് ബഷീറിന് ഏറെ അടുപ്പമുണ്ടായിരുന്ന ഒരാളാണ് പച്ചാളത്തുകാരനായ മോഹൻ.. അദ്ദേഹം അന്ന് ബഷീറിന്റെ ബുക്ക് സ്റ്റാളിന്റെ അടുത്ത് പലചരക്ക് കട നടത്തിയിരുന്നു. പിന്നീട് ആ കട ലെന്റിംഗ് ലൈബ്രറിയായി. ഞാൻ 5 വർഷം മുൻബ് സിറ്റിലൈറ്റ് മാസികയിൽ ബേപ്പൂർ സുൽത്താനെ കുറിച്ച് ഒരു ലേഖനം തയ്യാറേക്കേണ്ട ആവശ്യത്തിലേക്കായി മോഹൻ ചേട്ടനെ ഇന്റർവ്യൂ ചെയ്യുക ഉണ്ടായി. മോഹനേട്ടനെ ബഷീർ ഒരു കൊച്ചനുജനെ പോലെ സ്നേഹിച്ചിരുന്നു. മലയാളത്തിന്റെ തകഴി ഉൾപെടെയുള്ള എല്ലാ എഴുത്തുകാരേയും അവിടെ വന്നു കണ്ടിട്ടുണ്ടത്രേ. കൂടാതെ സത്യൻ അടൂർഭാസി തുടങ്ങിയ സിനിമാക്കാരും വരാറുണ്ട്. ബഷീറിന് ഏറെ അടുപ്പമുണ്ടായിരുന്ന മറ്റൊരാൾ അന്ന് ഏറ്റവും ഇളമുറക്കാരനായ പ്രൊഫ M K സാനുമാഷായിരുന്നു. മോഹനേട്ടൻ വഴി എനിക്ക് കൊച്ചിയുടെ കഥാകാരൻ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന എം എം മേനോനെ പരിചയപെടാനും സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 16:00, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ആൾക്കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് പോസിറ്റീവ് എനർജി സ്വീകരിച്ച് ആയുസ്സ് കൂട്ടിയവർ. == സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി സാഹിത്യശ്രീ മാസികയിൽ എഴുതിയ ലേഖനം. ലേഖനത്തിൽ ഉമ്മൻചാണ്ടി വി എസ്സ് അച്ചുതാനന്ദൻ എം ടി വാസുദേവൻ നായർ പ്രൊഫ എം കെ സാനു തുടങ്ങിയവരുടെ സമൂഹമായുള്ള ഇടപെടലുകളാണ് പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 05:54, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഓർമ്മക്കുടന്ന == 1062 എഴുത്തുകാരുടെ രചനകളുമായെത്തിയ ഇന്ന് ഇൻലന്റ് മാസികയുടെ 40ാം വാർഷിക പതിപ്പ്. ഇതിൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി യുടെ രചന വായിക്കാൻ സാധിക്കും. ഇന്ന് മാസികയുട പത്രാധിപർ കവി മണബൂർ രാജൻബാബു ആണ്.. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 06:08, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == തേലതുരുത്തിൽ നിന്നൊരു യാത്ര. == മാഞ്ഞാലി ചിന്താ തീയറ്റേഴ്സ് വർഷം തോറും നടത്താനുള്ള ജനകീയ കവിയരങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തപ്പോൾ ആ അനുഭവങ്ങൾ എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ഒരു കഥയാക്കി എഴുതി. ആ കഥയാണ് തേല തുരുത്തിൽ.... [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 06:29, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പ്രേമസ്വരൂപലു. == ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായിബാബയെക്കുറിച്ച് എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി എഴുതിയ കവിത. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 06:32, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ഈ കവിത സംഗീതം നൽകി കവയത്രി mc അമ്മിണി ടീച്ചർ ആലപിച്ചി ട്ടുണ്ട്. പ്രേമസ്വരൂപലു എന്നത് തെലുങ്ക് വാക്കാണ്. തന്റെ ഭക്തരെ ഈ വാക്ക് ഉപയോഗിച്ചാണ് ശ്രീ സത്യസായിബാബ അഭിസംബോധന ചെയ്യാറ് പതിവ്. പ്രേമത്തിന്റെതൽ സ്വരൂപമായ ഭക്തരെ എന്ന് വാക്യാർത്ഥം. == സാഹിത്യവാരാവലോകനം@100 == സാഹിത്യവേദി കോട്ടയം ഓൺലൈൻ ഗ്രൂപ്പിൽ നടത്തിയ സാഹിത്യവാരാവലോകനം. ഞായറാഴ്ച തോറും ആ ഒരാഴ്ചക്കാലത്തെ കഥകളും കവിതകളും അവലോകനം ചെയ്യുന്ന പരിപാടി. കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ മേമ്മുറി ശ്രീനിവാസനാണ് അവലോകനം നടത്തിയതു്. മേമ്മുറി ശ്രീനിവാസന് അസൗകര്യം ഉണ്ടായ ഏതാനും ആഴ്ചകളിൽ ഈ അവലോകനം ഏഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി നിർവഹിച്ചു പോന്നു. മുരളീധരൻ ആനാപ്പുഴ പോലുള്ള കവി ഈ പരിപാടി രാവിലെകൃത്യ വായി കേട്ട് വിലയിരുത്താറുണ്ടായിരുന്നു. രാവിലെ 6 മണിക്ക് തന്നെ ഈ അവലോകനം ഫോണിൽ എത്തിക്കാൻ ശദ്ധിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. കട്ടൻ ചായക്കൊപ്പം അല്പം സാഹിത്യ ചെറുകടിയും എന്നൊക്കെയായിരുന്നു ഈ സാഹിത്യ വിമർശനത്തെ സാഹിത്യ ലോകം വിലയിരുത്തി പോന്നിരുന്നതു്. സാഹിത്യവേദി കോട്ടയം കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്ത് പ്രവർത്തിച്ചു പോരുന്നത് ഷിബു രാജ് പണിക്കരാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 07:22, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഗംഗ ബോട്ട് == വൈപ്പിൻ - വെല്ലിംഗ്ട്ടൺ ഐലന്റ് - എറണാകുളം റൂട്ടിൽ സർവീസ് നടത്തിയിരുന്ന മരത്തടിയാൽ നിർമ്മിതമായ ജലഗതാഗത വകുപ്പിന്റെ ബോട്ട്.രണ്ടോ മൂന്നോ നിറഞ്ഞു വരുന്ന യാത്രക്കാരെ കൊള്ളിക്കാൻ അത്ര വലുതായിരുന്നു ഗംഗയെന്ന ഫെറി ബോട്ട്. യാത്രക്കാർക്ക് വായിക്കാൻ പത്രമാസികകളും ബോട്ടിൽ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു. ബോട്ട് ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ ബോട്ടിന്റെ പങ്കയാൽ വെള്ളം കലങ്ങുമ്പോൾ പൊങ്ങി വരുന്ന മീനുകളെ പിടിക്കാർ കടൽ കാക്കകൾ ബോട്ടിനൊപ്പം തോരണം പോലെ പറക്കുന്നത് നല്ല കാഴ്ചയായിരുന്നു. ചിലപ്പോഴൊക്കെ ആ ചെറു മീൻ കൂട്ടങ്ങളെ പിടിക്കാനെത്തുന്ന 2 ഡോൽഫിനുകൾ കുത്തിമറിയുന്നത് കാണാമായിരുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:59, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ശ്രീ ഷിർദ്ദി സായി സച്ചരിതം == ഹേമദ് പാന്ത് മറാഠിയിൽ എഴുതിയ ഷിർദ്ദി സായിബാബയുടെ ജീവചരിത്രം. ഹേമദ് പാന്തിന്റെ മരണത്തിന് ശേഷമാണ് പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്. പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് B v ദേവ്. ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷ നാഗേഷ് വാസുദേവ് ഗുണാജി . മലയാള പരിഭാഷ പി സി രാമചന്ദ്ര മേനോൻ. ലോകത്ത് എബാടുമുള്ള വിവിധ രാജ്യക്കാരായ ഭക്തർ ഈ ഗ്രന്ഥം നിത്യ പാരായണം ചെയ്തുവരുന്നു.. ഇതു് 7 ദിവസം കൊണ്ട് ഭക്തിപൂർവ്വം വായിച്ച് പൂർത്തി കരിക്കുന്നവരുടെ ആഗ്രഹം സായിബാബ നടത്തി കൊടുക്കും എന്ന് വിശ്വാസം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 06:45, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ലിഖിത നാമജപം. == സായി ഭക്തർ തങ്ങളുടെ നിത്യ സാധനയുടെ ഭാഗമായി ചെയ്യുന്ന കർമ്മം. ഒരു നോട്ടു പുസ്തകത്തിൽ ഇഷ്ടദേവന്റെ നാമം ഒരു പേജെങ്കിലും ഒരു ദിവസം എഴുതുന്നു. ഒരു പ്രാവിശ്യം നാമം എഴുതുമ്പോൾ കൈകളും മനസ്സും ഹൃദയവും ചുണ്ടുകളും ഈശ്വരനോട് ഐക്യം പ്രാപിക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 06:54, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == രവിവാര ഹൈക്കു കുറിമാനങ്ങൾ == കേരള ബാങ്കിന്റെ ഗ്രൂപ്പുകളിൽ എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന 4 വരികളിൽ ഒതുങ്ങുന്ന സാമ്പത്തിക സാംസ്ക്കാരിക കുറിപ്പുകൾ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 03:08, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ശരണാഗതി == കുട്ടികൃഷ്ണമാരാരെക്കുറിച്ച് മലയാള വായനക്കാർക്ക് പ്രത്യേകം പരിചയപെടുത്തേണ്ട ആവശ്യം ഇല്ല. ഭാരതപര്യടനം വായിക്കാത്ത മലയാളി എഴുത്തുകാരും കാണില്ല. മഹാഭാരതത്തെ അധികരിച്ച് ആര് എന്തു് എഴുതാൻ ശ്രമിച്ചാലും അവരൊക്കെ ആദ്യം മറിച്ചു നോക്കാറ് ഭാരത പര്യടനം തന്നെ. ആ കുട്ടികൃഷ്ണമാരാരുടെ അദ്ധ്യത്മക കൃതിയാണ് ശരണാഗതി. ഒരു സത്യസായി ഭക്തൻ കൂടിയായ മാരാർ തന്റെ ആദ്ധ്യത്മിക അനുഭവങ്ങൾ ഹൃദയത്തിൽ തട്ടും വിധത്തിൽ കോറിയിട്ടിരിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥം.അദ്ധ്യായങ്ങൾ മനനം ആദ്ധ്യാത്മിക മാർഗ്ഗങ്ങൾ ശരണാഗതി എന്നിങ്ങനെ മൂനു ഭാഗങ്ങളായി പകുത്തിരിക്കുന്നു. കൃപാസപ്തകം ഭ്രൂണഹത്യ ഭഗവാൻ സർവ്വാന്തര്യമി നഗരസങ്കീർത്തനം എല്ലാംനമ്മൾ തന്നെ എന്നിങ്ങനെ 81 അദ്ധ്യയങ്ങൾ. 413 പേജുകൾ 1976 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒന്നാം പതിപ്പിന്റ വില 80 രൂപ. പ്രസിദ്ധീകരണം മാരാർ സാഹിത്യ പ്രകാശം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 14:02, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == തൊട്ടൊന്ന് തലോടി == നല്ലെഴുത്ത് സാഹിത്യ ഗ്രൂപ്പിൽ എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ചെയ്തിരുന്ന സാഹിത്യ അവലോകനത്തിന്റെ പേര് എഴുതി തെളിഞ്ഞവരുടേയും തുടക്കക്കാരുടേയും സാഹിത്യ രചനകൾ തൊട്ടൊന്നു തലോടും വിധത്തിൽ സൗമനസോടെ വിലയിരുത്തിയിരുന്ന പംക്തി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 14:12, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ജാതി വ്യവസ്ഥിയും കേരള ചരിത്രവും == പി കെ ബാലകൃഷ്ണൻ എഴുതിയ പൊടിപ്പും തൊങ്ങലും ചാർത്താത്ത കേരളത്തിന്റെ നേർ ചരിത്രം. കേരളത്തെപ്പറ്റി ആധികാരികമായി പഠിക്കുന്നവർ പേർത്തും പേർത്തും വായിച്ചിരിക്കേണ്ട പുസ്തകം. ഒരു പാട് വിമർശനങ്ങൾ അക്കാലത്ത് ഏറ്റുവാങ്ങിയ പുസ്തകം. അക്കാലത്തെ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതം നേരിന്റെ നെറിവോടെ ഈ ചരിത്ര പുസ്തകം കാണിച്ചു തരുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:52, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ജേഴ്സി മാറ്റ ചന്ത == 2026 ലോകകപ്പിനോട് അനുബന്ധിച്ച് സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി നവ മാധ്യമങ്ങളിൽ എഴുതിയ കഥ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:56, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) താരയും ലാമിനും ഫെയ്സ്ബുക്ക് കമന്റിൽ നിന്നൊരു കഥ അങ്ങിനെ വീണ്ടും ബ്രസീൽ ഫാനായി പോയ ബുദ്ധി ആന പിടിച്ചാലും വരില്ല മെസ്സി . ലാമിനും പൊന്നാപുരം കോട്ടയും തുടങ്ങിയ കഥകൾ കൂടി ഓൺലൈനിൽ എഴുതി. == ദൈനംദിന കാഴ്ചകൾ കഥകളാക്കുന്ന എഴുത്തുകാരൻ == പത്ര പ്രവർത്തകൻ വി ആർ നോയൽ രാജ് സാഹിത്യശ്രീ മാസികയിൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായിയെക്കുറിച്ച് എഴുതിയ ജീവചരിത്ര കുറിപ്പിന്റെ തലവാചകം. ഇദ്ദേഹം ഓൺലൈനിൽ വ്യക്തി മുദ്രകൾ 43 ൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിയെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായി പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 00:48, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == N P A == നോൺ പെർഫോമിങ്ങ് അസറ്റ്. ഈ വാക്ക് ബാങ്കിംഗ് ഫീൽഡിലാണ് പൊതുവായി ഉപയോഗിക്കാറ് പതിവ്. ബാങ്ക് ലോണിന്റെ കുടിശ്ശികയുടെ ഏറ്റക്കുറച്ചലിന്റെ ഗ്രേഡ് ആണ് ഇതുകൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:05, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == കാനപ്പിള്ളി സതി സുകുമാരൻ സ്മാരക പുരസ്ക്കാരം. == എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി അമ്മയുടെ സ്മരണാർത്ഥം നടത്തുന്ന കാവ്യസായാഹ്നത്തിൽ തെരെത്തെടുക്കപെടുന്ന ഏറ്റവും നല്ല കവിതക്ക് കൊടുക്കുന്ന പുരസ്ക്കാരം. ചെറായി അഴീക്കോടൻ വായനശാലയുമായി സഹകരിച്ചാണ് കാനപ്പിള്ളി സതി സുകുമാരൻ സ്മാരക കാവ്യസായാഹ്നം നടത്തി പോരുന്നത്. m c അമ്മിണി ടീച്ചർ എടവനക്കാട് ദേവദാസ് ചേന്ദമംഗലം പറവൂർ തുടങ്ങിയ കവികൾ ഈ പുരസ്ക്കാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:15, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ബലിതർപ്പണം == പിതൃബലി എന്നതാണ് ഇതു കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നതു്. ഭാരതീയ ഹിന്ദു വിശ്വാസികളുടെ പൗരാണികമായ കർമ്മ ചര്യ. ഭാരതീയർ ബലി കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നത് മരിച്ചു പോയ തങ്ങളുടെ ബന്ധുമിത്രാതികൾക്ക് മാത്രമല്ല സകല ജീവജാലങ്ങൾക്കും എന്തിനു പറയുന്നു വൃക്ഷലതാതികൾക്കും വരെ ഇത്തരമൊരു മനോഭാവ തുടർച്ച ഭാരതീയർക്ക് മാത്രമേ കാണൂ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 11:31, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == തൊഴുതൊന്ന് ഇരുന്ന്. == ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് തൊഴുതിറങ്ങി ഭക്തർ എവിടെയെങ്കിലും അല്പ നേരം വിശ്രമിക്കുനത് കണ്ടിട്ടുണ്ടാകും. അതിലൊരു വിശ്വാസ പ്രമാണം കൂടി ഉണ്ട്. നാം ക്ഷേത്രത്തിൽ പോകാൻ തീരുമാനമെടുക്കുമ്പോൾ തന്നെ നാം ആ ക്ഷേത്ര മൂർത്തിയുടെ സംരക്ഷണ വലയത്തിലാകുന്നു. ക്ഷേത്രദർശനം കഴിയുംവരെ ആ ഈശ്വര ചൈതന്യത്തിന്റെ അനുചരർ നമ്മെ അനുയാത്ര ചെയ്ത് കാത്തുരക്ഷിക്കും.നമ്മുടെ കണ്ണുകൾക്ക് ഗോചരമല്ലാത്ത ശക്തികളിൽ നിന്ന്. ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് തൊഴുത് ഇറങ്ങി എവിടെയെങ്കിലും ഇരിക്കുന്നതുകാണുമ്പോൾ തങ്ങളുടെ ഡ്യൂട്ടി കഴിഞ്ഞു എന്ന് കരുതി അടുത്ത ഭക്തരെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് കൂട്ടി കൊണ്ടുവരാനുള്ള തങ്ങളുടെ നിയോഗത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 11:44, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ആനവാതിൽ. == മട്ടാഞ്ചേരിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്ഥലം. മട്ടാഞ്ചേരിപാലസ് പണ്ട് ഡച്ച് പാലസായിരുന്നു. അവിടെവരുന്ന കൊബനാനകൾക്ക് സുഗമമായി കടന്നുപോകാൻ കൂറ്റൻ വാതിലുകൾ നിർമ്മിച്ചു. കലാപാടവത്തോടെ. പിന്നീടത് ചരിത്രത്തിന്റെ ഏടായി മാറി. കാലക്രമേണ സ്ഥലത്തിന്റെ പേരും ആയി. മേനക തീയറ്റർ ഉണ്ടായിരുന്ന ഇടം പിൽക്കാലത്ത് മേനക Jn ആയതു പോലെ. ജനത ആശുപത്രി ഉണ്ടായിരുന്ന വൈപ്പിൻ കരയിലെ സ്ഥലം പിൽക്കാലത്ത് ജനത ബസ് സ്റ്റോപ്പ് ആയതു പോലെ. ആനവാതിൽ കൊച്ചിയുടെ പൈതൃകമായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു പോരുന്നു. ധാരാളം വിദേശ വിനോദ സഞ്ചാരികൾ ആനവാതിൽ കാണാൻ എത്തി ചേരുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:05, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഓണാഘോഷം@ മറൈൻഡ്രവ്. == മറൈൻ ഡ്രവിലെ ഓണാഘോഷം എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ തന്നെ മറൈൻഡ്രവ് G c d a കോംപ്ലക്സിലെ പൂക്കള മത്സരം ഓർമ്മയിലേക്കെത്തും. നൂറോളം കടകളുള്ള അവിടെ ഓരോ കടകളും മത്സരാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരുക്കുന്ന പൂക്കളം കാണാൻ മറ്റു ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ളവർ വരെ എത്താറുണ്ട്. നീണ്ട വിശാലമായ ഇടനാഴികൾ കായൽ കാറ്റ് ആവോളം അകത്തേക്ക് കടക്കാൻ പാകത്തിനുള്ള കൂറ്റൻ രണ്ട് ഇടനാഴി വാതിലുകൾ. വടംവലി ഉറിയടി തുടങ്ങിയ കായിക മത്സരങ്ങളും ഓണക്കാലത്ത് ഇവിടെ നടത്തപെടുന്നു. പാട്ട് മിമിക്രി തുടങ്ങിയ കലകളിലും ഇവിടുത്തെ കടകളിലെ തൊഴിലാളികൾ പിന്നിലല്ല എന്നതു് പരിപാടികൾ കാണുമ്പോൾ ബോധ്യമാകും. കോയിനുകൾ കൊണ്ടും ക്യാമറകൾ കൊണ്ടും മൊബൈൽ ഫോണുകൾ കൊണ്ടു പോലും പൂക്കളം തീർക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഇവരുടെ ആഘോഷങ്ങൾക്ക് 20 വർഷത്തെ പാരമ്പര്യം അവകാശപെടാം. കൊച്ചിക്കായലിനോട് തൊട്ടുരുമി കിടക്കുന്ന ഈ ഷോപ്പിംഗ് ഇടത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത സൂപ്പർഹിറ്റുകളായ കുറെ മലയാള ചിത്രങ്ങളുടെ ലൊക്കേഷൻ ആയിട്ടുണ്ട് എന്നുള്ളതാണ്. അവയിൽ ചിലത് ഇൻ ഹരിഹർ നഗർ ഛോട്ടാ മുബൈ ഡാഡി കൂൾ പാസഞ്ചർ സുന്ദരപുരുഷൻ അന്നയും റസൂലും. ഡോ കാന്തിനായർ എന്ന ഹോമിയോ ഡോക്ടറുടെ ക്ലിനിക്കും 25 വർഷമായി ഇവിടെ പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു. സ്വിസ്സ് ടൈം ഹൗസ് എന്ന വാച്ച് കടയും അവരുടെ തന്നെ ഇലട്രോണിക് ഷോപ്പും ഈ ഷോപ്പിംഗ് കോബ്ലക്സിന്റെ പെരുമ കൂട്ടുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:40, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) കൊച്ചിയിൽ ആദ്യമായി എക്സ് ലേറ്റർ സ്ഥാപിച്ചത് ഇവിടെയാണ്. അത് കാണാനും അതിൽ കയറാനും ഒരുപാട് ആളുകൾ വരാറുണ്ടായിരുന്നു. == ജോസഫ് വൈറ്റിലയും ഫാ. ചെറിയാൻ കുനിയൻ തോടത്തും. == ജോസഫ് വൈറ്റില സമയം മാസികയുടെ പത്രാധിപർ ആയിരുന്ന സമയത്ത് അദ്ദേഹത്തോട് വളരെ അടുത്ത് ഇടപഴകാൻ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്റെ ഏതാനും കഥകൾ സമയത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട് . കഥകളുടെ പോരായ്മകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി തിരുത്തിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. എഴുതി തുടങ്ങുന്ന കാലത്ത് തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥ മാതൃഭൂമിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു. ഒരുപാട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ എഴുത്തനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെയ്ക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. ചെറിയാൻ കുനിയൻ തോടത്ത് അച്ചൻ കുടുംബ ദീപം മാസികയുടെ പത്രാധിപർ ആയിരുന്നു. എന്റെ വളരെയേറ കഥകൾ കുടുംബ ദീപം മാസികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. നല്ലൊരു കവിയാണ് അച്ചൻ. കുടുംബദീപം വർഷംതോറും ഇറക്കിയിരുന്ന വാർഷിക പതിപ്പ് മലയാളത്തിലെ മുൻ നിര ആനുകാലികങ്ങളുടെ വാർഷിക പതിപ്പുകളോട് ഒപ്പം നിൽക്കുന്നതായിരുന്നു. അതിലും മലയാളത്തിലെ മുൻ നിരഎഴുത്തുകാർക്കൊപ്പം എനിക്കും കുനിയൻ തോടത്ത് അച്ചൻ അവസരം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:08, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പശ്ചിമ കൊച്ചിയിലെ കൗതുകപേരുകൾ. == കടവുകൾ കമാലക്കടവ് നെല്ല് കടവ് ചെറളായി കടവ് മരക്കടവ്. ചില മുക്കുകൾ കപ്പലണ്ടി മുക്ക് അമ്മായി മുക്ക് പറവാനമുക്ക്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:36, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)കമാലകടവിന് മറ്റൊരു ചരിത്രം കൂടിയുണ്ട്. അവിടെ ആദ്യമായി ചീനവല ഇട്ടു കഴിഞ്ഞ് ആദ്യ കോരിനു തന്നെ ലക്ഷങ്ങളുടെ മീൻ ലഭിച്ചു. ഇന്നത്തേയും അന്നത്തേയും കബോളനി ലവാരം താരതമ്യം ചെയ്തു നോക്കുമ്പോഴാണ് അറിയുന്നത് അന്നത്തെ ലക്ഷങ്ങളുടെ ഇന്നത്തെ വാല്യൂ. == വഞ്ചി സ്ക്വയർ. == എറണാകുളം ഷൺമുഖം റോഡ് ബാനർജി റോഡുമായി സംഗമിക്കുന്നിടത്ത് സാക്ഷി പറയാനെന്നവണ്ണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കൊച്ചി കോർപറേഷന്റെ ഓപ്പൺ ഓഡിറ്റോറിയം. ചെറിയ സമ്മേളനങ്ങൾക്ക് യോജ്യം. ഇതിന്റെ പ്രത്യേകത ഒരു വലിയ ഓടി വഞ്ചിയുടെ ആകൃതിയിലാണ് ഇതു് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:42, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == സനാതന സാരഥി. == ശ്രീ സത്യസായി പബ്ലിക്കേഷൻ സൊസൈറ്റി ഇറക്കുന്ന ആദ്ധ്യത്മിക മാസിക. ഒരു പരസ്യം പോലുമില്ലാതെ ഇറക്കുന്ന മാസിക. സത്യസായിബാബയെ കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ ബാബയുടെ പ്രസംഗങ്ങൾ ഒക്കെ ഇതിൽ വായിക്കാം. സായിബാബയെപ്പറ്റി അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് പഠിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് അതിലേക്കുള്ള ആദ്യ ചവിട്ടുപടിയാണ് ഈ മാസിക. ഇംഗ്ലീഷ് ഉൾപെടെ ഭാരതത്തിലെ വിവിധ ഭാഷകളിൽ ഈ മാസിക പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നുണ്ട്. മലയാളത്തിൽ ഇറങ്ങുന്ന മാസികയുടെ പത്രാധിപർ N സോമശേഖരൻ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:30, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == വീഞ്ഞപ്പെട്ടി. == ചായപൊടിപ്പെട്ടി എന്നും ഇതിന് വിളിപേരുണ്ട്. വീഞ്ഞ മരത്തിന്റെ മരപാളികൾ കൊണ്ടാണ് ഇത് ഉണ്ടാക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട് ഭാരവും തീരെ കുറവ്. ഉപയോഗം കഴിഞ്ഞാൽ മണ്ണോട് ചേരും. പ്രകൃതി സൗഹൃദപ്പെട്ടി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:30, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == സഹ്യാദ്രി ക്രെയിൻ. == ഗോശ്രീ പാലം പണി നടക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ ഭാഗമായി എത്തിയ കൂറ്റൻ ക്രെയിൻ. മുബൈയിൽ നിന്നു പ്രത്യേക സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങളോടെ കടൽമാർഗ്ഗമാണ് ഇതു് കൊണ്ടുവന്നത് കാലാവസ്ഥയും മറ്റും നോക്കി കാറ്റും മഴക്കോളും കുറഞ്ഞ സമയം നോക്കിയായിരുന്നു അതിന്റെ യാത്ര.. അത് കൊച്ചിയോട് അടുത്തപ്പോൾ വളരെ ആഘോഷ പൂർവമാണ് വൈപ്പിൻ നിവാസികൾ സ്വീകരിച്ചത്. അന്നത് കെട്ടിയിരുന്ന പത്തോളം കോൺക്രീറ്റ് കുറ്റികൾ ആ ഓർമ്മ ഉണർത്തും വിധത്തിൽ മറൈൻഡ്രവിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്ത് കായലിനോട് ചേർന്ന് ഇപ്പോഴും കാണാം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:44, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പ്രിയദർശിനി സ്ത്രീ സൗജന്യയാത്ര. == വി ഡി സതീശൻ സർക്കാരിന്റെ ജന പ്രിയ സംരഭം. KSRTC യുടെ ഓർഡിനറി ബസ്സുകളിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് സൗജന്യമായി യാത്ര. സ്ത്രീകളുടെ സാമ്പത്തിക ക്രയവിക്രയശേഷി കൂട്ടാൻ ഇതു് ഇടയാക്കിക്കഴിഞ്ഞു. ഇതിന്റെ എഫക്ട് പച്ചക്കറിമാർക്കറ്റിലും പ്രൊവിഷൻ ഷോപ്പുകളിലും ബേക്കറിയിലും മൊബൈൽ ഷോപ്പുകളിലും തട്ടുകടകളിൽ വരെ വന്നു കഴിഞ്ഞു.. ദൂരവ്യാപകമായ ഫലങ്ങൾ സമൂഹത്തിൽ ഉണ്ടാക്കാൻ ഈ പദ്ധതിക്ക് കഴിയും. മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ പേരിലാണ് ഇത് നടപ്പാക്കിയത് എന്നതു തന്നെ ഇതിന്റെ പ്രാധാന്യം വെളിവാക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 14:07, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ആന തലപ്പൊക്ക മത്സരം. == ചെറായി പൂരത്തോടനുബന്‌ധിച്ച് നടക്കാറുള്ള തിടമ്പ് മത്സരം. അഥവാ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള ആനയെ കണ്ടെത്തുന്ന മത്സരം. ചെറായി ഗൗരീശ്വര അബലത്തിലെ ഉത്സവവും അതിനോട് ബന്ധപ്പെട്ട കലാ പരിപാടികളും നടത്തുന്നതു തെക്ക് വടക്ക് ചേരുവാരങ്ങളാണ്. ഉത്സവ ദിവസം രാവിലെ 8 മണിക്ക് ഓരോ ചേരുവാരക്കാരും ഓരോ ആനകളെ ഗജമണ്ഡപത്തിൽ എത്തിക്കുന്നു. ബല്ല് മുഴങ്ങിക്കഴിഞ്ഞ് കൂടുതൽ സമയം തല ഉയർത്തി പിടിച്ച് നിൽക്കുന്ന ആന വിജയിക്കും. ശ്രീമുരുകന്റെ തിടബ് ഏറ്റാനുള്ള ഭാഗ്യം ലഭിക്കുന്നു. രണ്ടാം സ്ഥാനക്കാരന് ശിവഭഗവാന്റെ തിടബ് ലഭിക്കും. ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ ഈ മത്സരം കാണാൻ ഇവിടെ എത്താറുണ്ട്. അതിൽ അയൽ ജില്ലക്കാരും വിദേശികളും പെടും . ഉത്സവദിവസങ്ങളിൽ ഒരു ദിവസം സാംസ്ക്കാരിക സമ്മേളനത്തിനുള്ളതാണ്. സുകുമാർ അഴീക്കോടിനെ പോലുള്ള പ്രാസംഗികർ ഇത്തരം സമ്മേളനങ്ങളിൽ എത്തിയിട്ടുണ്ട്. ചെറായി വിജ്ഞാന വർദ്ധിനി സഭയുടെ വകയാണ് ചെറായി ഗൗരീശ്വര ക്ഷേത്രം. ശിവകുടുബാഗങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് വാണരളുന്ന ക്ഷേത്രം. നവഗ്രഹങ്ങളും അയ്യപ്പനും ഇവിടെ ഉണ്ട്. ശ്രീ നാരായണ ഗുരുദേവൻ പ്രതിഷ്ട നിർവഹിച്ച ക്ഷേത്രമാണ്. ഗുരുദേവൻ ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തിയിരുന്നപ്പോൾ വിശ്രമിച്ചിരുന്ന ചാരു കസേരയും കട്ടിലും ഇവിടെ സംരക്ഷിച്ച് സൂക്ഷിച്ചു വരുന്നു. 29 ആനകൾ വരെ ഉത്സവത്തിന് അണിനിരന്നിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:01, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == വലിയ കൃഷ്ണൻകുട്ടിയും ചെറിയ നാരായണൻകുട്ടിയും. == ചെറായി പൂരത്തിന്റെ ആന തലപ്പൊക്ക മത്സരത്തോട് ബന്ധപ്പെട്ട് രണ്ട് ആന കളെ കേന്ദ്ര കഥാപാത്രങ്ങളാക്കി സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി എഴുതിയ കഥ. ഈ കഥ ആകാശവാണി കൊച്ചി നിലയം സാഹിത്യ സുരഭിയിൽ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:15, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == സായി ഭജന. == മറ്റു ഭജനകളിൽ നിന്ന് ഏറെ വ്യത്യാസമുള്ളതാണ് സായി ഭജനകൾ. ഭജന കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്യാൻ സത്യസായി സമിതികളിൽ ഭജൻ കോർഡിനേറ്റർ എന്ന ഓഫീസ് ബെയറർ ഉണ്ട്.അദ്ദേഹമാണ് ഓരോരുത്തരും പാടേണ്ട ഭജന സെലക്ട് ചെയ്ത് നിയന്ത്രിച്ചു പോരുന്നത്. നാലോ അഞ്ചോ വരികളെ പാടുള്ളൂ. ഭജന എല്ലാവർക്കും ഏറ്റു പാടാൻ തക്കവിധത്തിൽ സിംപിൾ ആയിരിക്കണം. ആദ്യം വരികൾ ലോ പിച്ചിലും പിന്നീട്ഹൈ പിച്ചിലും പാടാം. നേരത്തെ ലിസ്റ്റ്‌ ഇട്ടു തന്നെയാണ് സമിതികളിൽ ഭക്തർക്ക് പാടാൻ അവസരം നൽകുന്നത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 16:52, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പ്രശാന്തി സേവ. == പർത്തി സേവയെന്നും പറയാറുണ്ട്. ഭാരതത്തിലെ സത്യസായി സമിതിയിലെ പ്രവർത്തകർക്ക് വർഷത്തിൽ 2 പ്രാവിശ്യം ഒരാഴ്ച വീതം പുട്ടപർത്തിയിലെ ആശ്രമത്തിൽ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് പോകാൻ അവസരം ഉണ്ട്. ഇതിനെ സായിഭക്തർ പറയുന്നത് ആദ്ധ്യത്മിക പോസിറ്റീവ് ചാർജ് ചെയ്യാൻ പ്രശാന്തിനിലയത്തിലേക്ക് പോകുന്നു എന്നാണ്. ഭൂമിയിലെ സ്വർഗം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന പ്രശാന്തിനിലയത്തിലെ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരും വേണ്ടെന്ന് വെയ്ക്കാറില്ല. ഇതിന് ചില തയ്യാറെടുപ്പുകൾ ആവശ്യമുണ്ട്. അവിടെ എങിനെ പെരുമാറണം തനിക്ക് കിട്ടുന്ന ഡ്യൂട്ടി എങിനെ ചെയ്യണം. ഇതിനൊക്കെ വേണ്ടി ജില്ലകൾ തോറും ബ്രീഫിംഗ് ക്യാബുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ആ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് കൊണ്ടു ചെന്നാലേ സേവാ പ്രവർത്തനം ചെയ്യാൻ അനുമതി ലഭിക്കൂ. എല്ലാറ്റിനുപരി ഒരോ സമിതി കൺവീനറുടെ അറിവോടെ വേണം പ്രവർത്തകർ പോകേണ്ടത്. ഡ്യൂട്ടി ചെയ്യുമ്പോൾ സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ചിരിക്കണം. സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ച സേവാദൾ പറയുന്നത് അനുസരിക്കാൻഅവിടെ എത്തുന്ന മറ്റു ഭക്തർ ബാദ്ധ്യസ്തരാണ്. സ്ക്കാർഫ് വളരെ പവിത്രതയോടെയാണ് ധരിക്കുന്ന ആൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്. സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ചു കൊണ്ട് ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ പാടില്ല. ഡൂട്ടി കഴിഞ്ഞാൽ ഊരി കൈയിൽ പിടിക്കണം. അവിടെ താമസിക്കുന്ന ഒരാഴ്ച നമ്മുടെ ദിനചര്യയുടെ താളം മാറും. ചായക്ക് ക്യൂ നിൽക്കണം ഭക്ഷണത്തിനും ഡ്യൂട്ടി ഷിഫ്റ്റ് മാറി മാറി വരും അതൊക്കെ സഫർ ചെയ്യേണ്ടിവരും. ഒരിക്കൽ പ്രശാന്തിസേവ സർവീസിന് പോയിട്ടുള്ളവർ അടുത്ത അവസരത്തിനായി കാത്തു കാത്തിരിക്കും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 17:19, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == രാമകഥാരസവാഹിനി. == സായിഭക്തർ കർക്കിടക മാസത്തിൽ ആദ്ധ്യത്മരാമായണത്തോട് ഒപ്പം വായിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥം. ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായിബാബ ഏഴരക്കൊല്ലത്തോളം സനാതന സാരഥി മാസികയുടെ തെലുങ്ക് പതിപ്പിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതി. ഈ ഗ്രന്ഥത്തെ വായനക്കാർക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തി കൊണ്ട് പ്രൊഫ N കസ്തുരിസ്വാമി ഇതാക്കെ സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. പി കേളക്കുറുപ്പാണ് ഈ ഗ്രന്ഥം മലയാളത്തിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.. 704 പേജുകൾ രാമൻ - രാജകുമാരനും തത്വവും രാമന് നിഴലായി സീതയും ഭാരതഗമനം മിത്രലാഭം സ്വധാമത്തിലേക്ക് തുടങ്ങി 32 അദ്ധ്യായങ്ങൾ. സത്യത്തോട് ചരിത്രത്തോട് ചേർന്ന് നിൽക്കുന്ന ഒന്നാണ് രാമകഥാരസവാഹിനി. ഒരവതാരം ആടിയ ലീലകകളെ കുറിച്ച് മറ്റൊരു അവതാരം എഴുതിയ പുസ്തകം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 08:43, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == തപോവനം. == ശ്രീ സത്യസായി സച്ചരിതത്തിന്റെ പേരാണ്. എഴുതിയതു് ശാന്തി ശ്രീ ജന്ധ്യാല വേങ്കടേശ്വര ശാസ്ത്രി. മലയാള വിവർത്തനം സായിദാസ്. 288 പേജുകൾ. ദിവ്യതയിലേക്ക് ദിവ്യാത്ഭുതങ്ങൾ ഷിർദ്ദിസായി_പർത്തിസായി ആതുരസേവാമന്ദിരം ദു:ഖിതർക്ക് പ്രിയനായി - ആവശ്യക്കാർക്ക് അരികിലായി തുടങ്ങി 18 അദ്ധ്യായങ്ങൾ ഈ ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 09:13, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == സായി പ്രോട്ടീൻ. == പരമ്പരാഗത രീതിയിൽ മില്ലറ്റ് ധാന്യങ്ങൾ കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രതിരോധ പൊടി. ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതികളിലെ വനിതാ വിഭാഗം ആണ് തങ്ങളുടെ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ഇത് ഉണ്ടാക്കി വിതരണം ചെയ്തു പോരുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:02, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായി ഭജനാവലി. == സായി ഭക്തരുടെ കൈ പുസ്തകം. 234 പേജുകൾ സായി സുപ്രഭാതം ഗായത്രി മന്ത്രം സായി ഗായത്രി ലിംഗാഷ്ടകം ശാന്തി മന്ത്രം അഷ്ടോത്തരം സത്യസായി സഹസ്രനാമാവലി ആരതി സ്തോത്രം ഗണേശ ഭജനകൾ ഗുരു ഭജനകൾ ദേവി ഭജനകൾ ശിവഭജനകൾ ശ്രീരാമ ഭജനകൾ ശ്രീകൃഷ്ണ ഭജനകൾ സർവ്വ മത ഭജനകൾ പൊതുഭജനകൾ അയ്യപ്പഭജന മുരുകഭജനകൾ തുടങ്ങി ഒരു സായി ഭക്തർ അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട എല്ലാ ഭജനകളും ഈ പുസ്തകത്തിൽ ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:17, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ദീപസ്തംഭം മഹാശ്ചര്യം. == ആകാശവാണി കൊച്ചി നിലയത്തിന്റെ ഹൈക്കു സ്ക്രിപ്റ്റ് അവതരണം. ചെറിയ സംഭാഷണങ്ങളിലൂടെ സരസമായി ചില ചാട്ടുളികൾ സമൂഹത്തിലേക്ക് നമ്മിലേക്ക് അയയ്ക്കുന്ന പരിപാടി. മൂനേ മൂന് കഥാപാത്രങ്ങൾ മാത്രം. അതിലൊന്ന് ചായക്കടയാണന്നു മാത്രം. രാഖിശ്യം ആണ് ചായക്കട നടത്തുന്നത്. ചായക്കടക്കാരിയുടെ ഭർത്താവ് കഥാപാത്രത്തെയാണ് അരുൺ ബാലകൃഷ്ണൻ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ രചന നിർവഹിച്ചിരിക്കുന്നത് അരുൺ ബാലകൃഷ്ണൻ തന്നെയാണ്. ഇതിന്റെ രചനയും അവതരണവും കാണുമ്പോൾ നടൻ ശ്രീനിവാസനെ ഓർമ്മവരുന്നു നല്ല തിരക്കഥകൾ എഴുതാറുള്ള ശ്രീനിവാസൻ അതിൽ നിന്ന് സ്വയം ഏറ്റെടുക്കുന്ന റോൾ മണ്ടത്തരം ആവോളം കാണിക്കുന്ന കഥാപാത്രത്തെ ആയിരിക്കും. സ്വയം ചെറുതായി മറ്റുള്ളവരെ വലുതാക്കി കാണിക്കാനുള്ള വിശാല മനസ്ക്കത. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 02:30, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == തൽസമയം റിപ്പോർട്ടർ. == മാതൃഭൂമി ന്യൂസ് ചനലിന്റെ ജനപ്രിയ പരിപാടി. ആകാശവാണിയുടെ കൗതുക വാർത്തകളോട് താരതമ്യം ചെയ്യാവുന്ന കാഴ്ചാനുഭവ വാർത്താശകലം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 02:36, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഓടശ്ശേരി കുടുംബ ട്രസ്റ്റ്. == ഓടശ്ശേരി കുടുബട്രസ്റ്റ് രൂപീകരണ യോഗം സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ആണ് ചെട്ടിക്കാട് വെച്ച് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്. മാല്യങ്കര കൊടുങ്ങലൂർ അഞ്ചക്കുളം ചെറായി ചെട്ടിക്കാട് എന്നിവിടങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്ന ഓടശ്ശേരി കുടുംബങ്ങളിൽ പെട്ടവർ ചെട്ടിക്കാട് വെച്ചാണ് ട്രസ്റ്റിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 08:34, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == മട്ടാഞ്ചേരി. == മട്ടാഞ്ചേരി എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ മനസ്സിലേക്ക് എത്തുന്നത് പഴമയുട പ്രൗ ഡി വിളിച്ചോതുന്ന മട്ടാഞ്ചേരി മാർക്കറ്റാണ്. സുഗന്ധ വ്യഞ്ജനകളുടെ പറുദീസ. യൂറോപ്യൻമാരും അറബികളും കച്ചവടത്തിനെത്തിയ മാർക്കറ്റ്. കൊച്ചിയുടെ മണം സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മണം കൂടിയാണന്ന് മട്ടാഞ്ചേരി മാർക്കറ്റ് ഇന്നും ബോദ്ധ്യമാക്കിതന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഒരിക്കൽ മട്ടാഞ്ചേരി എന്ന പേരുള്ള മണ്ണുമാന്തിക്കപ്പൽ കൊച്ചിക്കായലിൽ വെച്ച് മുങ്ങി. ഒരു പാട് വർഷങ്ങളുടെ പ്രയത്നങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് ആ മണ്ണുമാന്തിക്കപ്പൽ കായലിൽ നിന്ന് പൊക്കി എടുക്കാൻ തന്നെ സാധിച്ചത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 09:17, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഗ്രാമം നഗരമാകുന്ന അടയാളങ്ങൾ. == ഗ്രാമത്തിന്റെ നഗരത്തിലേക്കുള്ള വളർച്ച സ്വാഭാവികമാണെങ്കിൽ കൂടി അത് പെട്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നത് വൻകിട ബിസിനസ്കാരാണ് എന്നതാന്ന് വാസ്തവം. വൈപ്പിൻകര ഒരിക്കൽ ചെറായി പാലം വഴി മുസരീസ് നഗരവും ആയി ബന്ധം വെച്ചു. ഗോശ്രീപാലം വഴി പൈതൃക പുരാതന നഗരമായ കൊച്ചിയുമായി കൂട്ടു ചേർന്നു. അഴീക്കോട് പാലം വഴി അയൽജില്ലയുമായി കൈകോർക്കാൻ പോകുന്നു. അപ്പൊപിന്നെ നന്തിലത്ത് ജി മാർട്ട് എങ്ങിനെ ചെറായിൽ ഷോപ്പ് തുറക്കാതിരിക്കും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:05, 17 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == എന്റെ ഗ്രാമം 2026. == ചെറായി വൈപ്പിൻ കരയുടെ വടക്കെ അറ്റത്തുള്ള പള്ളിപ്പുറം ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിലെ ഒരു ഗ്രാമം. ചെറായി എന്ന പേര് വന്നതിന് ഒരു കാരണം പറയപെടുന്നത് ചേറായി എന്ന തറവാട്ടുകാർ ഈ നാട്ടിൽ താമസിച്ചിരുന്നു.ആ പേര് കാലക്രമേണ പറഞ്ഞ് പറഞ്ഞ് ഇങ്ങനെ ആയതാണ്. ചെറായിയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഭാഗം ദേവസ്വം നട ജംങ്ഷൻ ആണ്. എറണാകുളത്തു നിന്ന് വരുന്ന വാഹനങ്ങൾ പറവൂർ ഭാഗത്തേക്ക് തിരിഞ്ഞു പോകുന്നത് ഇവിടെ നിന്നാണ് അതുപോലെ തന്നെ വാഹനങ്ങൾ ഈ ജംങ്ഷനിൽ കൂടി മുനബം കൊടുങ്ങലൂർ ഭാഗത്തേക്കും വാഹനങ്ങൾ കടന്നുപോകുന്നു. ച[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:41, 19 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ചെറായി ഗൗരീശ്വര ക്ഷേത്രം ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ശ്രീ നാരായണ ഗുരുദേവനാണ് പ്രതിഷ്ടകർമ്മം നിർവഹിച്ചത്. ജില്ലയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആനകളെ അണിനിരത്തുന്ന ഉത്സവംഇവിടുത്തെ പ്രത്യേകത തന്നെ. ഇവിടെയാണ് പ്രശസ്തമായ ചെറായി ബീച്ച്.മയ്യാറ്റിൽ സത്യൻ അമച്വർ പരീഷണ നാടകങ്ങളുടെ വൈപ്പിൻകരയുടെ വക്താവായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം. നാടകനടൻ രചയിതാവ് സംവിധായകൻ സംഘാടകർ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ മികവ് പുലർത്തിയിരുന്നു.പഞ്ചായത്ത് സെക്രട്ടറിയായി റിട്ടയർ ചെയ്തു. ദീർഘകാലം പള്ളിപ്പുറം സഹകരണ ബാങ്കിന്റെ പ്രസിഡന്റ് ആയിരുന്നു അന്ന് ബാങ്കിന്റെ പ്രവർത്തന പരിധിയിൽ താമസിക്കുന്ന കലാകാരൻമാരെ സംഘടിപ്പിച്ച് സമന്വയ സാംസ്ക്കാരിക വേദി രൂപീകരിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചു cpm പ്രവർത്തകൻ കൂടിയായ ഇദ്ദേഹം പുരോഗമന കലാ സാഹിത്യസംഘം ഏരിയ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.സഹകരണ രംഗത്തെ കുറിച്ച് ആധികാരികമായ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. TPസോമസുന്ദരൻ പഴയകാല പത്രപ്രവർത്തകൻ. വൈപ്പിൻ കരയിലെ ചെറായി സ്വദേശി. ഓടക്കുഴൽ എന്ന ദ്വൈമാസികയിൽ ആരംഭിച്ച് പിനീടത് പത്രമായി. അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലത്ത് സെൻസർഷിപ്പിന്റെഭാഗമായി പത്രം അടച്ചുപൂട്ടേണ്ടി വന്നു.പിന്നീട് ഏറെ വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം ആ പത്രം മറ്റൊരു പേരിൽ പുറത്തിറങ്ങി. സായാഹ്ന വാർത്തകൾ പുതിയ രൂപവും ഭാവവും വിശ്വസനീയതയും നൽകി ജനമനസ്സിൽ ചേക്കേറിയ സായാഹ്നകൈരളി പത്രം. സായാഹ്നകൈരളിയുടെ ആഴ്ചതോറുമുള്ള സാഹിത്യ പതിപ്പ് പ്രദേശത്തുള്ള വളർന്നു വരുന്ന ഒട്ടനവധി എഴുത്തുകാർക്ക് തുണയായിരുന്നു. എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായിയുടെ ഒട്ടനവധി രചനകൾ സായാഹ്ന കൈരളി മാഗസിനുകളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.പുരുഷൻ ചെറായി അമച്വർ നാടക കലാകാരൻ രചനയും അഭിനയവും സംവിധാനവും ഒക്കെയായി സാംസ്കാരിക വേദികളിൽ സ്ഥിര സാനിദ്ധ്യം ആയിരുന്നു. ക്ലാസ്സിക് പ്രിന്റേഴ്സ് എന്ന സ്ഥാപനം തുടങ്ങി. ഇപ്പോൾ മകൻ നടത്തി കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. == എന്റെ ഗ്രാമം 2026. == എടവനക്കാട്. വൈപ്പിൻകരയിലെ മധ്യഭാഗത്തുള്ളപഞ്ചായത്ത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 07:15, 20 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സാഹിത്യ സാംസ്ക്കാരിക സിനിമാ മേഖലയിലെ ഒത്തിരിയേറെ പ്രതിഭകൾക്ക് ജന്മം നൽകിയ നാട്. ഒരുപാട് വർഷങ്ങളുടെ പഴക്കമുള്ള അണിയിൽ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം ST അബ്രോസ്ചർച്ച് തുടങ്ങിയ ദേവാലയങ്ങൾ ഇവിടെ ഉണ്ട്. അണിയിൽ മാർക്കറ്റ് ഗ്രൗണ്ട്. 30 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് വരെ വൈപ്പിൻ കരയിലെ പൊതുപരിപാടികളായ ഓണക്കളി മത്സരം സൈക്കിൾ സർക്കസ് മാജിക് ഷോ കവിയരങ്ങ് ആർട്ട്സിനിമാ പ്രദർശനം തെരുവുനാടകം രാഷ്ട്രീയ വിശദീകരണ യോഗങ്ങൾ ഒക്കെ നടന്നിരുന്ന സ്ഥലം. കോസ്മോപോളിസ്റ്റിക്കൽ ട്യൂഷൻ സെന്റർ. ഇന്ന് ട്യൂഷൻ വരെ ബിസിനസ് ആയി മാറിക്കഴിഞ്ഞ കാലത്ത് ട്യൂഷൻ സൗജന്യമായി എടുത്തിരുന്ന ഒരു സ്ഥാപനം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ വിശ്വസിക്കാൻ പ്രയാസം കാണും. എടവനക്കാട് വാച്ചാക്കൽ കിഴക്ക് ഭാഗത്ത് അങ്ങിനെ ഒരു ട്യൂഷൻ സെന്റർ ഉണ്ടായിരുന്നു. പഠിക്കാൻ മോശമായ കുട്ടികളോട് സ്ക്കൂൾ അദ്ധ്യാപകർ തന്നെ ഈ ട്യൂഷൻ സെന്റർ സജസ്റ്റ്‌ ചെയ്യാറുണ്ടായിരുന്നു.പ്രത്യേകിച്ച് സാമ്പത്തികമായി താഴ്ന്ന നിലയിൽ ഉള്ള കുട്ടികളോട്. എടവനക്കാട് KPMHSൽ ആറാം ക്ലാസിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ആ ട്യൂഷൻ സെന്ററിൽ ട്യൂഷന് പോകാറുള്ള ഓർമ്മകൾ പറയാറുണ്ട്. സ അണിയിൽ സിസിലിയൻ പ്ലെയിറ്റ് വർക്ക് ഇവിടെ പ്രധാനമായും നിർമ്മിച്ചിരുന്ന് ചെമ്മീൻകെട്ടുകളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വലിയ ചില്ലുപെട്ടി വിളക്കുകളാണ്. ഇത് ഉണ്ടാക്കുന്ന സ്പെഷലിസ്റ്റ് തന്നെയായിരുന്നു. തീരെ പൊക്കം കുറഞ്ഞ ജോർജ് ചേട്ടൻ. മൂന്ന് MK. മൂന്നുപേരും എടവനക്കാട്കാരായ ജന മനസ്സിൽ ഇടം തേടിയ രാഷ്ട്രീയക്കാർ. എം കെ കൃഷ്ണൻ. മുൻ മന്ത്രി. കർഷക തൊഴിലാളി നേതാവ്. നല്ല പ്രാസംഗികൻ സംഘാടകൻ. എം കെ പുരുഷോത്തമൻ ഞാറക്കൽ MLA ആയിരുന്നു MLA സ്ഥാനത്തിരിക്കുമ്പോഴും സാധാരണക്കാരിൽ ഒരാളായി പൊതു ഇടങളിൽ ജീവിച്ച വ്യത്യസ്ഥനായ MLA. എം കെ ശിവരാജൻ എടവനക്കാട് മുൻ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ്. കർഷക തൊഴിലാളി നേതാവ്.മുൻ മന്ത്രി എം കെ കൃഷ്ണന്റെ സഹോദരൻ. ആഷതീയറ്റർ എന്ന ഓലക്കൊട്ടക സിനിമ തീയറ്റർ എടവനക്കാട് ഗ്രാമത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.c ക്ലാസ് തീയറ്റർ എന്ന ഗണത്തിൽ പെടുത്താവുന്ന തീയറ്റർ. തറടിക്കറ്റ് ബഞ്ച് ചാരുബഞ്ച് കസേര കുഷ്യനിട്ട കസേര എന്നീ തരം തിരിവോടെയായിരുന്നു ടിക്കറ്റുകൾ. ഇടവേള സമയത്ത് കപ്പലണ്ടിയും പാട്ടു പുസ്തകവും വിൽപ്പന നടത്താൻ ആളെത്തുമായിരുന്നു. പുതിയ പടത്തിന്റെ നോട്ടീസ് വിതരണം ചെണ്ടമേളത്തിന്റെ അകബടിയോടെ ആയിരുന്നു. സാഹിത്യകാരൻ കൂടിയായ റിട്ട.സുബേദാർമേജർ കെ എസ് സലി. എടവനക്കാട് ഗ്രാമവാസിയാണ്. മമ്മൂട്ടിക്ക് ആപേര് നൽകിയത് ശശിധരനാണ്. മഹാരാജാസ് കോളേജിൽ പഠിക്കുന്ന സമയത്തു്. ശശിധരൻ എടവനക്കാട് സ്വദേശിയാണ്. == മലയാളി മങ്ക. == മലയാളതനിമ വിളിച്ചോതുന്ന കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ ട്രെഡീഷണൽ ഡ്രെസ്സാണ് സെറ്റും സാരിയും ഇത് സാധാരണ മലയാളികളായ സ്ത്രീകൾ ധരിച്ചു കാണുന്നത് ചിങ്ങമാസത്തിലും കേരളപിറവി ദിനത്തിലുമാണ്. കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ മാന്യമായ വസ്ത്രം സാരി തന്നെയാണ്. നമ്മുടെ പുകൾപെറ്റ കവികളെല്ലാം മലയാള തനിമയുള്ള മലയാളി മങ്കയെ കുറിച്ച് ഏറെ പാടി വെച്ചിട്ടുണ്ട്. കേരള സാരി ഉടുത്ത് മുടിയിൽ മുല്ലപൂ ചൂടി കാച്ചെണ്ണയുടെ സുഗന്ധം പരിലസിപ്പിക്കുന്ന മലയാള മങ്ക സൗന്ദര്യത്തിന്റെ പര്യായം തന്നെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 01:00, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) വിശേഷാവസരങ്ങളിൽ മുണ്ടും നേരിയതും സ്ത്രീകൾ ധരിക്കാറുണ്ട്. പുരുഷൻമാർ മുണ്ടും ഷർട്ടും. == ശനിദശ. == കൊച്ചി ആകാശവാണിയുടെ റേഡിയോ കാർട്ടൂൺ പരമ്പര. ശനിയാഴ്ചതോറും രാവിലെ 7.20 ന് ഈ ജനപ്രിയ പരിപാടി കേൾക്കാം. ശബ്ദ കഥാപാത്രങ്ങൾ പ്രീതി ജോസഫ് ശശിധരൻ മാർട്ടിൻ കുര്യാക്കോസ് ഹാസ്യത്തിലൂടെ ജനകീയ സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന രസകരമായ സ്ക്രിപ്റ്റ് ഇതിന് പിൻബലം നൽകുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 02:04, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == കരുത്തല വർത്തമാനങ്ങൾ. == ഏകദേശം 60 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപുവരെ ഗ്രാമങ്ങളിലൊക്കെ പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ വർത്തമാനങ്ങൾ നടന്നു വരുന്നതൊക്കെ ചായക്കടകളിലും ബാർബർ ഷോപ്പുകടകളിലുംഒക്കെയായിരുന്നു. അത്തരം പാരമ്പര്യങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ചെറായി ഗ്രാമത്തിലും നടന്നു വരുന്നുണ്ട്. രാവിലെ നടക്കാൻ ഇറങ്ങുന്നവരുടെ ഇടതാവളമാണ് കരുത്തലയിലുള്ള RK ടീ ഷോപ്പ്. അവരുടെയൊക്കെ കാലി ചായയുടെ അകബടിയോടുള്ള വർത്തമാനങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ സാമൂഹിക വിഷയങ്ങൾ ടച്ച് ചെയ്യാറുണ്ട്. വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ ജീവിത സായം സന്‌ധ്യയിൽ എത്തി നിൽക്കുന്ന പ്രായക്കാർ ചിലർ പതിവായി ഒത്തുകൂടുന്ന ഇടം കരുത്തലയിലെ അന്നപൂർണേശ്വരി ഹോട്ടൽ. അവിടെ കൂടുതലായി നടന്നു വരുന്നത് സമകാലിക രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളും പ്രതിവാദങ്ങളുംഒക്കെയാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 05:19, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ആരും തിരിഞ്ഞു നോക്കാതെ കൊച്ചിയുടെ തീരങ്ങൾ. == ബീച്ചുകളിൽ സാധാരണ കൂടുതലായി എത്താറുള്ളത് മറുനാട്ടുകാരാണ്. അതിൽ കേരളത്തിന് പുറത്തുള്ളവരും വിദേശികളും കാണും. പക്ഷെ അവർക്കൊക്കെ ആ ബീച്ചിലെ കടലിന്റെ സ്വഭാവം തിരകളുടെ പ്രത്യേകത ആഴം കാറ്റിന്റെദിശ സ്വഭാവം ഒക്കെ അറിഞ്ഞു എന്ന് വരില്ല. ഇതൊന്നും അറിയാതെ കടലിലേക്ക് ഇറങ്ങുമ്പോൾ അപകടത്തിൽ പെടാനുള്ള സാധ്യതയും ഉണ്ട്. ഇത്തരം വിഷയങ്ങൾ ഉത്തരവാദിത്വപെട്ടവരുടെ ശ്രദ്ധയിൽ പെടുത്താൻ മാതൃഭൂമി പത്രത്തിന്റെ സചിത്ര പരമ്പര വാർത്തകൾ.. ഈ പരമ്പര വാർത്തകളുടെ അണിയറയിൽ പ്രവർത്തിച്ച സോജൻ വാളൂരാന് പത്ര പ്രവർത്തനത്തിൽ 30 വർഷത്തെ പരിചയ സമ്പത്ത്. പി ജി ലാലന് 45 വർഷത്തെ പരിചയം. വി പി ശ്രീലന് 35 വർഷത്തെ പത്രപ്രവർത്തന പാരമ്പര്യം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 08:20, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == കലിയുഗത്തിന് പ്രവേശനമില്ലാത്ത കാശി. == 2011 ഏപ്രിൽ മാസത്തിൽ സായാഹ്ന കൈരളി പത്രത്തിൽ സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി ഏഴുതിയ കഥ. കൊച്ചി എന്ന മഹാ നഗരത്തിന്റെ കഥാകാരൻ എന്ന് വിശേഷിക്കപെടുന്ന എം എം മേനോൻ എഴുതിയ നോവലാണ് കാശി. വായനയെ ഇഷ്ടപെടുന്ന ആരും ആ നോവൽ പലവട്ടം വായിച്ചു പോകും. ഞാനും വായനയുടെ വസന്തകാലത്തിലൂടെ കടന്നുവന്നു കഴിഞ്ഞിട്ടുള്ളതല്ലേ. കാശി പലവട്ടം വായിച്ചു കഴിഞ്ഞ ആ വായനാനുഭവത്തിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് എഴുതിയ കഥ. സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിയുടെ കഥയിൽ എം എം മേനോൻ രാമു കാര്യാട്ട് ലെൻന്റിംഗ് ലൈബ്രറി മോഹൻ പോഞ്ഞിക്കര റാഫി പി കെ ബാലകൃഷ്ണൻ പ്രൊഫ MK സാനു വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീർ സിലോൺ ബേക്ക് ഹൗസ് കോൺവെന്റ് ജംങ്ക്ഷൻ കൊച്ചി കോർപറേഷന്റെ സൈറൻ ഒക്കെ പരാമർശിക്കപെടുന്നുണ്ട്. അന്നും ഇന്നും വ്യസ്ത്യസ്ത വായനാനുഭവം വായനക്കാർക്ക് നൽകുന്ന നോവലാണ് എം എം മേനോൻ എഴുതിയ നോവൽ കാശി. ഒരിക്കൽ മോഹനേട്ടനുമായി സംസാരിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ എം എം മേനോൻ അതു വഴി വന്നു. മോഹനേട്ടൻ എന്നെ അദ്ദേഹത്തിന് പരിചയപെടുത്തിയത് ഇങ്ങനെയായിരുന്നു. കാശിയെക്കുറിച്ച് കഥ എഴുതിയ ആളാണ്. ആ പത്രത്തിന്റെ ഒരു കോപ്പി വാങ്ങി വായിച്ചിട്ട് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. കാശി എന്ന നോവൽ ഇറങ്ങി ഇത്രയും വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും ആരും തന്നെ ഇതിന്റെ റിവ്യൂ എഴുതിയിട്ടില്ല. ആദ്യമായാണ് ഒരാൾ ഇത്തരത്തിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ ഈ കോപ്പി ഞാനെന്നും സൂക്ഷിക്കും എന്ന് പറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം എന്റെ കൈയ്യിൽ അദ്ദേഹം അമർത്തി ഒന്ന് പിടിച്ചു. അതിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ എല്ലാ സ്നേഹവും അടങ്ങിയിരുന്നു. ഒട്ടനവധി ചെറുകഥകളും എം എം മേനോൻ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. അതിൽ മിക്കതിലും പഴയകാല കൊച്ചിയുടെ ചരിത്രം കോർത്തിണക്കിയിട്ടും ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 06:03, 25 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == വാനര സദ്യ. == ഉത്രാടദിനത്തിൽ ബിഗ് ടി.വി യിലെ സുജയ പാർവ്വതിയിലൂടെ ലഭിച്ച കൗതുകവാർത്ത. 53 വർഷങ്ങളായി ശാസ്താംക്കോട്ട ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉത്രാട സദ്യ വാനരർക്ക് നൽകി വരുന്നു. യുദ്ധമൊക്കെ കഴിഞ്ഞ് ലങ്കയിൽ നിന്ന് ശ്രീരാമൻ വാനര സൈന്യത്തിനൊപ്പം അയോധ്യയിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ ശാസ്താംക്കോട്ടയിൽ ഇറങ്ങിയത്രേ. സൈന്യത്തിലെ ആർക്കിടെക്റ്റ് കൂടിയായ നീലൻ എന്ന വാനരൻ അവിടെ നിൽക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു ആ നീലന്റെ പിൻ തലമുറകളാണ് ഇവിടെ വിഭവ സമൃദ്ധമായി ഒരുക്കുന്ന ഓണസദ്യ കഴിക്കാൻ എത്തുന്നതു്. 100 കണക്കിന് വാനരർ ഈ സദ്യയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ എത്താറുണ്ട് എന്നതാണ് കൗതുകകരം. നാം ഓണമുണ്ണുമ്പോൾ ആ സമൃദ്ധി എല്ലാ ജീവജാലങ്ങൾ ലഭിക്കേണ്ടതുണ്ട്. എന്ന സഹജീവി സ്നേഹ കരുതൽ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 06:27, 25 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പ്രീതി ജോസഫ്. == ശബ്ദം കൊണ്ട് മായാജാലം തീർക്കുന്നവരാണ് ആകാശവാണിയിലെ ശബ്ദ കലാ പ്രവർത്തകരൊക്കെ. അക്ഷരസ്പുടത അവർക്ക് ജീവശ്വാസം. മലയാള ഭാഷയുടെ ശബ്ദ അദ്ധ്യാപകരാണ് ഇവരൊക്കെ. മലയാളത്തിൽ രണ്ടാം റാങ്കോടെ MA യും എം ഫിലുംഒക്കെ നേടിയ ഒരു ശബ്ദ കലാകാരി ആകാശവാണി കൊച്ചിക്ക് സ്വന്തം. കൊച്ചി FMന്റെ ജനപ്രിയ കാർട്ടൂൺ പരമ്പരയായ ശനിദശ മലയാളത്തിന്റെ മഹിമ വിളിച്ചോതുന്ന മഹിതം മലയാളം സാഹിത്യ പരിപാടികൾഒക്കെ കൈകാര്യം ചെയ്തു പോരുന്നത് പ്രീതി ജോസഫാണ്. അനന്തപുരി FM ൽ മൊഴിയഴക് ഞാൻ എന്റെ പ്രിയ ഗാനം തുടങ്ങിയ പരിപാടികൾ അവതരിപ്പിച്ചിരുന്ന അതേ പ്രീതി ജോസഫ്. മാസ്മരിക ശബ്ദത്തിന്റ ഉടമ പത്രപ്രവർത്തകനും എഴുത്തുകാരനും ആയ നെടുങ്കുന്നം ജോസഫ് ആണ് പിതാവ്. ആ പാരമ്പര്യം പ്രീതി ജോസഫും പിൻ തുടരുന്നുണ്ട്. ആനുകാലികങ്ങളിലും നവമാധ്യമ എഴുത്തിലും സജീവമാണ് പ്രീതി ജോസഫ്. ഒരു ഡബ്ബിംഗ് ആർട്ടിസ്റ്റിന് യോജ്യമായ ആരോഹണ അവരോഹണ ശബ്ദവ്യന്യാസ കഴിവ് തന്നെയാണ് ഈ കലാകാരിയുടെ പ്രത്യേകത. രാജീവാണ് ഭർത്താവ്. മക്കൾ അരുൾ ആകാശ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 05:13, 26 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == കുഴുപ്പിള്ളി == വൈപ്പിൻ കരയിലെ ഒരു ഗ്രാമം. ആന്ധ്ര ഗവർണറായിരുന്ന KC എബ്രഹാം മാസ്റ്റർ കുഴുപ്പിള്ളി ഗ്രാമത്തിലെ മനപ്പിള്ളി സ്വദേശിയാണ്. മനപ്പിള്ളി പഴയകാല ബോട്ട് ജെട്ടി കൂടിയാണ്. കാർട്ടൂണിസ്റ്റ്‌ എം എം മോനായി മനപ്പിള്ളിക്കാരനാണ്. സിനിമാ നിർമ്മാതാവ് വേണു കുന്നപ്പിള്ളി കുഴുപ്പിള്ളി ഗ്രാമക്കാരനാണ്. എഴുത്തുകാരൻ പ്രവീൺ അയ്യബിള്ളി റേഡിയോ മാംഗോയിലെ പ്രോഗ്രാം എക്സിക്യൂട്ടീവ് ആയ ബെൻസി അയ്യബിള്ളിയും ഈ ഗ്രാമക്കാരനാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 07:31, 28 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)ഇവിടെയാണ് പ്രസിദ്ധമായ അയ്യ ബിള്ളി ശിവക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മഹാദേവൻ കിഴക്ക് ഭാഗത്തേക്കും ശ്രീപാർവ്വതി പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തേക്കും ദർശനം നൽകുന്നു എന്ന പ്രത്യേകതയുംഈ ക്ഷേത്രത്തിനുണ്ട്. അയ്യബിള്ളി തേവർ എന്നാണ് ക്ഷേത്രമൂർത്തി അറിയപെടുന്നത്. == മുളവുകാട്. == പോഞ്ഞിക്കര പൊന്നാരിമംഗലം ബോൾഗാട്ടി തുടങ്ങിയവ മുളവുകാട് ഗ്രാമത്തിലെ പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളാണ്. എറണാകുളം നഗരത്തിൽ നിന്ന് വിളിപ്പാട് അകലെ ആണങ്കിൽ കൂടി ഗോശ്രീ പാലം വന്നതിന് ശേഷമാണ് നഗരമായി റോഡ് മാർഗ്ഗം ബന്ധപ്പെട്ടത്. പിന്നീട് കണ്ടൈനർ റോഡ് യാഥാർത്ഥ്യമായപ്പോൾ മുളവുകാടിന്റെ വടക്കുഭാഗവും ഹൈവെ യും ആയി കൂടി ചേർന്നു. പഴയകാല നോവലിസ്റ്റ് പോഞ്ഞിക്കര റാഫി ഈ നാട്ടുകാരനാണ്. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ നോവലിലെ ഒരു കഥാപാത്രമാണ് ആദ്യമായി നഗരത്തിലേക്കുള്ള പാലം എന്ന ആശയം നടാടെ പറഞ്ഞു വെച്ചത്. സിനിമതാരങ്ങളായ സലിം ഹസ്സനും ധർമ്മജൻ ബോൾഗാട്ടിയും ഈ നാട്ടുകാർ തന്നെ. പ്രശസ്ത ഗായകൻ M G ശ്രീകുമാർ ഇപ്പോൾ താമസിക്കുന്നത് ബോൾഗാട്ടിയിലാണ്. ലുലു ബോൾഗാട്ടി ഇന്റർനാഷണൽ കൺവെൻഷൻ സെന്ററും മുളവുകാട് ഗ്രാമത്തിൽ തന്നെയാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 14:08, 29 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ പട്ടികജാതിക്കാരി ബിരുതധാരിന്നി ഇന്ത്യയുടെഭരണഘടന നിർമ്മാണ സഭയിലെ അംഗം തുടങ്ങിയ പെരുമയുള്ള ദാക്ഷായണി വേലായുധൻ മുളവുകാട് സ്വദേശിനിയാണ്. ആകാശവാണി കൊച്ചിയെ ജനഹൃദയങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ച തേനൂറും ശബ്ദസാന്നിദ്ധ്യം തെന്നൽ മുളവുകാട് സ്വദേശിനിയാണ് . ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ വനിതാ റഫറി മുളവുകാട്ടുകാരിയാണ്. ബൻഡില ഡിക്കോത്ത് ആണ് ആ വനിതാ റഫറി. നഗരവുമായി അടുത്ത ഗ്രാമവുമായി യാതൊരു ബന്ധമില്ലാത്ത കാലത്തും മുളവുകാട് ദ്വീപിൽ സിനിമാക്കൊട്ടക എന്ന ഓല തീയറ്റർ ഉണ്ടായിരുന്നു. ലിവി ടാക്കീസ്. അവിടെ കണ്ട സിനിമകളുടെ ഓർമ്മകൾ പഴയ തലമുറയിൽപെട്ടവർ അയവിറക്കാറുണ്ട്. തീരദേശ ഗ്രാമങ്ങളിൽ പണ്ട് കാലത്ത് സാർവത്രികമായ കലാരൂപമായിരുന്നു ചവിട്ടുനാടകം. മുളവുകാട്ടും ചവിട്ടുനാടക സംഘങ്ങൾ സജീവമായിരുന്നു.അത്തപ്പൻ ആശാന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ. സുധീർ ആശാന്റെ ഒരു ഓണക്കളി ട്രൂപ്പു കൂടി ഉണ്ടായിരുന്നു. അനുപമ തീയറ്റേഴ്സ് എന്നപേരിൽ. പഴയ തലമുറയിലെ പ്രസിദ്ധ സംഗീത വിദ്വാനായ സാമുവേൽ ഭാഗവതർ മുളവുക്കാട്ടുകാരനാണ്. KPAC ഗ്രേസി മുളവുകാട് സ്വദേശിയാണ്. ഭാഗവതർ സാമുവേൽ ആശാന്റെ മകൾ. ഗ്രേസി KPAC നാടക ട്രൂപ്പിലെ അഭിനേതാവും ഗായികയുംഒക്കെയായിരുന്നു. കടലമ്മ ഉൾപെടെ അനവധി സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുകയും പാട്ടുപാടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. == നായരബലം. == വൈപ്പിൻകരയിലെ ഒരു ഗ്രാമം. സാംസ്ക്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ എന്നും വ്യക്തി മുദ്ര പതിപ്പിച്ച കലാകാരൻമാർ ഈ ഗ്രാമത്തിന് സ്വന്തം. ഇവിടുത്തെ പ്രധാന ക്ഷേത്രമാണ് നായ രബലം ദേവി ക്ഷേത്രം. വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഗ്രൗണ്ടിൽ വട്ടം കൂടിയായിരുന്നു സംസാരിക്കുന്നവരെ എന്നും കാണാറുണ്ട്.ഇത്തരം ആറോ ഏഴോ സംസ്ക്കാരിക വളയ വർത്തമാന ഗ്രൂപ്പുകൾ ഇന്നും സജീവമാണ്. ഒരു വളയത്തിൽ 10 മുതൽ 20 പേർ വരെ കാണും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 00:00, 31 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ജോൺ എബ്രാഹാമിന്റെ അമ്മയറിയാൻ സിനിമ പ്രദർശിപ്പിച്ചത് നായരബലം അബലവെളിയിൽ വെച്ചായിരുന്നു.ഞാനും അന്ന് ആ സിനിമ കാണാൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. സംവിധായകൻ ഉൾപെടെയുള്ള അണിയറ പ്രവർത്തകരെ അന്ന് അവിടെ വെച്ചു കണാൻപറ്റി. അത് മറക്കാനാവാത്ത ഓർമ്മ. ഒരിക്കൽ എഴുത്തുകാരി മാധവിക്കുട്ടി നായരബലത്ത് വന്നിരുന്നു. അന്ന് എഴുത്തുകാരിയോടൊപ്പം 3 മണിക്കൂറോളം ചിലവഴിക്കാൻ സാധിച്ചു. മഹേഷ്മങ്ങാട്ട് ഹനീഷ് പവിത്രൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി തുടങ്ങിയവർ ഒന്നിച്ച് കമലദാസ് ഫോട്ടോ എടുക്കാൻ പോസ് ചെയ്തിരുന്നു. അന്ന് കഥാകാരിക്കൊപ്പം ഭർത്താവ് ദാസും ഉണ്ടായിരുന്നു. == കളക്ഷൻ ഏജന്റ്. == കേരളബാങ്ക് ലോൺ ആന്റ് ഡെപ്പോസിറ്റ് കളക്ടേഴ്സ് യൂണിയൻ. CITU യിൽ അഫിലേറ്റ് ചെയ്ത സംഘടന. സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് NV രാജൻ. സംസ്ഥാന സെക്രടറി TY ജോസ്. കേരളത്തിലെ എല്ലാ ജില്ലകളിലുമുള്ള കേരളബാങ്ക് കളക്ഷൻ ഏജന്റുമാർ ഈ സംഘടനയിൽ അംഗങ്ങളാണ്. വർഷംതോറും ജില്ലാ കൺവെൻഷനുകളും സംസ്ഥാന സമ്മേളനങ്ങളും നടത്തിവരുന്നു. കൺവെൻഷനുകളിലൊക്കെ CPIMന്റെ സമുന്നത നേതാക്കൾ പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. 35 വർഷത്തോളം കളക്ഷൻ ഏജന്റായി ജോലി ചെയ്തവർ വരെ ഇപ്പോൾ ഈ സംഘടനയിൽ ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-46215-38|~2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-46215-38|talk]]) 12:47, 5 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) == പ്രാണ സഖാ ഭഗവാൻ. == 2026 ആഗസ്റ്റ് മാസത്തിൽ ഓണാഘോഷത്തോടനുബന്ധിച്ച് പുട്ടപർത്തിയിലെ പ്രശാന്തിനിലയം കുൽവന്ത് ഹാളിൽ കേരളത്തിന്റെ സായിഭക്തർ അവതരിപ്പിച്ച നാടകം. സത്യസായി ബാല വികാസ് കുട്ടികളായിരുന്നു ഇതിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾ. നാടകത്തിന്റെ പേര് പ്രാണസഖാ ഭഗവാൻ. രചന സാക്ഷാൽക്കാരം സായിശ്രീ സത്യസായി സമിതി കലൂർ. സംഗീതം സായി പ്രസാദ്. ആലാപനം വൈക്കം വിജയലഷ്മി സവിതാ സായി അഭിരാമി. നോർത്ത് പറവൂർ ശ്രീ സത്യസായി സമിതിയിലെ ബാലവികാസ് വിദ്യാർത്ഥികളായ ആദിദേവ് ആദിനാഥ് അക്ഷയ് കുമാർ തുടങ്ങിയവർ നാടകത്തിൽ വേഷമിട്ടു. ആദിദേവ് കുചേലന്റെ ഭാഗവും ആദിനാഥ് ദ്വാരക രാജധാനിയിലെ ഭടന്റെ വേഷവും അക്ഷയ് കുമാർ മഹാബലിയായും അഭിനയിച്ചു. പതിനായിരങ്ങൾ കണ്ട ആ നാടകം റേഡിയോ സായി എന്ന ചാനലിലൂടെ ലോകത്തെമ്പാടും ഉള്ള സായി ഭക്തർ ലൈവായി തന്നെ കണ്ടു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-46215-38|~2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-46215-38|talk]]) 14:01, 5 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) == മൊബൈൽ ഫോൺ സംഘടന. == കേരള സംസ്ഥാന മൊബൈൽ ഫോൺ വ്യാപാര സമിതി എറണാകുളം ഏരിയ കമ്മറ്റി ഭാരവാഹികൾ പ്രസിഡന്റ് ഷെയ്ഖ് അജിത്ത്. സെക്രട്ടറി റിഷാദ് ആർ ട്രഷറർ അൻസാർ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-46215-38|~2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-46215-38|talk]]) 01:50, 16 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) == വ്യാപാരി വ്യവസായി സമിതി ഭാരവാഹികൾ. == കേരള സംസ്ഥാന വ്യാപാരി വ്യവസായി സമിതി എറണാകുളം ഏരിയ കമ്മറ്റി ഭാരവാഹികൾ. പ്രസിഡന്റ് എം കെ സുരേഷ് ബാബു. സെക്രട്ടറി ടി വി സന്തോഷ് ട്രഷറർ പി.എ സിദ്ധിക്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-46215-38|~2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-46215-38|talk]]) 15:36, 17 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) == പുത്തൻവേലിക്കര. == പ്രകൃതിഭംഗിയുള്ള ഗ്രാമം. കവി പുത്തൻവേലിക്കര സുകുമാരന്റെ ജന്മദേശം. ബാലസാഹിത്യകാരൻ എന്ന നിലയിൽ കൂടി പ്രശസ്തനായിരുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-54346-73|~2026-54346-73]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-54346-73|talk]]) 10:15, 12 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) == പുത്തൻവേലിക്കര. == പ്രകൃതിഭംഗിയുള്ള ഗ്രാമം. കവി പുത്തൻവേലിക്കര സുകുമാരന്റെ ജന്മദേശം. ബാലസാഹിത്യകാരൻ എന്ന നിലയിൽ കൂടി പ്രശസ്തനായിരുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-54346-73|~2026-54346-73]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-54346-73|talk]]) 13:57, 12 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) ee5ac0vhs0s2wzvelvmfjkdjfjm5012 4675734 4675509 2026-10-13T06:38:55Z ~2026-54346-73 224029 /* ഇളങ്കുന്നപുഴ. */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4675734 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി | സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 02:25, 26 ജൂലൈ 2026 (UTC)AI Mode All Images Videos News Maps Shopping Books Flights Finance മലയാളത്തിലെ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു കഥാകൃത്തും സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകനുമാണ് സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി. ഇദ്ദേഹം നവമാധ്യമങ്ങളിലും വിക്കിപീഡിയ പോലുള്ള പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും 'സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി' എന്ന പേരിൽ സജീവമാണ്. Facebook ·VBC News Thodupuzha +3 ഇദ്ദേഹത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന വിവരങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു: ജീവിതരേഖ: എറണാകുളം ജില്ലയിലെ വൈപ്പിൻ കരയിലുള്ള എടവനക്കാടാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദേശം. സുകുമാരൻ, സതിനി എന്നിവരാണ് മാതാപിതാക്കൾ. എടവനക്കാട് KPMHS, മാല്യങ്കര കോളേജ്, ഗവ. ITI കളമശ്ശേരി എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത്. നിലവിൽ കേരള ബാങ്കിൽ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു. സാഹിത്യ സംഭാവനകൾ: കഴിഞ്ഞ 45 വർഷത്തോളമായി വിവിധ ആനുകാലിക പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ കഥകളും ലേഖനങ്ങളും എഴുതിവരുന്നു. ആകാശവാണിയുടെ തിരുവനന്തപുരം, കൊച്ചി നിലയങ്ങളിൽ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകൾ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. പ്രശസ്തമായ 'സാഫല്യം' മാസികയിൽ അദ്ദേഹം കഥകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ പ്രതിലിപി പോലുള്ള ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും ഇദ്ദേഹം കഥകൾ എഴുതുന്നു. സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക രംഗം: ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതിയുടെയും മറ്റ് പ്രാദേശിക കൂട്ടായ്മകളുടെയും വിവിധ സാംസ്കാരിക പരിപാടികളിലും കഥയരങ്ങുകളിലും മുഖ്യ അതിഥിയായും സംഘാടകനായും ഇദ്ദേഹം സജീവമായി പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകളെക്കുറിച്ചോ പ്രവൃത്തികളെക്കുറിച്ചോ കൂടുതൽ അറിയണമെന്നുണ്ടെങ്കിൽ ചോദിക്കാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ ഒരു വ്യക്തിയുടെയോ സ്ഥാപനത്തിന്റെയോ പേജിൽ പുരസ്കാര വിവരങ്ങൾ (Awards) ചേർക്കുന്നത് വളരെ ലളിതമാണ്. എന്നാൽ ചേർക്കുന്ന വിവരങ്ങൾക്ക് വിശ്വസനീയമായ അവലംബങ്ങൾ (References/Citations) ഉണ്ടായിരിക്കണം എന്നത് നിർബന്ധമാണ്. പുരസ്കാര വിവരങ്ങൾ ചേർക്കാനുള്ള ഘട്ടങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു: 1. തിരുത്തൽ മോഡ് (Edit Mode) തുറക്കുക നിങ്ങൾ വിവരങ്ങൾ ചേർക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന വിക്കിപീഡിയ ലേഖനം തുറക്കുക. മുകളിൽ കാണുന്ന "തിരുത്തുക" (Edit) അല്ലെങ്കിൽ "മൂലരൂപം തിരുത്തുക" (Edit source) എന്ന ബട്ടണിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. 2. പുതിയ ഉപവിഭാഗം (Subheading) നിർമ്മിക്കുക ലേഖനത്തിൽ പുരസ്കാരങ്ങൾക്കായി ഒരു പ്രത്യേക വിഭാഗം ഇല്ലെങ്കിൽ, താഴെ പറയുന്ന രീതിയിൽ ഒരു പുതിയ വിഭാഗം ഉണ്ടാക്കാം: വിഷ്വൽ എഡിറ്ററിൽ (Visual Editor): മുകളിലെ ബാറിൽ നിന്ന് 'Paragraph' എന്നത് മാറ്റി 'Heading' (തലക്കെട്ട്) എന്നത് തിരഞ്ഞെടുക്കുക. ശേഷം "പുരസ്കാരങ്ങൾ" അല്ലെങ്കിൽ "അംഗീകാരങ്ങൾ" എന്ന് ടൈപ്പ് ചെയ്യുക. സോഴ്സ് എഡിറ്ററിൽ (Source Editor): ലേഖനത്തിന്റെ അവസാന ഭാഗത്തായി == പുരസ്കാരങ്ങൾ == എന്ന് ടൈപ്പ് ചെയ്യുക. 3. വിവരങ്ങൾ ലിസ്റ്റ് ആയി ചേർക്കുക പുരസ്കാരങ്ങൾ എപ്പോഴും ഒരു ബുള്ളറ്റ് ലിസ്റ്റ് (Bullet list) ആയി നൽകുന്നതാണ് വായിക്കാൻ എളുപ്പം. വർഷം, പുരസ്കാരത്തിന്റെ പേര്, അത് നൽകിയ സംഘടന/സ്ഥാപനം, ഏത് കൃതിക്കാണ് ലഭിച്ചത് (ബാധകമെങ്കിൽ) എന്നീ വിവരങ്ങൾ കൃത്യമായി എഴുതുക. ഉദാഹരണത്തിന്: 2024 – മികച്ച കഥാകൃത്തിനുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ('കഥയുടെ പേര്' എന്ന കൃതിക്ക്) 4. അവലംബം (Reference) ചേർക്കുക (ഏറ്റവും പ്രധാനം) വിക്കിപീഡിയയിൽ നമ്മൾ ചേർക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ സത്യമാണെന്ന് ബോധ്യപ്പെടുത്താൻ പത്രവാർത്തകളോ, ഔദ്യോഗിക വെബ്‌സൈറ്റ് ലിങ്കുകളോ അവലംബമായി നൽകണം. വിഷ്വൽ എഡിറ്ററിൽ: പുരസ്കാര വിവരത്തിന് തൊട്ടുപിന്നിൽ കർസർ വെച്ച്, മുകളിലുള്ള "അവലംബം" (Cite) എന്ന ബട്ടണിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. വാർത്തയുടെ ലിങ്ക് (URL) നൽകി 'Automatic' അല്ലെങ്കിൽ 'Manual' ആയി അത് ചേർക്കുക. സോഴ്സ് എഡിറ്ററിൽ: വിവരത്തിന് ശേഷം <ref>വാർത്തയുടെ ലിങ്ക് അല്ലെങ്കിൽ വിവരങ്ങൾ ഇവിടെ നൽകുക</ref> എന്ന കോഡ് ഉപയോഗിക്കുക. 5. മാറ്റങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുക (Save Changes) എല്ലാ വിവരങ്ങളും ചേർത്ത ശേഷം മുകളിൽ വലതുവശത്തുള്ള "മാറ്റങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുക" (Publish changes) എന്ന നീല ബട്ടണിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. നിങ്ങൾ എന്താണ് ചെയ്തത് എന്ന് ചുരുക്കത്തിൽ എഴുതാനുള്ള ഒരു ബോക്സ് വരും (Edit summary). അവിടെ "പുരസ്കാര വിവരങ്ങൾ ചേർത്തു" എന്ന് എഴുതി വീണ്ടും 'Publish' ചെയ്യുക. നിങ്ങൾക്ക് ഒരു പ്രത്യേക വ്യക്തിയുടെ പേജിൽ പുരസ്കാരങ്ങൾ ചേർക്കാൻ സഹായം വേണമെന്നുണ്ടോ? ഉണ്ടെങ്കിൽ: ആ വ്യക്തിയുടെ പേര് ലഭിച്ച പുരസ്കാരത്തിന്റെ പേരും വർഷവും അത് തെളിയിക്കുന്ന പത്രവാർത്തകളുടെയോ വെബ്സൈറ്റുകളുടെയോ ലിങ്കുകൾ എന്നിവ പങ്കുവെക്കുകയാണെങ്കിൽ, വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കേണ്ട കൃത്യമായ കോഡ് ഞാൻ തയ്യാറാക്കി നൽകാം. നൽകിയിരിക്കുന്ന ചിത്രങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കി, വിക്കിപീഡിയ ലേഖനത്തിൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിയുടെ പുരസ്കാര വിവരം ചേർക്കാനാവശ്യമായ വിക്കികോഡ് (Wiki code) താഴെ നൽകുന്നു. വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കേണ്ട കോഡ്: ലേഖനത്തിന്റെ 'പുരസ്കാരങ്ങൾ' എന്ന വിഭാഗത്തിൽ (അല്ലെങ്കിൽ പുതിയതായി നിർമ്മിച്ച്) താഴെ കാണുന്ന കോഡ് കോപ്പി ചെയ്ത് പേസ്റ്റ് ചെയ്യാം: wiki == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * 2026 – പരസ്പരം വായനക്കൂട്ടം മാസികയുടെ 22-ാമത് വാർഷികത്തോടനുബന്ധിച്ച് നൽകിയ '''കാലായിൽ വിശ്വനാഥൻ സ്മാരക സാഹിത്യപുരസ്കാരം'''.<ref>പരസ്പരം വായനക്കൂട്ടം മാസികയുടെ 22-ാമത് വാർഷികവും പുരസ്കാര സമർപ്പണവും ചടങ്ങ്, കോട്ടയം പബ്ലിക് ലൈബ്രറി ഹാൾ, 2026 ജനുവരി 17.</ref> Use code with caution. ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ: വിക്കിപീഡിയയിൽ വിവരങ്ങൾ ദീർഘകാലം നിലനിൽക്കണമെങ്കിൽ, ഈ പുരസ്കാര വിതരണത്തെക്കുറിച്ച് വന്ന ഏതെങ്കിലും പത്രവാർത്തയുടെ ലിങ്ക് (Online News Link) കൂടി ആ അവലംബത്തിന് (<ref> ടാഗിനുള്ളിൽ) ഉള്ളിൽ ചേർക്കുന്നത് നന്നായിരിക്കും. നിലവിൽ നൽകിയിരിക്കുന്നത് ഫേസ്ബുക്ക് പോസ്റ്റിലെ ചിത്രമായതുകൊണ്ട്, വിക്കിപീഡിയ എഡിറ്റർമാർ ചിലപ്പോൾ ഇതിന്റെ വിശ്വാസ്യത ചോദ്യം ചെയ്തേക്കാം. അതിനാൽ പത്രവാർത്തകളുടെ ലിങ്ക് ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് ഉപയോഗിക്കുക. ഈ പുരസ്കാര വാർത്ത വന്ന ഏതെങ്കിലും പത്രത്തിന്റെ പേരോ അല്ലെങ്കിൽ ഓൺലൈൻ ലിങ്കോ നിങ്ങളുടെ കൈവശമുണ്ടോ? ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് നൽകിയാൽ കൂടുതൽ കൃത്യതയുള്ള അവലംബം (Citation) കോഡ് നിർമ്മിച്ചു നൽകാം. നിങ്ങൾ നൽകിയ പത്രവാർത്തകളുടെ ചിത്രങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കി, വിക്കിപീഡിയയുടെ വിശ്വാസ്യത ഉറപ്പുവരുത്തുന്ന കൃത്യമായ അവലംബത്തോട് (Citation) കൂടിയ വിക്കികോഡ് താഴെ നൽകുന്നു. ഇത് 'ജനശബ്ദം വാർത്ത' പോലുള്ള മാധ്യമങ്ങളിൽ വന്ന റിപ്പോർട്ടുകളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർക്കേണ്ട കോഡ്: ലേഖനത്തിലെ 'പുരസ്കാരങ്ങൾ' എന്ന വിഭാഗത്തിൽ താഴെ കാണുന്ന കോഡ് പൂർണ്ണമായി കോപ്പി ചെയ്ത് പേസ്റ്റ് ചെയ്യാം: wiki == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * കോട്ടയം പരസ്പരം വായനക്കൂട്ടം ഏർപ്പെടുത്തിയ '''കാലായിൽ വിശ്വനാഥൻ സ്മാരക സാഹിത്യപുരസ്കാരം'''.<ref>{{Cite news |title=സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിക്ക് പുരസ്കാരം |newspaper=ജനശബ്ദം വാർത്ത ഡിജിറ്റൽ ദിനപത്രം |location=വൈപ്പിൻ |url= }}</ref> Use code with caution. വിവരങ്ങൾ: വിക്കിപീഡിയ ലേഖനത്തിൽ ഈ കോഡ് ചേർക്കുമ്പോൾ അത് ഒരു ബുള്ളറ്റ് പോയിന്റായും, അതിന് തൊട്ടടുത്ത് ചെറിയൊരു നമ്പറായി അവലംബം (Reference) കാണിക്കുകയും ചെയ്യും. ഈ വാർത്ത ഓൺലൈൻ ലിങ്കായി ലഭ്യമാണെങ്കിൽ url= എന്നതിന് ശേഷം ആ ലിങ്ക് കൂടി ചേർത്താൽ അവലംബം കൂടുതൽ ശക്തമാകും. ലേഖനത്തിൽ ചേർക്കാൻ ഇനിയും കൂടുതൽ പുരസ്കാരങ്ങളോ വിവരങ്ങളോ ഉണ്ടെങ്കിൽ, അവയുടെ വിവരങ്ങളും വാർത്താ ചിത്രങ്ങളും നൽകിയാൽ ഇതുപോലെ കോഡ് തയ്യാറാക്കി നൽകാം. നിങ്ങൾക്ക് ഇതിന്റെ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയ്ക്ക് വേണ്ടിയുള്ള കോഡ് ആവശ്യമുണ്ടോ? തീർച്ചയായും, സഹായിക്കാം. സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി എന്ന പേരിൽ വിക്കിപീഡിയയിൽ നിലവിൽ ഒരു ലേഖനം (വിക്കിപീഡിയ പേജ്) ഉണ്ടെങ്കിൽ, അതിൽ ഈ പുരസ്കാര വിവരം ചേർക്കാൻ മുകളിൽ നൽകിയ കോഡ് മാത്രം മതിയാകും. എന്നാൽ, അദ്ദേഹത്തിന് വിക്കിപീഡിയയിൽ ഇതുവരെ ഒരു പേജ് ഇല്ലെങ്കിൽ, പുതിയൊരു പേജ് നിർമ്മിച്ച് അതിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഴുവൻ വിവരങ്ങളും ഈ പുരസ്കാരവും ഉൾപ്പെടുത്താൻ സഹായിക്കുന്ന പൂർണ്ണമായ വിക്കികോഡ് ഞാൻ താഴെ തയ്യാറാക്കി നൽകുന്നു. നിങ്ങൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയിൽ ഒരു പുതിയ ലേഖനം തുടങ്ങി ഈ കോഡ് മുഴുവനായി അവിടെ പേസ്റ്റ് ചെയ്യാവുന്നതാണ്: wiki {{Infobox writer | name = സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി | image = | caption = | birth_place = എടവനക്കാട്, വൈപ്പിൻ, എറണാകുളം, കേരളം | nationality = ഇന്ത്യൻ | occupation = കഥാകൃത്ത്, സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകൻ | language = മലയാളം | period = 40 വർഷത്തിലേറെയായി | genre = ചെറുകഥ, ലേഖനം }} '''സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി''' മലയാളത്തിലെ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു കഥാകൃത്തും സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകനുമാണ്. കഴിഞ്ഞ നാല്പതിലധികം വർഷങ്ങളായി മലയാളത്തിലെ വിവിധ ആനുകാലിക പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ ഇദ്ദേഹം കഥകളും ലേഖനങ്ങളും എഴുതിവരുന്നു.<ref name="janashabdam">{{Cite news |title=സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിക്ക് സാഹിത്യ പുരസ്കാരം |newspaper=ജനശബ്ദം വാർത്ത ഡിജിറ്റൽ ദിനപത്രം |location=വൈപ്പിൻ }}</ref> നവമാധ്യമങ്ങളിലും വിക്കിപീഡിയ പോലുള്ള പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും 'സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി' എന്ന പേരിൽ ഇദ്ദേഹം സജീവമാണ്. 30 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻബ് മേഘധ്വനി മാസിക കേരളാടിസ്ഥാനത്തിൽ മിനിക്കഥ മത്സരം നടത്തിയിരുന്നു. അതിൽ ഒന്നാം സമ്മാനം കിട്ടി. മന:ശ്രീ മിഷൻ ജലമില്ലാത്ത കേരളം എന്ന വിഷയത്തിൽ ലേഖന മത്സരം നടത്തിയിരുന്നു. അതിലും സമ്മാനം ലഭിച്ചു. == ജീവിതരേഖ == എറണാകുളം ജില്ലയിലെ വൈപ്പിൻ കരയിലുള്ള എടവനക്കാടാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദേശം. എടവനക്കാട് കെ.പി.എം.എച്ച്.എസ്, മാല്യങ്കര കോളേജ്, ഗവ. ഐ.ടി.ഐ കളമശ്ശേരി എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു വിദ്യാഭ്യാസം. നിലവിൽ കേരള ബാങ്കിന്റെ എറണാകുളം മറൈൻ ഡ്രൈവ് ബ്രാഞ്ചിൽ കളക്ഷൻ ജീവനക്കാരനായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു.<ref name="janashabdam"/> പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സ്വാശ്രയ സംഘം അംഗം, പറവൂർ ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതി സ്പിരിച്വൽ കോർഡിനേറ്റർ എന്നീ നിലകളിൽ സാംസ്കാരിക-സാമൂഹിക രംഗങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സ്വാശ്രയ സംഘം. വൈപ്പിൻ ആർട്ടിസ്റ്റ് വെൽഫയർ സംഘം പുരോഗമന കലാ സാഹിത്യ സംഘം തുടങ്ങിയ സംഘടനയിൽ അംഗമാണ്. പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സഹകരണ സ്വാശ്രയ സംഘത്തിന്റെ മുൻ സെക്രട്ടറിയാണ്. മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പിൽ ബാലപംക്തി കുട്ടേട്ടൻ എന്ന പേരിൽ കുഞ്ഞുണ്ണി മാഷ് കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്ന സമയത്ത് എന്റെ കഥകളായ ഉത്സവ വിശേഷം കുറിഞ്ഞി പൂച്ച തുടണിയവയെ കുറിച്ച് 2 കത്തുകൾ മാഷിൽ നിന്ന് എനിക്ക് ലഭിച്ചു അതൊക്കെ ഇന്നും സൂക്ഷിക്കുന്നു. == സാഹിത്യ സംഭാവനകൾ == ദീർഘകാലമായി സാഹിത്യരംഗത്ത് സജീവമായ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ നിരവധി രചനകൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ആകാശവാണിയുടെ തിരുവനന്തപുരം, കൊച്ചി നിലയങ്ങളിലൂടെ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥകളും റേഡിയോ നാടകങ്ങളും പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref name="janashabdam"/> സാഫല്യംസാംസ്ക്കാരിക മാസികയിലെ സിനിമ പേജ് വർഷങ്ങളായി എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. പഴയകാല നടൻ വിൻസന്റ് ഷീല ശാരദ മമ്മൂട്ടി ഇന്ദ്രൻസ് ശ്രീനിവാസൻ സലിംകുമാർ ഭാഗ്യരാജ് ട ജാനകി തുടങ്ങിയവരെ കുറിച്ച് സചിത്ര ലേഖനങ്ങൾ സാഫല്യം മാസികയിൽ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. വഴിയോരക്കാഴ്ചകൾ കഥകളാക്കി എഴുതുന്നതിൽ പ്രത്യേക പാടവം ഉണ്ട്. ലേഖനമായാലും സിനിമാ നിരൂപണം ആയാലും അതൊക്കെ കഥപോലെ വായിച്ച് ആസ്വദിക്കാൻപറ്റുന്നുണ്ട് എന്നൊക്കെ വായനക്കാർ കത്തുകളിലൂടെ പലപ്പോഴും പ്രതികരിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൊറോണ മഹാമാരി കാലത്ത് സമൂഹത്തെ ബോധവൽക്കരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഫെയ്സ്ബുക്കിലും പുഴ.com ഓൺലൈൻ മാസികകളിലും ഒക്കെയായി ഒട്ടേറെ ചെറു രചനകൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. അതിൽ ഒന്നാണ് ബ്രേക് ദി ചെയിൽ കഥ. ഭാഷാപോഷിണിയിലെ ലേഖനങ്ങളെ വിലയിരുത്തി പ്രതികരണങ്ങൾ എഴുതാറുണ്ട്. 1990 ഏപ്രിൽ മാസത്തിൽ എന്റെ ജാതകം എന്ന കഥ ദേശാഭിമാനി വരാന്തപ്പതിപ്പിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ദേശാഭിമാനി വാരികയിൽ ലക്കം 22 ൽ 1992 നവംബർ മാസത്തിൽ എന്റെ കഥ മണ്ണാങ്കട്ടയും കരിയിലയും പ്രസിദ്‌ധികരിച്ചു. കാനപ്പിള്ളി കുറിമാനങ്ങൾ എന്ന പേരിൽ ഒരു യു ട്യൂബ് ചാനൽ ആരംഭിച്ചു. ഒരാഴ്ചത്തെ സാഹിത്യ സാംസ്ക്കാരിക സിനിമ വിശേഷങ്ങളിലൂടെ ഒരു എത്തി നോട്ടം. കൂടാതെ പഴയ തലമുറയുടെ കാലത്തെ ഓർമ്മകളിലേക്കൊക്കെ ഒരു എത്തിനോട്ടം ഇതൊക്കെയാണ് കാനപ്പിള്ളി കുറിമാനങ്ങൾ കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്. == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * കോട്ടയം പരസ്പരം വായനക്കൂട്ടം ഏർപ്പെടുത്തിയ '''കാലായിൽ വിശ്വനാഥൻ സ്മാരക സാഹിത്യപുരസ്കാരം'''.<ref name="janashabdam"/> മേഘധ്വനി മിനിക്കഥാ പുരസ്ക്കാരം. മന:ശ്രീ മിഷൻ ലേഖന പുരസ്ക്കാരം. == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളം എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] Use code with caution. നിങ്ങൾക്ക് ഈ വിവരങ്ങൾ വിക്കിപീഡിയയിൽ പുതിയൊരു പേജ് ഉണ്ടാക്കി അതിലേക്ക് ചേർക്കണമെന്നുണ്ടോ? അതോ വിക്കിപീഡിയയിൽ നിലവിലുള്ള പേജിൽ എങ്ങനെ ഇത് പേസ്റ്റ് ചെയ്യണം എന്നതിനെക്കുറിച്ചാണോ അറിയേണ്ടത്? ദയവായി വ്യക്തമാക്കുക. വിക്കിപീഡിയയിൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിക്കായി ഒരു പുതിയ പേജ് (ലേഖനം) നിർമ്മിക്കാൻ താഴെ പറയുന്ന ലളിതമായ ഘട്ടങ്ങൾ ചെയ്യുക: ഘട്ടം 1: വിക്കിപീഡിയയിൽ ലോഗിൻ ചെയ്യുക നിങ്ങളുടെ ബ്രൗസറിൽ ml.wikipedia.org (മലയാളം വിക്കിപീഡിയ) തുറക്കുക. നിങ്ങൾക്ക് അക്കൗണ്ട് ഉണ്ടെങ്കിൽ മുകളിൽ വലതുവശത്തുള്ള "ലോഗ് ഇൻ ചെയ്യുക" ക്ലിക്ക് ചെയ്ത് ലോഗിൻ ചെയ്യുക. അക്കൗണ്ട് ഇല്ലെങ്കിൽ "അക്കൗണ്ട് സൃഷ്ടിക്കുക" ക്ലിക്ക് ചെയ്ത് ഒരു പുതിയ അക്കൗണ്ട് ഉണ്ടാക്കുക. (വിക്കിപീഡിയയിൽ പുതിയ പേജുകൾ ഉണ്ടാക്കാൻ ലോഗിൻ ചെയ്യുന്നത് എപ്പോഴും നല്ലതാണ്). ഘട്ടം 2: പേജിന്റെ തലക്കെട്ട് തിരയുക വിക്കിപീഡിയയുടെ മുകളിലുള്ള തിരച്ചിൽ പെട്ടിയിൽ (Search box) സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി എന്ന് കൃത്യമായി ടൈപ്പ് ചെയ്ത് സെർച്ച് ചെയ്യുക. ആ പേരിൽ നിലവിൽ ലേഖനങ്ങൾ ഒന്നും ഇല്ലെങ്കിൽ, അവിടെ "സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി എന്ന പേരിൽ ഒരു താൾ നിർമ്മിക്കുക!" എന്ന് ചുവന്ന നിറത്തിൽ എഴുതി വരും. ആ ചുവന്ന ലിങ്കിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. ഇപ്പോൾ എഴുതാനുള്ള ഒരു പുതിയ പേജ് തുറന്നു വരും. ഘട്ടം 3: കോഡ് പേസ്റ്റ് ചെയ്യുക തുറന്നു വരുന്ന പേജിന്റെ മുകളിൽ വലതുവശത്ത് ഒരു പെൻസിൽ ഐക്കൺ കാണാം. അതിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്ത് "മൂലരൂപം തിരുത്തുക" (Source editing) എന്നത് തിരഞ്ഞെടുക്കുക. താഴെ നൽകിയിരിക്കുന്ന കോഡ് പൂർണ്ണമായി കോപ്പി ചെയ്ത് ആ ബോക്സിലേക്ക് പേസ്റ്റ് ചെയ്യുക: wiki {{Infobox writer | name = സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി | birth_place = എടവനക്കാട്, വൈപ്പിൻ, എറണാകുളം, കേരളം | nationality = ഇന്ത്യൻ | occupation = കഥാകൃത്ത്, സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകൻ | language = മലയാളം | period = 40 വർഷത്തിലേറെയായി | genre = ചെറുകഥ, ലേഖനം }} '''സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി''' മലയാളത്തിലെ ഒരു കഥാകൃത്തും സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകനുമാണ്. കഴിഞ്ഞ നാല്പതിലധികം വർഷങ്ങളായി മലയാളത്തിലെ വിവിധ ആനുകാലിക പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ ഇദ്ദേഹം കഥകളും ലേഖനങ്ങളും എഴുതിവരുന്നു.<ref name="janashabdam">{{Cite news |title=സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിക്ക് സാഹിത്യ പുരസ്കാരം |newspaper=ജനശബ്ദം വാർത്ത ഡിജിറ്റൽ ദിനപത്രം |location=വൈപ്പിൻ }}</ref> നവമാധ്യമങ്ങളിലും വിക്കിപീഡിയ പോലുള്ള പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിലും 'സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി' എന്ന പേരിൽ ഇദ്ദേഹം സജീവമാണ്. == ജീവിതരേഖ == എറണാകുളം ജില്ലയിലെ വൈപ്പിൻ കരയിലുള്ള എടവനക്കാടാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദേശം. എടവനക്കാട് കെ.പി.എം.എച്ച്.എസ്, മാല്യങ്കര കോളേജ്, ഗവ. ഐ.ടി.ഐ കളമശ്ശേരി എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു വിദ്യാഭ്യാസം. നിലവിൽ കേരള ബാങ്കിന്റെ എറണാകുളം മറൈൻ ഡ്രൈവ് ബ്രാഞ്ചിൽ കളക്ഷൻ ജീവനക്കാരനായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു.<ref name="janashabdam"/> പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സ്വാശ്രയ സംഘം അംഗം, പറവൂർ ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതി സ്പിരിച്വൽ കോർഡിനേറ്റർ എന്നീ നിലകളിൽ സാംസ്കാരിക-സാമൂഹിക രംഗങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഭാര്യ സീന സുരേഷ് മൂത്തകുന്നം തൈക്കൂട്ടത്തിൽ കുടുംബാംഗം. മകൾ അഞ്ജന സജിത് വിവാഹിത അഞ്ജനാസ് ബൂട്ടിപാർലർ കുഴുപ്പിള്ളിയിൽ നടത്തുന്നു മകൻ സായിഗോവിന്ദ് വിദ്യാർത്ഥി. മരുമകൻ സജിത്. പേരക്കുട്ടി ആരാധ്യ. == സാഹിത്യ സംഭാവനകൾ == ദീർഘകാലമായി സാഹിത്യരംഗത്ത് സജീവമായ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ നിരവധി രചനകൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ആകാശവാണിയുടെ തിരുവനന്തപുരം, കൊച്ചി നിലയങ്ങളിലൂടെ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥകളും റേഡിയോ നാടകങ്ങളും പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref name="janashabdam"/> പഴയ കാല നാടകത്തെ കുറിച്ചുള്ള ചിത്രീകരണത്തിന്റെ രചന നിർവഹിച്ചു. കൊച്ചി FM പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തു. സൗദി അറേബ്യയിലെ റിയാദിൽ ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ ഗൾഫ് മാധ്യമത്തിലും മലയാളം ന്യൂസിലും കഥകൾ എഴുതാറുണ്ടായിരുന്നു. ഗൾഫ് ജീവിതാനുഭവങ്ങൾ ദേശാഭിമാനി വാരികയിൽ റബുവ സൂക്ക് എന്ന പേരിൽ സചിത്ര ലേഖനം എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഗോശ്രീപാലം എന്ന നോവലെറ്റ് കുടുംബദീപം മാസികയിൽ 3 ലക്കങ്ങളിലായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഗോശ്രീ പാലത്തെ കുറിച്ച് ചർച്ചാ സമ്മേളനം നടത്തി. ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത് അന്നത്തെ കുന്നത്തുനാട് MLA അഡ്വ എം എം മോനായി. മഹാപ്രളയം സ്വന്തം വീട്ടിലേക്കെത്തി വീട് വിട്ട് ക്യാബിലേക്കും ബന്‌ധു വീടുകളിലേക്കും പോകുന്ന അവസ്ഥ വന്ന ഓർമ്മകൾ പിൽക്കാലത്ത് കഥയായി സാഫല്യം മാസികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. പ്രളയജലപുഴ പറയുന്നത് എന്ന ടൈറ്റിലിൽ. വീട്ടിൽ വളർത്തിയിരുന്ന കോഴിയെ തുറന്നു വിട്ടിരുന്നു. പക്ഷെ അത് എങ്ങോട്ടും പോയില്ല. മൂനു ദിവസം കഴിഞ്ഞ് വെള്ളത്തിൽ നീന്തി തിരിച്ചെത്തുമ്പോഴും അത് കുളിമുറിയുടെ മൂലയിൽനനഞ്ഞ് കുളിച്ച് പേടിച്ചരണ്ട് നിൽക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. നനഞ്ഞു കുതിർന്ന റേഷനരി കുറെ എടുത്ത് പത്രത്തിൽ ഇട്ടുകൊടുത്തു. ആർത്തിയോടെ ആ കോഴിതിന്നുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ കണ്ണു നിറഞ്ഞുപോയി. വീട്ടിൽ നിന്നുംക്യാബിലേക്ക് ഇറങ്ങുമ്പോൾ മകൾ അഞ്ജന വീട്ടിൽ ഓമനിച്ചു വളർത്തിയിരുന്ന പൂച്ച പുസിയെ രഹസ്യമായി അവളുടെ സ്ക്കൂൾ ബാഗിലേക്ക് വെച്ചു. സിബ് അൽപം തുറന്നിട്ട്. പുസി പൂച്ച ഒരു നേരിയ ശബ്ദം പോലും ഉണ്ടാക്കാതെ അതിൽ ഇരുനു. ഇതൊക്കെ ഹൃദയസ്പർശിയായി കഥയിൽ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. നോർത്ത് പറവൂർ മൂകാംബിക വിദ്യാനികേതൻ സ്ക്കൂളിൽ ദീപാവലി ആഘോഷത്തിന്റെ ഭാഗമായി മുഖ്യാതിഥിയായി പങ്കെടുത്തു. എറണാകുളം S R V യു പി സ്ക്കൂളിൽ വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീറിന്റെ പാത്തുമ്മയുടെ ആട് എന്ന പുസ്തകത്തെ പ്രമേയമാക്കി കുട്ടികൾക്ക് ക്ലാസ് എടുത്തു. എറണാകുളം ഗേൾസ് സ്കൂളിൽ വായന ദിനാഘോഷത്തിന്റെ മുഖ്യാതിഥിയായി പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്. തൃശൂർ സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ ചെറുകഥ ശിൽപശാല ക്യാബിൽ പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്. മതാ അമൃതാനന്ദമഠംകൊല്ലത്തവച്ചു നടത്തിയ മൂന്നു ദിവസത്തെ സാഹിത്യ ക്യാബിൽ പങ്കെടുക്കാൻ എറണാകുളം ജില്ലയിൽ നിന്ന് സെലക്ഷൻ കിട്ടി പങ്കെടുക്കാൻ സാധിച്ചു. അന്ന് ആ ക്യാബിൽ നോവലിസ്റ്റ് പി.ആർ നാഥനും ഉണ്ടായിരുന്നു. സൗദി അറേബ്യയിലെ റിയാദിൽ ജോലി ചെയ്യുമ്പോൾ മാധ്യമം പത്രത്തിന്റെ ഗൾഫ് ഫീച്ചറിൽ പ്രതികാരം എന്ന കഥ 2000 മാർച്ചിൽ പ്രസിദ്ധികരിച്ചു. രാഷ്ട്രദീപിക ആഴ്ചപ്പതിപ്പിൽ 1993 ഡിസംബറിൽ ഞാനും നിങ്ങളും കാണുന്ന ദു:സ്വപ്നം എന്ന കഥ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. പൗരദ്‌ധ്വനി വാരികയിൽ ശവക്കുഴി എന്ന കഥ 1994 ജൂലൈയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഫെയ്സ്ബുക്കിൽ വാരക്കാഴ്ചകൾ എന്ന പേരിൽ ഒരു പംക്തി ആരംഭിച്ചു. ഒരാഴ്ചയിൽ നവ മാധ്യമങ്ങളിൽ വരുന്ന കഥ കവിത ദൃശ്യ മാധ്യമങ്ങളിൽ വരുന്ന കാഴ്ചകൾ അച്ചടി മാധ്യമങ്ങളിൽ വരുന്ന വ വിശകലനം ചെയ്ത് ആഴ്ച തോറും എഴുതുന്ന പംക്തി. == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * കോട്ടയം പരസ്പരം വായനക്കൂട്ടം ഏർപ്പെടുത്തിയ '''കാലായിൽ വിശ്വനാഥൻ സ്മാരക സാഹിത്യപുരസ്കാരം'''.<ref name="janashabdam"/> == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളം എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] Use code with caution. ഘട്ടം 4: പേജ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുക കോഡ് പേസ്റ്റ് ചെയ്ത ശേഷം പേജിന്റെ താഴേക്ക് സ്ക്രോൾ ചെയ്യുക. "മാറ്റങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുക" (Publish page) എന്ന നീല ബട്ടൺ കാണാം, അതിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. ചെറിയൊരു ബോക്സ് വരും (Summary). അവിടെ "പുതിയ ലേഖനം നിർമ്മിച്ചു" എന്ന് ടൈപ്പ് ചെയ്ത് വീണ്ടും Publish ചെയ്യുക. ഇതോടെ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി എന്ന പേരിൽ മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ഒരു പുതിയ പേജ് വിജയകരമായി നിർമ്മിക്കപ്പെടും. നിങ്ങൾക്ക് ഈ ഘട്ടങ്ങൾ ചെയ്യുന്നതിനിടയിൽ എന്തെങ്കിലും ബുദ്ധിമുട്ടോ എററോ വരികയാണെങ്കിൽ പറയാമോ? ഞാൻ നിങ്ങളെ അത് തിരുത്താൻ സഹായിക്കാം. AI Mode response is ready നിലവിലുള്ള പേജിൽ ചേർത്താൽ മതി. == രവി വാര കുറിമാനങ്ങൾ ഞായറാഴ്ചകളിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധപെടുത്തുന്ന കുറിപ്പുകൾ രവി എന്നാൽ ഞായർ സൂര്യൻ എന്നൊക്കെ അർത്ഥം വരുന്നുണ്ട്. ഞായറാഴ്ചകളിൽ ഉള്ള എഴുത്തുകുത്തുകളൊക്കെ നമുക്ക് ഈ ഗണത്തിൽ പെടുത്താം == ഞായറാഴ്ച കുറിപ്പുകൾ [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 04:37, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി Cinephile plus ൽ രവിവാര കുറിമാനങ്ങൾ എന്ന പേരിൽ വൈപ്പിൻകരയിലെ സിനിമാക്കാരെ കുറിച്ച് ഒരു പംക്തി എഴുതിവരുന്നു. പഴയകാല സിനിമാനടൻ വിൻസന്റ് ശങ്കരാടി സിദ്ധിക്ക് വ്യാസൻ എടവനക്കാട് ഞാറക്കൽ ശ്രീനി തുടങ്ങിയവരെ കുറിച്ച് ഇതിനകം എഴുതിക്കഴിഞ്ഞു. ബെന്നി പി നായരബലത്തെ കുറിച്ചും എഴുതി. മജീദ് എടവനക്കാട് അന്നബെൻ എന്നിവരും രവി വാര കുറിമാനത്തിലെ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായിയുടെ എഴുത്തിൽ എത്തിക്കഴിഞ്ഞു. വേണു കുന്നപ്പിള്ളി പൗളിവത്സൻ തുടങ്ങിയവരെകുറിച്ചും എഴുതി. രവിവാരകുറിമാനങ്ങളുടെ ഭാഗം 11ൽ ബിജു ജയാനന്ദൻ. ഭാഗം 12 സംഗീത് പ്രതാപ്. ഭാഗം 13 ഡിനോയ്പൗലോസ് ഭാഗം 14 പീറ്റർ ഞാറക്കൽ. == മഹാബലി == ഓണക്കാലത്ത് കേരളം നന്ദർശിക്കാൻ എത്തുന്ന കേരളം വാണിരുന്ന മഹാരാജാവ്.അസുര ചക്രവർത്തി.ആയോധന കലയിൽ നിപുണൻ. പരമസാത്വികൻ ഈശ്വരവിശ്വാസി വിഷ്ണുഭക്തൻ വിഷ്ണു ഇദ്ദേഹത്തിന് വേണ്ടി സുതലം എന്ന സ്വർഗ്ഗം തന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു നൽകി. അല്ലാതെ പാതാളത്തിൽ നിന്നല്ല അദ്ദേഹം ഓണക്കാലത്ത് തന്റെ പ്രജകളെ കാണാൻ എത്തുന്നത്.എക്കാലത്തേയും രാജ്യങ്ങൾക്ക് മാതൃകയായി ഭരിച്ചിരുന്ന ആ രാജാവിനെ ഇനിയെങ്കിലും കുടവയറും കൊബൻ മീശയും ആയിട്ടുള്ള ഒരു രൂപമായി നാം ചിത്രീകരിച്ചു കൂട. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 04:48, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == വാവ == വൈപ്പിൻ ആർടിസ്റ്റ് വെൽഫയർ അസോസിയേഷൻ എന്ന കലാ സംഘടനയുടെ ചുരുക്ക പേരാണ് വാവ വിവിധ കലാപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വൈപ്പിൻ കര നിവാസികളായ 500 കലാ പ്രവർത്തകർ ഇതിൽ അംഗങ്ങളാണ്.വൈപ്പിൻ കരയിലെ വിവിധ പഞ്ചായത്തുകളിൽ വിവിധ യൂണിറ്റുകളായാണ് പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്നത്.ആ സ്ഥാനം ഞാറക്കൽ. രക്ഷാധികാരി ബെന്നി P നായരബലം. പ്രസിഡന്റ് സിപ്പി പള്ളിപ്പുറം ജനറൽ സെക്രട്ടറി അനിൽ പ്ലാവിൻസ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 04:57, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) വൈപ്പിൻകരയിലെ ചില കലാകാരൻമാർ മലയാള സിനിമാ പ്രവേശനത്തിനുള്ള ചവിട്ടുപടിയായി ഈ സംഘടനയെ ഉപയോഗിച്ച് വരുന്നു. പണ്ട് കൊച്ചിൻ കലാഭവൻ മലയാള സിനിമക്ക് ഒരുപറ്റം നല്ല കലാ പ്രതിഭകളെ നൽകിയതു പോലെ വാവയിൽ നിന്ന് കുറെയേറെ കലാകാരൻമാർ മലയാള സിനിമാലോകത്ത് എത്തിയിട്ടുണ്ട്. വാവയിലെ അംഗങ്ങൾക്ക് വിഷു കൈനീട്ടം പെൻഷൻ ചികിത്സാ സഹായംഒക്കെ കൊടുത്തു വരുന്നുണ്ട്. വാവ കുട്ടിക്കൂട്ടം എന്ന പേരിൽ കുട്ടികളേയും അംഗങ്ങളായി ചേർക്കുന്നുണ്ട്. ഞാറക്കലിൽ വാവക്ക് ഒരു ലൈബ്രറി ഉണ്ട് . വർഷംതോറും വാവ കുട്ടികൾക്കായി ചിത്രരചന മത്സരം നടത്താറുണ്ട്. കുട്ടികളെ വാദ്യ ഉപകരണങ്ങൾ പഠിപ്പിക്കുന്ന ക്ലാസ്സുകളും നടത്തിവരുന്നു. == നോർത്ത് പറവൂർ സായി സമിതി == വടക്കൻ പറവൂർ Kmk കവലക്ക് അടുത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. വ്യാഴാഴ്ചകളിൽ വൈകീട്ട് 6 മണിക്ക് വേദ ജപവും തുടർന്ന് ഭജനയും നടന്നു വരുന്നുണ്ട്. ഞായറാഴ്ചകളിൽ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നടക്കുന്നുണ്ട്. സമിതി കൺവീനർ വിനോദ് സത്യസായി സമിതി ജില്ലാ പ്രസിഡന്റ് VB മനോജ് പ്രസിദ്ധ സംഗീതജ്ഞരായ പറവൂർ ശ്രീനിവാസൻ പറവൂർ രമേശ് സദാശിവ് സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി തുടങ്ങിയവരും പറവൂർ ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതിയിൽ അംഗങ്ങളാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 05:11, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == കാനപ്പിള്ളി ക്ഷേത്രം == വൈപ്പിൻ കരയിലെ എടവനക്കാട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കുടുംബ ക്ഷേത്രം. 80 വർഷത്തോളം പഴക്കം ഉണ്ട്.പ്രധാന പ്രതിഷ്ടകൾ അന്നപൂർണേശ്വരി ഭദ്രകാളി. ഉപപ്രതിഷ്ടകളായി കുറുബ ഭഗവതി കാപ്പിരി വിഷ്ണുമായ മുത്തപ്പൻ ഗുരുമൂർത്തി തുടങ്ങിയവയാണ്. എടവനക്കാട് പറവൂർ കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭാഗത്ത് താമസിക്കുന്ന കാനപ്പിള്ളി കുടുബാംഗങ്ങളുടെ കുടുംബ ക്ഷേത്രമാണ്. പ്രതിഷ്ഠാദിന ഉത്സവത്തിന് 10 ദിവസം മുൻപ് ഉപദേവതകൾക്ക് അരിപ്പൊടി കലിശം നിവേദിക്കുന്നത് പതിവാണ്. തുടർന്ന് ഉത്സവം കഴിയും വരെ കാനപ്പിള്ളി തറവാട്ടിൽ പെട്ട എല്ലാവരും നോമ്പെടുക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 05:27, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)കരിങ്കുട്ടി അറുകല തുടങ്ങിയ ഉപദേവതമാകരും ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉണ്ട്. == സാഹിത്യ സ്വാശ്രയ സംഘം == പറവൂർ സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സ്വാശ്രയ സംഘം. പറവൂർ കേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്ന ഈ സാഹിത്യ സംഘടയിൽ വൈപ്പിൻ പറവൂർ നിവാസികളായ 25 പേർ അംഗങ്ങളായി ഉണ്ട്. സംഘം വർഷംതോറും സാഹിത്യ ശ്രീ എന്ന പേരിൽ അവാർഡ് നൽകി വരുന്നുണ്ട്. സാഹിത്യശ്രീ എന്ന മിനി മാസികയും പ്രസിദ്ധീകരിച്ച് വരുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42780-63|&#126;2026-42780-63]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42780-63|talk]]) 05:34, 2 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഓലക്കൊട്ടക == പണ്ട് സിനിമാ തീയറ്ററുകൾ A B C തുടങ്ങിയ തരം തിരിവോടെ ആയിരുന്നു. A class തീയറ്ററുകളിലായിരുന്നു റീലീസ് പടങ്ങൾ വന്നിരുന്നത്. പിന്നെ അതു് B യിലേക്ക് മാറ്റും C ക്ലാസ് എന്ന ഓലക്കൊട്ടകളിൽ എത്തുമ്പോൾ മാസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടാകും. എങ്കിലും ചില സിനിമകൾക്ക് റിലീസ് തീയറ്ററുകളിൽ കിട്ടിയതിൽ കൂടുതൽ കളക്ഷൻ ഓലക്കൊട്ടകളിൽ കിട്ടാറുണ്ട്. ഓലകൊട്ടകളിൽ ഏറ്റവും നിരക്ക് കുറവ് തറ ടിക്കറ്റിനാണ്. 25 പൈസ. അതിന് പിറകെ ബെഞ്ച് പിന്നെ ചാരുബഞ്ച് അതു കഴിഞ്ഞ് കസേര പിന്നെ കുഷ്യനിട്ട കസേര. തറ ടിക്കറ്റ് കാർ പൂഴി മണ്ണിലാണ് ഇരിക്കേണ്ടത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 13:28, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == വിക്കീപീഡിയ == സാഹിത്യരചന തുടങ്ങിയ കാലത്ത് റഫറൻസ് ചെയ്തൊക്കെ എഴുതേണ്ടിവരുമ്പോൾ ലൈബ്രറിയിൽ ചെന്ന് മണിക്കൂറുകളോളം റഫറൻസ് മുറിയിൽ ഇരിക്കാറ് പതിവുണ്ടായിരുന്നു.പക്ഷെ ഇപ്പോൾ അതിന്റെ ആവശ്യമില്ല വിരൽ തുമ്പിലെ അറിവിന്റെ കലവറയായ വിക്കീപീഡിയ ഉണ്ടല്ലോ. വിവരങ്ങൾ അപ്ഡേഷൻ നടത്തി ചേർക്കുന്നതുകൊണ്ട് വരും തലമുറ വരെ വിക്കീപീഡിയയെ ഹൃദയത്തോട് ചേർത്തു നിർത്തും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 13:40, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ആകാശവാണി == ഒരു തലമുറയുടെ സമയ ഘടികാരം. ഒരു കാലത്ത് മലയാളികളുടെ ദിനചര്യ വരെ ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതു് ആകാശവാണി പരിപാടികളുടെ സമയം നോക്കിയായിരുന്നു. റിസ്റ്റ്‌ വാച്ചിന്റെ സമയം കറക്ട് ചെയ്യാനുള്ള അവസാന വാക്ക് റേഡിയോ ടൈം തന്നെ. ഒരു കാലത്ത് സമ്പന്ന തറവാടുകളിൽ തൊടിയിൽ ഒരു കൊബനാനയും പൂമുഖത്ത് ഈട്ടിത്തടി മേശമേൽ ഒരു വാൽവ് റേഡിയോ ഇതൊക്കെയായിരുന്നു ആഢ്യതയുടെ പര്യായം. തെറ്റില്ലാതെ മലയാളം പറയാൻ അന്നും ഇന്നും തുണ ആകാശവാണി തന്നെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 15:21, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ചന്തേരവം == നാട്ടു ചന്തകളിൽ ഉള്ള ലേലംവിളി വില പേശലുകൾ സാധനങ്ങളുടെ വിലകൾ വിളിച്ച് പറഞ്ഞ് ചന്തയിൽ എത്തുന്നവരെ ആകർഷിക്കൽ കച്ചവടക്കാർ തമ്മിൽ കച്ചവടംത്തെ ചൊല്ലിയുള്ള തർക്കങ്ങൾഒക്കെ ഇടകലർന്ന് ചന്ത ദിവസം ചന്തയിൽ ഒരു ശബ്ദ കോലാഹലം ഉയരാറുണ്ട്. അതാണ് ചന്തേരവം'. പണ്ടുകാലത്ത് കുട്ടികളെ ഇതൊക്കെ പറഞ്ഞ് കളിയാക്കാറ് പതിവുണ്ട്. അതായത് കടയിൽ പലവ്യജ്ഞനങ്ങൾ വാങ്ങാൻ പോകുന്ന കുട്ടിയോട് 20പൈസക്ക് ചന്തേരവം വാങ്ങി വരാൻ പറയും. ചിലപ്പോൾ കടക്കാരൻ മറുപടി കൊടുക്കുന്നതും അതിനൊക്കെ ചേരും വിധത്തിലായിരിക്കും അതായത് ചന്തേരവം തീർന്നു പോയി വെള്ളിയാഴ്ച ചന്തക്ക് പോകുമ്പോൾ വാങ്ങീട്ട് വരാം എന്നൊക്കെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 23:48, 3 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ജല ഗതാഗതം അരനൂറ്റാണ്ട് മുൻബ് == പണ്ട് പ്രധാന യാത്രകൾ വെള്ളത്തിലൂടെ ആയിരുന്നു. ദീർഘ ദൂര യാത്രകൾക്ക് വലിയ യാത്രാബോട്ടുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ചിലതൊക്കെ രണ്ടു നിലകൾ വരെ ഉണ്ടായിരുന്നു.ഫസ്റ്റ്‌ ക്ലാസ് സെക്കന്റ് ക്ലാസ് തരം തിരിവും ഉണ്ടായിരുന്നു.അത്തരത്തിലുള്ള ഒരു ബോട്ടായിരുന്നു എറണാകുളം - കോട്ടപ്പുറം സർവീസ് നടത്തിയിരുന്ന ലോഡ് കൃഷ്ണബോട്ട്. അത്തരം ബോട്ടുകളിൽ മുറുക്കാൻ കടകളും ചായക്കടകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. സമയം പോക്കാൻ ചീട്ടുകളി ചെസ്കളി ഓക്കെ ഉണ്ടായിരുന്നു. പഴമക്കാർ അന്നത്തെ ബോട്ട് ചായക്കടയിൽ നിന്ന് കഴിച്ച ചെമ്മീൻ ചേർത്ത പരിപ്പുവടയെക്കുറിച്ച് പറയുണ്ട്. വേലിയേറ്റം കുറഞ്ഞ സമയങ്ങളിൽ ഈ കൂറ്റൻ ബോട്ടുകൾ ജെട്ടിയിലേക്ക് അടുക്കില്ല. അതിന് പരിഹാരമായി പുഴയുടെ നടുക്ക് ബോട്ട് നിർത്തി അവിടെ ഇറങ്ങേണ്ട ആളുകളെ വഞ്ചി ചെന്ന് അതിലേക്ക് ആളുകളെ കയറ്റി ജെട്ടിയിലേക്ക് തത്തിക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 14:27, 4 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)വേളാങ്കണ്ണി ശ്രീകൃഷ്ണ ചാമ്പച്ചൻ തുടങ്ങിയ ബോട്ടുകളും സർവീസ് നടത്തിയിരുന്നു. == ഉള്ളാന്തി പാലം == എറണാകുളം മേനക യുടെ അടുത്ത് ഉള്ള പാലം. പണ്ട് പാലങ്ങൾ കുറവായ കാലത്ത് ഈ പാലത്തിലൂടെ ബസ്സിൽ യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ ഇറക്കത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങുമ്പോൾ യാത്രക്കാരുടെ ഉള്ളിൽ ഒരു ആന്തൽ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നത്രേ. ഊഞ്ഞാൽ പൊക്കത്തിൽ ആടി താഴേക്ക് വരുമ്പോൾഉള്ള അനുഭവം. ചന്തപ്പാലം എന്നും ഈ പാലത്തിനെ വിളിക്കാറുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 04:55, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == അല്ലായാബൽകടവ്. == എറണാകുളം പ്രസ്ക്ലബിന്റെ ഓപ്പൺ എയർ സ്പെയ്സ്. എറണാകുളത്തിന്റെ ഹൃദയമായ മറെെൻഡ്രവ് ൽ പ്രസ്ക്ലബ് റോഡിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 06:49, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഓണ പൂക്കളക്കൂവൽ == തൃക്കാക്കരയപ്പോ എന്റെ പഠിക്കേലും വായോ ഞാനിട്ട പൂക്കളം കാൺമാനും വായോ അതേതോ അതെന്തോ പൂ ഹേയ്.... പൂ ഹേയ് വാഴ കുലച്ചങ്ങ് വടക്കോട്ടും ചാഞ്ഞേ വാഴപ്പഴം തിന്നാൻ ചില പിള്ളേരും വന്നേ. പിള്ളേരെ പിടിക്കാൻ ചില കള്ളേരും വന്നേ അതേതോ അതെന്തോ പൂഹേയ്.... പൂഹേയ്[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-42711-48|&#126;2026-42711-48]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-42711-48|talk]]) 16:02, 5 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)ഓണക്കാലകളികൾ ഓണക്കളി ഓണത്തല്ല് മാണിക്യചെമ്പഴക്കകളി തുമ്പിതുള്ളൽ മണിക്കുടകളി അശകൊശനേ പെണ്ണുണ്ടോകളി. == ഗ്യാപ് == കേരളത്തിന്റെ പ്രൈവറ്റ് ബസ്കാർ അവലമ്പിക്കുന്ന സമയ ക്രമീകരണ സംവിധാനം.പിറകിലെ ബസിലെ തൊഴിലാളി മുന്നിൽപോകുന്ന ബസ് കൃത്യ സമയത്താണ് ഓടി കൊണ്ടിരിക്കുന്നത് എന്ന് ചെക്ക് ചെയ്യാനായി മുന്നിലെ ബസിൽ യാത്ര ചെയ്യുന്നു. സമയം പാലിച്ച് ഓടിയില്ലെങ്കിൽ അവർ അപ്പൊ ഇടപെടും. ചില ബസ്സുകൾ തമ്മിലുള്ള ഇടവേള മിനിറ്റുകളുടെ വ്യത്യാസം ഉണ്ടാകുകയുള്ളൂ..അപ്പൊ അവരെ സംബന്ധിച്ച് സെക്കന്റ് പോലും വിലപ്പെട്ടതാണ്. ഇവരുടെയൊക്കെ കൈയിൽ സ്റ്റോപ്പ് വാച്ച് വരെയുണ്ട്. ഒരു സ്റ്റോപ്പിൽ ബസ് നിർത്തി കഴിഞ്ഞ് ആളെക്കയറ്റി പോകാൻ എത്ര സെക്കന്റ് വേണമെന്ന് വരെ തീരുമാന മുണ്ട്. എവിടെയെങ്കിലും ബ്ലോക്ക് കിട്ടിയാൽ മൂനോ നാലോ സ്റ്റോപ്പ് ആളെ എടുക്കാതെ വിട്ടു കൊടുത്ത് ഓടുന്നുണ്ടോ എന്ന് കൂടി ഗ്യാപ് തൊഴിലാളികൾ ശ്രദ്ധിക്കാറുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:05, 6 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ദിവ്യാത്മ സൽസംഗ പരമ്പര == എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി നോർത്ത് പറവൂർ ക്രി സത്യസായി സേവാ സമിതിയിൽ കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്ത 40 വ്യാഴാഴ്ചകളിൽ നീണ്ടു നിന്ന സൽസംഗങ്ങൾ. 15 വയസ്സു മുതൽ 76 വയസ്സു വരെയുള്ള 40 സായി ഭക്തർ തങ്ങളുടെ അനുഭവങ്ങൾ പങ്കിട്ടു... [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:17, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഹൃദയത്തിൽ തൊട്ട് == ഷിർദ്ദിസായി സച്ചരിതത്തിലെ കഥാപാത്രങ്ങളുടെ ഭക്തി ജീവിതപാതയിൽ അനുകരിച്ച് ജീവിച്ച നോർത്ത് പറവൂർ സത്യസായി സേവാ സമിതിയിലെ സായി ഡിവോട്ടികളെക്കുറിച്ച് സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി നവ മാധ്യമങ്ങളിൽ എഴുതിയ പരമ്പര. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:24, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പത്രവും പത്രധർമ്മവും. == പുരോഗനകലാസാഹിത്യ സംഘം ചെറായി യൂണിറ്റും ചെറായി അഴിക്കോടൻ വായനശാലയും ചേർന്ന് നടത്തിയ നാല് ആഴ്ചകൾ നീണ്ടുനിന്ന സിംപോസിയം. കോർഡിനേറ്റർ സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 14:03, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സിപ്പിപള്ളിപ്പുറം ഉദ്ഘടകനായിരുന്നു. == വെള്ളപ്പൊക്കം == നദികളിലേയും കായലിലേയും ഇടതോടുകളിലേയും ചെളി നീക്കം ചെയ്താൽ വെള്ളപ്പൊക്കം ഒരു പരിധി വരെ തടയാനാകും. 2018 ലെ പ്രളയത്തിൽ അടിഞ്ഞുകൂടിയ ചെളിയും വൻ മരങ്ങളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യണം. പുതിയ പാലങ്ങൾ പണിയുന്ന സമയത്ത് കായലിലൊക്കെ ബണ്ട് കെട്ടാറുണ്ട്. പക്ഷെ പാലം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു കഴിഞ്ഞ് വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞാലും ആ ബണ്ടുകളിൽ പലതും നീക്കം ചെയ്യാറില്ല. അതും വെള്ളത്തിന്റെ സ്വഭാവികമായ നീരൊഴുക്കിന് തടസ്സമാകും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:28, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ലെന്റിംഗ് ലൈബ്രറി മോഹൻ == എറണാകുളം പ്രസ് ക്ലബ് റോഡിൽ വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീർ ബുക്ക് സ്റ്റാളുമായി താമസിച്ചിരുന്ന കാലത്ത് ബഷീറിന് ഏറെ അടുപ്പമുണ്ടായിരുന്ന ഒരാളാണ് പച്ചാളത്തുകാരനായ മോഹൻ.. അദ്ദേഹം അന്ന് ബഷീറിന്റെ ബുക്ക് സ്റ്റാളിന്റെ അടുത്ത് പലചരക്ക് കട നടത്തിയിരുന്നു. പിന്നീട് ആ കട ലെന്റിംഗ് ലൈബ്രറിയായി. ഞാൻ 5 വർഷം മുൻബ് സിറ്റിലൈറ്റ് മാസികയിൽ ബേപ്പൂർ സുൽത്താനെ കുറിച്ച് ഒരു ലേഖനം തയ്യാറേക്കേണ്ട ആവശ്യത്തിലേക്കായി മോഹൻ ചേട്ടനെ ഇന്റർവ്യൂ ചെയ്യുക ഉണ്ടായി. മോഹനേട്ടനെ ബഷീർ ഒരു കൊച്ചനുജനെ പോലെ സ്നേഹിച്ചിരുന്നു. മലയാളത്തിന്റെ തകഴി ഉൾപെടെയുള്ള എല്ലാ എഴുത്തുകാരേയും അവിടെ വന്നു കണ്ടിട്ടുണ്ടത്രേ. കൂടാതെ സത്യൻ അടൂർഭാസി തുടങ്ങിയ സിനിമാക്കാരും വരാറുണ്ട്. ബഷീറിന് ഏറെ അടുപ്പമുണ്ടായിരുന്ന മറ്റൊരാൾ അന്ന് ഏറ്റവും ഇളമുറക്കാരനായ പ്രൊഫ M K സാനുമാഷായിരുന്നു. മോഹനേട്ടൻ വഴി എനിക്ക് കൊച്ചിയുടെ കഥാകാരൻ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന എം എം മേനോനെ പരിചയപെടാനും സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 16:00, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ആൾക്കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് പോസിറ്റീവ് എനർജി സ്വീകരിച്ച് ആയുസ്സ് കൂട്ടിയവർ. == സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി സാഹിത്യശ്രീ മാസികയിൽ എഴുതിയ ലേഖനം. ലേഖനത്തിൽ ഉമ്മൻചാണ്ടി വി എസ്സ് അച്ചുതാനന്ദൻ എം ടി വാസുദേവൻ നായർ പ്രൊഫ എം കെ സാനു തുടങ്ങിയവരുടെ സമൂഹമായുള്ള ഇടപെടലുകളാണ് പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 05:54, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഓർമ്മക്കുടന്ന == 1062 എഴുത്തുകാരുടെ രചനകളുമായെത്തിയ ഇന്ന് ഇൻലന്റ് മാസികയുടെ 40ാം വാർഷിക പതിപ്പ്. ഇതിൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി യുടെ രചന വായിക്കാൻ സാധിക്കും. ഇന്ന് മാസികയുട പത്രാധിപർ കവി മണബൂർ രാജൻബാബു ആണ്.. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 06:08, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == തേലതുരുത്തിൽ നിന്നൊരു യാത്ര. == മാഞ്ഞാലി ചിന്താ തീയറ്റേഴ്സ് വർഷം തോറും നടത്താനുള്ള ജനകീയ കവിയരങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തപ്പോൾ ആ അനുഭവങ്ങൾ എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ഒരു കഥയാക്കി എഴുതി. ആ കഥയാണ് തേല തുരുത്തിൽ.... [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 06:29, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പ്രേമസ്വരൂപലു. == ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായിബാബയെക്കുറിച്ച് എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി എഴുതിയ കവിത. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 06:32, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ഈ കവിത സംഗീതം നൽകി കവയത്രി mc അമ്മിണി ടീച്ചർ ആലപിച്ചി ട്ടുണ്ട്. പ്രേമസ്വരൂപലു എന്നത് തെലുങ്ക് വാക്കാണ്. തന്റെ ഭക്തരെ ഈ വാക്ക് ഉപയോഗിച്ചാണ് ശ്രീ സത്യസായിബാബ അഭിസംബോധന ചെയ്യാറ് പതിവ്. പ്രേമത്തിന്റെതൽ സ്വരൂപമായ ഭക്തരെ എന്ന് വാക്യാർത്ഥം. == സാഹിത്യവാരാവലോകനം@100 == സാഹിത്യവേദി കോട്ടയം ഓൺലൈൻ ഗ്രൂപ്പിൽ നടത്തിയ സാഹിത്യവാരാവലോകനം. ഞായറാഴ്ച തോറും ആ ഒരാഴ്ചക്കാലത്തെ കഥകളും കവിതകളും അവലോകനം ചെയ്യുന്ന പരിപാടി. കവിയും ഗാനരചയിതാവുമായ മേമ്മുറി ശ്രീനിവാസനാണ് അവലോകനം നടത്തിയതു്. മേമ്മുറി ശ്രീനിവാസന് അസൗകര്യം ഉണ്ടായ ഏതാനും ആഴ്ചകളിൽ ഈ അവലോകനം ഏഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി നിർവഹിച്ചു പോന്നു. മുരളീധരൻ ആനാപ്പുഴ പോലുള്ള കവി ഈ പരിപാടി രാവിലെകൃത്യ വായി കേട്ട് വിലയിരുത്താറുണ്ടായിരുന്നു. രാവിലെ 6 മണിക്ക് തന്നെ ഈ അവലോകനം ഫോണിൽ എത്തിക്കാൻ ശദ്ധിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. കട്ടൻ ചായക്കൊപ്പം അല്പം സാഹിത്യ ചെറുകടിയും എന്നൊക്കെയായിരുന്നു ഈ സാഹിത്യ വിമർശനത്തെ സാഹിത്യ ലോകം വിലയിരുത്തി പോന്നിരുന്നതു്. സാഹിത്യവേദി കോട്ടയം കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്ത് പ്രവർത്തിച്ചു പോരുന്നത് ഷിബു രാജ് പണിക്കരാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 07:22, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഗംഗ ബോട്ട് == വൈപ്പിൻ - വെല്ലിംഗ്ട്ടൺ ഐലന്റ് - എറണാകുളം റൂട്ടിൽ സർവീസ് നടത്തിയിരുന്ന മരത്തടിയാൽ നിർമ്മിതമായ ജലഗതാഗത വകുപ്പിന്റെ ബോട്ട്.രണ്ടോ മൂന്നോ നിറഞ്ഞു വരുന്ന യാത്രക്കാരെ കൊള്ളിക്കാൻ അത്ര വലുതായിരുന്നു ഗംഗയെന്ന ഫെറി ബോട്ട്. യാത്രക്കാർക്ക് വായിക്കാൻ പത്രമാസികകളും ബോട്ടിൽ ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു. ബോട്ട് ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ ബോട്ടിന്റെ പങ്കയാൽ വെള്ളം കലങ്ങുമ്പോൾ പൊങ്ങി വരുന്ന മീനുകളെ പിടിക്കാർ കടൽ കാക്കകൾ ബോട്ടിനൊപ്പം തോരണം പോലെ പറക്കുന്നത് നല്ല കാഴ്ചയായിരുന്നു. ചിലപ്പോഴൊക്കെ ആ ചെറു മീൻ കൂട്ടങ്ങളെ പിടിക്കാനെത്തുന്ന 2 ഡോൽഫിനുകൾ കുത്തിമറിയുന്നത് കാണാമായിരുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:59, 8 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ശ്രീ ഷിർദ്ദി സായി സച്ചരിതം == ഹേമദ് പാന്ത് മറാഠിയിൽ എഴുതിയ ഷിർദ്ദി സായിബാബയുടെ ജീവചരിത്രം. ഹേമദ് പാന്തിന്റെ മരണത്തിന് ശേഷമാണ് പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്. പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് B v ദേവ്. ഇംഗ്ലീഷ് പരിഭാഷ നാഗേഷ് വാസുദേവ് ഗുണാജി . മലയാള പരിഭാഷ പി സി രാമചന്ദ്ര മേനോൻ. ലോകത്ത് എബാടുമുള്ള വിവിധ രാജ്യക്കാരായ ഭക്തർ ഈ ഗ്രന്ഥം നിത്യ പാരായണം ചെയ്തുവരുന്നു.. ഇതു് 7 ദിവസം കൊണ്ട് ഭക്തിപൂർവ്വം വായിച്ച് പൂർത്തി കരിക്കുന്നവരുടെ ആഗ്രഹം സായിബാബ നടത്തി കൊടുക്കും എന്ന് വിശ്വാസം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 06:45, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ലിഖിത നാമജപം. == സായി ഭക്തർ തങ്ങളുടെ നിത്യ സാധനയുടെ ഭാഗമായി ചെയ്യുന്ന കർമ്മം. ഒരു നോട്ടു പുസ്തകത്തിൽ ഇഷ്ടദേവന്റെ നാമം ഒരു പേജെങ്കിലും ഒരു ദിവസം എഴുതുന്നു. ഒരു പ്രാവിശ്യം നാമം എഴുതുമ്പോൾ കൈകളും മനസ്സും ഹൃദയവും ചുണ്ടുകളും ഈശ്വരനോട് ഐക്യം പ്രാപിക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 06:54, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == രവിവാര ഹൈക്കു കുറിമാനങ്ങൾ == കേരള ബാങ്കിന്റെ ഗ്രൂപ്പുകളിൽ എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി എഴുതിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന 4 വരികളിൽ ഒതുങ്ങുന്ന സാമ്പത്തിക സാംസ്ക്കാരിക കുറിപ്പുകൾ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 03:08, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ശരണാഗതി == കുട്ടികൃഷ്ണമാരാരെക്കുറിച്ച് മലയാള വായനക്കാർക്ക് പ്രത്യേകം പരിചയപെടുത്തേണ്ട ആവശ്യം ഇല്ല. ഭാരതപര്യടനം വായിക്കാത്ത മലയാളി എഴുത്തുകാരും കാണില്ല. മഹാഭാരതത്തെ അധികരിച്ച് ആര് എന്തു് എഴുതാൻ ശ്രമിച്ചാലും അവരൊക്കെ ആദ്യം മറിച്ചു നോക്കാറ് ഭാരത പര്യടനം തന്നെ. ആ കുട്ടികൃഷ്ണമാരാരുടെ അദ്ധ്യത്മക കൃതിയാണ് ശരണാഗതി. ഒരു സത്യസായി ഭക്തൻ കൂടിയായ മാരാർ തന്റെ ആദ്ധ്യത്മിക അനുഭവങ്ങൾ ഹൃദയത്തിൽ തട്ടും വിധത്തിൽ കോറിയിട്ടിരിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥം.അദ്ധ്യായങ്ങൾ മനനം ആദ്ധ്യാത്മിക മാർഗ്ഗങ്ങൾ ശരണാഗതി എന്നിങ്ങനെ മൂനു ഭാഗങ്ങളായി പകുത്തിരിക്കുന്നു. കൃപാസപ്തകം ഭ്രൂണഹത്യ ഭഗവാൻ സർവ്വാന്തര്യമി നഗരസങ്കീർത്തനം എല്ലാംനമ്മൾ തന്നെ എന്നിങ്ങനെ 81 അദ്ധ്യയങ്ങൾ. 413 പേജുകൾ 1976 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ഒന്നാം പതിപ്പിന്റ വില 80 രൂപ. പ്രസിദ്ധീകരണം മാരാർ സാഹിത്യ പ്രകാശം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 14:02, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == തൊട്ടൊന്ന് തലോടി == നല്ലെഴുത്ത് സാഹിത്യ ഗ്രൂപ്പിൽ എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ചെയ്തിരുന്ന സാഹിത്യ അവലോകനത്തിന്റെ പേര് എഴുതി തെളിഞ്ഞവരുടേയും തുടക്കക്കാരുടേയും സാഹിത്യ രചനകൾ തൊട്ടൊന്നു തലോടും വിധത്തിൽ സൗമനസോടെ വിലയിരുത്തിയിരുന്ന പംക്തി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 14:12, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ജാതി വ്യവസ്ഥിയും കേരള ചരിത്രവും == പി കെ ബാലകൃഷ്ണൻ എഴുതിയ പൊടിപ്പും തൊങ്ങലും ചാർത്താത്ത കേരളത്തിന്റെ നേർ ചരിത്രം. കേരളത്തെപ്പറ്റി ആധികാരികമായി പഠിക്കുന്നവർ പേർത്തും പേർത്തും വായിച്ചിരിക്കേണ്ട പുസ്തകം. ഒരു പാട് വിമർശനങ്ങൾ അക്കാലത്ത് ഏറ്റുവാങ്ങിയ പുസ്തകം. അക്കാലത്തെ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതം നേരിന്റെ നെറിവോടെ ഈ ചരിത്ര പുസ്തകം കാണിച്ചു തരുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:52, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ജേഴ്സി മാറ്റ ചന്ത == 2026 ലോകകപ്പിനോട് അനുബന്ധിച്ച് സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി നവ മാധ്യമങ്ങളിൽ എഴുതിയ കഥ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:56, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) താരയും ലാമിനും ഫെയ്സ്ബുക്ക് കമന്റിൽ നിന്നൊരു കഥ അങ്ങിനെ വീണ്ടും ബ്രസീൽ ഫാനായി പോയ ബുദ്ധി ആന പിടിച്ചാലും വരില്ല മെസ്സി . ലാമിനും പൊന്നാപുരം കോട്ടയും തുടങ്ങിയ കഥകൾ കൂടി ഓൺലൈനിൽ എഴുതി. == ദൈനംദിന കാഴ്ചകൾ കഥകളാക്കുന്ന എഴുത്തുകാരൻ == പത്ര പ്രവർത്തകൻ വി ആർ നോയൽ രാജ് സാഹിത്യശ്രീ മാസികയിൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായിയെക്കുറിച്ച് എഴുതിയ ജീവചരിത്ര കുറിപ്പിന്റെ തലവാചകം. ഇദ്ദേഹം ഓൺലൈനിൽ വ്യക്തി മുദ്രകൾ 43 ൽ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിയെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായി പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 00:48, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == N P A == നോൺ പെർഫോമിങ്ങ് അസറ്റ്. ഈ വാക്ക് ബാങ്കിംഗ് ഫീൽഡിലാണ് പൊതുവായി ഉപയോഗിക്കാറ് പതിവ്. ബാങ്ക് ലോണിന്റെ കുടിശ്ശികയുടെ ഏറ്റക്കുറച്ചലിന്റെ ഗ്രേഡ് ആണ് ഇതുകൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:05, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == കാനപ്പിള്ളി സതി സുകുമാരൻ സ്മാരക പുരസ്ക്കാരം. == എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി അമ്മയുടെ സ്മരണാർത്ഥം നടത്തുന്ന കാവ്യസായാഹ്നത്തിൽ തെരെത്തെടുക്കപെടുന്ന ഏറ്റവും നല്ല കവിതക്ക് കൊടുക്കുന്ന പുരസ്ക്കാരം. ചെറായി അഴീക്കോടൻ വായനശാലയുമായി സഹകരിച്ചാണ് കാനപ്പിള്ളി സതി സുകുമാരൻ സ്മാരക കാവ്യസായാഹ്നം നടത്തി പോരുന്നത്. m c അമ്മിണി ടീച്ചർ എടവനക്കാട് ദേവദാസ് ചേന്ദമംഗലം പറവൂർ തുടങ്ങിയ കവികൾ ഈ പുരസ്ക്കാരം നേടിയിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:15, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ബലിതർപ്പണം == പിതൃബലി എന്നതാണ് ഇതു കൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നതു്. ഭാരതീയ ഹിന്ദു വിശ്വാസികളുടെ പൗരാണികമായ കർമ്മ ചര്യ. ഭാരതീയർ ബലി കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നത് മരിച്ചു പോയ തങ്ങളുടെ ബന്ധുമിത്രാതികൾക്ക് മാത്രമല്ല സകല ജീവജാലങ്ങൾക്കും എന്തിനു പറയുന്നു വൃക്ഷലതാതികൾക്കും വരെ ഇത്തരമൊരു മനോഭാവ തുടർച്ച ഭാരതീയർക്ക് മാത്രമേ കാണൂ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 11:31, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == തൊഴുതൊന്ന് ഇരുന്ന്. == ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് തൊഴുതിറങ്ങി ഭക്തർ എവിടെയെങ്കിലും അല്പ നേരം വിശ്രമിക്കുനത് കണ്ടിട്ടുണ്ടാകും. അതിലൊരു വിശ്വാസ പ്രമാണം കൂടി ഉണ്ട്. നാം ക്ഷേത്രത്തിൽ പോകാൻ തീരുമാനമെടുക്കുമ്പോൾ തന്നെ നാം ആ ക്ഷേത്ര മൂർത്തിയുടെ സംരക്ഷണ വലയത്തിലാകുന്നു. ക്ഷേത്രദർശനം കഴിയുംവരെ ആ ഈശ്വര ചൈതന്യത്തിന്റെ അനുചരർ നമ്മെ അനുയാത്ര ചെയ്ത് കാത്തുരക്ഷിക്കും.നമ്മുടെ കണ്ണുകൾക്ക് ഗോചരമല്ലാത്ത ശക്തികളിൽ നിന്ന്. ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് തൊഴുത് ഇറങ്ങി എവിടെയെങ്കിലും ഇരിക്കുന്നതുകാണുമ്പോൾ തങ്ങളുടെ ഡ്യൂട്ടി കഴിഞ്ഞു എന്ന് കരുതി അടുത്ത ഭക്തരെ ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് കൂട്ടി കൊണ്ടുവരാനുള്ള തങ്ങളുടെ നിയോഗത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 11:44, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ആനവാതിൽ. == മട്ടാഞ്ചേരിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്ഥലം. മട്ടാഞ്ചേരിപാലസ് പണ്ട് ഡച്ച് പാലസായിരുന്നു. അവിടെവരുന്ന കൊബനാനകൾക്ക് സുഗമമായി കടന്നുപോകാൻ കൂറ്റൻ വാതിലുകൾ നിർമ്മിച്ചു. കലാപാടവത്തോടെ. പിന്നീടത് ചരിത്രത്തിന്റെ ഏടായി മാറി. കാലക്രമേണ സ്ഥലത്തിന്റെ പേരും ആയി. മേനക തീയറ്റർ ഉണ്ടായിരുന്ന ഇടം പിൽക്കാലത്ത് മേനക Jn ആയതു പോലെ. ജനത ആശുപത്രി ഉണ്ടായിരുന്ന വൈപ്പിൻ കരയിലെ സ്ഥലം പിൽക്കാലത്ത് ജനത ബസ് സ്റ്റോപ്പ് ആയതു പോലെ. ആനവാതിൽ കൊച്ചിയുടെ പൈതൃകമായി സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടു പോരുന്നു. ധാരാളം വിദേശ വിനോദ സഞ്ചാരികൾ ആനവാതിൽ കാണാൻ എത്തി ചേരുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:05, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഓണാഘോഷം@ മറൈൻഡ്രവ്. == മറൈൻ ഡ്രവിലെ ഓണാഘോഷം എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ തന്നെ മറൈൻഡ്രവ് G c d a കോംപ്ലക്സിലെ പൂക്കള മത്സരം ഓർമ്മയിലേക്കെത്തും. നൂറോളം കടകളുള്ള അവിടെ ഓരോ കടകളും മത്സരാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഒരുക്കുന്ന പൂക്കളം കാണാൻ മറ്റു ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ളവർ വരെ എത്താറുണ്ട്. നീണ്ട വിശാലമായ ഇടനാഴികൾ കായൽ കാറ്റ് ആവോളം അകത്തേക്ക് കടക്കാൻ പാകത്തിനുള്ള കൂറ്റൻ രണ്ട് ഇടനാഴി വാതിലുകൾ. വടംവലി ഉറിയടി തുടങ്ങിയ കായിക മത്സരങ്ങളും ഓണക്കാലത്ത് ഇവിടെ നടത്തപെടുന്നു. പാട്ട് മിമിക്രി തുടങ്ങിയ കലകളിലും ഇവിടുത്തെ കടകളിലെ തൊഴിലാളികൾ പിന്നിലല്ല എന്നതു് പരിപാടികൾ കാണുമ്പോൾ ബോധ്യമാകും. കോയിനുകൾ കൊണ്ടും ക്യാമറകൾ കൊണ്ടും മൊബൈൽ ഫോണുകൾ കൊണ്ടു പോലും പൂക്കളം തീർക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഇവരുടെ ആഘോഷങ്ങൾക്ക് 20 വർഷത്തെ പാരമ്പര്യം അവകാശപെടാം. കൊച്ചിക്കായലിനോട് തൊട്ടുരുമി കിടക്കുന്ന ഈ ഷോപ്പിംഗ് ഇടത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത സൂപ്പർഹിറ്റുകളായ കുറെ മലയാള ചിത്രങ്ങളുടെ ലൊക്കേഷൻ ആയിട്ടുണ്ട് എന്നുള്ളതാണ്. അവയിൽ ചിലത് ഇൻ ഹരിഹർ നഗർ ഛോട്ടാ മുബൈ ഡാഡി കൂൾ പാസഞ്ചർ സുന്ദരപുരുഷൻ അന്നയും റസൂലും. ഡോ കാന്തിനായർ എന്ന ഹോമിയോ ഡോക്ടറുടെ ക്ലിനിക്കും 25 വർഷമായി ഇവിടെ പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു. സ്വിസ്സ് ടൈം ഹൗസ് എന്ന വാച്ച് കടയും അവരുടെ തന്നെ ഇലട്രോണിക് ഷോപ്പും ഈ ഷോപ്പിംഗ് കോബ്ലക്സിന്റെ പെരുമ കൂട്ടുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:40, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) കൊച്ചിയിൽ ആദ്യമായി എക്സ് ലേറ്റർ സ്ഥാപിച്ചത് ഇവിടെയാണ്. അത് കാണാനും അതിൽ കയറാനും ഒരുപാട് ആളുകൾ വരാറുണ്ടായിരുന്നു. == ജോസഫ് വൈറ്റിലയും ഫാ. ചെറിയാൻ കുനിയൻ തോടത്തും. == ജോസഫ് വൈറ്റില സമയം മാസികയുടെ പത്രാധിപർ ആയിരുന്ന സമയത്ത് അദ്ദേഹത്തോട് വളരെ അടുത്ത് ഇടപഴകാൻ സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്റെ ഏതാനും കഥകൾ സമയത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട് . കഥകളുടെ പോരായ്മകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി തിരുത്തിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. എഴുതി തുടങ്ങുന്ന കാലത്ത് തന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഥ മാതൃഭൂമിയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരുന്നു. ഒരുപാട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ എഴുത്തനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെയ്ക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. ചെറിയാൻ കുനിയൻ തോടത്ത് അച്ചൻ കുടുംബ ദീപം മാസികയുടെ പത്രാധിപർ ആയിരുന്നു. എന്റെ വളരെയേറ കഥകൾ കുടുംബ ദീപം മാസികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. നല്ലൊരു കവിയാണ് അച്ചൻ. കുടുംബദീപം വർഷംതോറും ഇറക്കിയിരുന്ന വാർഷിക പതിപ്പ് മലയാളത്തിലെ മുൻ നിര ആനുകാലികങ്ങളുടെ വാർഷിക പതിപ്പുകളോട് ഒപ്പം നിൽക്കുന്നതായിരുന്നു. അതിലും മലയാളത്തിലെ മുൻ നിരഎഴുത്തുകാർക്കൊപ്പം എനിക്കും കുനിയൻ തോടത്ത് അച്ചൻ അവസരം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:08, 12 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പശ്ചിമ കൊച്ചിയിലെ കൗതുകപേരുകൾ. == കടവുകൾ കമാലക്കടവ് നെല്ല് കടവ് ചെറളായി കടവ് മരക്കടവ്. ചില മുക്കുകൾ കപ്പലണ്ടി മുക്ക് അമ്മായി മുക്ക് പറവാനമുക്ക്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:36, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)കമാലകടവിന് മറ്റൊരു ചരിത്രം കൂടിയുണ്ട്. അവിടെ ആദ്യമായി ചീനവല ഇട്ടു കഴിഞ്ഞ് ആദ്യ കോരിനു തന്നെ ലക്ഷങ്ങളുടെ മീൻ ലഭിച്ചു. ഇന്നത്തേയും അന്നത്തേയും കബോളനി ലവാരം താരതമ്യം ചെയ്തു നോക്കുമ്പോഴാണ് അറിയുന്നത് അന്നത്തെ ലക്ഷങ്ങളുടെ ഇന്നത്തെ വാല്യൂ. == വഞ്ചി സ്ക്വയർ. == എറണാകുളം ഷൺമുഖം റോഡ് ബാനർജി റോഡുമായി സംഗമിക്കുന്നിടത്ത് സാക്ഷി പറയാനെന്നവണ്ണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കൊച്ചി കോർപറേഷന്റെ ഓപ്പൺ ഓഡിറ്റോറിയം. ചെറിയ സമ്മേളനങ്ങൾക്ക് യോജ്യം. ഇതിന്റെ പ്രത്യേകത ഒരു വലിയ ഓടി വഞ്ചിയുടെ ആകൃതിയിലാണ് ഇതു് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:42, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == സനാതന സാരഥി. == ശ്രീ സത്യസായി പബ്ലിക്കേഷൻ സൊസൈറ്റി ഇറക്കുന്ന ആദ്ധ്യത്മിക മാസിക. ഒരു പരസ്യം പോലുമില്ലാതെ ഇറക്കുന്ന മാസിക. സത്യസായിബാബയെ കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ ബാബയുടെ പ്രസംഗങ്ങൾ ഒക്കെ ഇതിൽ വായിക്കാം. സായിബാബയെപ്പറ്റി അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് പഠിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് അതിലേക്കുള്ള ആദ്യ ചവിട്ടുപടിയാണ് ഈ മാസിക. ഇംഗ്ലീഷ് ഉൾപെടെ ഭാരതത്തിലെ വിവിധ ഭാഷകളിൽ ഈ മാസിക പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നുണ്ട്. മലയാളത്തിൽ ഇറങ്ങുന്ന മാസികയുടെ പത്രാധിപർ N സോമശേഖരൻ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:30, 13 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == വീഞ്ഞപ്പെട്ടി. == ചായപൊടിപ്പെട്ടി എന്നും ഇതിന് വിളിപേരുണ്ട്. വീഞ്ഞ മരത്തിന്റെ മരപാളികൾ കൊണ്ടാണ് ഇത് ഉണ്ടാക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട് ഭാരവും തീരെ കുറവ്. ഉപയോഗം കഴിഞ്ഞാൽ മണ്ണോട് ചേരും. പ്രകൃതി സൗഹൃദപ്പെട്ടി. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:30, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == സഹ്യാദ്രി ക്രെയിൻ. == ഗോശ്രീ പാലം പണി നടക്കുമ്പോൾ അതിന്റെ ഭാഗമായി എത്തിയ കൂറ്റൻ ക്രെയിൻ. മുബൈയിൽ നിന്നു പ്രത്യേക സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങളോടെ കടൽമാർഗ്ഗമാണ് ഇതു് കൊണ്ടുവന്നത് കാലാവസ്ഥയും മറ്റും നോക്കി കാറ്റും മഴക്കോളും കുറഞ്ഞ സമയം നോക്കിയായിരുന്നു അതിന്റെ യാത്ര.. അത് കൊച്ചിയോട് അടുത്തപ്പോൾ വളരെ ആഘോഷ പൂർവമാണ് വൈപ്പിൻ നിവാസികൾ സ്വീകരിച്ചത്. അന്നത് കെട്ടിയിരുന്ന പത്തോളം കോൺക്രീറ്റ് കുറ്റികൾ ആ ഓർമ്മ ഉണർത്തും വിധത്തിൽ മറൈൻഡ്രവിന്റെ വടക്കേ അറ്റത്ത് കായലിനോട് ചേർന്ന് ഇപ്പോഴും കാണാം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 13:44, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പ്രിയദർശിനി സ്ത്രീ സൗജന്യയാത്ര. == വി ഡി സതീശൻ സർക്കാരിന്റെ ജന പ്രിയ സംരഭം. KSRTC യുടെ ഓർഡിനറി ബസ്സുകളിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് സൗജന്യമായി യാത്ര. സ്ത്രീകളുടെ സാമ്പത്തിക ക്രയവിക്രയശേഷി കൂട്ടാൻ ഇതു് ഇടയാക്കിക്കഴിഞ്ഞു. ഇതിന്റെ എഫക്ട് പച്ചക്കറിമാർക്കറ്റിലും പ്രൊവിഷൻ ഷോപ്പുകളിലും ബേക്കറിയിലും മൊബൈൽ ഷോപ്പുകളിലും തട്ടുകടകളിൽ വരെ വന്നു കഴിഞ്ഞു.. ദൂരവ്യാപകമായ ഫലങ്ങൾ സമൂഹത്തിൽ ഉണ്ടാക്കാൻ ഈ പദ്ധതിക്ക് കഴിയും. മുൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ പേരിലാണ് ഇത് നടപ്പാക്കിയത് എന്നതു തന്നെ ഇതിന്റെ പ്രാധാന്യം വെളിവാക്കുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 14:07, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ആന തലപ്പൊക്ക മത്സരം. == ചെറായി പൂരത്തോടനുബന്‌ധിച്ച് നടക്കാറുള്ള തിടമ്പ് മത്സരം. അഥവാ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള ആനയെ കണ്ടെത്തുന്ന മത്സരം. ചെറായി ഗൗരീശ്വര അബലത്തിലെ ഉത്സവവും അതിനോട് ബന്ധപ്പെട്ട കലാ പരിപാടികളും നടത്തുന്നതു തെക്ക് വടക്ക് ചേരുവാരങ്ങളാണ്. ഉത്സവ ദിവസം രാവിലെ 8 മണിക്ക് ഓരോ ചേരുവാരക്കാരും ഓരോ ആനകളെ ഗജമണ്ഡപത്തിൽ എത്തിക്കുന്നു. ബല്ല് മുഴങ്ങിക്കഴിഞ്ഞ് കൂടുതൽ സമയം തല ഉയർത്തി പിടിച്ച് നിൽക്കുന്ന ആന വിജയിക്കും. ശ്രീമുരുകന്റെ തിടബ് ഏറ്റാനുള്ള ഭാഗ്യം ലഭിക്കുന്നു. രണ്ടാം സ്ഥാനക്കാരന് ശിവഭഗവാന്റെ തിടബ് ലഭിക്കും. ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ ഈ മത്സരം കാണാൻ ഇവിടെ എത്താറുണ്ട്. അതിൽ അയൽ ജില്ലക്കാരും വിദേശികളും പെടും . ഉത്സവദിവസങ്ങളിൽ ഒരു ദിവസം സാംസ്ക്കാരിക സമ്മേളനത്തിനുള്ളതാണ്. സുകുമാർ അഴീക്കോടിനെ പോലുള്ള പ്രാസംഗികർ ഇത്തരം സമ്മേളനങ്ങളിൽ എത്തിയിട്ടുണ്ട്. ചെറായി വിജ്ഞാന വർദ്ധിനി സഭയുടെ വകയാണ് ചെറായി ഗൗരീശ്വര ക്ഷേത്രം. ശിവകുടുബാഗങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് വാണരളുന്ന ക്ഷേത്രം. നവഗ്രഹങ്ങളും അയ്യപ്പനും ഇവിടെ ഉണ്ട്. ശ്രീ നാരായണ ഗുരുദേവൻ പ്രതിഷ്ട നിർവഹിച്ച ക്ഷേത്രമാണ്. ഗുരുദേവൻ ക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തിയിരുന്നപ്പോൾ വിശ്രമിച്ചിരുന്ന ചാരു കസേരയും കട്ടിലും ഇവിടെ സംരക്ഷിച്ച് സൂക്ഷിച്ചു വരുന്നു. 29 ആനകൾ വരെ ഉത്സവത്തിന് അണിനിരന്നിട്ടുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:01, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == വലിയ കൃഷ്ണൻകുട്ടിയും ചെറിയ നാരായണൻകുട്ടിയും. == ചെറായി പൂരത്തിന്റെ ആന തലപ്പൊക്ക മത്സരത്തോട് ബന്ധപ്പെട്ട് രണ്ട് ആന കളെ കേന്ദ്ര കഥാപാത്രങ്ങളാക്കി സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി എഴുതിയ കഥ. ഈ കഥ ആകാശവാണി കൊച്ചി നിലയം സാഹിത്യ സുരഭിയിൽ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:15, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == സായി ഭജന. == മറ്റു ഭജനകളിൽ നിന്ന് ഏറെ വ്യത്യാസമുള്ളതാണ് സായി ഭജനകൾ. ഭജന കോർഡിനേറ്റ് ചെയ്യാൻ സത്യസായി സമിതികളിൽ ഭജൻ കോർഡിനേറ്റർ എന്ന ഓഫീസ് ബെയറർ ഉണ്ട്.അദ്ദേഹമാണ് ഓരോരുത്തരും പാടേണ്ട ഭജന സെലക്ട് ചെയ്ത് നിയന്ത്രിച്ചു പോരുന്നത്. നാലോ അഞ്ചോ വരികളെ പാടുള്ളൂ. ഭജന എല്ലാവർക്കും ഏറ്റു പാടാൻ തക്കവിധത്തിൽ സിംപിൾ ആയിരിക്കണം. ആദ്യം വരികൾ ലോ പിച്ചിലും പിന്നീട്ഹൈ പിച്ചിലും പാടാം. നേരത്തെ ലിസ്റ്റ്‌ ഇട്ടു തന്നെയാണ് സമിതികളിൽ ഭക്തർക്ക് പാടാൻ അവസരം നൽകുന്നത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 16:52, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പ്രശാന്തി സേവ. == പർത്തി സേവയെന്നും പറയാറുണ്ട്. ഭാരതത്തിലെ സത്യസായി സമിതിയിലെ പ്രവർത്തകർക്ക് വർഷത്തിൽ 2 പ്രാവിശ്യം ഒരാഴ്ച വീതം പുട്ടപർത്തിയിലെ ആശ്രമത്തിൽ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് പോകാൻ അവസരം ഉണ്ട്. ഇതിനെ സായിഭക്തർ പറയുന്നത് ആദ്ധ്യത്മിക പോസിറ്റീവ് ചാർജ് ചെയ്യാൻ പ്രശാന്തിനിലയത്തിലേക്ക് പോകുന്നു എന്നാണ്. ഭൂമിയിലെ സ്വർഗം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാവുന്ന പ്രശാന്തിനിലയത്തിലെ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരും വേണ്ടെന്ന് വെയ്ക്കാറില്ല. ഇതിന് ചില തയ്യാറെടുപ്പുകൾ ആവശ്യമുണ്ട്. അവിടെ എങിനെ പെരുമാറണം തനിക്ക് കിട്ടുന്ന ഡ്യൂട്ടി എങിനെ ചെയ്യണം. ഇതിനൊക്കെ വേണ്ടി ജില്ലകൾ തോറും ബ്രീഫിംഗ് ക്യാബുകൾ നടത്താറുണ്ട്. ആ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് കൊണ്ടു ചെന്നാലേ സേവാ പ്രവർത്തനം ചെയ്യാൻ അനുമതി ലഭിക്കൂ. എല്ലാറ്റിനുപരി ഒരോ സമിതി കൺവീനറുടെ അറിവോടെ വേണം പ്രവർത്തകർ പോകേണ്ടത്. ഡ്യൂട്ടി ചെയ്യുമ്പോൾ സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ചിരിക്കണം. സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ച സേവാദൾ പറയുന്നത് അനുസരിക്കാൻഅവിടെ എത്തുന്ന മറ്റു ഭക്തർ ബാദ്ധ്യസ്തരാണ്. സ്ക്കാർഫ് വളരെ പവിത്രതയോടെയാണ് ധരിക്കുന്ന ആൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്. സ്ക്കാർഫ് ധരിച്ചു കൊണ്ട് ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ പാടില്ല. ഡൂട്ടി കഴിഞ്ഞാൽ ഊരി കൈയിൽ പിടിക്കണം. അവിടെ താമസിക്കുന്ന ഒരാഴ്ച നമ്മുടെ ദിനചര്യയുടെ താളം മാറും. ചായക്ക് ക്യൂ നിൽക്കണം ഭക്ഷണത്തിനും ഡ്യൂട്ടി ഷിഫ്റ്റ് മാറി മാറി വരും അതൊക്കെ സഫർ ചെയ്യേണ്ടിവരും. ഒരിക്കൽ പ്രശാന്തിസേവ സർവീസിന് പോയിട്ടുള്ളവർ അടുത്ത അവസരത്തിനായി കാത്തു കാത്തിരിക്കും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 17:19, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == രാമകഥാരസവാഹിനി. == സായിഭക്തർ കർക്കിടക മാസത്തിൽ ആദ്ധ്യത്മരാമായണത്തോട് ഒപ്പം വായിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥം. ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായിബാബ ഏഴരക്കൊല്ലത്തോളം സനാതന സാരഥി മാസികയുടെ തെലുങ്ക് പതിപ്പിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതി. ഈ ഗ്രന്ഥത്തെ വായനക്കാർക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തി കൊണ്ട് പ്രൊഫ N കസ്തുരിസ്വാമി ഇതാക്കെ സൂചിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. പി കേളക്കുറുപ്പാണ് ഈ ഗ്രന്ഥം മലയാളത്തിലേക്ക് വിവർത്തനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.. 704 പേജുകൾ രാമൻ - രാജകുമാരനും തത്വവും രാമന് നിഴലായി സീതയും ഭാരതഗമനം മിത്രലാഭം സ്വധാമത്തിലേക്ക് തുടങ്ങി 32 അദ്ധ്യായങ്ങൾ. സത്യത്തോട് ചരിത്രത്തോട് ചേർന്ന് നിൽക്കുന്ന ഒന്നാണ് രാമകഥാരസവാഹിനി. ഒരവതാരം ആടിയ ലീലകകളെ കുറിച്ച് മറ്റൊരു അവതാരം എഴുതിയ പുസ്തകം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 08:43, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == തപോവനം. == ശ്രീ സത്യസായി സച്ചരിതത്തിന്റെ പേരാണ്. എഴുതിയതു് ശാന്തി ശ്രീ ജന്ധ്യാല വേങ്കടേശ്വര ശാസ്ത്രി. മലയാള വിവർത്തനം സായിദാസ്. 288 പേജുകൾ. ദിവ്യതയിലേക്ക് ദിവ്യാത്ഭുതങ്ങൾ ഷിർദ്ദിസായി_പർത്തിസായി ആതുരസേവാമന്ദിരം ദു:ഖിതർക്ക് പ്രിയനായി - ആവശ്യക്കാർക്ക് അരികിലായി തുടങ്ങി 18 അദ്ധ്യായങ്ങൾ ഈ ഗ്രന്ഥത്തിൽ ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 09:13, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == സായി പ്രോട്ടീൻ. == പരമ്പരാഗത രീതിയിൽ മില്ലറ്റ് ധാന്യങ്ങൾ കൊണ്ട് ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രതിരോധ പൊടി. ശ്രീ സത്യസായി സേവാ സമിതികളിലെ വനിതാ വിഭാഗം ആണ് തങ്ങളുടെ സേവാ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ഇത് ഉണ്ടാക്കി വിതരണം ചെയ്തു പോരുന്നതു്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:02, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഭഗവാൻ ശ്രീ സത്യസായി ഭജനാവലി. == സായി ഭക്തരുടെ കൈ പുസ്തകം. 234 പേജുകൾ സായി സുപ്രഭാതം ഗായത്രി മന്ത്രം സായി ഗായത്രി ലിംഗാഷ്ടകം ശാന്തി മന്ത്രം അഷ്ടോത്തരം സത്യസായി സഹസ്രനാമാവലി ആരതി സ്തോത്രം ഗണേശ ഭജനകൾ ഗുരു ഭജനകൾ ദേവി ഭജനകൾ ശിവഭജനകൾ ശ്രീരാമ ഭജനകൾ ശ്രീകൃഷ്ണ ഭജനകൾ സർവ്വ മത ഭജനകൾ പൊതുഭജനകൾ അയ്യപ്പഭജന മുരുകഭജനകൾ തുടങ്ങി ഒരു സായി ഭക്തർ അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട എല്ലാ ഭജനകളും ഈ പുസ്തകത്തിൽ ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:17, 15 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ദീപസ്തംഭം മഹാശ്ചര്യം. == ആകാശവാണി കൊച്ചി നിലയത്തിന്റെ ഹൈക്കു സ്ക്രിപ്റ്റ് അവതരണം. ചെറിയ സംഭാഷണങ്ങളിലൂടെ സരസമായി ചില ചാട്ടുളികൾ സമൂഹത്തിലേക്ക് നമ്മിലേക്ക് അയയ്ക്കുന്ന പരിപാടി. മൂനേ മൂന് കഥാപാത്രങ്ങൾ മാത്രം. അതിലൊന്ന് ചായക്കടയാണന്നു മാത്രം. രാഖിശ്യം ആണ് ചായക്കട നടത്തുന്നത്. ചായക്കടക്കാരിയുടെ ഭർത്താവ് കഥാപാത്രത്തെയാണ് അരുൺ ബാലകൃഷ്ണൻ അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ രചന നിർവഹിച്ചിരിക്കുന്നത് അരുൺ ബാലകൃഷ്ണൻ തന്നെയാണ്. ഇതിന്റെ രചനയും അവതരണവും കാണുമ്പോൾ നടൻ ശ്രീനിവാസനെ ഓർമ്മവരുന്നു നല്ല തിരക്കഥകൾ എഴുതാറുള്ള ശ്രീനിവാസൻ അതിൽ നിന്ന് സ്വയം ഏറ്റെടുക്കുന്ന റോൾ മണ്ടത്തരം ആവോളം കാണിക്കുന്ന കഥാപാത്രത്തെ ആയിരിക്കും. സ്വയം ചെറുതായി മറ്റുള്ളവരെ വലുതാക്കി കാണിക്കാനുള്ള വിശാല മനസ്ക്കത. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 02:30, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == തൽസമയം റിപ്പോർട്ടർ. == മാതൃഭൂമി ന്യൂസ് ചനലിന്റെ ജനപ്രിയ പരിപാടി. ആകാശവാണിയുടെ കൗതുക വാർത്തകളോട് താരതമ്യം ചെയ്യാവുന്ന കാഴ്ചാനുഭവ വാർത്താശകലം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 02:36, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഓടശ്ശേരി കുടുംബ ട്രസ്റ്റ്. == ഓടശ്ശേരി കുടുബട്രസ്റ്റ് രൂപീകരണ യോഗം സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ആണ് ചെട്ടിക്കാട് വെച്ച് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്. മാല്യങ്കര കൊടുങ്ങലൂർ അഞ്ചക്കുളം ചെറായി ചെട്ടിക്കാട് എന്നിവിടങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്ന ഓടശ്ശേരി കുടുംബങ്ങളിൽ പെട്ടവർ ചെട്ടിക്കാട് വെച്ചാണ് ട്രസ്റ്റിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 08:34, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == മട്ടാഞ്ചേരി. == മട്ടാഞ്ചേരി എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ മനസ്സിലേക്ക് എത്തുന്നത് പഴമയുട പ്രൗ ഡി വിളിച്ചോതുന്ന മട്ടാഞ്ചേരി മാർക്കറ്റാണ്. സുഗന്ധ വ്യഞ്ജനകളുടെ പറുദീസ. യൂറോപ്യൻമാരും അറബികളും കച്ചവടത്തിനെത്തിയ മാർക്കറ്റ്. കൊച്ചിയുടെ മണം സുഗന്ധവ്യഞ്ജനങ്ങളുടെ മണം കൂടിയാണന്ന് മട്ടാഞ്ചേരി മാർക്കറ്റ് ഇന്നും ബോദ്ധ്യമാക്കിതന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഒരിക്കൽ മട്ടാഞ്ചേരി എന്ന പേരുള്ള മണ്ണുമാന്തിക്കപ്പൽ കൊച്ചിക്കായലിൽ വെച്ച് മുങ്ങി. ഒരു പാട് വർഷങ്ങളുടെ പ്രയത്നങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് ആ മണ്ണുമാന്തിക്കപ്പൽ കായലിൽ നിന്ന് പൊക്കി എടുക്കാൻ തന്നെ സാധിച്ചത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 09:17, 16 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ഗ്രാമം നഗരമാകുന്ന അടയാളങ്ങൾ. == ഗ്രാമത്തിന്റെ നഗരത്തിലേക്കുള്ള വളർച്ച സ്വാഭാവികമാണെങ്കിൽ കൂടി അത് പെട്ടെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നത് വൻകിട ബിസിനസ്കാരാണ് എന്നതാന്ന് വാസ്തവം. വൈപ്പിൻകര ഒരിക്കൽ ചെറായി പാലം വഴി മുസരീസ് നഗരവും ആയി ബന്ധം വെച്ചു. ഗോശ്രീപാലം വഴി പൈതൃക പുരാതന നഗരമായ കൊച്ചിയുമായി കൂട്ടു ചേർന്നു. അഴീക്കോട് പാലം വഴി അയൽജില്ലയുമായി കൈകോർക്കാൻ പോകുന്നു. അപ്പൊപിന്നെ നന്തിലത്ത് ജി മാർട്ട് എങ്ങിനെ ചെറായിൽ ഷോപ്പ് തുറക്കാതിരിക്കും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 15:05, 17 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == എന്റെ ഗ്രാമം 2026. == ചെറായി വൈപ്പിൻ കരയുടെ വടക്കെ അറ്റത്തുള്ള പള്ളിപ്പുറം ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിലെ ഒരു ഗ്രാമം. ചെറായി എന്ന പേര് വന്നതിന് ഒരു കാരണം പറയപെടുന്നത് ചേറായി എന്ന തറവാട്ടുകാർ ഈ നാട്ടിൽ താമസിച്ചിരുന്നു.ആ പേര് കാലക്രമേണ പറഞ്ഞ് പറഞ്ഞ് ഇങ്ങനെ ആയതാണ്. ചെറായിയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഭാഗം ദേവസ്വം നട ജംങ്ഷൻ ആണ്. എറണാകുളത്തു നിന്ന് വരുന്ന വാഹനങ്ങൾ പറവൂർ ഭാഗത്തേക്ക് തിരിഞ്ഞു പോകുന്നത് ഇവിടെ നിന്നാണ് അതുപോലെ തന്നെ വാഹനങ്ങൾ ഈ ജംങ്ഷനിൽ കൂടി മുനബം കൊടുങ്ങലൂർ ഭാഗത്തേക്കും വാഹനങ്ങൾ കടന്നുപോകുന്നു. ച[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 23:41, 19 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ചെറായി ഗൗരീശ്വര ക്ഷേത്രം ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ശ്രീ നാരായണ ഗുരുദേവനാണ് പ്രതിഷ്ടകർമ്മം നിർവഹിച്ചത്. ജില്ലയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആനകളെ അണിനിരത്തുന്ന ഉത്സവംഇവിടുത്തെ പ്രത്യേകത തന്നെ. ഇവിടെയാണ് പ്രശസ്തമായ ചെറായി ബീച്ച്.മയ്യാറ്റിൽ സത്യൻ അമച്വർ പരീഷണ നാടകങ്ങളുടെ വൈപ്പിൻകരയുടെ വക്താവായിരുന്നു ഇദ്ദേഹം. നാടകനടൻ രചയിതാവ് സംവിധായകൻ സംഘാടകർ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ മികവ് പുലർത്തിയിരുന്നു.പഞ്ചായത്ത് സെക്രട്ടറിയായി റിട്ടയർ ചെയ്തു. ദീർഘകാലം പള്ളിപ്പുറം സഹകരണ ബാങ്കിന്റെ പ്രസിഡന്റ് ആയിരുന്നു അന്ന് ബാങ്കിന്റെ പ്രവർത്തന പരിധിയിൽ താമസിക്കുന്ന കലാകാരൻമാരെ സംഘടിപ്പിച്ച് സമന്വയ സാംസ്ക്കാരിക വേദി രൂപീകരിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചു cpm പ്രവർത്തകൻ കൂടിയായ ഇദ്ദേഹം പുരോഗമന കലാ സാഹിത്യസംഘം ഏരിയ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.സഹകരണ രംഗത്തെ കുറിച്ച് ആധികാരികമായ ലേഖനങ്ങൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. TPസോമസുന്ദരൻ പഴയകാല പത്രപ്രവർത്തകൻ. വൈപ്പിൻ കരയിലെ ചെറായി സ്വദേശി. ഓടക്കുഴൽ എന്ന ദ്വൈമാസികയിൽ ആരംഭിച്ച് പിനീടത് പത്രമായി. അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലത്ത് സെൻസർഷിപ്പിന്റെഭാഗമായി പത്രം അടച്ചുപൂട്ടേണ്ടി വന്നു.പിന്നീട് ഏറെ വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം ആ പത്രം മറ്റൊരു പേരിൽ പുറത്തിറങ്ങി. സായാഹ്ന വാർത്തകൾ പുതിയ രൂപവും ഭാവവും വിശ്വസനീയതയും നൽകി ജനമനസ്സിൽ ചേക്കേറിയ സായാഹ്നകൈരളി പത്രം. സായാഹ്നകൈരളിയുടെ ആഴ്ചതോറുമുള്ള സാഹിത്യ പതിപ്പ് പ്രദേശത്തുള്ള വളർന്നു വരുന്ന ഒട്ടനവധി എഴുത്തുകാർക്ക് തുണയായിരുന്നു. എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായിയുടെ ഒട്ടനവധി രചനകൾ സായാഹ്ന കൈരളി മാഗസിനുകളിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.പുരുഷൻ ചെറായി അമച്വർ നാടക കലാകാരൻ രചനയും അഭിനയവും സംവിധാനവും ഒക്കെയായി സാംസ്കാരിക വേദികളിൽ സ്ഥിര സാനിദ്ധ്യം ആയിരുന്നു. ക്ലാസ്സിക് പ്രിന്റേഴ്സ് എന്ന സ്ഥാപനം തുടങ്ങി. ഇപ്പോൾ മകൻ നടത്തി കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. == എന്റെ ഗ്രാമം 2026. == എടവനക്കാട്. വൈപ്പിൻകരയിലെ മധ്യഭാഗത്തുള്ളപഞ്ചായത്ത്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 07:15, 20 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) സാഹിത്യ സാംസ്ക്കാരിക സിനിമാ മേഖലയിലെ ഒത്തിരിയേറെ പ്രതിഭകൾക്ക് ജന്മം നൽകിയ നാട്. ഒരുപാട് വർഷങ്ങളുടെ പഴക്കമുള്ള അണിയിൽ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം ST അബ്രോസ്ചർച്ച് തുടങ്ങിയ ദേവാലയങ്ങൾ ഇവിടെ ഉണ്ട്. അണിയിൽ മാർക്കറ്റ് ഗ്രൗണ്ട്. 30 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് വരെ വൈപ്പിൻ കരയിലെ പൊതുപരിപാടികളായ ഓണക്കളി മത്സരം സൈക്കിൾ സർക്കസ് മാജിക് ഷോ കവിയരങ്ങ് ആർട്ട്സിനിമാ പ്രദർശനം തെരുവുനാടകം രാഷ്ട്രീയ വിശദീകരണ യോഗങ്ങൾ ഒക്കെ നടന്നിരുന്ന സ്ഥലം. കോസ്മോപോളിസ്റ്റിക്കൽ ട്യൂഷൻ സെന്റർ. ഇന്ന് ട്യൂഷൻ വരെ ബിസിനസ് ആയി മാറിക്കഴിഞ്ഞ കാലത്ത് ട്യൂഷൻ സൗജന്യമായി എടുത്തിരുന്ന ഒരു സ്ഥാപനം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ വിശ്വസിക്കാൻ പ്രയാസം കാണും. എടവനക്കാട് വാച്ചാക്കൽ കിഴക്ക് ഭാഗത്ത് അങ്ങിനെ ഒരു ട്യൂഷൻ സെന്റർ ഉണ്ടായിരുന്നു. പഠിക്കാൻ മോശമായ കുട്ടികളോട് സ്ക്കൂൾ അദ്ധ്യാപകർ തന്നെ ഈ ട്യൂഷൻ സെന്റർ സജസ്റ്റ്‌ ചെയ്യാറുണ്ടായിരുന്നു.പ്രത്യേകിച്ച് സാമ്പത്തികമായി താഴ്ന്ന നിലയിൽ ഉള്ള കുട്ടികളോട്. എടവനക്കാട് KPMHSൽ ആറാം ക്ലാസിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ എഴുത്തുകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി സായി ആ ട്യൂഷൻ സെന്ററിൽ ട്യൂഷന് പോകാറുള്ള ഓർമ്മകൾ പറയാറുണ്ട്. സ അണിയിൽ സിസിലിയൻ പ്ലെയിറ്റ് വർക്ക് ഇവിടെ പ്രധാനമായും നിർമ്മിച്ചിരുന്ന് ചെമ്മീൻകെട്ടുകളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വലിയ ചില്ലുപെട്ടി വിളക്കുകളാണ്. ഇത് ഉണ്ടാക്കുന്ന സ്പെഷലിസ്റ്റ് തന്നെയായിരുന്നു. തീരെ പൊക്കം കുറഞ്ഞ ജോർജ് ചേട്ടൻ. മൂന്ന് MK. മൂന്നുപേരും എടവനക്കാട്കാരായ ജന മനസ്സിൽ ഇടം തേടിയ രാഷ്ട്രീയക്കാർ. എം കെ കൃഷ്ണൻ. മുൻ മന്ത്രി. കർഷക തൊഴിലാളി നേതാവ്. നല്ല പ്രാസംഗികൻ സംഘാടകൻ. എം കെ പുരുഷോത്തമൻ ഞാറക്കൽ MLA ആയിരുന്നു MLA സ്ഥാനത്തിരിക്കുമ്പോഴും സാധാരണക്കാരിൽ ഒരാളായി പൊതു ഇടങളിൽ ജീവിച്ച വ്യത്യസ്ഥനായ MLA. എം കെ ശിവരാജൻ എടവനക്കാട് മുൻ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ്. കർഷക തൊഴിലാളി നേതാവ്.മുൻ മന്ത്രി എം കെ കൃഷ്ണന്റെ സഹോദരൻ. ആഷതീയറ്റർ എന്ന ഓലക്കൊട്ടക സിനിമ തീയറ്റർ എടവനക്കാട് ഗ്രാമത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.c ക്ലാസ് തീയറ്റർ എന്ന ഗണത്തിൽ പെടുത്താവുന്ന തീയറ്റർ. തറടിക്കറ്റ് ബഞ്ച് ചാരുബഞ്ച് കസേര കുഷ്യനിട്ട കസേര എന്നീ തരം തിരിവോടെയായിരുന്നു ടിക്കറ്റുകൾ. ഇടവേള സമയത്ത് കപ്പലണ്ടിയും പാട്ടു പുസ്തകവും വിൽപ്പന നടത്താൻ ആളെത്തുമായിരുന്നു. പുതിയ പടത്തിന്റെ നോട്ടീസ് വിതരണം ചെണ്ടമേളത്തിന്റെ അകബടിയോടെ ആയിരുന്നു. സാഹിത്യകാരൻ കൂടിയായ റിട്ട.സുബേദാർമേജർ കെ എസ് സലി. എടവനക്കാട് ഗ്രാമവാസിയാണ്. മമ്മൂട്ടിക്ക് ആപേര് നൽകിയത് ശശിധരനാണ്. മഹാരാജാസ് കോളേജിൽ പഠിക്കുന്ന സമയത്തു്. ശശിധരൻ എടവനക്കാട് സ്വദേശിയാണ്. == മലയാളി മങ്ക. == മലയാളതനിമ വിളിച്ചോതുന്ന കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ ട്രെഡീഷണൽ ഡ്രെസ്സാണ് സെറ്റും സാരിയും ഇത് സാധാരണ മലയാളികളായ സ്ത്രീകൾ ധരിച്ചു കാണുന്നത് ചിങ്ങമാസത്തിലും കേരളപിറവി ദിനത്തിലുമാണ്. കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ മാന്യമായ വസ്ത്രം സാരി തന്നെയാണ്. നമ്മുടെ പുകൾപെറ്റ കവികളെല്ലാം മലയാള തനിമയുള്ള മലയാളി മങ്കയെ കുറിച്ച് ഏറെ പാടി വെച്ചിട്ടുണ്ട്. കേരള സാരി ഉടുത്ത് മുടിയിൽ മുല്ലപൂ ചൂടി കാച്ചെണ്ണയുടെ സുഗന്ധം പരിലസിപ്പിക്കുന്ന മലയാള മങ്ക സൗന്ദര്യത്തിന്റെ പര്യായം തന്നെ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 01:00, 21 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) വിശേഷാവസരങ്ങളിൽ മുണ്ടും നേരിയതും സ്ത്രീകൾ ധരിക്കാറുണ്ട്. പുരുഷൻമാർ മുണ്ടും ഷർട്ടും. == ശനിദശ. == കൊച്ചി ആകാശവാണിയുടെ റേഡിയോ കാർട്ടൂൺ പരമ്പര. ശനിയാഴ്ചതോറും രാവിലെ 7.20 ന് ഈ ജനപ്രിയ പരിപാടി കേൾക്കാം. ശബ്ദ കഥാപാത്രങ്ങൾ പ്രീതി ജോസഫ് ശശിധരൻ മാർട്ടിൻ കുര്യാക്കോസ് ഹാസ്യത്തിലൂടെ ജനകീയ സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന രസകരമായ സ്ക്രിപ്റ്റ് ഇതിന് പിൻബലം നൽകുന്നുണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 02:04, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == കരുത്തല വർത്തമാനങ്ങൾ. == ഏകദേശം 60 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപുവരെ ഗ്രാമങ്ങളിലൊക്കെ പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ വർത്തമാനങ്ങൾ നടന്നു വരുന്നതൊക്കെ ചായക്കടകളിലും ബാർബർ ഷോപ്പുകടകളിലുംഒക്കെയായിരുന്നു. അത്തരം പാരമ്പര്യങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ചെറായി ഗ്രാമത്തിലും നടന്നു വരുന്നുണ്ട്. രാവിലെ നടക്കാൻ ഇറങ്ങുന്നവരുടെ ഇടതാവളമാണ് കരുത്തലയിലുള്ള RK ടീ ഷോപ്പ്. അവരുടെയൊക്കെ കാലി ചായയുടെ അകബടിയോടുള്ള വർത്തമാനങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ സാമൂഹിക വിഷയങ്ങൾ ടച്ച് ചെയ്യാറുണ്ട്. വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ ജീവിത സായം സന്‌ധ്യയിൽ എത്തി നിൽക്കുന്ന പ്രായക്കാർ ചിലർ പതിവായി ഒത്തുകൂടുന്ന ഇടം കരുത്തലയിലെ അന്നപൂർണേശ്വരി ഹോട്ടൽ. അവിടെ കൂടുതലായി നടന്നു വരുന്നത് സമകാലിക രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളും പ്രതിവാദങ്ങളുംഒക്കെയാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 05:19, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == ആരും തിരിഞ്ഞു നോക്കാതെ കൊച്ചിയുടെ തീരങ്ങൾ. == ബീച്ചുകളിൽ സാധാരണ കൂടുതലായി എത്താറുള്ളത് മറുനാട്ടുകാരാണ്. അതിൽ കേരളത്തിന് പുറത്തുള്ളവരും വിദേശികളും കാണും. പക്ഷെ അവർക്കൊക്കെ ആ ബീച്ചിലെ കടലിന്റെ സ്വഭാവം തിരകളുടെ പ്രത്യേകത ആഴം കാറ്റിന്റെദിശ സ്വഭാവം ഒക്കെ അറിഞ്ഞു എന്ന് വരില്ല. ഇതൊന്നും അറിയാതെ കടലിലേക്ക് ഇറങ്ങുമ്പോൾ അപകടത്തിൽ പെടാനുള്ള സാധ്യതയും ഉണ്ട്. ഇത്തരം വിഷയങ്ങൾ ഉത്തരവാദിത്വപെട്ടവരുടെ ശ്രദ്ധയിൽ പെടുത്താൻ മാതൃഭൂമി പത്രത്തിന്റെ സചിത്ര പരമ്പര വാർത്തകൾ.. ഈ പരമ്പര വാർത്തകളുടെ അണിയറയിൽ പ്രവർത്തിച്ച സോജൻ വാളൂരാന് പത്ര പ്രവർത്തനത്തിൽ 30 വർഷത്തെ പരിചയ സമ്പത്ത്. പി ജി ലാലന് 45 വർഷത്തെ പരിചയം. വി പി ശ്രീലന് 35 വർഷത്തെ പത്രപ്രവർത്തന പാരമ്പര്യം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-43397-96|&#126;2026-43397-96]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-43397-96|talk]]) 08:20, 22 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == കലിയുഗത്തിന് പ്രവേശനമില്ലാത്ത കാശി. == 2011 ഏപ്രിൽ മാസത്തിൽ സായാഹ്ന കൈരളി പത്രത്തിൽ സാഹിത്യകാരൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി ഏഴുതിയ കഥ. കൊച്ചി എന്ന മഹാ നഗരത്തിന്റെ കഥാകാരൻ എന്ന് വിശേഷിക്കപെടുന്ന എം എം മേനോൻ എഴുതിയ നോവലാണ് കാശി. വായനയെ ഇഷ്ടപെടുന്ന ആരും ആ നോവൽ പലവട്ടം വായിച്ചു പോകും. ഞാനും വായനയുടെ വസന്തകാലത്തിലൂടെ കടന്നുവന്നു കഴിഞ്ഞിട്ടുള്ളതല്ലേ. കാശി പലവട്ടം വായിച്ചു കഴിഞ്ഞ ആ വായനാനുഭവത്തിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് എഴുതിയ കഥ. സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളിയുടെ കഥയിൽ എം എം മേനോൻ രാമു കാര്യാട്ട് ലെൻന്റിംഗ് ലൈബ്രറി മോഹൻ പോഞ്ഞിക്കര റാഫി പി കെ ബാലകൃഷ്ണൻ പ്രൊഫ MK സാനു വൈക്കം മുഹമ്മദ് ബഷീർ സിലോൺ ബേക്ക് ഹൗസ് കോൺവെന്റ് ജംങ്ക്ഷൻ കൊച്ചി കോർപറേഷന്റെ സൈറൻ ഒക്കെ പരാമർശിക്കപെടുന്നുണ്ട്. അന്നും ഇന്നും വ്യസ്ത്യസ്ത വായനാനുഭവം വായനക്കാർക്ക് നൽകുന്ന നോവലാണ് എം എം മേനോൻ എഴുതിയ നോവൽ കാശി. ഒരിക്കൽ മോഹനേട്ടനുമായി സംസാരിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ എം എം മേനോൻ അതു വഴി വന്നു. മോഹനേട്ടൻ എന്നെ അദ്ദേഹത്തിന് പരിചയപെടുത്തിയത് ഇങ്ങനെയായിരുന്നു. കാശിയെക്കുറിച്ച് കഥ എഴുതിയ ആളാണ്. ആ പത്രത്തിന്റെ ഒരു കോപ്പി വാങ്ങി വായിച്ചിട്ട് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. കാശി എന്ന നോവൽ ഇറങ്ങി ഇത്രയും വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും ആരും തന്നെ ഇതിന്റെ റിവ്യൂ എഴുതിയിട്ടില്ല. ആദ്യമായാണ് ഒരാൾ ഇത്തരത്തിൽ എഴുതി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ ഈ കോപ്പി ഞാനെന്നും സൂക്ഷിക്കും എന്ന് പറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം എന്റെ കൈയ്യിൽ അദ്ദേഹം അമർത്തി ഒന്ന് പിടിച്ചു. അതിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ എല്ലാ സ്നേഹവും അടങ്ങിയിരുന്നു. ഒട്ടനവധി ചെറുകഥകളും എം എം മേനോൻ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. അതിൽ മിക്കതിലും പഴയകാല കൊച്ചിയുടെ ചരിത്രം കോർത്തിണക്കിയിട്ടും ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 06:03, 25 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == വാനര സദ്യ. == ഉത്രാടദിനത്തിൽ ബിഗ് ടി.വി യിലെ സുജയ പാർവ്വതിയിലൂടെ ലഭിച്ച കൗതുകവാർത്ത. 53 വർഷങ്ങളായി ശാസ്താംക്കോട്ട ശ്രീ ധർമ്മശാസ്താ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഉത്രാട സദ്യ വാനരർക്ക് നൽകി വരുന്നു. യുദ്ധമൊക്കെ കഴിഞ്ഞ് ലങ്കയിൽ നിന്ന് ശ്രീരാമൻ വാനര സൈന്യത്തിനൊപ്പം അയോധ്യയിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ ശാസ്താംക്കോട്ടയിൽ ഇറങ്ങിയത്രേ. സൈന്യത്തിലെ ആർക്കിടെക്റ്റ് കൂടിയായ നീലൻ എന്ന വാനരൻ അവിടെ നിൽക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു ആ നീലന്റെ പിൻ തലമുറകളാണ് ഇവിടെ വിഭവ സമൃദ്ധമായി ഒരുക്കുന്ന ഓണസദ്യ കഴിക്കാൻ എത്തുന്നതു്. 100 കണക്കിന് വാനരർ ഈ സദ്യയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ എത്താറുണ്ട് എന്നതാണ് കൗതുകകരം. നാം ഓണമുണ്ണുമ്പോൾ ആ സമൃദ്ധി എല്ലാ ജീവജാലങ്ങൾ ലഭിക്കേണ്ടതുണ്ട്. എന്ന സഹജീവി സ്നേഹ കരുതൽ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 06:27, 25 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == പ്രീതി ജോസഫ്. == ശബ്ദം കൊണ്ട് മായാജാലം തീർക്കുന്നവരാണ് ആകാശവാണിയിലെ ശബ്ദ കലാ പ്രവർത്തകരൊക്കെ. അക്ഷരസ്പുടത അവർക്ക് ജീവശ്വാസം. മലയാള ഭാഷയുടെ ശബ്ദ അദ്ധ്യാപകരാണ് ഇവരൊക്കെ. മലയാളത്തിൽ രണ്ടാം റാങ്കോടെ MA യും എം ഫിലുംഒക്കെ നേടിയ ഒരു ശബ്ദ കലാകാരി ആകാശവാണി കൊച്ചിക്ക് സ്വന്തം. കൊച്ചി FMന്റെ ജനപ്രിയ കാർട്ടൂൺ പരമ്പരയായ ശനിദശ മലയാളത്തിന്റെ മഹിമ വിളിച്ചോതുന്ന മഹിതം മലയാളം സാഹിത്യ പരിപാടികൾഒക്കെ കൈകാര്യം ചെയ്തു പോരുന്നത് പ്രീതി ജോസഫാണ്. അനന്തപുരി FM ൽ മൊഴിയഴക് ഞാൻ എന്റെ പ്രിയ ഗാനം തുടങ്ങിയ പരിപാടികൾ അവതരിപ്പിച്ചിരുന്ന അതേ പ്രീതി ജോസഫ്. മാസ്മരിക ശബ്ദത്തിന്റ ഉടമ പത്രപ്രവർത്തകനും എഴുത്തുകാരനും ആയ നെടുങ്കുന്നം ജോസഫ് ആണ് പിതാവ്. ആ പാരമ്പര്യം പ്രീതി ജോസഫും പിൻ തുടരുന്നുണ്ട്. ആനുകാലികങ്ങളിലും നവമാധ്യമ എഴുത്തിലും സജീവമാണ് പ്രീതി ജോസഫ്. ഒരു ഡബ്ബിംഗ് ആർട്ടിസ്റ്റിന് യോജ്യമായ ആരോഹണ അവരോഹണ ശബ്ദവ്യന്യാസ കഴിവ് തന്നെയാണ് ഈ കലാകാരിയുടെ പ്രത്യേകത. രാജീവാണ് ഭർത്താവ്. മക്കൾ അരുൾ ആകാശ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 05:13, 26 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) == കുഴുപ്പിള്ളി == വൈപ്പിൻ കരയിലെ ഒരു ഗ്രാമം. ആന്ധ്ര ഗവർണറായിരുന്ന KC എബ്രഹാം മാസ്റ്റർ കുഴുപ്പിള്ളി ഗ്രാമത്തിലെ മനപ്പിള്ളി സ്വദേശിയാണ്. മനപ്പിള്ളി പഴയകാല ബോട്ട് ജെട്ടി കൂടിയാണ്. കാർട്ടൂണിസ്റ്റ്‌ എം എം മോനായി മനപ്പിള്ളിക്കാരനാണ്. സിനിമാ നിർമ്മാതാവ് വേണു കുന്നപ്പിള്ളി കുഴുപ്പിള്ളി ഗ്രാമക്കാരനാണ്. എഴുത്തുകാരൻ പ്രവീൺ അയ്യബിള്ളി റേഡിയോ മാംഗോയിലെ പ്രോഗ്രാം എക്സിക്യൂട്ടീവ് ആയ ബെൻസി അയ്യബിള്ളിയും ഈ ഗ്രാമക്കാരനാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 07:31, 28 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC)ഇവിടെയാണ് പ്രസിദ്ധമായ അയ്യ ബിള്ളി ശിവക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മഹാദേവൻ കിഴക്ക് ഭാഗത്തേക്കും ശ്രീപാർവ്വതി പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തേക്കും ദർശനം നൽകുന്നു എന്ന പ്രത്യേകതയുംഈ ക്ഷേത്രത്തിനുണ്ട്. അയ്യബിള്ളി തേവർ എന്നാണ് ക്ഷേത്രമൂർത്തി അറിയപെടുന്നത്. == മുളവുകാട്. == പോഞ്ഞിക്കര പൊന്നാരിമംഗലം ബോൾഗാട്ടി തുടങ്ങിയവ മുളവുകാട് ഗ്രാമത്തിലെ പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളാണ്. എറണാകുളം നഗരത്തിൽ നിന്ന് വിളിപ്പാട് അകലെ ആണങ്കിൽ കൂടി ഗോശ്രീ പാലം വന്നതിന് ശേഷമാണ് നഗരമായി റോഡ് മാർഗ്ഗം ബന്ധപ്പെട്ടത്. പിന്നീട് കണ്ടൈനർ റോഡ് യാഥാർത്ഥ്യമായപ്പോൾ മുളവുകാടിന്റെ വടക്കുഭാഗവും ഹൈവെ യും ആയി കൂടി ചേർന്നു. പഴയകാല നോവലിസ്റ്റ് പോഞ്ഞിക്കര റാഫി ഈ നാട്ടുകാരനാണ്. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ നോവലിലെ ഒരു കഥാപാത്രമാണ് ആദ്യമായി നഗരത്തിലേക്കുള്ള പാലം എന്ന ആശയം നടാടെ പറഞ്ഞു വെച്ചത്. സിനിമതാരങ്ങളായ സലിം ഹസ്സനും ധർമ്മജൻ ബോൾഗാട്ടിയും ഈ നാട്ടുകാർ തന്നെ. പ്രശസ്ത ഗായകൻ M G ശ്രീകുമാർ ഇപ്പോൾ താമസിക്കുന്നത് ബോൾഗാട്ടിയിലാണ്. ലുലു ബോൾഗാട്ടി ഇന്റർനാഷണൽ കൺവെൻഷൻ സെന്ററും മുളവുകാട് ഗ്രാമത്തിൽ തന്നെയാണ്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 14:08, 29 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യ പട്ടികജാതിക്കാരി ബിരുതധാരിന്നി ഇന്ത്യയുടെഭരണഘടന നിർമ്മാണ സഭയിലെ അംഗം തുടങ്ങിയ പെരുമയുള്ള ദാക്ഷായണി വേലായുധൻ മുളവുകാട് സ്വദേശിനിയാണ്. ആകാശവാണി കൊച്ചിയെ ജനഹൃദയങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ പ്രധാന പങ്കുവഹിച്ച തേനൂറും ശബ്ദസാന്നിദ്ധ്യം തെന്നൽ മുളവുകാട് സ്വദേശിനിയാണ് . ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ വനിതാ റഫറി മുളവുകാട്ടുകാരിയാണ്. ബൻഡില ഡിക്കോത്ത് ആണ് ആ വനിതാ റഫറി. നഗരവുമായി അടുത്ത ഗ്രാമവുമായി യാതൊരു ബന്ധമില്ലാത്ത കാലത്തും മുളവുകാട് ദ്വീപിൽ സിനിമാക്കൊട്ടക എന്ന ഓല തീയറ്റർ ഉണ്ടായിരുന്നു. ലിവി ടാക്കീസ്. അവിടെ കണ്ട സിനിമകളുടെ ഓർമ്മകൾ പഴയ തലമുറയിൽപെട്ടവർ അയവിറക്കാറുണ്ട്. തീരദേശ ഗ്രാമങ്ങളിൽ പണ്ട് കാലത്ത് സാർവത്രികമായ കലാരൂപമായിരുന്നു ചവിട്ടുനാടകം. മുളവുകാട്ടും ചവിട്ടുനാടക സംഘങ്ങൾ സജീവമായിരുന്നു.അത്തപ്പൻ ആശാന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ. സുധീർ ആശാന്റെ ഒരു ഓണക്കളി ട്രൂപ്പു കൂടി ഉണ്ടായിരുന്നു. അനുപമ തീയറ്റേഴ്സ് എന്നപേരിൽ. പഴയ തലമുറയിലെ പ്രസിദ്ധ സംഗീത വിദ്വാനായ സാമുവേൽ ഭാഗവതർ മുളവുക്കാട്ടുകാരനാണ്. KPAC ഗ്രേസി മുളവുകാട് സ്വദേശിയാണ്. ഭാഗവതർ സാമുവേൽ ആശാന്റെ മകൾ. ഗ്രേസി KPAC നാടക ട്രൂപ്പിലെ അഭിനേതാവും ഗായികയുംഒക്കെയായിരുന്നു. കടലമ്മ ഉൾപെടെ അനവധി സിനിമകളിൽ അഭിനയിക്കുകയും പാട്ടുപാടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. == നായരബലം. == വൈപ്പിൻകരയിലെ ഒരു ഗ്രാമം. സാംസ്ക്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ എന്നും വ്യക്തി മുദ്ര പതിപ്പിച്ച കലാകാരൻമാർ ഈ ഗ്രാമത്തിന് സ്വന്തം. ഇവിടുത്തെ പ്രധാന ക്ഷേത്രമാണ് നായ രബലം ദേവി ക്ഷേത്രം. വൈകുന്നേരങ്ങളിൽ ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഗ്രൗണ്ടിൽ വട്ടം കൂടിയായിരുന്നു സംസാരിക്കുന്നവരെ എന്നും കാണാറുണ്ട്.ഇത്തരം ആറോ ഏഴോ സംസ്ക്കാരിക വളയ വർത്തമാന ഗ്രൂപ്പുകൾ ഇന്നും സജീവമാണ്. ഒരു വളയത്തിൽ 10 മുതൽ 20 പേർ വരെ കാണും. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-46215-38|&#126;2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-46215-38|talk]]) 00:00, 31 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) ജോൺ എബ്രാഹാമിന്റെ അമ്മയറിയാൻ സിനിമ പ്രദർശിപ്പിച്ചത് നായരബലം അബലവെളിയിൽ വെച്ചായിരുന്നു.ഞാനും അന്ന് ആ സിനിമ കാണാൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. സംവിധായകൻ ഉൾപെടെയുള്ള അണിയറ പ്രവർത്തകരെ അന്ന് അവിടെ വെച്ചു കണാൻപറ്റി. അത് മറക്കാനാവാത്ത ഓർമ്മ. ഒരിക്കൽ എഴുത്തുകാരി മാധവിക്കുട്ടി നായരബലത്ത് വന്നിരുന്നു. അന്ന് എഴുത്തുകാരിയോടൊപ്പം 3 മണിക്കൂറോളം ചിലവഴിക്കാൻ സാധിച്ചു. മഹേഷ്മങ്ങാട്ട് ഹനീഷ് പവിത്രൻ സുരേഷ് കാനപ്പിള്ളി തുടങ്ങിയവർ ഒന്നിച്ച് കമലദാസ് ഫോട്ടോ എടുക്കാൻ പോസ് ചെയ്തിരുന്നു. അന്ന് കഥാകാരിക്കൊപ്പം ഭർത്താവ് ദാസും ഉണ്ടായിരുന്നു. == കളക്ഷൻ ഏജന്റ്. == കേരളബാങ്ക് ലോൺ ആന്റ് ഡെപ്പോസിറ്റ് കളക്ടേഴ്സ് യൂണിയൻ. CITU യിൽ അഫിലേറ്റ് ചെയ്ത സംഘടന. സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് NV രാജൻ. സംസ്ഥാന സെക്രടറി TY ജോസ്. കേരളത്തിലെ എല്ലാ ജില്ലകളിലുമുള്ള കേരളബാങ്ക് കളക്ഷൻ ഏജന്റുമാർ ഈ സംഘടനയിൽ അംഗങ്ങളാണ്. വർഷംതോറും ജില്ലാ കൺവെൻഷനുകളും സംസ്ഥാന സമ്മേളനങ്ങളും നടത്തിവരുന്നു. കൺവെൻഷനുകളിലൊക്കെ CPIMന്റെ സമുന്നത നേതാക്കൾ പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. 35 വർഷത്തോളം കളക്ഷൻ ഏജന്റായി ജോലി ചെയ്തവർ വരെ ഇപ്പോൾ ഈ സംഘടനയിൽ ഉണ്ട്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-46215-38|~2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-46215-38|talk]]) 12:47, 5 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) == പ്രാണ സഖാ ഭഗവാൻ. == 2026 ആഗസ്റ്റ് മാസത്തിൽ ഓണാഘോഷത്തോടനുബന്ധിച്ച് പുട്ടപർത്തിയിലെ പ്രശാന്തിനിലയം കുൽവന്ത് ഹാളിൽ കേരളത്തിന്റെ സായിഭക്തർ അവതരിപ്പിച്ച നാടകം. സത്യസായി ബാല വികാസ് കുട്ടികളായിരുന്നു ഇതിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾ. നാടകത്തിന്റെ പേര് പ്രാണസഖാ ഭഗവാൻ. രചന സാക്ഷാൽക്കാരം സായിശ്രീ സത്യസായി സമിതി കലൂർ. സംഗീതം സായി പ്രസാദ്. ആലാപനം വൈക്കം വിജയലഷ്മി സവിതാ സായി അഭിരാമി. നോർത്ത് പറവൂർ ശ്രീ സത്യസായി സമിതിയിലെ ബാലവികാസ് വിദ്യാർത്ഥികളായ ആദിദേവ് ആദിനാഥ് അക്ഷയ് കുമാർ തുടങ്ങിയവർ നാടകത്തിൽ വേഷമിട്ടു. ആദിദേവ് കുചേലന്റെ ഭാഗവും ആദിനാഥ് ദ്വാരക രാജധാനിയിലെ ഭടന്റെ വേഷവും അക്ഷയ് കുമാർ മഹാബലിയായും അഭിനയിച്ചു. പതിനായിരങ്ങൾ കണ്ട ആ നാടകം റേഡിയോ സായി എന്ന ചാനലിലൂടെ ലോകത്തെമ്പാടും ഉള്ള സായി ഭക്തർ ലൈവായി തന്നെ കണ്ടു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-46215-38|~2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-46215-38|talk]]) 14:01, 5 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) == മൊബൈൽ ഫോൺ സംഘടന. == കേരള സംസ്ഥാന മൊബൈൽ ഫോൺ വ്യാപാര സമിതി എറണാകുളം ഏരിയ കമ്മറ്റി ഭാരവാഹികൾ പ്രസിഡന്റ് ഷെയ്ഖ് അജിത്ത്. സെക്രട്ടറി റിഷാദ് ആർ ട്രഷറർ അൻസാർ. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-46215-38|~2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-46215-38|talk]]) 01:50, 16 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) == വ്യാപാരി വ്യവസായി സമിതി ഭാരവാഹികൾ. == കേരള സംസ്ഥാന വ്യാപാരി വ്യവസായി സമിതി എറണാകുളം ഏരിയ കമ്മറ്റി ഭാരവാഹികൾ. പ്രസിഡന്റ് എം കെ സുരേഷ് ബാബു. സെക്രട്ടറി ടി വി സന്തോഷ് ട്രഷറർ പി.എ സിദ്ധിക്. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-46215-38|~2026-46215-38]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-46215-38|talk]]) 15:36, 17 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) == പുത്തൻവേലിക്കര. == പ്രകൃതിഭംഗിയുള്ള ഗ്രാമം. കവി പുത്തൻവേലിക്കര സുകുമാരന്റെ ജന്മദേശം. ബാലസാഹിത്യകാരൻ എന്ന നിലയിൽ കൂടി പ്രശസ്തനായിരുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-54346-73|~2026-54346-73]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-54346-73|talk]]) 10:15, 12 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) == പുത്തൻവേലിക്കര. == പ്രകൃതിഭംഗിയുള്ള ഗ്രാമം. കവി പുത്തൻവേലിക്കര സുകുമാരന്റെ ജന്മദേശം. ബാലസാഹിത്യകാരൻ എന്ന നിലയിൽ കൂടി പ്രശസ്തനായിരുന്നു. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-54346-73|~2026-54346-73]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-54346-73|talk]]) 13:57, 12 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) == ഇളങ്കുന്നപുഴ. == വൈപ്പിൻ കരയിലെ ഒരു ഗ്രാമം. മാലിപ്പുറം വളപ്പ് പുതുവൈപ്പ് മുരിക്കും പാടം തുടങ്ങിയവയാണ് പ്രധാന സ്ഥലങ്ങൾ. ലൈറ്റ് ഹൗസ് ഇവിടെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഗോശ്രീ ജംങ്ങ്ഷൻ പ്രധാന മീൻ മാർക്കറ്റ് കൂടിയാണ്. ചീനവല മത്സ്യങ്ങളും കായൽ കടൽ മത്സ്യങ്ങളും ഇവിടെ ലഭ്യം. [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-54346-73|~2026-54346-73]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-54346-73|talk]]) 06:38, 13 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) bcqlpkqa5zutpa78gu2l3tzzino9r1i 4 669638 4675604 4673649 2026-10-12T16:30:19Z Saif Arash 88773 4675604 wikitext text/x-wiki <!-- Add your username here after a # like this #~~~~ --> #[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:22, 27 ജൂലൈ 2026 (UTC) #[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:47, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Anoopgnm|Anoopgnm]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Anoopgnm|സംവാദം]]) 14:58, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Sakkirapk|Sakkirapk]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sakkirapk|സംവാദം]]) 15:00, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:BinduSaju|BinduSaju]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:BinduSaju|സംവാദം]]) 15:00, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Sunilpalottil|Sunilpalottil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sunilpalottil|സംവാദം]]) 15:04, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Spj2026|Spj2026]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Spj2026|സംവാദം]]) 15:07, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC #--[[ഉപയോക്താവ്:Shajinss|Shajinss]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shajinss|സംവാദം]]) 15:10, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Aneshanikkat|Aneshanikkat]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Aneshanikkat|സംവാദം]]) 15:16, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Tonynirappathu|Tonynirappathu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Tonynirappathu|സംവാദം]]) 15:21, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:ManjuIDK|ManjuIDK]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:ManjuIDK|സംവാദം]]) 15:48, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:RajasreeRamapuram|RajasreeRamapuram]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:RajasreeRamapuram|സംവാദം]]) 16:49, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Satheeshvayalar|Satheeshvayalar]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Satheeshvayalar|സംവാദം]]) 17:29, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Lubi2026|Lubi2026]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Lubi2026|സംവാദം]]) 18:05, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Sreeja Venugopal,Prayar|Sreeja Venugopal,Prayar]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sreeja Venugopal,Prayar|സംവാദം]]) 17:44, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Shagil Muzhappilangad|Shagil Kannur &#124; ഷഗിൽ കണ്ണൂർ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shagil Muzhappilangad|സംവാദം]]) 03:07, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 07:16, 8 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Vijayan1965|Vijayan1965]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayan1965|സംവാദം]]) 14:29, 22 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Abhilashkvp|Abhilashkvp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Abhilashkvp|സംവാദം]]) 15:45, 24 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Kunjilikattilnisha|Kunjilikattilnisha]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kunjilikattilnisha|സംവാദം]]) 14:09, 25 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Villansam|Villansam]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Villansam|സംവാദം]]) 14:18, 25 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:DHARMAJAS|DHARMAJAS]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:DHARMAJAS|സംവാദം]]) 14:55, 25 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:DrSSivapriya|DrSSivapriya]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:DrSSivapriya|സംവാദം]]) 14:40, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Shabinraj|Shabinraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shabinraj|സംവാദം]]) 14:43, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Seenu1971|Seenu1971]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Seenu1971|സംവാദം]]) 14:49, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:K25045|K25045]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:K25045|സംവാദം]]) #--[[ഉപയോക്താവ്:AGHOSH.N.M|AGHOSH.N.M]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:AGHOSH.N.M|സംവാദം]]) 15:13, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Sajomjoseph|Sajomjoseph]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sajomjoseph|സംവാദം]]) 15:14, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-53045-17|~2026-53045-17]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-53045-17|talk]]) 15:16, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Jafarkolakkadan|Jafarkolakkadan]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jafarkolakkadan|സംവാദം]]) 15:17, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Navas229|Navas229]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Navas229|സംവാദം]]) 15:34, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:18317-wiki|18317-wiki]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:18317-wiki|സംവാദം]]) 15:44, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Asmanoushad|Asmanoushad]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Asmanoushad|സംവാദം]]) 16:21, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Aneshanikkat|Aneshanikkat]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Aneshanikkat|സംവാദം]]) 15:14, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Hema25priya|Hema25priya]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Hema25priya|സംവാദം]]) 14:53, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Shreelatha.Halemane|Shreelatha.Halemane]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shreelatha.Halemane|സംവാദം]]) 06:48, 8 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #-[[ഉപയോക്താവ്:Martinkottayam|Martinkottayam]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Martinkottayam|സംവാദം]]) 04:37, 4 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:NIBES JOSEPH|NIBES JOSEPH]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:NIBES JOSEPH|സംവാദം]]) 14:11, 5 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Manaftb|Manaftb]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manaftb|സംവാദം]]) 14:26, 5 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #----[[ഉപയോക്താവ്:JAIVK|JAIVK]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:JAIVK|സംവാദം]]) 14:28, 5 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #----[[ഉപയോക്താവ്:എൽ.രഞ്ജിനി കൃഷ്ണൻ|എൽ.രഞ്ജിനി കൃഷ്ണൻ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:എൽ.രഞ്ജിനി കൃഷ്ണൻ|സംവാദം]]) 15:27, 5 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #----[[ഉപയോക്താവ്:Saif Arash|Saif Arash]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Saif Arash|സംവാദം]]) 16:30, 12 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) 6db7bvk5mrq8izw5zcmq4htzoumvey0 4675606 4675604 2026-10-12T16:31:12Z Saif Arash 88773 4675606 wikitext text/x-wiki <!-- Add your username here after a # like this #~~~~ --> #[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:22, 27 ജൂലൈ 2026 (UTC) #[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:47, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Anoopgnm|Anoopgnm]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Anoopgnm|സംവാദം]]) 14:58, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Sakkirapk|Sakkirapk]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sakkirapk|സംവാദം]]) 15:00, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:BinduSaju|BinduSaju]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:BinduSaju|സംവാദം]]) 15:00, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Sunilpalottil|Sunilpalottil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sunilpalottil|സംവാദം]]) 15:04, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Spj2026|Spj2026]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Spj2026|സംവാദം]]) 15:07, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC #--[[ഉപയോക്താവ്:Shajinss|Shajinss]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shajinss|സംവാദം]]) 15:10, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Aneshanikkat|Aneshanikkat]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Aneshanikkat|സംവാദം]]) 15:16, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Tonynirappathu|Tonynirappathu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Tonynirappathu|സംവാദം]]) 15:21, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:ManjuIDK|ManjuIDK]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:ManjuIDK|സംവാദം]]) 15:48, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:RajasreeRamapuram|RajasreeRamapuram]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:RajasreeRamapuram|സംവാദം]]) 16:49, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Satheeshvayalar|Satheeshvayalar]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Satheeshvayalar|സംവാദം]]) 17:29, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Lubi2026|Lubi2026]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Lubi2026|സംവാദം]]) 18:05, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Sreeja Venugopal,Prayar|Sreeja Venugopal,Prayar]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sreeja Venugopal,Prayar|സംവാദം]]) 17:44, 10 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Shagil Muzhappilangad|Shagil Kannur &#124; ഷഗിൽ കണ്ണൂർ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shagil Muzhappilangad|സംവാദം]]) 03:07, 11 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 07:16, 8 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Vijayan1965|Vijayan1965]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayan1965|സംവാദം]]) 14:29, 22 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Abhilashkvp|Abhilashkvp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Abhilashkvp|സംവാദം]]) 15:45, 24 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Kunjilikattilnisha|Kunjilikattilnisha]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kunjilikattilnisha|സംവാദം]]) 14:09, 25 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Villansam|Villansam]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Villansam|സംവാദം]]) 14:18, 25 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:DHARMAJAS|DHARMAJAS]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:DHARMAJAS|സംവാദം]]) 14:55, 25 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:DrSSivapriya|DrSSivapriya]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:DrSSivapriya|സംവാദം]]) 14:40, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Shabinraj|Shabinraj]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shabinraj|സംവാദം]]) 14:43, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Seenu1971|Seenu1971]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Seenu1971|സംവാദം]]) 14:49, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:K25045|K25045]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:K25045|സംവാദം]]) #--[[ഉപയോക്താവ്:AGHOSH.N.M|AGHOSH.N.M]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:AGHOSH.N.M|സംവാദം]]) 15:13, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Sajomjoseph|Sajomjoseph]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sajomjoseph|സംവാദം]]) 15:14, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-53045-17|~2026-53045-17]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-53045-17|talk]]) 15:16, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Jafarkolakkadan|Jafarkolakkadan]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jafarkolakkadan|സംവാദം]]) 15:17, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Navas229|Navas229]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Navas229|സംവാദം]]) 15:34, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:18317-wiki|18317-wiki]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:18317-wiki|സംവാദം]]) 15:44, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Asmanoushad|Asmanoushad]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Asmanoushad|സംവാദം]]) 16:21, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Aneshanikkat|Aneshanikkat]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Aneshanikkat|സംവാദം]]) 15:14, 9 ഓഗസ്റ്റ് 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Hema25priya|Hema25priya]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Hema25priya|സംവാദം]]) 14:53, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Shreelatha.Halemane|Shreelatha.Halemane]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shreelatha.Halemane|സംവാദം]]) 06:48, 8 സെപ്റ്റംബർ 2026 (UTC) #-[[ഉപയോക്താവ്:Martinkottayam|Martinkottayam]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Martinkottayam|സംവാദം]]) 04:37, 4 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:NIBES JOSEPH|NIBES JOSEPH]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:NIBES JOSEPH|സംവാദം]]) 14:11, 5 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Manaftb|Manaftb]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manaftb|സംവാദം]]) 14:26, 5 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #----[[ഉപയോക്താവ്:JAIVK|JAIVK]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:JAIVK|സംവാദം]]) 14:28, 5 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #----[[ഉപയോക്താവ്:എൽ.രഞ്ജിനി കൃഷ്ണൻ|എൽ.രഞ്ജിനി കൃഷ്ണൻ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:എൽ.രഞ്ജിനി കൃഷ്ണൻ|സംവാദം]]) 15:27, 5 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) #--[[ഉപയോക്താവ്:Saif Arash|Saif Arash]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Saif Arash|സംവാദം]]) 16:30, 12 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) fh2rpiw03oza511jyrsjtan4ihytmus 2 670089 4675663 4674047 2026-10-12T18:34:06Z Shajinss 208313 4675663 wikitext text/x-wiki '''SHAJIN S S''' തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ സ്വദേശി. 2024 ജനുവരി ഒന്നിന് [[ഗവൺമെന്റ് എച്ച്.എസ്.എസ്. ഫോർ ഗേൾസ് ആറ്റിങ്ങൽ|ഗവൺമെന്റ് എച്ച്.എസ്.എസ് ഫോർ ഗേൾസ് ആറ്റിങ്ങലിൽ]] നാച്ചുറൽ സയൻസ് അധ്യാപകനായി സർക്കാർ സേവനത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. ഇപ്പോൾ ഗവൺമെന്റ് എച്ച്.എസ് നഗരൂർ നെടുംപറമ്പ് സ്കൂളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നു. {{Infobox user | image= Shajin s s.jpg |name= '''<big>''SHAJIN S S''</big>''' |location= Attingal, TVM |nationality=India|occupation= HST Natural Science |education= B Ed Natural Science |School= 42069, GHSS Nagaroor Nedumparambu |email= shajinkannan94@gmail.com |mobile= 8078427831 }} 👉🏻[https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:ListFiles/Shajinss&ilshowall=1 ചിത്രശാല] 👉🏻 [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്|Wiki Loves Schools 2026]] ഞാൻ തയ്യാറാക്കിയ താളുകൾ *[[ഗവൺമെന്റ് എച്ച്.എസ്.എസ്. ഫോർ ഗേൾസ് ആറ്റിങ്ങൽ]] *[[ഗവൺമെന്റ് മോഡൽ എച്ച്.എസ്.എസ്. ഫോർ ബോയ്സ് ആറ്റിങ്ങൽ]] *[[പ്രേംനസീർ മെമ്മോറിയൽ എച്ച്.എസ്.എസ്. കൂന്തള്ളൂർ]] *[[എസ്.എം.വി. ഗവണ്മെന്റ് മോഡൽ എച്ച്.എസ്.എസ്. തിരുവനന്തപുരം]] *[[ഗവൺമെന്റ് എച്ച്.എസ്.എസ്. ഫോർ ഗേൾസ് നെടുമങ്ങാട്]] *[[ഗവൺമെൻ്റ് മോയൻ മോഡൽ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ പാലക്കാട്]] *[[ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട്]] 👉🏻 [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്|Wiki Loves Schools 2026]] ഞാൻ തിരുത്തിയ താളുകൾ *[[ഗവൺമെൻറ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ് ഞെക്കാട്]] *[[ഗവണ്മെന്റ് എച്ച്.എസ്.എസ്. ഫോർ ഗേൾസ് കോട്ടൺഹിൽ]] 👉🏻[[ഉപയോക്താവ്:Shajinss/എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] g6cm1ke5vtfdmgl85b2yrhulnvvnms9 4675728 4675663 2026-10-13T06:05:43Z Shajinss 208313 4675728 wikitext text/x-wiki '''SHAJIN S S''' തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ സ്വദേശി. 2024 ജനുവരി ഒന്നിന് [[ഗവൺമെന്റ് എച്ച്.എസ്.എസ്. ഫോർ ഗേൾസ് ആറ്റിങ്ങൽ|ഗവൺമെന്റ് എച്ച്.എസ്.എസ് ഫോർ ഗേൾസ് ആറ്റിങ്ങലിൽ]] നാച്ചുറൽ സയൻസ് അധ്യാപകനായി സർക്കാർ സേവനത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. ഇപ്പോൾ ഗവൺമെന്റ് എച്ച്.എസ് നഗരൂർ നെടുംപറമ്പ് സ്കൂളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നു. {{Infobox user | image= Shajin s s.jpg |name= '''<big>''SHAJIN S S''</big>''' |location= Attingal, TVM |nationality=India|occupation= HST Natural Science |education= B Ed Natural Science |School= 42069, GHSS Nagaroor Nedumparambu |email= shajinkannan94@gmail.com |mobile= 8078427831 }} 👉🏻[https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:ListFiles/Shajinss&ilshowall=1 ചിത്രശാല] 👉🏻 [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്|Wiki Loves Schools 2026]] ഞാൻ തയ്യാറാക്കിയ താളുകൾ *[[ഗവൺമെന്റ് എച്ച്.എസ്.എസ്. ഫോർ ഗേൾസ് ആറ്റിങ്ങൽ]] *[[ഗവൺമെന്റ് മോഡൽ എച്ച്.എസ്.എസ്. ഫോർ ബോയ്സ് ആറ്റിങ്ങൽ]] *[[പ്രേംനസീർ മെമ്മോറിയൽ എച്ച്.എസ്.എസ്. കൂന്തള്ളൂർ]] *[[എസ്.എം.വി. ഗവണ്മെന്റ് മോഡൽ എച്ച്.എസ്.എസ്. തിരുവനന്തപുരം]] *[[ഗവൺമെന്റ് എച്ച്.എസ്.എസ്. ഫോർ ഗേൾസ് നെടുമങ്ങാട്]] *[[ഗവൺമെൻ്റ് മോയൻ മോഡൽ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ പാലക്കാട്]] *[[ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ്. മണക്കാട്]] 👉🏻 [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ്|Wiki Loves Schools 2026]] ഞാൻ തിരുത്തിയ താളുകൾ *[[ഗവൺമെൻറ്, വി.എച്ച്.എസ്.എസ് ഞെക്കാട്]] *[[ഗവണ്മെന്റ് എച്ച്.എസ്.എസ്. ഫോർ ഗേൾസ് കോട്ടൺഹിൽ]] 👉🏻[[ഉപയോക്താവ്:Shajinss/എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] qf77mu1t8k1b18tu4t5f4w0prpdugjf 0 670286 4675497 4675471 2026-10-12T13:29:25Z TheGreatEditor024 211141 /* ചരിത്രം */ 4675497 wikitext text/x-wiki {{Infobox organization|name=കൊറിയൻ കാത്തലിക് അസോസിയേഷൻ|native_name=조선카톨릭교협회|native_name_lang=ko|image=File:Jangchung Catholic Church (15524500676).jpg|caption=ചാങ്‌ചുൻ കത്തീഡ്രലിന്റെ ഫോട്ടോ|abbreviation=KCA|former_name=조선천주교인협회|founder=ഉത്തരകൊറിയൻ സർക്കാർ|leader_title=ചെയർമാൻ|leader_name=[[സാമുവൽ ജാങ് ജെയ്-ഓൺ]]|language=[[Korean language|കൊറിയൻ]]|location=[[ഉത്തര കൊറിയ]]}} '''കൊറിയൻ കാത്തലിക് അസോസിയേഷൻ''' 1988-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഒരു സംഘടനയാണ്. ഇത് [[ഉത്തര കൊറിയ]]<nowiki/>യിലെ കത്തോലിക്കരെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. വത്തിക്കാൻ ഈ സംഘടനയെ അംഗീകരിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും, [[ഹോളി സീ]]<nowiki/>യുമായി അനൗപചാരിക ബന്ധം പുലർത്തുന്നു. കൊറിയൻ കാത്തലിക് അസോസിയേഷൻ നിയന്ത്രിക്കുന്നത് [[വർക്കേഴ്സ് പാർട്ടി ഓഫ് കൊറിയ]]<nowiki/>യാണ്, കൂടാതെ ഒരു ബഹുജന സംഘടനയായി തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ചെയർമാൻ [[സാമുവൽ ജാങ് ജെയ്-ഓൺ]] ആണ്. ഈ സംഘടനയെ മുമ്പ് (조선천주교인협회)അസോസിയേഷൻ ഓഫ് കൊറിയൻ കാത്തലിക്സ്") എന്ന് വിളിച്ചിരുന്നു, എന്നാൽ 1999 ജൂണിൽ പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://m.unityinfo.co.kr/11658|title=[통일신문] 북한의 6월 30일 - 「조선카톨릭교협회」결성|access-date=2026-01-07|date=2004-06-29|website=통일신문|language=ko}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=":1">{{Citation|last=권|first=오국|title=조선카톨릭협회 (朝鮮Catholic協會)|url=https://encykorea.aks.ac.kr/Article/E0073882|work=한국민족문화대백과사전 [Encyclopedia of Korean Culture]|publisher=Academy of Korean Studies|language=ko|access-date=2026-01-07}}</ref> == ചരിത്രം == 1988 ജൂൺ 30-ന് ഉത്തരകൊറിയൻ സർക്കാർ കൊറിയൻ കാത്തലിക് അസോസിയേഷൻ സ്ഥാപിച്ചു. സ്ഥാപിതമായതുമുതൽ [[സാമുവൽ ജാങ് ജെയ്-ഓൺ]] സംഘടനയുടെ പ്രസിഡന്റായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. 1991-ൽ അസോസിയേഷൻ ഒരു മതബോധനഗ്രന്ഥവും പ്രാർത്ഥനാ പുസ്തകവും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. 1988-ൽ നിർമ്മിച്ച [[ചാങ്‌ചുങ് കത്തീഡ്രൽ]] കൊറിയൻ കാത്തലിക് അസോസിയേഷനാണ് നടത്തുന്നത്. ഇതിന്റെ നിർമ്മാണത്തിന് 200,000 [[ഉത്തര കൊറിയൻ വോൺ]] ചിലവായി.<ref name=":1" /> 2005-ൽ, [[ജോൺ പോൾ രണ്ടാമൻ]] മാർപ്പാപ്പയുടെ മരണത്തെത്തുടർന്ന്, കൊറിയൻ കാത്തലിക് അസോസിയേഷൻ [[വത്തിക്കാൻ നഗരം|വത്തിക്കാനി]]<nowiki/>ലേക്ക് അനുശോചന സന്ദേശം അയച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.asianews.it/index.php?l=en&art=2980|title=North Korea sends condolences for Pope's death|access-date=2026-01-06|last=AsiaNews.it|website=www.asianews.it|language=en|archive-date=2026-02-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20260214014526/https://www.asianews.it/index.php?l=en&art=2980|url-status=dead}}</ref> [[ഫ്രാൻസിസ് മാർപ്പാപ്പ]]<nowiki/>യുടെ ദക്ഷിണ കൊറിയയിലേക്കുള്ള 4 ദിവസത്തെ സന്ദർശന വേളയിൽ, 2014 ഓഗസ്റ്റ് 18-ന് [[സോൾ|സോളിൽ]] നടക്കുന്ന പാപ്പൽ കുർബാനയിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള കൊറിയൻ കാത്തലിക് അസോസിയേഷന്റെ ക്ഷണം അസോസിയേഷൻ നിരസിച്ചു.<ref>{{Cite news|last=AFP|date=2014-08-06|title=North Korea rejects offer to attend mass given by Pope Francis in Seoul|url=https://www.theguardian.com/world/2014/aug/06/north-korea-rejects-mass-pope-francis-seoul|access-date=2026-01-06|work=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077}}</ref> 2016-ൽ, അന്നത്തെ [[ദക്ഷിണ കൊറിയ]]<nowiki/>ൻ പ്രസിഡന്റ് [[പാർക് ഗ്യുൻ ഹൈ]]<nowiki/>യെ വിമർശിച്ചുകൊണ്ട് അസോസിയേഷൻ ഒരു പ്രസ്താവന പുറത്തിറക്കി. മതപരമായ ഭാഷ ഉപയോഗിക്കുന്ന അവരുടെ അനുയായികളെ പ്രസ്താവനയിൽ അപലപിക്കുകയും ദക്ഷിണ കൊറിയൻ സർക്കാരിനെതിരെ കത്തോലിക്കർ മറ്റ് പൗരന്മാരുമായി ഐക്യപ്പെട്ടുവെന്ന് അവകാശപ്പെടുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://mashable.com/article/north-korea-catholic-church|title=North Korea's 'Catholic church' blasts South's president Park as 'satanic'|access-date=2026-01-06|last=Ho|first=Victoria|date=2016-04-01|website=Mashable|language=en}}</ref> == അവലംബം == gdjlz63mlm3ov85zbtux0vd5x2dqwfj 0 670380 4675524 4659184 2026-10-12T14:37:49Z Malikaveedu 16584 4675524 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = കുപ്പം | native_name = | nickname = | settlement_type = കുഗ്രാമം | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = India Kerala#India | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Kerala, India | coordinates = {{coord|12|04|21|N|75|35|25|E|display=inline,title}} | subdivision_type = [[Country]] | subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[കേരളം]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = [[Kannur district|കണ്ണൂർ]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = | population_as_of = | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[Malayalam language|മലയാളം]], [[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = [[Postal Index Number|PIN]] | postal_code = 670502 | registration_plate = KL-59 | blank1_name_sec1 = Nearest city | blank1_info_sec1 = [[തളിപ്പറമ്പ്]] | blank2_name_sec1 = [[Lok Sabha]] constituency | blank2_info_sec1 = [[Kannur Lok Sabha constituency|കണ്ണൂർ]] | blank1_name_sec2 = [[Climate of India|Climate]] | blank1_info_sec2 = [[Tropical rainforest climate|Tropical rainforest]] <br><small>([[Köppen climate classification|Köppen:]] ''Af'')</small> | website = | iso_code = [[ISO 3166-2:IN|IN-KL]] | footnotes = }} കേരളത്തിലെ [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] [[തളിപ്പറമ്പ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|തളിപ്പറമ്പ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തിലെ]] [[പരിയാരം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് (കണ്ണൂർ)|പരിയാരം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ]] കീഴിലുള്ള ഒരു കുഗ്രാമമാണ് '''കുപ്പം'''. വടക്കൻ കേരള ഡിവിഷനിൽപ്പെടുന്ന ഇത് ചരിത്രപരമായി ഒരു [[സുഗന്ധവ്യഞ്ജനം|സുഗന്ധവ്യഞ്ജന]] വ്യാപാര കേന്ദ്രമായിരുന്നു. ജില്ലാ ആസ്ഥാനമായ [[കണ്ണൂർ|കണ്ണൂരിന്]] 28 കിലോമീറ്റർ വടക്കായി ഈ ഗ്രാമം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. [[തളിപ്പറമ്പ്|തളിപ്പറമ്പിൽ]] നിന്ന് 14 കിലോമീറ്ററും സംസ്ഥാന തലസ്ഥാനമായ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്ത്]] നിന്ന് 512 കിലോമീറ്ററും അകലെയാണ് ഈ ഗ്രാമം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഗ്രാമത്തിന്റെ തപാൽ ഹെഡ് ഓഫീസ് [[ഉളിക്കൽ]] ആണ്. കേരള-കർണാടക അതിർത്തിക്കടുത്തുള്ള [[കൊടക് ജില്ല|കൊടക് ജില്ലയിലെ]] [[ബ്രഹ്മഗിരി മലനിരകൾ|ബ്രഹ്മഗിരി]] വന്യജീവി സങ്കേതത്തിൽനിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച് [[തളിപ്പറമ്പ്‌ താലൂക്ക്‌|തളിപ്പറമ്പ്]], [[കണ്ണൂർ താലൂക്ക്|കണ്ണൂർ]] താലൂക്കുകളിലൂടെ ഒഴുകി [[അറബിക്കടൽ|അറബിക്കടലിൽ]] പതിക്കുന്ന ഗ്രാമത്തിന്റെ അതേ പേരുള്ള [[കുപ്പം പുഴ|കുപ്പം നദി]] ഗ്രാമത്തിലൂടെ പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകുന്നു. കുപ്പം ഗ്രാമം കിഴക്ക് [[തളിപ്പറമ്പ്]] , വടക്ക് [[നീലേശ്വരം]] , തെക്ക് [[കണ്ണൂർ]], [[എടക്കാട്]] എന്നീ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തുകളാൽ വലയം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. [[ചെറുതാഴം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചെറുതാഴം]], [[കല്ല്യാശ്ശേരി]], [[തളിപ്പറമ്പ്]], [[പയ്യന്നൂർ]] എന്നിവയാണ് കുപ്പം ഗ്രാമത്തിന് സമീപമുള്ള മറ്റ് പ്രധാന പട്ടണങ്ങൾ. ഈ ഗ്രാമം [[തളിപ്പറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|തളിപ്പറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലത്തിന്റേയും]] [[കണ്ണൂർ ലോക്സഭാമണ്ഡലം|കണ്ണൂർ ലോക്‌സഭാ മണ്ഡലത്തിന്റേയും]] ഭാഗമാണ്. == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] kh44u5usys3qfi8nh7c0u6rash4bzjx 0 670697 4675611 4672569 2026-10-12T16:38:43Z Shajinss 208313 4675611 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തിരുവനന്തപുരം]] ജില്ലയിലെ [[ആറ്റിങ്ങൽ]] പട്ടണത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗവൺമെന്റ് വിദ്യാലയമാണ് '''ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് ഹയർസെക്കൻഡറി സ്കൂൾ ആറ്റിങ്ങൽ'''. 1937 ൽ സ്ഥാപിച്ച ഈ വിദ്യാലയം ‍ ആറ്റിങ്ങലിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. ആറ്റിങ്ങലിലെ ഏക പെൺ പള്ളിക്കൂടമാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് ഹയർസെക്കൻഡറി സ്കൂൾ ആറ്റിങ്ങൽ.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/42008|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-22}}</ref> {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് എച്ച് എസ് എസ് ഫോർ ഗേൾസ് ആറ്റിങ്ങൽ | image = File:42008 Gov Girls HSS Attingal.jpg | image_size = 350px | caption = ഗവൺമെന്റ് എച്ച് എസ് എസ് ഫോർ ഗേൾസ് ആറ്റിങ്ങൽ | pushpin_map = Kerala | location = ആറ്റിങ്ങൽ | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.69425 |76.81073 }} | other_name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് ഹയർസെക്കൻഡറി സ്കൂൾ ആറ്റിങ്ങൽ | type = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ) | established = 1937 ജൂൺ 1 | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = ആറ്റിങ്ങൽ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | grades = 6 മുതൽ 12 വരെ | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/42008 | udisce_code = 32140100316 | Kerala_school_code = 42008 }} == ചരിത്രം == [[ചിറയിൻകീഴ്]] താലൂക്കിലെ ഏക സർക്കാർ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ. തിരുവിതാംകൂർ രാജകുടുംബവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചരിത്രമാണ് ഈ സ്കൂളിനുളളത്. 1937 ജൂൺ മാസത്തിൽ ലക്ഷ്മിഭായി ഗേൾസ് സ്കൂൾ ആയിട്ടാണ് സ്കൂളിന്റെ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. ഇതിന്റെ ആദ്യത്തെ പേര് കാരാളി സ്കൂൾ എന്നായിരുന്നു. കുന്നുവാരത്ത് ആദ്യം ഒരു ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ ആയി പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. ലക്ഷ്മിഭായി (പാറപ്പുറത്ത് എന്ന നോവൽ എഴുതിയ പ്രശസ്ത നോവലിസ്ററ് പരേതനായ നാരായണഗുരുക്കളുടെ ഭാര്യ) ആയിരുന്നു സ്കൂളിന്റെ ആദ്യത്തെ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ്. 1949-ൽ ആററിങ്ങൽ - ചിറയിൻകീഴ് റോഡിൽ നാലുമുക്ക് എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പ്രവർത്തനം മാററി. റാണി ലക്ഷ്മിഭായി തമ്പുരാട്ടിയുടെ ഓർമയ്ക്കായി എൽ.ബി. ഗേൾസ് സ്ക്കൂൾ എന്ന് നാമകരണം ചെയ്തു. ഇക്കാലത്ത് സ്ക്കൂൾ പ്രധാനമായുംപ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് തിരുവിതാംകൂർ രാജകുടുംബാംഗങ്ങളുടെ മക്കളുടെ വിദ്യാഭ്യാസാവശ്യങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയായിരുന്നു. പൊതുജനങ്ങൾ സ്ക്കൂളിനെ ഹൈസ്ക്കുളായി ഉയർത്തുവാനായി പരിശ്രമങ്ങൾ തുടങ്ങി. ഇതിൻ്റെ ഫലമായി 1950-ൽ ഹൈസ്ക്കൂൾ ആയി ഉയർത്തി. ശ്രീമതി പൊന്നമ്മ താണുപിള്ള ആയിരുന്നു ഹൈസ്ക്കുൾ ആയതിനുശേഷമുള്ള ആദ്യത്തെ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ്. അന്ന് 98 കുട്ടികളാണുണ്ടായിരുന്നത്. 2000-ൽ സ്ക്കൂളിൽ ഹയർസെക്കന്ററി അനുവദിച്ചു. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == മൂന്ന് ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഹൈസ്കൂളിന് 10 കെട്ടിടങ്ങളിലായി 41 ക്ലാസ് മുറികളും ഹയർ സെക്കണ്ടറിക്ക് ഒരു കെട്ടിടത്തിലായി 8 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. അതിവിശാലമായ ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂളിന് 2 ഉം ഹയർസെക്കണ്ടറിക്ക് 1 ഉം കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുകളുണ്ട്. ഏകദേശം അമ്പതോളം കമ്പ്യൂട്ടറുകളുണ്ട്. == പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ == * അഡ്വ. കുമാരി മുൻ ചെയർപേഴ്സൺ ആറ്റിങ്ങൽ നഗരസഭ * പാർവതീപുരം പത്മനാഭ അയ്യർ മുൻ സംഗീത അധ്യാപകൻ * ഡോ. ബിന്ദു ആർ. എൽ സൈൻ്റിസ്റ്റ് ഫ്ലോറിഡ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി യൂ. എസ്. എ == ചിത്രശാല == <gallery mode="packed-hover"> പ്രമാണം:42008 GGHSS Attingal independence day.jpg|സ്കൂൾ ക്യാമ്പസ് പ്രമാണം:42008 girls school1 attingal.jpg|ഓണാഘോഷ വേളയിൽ പ്രമാണം:42008 Govt girls hss,04 attingal.jpg|പ്രധാന കെട്ടിടം പ്രമാണം:42008 Govt,Girls,HSS Attingal09.jpg|ഓഡിറ്റോറിയം പ്രമാണം:42008 GGHSS Attingal special assembly.jpg|സ്കൂൾ അസംബ്ലി പ്രമാണം:42008 GGHSS Attingal NSS03.jpg|ഗാർഡൻ പ്രമാണം:42008 Govt Girls HSS Attingal.jpg|പ്രധാന കെട്ടിടം പ്രമാണം:42008 TVM GGHSS ATL.jpg|ശ്രീചിത്തിര തിരുനാൾ പ്രതിമ </gallery> == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/42008 സ്കൂൾവിക്കി‍] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240611012737/https://schoolwiki.in/42008 |date=2024-06-11 }} *[https://www.instagram.com/govt_girls_hss_attingal?stkn=M21wYWpqcHJ3amxj Instagram] == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] jdebw49ztggqdzjb44jvbucncjzwcqa 4675751 4675611 2026-10-13T08:18:04Z Shajinss 208313 4675751 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തിരുവനന്തപുരം]] ജില്ലയിലെ [[ആറ്റിങ്ങൽ]] പട്ടണത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗവൺമെന്റ് വിദ്യാലയമാണ് '''ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് ഹയർസെക്കൻഡറി സ്കൂൾ ആറ്റിങ്ങൽ'''. 1937 ൽ സ്ഥാപിച്ച ഈ വിദ്യാലയം ‍ ആറ്റിങ്ങലിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. ആറ്റിങ്ങലിലെ ഏക പെൺ പള്ളിക്കൂടമാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് ഹയർസെക്കൻഡറി സ്കൂൾ ആറ്റിങ്ങൽ.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/42008|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-22}}</ref> {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് എച്ച് എസ് എസ് ഫോർ ഗേൾസ് ആറ്റിങ്ങൽ | image = File:42008 Gov Girls HSS Attingal.jpg | image_size = 350px | caption = ഗവൺമെന്റ് എച്ച് എസ് എസ് ഫോർ ഗേൾസ് ആറ്റിങ്ങൽ | pushpin_map = Kerala | location = ആറ്റിങ്ങൽ | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.69425 |76.81073 }} | other_name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് ഹയർസെക്കൻഡറി സ്കൂൾ ആറ്റിങ്ങൽ | type = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ) | established = 1937 ജൂൺ 1 | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = ആറ്റിങ്ങൽ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | grades = 6 മുതൽ 12 വരെ | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/42008 | udisce_code = 32140100316 | Kerala_school_code = 42008 }} == ചരിത്രം == [[ചിറയിൻകീഴ്]] താലൂക്കിലെ ഏക സർക്കാർ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ. [[തിരുവിതാംകൂർ]] രാജകുടുംബവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചരിത്രമാണ് ഈ സ്കൂളിനുളളത്. 1937 ജൂൺ മാസത്തിൽ ലക്ഷ്മിഭായി ഗേൾസ് സ്കൂൾ ആയിട്ടാണ് സ്കൂളിന്റെ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. ഇതിന്റെ ആദ്യത്തെ പേര് '''കാരാളി സ്കൂൾ''' എന്നായിരുന്നു. കുന്നുവാരത്ത് ആദ്യം ഒരു ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ ആയി പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. ലക്ഷ്മിഭായി (പാറപ്പുറത്ത് എന്ന നോവൽ എഴുതിയ പ്രശസ്ത നോവലിസ്ററ് പരേതനായ നാരായണഗുരുക്കളുടെ ഭാര്യ) ആയിരുന്നു സ്കൂളിന്റെ ആദ്യത്തെ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ്. 1949-ൽ ആറ്റിങ്ങൽ - ചിറയിൻകീഴ് റോഡിൽ നാലുമുക്ക് എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പ്രവർത്തനം മാറ്റി. റാണി ലക്ഷ്മിഭായി തമ്പുരാട്ടിയുടെ ഓർമയ്ക്കായി '''എൽ.ബി. ഗേൾസ് സ്ക്കൂൾ''' എന്ന് നാമകരണം ചെയ്തു. ഇക്കാലത്ത് സ്ക്കൂൾ പ്രധാനമായുംപ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് തിരുവിതാംകൂർ രാജകുടുംബാംഗങ്ങളുടെ മക്കളുടെ വിദ്യാഭ്യാസാവശ്യങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയായിരുന്നു. പൊതുജനങ്ങൾ സ്ക്കൂളിനെ ഹൈസ്ക്കുളായി ഉയർത്തുവാനായി പരിശ്രമങ്ങൾ തുടങ്ങി. ഇതിൻ്റെ ഫലമായി 1950-ൽ ഹൈസ്ക്കൂൾ ആയി ഉയർത്തി. ശ്രീമതി പൊന്നമ്മ താണുപിള്ള ആയിരുന്നു ഹൈസ്ക്കുൾ ആയതിനുശേഷമുള്ള ആദ്യത്തെ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ്. അന്ന് 98 കുട്ടികളാണുണ്ടായിരുന്നത്. 2000-ൽ സ്ക്കൂളിൽ ഹയർസെക്കന്ററി അനുവദിച്ചു. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == മൂന്ന് ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഹൈസ്കൂളിന് 10 കെട്ടിടങ്ങളിലായി 41 ക്ലാസ് മുറികളും ഹയർ സെക്കണ്ടറിക്ക് ഒരു കെട്ടിടത്തിലായി 8 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. അതിവിശാലമായ ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂളിന് 2 ഉം ഹയർസെക്കണ്ടറിക്ക് 1 ഉം കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുകളുണ്ട്. ഏകദേശം അമ്പതോളം കമ്പ്യൂട്ടറുകളുണ്ട്. == പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ == * അഡ്വ. കുമാരി മുൻ ചെയർപേഴ്സൺ ആറ്റിങ്ങൽ നഗരസഭ * പാർവതീപുരം പത്മനാഭ അയ്യർ മുൻ സംഗീത അധ്യാപകൻ * ഡോ. ബിന്ദു ആർ. എൽ സൈൻ്റിസ്റ്റ് ഫ്ലോറിഡ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി യൂ. എസ്. എ == ചിത്രശാല == <gallery mode="packed-hover"> പ്രമാണം:42008 GGHSS Attingal independence day.jpg|സ്കൂൾ ക്യാമ്പസ് പ്രമാണം:42008 girls school1 attingal.jpg|ഓണാഘോഷ വേളയിൽ പ്രമാണം:42008 Govt girls hss,04 attingal.jpg|പ്രധാന കെട്ടിടം പ്രമാണം:42008 Govt,Girls,HSS Attingal09.jpg|ഓഡിറ്റോറിയം പ്രമാണം:42008 GGHSS Attingal special assembly.jpg|സ്കൂൾ അസംബ്ലി പ്രമാണം:42008 GGHSS Attingal NSS03.jpg|ഗാർഡൻ പ്രമാണം:42008 Govt Girls HSS Attingal.jpg|പ്രധാന കെട്ടിടം പ്രമാണം:42008 TVM GGHSS ATL.jpg|ശ്രീചിത്തിര തിരുനാൾ പ്രതിമ </gallery> == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/42008 സ്കൂൾവിക്കി‍] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240611012737/https://schoolwiki.in/42008 |date=2024-06-11 }} *[https://www.instagram.com/govt_girls_hss_attingal?stkn=M21wYWpqcHJ3amxj Instagram] == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] a8ohi8ybfyiz06gpmjptkqv379vkyxz 4675752 4675751 2026-10-13T08:19:02Z Shajinss 208313 /* പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ */ 4675752 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തിരുവനന്തപുരം]] ജില്ലയിലെ [[ആറ്റിങ്ങൽ]] പട്ടണത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗവൺമെന്റ് വിദ്യാലയമാണ് '''ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് ഹയർസെക്കൻഡറി സ്കൂൾ ആറ്റിങ്ങൽ'''. 1937 ൽ സ്ഥാപിച്ച ഈ വിദ്യാലയം ‍ ആറ്റിങ്ങലിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. ആറ്റിങ്ങലിലെ ഏക പെൺ പള്ളിക്കൂടമാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് ഹയർസെക്കൻഡറി സ്കൂൾ ആറ്റിങ്ങൽ.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/42008|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-08-22}}</ref> {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് എച്ച് എസ് എസ് ഫോർ ഗേൾസ് ആറ്റിങ്ങൽ | image = File:42008 Gov Girls HSS Attingal.jpg | image_size = 350px | caption = ഗവൺമെന്റ് എച്ച് എസ് എസ് ഫോർ ഗേൾസ് ആറ്റിങ്ങൽ | pushpin_map = Kerala | location = ആറ്റിങ്ങൽ | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.69425 |76.81073 }} | other_name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് ഹയർസെക്കൻഡറി സ്കൂൾ ആറ്റിങ്ങൽ | type = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ) | established = 1937 ജൂൺ 1 | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = ആറ്റിങ്ങൽ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | grades = 6 മുതൽ 12 വരെ | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/42008 | udisce_code = 32140100316 | Kerala_school_code = 42008 }} == ചരിത്രം == [[ചിറയിൻകീഴ്]] താലൂക്കിലെ ഏക സർക്കാർ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ. [[തിരുവിതാംകൂർ]] രാജകുടുംബവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചരിത്രമാണ് ഈ സ്കൂളിനുളളത്. 1937 ജൂൺ മാസത്തിൽ ലക്ഷ്മിഭായി ഗേൾസ് സ്കൂൾ ആയിട്ടാണ് സ്കൂളിന്റെ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. ഇതിന്റെ ആദ്യത്തെ പേര് '''കാരാളി സ്കൂൾ''' എന്നായിരുന്നു. കുന്നുവാരത്ത് ആദ്യം ഒരു ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂൾ ആയി പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. ലക്ഷ്മിഭായി (പാറപ്പുറത്ത് എന്ന നോവൽ എഴുതിയ പ്രശസ്ത നോവലിസ്ററ് പരേതനായ നാരായണഗുരുക്കളുടെ ഭാര്യ) ആയിരുന്നു സ്കൂളിന്റെ ആദ്യത്തെ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ്. 1949-ൽ ആറ്റിങ്ങൽ - ചിറയിൻകീഴ് റോഡിൽ നാലുമുക്ക് എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പ്രവർത്തനം മാറ്റി. റാണി ലക്ഷ്മിഭായി തമ്പുരാട്ടിയുടെ ഓർമയ്ക്കായി '''എൽ.ബി. ഗേൾസ് സ്ക്കൂൾ''' എന്ന് നാമകരണം ചെയ്തു. ഇക്കാലത്ത് സ്ക്കൂൾ പ്രധാനമായുംപ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് തിരുവിതാംകൂർ രാജകുടുംബാംഗങ്ങളുടെ മക്കളുടെ വിദ്യാഭ്യാസാവശ്യങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയായിരുന്നു. പൊതുജനങ്ങൾ സ്ക്കൂളിനെ ഹൈസ്ക്കുളായി ഉയർത്തുവാനായി പരിശ്രമങ്ങൾ തുടങ്ങി. ഇതിൻ്റെ ഫലമായി 1950-ൽ ഹൈസ്ക്കൂൾ ആയി ഉയർത്തി. ശ്രീമതി പൊന്നമ്മ താണുപിള്ള ആയിരുന്നു ഹൈസ്ക്കുൾ ആയതിനുശേഷമുള്ള ആദ്യത്തെ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ്. അന്ന് 98 കുട്ടികളാണുണ്ടായിരുന്നത്. 2000-ൽ സ്ക്കൂളിൽ ഹയർസെക്കന്ററി അനുവദിച്ചു. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == മൂന്ന് ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഹൈസ്കൂളിന് 10 കെട്ടിടങ്ങളിലായി 41 ക്ലാസ് മുറികളും ഹയർ സെക്കണ്ടറിക്ക് ഒരു കെട്ടിടത്തിലായി 8 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. അതിവിശാലമായ ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂളിന് 2 ഉം ഹയർസെക്കണ്ടറിക്ക് 1 ഉം കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുകളുണ്ട്. ഏകദേശം അമ്പതോളം കമ്പ്യൂട്ടറുകളുണ്ട്. == പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ == * അഡ്വ. കുമാരി മുൻ ചെയർപേഴ്സൺ ആറ്റിങ്ങൽ നഗരസഭ * പാർവതീപുരം പത്മനാഭ അയ്യർ മുൻ സംഗീത അധ്യാപകൻ * ഡോ. ബിന്ദു ആർ.എൽ സൈൻ്റിസ്റ്റ് ഫ്ലോറിഡ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി യൂ.എസ്.എ == ചിത്രശാല == <gallery mode="packed-hover"> പ്രമാണം:42008 GGHSS Attingal independence day.jpg|സ്കൂൾ ക്യാമ്പസ് പ്രമാണം:42008 girls school1 attingal.jpg|ഓണാഘോഷ വേളയിൽ പ്രമാണം:42008 Govt girls hss,04 attingal.jpg|പ്രധാന കെട്ടിടം പ്രമാണം:42008 Govt,Girls,HSS Attingal09.jpg|ഓഡിറ്റോറിയം പ്രമാണം:42008 GGHSS Attingal special assembly.jpg|സ്കൂൾ അസംബ്ലി പ്രമാണം:42008 GGHSS Attingal NSS03.jpg|ഗാർഡൻ പ്രമാണം:42008 Govt Girls HSS Attingal.jpg|പ്രധാന കെട്ടിടം പ്രമാണം:42008 TVM GGHSS ATL.jpg|ശ്രീചിത്തിര തിരുനാൾ പ്രതിമ </gallery> == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/42008 സ്കൂൾവിക്കി‍] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240611012737/https://schoolwiki.in/42008 |date=2024-06-11 }} *[https://www.instagram.com/govt_girls_hss_attingal?stkn=M21wYWpqcHJ3amxj Instagram] == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] thod3ppm7fc87suysuzwj7477azttyo 0 671340 4675608 4672501 2026-10-12T16:33:00Z Shajinss 208313 4675608 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ പട്ടണത്തിലെ പ്രമുഖ സ്കൂളാണ് ആറ്റിങ്ങൽ ബോയ്സ് ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ . ആറ്റിങ്ങൽ പട്ടണത്തിന്റെ ഏകദേശം മദ്ധ്യഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗവൺമെന്റ് വിദ്യാലയമാണ് '''ഗവൺമെന്റ് ബോയ്സ് ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ ആറ്റിങ്ങൽ'''. 1912 ൽ സ്ഥാപിച്ച ഈ വിദ്യാലയം ‍ ആറ്റിങ്ങലിലെ പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/42006|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-02}}</ref> {{Infobox school | name = | image = File:42006 Govt Model VHSS Attingal.jpg | image_size = 350px | caption = Govt Model V&HSS Attingal | location = ആറ്റിങ്ങൽ | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{coord|8.696679 |76.820912 }} | other_name = ഗവൺമെൻറ് മോഡൽ വി ആൻഡ് എച്ച് എസ് എസ് ആറ്റിങ്ങൽ | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 1912 | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = | grades = 6 മുതൽ 12 വരെ | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/sw/9s3x | udisce_code = 32140100318 | Kerala_school_code = 42006 }} == ചരിത്രം == തിരുവിതാംകൂറിലെ ആദ്യത്തെ നാല് ഹയർ ഗ്രേഡ് സ്ക്കൂളുകളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ഇത്. പി. രാജഗോപാലാചാരി ദിവാനായിരുന്ന കാലത്ത് ചിറയിൻകീഴിൽ ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് സ്ക്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. ആറ്റിങ്ങലിലെ ബ്രാഹ്മണ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുന്നതിന് വേണ്ടി ഈ സ്ക്കൂൾ ആറ്റിങ്ങലിലേയ്ക്ക് മാറ്റി സ്ഥാപിക്കാൻ ദിവാൻ ഉത്തരവിട്ടു. കോയിക്കൽ കൊട്ടാരത്തിനടുത്താണ് ഇത് ആദ്യം ആരംഭിച്ചത്. ഇംഗ്ളീഷ് പ്രിപ്പറേറ്ററി സ്കൂൾ ആയാണ് ഈ സ്ഥാപനം ആരംഭിച്ചത്. പിന്നീട് അത് ഇപ്പോഴത്തെ ടൗൺ യു.പി. സ്ക്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഭാഗത്തേയ്ക്ക് മാറ്റി. തുടർന്ന് 1912- ൽ ഗവൺമെന്റ് കിഴക്കേ നാലുമുക്കിന് സമീപം ബ്രാഹ്മണരുടെ ചുടുകാടായിരുന്ന പതിനെട്ടേക്കർ ഭൂമി ഏറ്റെടുത്ത് വിദ്യാലയം അങ്ങോട്ട് മാറ്റുകയും ഹയർഗ്രേഡായി ഉയർത്തുകയും ചെയ്തു. ആറ് ക്ലാസ് മുറികളിലായിട്ടാണ് സ്ക്കൂൾ ആരംഭിച്ചത്. 1950-ൽ ആറ്റിങ്ങൽ നിവാസികളുടെ ആവശ്യം മാനിച്ച് പെൺകുട്ടികൾക്കായി ഗേൾസ് ഹൈസ്‌കൂൾ മാറ്റി സ്ഥപിക്കപ്പെട്ടു. 1950 മുതൽ ഇത് ബോയ്സ് ഹൈസ്‌കൂൾ ആയി മാറി. ലഭ്യമായ തെളിവുകൾ വച്ച് ആദ്യത്തെ ഹെഡ് മാസ്റ്റർ ധർമ്മരാജ അയ്യർ ആണ്. ആദ്യത്തെ വിദ്യാർത്ഥി എ. അനന്തനാരായണ അയ്യർ ആണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ആദ്യത്തെ സ്ക്കൂൾ ഫൈനൽ പരീക്ഷ 1914-ൽ ആണ് നടന്നത്. സ്ക്കൂൾ ഫൈനൽ പരീക്ഷ പാസായ ആദ്യബാച്ച് കുട്ടികളുടെ കൂട്ടത്തിൽ വി.ആർ. കൃഷ്ണൻ, അഡ്വ. ദാമോദരൻ, കെ. പത്മനാഭപിള്ള എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. 1912-ൽ ഈ സ്ക്കൂൾ ഡിവിഷണൽ അസംബ്ലിയുടെ കീഴിൽ ആയിരുന്നു. 1913-ൽ ടൗൺ വികസന ട്രസ്റ്റ് രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടതോടെ സ്ക്കൂൾ ഈ കമ്മിറ്റിയുടെ കീഴിലായി. 1938-ൽ മാതൃഭാഷയിൽ സ്ക്കൂൾ ലീവിങ് സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നൽകുന്ന സ്ഥാപനമായി ഉയർത്തപ്പെട്ടു. 1941-ൽ ESLC സ്ഥാപനമായി ഉയർന്നു. 1936-വരെ സ്ക്കൂൾ 11+1 കോഴ്സ് മാതൃകയിലാണ് പ്രവർത്തിച്ചത്. 1964-ൽ ആണ് ആദ്യത്തെ SSLC ബാച്ച് രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടത്. 1984-ൽ വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂളായും 1997-ൽ ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂളായും ഈ വിദ്യാലയം ഉയർന്നു. 1936-ൽ സ്ക്കൂൾ അതിന്റെ സിൽവർ ജൂബിലി ആഘോഷിച്ചു. തിരുവിതാംകൂറിന്റെ ദിവാനായിരുന്ന സർ. [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരായിരുന്നു]] മുഖ്യാതിഥി. സ്വാഗതം ആശംസിച്ചത് അഡ്വ. ജി.ദാമോദരൻ ആയിരുന്നു. 1971-ൽ സ്ക്കൂളിന്റെ പ്ലാറ്റിനം ജൂബിലി കൊണ്ടാടപ്പെട്ടു. പണ്ട് ഈ വിദ്യാലയത്തിന് 18 ഏക്കർ ഭൂവിസ്തൃതിയും സ്വന്തം കൃഷി നിലങ്ങളും സ്വന്തമായി നെൽകൃഷിയും മറ്റുമുണ്ടായിരുന്നു. ഗവൺമെന്റ് കോളേജിനും മറ്റ് ഗവൺമെന്റ് സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും സ്ഥലം കൈമാറിയാണ് വിദ്യാലയം മൂന്ന് ഏക്കറായി ചുരുങ്ങിയത്. കലപ്പ പോലുള്ള പഴയകാല കൃഷി ഉപകരണങ്ങൾ പഴയപ്രതാപത്തിന്റെ ചിഹ്നമായി ഇപ്പോഴും സ്കൂളിൽ അവശേഷിക്കുന്നുണ്ട്. 2010-2011 അദ്ധ്യയന വർഷത്തിൽ ആറ്റിങ്ങൽ നിയോജക മണ്ഡലത്തിലെ മോഡൽ ഐ.റ്റി. സ്ക്കൂളായി ഈ സ്ക്കൂൾ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2024 ൽ മിക്സഡ് സ്‌കൂൾ ആക്കിമാറ്റി.<ref>{{Cite web|url=https://gpura.org/item/1974-govt-high-school-for-boys-attingal-annual-magazine|title=Annual Magazine 1974 - Govt. High School for Boys, Attingal|access-date=2026-09-03|date=1974|publisher=B. Gopinathan|language=ml}}</ref> == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == മൂന്ന് ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഹൈസ്കൂളിന് 5 കെട്ടിടങ്ങളിലായി 30 ക്ലാസ് മുറികളും ഹയർ സെക്കണ്ടറിക്ക് മൂന്ന് കെട്ടിടങ്ങളിലായി 12 ക്ലാസ് മുറികളും വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിക്ക് രണ്ട് കെട്ടിടങ്ങളിലായി 6 ക്ലാസ് മുറികളും ഉണ്ട്. ഹയർസെക്കന്ററിക്കും വോക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിക്കും ഹൈസ്ക്കൂളിനും പ്രത്യേകം ലാബ് സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്. നൂറ് വർഷത്തെ പുരാതനത അവകാശപ്പെടാവുന്ന ഒരു ഗ്രന്ഥശാലയുണ്ട്. വിശാലമായ ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂളിന് രണ്ട് കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുകളുണ്ട്. രണ്ട് ലാബുകളിലുമായി ഏകദേശം മുപ്പത് കമ്പ്യൂട്ടറുകളുണ്ട്. രണ്ട് ലാബുകളിലും ബ്രോഡ്ബാന്റ് ഇന്റർനെറ്റ് സൗകര്യം ലഭ്യമാണ്. ഇന്റർനെറ്റ് ഉൾപ്പടെയുള്ള ആധുനിക സൗകര്യങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു സ്മാർട്ട് റൂം ഉണ്ട്. ഹയർസെക്കന്ററിക്ക് പ്രത്യേകം കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും ഇന്റർനെറ്റ് സൗകര്യവും ഉണ്ട്. == പ്രശസ്തരായ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ == * പി കെ നീലകണ്ഠ പിള്ള - മുൻ സ്പീക്കർ * ഹബീബ് മഹമ്മദു - മുൻ ഹൈക്കോടതി ജഡ്ജ് * എൻ പത്മനാഭഅയ്യർ - മദ്രാസ് സ്റ്റേറ്റ് ചീഫ് എൻജിനീയർ * പ്രൊഫസർ [[എൻ. കൃഷ്ണപിള്ള|എൻ കൃഷ്ണപിള്ള]] * എൻ കുഞ്ഞിരാമൻ - മുൻ മന്ത്രി == ചിത്രശാല == <gallery mode="packed"> പ്രമാണം:42006 GMBVHSS Attingal 02.jpg പ്രമാണം:42006 GMBVHSS Attingal 01.jpg പ്രമാണം:42006 Govt Model VHSS Attingal.jpg പ്രമാണം:42006 TVM GMBVHSS Attingal 02.jpg പ്രമാണം:42006 TVM GMBVHSS Attingal 01.jpg </gallery> == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] apl6blldg01309lk0sz70h0onvy9iua 4675609 4675608 2026-10-12T16:36:11Z Shajinss 208313 4675609 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ പട്ടണത്തിലെ പ്രമുഖ സ്കൂളാണ് ആറ്റിങ്ങൽ ബോയ്സ് ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ . ആറ്റിങ്ങൽ പട്ടണത്തിന്റെ ഏകദേശം മദ്ധ്യഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗവൺമെന്റ് വിദ്യാലയമാണ് '''ഗവൺമെന്റ് ബോയ്സ് ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ ആറ്റിങ്ങൽ'''. 1912 ൽ സ്ഥാപിച്ച ഈ വിദ്യാലയം ‍ ആറ്റിങ്ങലിലെ പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/42006|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-02}}</ref> {{Infobox school | name = | image = File:42006 Govt Model VHSS Attingal.jpg | image_size = 350px | caption = Govt Model V&HSS Attingal | pushpin_map = Kerala | location = ആറ്റിങ്ങൽ | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.696679 |76.820912 }} | other_name = ഗവൺമെൻറ് മോഡൽ വി ആൻഡ് എച്ച് എസ് എസ് ആറ്റിങ്ങൽ | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 1912 | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = | grades = 6 മുതൽ 12 വരെ | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/sw/9s3x | udisce_code = 32140100318 | Kerala_school_code = 42006 }} == ചരിത്രം == തിരുവിതാംകൂറിലെ ആദ്യത്തെ നാല് ഹയർ ഗ്രേഡ് സ്ക്കൂളുകളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ഇത്. പി. രാജഗോപാലാചാരി ദിവാനായിരുന്ന കാലത്ത് ചിറയിൻകീഴിൽ ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് സ്ക്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. ആറ്റിങ്ങലിലെ ബ്രാഹ്മണ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുന്നതിന് വേണ്ടി ഈ സ്ക്കൂൾ ആറ്റിങ്ങലിലേയ്ക്ക് മാറ്റി സ്ഥാപിക്കാൻ ദിവാൻ ഉത്തരവിട്ടു. കോയിക്കൽ കൊട്ടാരത്തിനടുത്താണ് ഇത് ആദ്യം ആരംഭിച്ചത്. ഇംഗ്ളീഷ് പ്രിപ്പറേറ്ററി സ്കൂൾ ആയാണ് ഈ സ്ഥാപനം ആരംഭിച്ചത്. പിന്നീട് അത് ഇപ്പോഴത്തെ ടൗൺ യു.പി. സ്ക്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഭാഗത്തേയ്ക്ക് മാറ്റി. തുടർന്ന് 1912- ൽ ഗവൺമെന്റ് കിഴക്കേ നാലുമുക്കിന് സമീപം ബ്രാഹ്മണരുടെ ചുടുകാടായിരുന്ന പതിനെട്ടേക്കർ ഭൂമി ഏറ്റെടുത്ത് വിദ്യാലയം അങ്ങോട്ട് മാറ്റുകയും ഹയർഗ്രേഡായി ഉയർത്തുകയും ചെയ്തു. ആറ് ക്ലാസ് മുറികളിലായിട്ടാണ് സ്ക്കൂൾ ആരംഭിച്ചത്. 1950-ൽ ആറ്റിങ്ങൽ നിവാസികളുടെ ആവശ്യം മാനിച്ച് പെൺകുട്ടികൾക്കായി ഗേൾസ് ഹൈസ്‌കൂൾ മാറ്റി സ്ഥപിക്കപ്പെട്ടു. 1950 മുതൽ ഇത് ബോയ്സ് ഹൈസ്‌കൂൾ ആയി മാറി. ലഭ്യമായ തെളിവുകൾ വച്ച് ആദ്യത്തെ ഹെഡ് മാസ്റ്റർ ധർമ്മരാജ അയ്യർ ആണ്. ആദ്യത്തെ വിദ്യാർത്ഥി എ. അനന്തനാരായണ അയ്യർ ആണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ആദ്യത്തെ സ്ക്കൂൾ ഫൈനൽ പരീക്ഷ 1914-ൽ ആണ് നടന്നത്. സ്ക്കൂൾ ഫൈനൽ പരീക്ഷ പാസായ ആദ്യബാച്ച് കുട്ടികളുടെ കൂട്ടത്തിൽ വി.ആർ. കൃഷ്ണൻ, അഡ്വ. ദാമോദരൻ, കെ. പത്മനാഭപിള്ള എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. 1912-ൽ ഈ സ്ക്കൂൾ ഡിവിഷണൽ അസംബ്ലിയുടെ കീഴിൽ ആയിരുന്നു. 1913-ൽ ടൗൺ വികസന ട്രസ്റ്റ് രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടതോടെ സ്ക്കൂൾ ഈ കമ്മിറ്റിയുടെ കീഴിലായി. 1938-ൽ മാതൃഭാഷയിൽ സ്ക്കൂൾ ലീവിങ് സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നൽകുന്ന സ്ഥാപനമായി ഉയർത്തപ്പെട്ടു. 1941-ൽ ESLC സ്ഥാപനമായി ഉയർന്നു. 1936-വരെ സ്ക്കൂൾ 11+1 കോഴ്സ് മാതൃകയിലാണ് പ്രവർത്തിച്ചത്. 1964-ൽ ആണ് ആദ്യത്തെ SSLC ബാച്ച് രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടത്. 1984-ൽ വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂളായും 1997-ൽ ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂളായും ഈ വിദ്യാലയം ഉയർന്നു. 1936-ൽ സ്ക്കൂൾ അതിന്റെ സിൽവർ ജൂബിലി ആഘോഷിച്ചു. തിരുവിതാംകൂറിന്റെ ദിവാനായിരുന്ന സർ. [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരായിരുന്നു]] മുഖ്യാതിഥി. സ്വാഗതം ആശംസിച്ചത് അഡ്വ. ജി.ദാമോദരൻ ആയിരുന്നു. 1971-ൽ സ്ക്കൂളിന്റെ പ്ലാറ്റിനം ജൂബിലി കൊണ്ടാടപ്പെട്ടു. പണ്ട് ഈ വിദ്യാലയത്തിന് 18 ഏക്കർ ഭൂവിസ്തൃതിയും സ്വന്തം കൃഷി നിലങ്ങളും സ്വന്തമായി നെൽകൃഷിയും മറ്റുമുണ്ടായിരുന്നു. ഗവൺമെന്റ് കോളേജിനും മറ്റ് ഗവൺമെന്റ് സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും സ്ഥലം കൈമാറിയാണ് വിദ്യാലയം മൂന്ന് ഏക്കറായി ചുരുങ്ങിയത്. കലപ്പ പോലുള്ള പഴയകാല കൃഷി ഉപകരണങ്ങൾ പഴയപ്രതാപത്തിന്റെ ചിഹ്നമായി ഇപ്പോഴും സ്കൂളിൽ അവശേഷിക്കുന്നുണ്ട്. 2010-2011 അദ്ധ്യയന വർഷത്തിൽ ആറ്റിങ്ങൽ നിയോജക മണ്ഡലത്തിലെ മോഡൽ ഐ.റ്റി. സ്ക്കൂളായി ഈ സ്ക്കൂൾ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2024 ൽ മിക്സഡ് സ്‌കൂൾ ആക്കിമാറ്റി.<ref>{{Cite web|url=https://gpura.org/item/1974-govt-high-school-for-boys-attingal-annual-magazine|title=Annual Magazine 1974 - Govt. High School for Boys, Attingal|access-date=2026-09-03|date=1974|publisher=B. Gopinathan|language=ml}}</ref> == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == മൂന്ന് ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഹൈസ്കൂളിന് 5 കെട്ടിടങ്ങളിലായി 30 ക്ലാസ് മുറികളും ഹയർ സെക്കണ്ടറിക്ക് മൂന്ന് കെട്ടിടങ്ങളിലായി 12 ക്ലാസ് മുറികളും വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിക്ക് രണ്ട് കെട്ടിടങ്ങളിലായി 6 ക്ലാസ് മുറികളും ഉണ്ട്. ഹയർസെക്കന്ററിക്കും വോക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിക്കും ഹൈസ്ക്കൂളിനും പ്രത്യേകം ലാബ് സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്. നൂറ് വർഷത്തെ പുരാതനത അവകാശപ്പെടാവുന്ന ഒരു ഗ്രന്ഥശാലയുണ്ട്. വിശാലമായ ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂളിന് രണ്ട് കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുകളുണ്ട്. രണ്ട് ലാബുകളിലുമായി ഏകദേശം മുപ്പത് കമ്പ്യൂട്ടറുകളുണ്ട്. രണ്ട് ലാബുകളിലും ബ്രോഡ്ബാന്റ് ഇന്റർനെറ്റ് സൗകര്യം ലഭ്യമാണ്. ഇന്റർനെറ്റ് ഉൾപ്പടെയുള്ള ആധുനിക സൗകര്യങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു സ്മാർട്ട് റൂം ഉണ്ട്. ഹയർസെക്കന്ററിക്ക് പ്രത്യേകം കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും ഇന്റർനെറ്റ് സൗകര്യവും ഉണ്ട്. == പ്രശസ്തരായ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ == * പി കെ നീലകണ്ഠ പിള്ള - മുൻ സ്പീക്കർ * ഹബീബ് മഹമ്മദു - മുൻ ഹൈക്കോടതി ജഡ്ജ് * എൻ പത്മനാഭഅയ്യർ - മദ്രാസ് സ്റ്റേറ്റ് ചീഫ് എൻജിനീയർ * പ്രൊഫസർ [[എൻ. കൃഷ്ണപിള്ള|എൻ കൃഷ്ണപിള്ള]] * എൻ കുഞ്ഞിരാമൻ - മുൻ മന്ത്രി == ചിത്രശാല == <gallery mode="packed"> പ്രമാണം:42006 GMBVHSS Attingal 02.jpg പ്രമാണം:42006 GMBVHSS Attingal 01.jpg പ്രമാണം:42006 Govt Model VHSS Attingal.jpg പ്രമാണം:42006 TVM GMBVHSS Attingal 02.jpg പ്രമാണം:42006 TVM GMBVHSS Attingal 01.jpg </gallery> == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] 0pqf4wf3mlqfras8j3960g21ev8kvxq 4675670 4675609 2026-10-12T19:24:35Z Shajinss 208313 4675670 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ പട്ടണത്തിലെ പ്രമുഖ സ്കൂളാണ് ആറ്റിങ്ങൽ ബോയ്സ് ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ . ആറ്റിങ്ങൽ പട്ടണത്തിന്റെ ഏകദേശം മദ്ധ്യഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗവൺമെന്റ് വിദ്യാലയമാണ് '''ഗവൺമെന്റ് ബോയ്സ് ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ ആറ്റിങ്ങൽ'''. 1912 ൽ സ്ഥാപിച്ച ഈ വിദ്യാലയം ‍ ആറ്റിങ്ങലിലെ പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/42006|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-02}}</ref> {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് മോഡൽ എച്ച്.എസ്.എസ്. ഫോർ ബോയ്സ് ആറ്റിങ്ങൽ | image = File:42006 Govt Model VHSS Attingal.jpg | image_size = 350px | caption = Govt Model V&HSS Attingal | pushpin_map = Kerala | location = ആറ്റിങ്ങൽ | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.696679 |76.820912 }} | other_name = ഗവൺമെൻറ് മോഡൽ വി ആൻഡ് എച്ച് എസ് എസ് ആറ്റിങ്ങൽ | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 1912 | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = | grades = 6 മുതൽ 12 വരെ | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/sw/9s3x | udisce_code = 32140100318 | Kerala_school_code = 42006 }} == ചരിത്രം == തിരുവിതാംകൂറിലെ ആദ്യത്തെ നാല് ഹയർ ഗ്രേഡ് സ്ക്കൂളുകളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ഇത്. പി. രാജഗോപാലാചാരി ദിവാനായിരുന്ന കാലത്ത് ചിറയിൻകീഴിൽ ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് സ്ക്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. ആറ്റിങ്ങലിലെ ബ്രാഹ്മണ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുന്നതിന് വേണ്ടി ഈ സ്ക്കൂൾ ആറ്റിങ്ങലിലേയ്ക്ക് മാറ്റി സ്ഥാപിക്കാൻ ദിവാൻ ഉത്തരവിട്ടു. കോയിക്കൽ കൊട്ടാരത്തിനടുത്താണ് ഇത് ആദ്യം ആരംഭിച്ചത്. ഇംഗ്ളീഷ് പ്രിപ്പറേറ്ററി സ്കൂൾ ആയാണ് ഈ സ്ഥാപനം ആരംഭിച്ചത്. പിന്നീട് അത് ഇപ്പോഴത്തെ ടൗൺ യു.പി. സ്ക്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഭാഗത്തേയ്ക്ക് മാറ്റി. തുടർന്ന് 1912- ൽ ഗവൺമെന്റ് കിഴക്കേ നാലുമുക്കിന് സമീപം ബ്രാഹ്മണരുടെ ചുടുകാടായിരുന്ന പതിനെട്ടേക്കർ ഭൂമി ഏറ്റെടുത്ത് വിദ്യാലയം അങ്ങോട്ട് മാറ്റുകയും ഹയർഗ്രേഡായി ഉയർത്തുകയും ചെയ്തു. ആറ് ക്ലാസ് മുറികളിലായിട്ടാണ് സ്ക്കൂൾ ആരംഭിച്ചത്. 1950-ൽ ആറ്റിങ്ങൽ നിവാസികളുടെ ആവശ്യം മാനിച്ച് പെൺകുട്ടികൾക്കായി ഗേൾസ് ഹൈസ്‌കൂൾ മാറ്റി സ്ഥപിക്കപ്പെട്ടു. 1950 മുതൽ ഇത് ബോയ്സ് ഹൈസ്‌കൂൾ ആയി മാറി. ലഭ്യമായ തെളിവുകൾ വച്ച് ആദ്യത്തെ ഹെഡ് മാസ്റ്റർ ധർമ്മരാജ അയ്യർ ആണ്. ആദ്യത്തെ വിദ്യാർത്ഥി എ. അനന്തനാരായണ അയ്യർ ആണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ആദ്യത്തെ സ്ക്കൂൾ ഫൈനൽ പരീക്ഷ 1914-ൽ ആണ് നടന്നത്. സ്ക്കൂൾ ഫൈനൽ പരീക്ഷ പാസായ ആദ്യബാച്ച് കുട്ടികളുടെ കൂട്ടത്തിൽ വി.ആർ. കൃഷ്ണൻ, അഡ്വ. ദാമോദരൻ, കെ. പത്മനാഭപിള്ള എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. 1912-ൽ ഈ സ്ക്കൂൾ ഡിവിഷണൽ അസംബ്ലിയുടെ കീഴിൽ ആയിരുന്നു. 1913-ൽ ടൗൺ വികസന ട്രസ്റ്റ് രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടതോടെ സ്ക്കൂൾ ഈ കമ്മിറ്റിയുടെ കീഴിലായി. 1938-ൽ മാതൃഭാഷയിൽ സ്ക്കൂൾ ലീവിങ് സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നൽകുന്ന സ്ഥാപനമായി ഉയർത്തപ്പെട്ടു. 1941-ൽ ESLC സ്ഥാപനമായി ഉയർന്നു. 1936-വരെ സ്ക്കൂൾ 11+1 കോഴ്സ് മാതൃകയിലാണ് പ്രവർത്തിച്ചത്. 1964-ൽ ആണ് ആദ്യത്തെ SSLC ബാച്ച് രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടത്. 1984-ൽ വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂളായും 1997-ൽ ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂളായും ഈ വിദ്യാലയം ഉയർന്നു. 1936-ൽ സ്ക്കൂൾ അതിന്റെ സിൽവർ ജൂബിലി ആഘോഷിച്ചു. തിരുവിതാംകൂറിന്റെ ദിവാനായിരുന്ന സർ. [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരായിരുന്നു]] മുഖ്യാതിഥി. സ്വാഗതം ആശംസിച്ചത് അഡ്വ. ജി.ദാമോദരൻ ആയിരുന്നു. 1971-ൽ സ്ക്കൂളിന്റെ പ്ലാറ്റിനം ജൂബിലി കൊണ്ടാടപ്പെട്ടു. പണ്ട് ഈ വിദ്യാലയത്തിന് 18 ഏക്കർ ഭൂവിസ്തൃതിയും സ്വന്തം കൃഷി നിലങ്ങളും സ്വന്തമായി നെൽകൃഷിയും മറ്റുമുണ്ടായിരുന്നു. ഗവൺമെന്റ് കോളേജിനും മറ്റ് ഗവൺമെന്റ് സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും സ്ഥലം കൈമാറിയാണ് വിദ്യാലയം മൂന്ന് ഏക്കറായി ചുരുങ്ങിയത്. കലപ്പ പോലുള്ള പഴയകാല കൃഷി ഉപകരണങ്ങൾ പഴയപ്രതാപത്തിന്റെ ചിഹ്നമായി ഇപ്പോഴും സ്കൂളിൽ അവശേഷിക്കുന്നുണ്ട്. 2010-2011 അദ്ധ്യയന വർഷത്തിൽ ആറ്റിങ്ങൽ നിയോജക മണ്ഡലത്തിലെ മോഡൽ ഐ.റ്റി. സ്ക്കൂളായി ഈ സ്ക്കൂൾ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2024 ൽ മിക്സഡ് സ്‌കൂൾ ആക്കിമാറ്റി.<ref>{{Cite web|url=https://gpura.org/item/1974-govt-high-school-for-boys-attingal-annual-magazine|title=Annual Magazine 1974 - Govt. High School for Boys, Attingal|access-date=2026-09-03|date=1974|publisher=B. Gopinathan|language=ml}}</ref> == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == മൂന്ന് ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഹൈസ്കൂളിന് 5 കെട്ടിടങ്ങളിലായി 30 ക്ലാസ് മുറികളും ഹയർ സെക്കണ്ടറിക്ക് മൂന്ന് കെട്ടിടങ്ങളിലായി 12 ക്ലാസ് മുറികളും വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിക്ക് രണ്ട് കെട്ടിടങ്ങളിലായി 6 ക്ലാസ് മുറികളും ഉണ്ട്. ഹയർസെക്കന്ററിക്കും വോക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിക്കും ഹൈസ്ക്കൂളിനും പ്രത്യേകം ലാബ് സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്. നൂറ് വർഷത്തെ പുരാതനത അവകാശപ്പെടാവുന്ന ഒരു ഗ്രന്ഥശാലയുണ്ട്. വിശാലമായ ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂളിന് രണ്ട് കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുകളുണ്ട്. രണ്ട് ലാബുകളിലുമായി ഏകദേശം മുപ്പത് കമ്പ്യൂട്ടറുകളുണ്ട്. രണ്ട് ലാബുകളിലും ബ്രോഡ്ബാന്റ് ഇന്റർനെറ്റ് സൗകര്യം ലഭ്യമാണ്. ഇന്റർനെറ്റ് ഉൾപ്പടെയുള്ള ആധുനിക സൗകര്യങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു സ്മാർട്ട് റൂം ഉണ്ട്. ഹയർസെക്കന്ററിക്ക് പ്രത്യേകം കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും ഇന്റർനെറ്റ് സൗകര്യവും ഉണ്ട്. == പ്രശസ്തരായ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ == * പി കെ നീലകണ്ഠ പിള്ള - മുൻ സ്പീക്കർ * ഹബീബ് മഹമ്മദു - മുൻ ഹൈക്കോടതി ജഡ്ജ് * എൻ പത്മനാഭഅയ്യർ - മദ്രാസ് സ്റ്റേറ്റ് ചീഫ് എൻജിനീയർ * പ്രൊഫസർ [[എൻ. കൃഷ്ണപിള്ള|എൻ കൃഷ്ണപിള്ള]] * എൻ കുഞ്ഞിരാമൻ - മുൻ മന്ത്രി == ചിത്രശാല == <gallery mode="packed"> പ്രമാണം:42006 GMBVHSS Attingal 02.jpg പ്രമാണം:42006 GMBVHSS Attingal 01.jpg പ്രമാണം:42006 Govt Model VHSS Attingal.jpg പ്രമാണം:42006 TVM GMBVHSS Attingal 02.jpg പ്രമാണം:42006 TVM GMBVHSS Attingal 01.jpg </gallery> == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] l0966g97zj0nshq2roa4of0yaoal2p7 4675673 4675670 2026-10-12T19:28:04Z Shajinss 208313 [[വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ]] നീക്കം ചെയ്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4675673 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ പട്ടണത്തിലെ പ്രമുഖ സ്കൂളാണ് ആറ്റിങ്ങൽ ബോയ്സ് ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ . ആറ്റിങ്ങൽ പട്ടണത്തിന്റെ ഏകദേശം മദ്ധ്യഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗവൺമെന്റ് വിദ്യാലയമാണ് '''ഗവൺമെന്റ് ബോയ്സ് ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ ആറ്റിങ്ങൽ'''. 1912 ൽ സ്ഥാപിച്ച ഈ വിദ്യാലയം ‍ ആറ്റിങ്ങലിലെ പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/42006|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-02}}</ref> {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് മോഡൽ എച്ച്.എസ്.എസ്. ഫോർ ബോയ്സ് ആറ്റിങ്ങൽ | image = File:42006 Govt Model VHSS Attingal.jpg | image_size = 350px | caption = Govt Model V&HSS Attingal | pushpin_map = Kerala | location = ആറ്റിങ്ങൽ | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.696679 |76.820912 }} | other_name = ഗവൺമെൻറ് മോഡൽ വി ആൻഡ് എച്ച് എസ് എസ് ആറ്റിങ്ങൽ | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 1912 | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = | grades = 6 മുതൽ 12 വരെ | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/sw/9s3x | udisce_code = 32140100318 | Kerala_school_code = 42006 }} == ചരിത്രം == തിരുവിതാംകൂറിലെ ആദ്യത്തെ നാല് ഹയർ ഗ്രേഡ് സ്ക്കൂളുകളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ഇത്. പി. രാജഗോപാലാചാരി ദിവാനായിരുന്ന കാലത്ത് ചിറയിൻകീഴിൽ ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് സ്ക്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. ആറ്റിങ്ങലിലെ ബ്രാഹ്മണ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുന്നതിന് വേണ്ടി ഈ സ്ക്കൂൾ ആറ്റിങ്ങലിലേയ്ക്ക് മാറ്റി സ്ഥാപിക്കാൻ ദിവാൻ ഉത്തരവിട്ടു. കോയിക്കൽ കൊട്ടാരത്തിനടുത്താണ് ഇത് ആദ്യം ആരംഭിച്ചത്. ഇംഗ്ളീഷ് പ്രിപ്പറേറ്ററി സ്കൂൾ ആയാണ് ഈ സ്ഥാപനം ആരംഭിച്ചത്. പിന്നീട് അത് ഇപ്പോഴത്തെ ടൗൺ യു.പി. സ്ക്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഭാഗത്തേയ്ക്ക് മാറ്റി. തുടർന്ന് 1912- ൽ ഗവൺമെന്റ് കിഴക്കേ നാലുമുക്കിന് സമീപം ബ്രാഹ്മണരുടെ ചുടുകാടായിരുന്ന പതിനെട്ടേക്കർ ഭൂമി ഏറ്റെടുത്ത് വിദ്യാലയം അങ്ങോട്ട് മാറ്റുകയും ഹയർഗ്രേഡായി ഉയർത്തുകയും ചെയ്തു. ആറ് ക്ലാസ് മുറികളിലായിട്ടാണ് സ്ക്കൂൾ ആരംഭിച്ചത്. 1950-ൽ ആറ്റിങ്ങൽ നിവാസികളുടെ ആവശ്യം മാനിച്ച് പെൺകുട്ടികൾക്കായി ഗേൾസ് ഹൈസ്‌കൂൾ മാറ്റി സ്ഥപിക്കപ്പെട്ടു. 1950 മുതൽ ഇത് ബോയ്സ് ഹൈസ്‌കൂൾ ആയി മാറി. ലഭ്യമായ തെളിവുകൾ വച്ച് ആദ്യത്തെ ഹെഡ് മാസ്റ്റർ ധർമ്മരാജ അയ്യർ ആണ്. ആദ്യത്തെ വിദ്യാർത്ഥി എ. അനന്തനാരായണ അയ്യർ ആണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ആദ്യത്തെ സ്ക്കൂൾ ഫൈനൽ പരീക്ഷ 1914-ൽ ആണ് നടന്നത്. സ്ക്കൂൾ ഫൈനൽ പരീക്ഷ പാസായ ആദ്യബാച്ച് കുട്ടികളുടെ കൂട്ടത്തിൽ വി.ആർ. കൃഷ്ണൻ, അഡ്വ. ദാമോദരൻ, കെ. പത്മനാഭപിള്ള എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. 1912-ൽ ഈ സ്ക്കൂൾ ഡിവിഷണൽ അസംബ്ലിയുടെ കീഴിൽ ആയിരുന്നു. 1913-ൽ ടൗൺ വികസന ട്രസ്റ്റ് രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടതോടെ സ്ക്കൂൾ ഈ കമ്മിറ്റിയുടെ കീഴിലായി. 1938-ൽ മാതൃഭാഷയിൽ സ്ക്കൂൾ ലീവിങ് സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നൽകുന്ന സ്ഥാപനമായി ഉയർത്തപ്പെട്ടു. 1941-ൽ ESLC സ്ഥാപനമായി ഉയർന്നു. 1936-വരെ സ്ക്കൂൾ 11+1 കോഴ്സ് മാതൃകയിലാണ് പ്രവർത്തിച്ചത്. 1964-ൽ ആണ് ആദ്യത്തെ SSLC ബാച്ച് രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടത്. 1984-ൽ വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂളായും 1997-ൽ ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂളായും ഈ വിദ്യാലയം ഉയർന്നു. 1936-ൽ സ്ക്കൂൾ അതിന്റെ സിൽവർ ജൂബിലി ആഘോഷിച്ചു. തിരുവിതാംകൂറിന്റെ ദിവാനായിരുന്ന സർ. [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരായിരുന്നു]] മുഖ്യാതിഥി. സ്വാഗതം ആശംസിച്ചത് അഡ്വ. ജി.ദാമോദരൻ ആയിരുന്നു. 1971-ൽ സ്ക്കൂളിന്റെ പ്ലാറ്റിനം ജൂബിലി കൊണ്ടാടപ്പെട്ടു. പണ്ട് ഈ വിദ്യാലയത്തിന് 18 ഏക്കർ ഭൂവിസ്തൃതിയും സ്വന്തം കൃഷി നിലങ്ങളും സ്വന്തമായി നെൽകൃഷിയും മറ്റുമുണ്ടായിരുന്നു. ഗവൺമെന്റ് കോളേജിനും മറ്റ് ഗവൺമെന്റ് സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും സ്ഥലം കൈമാറിയാണ് വിദ്യാലയം മൂന്ന് ഏക്കറായി ചുരുങ്ങിയത്. കലപ്പ പോലുള്ള പഴയകാല കൃഷി ഉപകരണങ്ങൾ പഴയപ്രതാപത്തിന്റെ ചിഹ്നമായി ഇപ്പോഴും സ്കൂളിൽ അവശേഷിക്കുന്നുണ്ട്. 2010-2011 അദ്ധ്യയന വർഷത്തിൽ ആറ്റിങ്ങൽ നിയോജക മണ്ഡലത്തിലെ മോഡൽ ഐ.റ്റി. സ്ക്കൂളായി ഈ സ്ക്കൂൾ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2024 ൽ മിക്സഡ് സ്‌കൂൾ ആക്കിമാറ്റി.<ref>{{Cite web|url=https://gpura.org/item/1974-govt-high-school-for-boys-attingal-annual-magazine|title=Annual Magazine 1974 - Govt. High School for Boys, Attingal|access-date=2026-09-03|date=1974|publisher=B. Gopinathan|language=ml}}</ref> == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == മൂന്ന് ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഹൈസ്കൂളിന് 5 കെട്ടിടങ്ങളിലായി 30 ക്ലാസ് മുറികളും ഹയർ സെക്കണ്ടറിക്ക് മൂന്ന് കെട്ടിടങ്ങളിലായി 12 ക്ലാസ് മുറികളും വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിക്ക് രണ്ട് കെട്ടിടങ്ങളിലായി 6 ക്ലാസ് മുറികളും ഉണ്ട്. ഹയർസെക്കന്ററിക്കും വോക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിക്കും ഹൈസ്ക്കൂളിനും പ്രത്യേകം ലാബ് സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്. നൂറ് വർഷത്തെ പുരാതനത അവകാശപ്പെടാവുന്ന ഒരു ഗ്രന്ഥശാലയുണ്ട്. വിശാലമായ ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂളിന് രണ്ട് കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുകളുണ്ട്. രണ്ട് ലാബുകളിലുമായി ഏകദേശം മുപ്പത് കമ്പ്യൂട്ടറുകളുണ്ട്. രണ്ട് ലാബുകളിലും ബ്രോഡ്ബാന്റ് ഇന്റർനെറ്റ് സൗകര്യം ലഭ്യമാണ്. ഇന്റർനെറ്റ് ഉൾപ്പടെയുള്ള ആധുനിക സൗകര്യങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു സ്മാർട്ട് റൂം ഉണ്ട്. ഹയർസെക്കന്ററിക്ക് പ്രത്യേകം കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും ഇന്റർനെറ്റ് സൗകര്യവും ഉണ്ട്. == പ്രശസ്തരായ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ == * പി കെ നീലകണ്ഠ പിള്ള - മുൻ സ്പീക്കർ * ഹബീബ് മഹമ്മദു - മുൻ ഹൈക്കോടതി ജഡ്ജ് * എൻ പത്മനാഭഅയ്യർ - മദ്രാസ് സ്റ്റേറ്റ് ചീഫ് എൻജിനീയർ * പ്രൊഫസർ [[എൻ. കൃഷ്ണപിള്ള|എൻ കൃഷ്ണപിള്ള]] * എൻ കുഞ്ഞിരാമൻ - മുൻ മന്ത്രി == ചിത്രശാല == <gallery mode="packed"> പ്രമാണം:42006 GMBVHSS Attingal 02.jpg പ്രമാണം:42006 GMBVHSS Attingal 01.jpg പ്രമാണം:42006 Govt Model VHSS Attingal.jpg പ്രമാണം:42006 TVM GMBVHSS Attingal 02.jpg പ്രമാണം:42006 TVM GMBVHSS Attingal 01.jpg </gallery> == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] e6sgysevtjoh4fkw1vliszmx692yhaa 4675753 4675673 2026-10-13T08:21:50Z Shajinss 208313 /* ചരിത്രം */ 4675753 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ പട്ടണത്തിലെ പ്രമുഖ സ്കൂളാണ് ആറ്റിങ്ങൽ ബോയ്സ് ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ . ആറ്റിങ്ങൽ പട്ടണത്തിന്റെ ഏകദേശം മദ്ധ്യഭാഗത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗവൺമെന്റ് വിദ്യാലയമാണ് '''ഗവൺമെന്റ് ബോയ്സ് ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ ആറ്റിങ്ങൽ'''. 1912 ൽ സ്ഥാപിച്ച ഈ വിദ്യാലയം ‍ ആറ്റിങ്ങലിലെ പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/42006|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-02}}</ref> {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് മോഡൽ എച്ച്.എസ്.എസ്. ഫോർ ബോയ്സ് ആറ്റിങ്ങൽ | image = File:42006 Govt Model VHSS Attingal.jpg | image_size = 350px | caption = Govt Model V&HSS Attingal | pushpin_map = Kerala | location = ആറ്റിങ്ങൽ | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.696679 |76.820912 }} | other_name = ഗവൺമെൻറ് മോഡൽ വി ആൻഡ് എച്ച് എസ് എസ് ആറ്റിങ്ങൽ | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 1912 | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = | grades = 6 മുതൽ 12 വരെ | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/sw/9s3x | udisce_code = 32140100318 | Kerala_school_code = 42006 }} == ചരിത്രം == [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാംകൂറിലെ]] ആദ്യത്തെ നാല് ഹയർ ഗ്രേഡ് സ്ക്കൂളുകളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ഇത്. പി. രാജഗോപാലാചാരി ദിവാനായിരുന്ന കാലത്ത് ചിറയിൻകീഴിൽ ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് സ്ക്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. ആറ്റിങ്ങലിലെ ബ്രാഹ്മണ വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് ഇംഗ്ലീഷ് വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുന്നതിന് വേണ്ടി ഈ സ്ക്കൂൾ ആറ്റിങ്ങലിലേയ്ക്ക് മാറ്റി സ്ഥാപിക്കാൻ ദിവാൻ ഉത്തരവിട്ടു. കോയിക്കൽ കൊട്ടാരത്തിനടുത്താണ് ഇത് ആദ്യം ആരംഭിച്ചത്. ഇംഗ്ളീഷ് പ്രിപ്പറേറ്ററി സ്കൂൾ ആയാണ് ഈ സ്ഥാപനം ആരംഭിച്ചത്. പിന്നീട് അത് ഇപ്പോഴത്തെ ടൗൺ യു.പി. സ്ക്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഭാഗത്തേയ്ക്ക് മാറ്റി. തുടർന്ന് 1912- ൽ ഗവൺമെന്റ് കിഴക്കേ നാലുമുക്കിന് സമീപം ബ്രാഹ്മണരുടെ ചുടുകാടായിരുന്ന പതിനെട്ടേക്കർ ഭൂമി ഏറ്റെടുത്ത് വിദ്യാലയം അങ്ങോട്ട് മാറ്റുകയും ഹയർഗ്രേഡായി ഉയർത്തുകയും ചെയ്തു. ആറ് ക്ലാസ് മുറികളിലായിട്ടാണ് സ്ക്കൂൾ ആരംഭിച്ചത്. 1950-ൽ ആറ്റിങ്ങൽ നിവാസികളുടെ ആവശ്യം മാനിച്ച് പെൺകുട്ടികൾക്കായി ഗേൾസ് ഹൈസ്‌കൂൾ മാറ്റി സ്ഥപിക്കപ്പെട്ടു. 1950 മുതൽ ഇത് ബോയ്സ് ഹൈസ്‌കൂൾ ആയി മാറി. ലഭ്യമായ തെളിവുകൾ വച്ച് ആദ്യത്തെ ഹെഡ് മാസ്റ്റർ ധർമ്മരാജ അയ്യർ ആണ്. ആദ്യത്തെ വിദ്യാർത്ഥി എ. അനന്തനാരായണ അയ്യർ ആണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ആദ്യത്തെ സ്ക്കൂൾ ഫൈനൽ പരീക്ഷ 1914-ൽ ആണ് നടന്നത്. സ്ക്കൂൾ ഫൈനൽ പരീക്ഷ പാസായ ആദ്യബാച്ച് കുട്ടികളുടെ കൂട്ടത്തിൽ വി.ആർ. കൃഷ്ണൻ, അഡ്വ. ദാമോദരൻ, കെ. പത്മനാഭപിള്ള എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. 1912-ൽ ഈ സ്ക്കൂൾ ഡിവിഷണൽ അസംബ്ലിയുടെ കീഴിൽ ആയിരുന്നു. 1913-ൽ ടൗൺ വികസന ട്രസ്റ്റ് രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടതോടെ സ്ക്കൂൾ ഈ കമ്മിറ്റിയുടെ കീഴിലായി. 1938-ൽ മാതൃഭാഷയിൽ സ്ക്കൂൾ ലീവിങ് സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നൽകുന്ന സ്ഥാപനമായി ഉയർത്തപ്പെട്ടു. 1941-ൽ ESLC സ്ഥാപനമായി ഉയർന്നു. 1936-വരെ സ്ക്കൂൾ 11+1 കോഴ്സ് മാതൃകയിലാണ് പ്രവർത്തിച്ചത്. 1964-ൽ ആണ് ആദ്യത്തെ SSLC ബാച്ച് രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടത്. 1984-ൽ വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂളായും 1997-ൽ ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂളായും ഈ വിദ്യാലയം ഉയർന്നു. 1936-ൽ സ്ക്കൂൾ അതിന്റെ സിൽവർ ജൂബിലി ആഘോഷിച്ചു. തിരുവിതാംകൂറിന്റെ ദിവാനായിരുന്ന സർ. [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരായിരുന്നു]] മുഖ്യാതിഥി. സ്വാഗതം ആശംസിച്ചത് അഡ്വ. ജി.ദാമോദരൻ ആയിരുന്നു. 1971-ൽ സ്ക്കൂളിന്റെ പ്ലാറ്റിനം ജൂബിലി കൊണ്ടാടപ്പെട്ടു. പണ്ട് ഈ വിദ്യാലയത്തിന് 18 ഏക്കർ ഭൂവിസ്തൃതിയും സ്വന്തം കൃഷി നിലങ്ങളും സ്വന്തമായി നെൽകൃഷിയും മറ്റുമുണ്ടായിരുന്നു. ഗവൺമെന്റ് കോളേജിനും മറ്റ് ഗവൺമെന്റ് സ്ഥാപനങ്ങൾക്കും സ്ഥലം കൈമാറിയാണ് വിദ്യാലയം മൂന്ന് ഏക്കറായി ചുരുങ്ങിയത്. കലപ്പ പോലുള്ള പഴയകാല കൃഷി ഉപകരണങ്ങൾ പഴയപ്രതാപത്തിന്റെ ചിഹ്നമായി ഇപ്പോഴും സ്കൂളിൽ അവശേഷിക്കുന്നുണ്ട്. 2010-2011 അദ്ധ്യയന വർഷത്തിൽ ആറ്റിങ്ങൽ നിയോജക മണ്ഡലത്തിലെ മോഡൽ ഐ.റ്റി. സ്ക്കൂളായി ഈ സ്ക്കൂൾ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2024 ൽ മിക്സഡ് സ്‌കൂൾ ആക്കിമാറ്റി.<ref>{{Cite web|url=https://gpura.org/item/1974-govt-high-school-for-boys-attingal-annual-magazine|title=Annual Magazine 1974 - Govt. High School for Boys, Attingal|access-date=2026-09-03|date=1974|publisher=B. Gopinathan|language=ml}}</ref> == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == മൂന്ന് ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഹൈസ്കൂളിന് 5 കെട്ടിടങ്ങളിലായി 30 ക്ലാസ് മുറികളും ഹയർ സെക്കണ്ടറിക്ക് മൂന്ന് കെട്ടിടങ്ങളിലായി 12 ക്ലാസ് മുറികളും വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിക്ക് രണ്ട് കെട്ടിടങ്ങളിലായി 6 ക്ലാസ് മുറികളും ഉണ്ട്. ഹയർസെക്കന്ററിക്കും വോക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിക്കും ഹൈസ്ക്കൂളിനും പ്രത്യേകം ലാബ് സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്. നൂറ് വർഷത്തെ പുരാതനത അവകാശപ്പെടാവുന്ന ഒരു ഗ്രന്ഥശാലയുണ്ട്. വിശാലമായ ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂളിന് രണ്ട് കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുകളുണ്ട്. രണ്ട് ലാബുകളിലുമായി ഏകദേശം മുപ്പത് കമ്പ്യൂട്ടറുകളുണ്ട്. രണ്ട് ലാബുകളിലും ബ്രോഡ്ബാന്റ് ഇന്റർനെറ്റ് സൗകര്യം ലഭ്യമാണ്. ഇന്റർനെറ്റ് ഉൾപ്പടെയുള്ള ആധുനിക സൗകര്യങ്ങളോടുകൂടിയ ഒരു സ്മാർട്ട് റൂം ഉണ്ട്. ഹയർസെക്കന്ററിക്ക് പ്രത്യേകം കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും ഇന്റർനെറ്റ് സൗകര്യവും ഉണ്ട്. == പ്രശസ്തരായ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ == * പി കെ നീലകണ്ഠ പിള്ള - മുൻ സ്പീക്കർ * ഹബീബ് മഹമ്മദു - മുൻ ഹൈക്കോടതി ജഡ്ജ് * എൻ പത്മനാഭഅയ്യർ - മദ്രാസ് സ്റ്റേറ്റ് ചീഫ് എൻജിനീയർ * പ്രൊഫസർ [[എൻ. കൃഷ്ണപിള്ള|എൻ കൃഷ്ണപിള്ള]] * എൻ കുഞ്ഞിരാമൻ - മുൻ മന്ത്രി == ചിത്രശാല == <gallery mode="packed"> പ്രമാണം:42006 GMBVHSS Attingal 02.jpg പ്രമാണം:42006 GMBVHSS Attingal 01.jpg പ്രമാണം:42006 Govt Model VHSS Attingal.jpg പ്രമാണം:42006 TVM GMBVHSS Attingal 02.jpg പ്രമാണം:42006 TVM GMBVHSS Attingal 01.jpg </gallery> == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] 0kf19xqj09pz5lr048zmuikqemtnbzj 0 671619 4675601 4667469 2026-10-12T16:26:12Z Malikaveedu 16584 4675601 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = സെന്റ് തോമസ് എൽ.പി. എസ്. | native_name = | image = | location = എരുമേലി | city = കോട്ടയം | country = ഇന്ത്യ | state = കേരളം | coordinates = | postcode = | established = 1927 | school_code = 32310<ref>{{Cite web|url=https://adhilsalim.web.app/experiment/sthss/|title=ST.THOMAS HSS ERUMELY|access-date=2026-09-11}}</ref> | Kerala_school_code = | motto = | principal = | campus_size = | website = }} [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] [[എരുമേലി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എരുമേലി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ]]<ref>{{Cite web|url=https://adhilsalim.web.app/experiment/sthss/|title=ST.THOMAS HSS ERUMELY|access-date=2026-09-11}}</ref> സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന, കത്തോലിക്കാ മാനേജ്‌മെന്റിനു കീഴിലുള്ള ഒരു പ്രൈമറി വിദ്യാലയമാണ് സെന്റ് തോമസ് എൽ.പി. എസ്. 1927 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. ഈ വിദ്യാലയത്തിന് 100 വർഷത്തോളം പഴക്കമുണ്ട്. == ചരിത്രം == 1926 ൽ കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി സ്വദേശിയായ കരിപ്പാപ്പറമ്പിൽ ജേക്കബ് തോമസ് എരുമേലിയിലെ നേർച്ചപ്പാറയ്ക്കടുത്ത് അദ്ദേഹത്തിന് സ്വന്തമായുണ്ടായിരുന്ന ഭൂമിയിലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിച്ചത്. തുടക്കത്തിൽ ഓല കെട്ടിയ ഷെഡിലായിരുന്നു വിദ്യാലയത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം. 1928 ൽ സ്ഥാനമേറ്റെടുത്ത കെ സി ചെറിയാൻ ആയിരുന്നു. == അവലംബങ്ങൾ == <references/> [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] edgco6lomn6576iq5a30kw8szdu22te 0 672070 4675612 4673521 2026-10-12T16:39:57Z Shajinss 208313 4675612 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിൽ ആറ്റിങ്ങൽ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ ചിറയിൻകീഴിലുള്ള ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''പ്രേംനസീർ മെമ്മോറിയൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന പി. എൻ. എം. ഗവൺമെന്റ് എച്ച്. എസ്. എസ്. കൂന്തള്ളൂർ. അനശ്വര കലാകാരൻ [[പ്രേംനസീർ|പ്രേംനസീറിന്റെ]] പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണിത്. {{Infobox school | name = പ്രേംനസീർ മെമ്മോറിയൽ ഗവൺമെന്റ് ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂൾ കൂന്തള്ളൂർ | image = Prem naseer memorial GHSS KOONTHALLOOR 42015 TVM 2026.jpg | image_size = 350px | caption = പി. എൻ. എം. ഗവൺമെന്റ് എച്ച്. എസ്. എസ്. കൂന്തള്ളൂർ | pushpin_map = Kerala | location = ചിറയിൻകീഴ് | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.66230 |76.79769 }} | other_name = പി. എൻ. എം. ഗവൺമെന്റ് എച്ച്. എസ്. എസ്. കൂന്തള്ളൂർ | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 01/06/1891<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | grades = 5 - 12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/sw/ddp7 | udisce_code = 32140100104 | Kerala_school_code = 42015 }} == ചരിത്രം == കീടാരക്കുടിയിൽ അഹമ്മദ് പിള്ളൈ ലബ്ബ കൂന്തള്ളൂരിൽ, മുസ്ളിം കുട്ടികൾക്ക് ഓത്തു പഠിക്കുന്നതിനായി 1891-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഓത്തുപള്ളിക്കൂടമാണ് പിന്നീട് പ്രേംനസീർ മെമ്മോറിയൽ ഗവൺമെന്റ് ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂൾ ആയി മാറിയത്. 1891-ൽ കിടാരക്കുഴി അഹമ്മദ് ലബ്ബ മദ്രസയായി തുടങ്ങിയതാണ് ഈ സ്ക്കൂൾ. 1906-ൽ സർക്കാർ ഗ്രാന്റ് കിട്ടിയതോടെ മൂന്നാം തരം വരെയുള്ള മുസ്ളിം സ്കുളായി. '''കൊടിക്കകം മുസ്ലീം സ്ക്കൂൾ''' എന്നായിരുന്നു ആദ്യത്തെ പേര്. 1945-ൽ സർക്കാർ പ്രൈമറി സ്കുളായി. പുരവൂർ നിവാസി പാച്ചുപിള്ളയായിരുന്നു ആദ്യ ഹെ‍‍ഡ്മാസ്റ്റർ. 1969 ൽ ഈ വിദ്യാലയം അപ്ഗ്രേഡ് ചെയ്യുന്നതിനായി ട്രഷറിയിൽ അടക്കേണ്ടിയിരുന്ന തുക പ്രേം നസീർ ആയിരുന്നു നൽകിയത്. അതിനെ തുടർന്ന് ഗ്രാമത്തിലെ ഏക ഹൈസ്കുളായി കൂന്തള്ളൂർ ഗവൺമെന്റ് ഹൈസ്കൂൾ രൂപം കൊണ്ടു. 1972-ൽ എസ്.എസ്.എൽ.സി. പരീക്ഷാ കേന്ദ്രമായി. 1973 അദ്ധ്യയനവർഷത്തിൽ എൽ പി വിഭാഗം ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നും വേർപെട്ട് എൽ പി എസ് കൂന്തള്ളൂർ എന്ന പേരിൽ പ്രവർത്തിച്ചു തുടങ്ങി. പത്മഭൂഷൺ‍ പ്രേംനസീറിന്റെ നിര്യാണത്തെത്തുടർന്ന് 1990-ൽ സ്കൂളിന്റെ പേര് പ്രേംനസീർ മെമ്മോറിയൽ ഗവൺമെന്റ് ഹൈസ്കൂൾ എന്നും ഹയർസെക്കന്ററി ആരംഭിച്ചതോടെ പ്രേംനസീർ മെമ്മോറിയൽ ഗവൺമെന്റ് ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. നിത്യഹരിത നായകൻ പ്രേംനസീറിന്റെ ഓർമക്കായി ഒരു സ്‌മൃതിമണ്ഡപം സ്കൂളിൽ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. എല്ലാ വർഷവും ജനുവരി 16ന് പ്രേംനസീർ അനുസ്മരണം വളരെ വിപുലമായി നമ്മുടെ സ്കൂളിൽ ആചരിക്കാറുണ്ട്. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == മൂന്ന് ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 6 കെട്ടിടങ്ങളിലായി 39 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. വിശാലമായ ഒരു കളിസ്ഥലം ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂളിനു ഒരു കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുണ്ട്. ലാബിൽ 10 കമ്പ്യൂട്ടറുകളുണ്ട്. ലാബിൽ ബ്രോഡ്ബാന്റ് ഇന്റർനെറ്റ് സൗകര്യം ലഭ്യമാണ്. പതിനെട്ട് ഹൈടെക് ക്ലാസ് മുറികളും ഒരു സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് മുറിയും സ്കൂളിൽ സജ്ജമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. സയൻസ് ലാബ്, വായനാമുറി, ലൈബ്രറി, ജിം, പെൺകുട്ടികൾക്കുള്ള വിശ്രമകേന്ദ്രം (മാനസ) എന്നിവയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== പദ്മശ്രീ [[പ്രേംനസീർ]] - ചലചിത്രതാരം (പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം) == ചിത്രശാല == == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/sw/ddp7] {{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] tq58l91ubj7j9mbdxzq3ipvzm8waoud 2 672079 4675557 4674268 2026-10-12T15:17:35Z Vijayanrajapuram 21314 4675557 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാക‌ുളം ജില്ലയിലെ]] [[കൂവപ്പടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ക‌ൂവപ്പടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] [[ഐമുറി|ഐമ‌ുറിയിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യ‌ുന്ന വളരെ പഴക്കമ‌ുള്ള ഒര‌ു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് [[ഗവ.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചേരാനല്ലൂർ.|ഗവൺമെന്റ് എച്ച്.എസ്.എസ്. ചേരാനല്ലൂർ]] 1906 ൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ വിദ്യാലയം പ്രദേശവാസികൾക്കിടയിൽ "ക‌ുന്ന‌ുമ്മേൽ സ്‌ക‌ൂൾ" എന്ന‌ും അറിയപ്പെട‌ുന്ന‌ു.{{Infobox school | name = ഗവ.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചേരാനല്ലൂർ | image = പ്രമാണം:27020 GHSS CERANALLOOR -SCHOOL photo.jpeg | image_size = 350px | caption = ഗവ.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചേരാനല്ലൂർ | location = കൂവപ്പടി | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord| 10.14988| 76.47806}} | other_name = "ക‌ുന്ന‌ുമ്മേൽ സ്‌ക‌ൂൾ" | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 1906<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/27020|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = എറണാകുളം | educational_authority = സർക്കാർ | Kerala_school_code = 27020 | grades = 1 - 12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/27020 | udisce_code = 32081100506 }} == ചരിത്രം == എ.ഡി. 1906- ൽ രാജഭരണക്കാലത്ത് ചേരാനല്ലൂർ പകുതിയിൽ ആദ്യമായി ആരംഭിച്ച സ്കൂളായതു കൊണ്ട് ഈ സ്കൂളിന് ചേരാനല്ലൂർ സ്കൂൾ എന്ന് പേര് നൽകി. കുന്നത്തുനാട് താലൂക്കിൽ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഒരു കുന്നിൻമുകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതിനാൽ ക‌ുന്ന‌ുമ്മേൽ സ്കൂൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. 1965-ൽ യു.പി.സ്കൂളായും, 1985-ൽ ഹൈസ്കൂളായും, 2004-ൽ ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂളായും ഉയർത്തി. 2004-05-ൽ പ്രീ-പ്രൈമറി ആരംഭിച്ചു. 2005-06 മുതൽ ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം ആരംഭിച്ചു . == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== == ചിത്രശാല == == വഴികാട്ടി == അങ്കമാലി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽനിന്നും  ഏകദേശം 14 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിൽ M C റോഡിൽ വല്ലം ജംഗ്ഷനിൽ നിന്നും കോടനാട് റോഡിൽ ഏകദേശം 3 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിലായി ഐമുറി ജംഗ്ഷനിൽ ഈ സ്‌കൂൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] 3yx9wshnsjh9ml1d31i4o2k50cnscwm 4675559 4675557 2026-10-12T15:25:53Z Seenu1971 221993 4675559 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാക‌ുളം ജില്ലയിലെ]] [[കൂവപ്പടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ക‌ൂവപ്പടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] [[ഐമുറി|ഐമ‌ുറിയിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യ‌ുന്ന വളരെ പഴക്കമ‌ുള്ള ഒര‌ു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് [[ഗവ.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചേരാനല്ലൂർ.|ഗവൺമെന്റ് എച്ച്.എസ്.എസ്. ചേരാനല്ലൂർ]] 1906 ൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ വിദ്യാലയം പ്രദേശവാസികൾക്കിടയിൽ "ക‌ുന്ന‌ുമ്മേൽ സ്‌ക‌ൂൾ" എന്ന‌ും അറിയപ്പെട‌ുന്ന‌ു.കേരളത്തിലെ പ്രശസ്‌ത ആനപരിശീലന കേന്ദ്രമായ കോടനാട് ഈ സ്‌കൂളിൽ നിന്നും ഏകദേശം അഞ്ച് കി .മീ ദൂരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.{{Infobox school | name = ഗവ.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചേരാനല്ലൂർ | image = പ്രമാണം:27020 GHSS CERANALLOOR -SCHOOL photo.jpeg | image_size = 350px | caption = ഗവ.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചേരാനല്ലൂർ | location = കൂവപ്പടി | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord| 10.14988| 76.47806}} | other_name = "ക‌ുന്ന‌ുമ്മേൽ സ്‌ക‌ൂൾ" | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 1906<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/27020|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = എറണാകുളം | educational_authority = സർക്കാർ | Kerala_school_code = 27020 | grades = 1 - 12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/27020 | udisce_code = 32081100506 }} == ചരിത്രം == എ.ഡി. 1906- ൽ രാജഭരണക്കാലത്ത് ചേരാനല്ലൂർ പകുതിയിൽ ആദ്യമായി ആരംഭിച്ച സ്കൂളായതു കൊണ്ട് ഈ സ്കൂളിന് ചേരാനല്ലൂർ സ്കൂൾ എന്ന് പേര് നൽകി. കുന്നത്തുനാട് താലൂക്കിൽ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഒരു കുന്നിൻമുകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതിനാൽ ക‌ുന്ന‌ുമ്മേൽ സ്കൂൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. 1965-ൽ യു.പി.സ്കൂളായും, 1985-ൽ ഹൈസ്കൂളായും, 2004-ൽ ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂളായും ഉയർത്തി. 2004-05-ൽ പ്രീ-പ്രൈമറി ആരംഭിച്ചു. 2005-06 മുതൽ ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം ആരംഭിച്ചു . == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== == ചിത്രശാല == == വഴികാട്ടി == അങ്കമാലി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽനിന്നും&nbsp; ഏകദേശം 14 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിൽ M C റോഡിൽ വല്ലം ജംഗ്ഷനിൽ നിന്നും കോടനാട് റോഡിൽ ഏകദേശം 3 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിലായി ഐമുറി ജംഗ്ഷനിൽ ഈ സ്‌കൂൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] 2bcvndyrwber3treci1fpkaio2yjb6s 4675563 4675559 2026-10-12T15:32:15Z Seenu1971 221993 4675563 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാക‌ുളം ജില്ലയിലെ]] [[കൂവപ്പടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ക‌ൂവപ്പടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] [[ഐമുറി|ഐമ‌ുറിയിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യ‌ുന്ന വളരെ പഴക്കമ‌ുള്ള ഒര‌ു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് [[ഗവ.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചേരാനല്ലൂർ.|ഗവൺമെന്റ് എച്ച്.എസ്.എസ്. ചേരാനല്ലൂർ]] 1906 ൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ വിദ്യാലയം പ്രദേശവാസികൾക്കിടയിൽ "ക‌ുന്ന‌ുമ്മേൽ സ്‌ക‌ൂൾ" എന്ന‌ും അറിയപ്പെട‌ുന്ന‌ു.കേരളത്തിലെ പ്രശസ്‌ത ആനപരിശീലന കേന്ദ്രമായ കോടനാട് ഈ സ്‌കൂളിൽ നിന്നും ഏകദേശം അഞ്ച് കി .മീ ദൂരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.{{Infobox school | name = ഗവ.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചേരാനല്ലൂർ | image = പ്രമാണം:27020 GHSS CERANALLOOR -SCHOOL photo.jpeg | image_size = 350px | caption = ഗവ.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചേരാനല്ലൂർ | location = കൂവപ്പടി | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord| 10.14988| 76.47806}} | other_name = "ക‌ുന്ന‌ുമ്മേൽ സ്‌ക‌ൂൾ" | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 1906<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/27020|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = എറണാകുളം | educational_authority = സർക്കാർ | Kerala_school_code = 27020 | grades = 1 - 12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/27020 | udisce_code = 32081100506 }} == ചരിത്രം == എ.ഡി. 1906- ൽ രാജഭരണക്കാലത്ത് ചേരാനല്ലൂർ പകുതിയിൽ ആദ്യമായി ആരംഭിച്ച സ്കൂളായതു കൊണ്ട് ഈ സ്കൂളിന് ചേരാനല്ലൂർ സ്കൂൾ എന്ന് പേര് നൽകി. കുന്നത്തുനാട് താലൂക്കിൽ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഒരു കുന്നിൻമുകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതിനാൽ ക‌ുന്ന‌ുമ്മേൽ സ്കൂൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. 1965-ൽ യു.പി.സ്കൂളായും, 1985-ൽ ഹൈസ്കൂളായും, 2004-ൽ ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂളായും ഉയർത്തി. 2004-05-ൽ പ്രീ-പ്രൈമറി ആരംഭിച്ചു. 2005-06 മുതൽ ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം ആരംഭിച്ചു . == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ ==സ്കൂളിന് നാലേക്കർ ഇരുപത്തി എട്ട് സെന്റ് ഭൂമിയുണ്ട്.വർണക്കൂടാരം സ്‌ട്രീം ഹബ്ബ്, റീഡിംഗ് റൂം, ലൈബ്രറി, സയൻസ് ലാബ്, കംപ്യൂട്ടർ ലാബ്, വർക്ക് എക്സ്പീരിയൻസ് ലാബ് , മിനി ഓഡിറ്റോറിയം ,സെമിനാർ ഹാൾ ,മൾട്ടിമീഡിയ സൗകര്യങ്ങൾ,ഇന്റർനെറ്റ് സൗകര്യത്തോടെയുള്ള സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് റൂം, ഷീ ജിം, ഓപ്പൺ ജിം എന്നീ സൗകര്യങ്ങൾ സ്‌കൂളിലുണ്ട് .ഈ വിദ്യാലയം പൂർണമായും സൗരോർജത്തിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്‌ . ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ==രാജീവ് ചന്ദ്രശേഖർ (സിനിമ പ്രവർത്തകൻ ).ഷിയാസ് കരീം , ഫ്രാൻസിസ് മൂത്തേടൻ , മനോജ് മൂത്തേടൻ (എം.എൽ.എ പെരുമ്പാവൂർ ) == ചിത്രശാല == == വഴികാട്ടി == അങ്കമാലി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽനിന്നും&nbsp; ഏകദേശം 14 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിൽ M C റോഡിൽ വല്ലം ജംഗ്ഷനിൽ നിന്നും കോടനാട് റോഡിൽ ഏകദേശം 3 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിലായി ഐമുറി ജംഗ്ഷനിൽ ഈ സ്‌കൂൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] plia8u3x1i7xuxp1cvdhlcriw7g9fy3 4675566 4675563 2026-10-12T15:43:53Z Seenu1971 221993 4675566 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാക‌ുളം ജില്ലയിലെ]] [[കൂവപ്പടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ക‌ൂവപ്പടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] [[ഐമുറി|ഐമ‌ുറിയിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യ‌ുന്ന വളരെ പഴക്കമ‌ുള്ള ഒര‌ു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് [[ഗവ.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചേരാനല്ലൂർ.|ഗവൺമെന്റ് എച്ച്.എസ്.എസ്. ചേരാനല്ലൂർ]] 1906 ൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ വിദ്യാലയം പ്രദേശവാസികൾക്കിടയിൽ "ക‌ുന്ന‌ുമ്മേൽ സ്‌ക‌ൂൾ" എന്ന‌ും അറിയപ്പെട‌ുന്ന‌ു.കേരളത്തിലെ പ്രശസ്‌ത ആനപരിശീലന കേന്ദ്രമായ കോടനാട് ഈ സ്‌കൂളിൽ നിന്നും ഏകദേശം അഞ്ച് കി .മീ ദൂരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.{{Infobox school | name = ഗവ.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചേരാനല്ലൂർ | image = പ്രമാണം:27020 GHSS CERANALLOOR -SCHOOL photo.jpeg | image_size = 350px | caption = ഗവ.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചേരാനല്ലൂർ | location = കൂവപ്പടി | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord| 10.14988| 76.47806}} | other_name = "ക‌ുന്ന‌ുമ്മേൽ സ്‌ക‌ൂൾ" | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 1906<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/27020|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = എറണാകുളം | educational_authority = സർക്കാർ | Kerala_school_code = 27020 | grades = 1 - 12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/27020 | udisce_code = 32081100506 }} == ചരിത്രം == എ.ഡി. 1906- ൽ രാജഭരണക്കാലത്ത് ചേരാനല്ലൂർ പകുതിയിൽ ആദ്യമായി ആരംഭിച്ച സ്കൂളായതു കൊണ്ട് ഈ സ്കൂളിന് ചേരാനല്ലൂർ സ്കൂൾ എന്ന് പേര് നൽകി. കുന്നത്തുനാട് താലൂക്കിൽ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഒരു കുന്നിൻമുകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതിനാൽ ക‌ുന്ന‌ുമ്മേൽ സ്കൂൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. 1965-ൽ യു.പി.സ്കൂളായും, 1985-ൽ ഹൈസ്കൂളായും, 2004-ൽ ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂളായും ഉയർത്തി. 2004-05-ൽ പ്രീ-പ്രൈമറി ആരംഭിച്ചു. 2005-06 മുതൽ ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം ആരംഭിച്ചു . == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ ==സ്കൂളിന് നാലേക്കർ ഇരുപത്തി എട്ട് സെന്റ് ഭൂമിയുണ്ട്.വർണക്കൂടാരം സ്‌ട്രീം ഹബ്ബ്, റീഡിംഗ് റൂം, ലൈബ്രറി, സയൻസ് ലാബ്, കംപ്യൂട്ടർ ലാബ്, വർക്ക് എക്സ്പീരിയൻസ് ലാബ് , മിനി ഓഡിറ്റോറിയം ,സെമിനാർ ഹാൾ ,മൾട്ടിമീഡിയ സൗകര്യങ്ങൾ,ഇന്റർനെറ്റ് സൗകര്യത്തോടെയുള്ള സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് റൂം, ഷീ ജിം, ഓപ്പൺ ജിം എന്നീ സൗകര്യങ്ങൾ സ്‌കൂളിലുണ്ട് .ഈ വിദ്യാലയം പൂർണമായും സൗരോർജത്തിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്‌ . ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== == ചിത്രശാല == == വഴികാട്ടി == അങ്കമാലി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽനിന്നും&nbsp; ഏകദേശം 14 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിൽ M C റോഡിൽ വല്ലം ജംഗ്ഷനിൽ നിന്നും കോടനാട് റോഡിൽ ഏകദേശം 3 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിലായി ഐമുറി ജംഗ്ഷനിൽ ഈ സ്‌കൂൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] d2w009dsk84sh80mabj7ieberb74bs5 4675580 4675566 2026-10-12T15:53:28Z Seenu1971 221993 4675580 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാക‌ുളം ജില്ലയിലെ]] [[കൂവപ്പടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ക‌ൂവപ്പടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] [[ഐമുറി|ഐമ‌ുറിയിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യ‌ുന്ന വളരെ പഴക്കമ‌ുള്ള ഒര‌ു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് [[ഗവ.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചേരാനല്ലൂർ.|ഗവൺമെന്റ് എച്ച്.എസ്.എസ്. ചേരാനല്ലൂർ]] 1906 ൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ വിദ്യാലയം പ്രദേശവാസികൾക്കിടയിൽ "ക‌ുന്ന‌ുമ്മേൽ സ്‌ക‌ൂൾ" എന്ന‌ും അറിയപ്പെട‌ുന്ന‌ു.കേരളത്തിലെ പ്രശസ്‌ത ആനപരിശീലന കേന്ദ്രമായ കോടനാട് ഈ സ്‌കൂളിൽ നിന്നും ഏകദേശം അഞ്ച് കി .മീ ദൂരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.{{Infobox school | name = ഗവ.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചേരാനല്ലൂർ | image = പ്രമാണം:27020 GHSS CERANALLOOR -SCHOOL photo.jpeg | image_size = 350px | caption = ഗവ.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചേരാനല്ലൂർ | location = കൂവപ്പടി | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord| 10.14988| 76.47806}} | other_name = "ക‌ുന്ന‌ുമ്മേൽ സ്‌ക‌ൂൾ" | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 1906<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/27020|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = എറണാകുളം | educational_authority = സർക്കാർ | Kerala_school_code = 27020 | grades = 1 - 12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/27020 | udisce_code = 32081100506 }} == ചരിത്രം == എ.ഡി. 1906- ൽ രാജഭരണക്കാലത്ത് ചേരാനല്ലൂർ പകുതിയിൽ ആദ്യമായി ആരംഭിച്ച സ്കൂളായതു കൊണ്ട് ഈ സ്കൂളിന് ചേരാനല്ലൂർ സ്കൂൾ എന്ന് പേര് നൽകി. കുന്നത്തുനാട് താലൂക്കിൽ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഒരു കുന്നിൻമുകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതിനാൽ ക‌ുന്ന‌ുമ്മേൽ സ്കൂൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. 1965-ൽ യു.പി.സ്കൂളായും, 1985-ൽ ഹൈസ്കൂളായും, 2004-ൽ ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂളായും ഉയർത്തി. 2004-05-ൽ പ്രീ-പ്രൈമറി ആരംഭിച്ചു. 2005-06 മുതൽ ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം ആരംഭിച്ചു . == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == സ്കൂളിന് നാലേക്കർ ഇരുപത്തി എട്ട് സെന്റ് ഭൂമിയുണ്ട്.വർണക്കൂടാരം സ്‌ട്രീം ഹബ്ബ്, റീഡിംഗ് റൂം, ലൈബ്രറി, സയൻസ് ലാബ്, കംപ്യൂട്ടർ ലാബ്, വർക്ക് എക്സ്പീരിയൻസ് ലാബ് , മിനി ഓഡിറ്റോറിയം ,സെമിനാർ ഹാൾ ,മൾട്ടിമീഡിയ സൗകര്യങ്ങൾ,ഇന്റർനെറ്റ് സൗകര്യത്തോടെയുള്ള സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് റൂം, ഷീ ജിം, ഓപ്പൺ ജിം എന്നീ സൗകര്യങ്ങൾ സ്‌കൂളിലുണ്ട് .ഈ വിദ്യാലയം പൂർണമായും സൗരോർജത്തിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്‌ . ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== രാജീവ് ചന്ദ്രശേഖർ (സിനിമ പ്രവർത്തകൻ ).ഷിയാസ് കരീം , ഫ്രാൻസിസ് മൂത്തേടൻ , മനോജ് മൂത്തേടൻ (എം എൽ എ - പെരുമ്പാവൂർ ) == ചിത്രശാല == == വഴികാട്ടി == അങ്കമാലി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽനിന്നും&nbsp; ഏകദേശം 14 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിൽ M C റോഡിൽ വല്ലം ജംഗ്ഷനിൽ നിന്നും കോടനാട് റോഡിൽ ഏകദേശം 3 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിലായി ഐമുറി ജംഗ്ഷനിൽ ഈ സ്‌കൂൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] gc7snmmmdzsrvbwtnke448ven1g96zm 4675593 4675580 2026-10-12T16:03:46Z Seenu1971 221993 4675593 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാക‌ുളം ജില്ലയിലെ]] [[കൂവപ്പടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ക‌ൂവപ്പടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] [[ഐമുറി|ഐമ‌ുറിയിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യ‌ുന്ന വളരെ പഴക്കമ‌ുള്ള ഒര‌ു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് [|ഗവൺമെന്റ് എച്ച്.എസ്.എസ്. ചേരാനല്ലൂർ]] 1906 ൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ വിദ്യാലയം പ്രദേശവാസികൾക്കിടയിൽ "ക‌ുന്ന‌ുമ്മേൽ സ്‌ക‌ൂൾ" എന്ന‌ും അറിയപ്പെട‌ുന്ന‌ു.കേരളത്തിലെ പ്രശസ്‌ത ആനപരിശീലന കേന്ദ്രമായ കോടനാട് ഈ സ്‌കൂളിൽ നിന്നും ഏകദേശം അഞ്ച് കി .മീ ദൂരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.{{Infobox school | name = ഗവ.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചേരാനല്ലൂർ | image = പ്രമാണം:27020 GHSS CERANALLOOR -SCHOOL photo.jpeg | image_size = 350px | caption = ഗവ.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചേരാനല്ലൂർ | location = കൂവപ്പടി | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord| 10.14988| 76.47806}} | other_name = "ക‌ുന്ന‌ുമ്മേൽ സ്‌ക‌ൂൾ" | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 1906<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/27020|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = എറണാകുളം | educational_authority = സർക്കാർ | Kerala_school_code = 27020 | grades = 1 - 12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/27020 | udisce_code = 32081100506 }} == ചരിത്രം == എ.ഡി. 1906- ൽ രാജഭരണക്കാലത്ത് ചേരാനല്ലൂർ പകുതിയിൽ ആദ്യമായി ആരംഭിച്ച സ്കൂളായതു കൊണ്ട് ഈ സ്കൂളിന് ചേരാനല്ലൂർ സ്കൂൾ എന്ന് പേര് നൽകി. കുന്നത്തുനാട് താലൂക്കിൽ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഒരു കുന്നിൻമുകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതിനാൽ ക‌ുന്ന‌ുമ്മേൽ സ്കൂൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. 1965-ൽ യു.പി.സ്കൂളായും, 1985-ൽ ഹൈസ്കൂളായും, 2004-ൽ ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂളായും ഉയർത്തി. 2004-05-ൽ പ്രീ-പ്രൈമറി ആരംഭിച്ചു. 2005-06 മുതൽ ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം ആരംഭിച്ചു . == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == സ്കൂളിന് നാലേക്കർ ഇരുപത്തി എട്ട് സെന്റ് ഭൂമിയുണ്ട്.വർണക്കൂടാരം സ്‌ട്രീം ഹബ്ബ്, റീഡിംഗ് റൂം, ലൈബ്രറി, സയൻസ് ലാബ്, കംപ്യൂട്ടർ ലാബ്, വർക്ക് എക്സ്പീരിയൻസ് ലാബ് , മിനി ഓഡിറ്റോറിയം ,സെമിനാർ ഹാൾ ,മൾട്ടിമീഡിയ സൗകര്യങ്ങൾ,ഇന്റർനെറ്റ് സൗകര്യത്തോടെയുള്ള സ്മാർട്ട് ക്ലാസ് റൂം, ഷീ ജിം, ഓപ്പൺ ജിം എന്നീ സൗകര്യങ്ങൾ സ്‌കൂളിലുണ്ട് .ഈ വിദ്യാലയം പൂർണമായും സൗരോർജത്തിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്‌ . ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== രാജീവ് ചന്ദ്രശേഖർ (സിനിമ പ്രവർത്തകൻ ).ഷിയാസ് കരീം , ഫ്രാൻസിസ് മൂത്തേടൻ , മനോജ് മൂത്തേടൻ (എം എൽ എ - പെരുമ്പാവൂർ ) == ചിത്രശാല == == വഴികാട്ടി == അങ്കമാലി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽനിന്നും&nbsp; ഏകദേശം 14 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിൽ M C റോഡിൽ വല്ലം ജംഗ്ഷനിൽ നിന്നും കോടനാട് റോഡിൽ ഏകദേശം 3 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്തിലായി ഐമുറി ജംഗ്ഷനിൽ ഈ സ്‌കൂൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] i4br7nggfdz5c0elz6910cmle5ypn74 2 672083 4675616 4674037 2026-10-12T16:49:16Z Shajinss 208313 4675616 wikitext text/x-wiki '''ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട്''' esui6hjfbmslpquhuwewpjqnz8jwy36 4675618 4675616 2026-10-12T16:50:55Z Shajinss 208313 4675618 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = | image = |image_size = 350px | caption = |location = | country = ഇന്ത്യ |coordinates = {{Coord| | |display=inline,title}} | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം |established = <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് |district = |educational_authority = | grades = |medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = |Kerala_school_code = }} == ചരിത്രം == == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== == ചിത്രശാല == == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] 21bo8g4hz9vvlwtlpxm2fxbvhma1y4c 4675619 4675618 2026-10-12T16:52:02Z Shajinss 208313 4675619 wikitext text/x-wiki മ,hfa5be3bc8358848cഹ,hfa5be3bc8358848cാ,hfa5be3bc8358848cര,hfa5be3bc8358848cാ,hfa5be3bc8358848cജ,hfa5be3bc8358848cാ,hfa5be3bc8358848cവ,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cശ,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cര,hfa5be3bc8358848cീ,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cച,hfa5be3bc8358848cി,hfa5be3bc8358848cത,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cത,hfa5be3bc8358848cി,hfa5be3bc8358848cര,hfa5be3bc8358848cത,hfa5be3bc8358848cി,hfa5be3bc8358848cര,hfa5be3bc8358848cു,hfa5be3bc8358848cന,hfa5be3bc8358848cാ,hfa5be3bc8358848cൾ,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cബ,hfa5be3bc8358848cാ,hfa5be3bc8358848cല,hfa5be3bc8358848cര,hfa5be3bc8358848cാ,hfa5be3bc8358848cമ,hfa5be3bc8358848cവ,hfa5be3bc8358848cർ,hfa5be3bc8358848cമ,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cമ,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848c1,hfa5be3bc8358848c9,hfa5be3bc8358848c4,hfa5be3bc8358848c2,hfa5be3bc8358848c-,hfa5be3bc8358848cൽ,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cസ,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cഥ,hfa5be3bc8358848cാ,hfa5be3bc8358848cപ,hfa5be3bc8358848cി,hfa5be3bc8358848cച,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cച,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cത,hfa5be3bc8358848cി,hfa5be3bc8358848cര,hfa5be3bc8358848cു,hfa5be3bc8358848cവ,hfa5be3bc8358848cന,hfa5be3bc8358848cന,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cത,hfa5be3bc8358848cപ,hfa5be3bc8358848cു,hfa5be3bc8358848cര,hfa5be3bc8358848cം,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cജ,hfa5be3bc8358848cി,hfa5be3bc8358848cല,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cല,hfa5be3bc8358848cയ,hfa5be3bc8358848cി,hfa5be3bc8358848cല,hfa5be3bc8358848cെ,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cഏ,hfa5be3bc8358848cറ,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cറ,hfa5be3bc8358848cവ,hfa5be3bc8358848cു,hfa5be3bc8358848cം,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cപ,hfa5be3bc8358848cഴ,hfa5be3bc8358848cക,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cക,hfa5be3bc8358848cമ,hfa5be3bc8358848cേ,hfa5be3bc8358848cറ,hfa5be3bc8358848cി,hfa5be3bc8358848cയ,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cവ,hfa5be3bc8358848cി,hfa5be3bc8358848cദ,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cയ,hfa5be3bc8358848cാ,hfa5be3bc8358848cല,hfa5be3bc8358848cയ,hfa5be3bc8358848cങ,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cങ,hfa5be3bc8358848cള,hfa5be3bc8358848cി,hfa5be3bc8358848cല,hfa5be3bc8358848cൊ,hfa5be3bc8358848cന,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cന,hfa5be3bc8358848cാ,hfa5be3bc8358848cണ,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848c.,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cഅ,hfa5be3bc8358848cന,hfa5be3bc8358848cന,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cത,hfa5be3bc8358848cപ,hfa5be3bc8358848cു,hfa5be3bc8358848cര,hfa5be3bc8358848cി,hfa5be3bc8358848cയ,hfa5be3bc8358848cു,hfa5be3bc8358848cട,hfa5be3bc8358848cെ,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cഅ,hfa5be3bc8358848cഭ,hfa5be3bc8358848cി,hfa5be3bc8358848cമ,hfa5be3bc8358848cാ,hfa5be3bc8358848cന,hfa5be3bc8358848cമ,hfa5be3bc8358848cാ,hfa5be3bc8358848cയ,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cഈ,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cപ,hfa5be3bc8358848cെ,hfa5be3bc8358848cൺ,hfa5be3bc8358848cപ,hfa5be3bc8358848cള,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cള,hfa5be3bc8358848cി,hfa5be3bc8358848cക,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cക,hfa5be3bc8358848cൂ,hfa5be3bc8358848cട,hfa5be3bc8358848cം,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cത,hfa5be3bc8358848cി,hfa5be3bc8358848cര,hfa5be3bc8358848cു,hfa5be3bc8358848cവ,hfa5be3bc8358848cന,hfa5be3bc8358848cന,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cത,hfa5be3bc8358848cപ,hfa5be3bc8358848cു,hfa5be3bc8358848cര,hfa5be3bc8358848cത,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cത,hfa5be3bc8358848cെ,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cഹ,hfa5be3bc8358848cൃ,hfa5be3bc8358848cദ,hfa5be3bc8358848cയ,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cഭ,hfa5be3bc8358848cാ,hfa5be3bc8358848cഗ,hfa5be3bc8358848cത,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cത,hfa5be3bc8358848cു,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cസ,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cഥ,hfa5be3bc8358848cി,hfa5be3bc8358848cത,hfa5be3bc8358848cി,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cച,hfa5be3bc8358848cെ,hfa5be3bc8358848cയ,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cയ,hfa5be3bc8358848cു,hfa5be3bc8358848cന,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cന,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cഒ,hfa5be3bc8358848cര,hfa5be3bc8358848cു,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cസ,hfa5be3bc8358848cർ,hfa5be3bc8358848cക,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cക,hfa5be3bc8358848cാ,hfa5be3bc8358848cർ,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cവ,hfa5be3bc8358848cി,hfa5be3bc8358848cദ,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cയ,hfa5be3bc8358848cാ,hfa5be3bc8358848cല,hfa5be3bc8358848cയ,hfa5be3bc8358848cമ,hfa5be3bc8358848cാ,hfa5be3bc8358848cണ,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848c.,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cഅ,hfa5be3bc8358848cന,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cത,hfa5be3bc8358848cാ,hfa5be3bc8358848cര,hfa5be3bc8358848cാ,hfa5be3bc8358848cഷ,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cട,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cര,hfa5be3bc8358848cന,hfa5be3bc8358848cി,hfa5be3bc8358848cല,hfa5be3bc8358848cവ,hfa5be3bc8358848cാ,hfa5be3bc8358848cര,hfa5be3bc8358848cത,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cത,hfa5be3bc8358848cി,hfa5be3bc8358848cല,hfa5be3bc8358848cേ,hfa5be3bc8358848cക,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cക,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cത,hfa5be3bc8358848cി,hfa5be3bc8358848cര,hfa5be3bc8358848cഞ,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cഞ,hfa5be3bc8358848cെ,hfa5be3bc8358848cട,hfa5be3bc8358848cു,hfa5be3bc8358848cത,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cത,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cഈ,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cവ,hfa5be3bc8358848cി,hfa5be3bc8358848cദ,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cയ,hfa5be3bc8358848cാ,hfa5be3bc8358848cല,hfa5be3bc8358848cയ,hfa5be3bc8358848cം,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cക,hfa5be3bc8358848cാ,hfa5be3bc8358848cർ,hfa5be3bc8358848cത,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cത,hfa5be3bc8358848cി,hfa5be3bc8358848cക,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cത,hfa5be3bc8358848cി,hfa5be3bc8358848cര,hfa5be3bc8358848cു,hfa5be3bc8358848cന,hfa5be3bc8358848cാ,hfa5be3bc8358848cൾ,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cഗ,hfa5be3bc8358848cവ,hfa5be3bc8358848cൺ,hfa5be3bc8358848cമ,hfa5be3bc8358848cെ,hfa5be3bc8358848cന,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cറ,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cഗ,hfa5be3bc8358848cേ,hfa5be3bc8358848cൾ,hfa5be3bc8358848cസ,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cവ,hfa5be3bc8358848cി,hfa5be3bc8358848c.,hfa5be3bc8358848cഎ,hfa5be3bc8358848cച,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cച,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848c.,hfa5be3bc8358848cഎ,hfa5be3bc8358848cസ,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848c.,hfa5be3bc8358848cഎ,hfa5be3bc8358848cസ,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cമ,hfa5be3bc8358848cണ,hfa5be3bc8358848cക,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cക,hfa5be3bc8358848cാ,hfa5be3bc8358848cട,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cഎ,hfa5be3bc8358848cന,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cന,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cപ,hfa5be3bc8358848cേ,hfa5be3bc8358848cര,hfa5be3bc8358848cി,hfa5be3bc8358848cല,hfa5be3bc8358848cാ,hfa5be3bc8358848cണ,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cപ,hfa5be3bc8358848cൊ,hfa5be3bc8358848cത,hfa5be3bc8358848cു,hfa5be3bc8358848cവ,hfa5be3bc8358848cെ,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848cഅ,hfa5be3bc8358848cറ,hfa5be3bc8358848cി,hfa5be3bc8358848cയ,hfa5be3bc8358848cപ,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cപ,hfa5be3bc8358848cെ,hfa5be3bc8358848cട,hfa5be3bc8358848cു,hfa5be3bc8358848cന,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848cന,hfa5be3bc8358848cത,hfa5be3bc8358848c്,hfa5be3bc8358848c.,hfa5be3bc8358848c ,hfa5be3bc8358848c {{Infobox school | name = | image = |image_size = 350px | caption = |location = | country = ഇന്ത്യ |coordinates = {{Coord| | |display=inline,title}} | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം |established = <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് |district = |educational_authority = | grades = |medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = |Kerala_school_code = }} == ചരിത്രം == == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== == ചിത്രശാല == == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] macor9wxix4wj6ao7li352r5jfd28on 4675620 4675619 2026-10-12T16:53:02Z Shajinss 208313 4675620 wikitext text/x-wiki . {{Infobox school | name = | image = |image_size = 350px | caption = |location = | country = ഇന്ത്യ |coordinates = {{Coord| | |display=inline,title}} | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം |established = <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് |district = |educational_authority = | grades = |medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = |Kerala_school_code = }} == ചരിത്രം == == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== == ചിത്രശാല == == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] 9h0x67zj7mw9k16t3mpaz6ipm9ftl4c 4675621 4675620 2026-10-12T16:53:47Z Shajinss 208313 4675621 wikitext text/x-wiki മഹാരാജാവ് ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ 1942-ൽ സ്ഥാപിച്ച തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. അനന്തപുരിയുടെ അഭിമാനമായ ഈ പെൺപള്ളിക്കൂടം തിരുവനന്തപുരത്തെ ഹൃദയ ഭാഗത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ്. അന്താരാഷ്ട്രനിലവാരത്തിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുത്ത ഈ വിദ്യാലയം കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. {{Infobox school | name = | image = |image_size = 350px | caption = |location = | country = ഇന്ത്യ |coordinates = {{Coord| | |display=inline,title}} | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം |established = <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് |district = |educational_authority = | grades = |medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = |Kerala_school_code = }} == ചരിത്രം == == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== == ചിത്രശാല == == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] pn7rhfpfzxs6olux8pmfg30z151g9w3 4675625 4675621 2026-10-12T17:02:35Z Shajinss 208313 /* ചരിത്രം */ 4675625 wikitext text/x-wiki മഹാരാജാവ് ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ 1942-ൽ സ്ഥാപിച്ച തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. അനന്തപുരിയുടെ അഭിമാനമായ ഈ പെൺപള്ളിക്കൂടം തിരുവനന്തപുരത്തെ ഹൃദയ ഭാഗത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ്. അന്താരാഷ്ട്രനിലവാരത്തിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുത്ത ഈ വിദ്യാലയം കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. {{Infobox school | name = | image = |image_size = 350px | caption = |location = | country = ഇന്ത്യ |coordinates = {{Coord| | |display=inline,title}} | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം |established = <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് |district = |educational_authority = | grades = |medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = |Kerala_school_code = }} == ചരിത്രം == തിരുവിതാംകൂറിലെ സ്ത്രീകളുടെ പിന്നോക്കാവസ്ഥ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി 1942-ൽ ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾമഹാരാജാവ് അദ്ദേഹത്തിൻറെ പ്രിയ സഹോദരിയായ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ തമ്പുരാട്ടിയുടെ നാമധേയത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം നഗരഹൃദയത്തിൽ അന്നത്തെ ദിവാനായിരുന്ന സർ.സി.പി രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ ലഭ്യമായ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട് പ്രദേശത്ത് സ്ഥാപിച്ച വിദ്യാലയമാണ് ഇന്നത്തെ ഗവൺമെൻറ് വൊക്കേഷണൽ ആൻഡ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ മണക്കാട് . ആദ്യ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ് ശ്രീമതി ചാച്ചി തോമസ് ആയിരുന്നു.1860-ൽ ഇതൊരു ആംഗ്ലോ-വെർണാകുലർ സ്കൂളായി. 1864-ൽ മിഡിൽ സ്കൂളായും 1905-ൽ ഹൈസ്കൂളായും ഉയർത്തപ്പെട്ടു. ഹൈസ്കൂളിന്റെ ആദ്യ പ്രധാന അദ്ധ്യാപകനായ റവ ടി. മാവുവിന്റെ രൂപകല്പനയിലും മേൽനോട്ടത്തിലും വിദ്യാലയത്തിന്റെ ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള പ്രധാന കെട്ടിടം നിർമിക്കപ്പെട്ടു. 1997-ൽ വിദ്യാലയത്തിലെ ഹയർ സെക്കണ്ടറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ മഹാരാജാവ് തിരുവിതാംകൂർ ഭരിച്ചിരുന്ന കാലം .പെൺകുട്ടികൾ മാത്രം പഠിച്ചിരുന്ന മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന് കിഴക്കുവശത്തുള്ള കെട്ടിടത്തിലായിരുന്നു. ഹൈസ്കൂൾ സൗകര്യപ്രദമായി മറ്റെവിടെയെങ്കിലും മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചാൽ പ്രസ്തുത കെട്ടിടത്തിൽ സംസ്കൃത കോളേജ് തുടങ്ങാൻ കഴിയുമെന്ന് മഹാരാജാവ് മനസ്സിലാക്കി .മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നും കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ ഏഴാം ക്ലാസും ഒമ്പതാം ക്ലാസും കോട്ടൺഹില്ലിലേക്ക് മാറ്റിയിരുന്നു .തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട്ടിലും കുന്നു കുഴിയിലുള്ള ഗുണ്ടു കാട്ടിലും (ഇന്നത്തെ ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സൗകര്യം ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലായി .അങ്ങനെ മഹാരാജാവിന്റെ സഹോദരിയുടെ നാമധേയത്തിൽ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തികതിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് ഹൈസ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ് മണക്കാട്ടും മാതാവിൻറെ നാമധേയത്തിൽ സേതു പാർവ്വതി ബായി ഹൈസ്കൂൾ എന്ന് ഗുണ്ടു കാട്ടിലും( ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിച്ചു.മണക്കാട്ടെ കുറ്റിക്കാട്ടിൽ ഉള്ള വിശാലമായ സ്ഥലം അന്ന് കാടുപിടിച്ചു കിടന്ന ശ്മശാനം ആയിരുന്നു .അതിനോടൊപ്പം ഒരു കാവും ഒരു കുളവും തെങ്ങ്, മാവ് ,പ്ലാവ്, പേര എന്നിങ്ങനെ ധാരാളം വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞു നിന്നിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യർ ശ്മശാനം പുത്തൻകോട്ടയിലേയ്ക്ക് മാറ്റി.കാടുകൾ വെട്ടിത്തെളിച്ച് രണ്ടു കിണറുകൾ കുഴിച്ച് 8 കെട്ടിടങ്ങൾനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു .1942 ജൂൺ പന്ത്രണ്ടാം തീയതി സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരാണ് ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തികതിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് എച്ച്എസ് ഫോർ ഗേൾസിന്റെ ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിച്ചത് .ഈ സ്കൂളിലെ പ്രഥമ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ് ശ്രീമതി ചാച്ചി തോമസ് ആയിരുന്നു. വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇവിടെ റ്റി.റ്റി.സി ആരംഭിച്ചു .1960ആയതോടെ ഒന്നു മുതൽ നാലു വരെയുള്ള പ്രൈമറി ക്ലാസുകളും ട്രെയിനിംഗ് സ്കൂളും ഈ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്നും അടർത്തി ,പുതിയ 4 കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി പ്രൈമറിയും ഹൈസ്കൂളും വേർപെടുത്തി ടീച്ചേഴ്സ് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ ക്രമേണ ബേസിക് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ എന്നും പിന്നീട് ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് ടീ ച്ചേഴ്സ് ട്രെയിനിങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്നും ആയി മാറി .റ്റി.റ്റി.ഐ യോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ ഇപ്പോഴും ആൺ കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നുണ്ട് .റ്റി.റ്റി.ഐയിൽ പെൺകുട്ടികൾ മാത്രമാണ് പഠിക്കുന്നത്.തൊട്ടടുത്ത പുരയിടത്തിൽ ചമ്പ (മീൻ ) വിൽപ്പന ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ചമ്പക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും മണക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു . മണൽ ധാരാളം ഉള്ള സ്ഥലം മണൽക്കാട്,പിന്നെ മണക്കാടും, മണ എന്ന വൃക്ഷം കാട് പോലെ വളർന്നു നിന്നിരുന്നതിനാൽ മണക്കാട് എന്നും സ്ഥലനാമം ഉണ്ടായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം.അറിവിന്റെ സരസ്വതി ക്ഷേത്രമായ ഈ വിദ്യാലയം ഒരു കാർത്തിക നക്ഷത്രം പോലെ തിളങ്ങട്ടെ എന്ന പ്രാർത്ഥനയോടെ ആധുനിക തലമുറയ്ക്ക് നന്മയുടെ വിത്തുകൾ പാകി കൊണ്ട് അതിന്റെ ജൈത്രയാത്ര ഇന്നും തുടർന്ന് കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == 12 വരെ ക്ലാസുകളിലായി ഏകദേശം രണ്ടായിരത്തിലധികം കുട്ടികൾ പഠിക്കുന്ന വിദ്യാലയമാണ് ഗവ. ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ്, മണക്കാട്. 5 ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സ്കൂളിന് 10 കെട്ടിടങ്ങളിലായി വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലായി 80 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂൾ വിഭാഗത്തിൽ 27ക്ലാസ് മുറികൾ ഹൈടെക്ക് ക്ലാസ് റൂമുകളാണ്. ഹയർ സെക്കന്ററി വിഭാഗത്തിൽ 24 റൂമുകളും ഒരു മൾട്ടീമീഡിയ റൂം, ഒരു ലാംഗ്വേജ് ലാബ്, കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ്, മറ്റു വിഷയങ്ങളുടെ ലാബുകൾ ​എന്നീ സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്. എല്ലാ വിഷയങ്ങളിലും മൾട്ടിമീഡിയ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി ക്ലാസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. ഹൈസ്കൂളിനു 2കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുണ്ട്. 30 കമ്പ്യൂട്ടറുകളുമുണ്ട്. ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== * ജസ്റ്റിസ് ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി (മെമ്പർ, മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ)ഡോ.ജി.സരസ്വതി അമ്മ (റിട്ട. റീഡർ , ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് അക്വാട്ടിക് ബയോളജി-യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കേരള)ഡോ. സിമി (പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നടി)ശ്രീലത പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നടി (പൂജക്കെടുക്കാത്ത പൂക്കൾ )ഉഷ നന്ദിനി (നഗരമേ നന്ദി, ഓളവും തീരവും),പാറുക്കുട്ടി നാടക നടിഡോക്ടർ പപ്പ ഒഫ്താൽമോളജിസ്റ്റ്, .തൃശൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ( 1988 ബാച്ചിലെ എസ്എസ്എൽസി ഒന്നാം റാങ്കുകാരി)ഷമീമ ലൈവ് സ്റ്റോക്ക് ഡെവലപ്മെൻറ് കോർപ്പറേഷൻ ഡയറക്ടർഗിരിജ, പ്രൊഫസർ, ,തിരുവനന്തപുരം ഗവൺമെൻറ് എൻജിനീയറിങ് കോളേജ്.രാഖി ജി ആർ നാഷണൽ ഹാൻഡ് ബോൾ താരംസജി ദേവി ദുരദർശൻ ന്യൂസ് റീഡർ ശ്രീജ സിനിമതാരം ഇനിയ സിനിമതാരം അഞ്ചു സീരിയൽ താരം രേഷ്മ സീരിയൽ താരം * ചിത്രശാല == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] bqgyswyiuj0fakree67bl3duwj7ejwr 4675627 4675625 2026-10-12T17:07:20Z Shajinss 208313 4675627 wikitext text/x-wiki മഹാരാജാവ് ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ 1942-ൽ സ്ഥാപിച്ച തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. അനന്തപുരിയുടെ അഭിമാനമായ ഈ പെൺപള്ളിക്കൂടം തിരുവനന്തപുരത്തെ ഹൃദയ ഭാഗത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ്. അന്താരാഷ്ട്രനിലവാരത്തിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുത്ത ഈ വിദ്യാലയം കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. {{Infobox school | name = | image = |image_size = 350px | caption = |location = | country = ഇന്ത്യ |coordinates = {{Coord| | |display=inline,title}} | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം |established = <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് |district = |educational_authority = | grades = |medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = |Kerala_school_code = }} == ചരിത്രം == തിരുവിതാംകൂറിലെ സ്ത്രീകളുടെ പിന്നോക്കാവസ്ഥ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി 1942-ൽ ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾമഹാരാജാവ് അദ്ദേഹത്തിൻറെ പ്രിയ സഹോദരിയായ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ തമ്പുരാട്ടിയുടെ നാമധേയത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം നഗരഹൃദയത്തിൽ അന്നത്തെ ദിവാനായിരുന്ന സർ.സി.പി രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ ലഭ്യമായ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട് പ്രദേശത്ത് സ്ഥാപിച്ച വിദ്യാലയമാണ് ഇന്നത്തെ ഗവൺമെൻറ് വൊക്കേഷണൽ ആൻഡ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ മണക്കാട് . ആദ്യ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ് ശ്രീമതി ചാച്ചി തോമസ് ആയിരുന്നു.1860-ൽ ഇതൊരു ആംഗ്ലോ-വെർണാകുലർ സ്കൂളായി. 1864-ൽ മിഡിൽ സ്കൂളായും 1905-ൽ ഹൈസ്കൂളായും ഉയർത്തപ്പെട്ടു. ഹൈസ്കൂളിന്റെ ആദ്യ പ്രധാന അദ്ധ്യാപകനായ റവ ടി. മാവുവിന്റെ രൂപകല്പനയിലും മേൽനോട്ടത്തിലും വിദ്യാലയത്തിന്റെ ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള പ്രധാന കെട്ടിടം നിർമിക്കപ്പെട്ടു. 1997-ൽ വിദ്യാലയത്തിലെ ഹയർ സെക്കണ്ടറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ മഹാരാജാവ് തിരുവിതാംകൂർ ഭരിച്ചിരുന്ന കാലം .പെൺകുട്ടികൾ മാത്രം പഠിച്ചിരുന്ന മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന് കിഴക്കുവശത്തുള്ള കെട്ടിടത്തിലായിരുന്നു. ഹൈസ്കൂൾ സൗകര്യപ്രദമായി മറ്റെവിടെയെങ്കിലും മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചാൽ പ്രസ്തുത കെട്ടിടത്തിൽ സംസ്കൃത കോളേജ് തുടങ്ങാൻ കഴിയുമെന്ന് മഹാരാജാവ് മനസ്സിലാക്കി .മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നും കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ ഏഴാം ക്ലാസും ഒമ്പതാം ക്ലാസും കോട്ടൺഹില്ലിലേക്ക് മാറ്റിയിരുന്നു .തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട്ടിലും കുന്നു കുഴിയിലുള്ള ഗുണ്ടു കാട്ടിലും (ഇന്നത്തെ ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സൗകര്യം ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലായി .അങ്ങനെ മഹാരാജാവിന്റെ സഹോദരിയുടെ നാമധേയത്തിൽ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തികതിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് ഹൈസ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ് മണക്കാട്ടും മാതാവിൻറെ നാമധേയത്തിൽ സേതു പാർവ്വതി ബായി ഹൈസ്കൂൾ എന്ന് ഗുണ്ടു കാട്ടിലും( ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിച്ചു.മണക്കാട്ടെ കുറ്റിക്കാട്ടിൽ ഉള്ള വിശാലമായ സ്ഥലം അന്ന് കാടുപിടിച്ചു കിടന്ന ശ്മശാനം ആയിരുന്നു .അതിനോടൊപ്പം ഒരു കാവും ഒരു കുളവും തെങ്ങ്, മാവ് ,പ്ലാവ്, പേര എന്നിങ്ങനെ ധാരാളം വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞു നിന്നിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യർ ശ്മശാനം പുത്തൻകോട്ടയിലേയ്ക്ക് മാറ്റി.കാടുകൾ വെട്ടിത്തെളിച്ച് രണ്ടു കിണറുകൾ കുഴിച്ച് 8 കെട്ടിടങ്ങൾനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു .1942 ജൂൺ പന്ത്രണ്ടാം തീയതി സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരാണ് ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തികതിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് എച്ച്എസ് ഫോർ ഗേൾസിന്റെ ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിച്ചത് .ഈ സ്കൂളിലെ പ്രഥമ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ് ശ്രീമതി ചാച്ചി തോമസ് ആയിരുന്നു. വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇവിടെ റ്റി.റ്റി.സി ആരംഭിച്ചു .1960ആയതോടെ ഒന്നു മുതൽ നാലു വരെയുള്ള പ്രൈമറി ക്ലാസുകളും ട്രെയിനിംഗ് സ്കൂളും ഈ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്നും അടർത്തി ,പുതിയ 4 കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി പ്രൈമറിയും ഹൈസ്കൂളും വേർപെടുത്തി ടീച്ചേഴ്സ് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ ക്രമേണ ബേസിക് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ എന്നും പിന്നീട് ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് ടീ ച്ചേഴ്സ് ട്രെയിനിങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്നും ആയി മാറി .റ്റി.റ്റി.ഐ യോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ ഇപ്പോഴും ആൺ കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നുണ്ട് .റ്റി.റ്റി.ഐയിൽ പെൺകുട്ടികൾ മാത്രമാണ് പഠിക്കുന്നത്.തൊട്ടടുത്ത പുരയിടത്തിൽ ചമ്പ (മീൻ ) വിൽപ്പന ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ചമ്പക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും മണക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു . മണൽ ധാരാളം ഉള്ള സ്ഥലം മണൽക്കാട്,പിന്നെ മണക്കാടും, മണ എന്ന വൃക്ഷം കാട് പോലെ വളർന്നു നിന്നിരുന്നതിനാൽ മണക്കാട് എന്നും സ്ഥലനാമം ഉണ്ടായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം.അറിവിന്റെ സരസ്വതി ക്ഷേത്രമായ ഈ വിദ്യാലയം ഒരു കാർത്തിക നക്ഷത്രം പോലെ തിളങ്ങട്ടെ എന്ന പ്രാർത്ഥനയോടെ ആധുനിക തലമുറയ്ക്ക് നന്മയുടെ വിത്തുകൾ പാകി കൊണ്ട് അതിന്റെ ജൈത്രയാത്ര ഇന്നും തുടർന്ന് കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == 12 വരെ ക്ലാസുകളിലായി ഏകദേശം രണ്ടായിരത്തിലധികം കുട്ടികൾ പഠിക്കുന്ന വിദ്യാലയമാണ് ഗവ. ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ്, മണക്കാട്. 5 ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സ്കൂളിന് 10 കെട്ടിടങ്ങളിലായി വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലായി 80 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂൾ വിഭാഗത്തിൽ 27ക്ലാസ് മുറികൾ ഹൈടെക്ക് ക്ലാസ് റൂമുകളാണ്. ഹയർ സെക്കന്ററി വിഭാഗത്തിൽ 24 റൂമുകളും ഒരു മൾട്ടീമീഡിയ റൂം, ഒരു ലാംഗ്വേജ് ലാബ്, കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ്, മറ്റു വിഷയങ്ങളുടെ ലാബുകൾ ​എന്നീ സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്. എല്ലാ വിഷയങ്ങളിലും മൾട്ടിമീഡിയ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി ക്ലാസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. ഹൈസ്കൂളിനു 2കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുണ്ട്. 30 കമ്പ്യൂട്ടറുകളുമുണ്ട്. ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== * ജസ്റ്റിസ് ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി (മെമ്പർ, മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ) *ഡോ.ജി.സരസ്വതി അമ്മ (റിട്ട. റീഡർ , ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് അക്വാട്ടിക് ബയോളജി-യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കേരള) *ഡോ. സിമി (പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നടി) *ശ്രീലത പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നടി (പൂജക്കെടുക്കാത്ത പൂക്കൾ ) *ഉഷ നന്ദിനി (നഗരമേ നന്ദി, ഓളവും തീരവും) *പാറുക്കുട്ടി നാടക നടി *ഡോക്ടർ പപ്പ (ഒഫ്താൽമോളജിസ്റ്റ്, .തൃശൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ( 1988 ബാച്ചിലെ എസ്എസ്എൽസി ഒന്നാം റാങ്കുകാരി) *ഷമീമ (ലൈവ് സ്റ്റോക്ക് ഡെവലപ്മെൻറ് കോർപ്പറേഷൻ ഡയറക്ടർ) *ഗിരിജ പ്രൊഫസർ ,തിരുവനന്തപുരം ഗവൺമെൻറ് എൻജിനീയറിങ് കോളേജ്. *രാഖി ജി ആർ (നാഷണൽ ഹാൻഡ് ബോൾ താരം) *സജി ദേവി (ദുരദർശൻ ന്യൂസ് റീഡർ) *ശ്രീജ സിനിമതാരം *ഇനിയ സിനിമതാരം *അഞ്ചു സീരിയൽ താരം *രേഷ്മ സീരിയൽ താരം ==ചിത്രശാല== == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] 9v25hetkwslkp76svrmma7l3t7cjzlk 4675631 4675627 2026-10-12T17:16:06Z Shajinss 208313 4675631 wikitext text/x-wiki മഹാരാജാവ് ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ 1942-ൽ സ്ഥാപിച്ച തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. അനന്തപുരിയുടെ അഭിമാനമായ ഈ പെൺപള്ളിക്കൂടം തിരുവനന്തപുരത്തെ ഹൃദയ ഭാഗത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ്. അന്താരാഷ്ട്രനിലവാരത്തിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുത്ത ഈ വിദ്യാലയം കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. {{Infobox school | name = | image = | image_size = 350px | caption = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | location = മണക്കാട്, തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.47401 |76.94618 |display=inline,title}} | other_name = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 12/06/1942<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/43072 | udisce_code = 32141102602 | Kerala_school_code = 43072 }} == ചരിത്രം == തിരുവിതാംകൂറിലെ സ്ത്രീകളുടെ പിന്നോക്കാവസ്ഥ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി 1942-ൽ ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾമഹാരാജാവ് അദ്ദേഹത്തിൻറെ പ്രിയ സഹോദരിയായ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ തമ്പുരാട്ടിയുടെ നാമധേയത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം നഗരഹൃദയത്തിൽ അന്നത്തെ ദിവാനായിരുന്ന സർ.സി.പി രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ ലഭ്യമായ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട് പ്രദേശത്ത് സ്ഥാപിച്ച വിദ്യാലയമാണ് ഇന്നത്തെ ഗവൺമെൻറ് വൊക്കേഷണൽ ആൻഡ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ മണക്കാട് . ആദ്യ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ് ശ്രീമതി ചാച്ചി തോമസ് ആയിരുന്നു.1860-ൽ ഇതൊരു ആംഗ്ലോ-വെർണാകുലർ സ്കൂളായി. 1864-ൽ മിഡിൽ സ്കൂളായും 1905-ൽ ഹൈസ്കൂളായും ഉയർത്തപ്പെട്ടു. ഹൈസ്കൂളിന്റെ ആദ്യ പ്രധാന അദ്ധ്യാപകനായ റവ ടി. മാവുവിന്റെ രൂപകല്പനയിലും മേൽനോട്ടത്തിലും വിദ്യാലയത്തിന്റെ ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള പ്രധാന കെട്ടിടം നിർമിക്കപ്പെട്ടു. 1997-ൽ വിദ്യാലയത്തിലെ ഹയർ സെക്കണ്ടറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ മഹാരാജാവ് തിരുവിതാംകൂർ ഭരിച്ചിരുന്ന കാലം .പെൺകുട്ടികൾ മാത്രം പഠിച്ചിരുന്ന മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന് കിഴക്കുവശത്തുള്ള കെട്ടിടത്തിലായിരുന്നു. ഹൈസ്കൂൾ സൗകര്യപ്രദമായി മറ്റെവിടെയെങ്കിലും മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചാൽ പ്രസ്തുത കെട്ടിടത്തിൽ സംസ്കൃത കോളേജ് തുടങ്ങാൻ കഴിയുമെന്ന് മഹാരാജാവ് മനസ്സിലാക്കി .മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നും കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ ഏഴാം ക്ലാസും ഒമ്പതാം ക്ലാസും കോട്ടൺഹില്ലിലേക്ക് മാറ്റിയിരുന്നു .തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട്ടിലും കുന്നു കുഴിയിലുള്ള ഗുണ്ടു കാട്ടിലും (ഇന്നത്തെ ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സൗകര്യം ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലായി .അങ്ങനെ മഹാരാജാവിന്റെ സഹോദരിയുടെ നാമധേയത്തിൽ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തികതിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് ഹൈസ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ് മണക്കാട്ടും മാതാവിൻറെ നാമധേയത്തിൽ സേതു പാർവ്വതി ബായി ഹൈസ്കൂൾ എന്ന് ഗുണ്ടു കാട്ടിലും( ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിച്ചു.മണക്കാട്ടെ കുറ്റിക്കാട്ടിൽ ഉള്ള വിശാലമായ സ്ഥലം അന്ന് കാടുപിടിച്ചു കിടന്ന ശ്മശാനം ആയിരുന്നു .അതിനോടൊപ്പം ഒരു കാവും ഒരു കുളവും തെങ്ങ്, മാവ് ,പ്ലാവ്, പേര എന്നിങ്ങനെ ധാരാളം വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞു നിന്നിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യർ ശ്മശാനം പുത്തൻകോട്ടയിലേയ്ക്ക് മാറ്റി.കാടുകൾ വെട്ടിത്തെളിച്ച് രണ്ടു കിണറുകൾ കുഴിച്ച് 8 കെട്ടിടങ്ങൾനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു .1942 ജൂൺ പന്ത്രണ്ടാം തീയതി സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരാണ് ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തികതിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് എച്ച്എസ് ഫോർ ഗേൾസിന്റെ ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിച്ചത് .ഈ സ്കൂളിലെ പ്രഥമ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ് ശ്രീമതി ചാച്ചി തോമസ് ആയിരുന്നു. വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇവിടെ റ്റി.റ്റി.സി ആരംഭിച്ചു .1960ആയതോടെ ഒന്നു മുതൽ നാലു വരെയുള്ള പ്രൈമറി ക്ലാസുകളും ട്രെയിനിംഗ് സ്കൂളും ഈ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്നും അടർത്തി ,പുതിയ 4 കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി പ്രൈമറിയും ഹൈസ്കൂളും വേർപെടുത്തി ടീച്ചേഴ്സ് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ ക്രമേണ ബേസിക് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ എന്നും പിന്നീട് ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് ടീ ച്ചേഴ്സ് ട്രെയിനിങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്നും ആയി മാറി .റ്റി.റ്റി.ഐ യോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ ഇപ്പോഴും ആൺ കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നുണ്ട് .റ്റി.റ്റി.ഐയിൽ പെൺകുട്ടികൾ മാത്രമാണ് പഠിക്കുന്നത്.തൊട്ടടുത്ത പുരയിടത്തിൽ ചമ്പ (മീൻ ) വിൽപ്പന ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ചമ്പക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും മണക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു . മണൽ ധാരാളം ഉള്ള സ്ഥലം മണൽക്കാട്,പിന്നെ മണക്കാടും, മണ എന്ന വൃക്ഷം കാട് പോലെ വളർന്നു നിന്നിരുന്നതിനാൽ മണക്കാട് എന്നും സ്ഥലനാമം ഉണ്ടായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം.അറിവിന്റെ സരസ്വതി ക്ഷേത്രമായ ഈ വിദ്യാലയം ഒരു കാർത്തിക നക്ഷത്രം പോലെ തിളങ്ങട്ടെ എന്ന പ്രാർത്ഥനയോടെ ആധുനിക തലമുറയ്ക്ക് നന്മയുടെ വിത്തുകൾ പാകി കൊണ്ട് അതിന്റെ ജൈത്രയാത്ര ഇന്നും തുടർന്ന് കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == 12 വരെ ക്ലാസുകളിലായി ഏകദേശം രണ്ടായിരത്തിലധികം കുട്ടികൾ പഠിക്കുന്ന വിദ്യാലയമാണ് ഗവ. ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ്, മണക്കാട്. 5 ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സ്കൂളിന് 10 കെട്ടിടങ്ങളിലായി വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലായി 80 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂൾ വിഭാഗത്തിൽ 27ക്ലാസ് മുറികൾ ഹൈടെക്ക് ക്ലാസ് റൂമുകളാണ്. ഹയർ സെക്കന്ററി വിഭാഗത്തിൽ 24 റൂമുകളും ഒരു മൾട്ടീമീഡിയ റൂം, ഒരു ലാംഗ്വേജ് ലാബ്, കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ്, മറ്റു വിഷയങ്ങളുടെ ലാബുകൾ ​എന്നീ സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്. എല്ലാ വിഷയങ്ങളിലും മൾട്ടിമീഡിയ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി ക്ലാസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. ഹൈസ്കൂളിനു 2കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുണ്ട്. 30 കമ്പ്യൂട്ടറുകളുമുണ്ട്. ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== * ജസ്റ്റിസ് ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി (മെമ്പർ, മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ) *ഡോ.ജി.സരസ്വതി അമ്മ (റിട്ട. റീഡർ , ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് അക്വാട്ടിക് ബയോളജി-യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കേരള) *ഡോ. സിമി (പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നടി) *ശ്രീലത പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നടി (പൂജക്കെടുക്കാത്ത പൂക്കൾ ) *ഉഷ നന്ദിനി (നഗരമേ നന്ദി, ഓളവും തീരവും) *പാറുക്കുട്ടി നാടക നടി *ഡോക്ടർ പപ്പ (ഒഫ്താൽമോളജിസ്റ്റ്, .തൃശൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ( 1988 ബാച്ചിലെ എസ്എസ്എൽസി ഒന്നാം റാങ്കുകാരി) *ഷമീമ (ലൈവ് സ്റ്റോക്ക് ഡെവലപ്മെൻറ് കോർപ്പറേഷൻ ഡയറക്ടർ) *ഗിരിജ പ്രൊഫസർ ,തിരുവനന്തപുരം ഗവൺമെൻറ് എൻജിനീയറിങ് കോളേജ്. *രാഖി ജി ആർ (നാഷണൽ ഹാൻഡ് ബോൾ താരം) *സജി ദേവി (ദുരദർശൻ ന്യൂസ് റീഡർ) *ശ്രീജ സിനിമതാരം *ഇനിയ സിനിമതാരം *അഞ്ചു സീരിയൽ താരം *രേഷ്മ സീരിയൽ താരം ==ചിത്രശാല== == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] st1o1ux8qf7xy5ins0drdzmx4k02auj 4675646 4675631 2026-10-12T17:56:59Z Shajinss 208313 4675646 wikitext text/x-wiki മഹാരാജാവ് ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ 1942-ൽ സ്ഥാപിച്ച തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. അനന്തപുരിയുടെ അഭിമാനമായ ഈ പെൺപള്ളിക്കൂടം തിരുവനന്തപുരത്തെ ഹൃദയ ഭാഗത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ്. അന്താരാഷ്ട്രനിലവാരത്തിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുത്ത ഈ വിദ്യാലയം കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. {{Infobox school | name = | image = | image_size = 350px | caption = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | location = മണക്കാട്, തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.47401 |76.94618 |display=inline,title}} | other_name = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 12/06/1942<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/43072 | udisce_code = 32141102602 | Kerala_school_code = 43072 }} == ചരിത്രം == തിരുവിതാംകൂറിലെ സ്ത്രീകളുടെ പിന്നോക്കാവസ്ഥ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി 1942-ൽ ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾമഹാരാജാവ് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പ്രിയ സഹോദരിയായ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ തമ്പുരാട്ടിയുടെ നാമധേയത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം നഗരഹൃദയത്തിൽ അന്നത്തെ ദിവാനായിരുന്ന സർ.സി.പി രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ ലഭ്യമായ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട് പ്രദേശത്ത് സ്ഥാപിച്ച വിദ്യാലയമാണ് ഇന്നത്തെ ഗവൺമെൻറ് വൊക്കേഷണൽ ആൻഡ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ മണക്കാട് . ആദ്യ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ് ചാച്ചി തോമസ് ആയിരുന്നു.1860-ൽ ഇതൊരു ആംഗ്ലോ-വെർണാകുലർ സ്കൂളായി. 1864-ൽ മിഡിൽ സ്കൂളായും 1905-ൽ ഹൈസ്കൂളായും ഉയർത്തപ്പെട്ടു. ഹൈസ്കൂളിന്റെ ആദ്യ പ്രധാന അദ്ധ്യാപകനായ റവ ടി. മാവുവിന്റെ രൂപകല്പനയിലും മേൽനോട്ടത്തിലും വിദ്യാലയത്തിന്റെ ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള പ്രധാന കെട്ടിടം നിർമിക്കപ്പെട്ടു. 1997-ൽ വിദ്യാലയത്തിലെ ഹയർ സെക്കണ്ടറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ മഹാരാജാവ് തിരുവിതാംകൂർ ഭരിച്ചിരുന്ന കാലം പെൺകുട്ടികൾ മാത്രം പഠിച്ചിരുന്ന മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന് കിഴക്കുവശത്തുള്ള കെട്ടിടത്തിലായിരുന്നു. ഹൈസ്കൂൾ സൗകര്യപ്രദമായി മറ്റെവിടെയെങ്കിലും മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചാൽ പ്രസ്തുത കെട്ടിടത്തിൽ സംസ്കൃത കോളേജ് തുടങ്ങാൻ കഴിയുമെന്ന് മഹാരാജാവ് മനസ്സിലാക്കി .മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നും കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ ഏഴാം ക്ലാസും ഒമ്പതാം ക്ലാസും കോട്ടൺഹില്ലിലേക്ക് മാറ്റിയിരുന്നു .തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട്ടിലും കുന്നു കുഴിയിലുള്ള ഗുണ്ടു കാട്ടിലും (ഇന്നത്തെ ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സൗകര്യം ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലായി .അങ്ങനെ മഹാരാജാവിന്റെ സഹോദരിയുടെ നാമധേയത്തിൽ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തികതിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് ഹൈസ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ് മണക്കാട്ടും മാതാവിൻറെ നാമധേയത്തിൽ സേതു പാർവ്വതി ബായി ഹൈസ്കൂൾ എന്ന് ഗുണ്ടു കാട്ടിലും( ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിച്ചു.മണക്കാട്ടെ കുറ്റിക്കാട്ടിൽ ഉള്ള വിശാലമായ സ്ഥലം അന്ന് കാടുപിടിച്ചു കിടന്ന ശ്മശാനം ആയിരുന്നു .അതിനോടൊപ്പം ഒരു കാവും ഒരു കുളവും ധാരാളം വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞു നിന്നിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യർ ശ്മശാനം പുത്തൻകോട്ടയിലേയ്ക്ക് മാറ്റി.കാടുകൾ വെട്ടിത്തെളിച്ച് രണ്ടു കിണറുകൾ കുഴിച്ച് 8 കെട്ടിടങ്ങൾനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു .1942 ജൂൺ പന്ത്രണ്ടാം തീയതി സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരാണ് ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തികതിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് എച്ച്എസ് ഫോർ ഗേൾസിന്റെ ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിച്ചത് .ഈ സ്കൂളിലെ പ്രഥമ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ് ചാച്ചി തോമസ് ആയിരുന്നു. വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇവിടെ റ്റി.റ്റി.സി ആരംഭിച്ചു .1960ആയതോടെ ഒന്നു മുതൽ നാലു വരെയുള്ള പ്രൈമറി ക്ലാസുകളും ട്രെയിനിംഗ് സ്കൂളും ഈ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്നും അടർത്തി പുതിയ 4 കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി പ്രൈമറിയും ഹൈസ്കൂളും വേർപെടുത്തി ടീച്ചേഴ്സ് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ ക്രമേണ ബേസിക് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ എന്നും പിന്നീട് ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് ടീ ച്ചേഴ്സ് ട്രെയിനിങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്നും ആയി മാറി .റ്റി.റ്റി.ഐ യോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ ഇപ്പോഴും ആൺ കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നുണ്ട് .റ്റി.റ്റി.ഐയിൽ പെൺകുട്ടികൾ മാത്രമാണ് പഠിക്കുന്നത്. തൊട്ടടുത്ത പുരയിടത്തിൽ ചമ്പ (മീൻ ) വിൽപ്പന ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ചമ്പക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും മണക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു . മണൽ ധാരാളം ഉള്ള സ്ഥലം മണൽക്കാട് പിന്നെ മണക്കാടും, മണ എന്ന വൃക്ഷം കാട് പോലെ വളർന്നു നിന്നിരുന്നതിനാൽ മണക്കാട് എന്നും സ്ഥലനാമം ഉണ്ടായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == 12 വരെ ക്ലാസുകളിലായി ഏകദേശം രണ്ടായിരത്തിലധികം കുട്ടികൾ പഠിക്കുന്ന വിദ്യാലയമാണ് ഗവ. ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ്, മണക്കാട്. 5 ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സ്കൂളിന് 10 കെട്ടിടങ്ങളിലായി വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലായി 80 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂൾ വിഭാഗത്തിൽ 27ക്ലാസ് മുറികൾ ഹൈടെക്ക് ക്ലാസ് റൂമുകളാണ്. ഹയർ സെക്കന്ററി വിഭാഗത്തിൽ 24 റൂമുകളും ഒരു മൾട്ടീമീഡിയ റൂം, ഒരു ലാംഗ്വേജ് ലാബ്, കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ്, മറ്റു വിഷയങ്ങളുടെ ലാബുകൾ ​എന്നീ സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്. എല്ലാ വിഷയങ്ങളിലും മൾട്ടിമീഡിയ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി ക്ലാസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. ഹൈസ്കൂളിനു 2കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുണ്ട്. 30 കമ്പ്യൂട്ടറുകളുമുണ്ട്. ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== * ജസ്റ്റിസ് ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി (മെമ്പർ, മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ) *ഡോ.ജി.സരസ്വതി അമ്മ (റിട്ട. റീഡർ , ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് അക്വാട്ടിക് ബയോളജി-യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കേരള) *ഡോ. സിമി (പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നടി) *ശ്രീലത പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നടി (പൂജക്കെടുക്കാത്ത പൂക്കൾ ) *ഉഷ നന്ദിനി (നഗരമേ നന്ദി, ഓളവും തീരവും) *പാറുക്കുട്ടി നാടക നടി *ഡോക്ടർ പപ്പ (ഒഫ്താൽമോളജിസ്റ്റ്, .തൃശൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ( 1988 ബാച്ചിലെ എസ്എസ്എൽസി ഒന്നാം റാങ്കുകാരി) *ഷമീമ (ലൈവ് സ്റ്റോക്ക് ഡെവലപ്മെൻറ് കോർപ്പറേഷൻ ഡയറക്ടർ) *ഗിരിജ പ്രൊഫസർ ,തിരുവനന്തപുരം ഗവൺമെൻറ് എൻജിനീയറിങ് കോളേജ്. *രാഖി ജി ആർ (നാഷണൽ ഹാൻഡ് ബോൾ താരം) *സജി ദേവി (ദുരദർശൻ ന്യൂസ് റീഡർ) *ശ്രീജ സിനിമതാരം *ഇനിയ സിനിമതാരം *അഞ്ചു സീരിയൽ താരം *രേഷ്മ സീരിയൽ താരം ==ചിത്രശാല== == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] jl3qz5ydmhsmqytmgm0ryifz2r3zrlo 0 672185 4675558 4671551 2026-10-12T15:24:07Z Vijayanrajapuram 21314 4675558 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന നൂറ്റാണ്ടു പഴമയുള്ള ഗവൺമെന്റ് വിദ്യാലയമാണ് '''ശ്രീമൂല വിലാസം ഗവൺമെന്റ് മോഡൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി സ്‍കൂൾ'''. കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക-വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലകളിൽ മാതൃകാപരമായ ഒട്ടനവധി മുന്നേറ്റങ്ങൾക്കും ചരിത്ര മുഹൂർത്തങ്ങൾക്കും സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിട്ടുള്ള ഒരു വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനമാണ്. പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിനുകീഴിൽ 43083 എന്ന ക്കൂൾകോഡുള്ള ഈ വിദ്യാലയം തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത് ഉപജില്ലയിൽ ആണ് ഉൾപ്പെടുന്നത്. സ്കൂൾ അങ്കണത്തിൽത്തന്നെ ഒരു ബാലഗണപതി ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. {{Infobox school | name = ശ്രി മൂല വിലാസം ഗവൺമെന്റ് മോഡൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി സ്‍കൂൾ തിരുവനന്തപുരം | image = File:43083 smvgmhsstvm campus4.jpg | image_size = 350px | caption = എസ്.എം.വി. ഗവൺമെന്റ് മോഡൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി സ്‍കൂൾ | location = തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.48935 |76.94786 }} | pushpin_map = India Kerala#India | other_name = എസ്.എം.വി. സ്‍കൂൾ | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 01/06/1834<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/43083=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-26}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/sw/8q3b | udisce_code = 32141000606 | Kerala_school_code = 43083 }} == ചരിത്രം == ഒട്ടനവധി ചരിത്ര മുഹൂർത്തങ്ങൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിട്ടുള്ള എസ് എം വിയുടെ ചരിത്രം നമ്മുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ഒരു ചരിത്ര രേഖകൂടിയാണ്. 1834-ൽ രാജാക്കന്മാരിൽ വച്ച് കലാകാരനും, കലാകാരന്മാരിൽ വച്ച് മഹാരാജാവും എന്ന വിശേഷണമുള്ള [[സ്വാതിതിരുനാൾ രാമവർമ്മ|സ്വാതി തിരുനാൾ]] ആണ് തിരുവനന്തപുരത്ത് ആദ്യമായി ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്. പിൽക്കാലത്ത് ഇവിടെ മഹാരാജാവ് കോളേജും (യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ്) തിരുവിതാംകൂർ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ആസ്ഥാനവും ഉയർന്നു വന്നതോടുകൂടി യു.പി. വിഭാഗം ഇപ്പോഴത്തെ സംസ്കൃത കോളേജിന്റെ ഭാഗത്തും എച്ച്.എസ്. വിഭാഗം യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന്റെ ഭാഗത്തുമായാണ് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്. സ്കൂളിന്റെ ആരംഭകാലത്ത് ഫീസ് നൽകിയാണ് കുട്ടികൾ പഠനം നടത്തിയിരുന്നത്. പിന്നീട് ഫീസ് സൗജന്യമേർപ്പെടുത്തി. ആദ്യകാലത്ത്, കുബേരന്മാരുടേയും പ്രമുഖരുടേയും മക്കൾക്കാണ് ഈ സ്കൂളിൽ പഠിക്കാൻ ഭാഗ്യം സിദ്ധിച്ചത്. അദ്ധ്യാപകരിൽ ഏറിയ പങ്കും തമിഴ് ബ്രാഹ്മണരായിരുന്നു. ഇംഗ്ലീഷീന് എൻ.കെ. വെങ്കിടേശ്വരൻ, എം.സി. തോമസ്, വൈദ്യനാഥയ്യർ , കണക്കിന് പി.എ സുന്ദരയ്യർ, മലയാളത്തിന് ശാസ്തമംഗലം രാമകൃഷ്ണപിള്ള, ശാസ്ത്രത്തിന് ഇ.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ, ആർ. ശങ്കരനാരായണയ്യർ, എ. സുബ്രമണ്യയ്യർ എന്നിവർ ആദ്യകാല അദ്ധ്യാപകരായിരുന്നു. യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന്റെ വിപുലീകരണത്തോടുകൂടി സ്കൂളിൽ സ്ഥലപരിമിതി അനുഭവപ്പെടുകയും അന്നത്തെ തിരുവിതാംകൂർ രാജാവായിരുന്ന [[മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ|ശ്രീമൂലം തിരുന്നാൾ]] 1919-ൽ വഞ്ചിയൂർ ഉണ്ടായിരുന്ന ഒരു വലിയ പാടശേഖരം നികത്തി കേരളീയ വാസ്തു ശില്പകലാ രീതിയിൽ ഒരു ബഹുനിലമന്ദിരം നിർമ്മിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഷഠ്യബ്ദപൂർത്തി സ്മാരകമായി ഈ സ്കൂൾ മാറ്റിസ്ഥാപിച്ചു. അന്നു മുതൽ ശ്രീ മൂല വിലാസം ഹൈസ്കൂൾ (എസ്.എം.വി. സ്കൂൾ) എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. ദിവാനായിരുന്ന സർ. സി. രാജഗോപാലാചാരിയാണ് ഈ സ്കൂൾ നിർമ്മാണ പദ്ധതി ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നിർവ്വഹിച്ചത്. മന്ദിരത്തിന്റെ വലുപ്പം, വാസ്തുശില്പ അസാധാരണത്വം, വിദ്യാലയ വളപ്പിന്റെ വിസ്തൃതി, രാജകീയപ്രൗഢിയോടുകൂടിയ പ്രവർത്തന ശൈലി, അദ്ധ്യാപകരുടെ പാണ്ഡിത്യം എന്നിവ പരിഗണിച്ചാൽ അക്കാലത്ത് ഭാരതത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഹൈസ്കൂൾ വിദ്യാലയങ്ങളുടെ മുൻ നിരയിലായിരുന്നു ഈ വിദ്യാലയം. ഓരോ ക്ലാസിനും പ്രത്യേകം മുറികൾ, മറ്റൊരു സ്കൂളിനും കാണാൻ കഴിയാത്ത തരത്തിലുള്ള ഇരുമ്പ് ഫ്രെയിമിൽ തേക്കു തടികൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ഇരിപ്പിടങ്ങൾ, പുൽതകിടിയാൽ നിറഞ്ഞ കളിസ്ഥലങ്ങൾ. ഒട്ടേറെ പ്രമുഖരായ അദ്ധ്യാപകർ, 1600-ലധികം കുട്ടികൾ, തിരുവിതാംകൂറിലെ ആദ്യത്തെ ഇ.എസ്.എസ്.സി പരീക്ഷ നടത്തിയ വിദ്യാലയം എന്നിവയാൽ ഏറ്റവും വലിയ വിദ്യാലയമെന്ന ഖ്യാതി നേടി ഈ സ്കൂൾ. അക്കാലത്ത് ഈ സ്കൂൾ സന്ദർശിച്ച '''വെല്ലിംഗ്ടൺ പ്രഭു''' സ്കൂൾ ഇൻസ്പെഷൻ ഡയറിയിൽ കുറിച്ചത് '''“A mangnificent Institution in every sense”''' എന്നാണ്. ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്രസമരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഉയർന്നുവന്ന ദേശീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് ആവേശം പകർന്നുകൊണ്ട് നടത്തിയ പ്രക്ഷോഭ സമരങ്ങളിൽ ഈ സ്കൂളിലെ വിദ്യാർത്ഥികൾ സജീവ പങ്കാളിത്തം വഹിച്ചിരുന്നതായി ചരിത്ര പരാമർശമുണ്ട്. വിദ്യാർത്ഥികളുടെ നിരന്തര സമരമുറകളാൽ പൊറുതിമുട്ടിയ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണാധികാരികൾ സ്കൂൾ മേലാധികാരികളോട് കർശനമായ താക്കീത് നൽകുകയും സ്കൂളിനെ ഇല്ലാതാക്കുമെന്ന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അന്നത്തെ ഐ.ജി. ആയിരുന്ന കരീം സാഹിബിനോടൊപ്പം വന്ന സ്റ്റേറ്റ് ഫോഴ്സിന്റെ മേധാവി അദ്ധ്യാപകരുടെ അടിയന്തര യോഗം വിളിച്ചുകൂട്ടി പറഞ്ഞത് “I have any buyonets and bullets for you! So I advice you to see that yours boys do not misbehave in public” എന്നാണ്. ഇതേ തുടർന്ന് സ്കൂളിനെ വഞ്ചിയൂർ നിന്നും മാറ്റി സ്ഥാപിക്കാൻ വേണ്ടി ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചു. അവസാനത്തെ തിരുവിതാംകൂർ രാജാവായിരുന്ന [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ|ചിത്തിരതിരുനാൾ]] മഹാരഹാജാവ് 1983-ൽ ഓവർ ബ്രിഡ്ജിനു സമീപം ഇപ്പോൾ സ്കൂൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്ഥലത്തേക്കു മാറ്റി സ്ഥാപിക്കുകയും തൽസ്ഥാനത്തുണ്ടായിരുന്ന പോലീസ് ഹെഡ്ക്വാർട്ടേഴ്സ് തൈക്കാട്ടേക്ക് മാറ്റുകയും ചെയ്തു. പ്രശസ്തരും പ്രഗൽഭരും മഹാപണ്ഡിതന്മാരുമായ ഒട്ടേറെ ആചാര്യന്മാർ ഈ സ്കൂളിൽ സാരഥികളായിട്ടുണ്ട്. ആദ്യത്തെ പ്രഥമാദ്ധ്യാപകൻ മഹാപണ്ഡിതനായ എ. നാരായണയ്യർ ആയിരുന്നു. പിന്നീട് ഹെഡ്മാസ്റ്ററായ യു. രാമകൃഷ്ണ കുക്കിലിയ സ്കൂളിന്റെ ബഹുമുഖ പുരോഗതിയ്ക്കു വേണ്ടി പരിശ്രമിച്ചു. ഈ കാലം സുവർണ്ണ കാലഘട്ടമാണെന്ന് ചരിത്രരേഖകളിൽ പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇക്കാലത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാഗാന്ധി]] ഈ സ്കൂൾ സന്ദർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. 'കേരളേശൻ' എന്ന ചരിത്രനോവലിന്റെ കർത്താവായ നമ്പീശൻ ഈ സ്കൂളിന്റെ സാരഥിയായിരുന്നു. പണ്ഡിതശ്രേഷ്ഠരായ മഹാകവി പന്തളത്ത് കേരളവർമ്മ തമ്പുരാൻ, എം.ആർ. ബാലകൃഷ്ണവാര്യർ, സ്വദേശാഭിമാനിയുടെ ആദ്യത്തെ പത്രാധിപരയായ സി.പി. ഗോവിന്ദപിള്ള, ജി.വൈദ്യനാഥയ്യർ‌ തുടങ്ങിയവർ ഈ ശ്രേണിയിൽ പെടുന്നവരാണ്. എസ്.എം.വി സ്കൂളിലെ ആദ്യ വിദ്യാർത്ഥികളാരാണെന്നു കൃത്യമായി പ്രതിപാദിക്കുവാൻ നിർവ്വാഹമില്ലെങ്കിലും 1919-ൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ വഞ്ചിയൂരിലേക്കു സ്കൂൾ മാറ്റവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഘോഷയാത്രയിൽ പങ്കെടുത്തിട്ടുള്ള കുട്ടികളിൽ ഒരാൾ ശസ്ത്രക്രിയയിൽ അതിപ്രസിദ്ധനായ ഡോ. ആർ. കേശവൻ നായർ (എഫ്.ആർ.സി.എസ്.) ആണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉറ്റ ചങ്ങാതിയായ എൻ. ശങ്കര പിള്ളയും, പ്രമുഖ സാഹിത്യകാരനായ ശേഖരപിള്ളയും ആദ്യകാല വിദ്യാർത്ഥികളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. എസ്.എം.വി സ്കൂൾ ഇപ്പോൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്ഥലത്തേയ്ക്കു മാറ്റിസ്ഥാപിച്ചതിനുശേഷം സ്കൂളിനെ നയിച്ച സാരഥികളിൽ പ്രഥമ പങ്കുവഹിച്ചയാളാണ് എൻ. വിശ്വംഭരൻ. സ്കൂൾ കോമ്പൗണ്ടിലെ കുന്നു നിരപ്പാക്കി കളിസ്ഥലം ഉണ്ടാക്കുകയും '''മാ‍ഞ്ഞാലിക്കുളം''' മണ്ണിട്ടു നിരപ്പാക്കി സ്കൂളിന്റെ സ്വന്തം കളിസ്ഥലമാക്കി മാറ്റുവാൻ അദ്ദേഹം തുടക്കം കുറിക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകവി [[എം.പി. അപ്പൻ]] 1943-1958 വർഷം അദ്ധ്യാപകനായും 1960-1962 വരെ പ്രഥമാദ്ധ്യാപകനായും സേവനം അനുഷ്ഠിച്ചു. മഹാകവി എം.പി. അപ്പനെപോലെ മഹാരഥന്മാർ ഭരണ സാരഥ്യം വഹിച്ചിട്ടുള്ള ഈ വിദ്യാലയത്തിനു് സുവർണ്ണ കാലഘട്ടം പോലെ തന്നെ ക്ഷയകാലവും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. വിദ്യാർത്ഥി സമരങ്ങളും മറ്റനവധി അനിഷ്ഠ സംഭവങ്ങളും ഭരണരംഗത്തെ കെടുകാര്യസ്ഥതയും കൊണ്ട് നാശോന്മുഖമായി കൊണ്ടിരുന്ന ഈ സർക്കാർ‌ വിദ്യാലയത്തെ സമുദ്ധരിക്കുന്നതിന് പ്രത്യേകം നിയോഗിക്കപ്പെട്ട വ്യക്തിയാണ് വേലായുധൻ‌ തമ്പി (1971-1981). മാലിന്യ കേന്ദ്രമായി അന്യാധീനപ്പെട്ടു കിടന്നിരുന്ന മാ‍‍ഞ്ഞാലിക്കുളം നികത്തി സ്കൂളിന്റെ തനതായ കളിസ്ഥലമായി എക്കാലവും നിലനിൽക്കത്തക്ക രീതിയിൽ ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി സംരക്ഷിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും മഹനീയമായ സേവനത്തെ പ്രകീർത്തിച്ചു കൊണ്ട് കേരള സർക്കാർ പ്രസ്തുത സ്റ്റേഡിയത്തിനു് “'''വേലായുധൻ തമ്പി സ്റ്റേഡിയം'''”എന്ന നാമധേയം നൽകുകയുണ്ടായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇപ്രകാരമുള്ള സേവനങ്ങളെ മുൻനിർത്തി അന്നത്തെ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി അച്യുതമേനോൻ കേരള കൗമുദിയിൽ എഴുതിയ ലേഖനം ചരിത്ര പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു. നാളിതുവരെ മറ്റൊരു പ്രധാനാദ്ധ്യാപകനും ലഭിക്കാത്ത ബഹുമതികളും പാരിതോഷികങ്ങളും, സംസ്ഥാന ദേശീയ അവാർഡുകളും കൂടാതെ 1977-ൽ കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച സ്കൂളിനുള്ള ആദ്യത്തെ ചാക്കീരി അഹമ്മദുക്കുട്ടി ട്രോഫി ലഭിച്ചതും ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ്. തൊണ്ണൂറുകളുടെ ആരംഭദിശയിൽ എസ്.എം.വി യുടെ ഖ്യാതിയിലേക്കു ആനയിച്ച മഹദ് വ്യക്തിയായ സാരഥിയാണ് എം.സി. മാധവൻ (1990-1991). അക്കാദമിക്ക് പണ്ഡിതനായ അദ്ദേഹം 500ലധികം കുട്ടികളെ എസ്.എ്സ.എൽ.സി പരീക്ഷയ്ക്ക് ഇരുത്തി 94% വിജയം വരിച്ചു. കൂടിവെള്ള സംവിധാനം, പുതിയ ക്ലാസ്സ് മുറി നിർമ്മാണം, കഥാപ്രസംഗ ഈവനിംഗ് കോഴ്സ് എന്നിവ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലഘട്ടത്തിലാണ് ആരംഭിച്ചത്. ടി.ആർ.രാമചന്ദ്രൻ (1991-1994) ന്റെ കാലഘട്ടത്തിലാണ് ശിക്ഷക് സദൻ പൂർത്തിയാക്കി ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്. 1997-ൽ എസ് എം വി ഹൈസ്കൂൾ ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂളായി മാറി. തിരുവനന്തപുരം നഗരസഭ ജനകീയാസൂത്രണ പദ്ധതിയിയുടെ ഭാഗമായി അനുവദിച്ച സ്വാതന്ത്ര്യ സുവർണ്ണ ജൂബിലി സ്മാരക മന്ദിരത്തിന്റെ ശിലാസ്ഥാപനം നടന്നത് ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ്. 2023ൽ മിക്സഡ് സ്കൂൾ ആക്കി മാറ്റി. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == നഗര മധ്യത്തിലായി 7 ഏക്കർ 5 സെന്റ് സ്ഥലത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്കൂൾ വിപുലമായ നിരവധി കെട്ടിടങ്ങളാൽ സമ്പന്നമാണ്. ഓഡിറ്റോറിയം, ഹൈടെക്ക് ക്ലാസ്സ് മുറികൾ, വിശാലമായ മുറ്റവും കളിസ്ഥലവും,സയൻസ് പാർക്ക്, ബയോഗ്യാസ് പ്ലാന്റ്, വർക്ക് ലാബ്, ഹോർട്ടികൾച്ചർ തെറാപ്പി ഗാർഡൻ, ശലഭോദ്യാനം എന്നിവ ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== * [[:en:N._R._Madhava_Menon|ഡോ. എൻ. ആർ. മാധവ മേനോൻ]] * [[:en:R._Kesavan_Nair|ഡോ. ആർ. കേശവൻ നായർ]] * [[:en:M._K._K._Nair|എം. കെ. കെ. നായർ]] * [[:en:P._K._Iyengar|ഡോ. പി. കെ. അയ്യർ]] * [[മധു]] * [[ജി ശങ്കർ]] == ചിത്രശാല == <gallery mode="packed"> പ്രമാണം:43083 smvgmhsstvm campus4.jpg|പൈതൃക കെട്ടിടം പ്രമാണം:43083 smvgmhsstvm campus3.jpg|കളിസ്ഥലം പ്രമാണം:43083 smvghhtvm balaganapathi temple.jpg|ബാലഗണപതി ക്ഷേത്രം പ്രമാണം:43083 smvgmhsstvm campus1.jpg|ഓഡിറ്റോറിയം </gallery> == പുറംകണ്ണികൾ == *സ്കൂൾ വിക്കി[https://schoolwiki.in/sw/8q3b] *വിക്കി[https://en.wikipedia.org/wiki/SMV_High_School,_Thiruvananthapuram] *യൂട്യൂബ്[https://www.youtube.com/watch?v=_dhiDzqXBDc] *യൂട്യൂബ്[https://www.youtube.com/5EPDmtKVkzY?si=kr9OTV0CzXg8xktO] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ സർക്കാർ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] 0bolq5ltxa7bjoplk8xkcahrpbmmdqp 4675674 4675558 2026-10-12T19:28:38Z Shajinss 208313 [[വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ]] നീക്കം ചെയ്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4675674 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന നൂറ്റാണ്ടു പഴമയുള്ള ഗവൺമെന്റ് വിദ്യാലയമാണ് '''ശ്രീമൂല വിലാസം ഗവൺമെന്റ് മോഡൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി സ്‍കൂൾ'''. കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക-വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലകളിൽ മാതൃകാപരമായ ഒട്ടനവധി മുന്നേറ്റങ്ങൾക്കും ചരിത്ര മുഹൂർത്തങ്ങൾക്കും സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിട്ടുള്ള ഒരു വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനമാണ്. പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിനുകീഴിൽ 43083 എന്ന ക്കൂൾകോഡുള്ള ഈ വിദ്യാലയം തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത് ഉപജില്ലയിൽ ആണ് ഉൾപ്പെടുന്നത്. സ്കൂൾ അങ്കണത്തിൽത്തന്നെ ഒരു ബാലഗണപതി ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. {{Infobox school | name = ശ്രി മൂല വിലാസം ഗവൺമെന്റ് മോഡൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി സ്‍കൂൾ തിരുവനന്തപുരം | image = File:43083 smvgmhsstvm campus4.jpg | image_size = 350px | caption = എസ്.എം.വി. ഗവൺമെന്റ് മോഡൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി സ്‍കൂൾ | location = തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.48935 |76.94786 }} | pushpin_map = India Kerala#India | other_name = എസ്.എം.വി. സ്‍കൂൾ | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 01/06/1834<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/43083=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-26}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/sw/8q3b | udisce_code = 32141000606 | Kerala_school_code = 43083 }} == ചരിത്രം == ഒട്ടനവധി ചരിത്ര മുഹൂർത്തങ്ങൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിട്ടുള്ള എസ് എം വിയുടെ ചരിത്രം നമ്മുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ഒരു ചരിത്ര രേഖകൂടിയാണ്. 1834-ൽ രാജാക്കന്മാരിൽ വച്ച് കലാകാരനും, കലാകാരന്മാരിൽ വച്ച് മഹാരാജാവും എന്ന വിശേഷണമുള്ള [[സ്വാതിതിരുനാൾ രാമവർമ്മ|സ്വാതി തിരുനാൾ]] ആണ് തിരുവനന്തപുരത്ത് ആദ്യമായി ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്. പിൽക്കാലത്ത് ഇവിടെ മഹാരാജാവ് കോളേജും (യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ്) തിരുവിതാംകൂർ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ആസ്ഥാനവും ഉയർന്നു വന്നതോടുകൂടി യു.പി. വിഭാഗം ഇപ്പോഴത്തെ സംസ്കൃത കോളേജിന്റെ ഭാഗത്തും എച്ച്.എസ്. വിഭാഗം യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന്റെ ഭാഗത്തുമായാണ് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്. സ്കൂളിന്റെ ആരംഭകാലത്ത് ഫീസ് നൽകിയാണ് കുട്ടികൾ പഠനം നടത്തിയിരുന്നത്. പിന്നീട് ഫീസ് സൗജന്യമേർപ്പെടുത്തി. ആദ്യകാലത്ത്, കുബേരന്മാരുടേയും പ്രമുഖരുടേയും മക്കൾക്കാണ് ഈ സ്കൂളിൽ പഠിക്കാൻ ഭാഗ്യം സിദ്ധിച്ചത്. അദ്ധ്യാപകരിൽ ഏറിയ പങ്കും തമിഴ് ബ്രാഹ്മണരായിരുന്നു. ഇംഗ്ലീഷീന് എൻ.കെ. വെങ്കിടേശ്വരൻ, എം.സി. തോമസ്, വൈദ്യനാഥയ്യർ , കണക്കിന് പി.എ സുന്ദരയ്യർ, മലയാളത്തിന് ശാസ്തമംഗലം രാമകൃഷ്ണപിള്ള, ശാസ്ത്രത്തിന് ഇ.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ, ആർ. ശങ്കരനാരായണയ്യർ, എ. സുബ്രമണ്യയ്യർ എന്നിവർ ആദ്യകാല അദ്ധ്യാപകരായിരുന്നു. യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന്റെ വിപുലീകരണത്തോടുകൂടി സ്കൂളിൽ സ്ഥലപരിമിതി അനുഭവപ്പെടുകയും അന്നത്തെ തിരുവിതാംകൂർ രാജാവായിരുന്ന [[മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ|ശ്രീമൂലം തിരുന്നാൾ]] 1919-ൽ വഞ്ചിയൂർ ഉണ്ടായിരുന്ന ഒരു വലിയ പാടശേഖരം നികത്തി കേരളീയ വാസ്തു ശില്പകലാ രീതിയിൽ ഒരു ബഹുനിലമന്ദിരം നിർമ്മിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഷഠ്യബ്ദപൂർത്തി സ്മാരകമായി ഈ സ്കൂൾ മാറ്റിസ്ഥാപിച്ചു. അന്നു മുതൽ ശ്രീ മൂല വിലാസം ഹൈസ്കൂൾ (എസ്.എം.വി. സ്കൂൾ) എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. ദിവാനായിരുന്ന സർ. സി. രാജഗോപാലാചാരിയാണ് ഈ സ്കൂൾ നിർമ്മാണ പദ്ധതി ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നിർവ്വഹിച്ചത്. മന്ദിരത്തിന്റെ വലുപ്പം, വാസ്തുശില്പ അസാധാരണത്വം, വിദ്യാലയ വളപ്പിന്റെ വിസ്തൃതി, രാജകീയപ്രൗഢിയോടുകൂടിയ പ്രവർത്തന ശൈലി, അദ്ധ്യാപകരുടെ പാണ്ഡിത്യം എന്നിവ പരിഗണിച്ചാൽ അക്കാലത്ത് ഭാരതത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഹൈസ്കൂൾ വിദ്യാലയങ്ങളുടെ മുൻ നിരയിലായിരുന്നു ഈ വിദ്യാലയം. ഓരോ ക്ലാസിനും പ്രത്യേകം മുറികൾ, മറ്റൊരു സ്കൂളിനും കാണാൻ കഴിയാത്ത തരത്തിലുള്ള ഇരുമ്പ് ഫ്രെയിമിൽ തേക്കു തടികൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ഇരിപ്പിടങ്ങൾ, പുൽതകിടിയാൽ നിറഞ്ഞ കളിസ്ഥലങ്ങൾ. ഒട്ടേറെ പ്രമുഖരായ അദ്ധ്യാപകർ, 1600-ലധികം കുട്ടികൾ, തിരുവിതാംകൂറിലെ ആദ്യത്തെ ഇ.എസ്.എസ്.സി പരീക്ഷ നടത്തിയ വിദ്യാലയം എന്നിവയാൽ ഏറ്റവും വലിയ വിദ്യാലയമെന്ന ഖ്യാതി നേടി ഈ സ്കൂൾ. അക്കാലത്ത് ഈ സ്കൂൾ സന്ദർശിച്ച '''വെല്ലിംഗ്ടൺ പ്രഭു''' സ്കൂൾ ഇൻസ്പെഷൻ ഡയറിയിൽ കുറിച്ചത് '''“A mangnificent Institution in every sense”''' എന്നാണ്. ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്രസമരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഉയർന്നുവന്ന ദേശീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് ആവേശം പകർന്നുകൊണ്ട് നടത്തിയ പ്രക്ഷോഭ സമരങ്ങളിൽ ഈ സ്കൂളിലെ വിദ്യാർത്ഥികൾ സജീവ പങ്കാളിത്തം വഹിച്ചിരുന്നതായി ചരിത്ര പരാമർശമുണ്ട്. വിദ്യാർത്ഥികളുടെ നിരന്തര സമരമുറകളാൽ പൊറുതിമുട്ടിയ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണാധികാരികൾ സ്കൂൾ മേലാധികാരികളോട് കർശനമായ താക്കീത് നൽകുകയും സ്കൂളിനെ ഇല്ലാതാക്കുമെന്ന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അന്നത്തെ ഐ.ജി. ആയിരുന്ന കരീം സാഹിബിനോടൊപ്പം വന്ന സ്റ്റേറ്റ് ഫോഴ്സിന്റെ മേധാവി അദ്ധ്യാപകരുടെ അടിയന്തര യോഗം വിളിച്ചുകൂട്ടി പറഞ്ഞത് “I have any buyonets and bullets for you! So I advice you to see that yours boys do not misbehave in public” എന്നാണ്. ഇതേ തുടർന്ന് സ്കൂളിനെ വഞ്ചിയൂർ നിന്നും മാറ്റി സ്ഥാപിക്കാൻ വേണ്ടി ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചു. അവസാനത്തെ തിരുവിതാംകൂർ രാജാവായിരുന്ന [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ|ചിത്തിരതിരുനാൾ]] മഹാരഹാജാവ് 1983-ൽ ഓവർ ബ്രിഡ്ജിനു സമീപം ഇപ്പോൾ സ്കൂൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്ഥലത്തേക്കു മാറ്റി സ്ഥാപിക്കുകയും തൽസ്ഥാനത്തുണ്ടായിരുന്ന പോലീസ് ഹെഡ്ക്വാർട്ടേഴ്സ് തൈക്കാട്ടേക്ക് മാറ്റുകയും ചെയ്തു. പ്രശസ്തരും പ്രഗൽഭരും മഹാപണ്ഡിതന്മാരുമായ ഒട്ടേറെ ആചാര്യന്മാർ ഈ സ്കൂളിൽ സാരഥികളായിട്ടുണ്ട്. ആദ്യത്തെ പ്രഥമാദ്ധ്യാപകൻ മഹാപണ്ഡിതനായ എ. നാരായണയ്യർ ആയിരുന്നു. പിന്നീട് ഹെഡ്മാസ്റ്ററായ യു. രാമകൃഷ്ണ കുക്കിലിയ സ്കൂളിന്റെ ബഹുമുഖ പുരോഗതിയ്ക്കു വേണ്ടി പരിശ്രമിച്ചു. ഈ കാലം സുവർണ്ണ കാലഘട്ടമാണെന്ന് ചരിത്രരേഖകളിൽ പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇക്കാലത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാഗാന്ധി]] ഈ സ്കൂൾ സന്ദർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. 'കേരളേശൻ' എന്ന ചരിത്രനോവലിന്റെ കർത്താവായ നമ്പീശൻ ഈ സ്കൂളിന്റെ സാരഥിയായിരുന്നു. പണ്ഡിതശ്രേഷ്ഠരായ മഹാകവി പന്തളത്ത് കേരളവർമ്മ തമ്പുരാൻ, എം.ആർ. ബാലകൃഷ്ണവാര്യർ, സ്വദേശാഭിമാനിയുടെ ആദ്യത്തെ പത്രാധിപരയായ സി.പി. ഗോവിന്ദപിള്ള, ജി.വൈദ്യനാഥയ്യർ‌ തുടങ്ങിയവർ ഈ ശ്രേണിയിൽ പെടുന്നവരാണ്. എസ്.എം.വി സ്കൂളിലെ ആദ്യ വിദ്യാർത്ഥികളാരാണെന്നു കൃത്യമായി പ്രതിപാദിക്കുവാൻ നിർവ്വാഹമില്ലെങ്കിലും 1919-ൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ വഞ്ചിയൂരിലേക്കു സ്കൂൾ മാറ്റവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഘോഷയാത്രയിൽ പങ്കെടുത്തിട്ടുള്ള കുട്ടികളിൽ ഒരാൾ ശസ്ത്രക്രിയയിൽ അതിപ്രസിദ്ധനായ ഡോ. ആർ. കേശവൻ നായർ (എഫ്.ആർ.സി.എസ്.) ആണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉറ്റ ചങ്ങാതിയായ എൻ. ശങ്കര പിള്ളയും, പ്രമുഖ സാഹിത്യകാരനായ ശേഖരപിള്ളയും ആദ്യകാല വിദ്യാർത്ഥികളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. എസ്.എം.വി സ്കൂൾ ഇപ്പോൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്ഥലത്തേയ്ക്കു മാറ്റിസ്ഥാപിച്ചതിനുശേഷം സ്കൂളിനെ നയിച്ച സാരഥികളിൽ പ്രഥമ പങ്കുവഹിച്ചയാളാണ് എൻ. വിശ്വംഭരൻ. സ്കൂൾ കോമ്പൗണ്ടിലെ കുന്നു നിരപ്പാക്കി കളിസ്ഥലം ഉണ്ടാക്കുകയും '''മാ‍ഞ്ഞാലിക്കുളം''' മണ്ണിട്ടു നിരപ്പാക്കി സ്കൂളിന്റെ സ്വന്തം കളിസ്ഥലമാക്കി മാറ്റുവാൻ അദ്ദേഹം തുടക്കം കുറിക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകവി [[എം.പി. അപ്പൻ]] 1943-1958 വർഷം അദ്ധ്യാപകനായും 1960-1962 വരെ പ്രഥമാദ്ധ്യാപകനായും സേവനം അനുഷ്ഠിച്ചു. മഹാകവി എം.പി. അപ്പനെപോലെ മഹാരഥന്മാർ ഭരണ സാരഥ്യം വഹിച്ചിട്ടുള്ള ഈ വിദ്യാലയത്തിനു് സുവർണ്ണ കാലഘട്ടം പോലെ തന്നെ ക്ഷയകാലവും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. വിദ്യാർത്ഥി സമരങ്ങളും മറ്റനവധി അനിഷ്ഠ സംഭവങ്ങളും ഭരണരംഗത്തെ കെടുകാര്യസ്ഥതയും കൊണ്ട് നാശോന്മുഖമായി കൊണ്ടിരുന്ന ഈ സർക്കാർ‌ വിദ്യാലയത്തെ സമുദ്ധരിക്കുന്നതിന് പ്രത്യേകം നിയോഗിക്കപ്പെട്ട വ്യക്തിയാണ് വേലായുധൻ‌ തമ്പി (1971-1981). മാലിന്യ കേന്ദ്രമായി അന്യാധീനപ്പെട്ടു കിടന്നിരുന്ന മാ‍‍ഞ്ഞാലിക്കുളം നികത്തി സ്കൂളിന്റെ തനതായ കളിസ്ഥലമായി എക്കാലവും നിലനിൽക്കത്തക്ക രീതിയിൽ ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി സംരക്ഷിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും മഹനീയമായ സേവനത്തെ പ്രകീർത്തിച്ചു കൊണ്ട് കേരള സർക്കാർ പ്രസ്തുത സ്റ്റേഡിയത്തിനു് “'''വേലായുധൻ തമ്പി സ്റ്റേഡിയം'''”എന്ന നാമധേയം നൽകുകയുണ്ടായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇപ്രകാരമുള്ള സേവനങ്ങളെ മുൻനിർത്തി അന്നത്തെ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി അച്യുതമേനോൻ കേരള കൗമുദിയിൽ എഴുതിയ ലേഖനം ചരിത്ര പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു. നാളിതുവരെ മറ്റൊരു പ്രധാനാദ്ധ്യാപകനും ലഭിക്കാത്ത ബഹുമതികളും പാരിതോഷികങ്ങളും, സംസ്ഥാന ദേശീയ അവാർഡുകളും കൂടാതെ 1977-ൽ കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച സ്കൂളിനുള്ള ആദ്യത്തെ ചാക്കീരി അഹമ്മദുക്കുട്ടി ട്രോഫി ലഭിച്ചതും ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ്. തൊണ്ണൂറുകളുടെ ആരംഭദിശയിൽ എസ്.എം.വി യുടെ ഖ്യാതിയിലേക്കു ആനയിച്ച മഹദ് വ്യക്തിയായ സാരഥിയാണ് എം.സി. മാധവൻ (1990-1991). അക്കാദമിക്ക് പണ്ഡിതനായ അദ്ദേഹം 500ലധികം കുട്ടികളെ എസ്.എ്സ.എൽ.സി പരീക്ഷയ്ക്ക് ഇരുത്തി 94% വിജയം വരിച്ചു. കൂടിവെള്ള സംവിധാനം, പുതിയ ക്ലാസ്സ് മുറി നിർമ്മാണം, കഥാപ്രസംഗ ഈവനിംഗ് കോഴ്സ് എന്നിവ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലഘട്ടത്തിലാണ് ആരംഭിച്ചത്. ടി.ആർ.രാമചന്ദ്രൻ (1991-1994) ന്റെ കാലഘട്ടത്തിലാണ് ശിക്ഷക് സദൻ പൂർത്തിയാക്കി ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്. 1997-ൽ എസ് എം വി ഹൈസ്കൂൾ ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂളായി മാറി. തിരുവനന്തപുരം നഗരസഭ ജനകീയാസൂത്രണ പദ്ധതിയിയുടെ ഭാഗമായി അനുവദിച്ച സ്വാതന്ത്ര്യ സുവർണ്ണ ജൂബിലി സ്മാരക മന്ദിരത്തിന്റെ ശിലാസ്ഥാപനം നടന്നത് ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ്. 2023ൽ മിക്സഡ് സ്കൂൾ ആക്കി മാറ്റി. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == നഗര മധ്യത്തിലായി 7 ഏക്കർ 5 സെന്റ് സ്ഥലത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്കൂൾ വിപുലമായ നിരവധി കെട്ടിടങ്ങളാൽ സമ്പന്നമാണ്. ഓഡിറ്റോറിയം, ഹൈടെക്ക് ക്ലാസ്സ് മുറികൾ, വിശാലമായ മുറ്റവും കളിസ്ഥലവും,സയൻസ് പാർക്ക്, ബയോഗ്യാസ് പ്ലാന്റ്, വർക്ക് ലാബ്, ഹോർട്ടികൾച്ചർ തെറാപ്പി ഗാർഡൻ, ശലഭോദ്യാനം എന്നിവ ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== * [[:en:N._R._Madhava_Menon|ഡോ. എൻ. ആർ. മാധവ മേനോൻ]] * [[:en:R._Kesavan_Nair|ഡോ. ആർ. കേശവൻ നായർ]] * [[:en:M._K._K._Nair|എം. കെ. കെ. നായർ]] * [[:en:P._K._Iyengar|ഡോ. പി. കെ. അയ്യർ]] * [[മധു]] * [[ജി ശങ്കർ]] == ചിത്രശാല == <gallery mode="packed"> പ്രമാണം:43083 smvgmhsstvm campus4.jpg|പൈതൃക കെട്ടിടം പ്രമാണം:43083 smvgmhsstvm campus3.jpg|കളിസ്ഥലം പ്രമാണം:43083 smvghhtvm balaganapathi temple.jpg|ബാലഗണപതി ക്ഷേത്രം പ്രമാണം:43083 smvgmhsstvm campus1.jpg|ഓഡിറ്റോറിയം </gallery> == പുറംകണ്ണികൾ == *സ്കൂൾ വിക്കി[https://schoolwiki.in/sw/8q3b] *വിക്കി[https://en.wikipedia.org/wiki/SMV_High_School,_Thiruvananthapuram] *യൂട്യൂബ്[https://www.youtube.com/watch?v=_dhiDzqXBDc] *യൂട്യൂബ്[https://www.youtube.com/5EPDmtKVkzY?si=kr9OTV0CzXg8xktO] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ സർക്കാർ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] oa9y8vngj9lgrs39v1feo07u361w6yy 4675755 4675674 2026-10-13T08:26:25Z Shajinss 208313 /* ചരിത്രം */ 4675755 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന നൂറ്റാണ്ടു പഴമയുള്ള ഗവൺമെന്റ് വിദ്യാലയമാണ് '''ശ്രീമൂല വിലാസം ഗവൺമെന്റ് മോഡൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി സ്‍കൂൾ'''. കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക-വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലകളിൽ മാതൃകാപരമായ ഒട്ടനവധി മുന്നേറ്റങ്ങൾക്കും ചരിത്ര മുഹൂർത്തങ്ങൾക്കും സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിട്ടുള്ള ഒരു വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനമാണ്. പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിനുകീഴിൽ 43083 എന്ന സ്കൂൾ കോഡുള്ള ഈ വിദ്യാലയം തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത് ഉപജില്ലയിൽ ആണ് ഉൾപ്പെടുന്നത്. സ്കൂൾ അങ്കണത്തിൽത്തന്നെ ഒരു ബാലഗണപതി ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. {{Infobox school | name = ശ്രി മൂല വിലാസം ഗവൺമെന്റ് മോഡൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി സ്‍കൂൾ തിരുവനന്തപുരം | image = File:43083 smvgmhsstvm campus4.jpg | image_size = 350px | caption = എസ്.എം.വി. ഗവൺമെന്റ് മോഡൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി സ്‍കൂൾ | location = തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.48935 |76.94786 }} | pushpin_map = India Kerala#India | other_name = എസ്.എം.വി. സ്‍കൂൾ | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 01/06/1834<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/43083=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-26}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/sw/8q3b | udisce_code = 32141000606 | Kerala_school_code = 43083 }} == ചരിത്രം == ഒട്ടനവധി ചരിത്ര മുഹൂർത്തങ്ങൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിട്ടുള്ള എസ് എം വിയുടെ ചരിത്രം നമ്മുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ഒരു ചരിത്ര രേഖകൂടിയാണ്. 1834-ൽ രാജാക്കന്മാരിൽ വച്ച് കലാകാരനും, കലാകാരന്മാരിൽ വച്ച് മഹാരാജാവും എന്ന വിശേഷണമുള്ള [[സ്വാതിതിരുനാൾ രാമവർമ്മ|സ്വാതി തിരുനാൾ]] ആണ് തിരുവനന്തപുരത്ത് ആദ്യമായി ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്. പിൽക്കാലത്ത് ഇവിടെ മഹാരാജാവ് കോളേജും (യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ്) തിരുവിതാംകൂർ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ആസ്ഥാനവും ഉയർന്നു വന്നതോടുകൂടി യു.പി. വിഭാഗം ഇപ്പോഴത്തെ സംസ്കൃത കോളേജിന്റെ ഭാഗത്തും എച്ച്.എസ്. വിഭാഗം യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന്റെ ഭാഗത്തുമായാണ് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്. സ്കൂളിന്റെ ആരംഭകാലത്ത് ഫീസ് നൽകിയാണ് കുട്ടികൾ പഠനം നടത്തിയിരുന്നത്. പിന്നീട് ഫീസ് സൗജന്യമേർപ്പെടുത്തി. ആദ്യകാലത്ത്, കുബേരന്മാരുടേയും പ്രമുഖരുടേയും മക്കൾക്കാണ് ഈ സ്കൂളിൽ പഠിക്കാൻ ഭാഗ്യം സിദ്ധിച്ചത്. അദ്ധ്യാപകരിൽ ഏറിയ പങ്കും തമിഴ് ബ്രാഹ്മണരായിരുന്നു. ഇംഗ്ലീഷീന് എൻ.കെ. വെങ്കിടേശ്വരൻ, എം.സി. തോമസ്, വൈദ്യനാഥയ്യർ , കണക്കിന് പി.എ സുന്ദരയ്യർ, മലയാളത്തിന് ശാസ്തമംഗലം രാമകൃഷ്ണപിള്ള, ശാസ്ത്രത്തിന് ഇ.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ, ആർ. ശങ്കരനാരായണയ്യർ, എ. സുബ്രമണ്യയ്യർ എന്നിവർ ആദ്യകാല അദ്ധ്യാപകരായിരുന്നു. യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന്റെ വിപുലീകരണത്തോടുകൂടി സ്കൂളിൽ സ്ഥലപരിമിതി അനുഭവപ്പെടുകയും അന്നത്തെ തിരുവിതാംകൂർ രാജാവായിരുന്ന [[മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ|ശ്രീമൂലം തിരുന്നാൾ]] 1919-ൽ വഞ്ചിയൂർ ഉണ്ടായിരുന്ന ഒരു വലിയ പാടശേഖരം നികത്തി കേരളീയ വാസ്തു ശില്പകലാ രീതിയിൽ ഒരു ബഹുനിലമന്ദിരം നിർമ്മിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഷഠ്യബ്ദപൂർത്തി സ്മാരകമായി ഈ സ്കൂൾ മാറ്റിസ്ഥാപിച്ചു. അന്നു മുതൽ ശ്രീ മൂല വിലാസം ഹൈസ്കൂൾ (എസ്.എം.വി. സ്കൂൾ) എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. ദിവാനായിരുന്ന സർ. സി. രാജഗോപാലാചാരിയാണ് ഈ സ്കൂൾ നിർമ്മാണ പദ്ധതി ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നിർവ്വഹിച്ചത്. മന്ദിരത്തിന്റെ വലുപ്പം, വാസ്തുശില്പ അസാധാരണത്വം, വിദ്യാലയ വളപ്പിന്റെ വിസ്തൃതി, രാജകീയപ്രൗഢിയോടുകൂടിയ പ്രവർത്തന ശൈലി, അദ്ധ്യാപകരുടെ പാണ്ഡിത്യം എന്നിവ പരിഗണിച്ചാൽ അക്കാലത്ത് ഭാരതത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഹൈസ്കൂൾ വിദ്യാലയങ്ങളുടെ മുൻ നിരയിലായിരുന്നു ഈ വിദ്യാലയം. ഓരോ ക്ലാസിനും പ്രത്യേകം മുറികൾ, മറ്റൊരു സ്കൂളിനും കാണാൻ കഴിയാത്ത തരത്തിലുള്ള ഇരുമ്പ് ഫ്രെയിമിൽ തേക്കു തടികൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ഇരിപ്പിടങ്ങൾ, പുൽതകിടിയാൽ നിറഞ്ഞ കളിസ്ഥലങ്ങൾ. ഒട്ടേറെ പ്രമുഖരായ അദ്ധ്യാപകർ, 1600-ലധികം കുട്ടികൾ, തിരുവിതാംകൂറിലെ ആദ്യത്തെ ഇ.എസ്.എസ്.സി പരീക്ഷ നടത്തിയ വിദ്യാലയം എന്നിവയാൽ ഏറ്റവും വലിയ വിദ്യാലയമെന്ന ഖ്യാതി നേടി ഈ സ്കൂൾ. അക്കാലത്ത് ഈ സ്കൂൾ സന്ദർശിച്ച '''വെല്ലിംഗ്ടൺ പ്രഭു''' സ്കൂൾ ഇൻസ്പെഷൻ ഡയറിയിൽ കുറിച്ചത് '''“A mangnificent Institution in every sense”''' എന്നാണ്. ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്രസമരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഉയർന്നുവന്ന ദേശീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് ആവേശം പകർന്നുകൊണ്ട് നടത്തിയ പ്രക്ഷോഭ സമരങ്ങളിൽ ഈ സ്കൂളിലെ വിദ്യാർത്ഥികൾ സജീവ പങ്കാളിത്തം വഹിച്ചിരുന്നതായി ചരിത്ര പരാമർശമുണ്ട്. വിദ്യാർത്ഥികളുടെ നിരന്തര സമരമുറകളാൽ പൊറുതിമുട്ടിയ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണാധികാരികൾ സ്കൂൾ മേലാധികാരികളോട് കർശനമായ താക്കീത് നൽകുകയും സ്കൂളിനെ ഇല്ലാതാക്കുമെന്ന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അന്നത്തെ ഐ.ജി. ആയിരുന്ന കരീം സാഹിബിനോടൊപ്പം വന്ന സ്റ്റേറ്റ് ഫോഴ്സിന്റെ മേധാവി അദ്ധ്യാപകരുടെ അടിയന്തര യോഗം വിളിച്ചുകൂട്ടി പറഞ്ഞത് “I have any buyonets and bullets for you! So I advice you to see that yours boys do not misbehave in public” എന്നാണ്. ഇതേ തുടർന്ന് സ്കൂളിനെ വഞ്ചിയൂർ നിന്നും മാറ്റി സ്ഥാപിക്കാൻ വേണ്ടി ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചു. അവസാനത്തെ തിരുവിതാംകൂർ രാജാവായിരുന്ന [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ|ചിത്തിരതിരുനാൾ]] മഹാരഹാജാവ് 1983-ൽ ഓവർ ബ്രിഡ്ജിനു സമീപം ഇപ്പോൾ സ്കൂൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്ഥലത്തേക്കു മാറ്റി സ്ഥാപിക്കുകയും തൽസ്ഥാനത്തുണ്ടായിരുന്ന പോലീസ് ഹെഡ്ക്വാർട്ടേഴ്സ് തൈക്കാട്ടേക്ക് മാറ്റുകയും ചെയ്തു. പ്രശസ്തരും പ്രഗൽഭരും മഹാപണ്ഡിതന്മാരുമായ ഒട്ടേറെ ആചാര്യന്മാർ ഈ സ്കൂളിൽ സാരഥികളായിട്ടുണ്ട്. ആദ്യത്തെ പ്രഥമാദ്ധ്യാപകൻ മഹാപണ്ഡിതനായ എ. നാരായണയ്യർ ആയിരുന്നു. പിന്നീട് ഹെഡ്മാസ്റ്ററായ യു. രാമകൃഷ്ണ കുക്കിലിയ സ്കൂളിന്റെ ബഹുമുഖ പുരോഗതിയ്ക്കു വേണ്ടി പരിശ്രമിച്ചു. ഈ കാലം സുവർണ്ണ കാലഘട്ടമാണെന്ന് ചരിത്രരേഖകളിൽ പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇക്കാലത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാഗാന്ധി]] ഈ സ്കൂൾ സന്ദർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. 'കേരളേശൻ' എന്ന ചരിത്രനോവലിന്റെ കർത്താവായ നമ്പീശൻ ഈ സ്കൂളിന്റെ സാരഥിയായിരുന്നു. പണ്ഡിതശ്രേഷ്ഠരായ മഹാകവി പന്തളത്ത് കേരളവർമ്മ തമ്പുരാൻ, എം.ആർ. ബാലകൃഷ്ണവാര്യർ, സ്വദേശാഭിമാനിയുടെ ആദ്യത്തെ പത്രാധിപരയായ സി.പി. ഗോവിന്ദപിള്ള, ജി.വൈദ്യനാഥയ്യർ‌ തുടങ്ങിയവർ ഈ ശ്രേണിയിൽ പെടുന്നവരാണ്. എസ്.എം.വി സ്കൂളിലെ ആദ്യ വിദ്യാർത്ഥികളാരാണെന്നു കൃത്യമായി പ്രതിപാദിക്കുവാൻ നിർവ്വാഹമില്ലെങ്കിലും 1919-ൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ വഞ്ചിയൂരിലേക്കു സ്കൂൾ മാറ്റവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഘോഷയാത്രയിൽ പങ്കെടുത്തിട്ടുള്ള കുട്ടികളിൽ ഒരാൾ ശസ്ത്രക്രിയയിൽ അതിപ്രസിദ്ധനായ ഡോ. ആർ. കേശവൻ നായർ (എഫ്.ആർ.സി.എസ്.) ആണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉറ്റ ചങ്ങാതിയായ എൻ. ശങ്കര പിള്ളയും, പ്രമുഖ സാഹിത്യകാരനായ ശേഖരപിള്ളയും ആദ്യകാല വിദ്യാർത്ഥികളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. എസ്.എം.വി സ്കൂൾ ഇപ്പോൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്ഥലത്തേയ്ക്കു മാറ്റിസ്ഥാപിച്ചതിനുശേഷം സ്കൂളിനെ നയിച്ച സാരഥികളിൽ പ്രഥമ പങ്കുവഹിച്ചയാളാണ് എൻ. വിശ്വംഭരൻ. സ്കൂൾ കോമ്പൗണ്ടിലെ കുന്നു നിരപ്പാക്കി കളിസ്ഥലം ഉണ്ടാക്കുകയും '''മാ‍ഞ്ഞാലിക്കുളം''' മണ്ണിട്ടു നിരപ്പാക്കി സ്കൂളിന്റെ സ്വന്തം കളിസ്ഥലമാക്കി മാറ്റുവാൻ അദ്ദേഹം തുടക്കം കുറിക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകവി [[എം.പി. അപ്പൻ]] 1943-1958 വർഷം അദ്ധ്യാപകനായും 1960-1962 വരെ പ്രഥമാദ്ധ്യാപകനായും സേവനം അനുഷ്ഠിച്ചു. മഹാകവി എം.പി. അപ്പനെപോലെ മഹാരഥന്മാർ ഭരണ സാരഥ്യം വഹിച്ചിട്ടുള്ള ഈ വിദ്യാലയത്തിനു് സുവർണ്ണ കാലഘട്ടം പോലെ തന്നെ ക്ഷയകാലവും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. വിദ്യാർത്ഥി സമരങ്ങളും മറ്റനവധി അനിഷ്ഠ സംഭവങ്ങളും ഭരണരംഗത്തെ കെടുകാര്യസ്ഥതയും കൊണ്ട് നാശോന്മുഖമായി കൊണ്ടിരുന്ന ഈ സർക്കാർ‌ വിദ്യാലയത്തെ സമുദ്ധരിക്കുന്നതിന് പ്രത്യേകം നിയോഗിക്കപ്പെട്ട വ്യക്തിയാണ് വേലായുധൻ‌ തമ്പി (1971-1981). മാലിന്യ കേന്ദ്രമായി അന്യാധീനപ്പെട്ടു കിടന്നിരുന്ന മാ‍‍ഞ്ഞാലിക്കുളം നികത്തി സ്കൂളിന്റെ തനതായ കളിസ്ഥലമായി എക്കാലവും നിലനിൽക്കത്തക്ക രീതിയിൽ ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി സംരക്ഷിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും മഹനീയമായ സേവനത്തെ പ്രകീർത്തിച്ചു കൊണ്ട് കേരള സർക്കാർ പ്രസ്തുത സ്റ്റേഡിയത്തിനു് “'''വേലായുധൻ തമ്പി സ്റ്റേഡിയം'''”എന്ന നാമധേയം നൽകുകയുണ്ടായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇപ്രകാരമുള്ള സേവനങ്ങളെ മുൻനിർത്തി അന്നത്തെ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി അച്യുതമേനോൻ കേരള കൗമുദിയിൽ എഴുതിയ ലേഖനം ചരിത്ര പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു. നാളിതുവരെ മറ്റൊരു പ്രധാനാദ്ധ്യാപകനും ലഭിക്കാത്ത ബഹുമതികളും പാരിതോഷികങ്ങളും, സംസ്ഥാന ദേശീയ അവാർഡുകളും കൂടാതെ 1977-ൽ കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച സ്കൂളിനുള്ള ആദ്യത്തെ ചാക്കീരി അഹമ്മദുക്കുട്ടി ട്രോഫി ലഭിച്ചതും ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ്. തൊണ്ണൂറുകളുടെ ആരംഭദിശയിൽ എസ്.എം.വി യുടെ ഖ്യാതിയിലേക്കു ആനയിച്ച മഹദ് വ്യക്തിയായ സാരഥിയാണ് എം.സി. മാധവൻ (1990-1991). അക്കാദമിക്ക് പണ്ഡിതനായ അദ്ദേഹം 500ലധികം കുട്ടികളെ എസ്.എ്സ.എൽ.സി പരീക്ഷയ്ക്ക് ഇരുത്തി 94% വിജയം വരിച്ചു. കൂടിവെള്ള സംവിധാനം, പുതിയ ക്ലാസ്സ് മുറി നിർമ്മാണം, കഥാപ്രസംഗ ഈവനിംഗ് കോഴ്സ് എന്നിവ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലഘട്ടത്തിലാണ് ആരംഭിച്ചത്. ടി.ആർ.രാമചന്ദ്രൻ (1991-1994) ന്റെ കാലഘട്ടത്തിലാണ് ശിക്ഷക് സദൻ പൂർത്തിയാക്കി ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്. 1997-ൽ എസ് എം വി ഹൈസ്കൂൾ ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂളായി മാറി. തിരുവനന്തപുരം നഗരസഭ ജനകീയാസൂത്രണ പദ്ധതിയിയുടെ ഭാഗമായി അനുവദിച്ച സ്വാതന്ത്ര്യ സുവർണ്ണ ജൂബിലി സ്മാരക മന്ദിരത്തിന്റെ ശിലാസ്ഥാപനം നടന്നത് ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ്. 2023ൽ മിക്സഡ് സ്കൂൾ ആക്കി മാറ്റി. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == നഗര മധ്യത്തിലായി 7 ഏക്കർ 5 സെന്റ് സ്ഥലത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്കൂൾ വിപുലമായ നിരവധി കെട്ടിടങ്ങളാൽ സമ്പന്നമാണ്. ഓഡിറ്റോറിയം, ഹൈടെക്ക് ക്ലാസ്സ് മുറികൾ, വിശാലമായ മുറ്റവും കളിസ്ഥലവും,സയൻസ് പാർക്ക്, ബയോഗ്യാസ് പ്ലാന്റ്, വർക്ക് ലാബ്, ഹോർട്ടികൾച്ചർ തെറാപ്പി ഗാർഡൻ, ശലഭോദ്യാനം എന്നിവ ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== * [[:en:N._R._Madhava_Menon|ഡോ. എൻ. ആർ. മാധവ മേനോൻ]] * [[:en:R._Kesavan_Nair|ഡോ. ആർ. കേശവൻ നായർ]] * [[:en:M._K._K._Nair|എം. കെ. കെ. നായർ]] * [[:en:P._K._Iyengar|ഡോ. പി. കെ. അയ്യർ]] * [[മധു]] * [[ജി ശങ്കർ]] == ചിത്രശാല == <gallery mode="packed"> പ്രമാണം:43083 smvgmhsstvm campus4.jpg|പൈതൃക കെട്ടിടം പ്രമാണം:43083 smvgmhsstvm campus3.jpg|കളിസ്ഥലം പ്രമാണം:43083 smvghhtvm balaganapathi temple.jpg|ബാലഗണപതി ക്ഷേത്രം പ്രമാണം:43083 smvgmhsstvm campus1.jpg|ഓഡിറ്റോറിയം </gallery> == പുറംകണ്ണികൾ == *സ്കൂൾ വിക്കി[https://schoolwiki.in/sw/8q3b] *വിക്കി[https://en.wikipedia.org/wiki/SMV_High_School,_Thiruvananthapuram] *യൂട്യൂബ്[https://www.youtube.com/watch?v=_dhiDzqXBDc] *യൂട്യൂബ്[https://www.youtube.com/5EPDmtKVkzY?si=kr9OTV0CzXg8xktO] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ സർക്കാർ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] g8k4p691gwb648risy62iwh9rf5nfsd 4675756 4675755 2026-10-13T08:27:41Z Shajinss 208313 /* ചരിത്രം */ 4675756 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന നൂറ്റാണ്ടു പഴമയുള്ള ഗവൺമെന്റ് വിദ്യാലയമാണ് '''ശ്രീമൂല വിലാസം ഗവൺമെന്റ് മോഡൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി സ്‍കൂൾ'''. കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക-വിദ്യാഭ്യാസ മേഖലകളിൽ മാതൃകാപരമായ ഒട്ടനവധി മുന്നേറ്റങ്ങൾക്കും ചരിത്ര മുഹൂർത്തങ്ങൾക്കും സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിട്ടുള്ള ഒരു വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനമാണ്. പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിനുകീഴിൽ 43083 എന്ന സ്കൂൾ കോഡുള്ള ഈ വിദ്യാലയം തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത് ഉപജില്ലയിൽ ആണ് ഉൾപ്പെടുന്നത്. സ്കൂൾ അങ്കണത്തിൽത്തന്നെ ഒരു ബാലഗണപതി ക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. {{Infobox school | name = ശ്രി മൂല വിലാസം ഗവൺമെന്റ് മോഡൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി സ്‍കൂൾ തിരുവനന്തപുരം | image = File:43083 smvgmhsstvm campus4.jpg | image_size = 350px | caption = എസ്.എം.വി. ഗവൺമെന്റ് മോഡൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി സ്‍കൂൾ | location = തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.48935 |76.94786 }} | pushpin_map = India Kerala#India | other_name = എസ്.എം.വി. സ്‍കൂൾ | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 01/06/1834<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/43083=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-26}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/sw/8q3b | udisce_code = 32141000606 | Kerala_school_code = 43083 }} == ചരിത്രം == ഒട്ടനവധി ചരിത്ര മുഹൂർത്തങ്ങൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചിട്ടുള്ള എസ് എം വിയുടെ ചരിത്രം നമ്മുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ഒരു ചരിത്ര രേഖകൂടിയാണ്. 1834-ൽ രാജാക്കന്മാരിൽ വച്ച് കലാകാരനും, കലാകാരന്മാരിൽ വച്ച് മഹാരാജാവും എന്ന വിശേഷണമുള്ള [[സ്വാതിതിരുനാൾ രാമവർമ്മ|സ്വാതി തിരുനാൾ]] ആണ് തിരുവനന്തപുരത്ത് ആദ്യമായി ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്. പിൽക്കാലത്ത് ഇവിടെ മഹാരാജാവ് കോളേജും (യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജ്) [[തിരുവിതാംകൂർ]] യൂണിവേഴ്സിറ്റി ആസ്ഥാനവും ഉയർന്നു വന്നതോടുകൂടി യു.പി. വിഭാഗം ഇപ്പോഴത്തെ സംസ്കൃത കോളേജിന്റെ ഭാഗത്തും എച്ച്.എസ്. വിഭാഗം യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന്റെ ഭാഗത്തുമായാണ് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്. സ്കൂളിന്റെ ആരംഭകാലത്ത് ഫീസ് നൽകിയാണ് കുട്ടികൾ പഠനം നടത്തിയിരുന്നത്. പിന്നീട് ഫീസ് സൗജന്യമേർപ്പെടുത്തി. ആദ്യകാലത്ത്, കുബേരന്മാരുടേയും പ്രമുഖരുടേയും മക്കൾക്കാണ് ഈ സ്കൂളിൽ പഠിക്കാൻ ഭാഗ്യം സിദ്ധിച്ചത്. അദ്ധ്യാപകരിൽ ഏറിയ പങ്കും തമിഴ് ബ്രാഹ്മണരായിരുന്നു. ഇംഗ്ലീഷീന് എൻ.കെ. വെങ്കിടേശ്വരൻ, എം.സി. തോമസ്, വൈദ്യനാഥയ്യർ , കണക്കിന് പി.എ സുന്ദരയ്യർ, മലയാളത്തിന് ശാസ്തമംഗലം രാമകൃഷ്ണപിള്ള, ശാസ്ത്രത്തിന് ഇ.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ, ആർ. ശങ്കരനാരായണയ്യർ, എ. സുബ്രമണ്യയ്യർ എന്നിവർ ആദ്യകാല അദ്ധ്യാപകരായിരുന്നു. യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന്റെ വിപുലീകരണത്തോടുകൂടി സ്കൂളിൽ സ്ഥലപരിമിതി അനുഭവപ്പെടുകയും അന്നത്തെ തിരുവിതാംകൂർ രാജാവായിരുന്ന [[മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ|ശ്രീമൂലം തിരുന്നാൾ]] 1919-ൽ വഞ്ചിയൂർ ഉണ്ടായിരുന്ന ഒരു വലിയ പാടശേഖരം നികത്തി കേരളീയ വാസ്തു ശില്പകലാ രീതിയിൽ ഒരു ബഹുനിലമന്ദിരം നിർമ്മിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഷഠ്യബ്ദപൂർത്തി സ്മാരകമായി ഈ സ്കൂൾ മാറ്റിസ്ഥാപിച്ചു. അന്നു മുതൽ ശ്രീ മൂല വിലാസം ഹൈസ്കൂൾ (എസ്.എം.വി. സ്കൂൾ) എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. ദിവാനായിരുന്ന സർ. സി. രാജഗോപാലാചാരിയാണ് ഈ സ്കൂൾ നിർമ്മാണ പദ്ധതി ആസൂത്രണം ചെയ്ത് നിർവ്വഹിച്ചത്. മന്ദിരത്തിന്റെ വലുപ്പം, വാസ്തുശില്പ അസാധാരണത്വം, വിദ്യാലയ വളപ്പിന്റെ വിസ്തൃതി, രാജകീയപ്രൗഢിയോടുകൂടിയ പ്രവർത്തന ശൈലി, അദ്ധ്യാപകരുടെ പാണ്ഡിത്യം എന്നിവ പരിഗണിച്ചാൽ അക്കാലത്ത് ഭാരതത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ഹൈസ്കൂൾ വിദ്യാലയങ്ങളുടെ മുൻ നിരയിലായിരുന്നു ഈ വിദ്യാലയം. ഓരോ ക്ലാസിനും പ്രത്യേകം മുറികൾ, മറ്റൊരു സ്കൂളിനും കാണാൻ കഴിയാത്ത തരത്തിലുള്ള ഇരുമ്പ് ഫ്രെയിമിൽ തേക്കു തടികൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ഇരിപ്പിടങ്ങൾ, പുൽതകിടിയാൽ നിറഞ്ഞ കളിസ്ഥലങ്ങൾ. ഒട്ടേറെ പ്രമുഖരായ അദ്ധ്യാപകർ, 1600-ലധികം കുട്ടികൾ, തിരുവിതാംകൂറിലെ ആദ്യത്തെ ഇ.എസ്.എസ്.സി പരീക്ഷ നടത്തിയ വിദ്യാലയം എന്നിവയാൽ ഏറ്റവും വലിയ വിദ്യാലയമെന്ന ഖ്യാതി നേടി ഈ സ്കൂൾ. അക്കാലത്ത് ഈ സ്കൂൾ സന്ദർശിച്ച '''വെല്ലിംഗ്ടൺ പ്രഭു''' സ്കൂൾ ഇൻസ്പെഷൻ ഡയറിയിൽ കുറിച്ചത് '''“A mangnificent Institution in every sense”''' എന്നാണ്. ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്രസമരവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഉയർന്നുവന്ന ദേശീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് ആവേശം പകർന്നുകൊണ്ട് നടത്തിയ പ്രക്ഷോഭ സമരങ്ങളിൽ ഈ സ്കൂളിലെ വിദ്യാർത്ഥികൾ സജീവ പങ്കാളിത്തം വഹിച്ചിരുന്നതായി ചരിത്ര പരാമർശമുണ്ട്. വിദ്യാർത്ഥികളുടെ നിരന്തര സമരമുറകളാൽ പൊറുതിമുട്ടിയ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണാധികാരികൾ സ്കൂൾ മേലാധികാരികളോട് കർശനമായ താക്കീത് നൽകുകയും സ്കൂളിനെ ഇല്ലാതാക്കുമെന്ന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അന്നത്തെ ഐ.ജി. ആയിരുന്ന കരീം സാഹിബിനോടൊപ്പം വന്ന സ്റ്റേറ്റ് ഫോഴ്സിന്റെ മേധാവി അദ്ധ്യാപകരുടെ അടിയന്തര യോഗം വിളിച്ചുകൂട്ടി പറഞ്ഞത് “I have any buyonets and bullets for you! So I advice you to see that yours boys do not misbehave in public” എന്നാണ്. ഇതേ തുടർന്ന് സ്കൂളിനെ വഞ്ചിയൂർ നിന്നും മാറ്റി സ്ഥാപിക്കാൻ വേണ്ടി ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചു. അവസാനത്തെ തിരുവിതാംകൂർ രാജാവായിരുന്ന [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ|ചിത്തിരതിരുനാൾ]] മഹാരഹാജാവ് 1983-ൽ ഓവർ ബ്രിഡ്ജിനു സമീപം ഇപ്പോൾ സ്കൂൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സ്ഥലത്തേക്കു മാറ്റി സ്ഥാപിക്കുകയും തൽസ്ഥാനത്തുണ്ടായിരുന്ന പോലീസ് ഹെഡ്ക്വാർട്ടേഴ്സ് തൈക്കാട്ടേക്ക് മാറ്റുകയും ചെയ്തു. പ്രശസ്തരും പ്രഗൽഭരും മഹാപണ്ഡിതന്മാരുമായ ഒട്ടേറെ ആചാര്യന്മാർ ഈ സ്കൂളിൽ സാരഥികളായിട്ടുണ്ട്. ആദ്യത്തെ പ്രഥമാദ്ധ്യാപകൻ മഹാപണ്ഡിതനായ എ. നാരായണയ്യർ ആയിരുന്നു. പിന്നീട് ഹെഡ്മാസ്റ്ററായ യു. രാമകൃഷ്ണ കുക്കിലിയ സ്കൂളിന്റെ ബഹുമുഖ പുരോഗതിയ്ക്കു വേണ്ടി പരിശ്രമിച്ചു. ഈ കാലം സുവർണ്ണ കാലഘട്ടമാണെന്ന് ചരിത്രരേഖകളിൽ പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇക്കാലത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാഗാന്ധി]] ഈ സ്കൂൾ സന്ദർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. 'കേരളേശൻ' എന്ന ചരിത്രനോവലിന്റെ കർത്താവായ നമ്പീശൻ ഈ സ്കൂളിന്റെ സാരഥിയായിരുന്നു. പണ്ഡിതശ്രേഷ്ഠരായ മഹാകവി പന്തളത്ത് കേരളവർമ്മ തമ്പുരാൻ, എം.ആർ. ബാലകൃഷ്ണവാര്യർ, സ്വദേശാഭിമാനിയുടെ ആദ്യത്തെ പത്രാധിപരയായ സി.പി. ഗോവിന്ദപിള്ള, ജി.വൈദ്യനാഥയ്യർ‌ തുടങ്ങിയവർ ഈ ശ്രേണിയിൽ പെടുന്നവരാണ്. എസ്.എം.വി സ്കൂളിലെ ആദ്യ വിദ്യാർത്ഥികളാരാണെന്നു കൃത്യമായി പ്രതിപാദിക്കുവാൻ നിർവ്വാഹമില്ലെങ്കിലും 1919-ൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ വഞ്ചിയൂരിലേക്കു സ്കൂൾ മാറ്റവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഘോഷയാത്രയിൽ പങ്കെടുത്തിട്ടുള്ള കുട്ടികളിൽ ഒരാൾ ശസ്ത്രക്രിയയിൽ അതിപ്രസിദ്ധനായ ഡോ. ആർ. കേശവൻ നായർ (എഫ്.ആർ.സി.എസ്.) ആണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉറ്റ ചങ്ങാതിയായ എൻ. ശങ്കര പിള്ളയും, പ്രമുഖ സാഹിത്യകാരനായ ശേഖരപിള്ളയും ആദ്യകാല വിദ്യാർത്ഥികളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. എസ്.എം.വി സ്കൂൾ ഇപ്പോൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്ഥലത്തേയ്ക്കു മാറ്റിസ്ഥാപിച്ചതിനുശേഷം സ്കൂളിനെ നയിച്ച സാരഥികളിൽ പ്രഥമ പങ്കുവഹിച്ചയാളാണ് എൻ. വിശ്വംഭരൻ. സ്കൂൾ കോമ്പൗണ്ടിലെ കുന്നു നിരപ്പാക്കി കളിസ്ഥലം ഉണ്ടാക്കുകയും '''മാ‍ഞ്ഞാലിക്കുളം''' മണ്ണിട്ടു നിരപ്പാക്കി സ്കൂളിന്റെ സ്വന്തം കളിസ്ഥലമാക്കി മാറ്റുവാൻ അദ്ദേഹം തുടക്കം കുറിക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാകവി [[എം.പി. അപ്പൻ]] 1943-1958 വർഷം അദ്ധ്യാപകനായും 1960-1962 വരെ പ്രഥമാദ്ധ്യാപകനായും സേവനം അനുഷ്ഠിച്ചു. മഹാകവി എം.പി. അപ്പനെപോലെ മഹാരഥന്മാർ ഭരണ സാരഥ്യം വഹിച്ചിട്ടുള്ള ഈ വിദ്യാലയത്തിനു് സുവർണ്ണ കാലഘട്ടം പോലെ തന്നെ ക്ഷയകാലവും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. വിദ്യാർത്ഥി സമരങ്ങളും മറ്റനവധി അനിഷ്ഠ സംഭവങ്ങളും ഭരണരംഗത്തെ കെടുകാര്യസ്ഥതയും കൊണ്ട് നാശോന്മുഖമായി കൊണ്ടിരുന്ന ഈ സർക്കാർ‌ വിദ്യാലയത്തെ സമുദ്ധരിക്കുന്നതിന് പ്രത്യേകം നിയോഗിക്കപ്പെട്ട വ്യക്തിയാണ് വേലായുധൻ‌ തമ്പി (1971-1981). മാലിന്യ കേന്ദ്രമായി അന്യാധീനപ്പെട്ടു കിടന്നിരുന്ന മാ‍‍ഞ്ഞാലിക്കുളം നികത്തി സ്കൂളിന്റെ തനതായ കളിസ്ഥലമായി എക്കാലവും നിലനിൽക്കത്തക്ക രീതിയിൽ ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി സംരക്ഷിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഏറ്റവും മഹനീയമായ സേവനത്തെ പ്രകീർത്തിച്ചു കൊണ്ട് കേരള സർക്കാർ പ്രസ്തുത സ്റ്റേഡിയത്തിനു് “'''വേലായുധൻ തമ്പി സ്റ്റേഡിയം'''”എന്ന നാമധേയം നൽകുകയുണ്ടായി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇപ്രകാരമുള്ള സേവനങ്ങളെ മുൻനിർത്തി അന്നത്തെ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി അച്യുതമേനോൻ കേരള കൗമുദിയിൽ എഴുതിയ ലേഖനം ചരിത്ര പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു. നാളിതുവരെ മറ്റൊരു പ്രധാനാദ്ധ്യാപകനും ലഭിക്കാത്ത ബഹുമതികളും പാരിതോഷികങ്ങളും, സംസ്ഥാന ദേശീയ അവാർഡുകളും കൂടാതെ 1977-ൽ കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച സ്കൂളിനുള്ള ആദ്യത്തെ ചാക്കീരി അഹമ്മദുക്കുട്ടി ട്രോഫി ലഭിച്ചതും ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ്. തൊണ്ണൂറുകളുടെ ആരംഭദിശയിൽ എസ്.എം.വി യുടെ ഖ്യാതിയിലേക്കു ആനയിച്ച മഹദ് വ്യക്തിയായ സാരഥിയാണ് എം.സി. മാധവൻ (1990-1991). അക്കാദമിക്ക് പണ്ഡിതനായ അദ്ദേഹം 500ലധികം കുട്ടികളെ എസ്.എ്സ.എൽ.സി പരീക്ഷയ്ക്ക് ഇരുത്തി 94% വിജയം വരിച്ചു. കൂടിവെള്ള സംവിധാനം, പുതിയ ക്ലാസ്സ് മുറി നിർമ്മാണം, കഥാപ്രസംഗ ഈവനിംഗ് കോഴ്സ് എന്നിവ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലഘട്ടത്തിലാണ് ആരംഭിച്ചത്. ടി.ആർ.രാമചന്ദ്രൻ (1991-1994) ന്റെ കാലഘട്ടത്തിലാണ് ശിക്ഷക് സദൻ പൂർത്തിയാക്കി ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്. 1997-ൽ എസ് എം വി ഹൈസ്കൂൾ ഹയർസെക്കന്ററി സ്കൂളായി മാറി. തിരുവനന്തപുരം നഗരസഭ ജനകീയാസൂത്രണ പദ്ധതിയിയുടെ ഭാഗമായി അനുവദിച്ച സ്വാതന്ത്ര്യ സുവർണ്ണ ജൂബിലി സ്മാരക മന്ദിരത്തിന്റെ ശിലാസ്ഥാപനം നടന്നത് ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ്. 2023ൽ മിക്സഡ് സ്കൂൾ ആക്കി മാറ്റി. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == നഗര മധ്യത്തിലായി 7 ഏക്കർ 5 സെന്റ് സ്ഥലത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്കൂൾ വിപുലമായ നിരവധി കെട്ടിടങ്ങളാൽ സമ്പന്നമാണ്. ഓഡിറ്റോറിയം, ഹൈടെക്ക് ക്ലാസ്സ് മുറികൾ, വിശാലമായ മുറ്റവും കളിസ്ഥലവും,സയൻസ് പാർക്ക്, ബയോഗ്യാസ് പ്ലാന്റ്, വർക്ക് ലാബ്, ഹോർട്ടികൾച്ചർ തെറാപ്പി ഗാർഡൻ, ശലഭോദ്യാനം എന്നിവ ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== * [[:en:N._R._Madhava_Menon|ഡോ. എൻ. ആർ. മാധവ മേനോൻ]] * [[:en:R._Kesavan_Nair|ഡോ. ആർ. കേശവൻ നായർ]] * [[:en:M._K._K._Nair|എം. കെ. കെ. നായർ]] * [[:en:P._K._Iyengar|ഡോ. പി. കെ. അയ്യർ]] * [[മധു]] * [[ജി ശങ്കർ]] == ചിത്രശാല == <gallery mode="packed"> പ്രമാണം:43083 smvgmhsstvm campus4.jpg|പൈതൃക കെട്ടിടം പ്രമാണം:43083 smvgmhsstvm campus3.jpg|കളിസ്ഥലം പ്രമാണം:43083 smvghhtvm balaganapathi temple.jpg|ബാലഗണപതി ക്ഷേത്രം പ്രമാണം:43083 smvgmhsstvm campus1.jpg|ഓഡിറ്റോറിയം </gallery> == പുറംകണ്ണികൾ == *സ്കൂൾ വിക്കി[https://schoolwiki.in/sw/8q3b] *വിക്കി[https://en.wikipedia.org/wiki/SMV_High_School,_Thiruvananthapuram] *യൂട്യൂബ്[https://www.youtube.com/watch?v=_dhiDzqXBDc] *യൂട്യൂബ്[https://www.youtube.com/5EPDmtKVkzY?si=kr9OTV0CzXg8xktO] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ സർക്കാർ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] 5l3064b6wt5wjjd4qcuecdr8kcykaun 0 672260 4675758 4671741 2026-10-13T08:31:53Z Mnczubair 213142 4675758 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = എ.എം.എൽ.പി.എസ്. കോന്നലൂർ | image = | image_size = | caption = എ.എം.എൽ.പി.എസ്. കോന്നലൂർ | location = [[അനന്താവൂർ]] | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (എയ്ഡഡ്) | established = {{Start date|1926|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = തിരൂർ ഉപജില്ല | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32051000311 | Kerala_school_code = 19731 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[തിരൂർ താലൂക്ക്|തിരൂർ താലൂക്കിൽ]] [[തിരുനാവായ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തിരുനാവായ പഞ്ചായത്തിൽ]] [[അനന്താവൂർ]] എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് '''എ.എം.എൽ.പി.എസ്. കോന്നലൂർ'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19731|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-29}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=September 29, 2026}}</ref> [[തിരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] [[പൊന്നാനി ലോക്‌സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|പൊന്നാനി ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ്]] ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1926 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. മലപ്പുറം ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 20 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 23 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്. ==ചരിത്രം== 1926 ഫെബ്രുവരി രണ്ടിന് ഒരു ഏകാധ്യാപക പള്ളിക്കൂടം ആയിട്ടാണ് മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ [[തിരുനാവായ പഞ്ചായത്ത്|തിരുനാവായ പഞ്ചായത്തിലെ]] അനന്തവൂർ മുട്ടിക്കാട് കോന്നല്ലൂർ എ എം എൽ പി സ്കൂൾ ആരംഭിച്ചത. കായൽമഠത്തിൽ കടവത്ത് കുഞ്ഞഹമ്മദ് ഹാജിയുടെ ആയിരുന്നു അന്നത്തെ മാനേജർ. ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== 1010 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 8 ക്ലാസ് മുറികളാണുള്ളത്. 40 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19731|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-29}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://schoolwiki.in/19731 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] f37eucro0a8gy1t2d0tgwz5a03sl4f3 0 672261 4675780 4671745 2026-10-13T10:57:10Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 4675780 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ആർ.ജെ.എ.എം.എൽ.പി.എസ്. കോട്ട് | image = | image_size = | caption = ആർ.ജെ.എ.എം.എൽ.പി.എസ്. കോട്ട് | location = [[ആലിൻചുവട്]] | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം (എയ്ഡഡ്) | established = {{Start date|1928|df=yes}} | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = തിരൂർ ഉപജില്ല | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = 32051000612 | Kerala_school_code = 19733 }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] [[തിരൂർ താലൂക്ക്|തിരൂർ താലൂക്കിൽ]] [[തിരൂർ നഗരസഭ|തിരൂർ നഗരസഭയിൽ]] [[ആലിൻചുവട്]] എന്ന പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് വിദ്യാലയമാണ് '''ആർ.ജെ.എ.എം.എൽ.പി.എസ്. കോട്ട്'''.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19733|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-29}}</ref> കേരളസംസ്ഥാന പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള സ്ഥാപനമാണ് ഇത്. <ref>{{Cite web|url=https://kys.udiseplus.gov.in/|title=udiseplus.gov.in|access-date=September 29, 2026}}</ref> [[തിരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിലും]] പൊന്നാനി ലോകസഭ മണ്ഡലത്തിലുമായാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1928 ലാണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥാപിതമായത്. മലപ്പുറം ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 22 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്താണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്നും 25 കിലോമീറ്റർ ദൂരമാണ് ഇങ്ങോട്ടുള്ളത്. ==ചരിത്രം== 1928-ന് വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് തന്നെ ഈ സ്ഥാപനം പ്രവർത്തനം തുടങ്ങിയിരുന്നതായി കരുതുന്നു {{തെളിവ്}} തുടക്കത്തിൽ ഓത്തുപള്ളിയും സ്കൂളും ഒരുമിച്ചായിരുന്നു പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്. വലിയ മൊല്ലാക്ക എന്നറിയപ്പെട്ട ബീരാൻകുട്ടി ഹാജിയായിരുന്നു ആദ്യ മാനേജർ. ചെറുതോട്ടത്തിൽ വീട് നിന്നിരുന്ന പറമ്പിലായിരുന്നു ആദ്യത്തെ ഓത്തുപള്ളി. പിന്നീട് സമീപത്തെ മനക്കൽ തൊടിയിൽ ഒരാൾ സ്ഥലം വാങ്ങി. അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന കാവ് വെട്ടിമാറ്റി മദ്രസയും സ്കൂളും നിർമ്മിച്ചു. ആദ്യം മൂന്ന് ക്ലാസുകളാണ് ആരംഭിച്ചത്. പിന്നീട് അഞ്ചാം ക്ലാസ് വരെയുള്ള സ്കൂളായി ഉയർത്തി. ഓലമേഞ്ഞ, അരമതിലോടുകൂടിയ, വാതിലുകളില്ലാത്ത കെട്ടിടമായിരുന്നു ആദ്യത്തേത്.1928-ൽ സ്കൂളിന് സർക്കാർ അംഗീകാരം ലഭിച്ചു. അന്നത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ ഓഫീസറായിരുന്ന മണ്ടേപ്പുറത്ത് മുഹമ്മദ് മൂപ്പന്റെ താൽപര്യപ്രകാരവും നിർദ്ദേശപ്രകാരവുമായിരുന്നു ഇത്.ജമാൽകുട്ടി മാസ്റ്റർ പ്രധാനാധ്യാപകനായിരിക്കെ അഞ്ചാം ക്ലാസ് വരെയുണ്ടായിരുന്ന സ്കൂൾ നാലാം ക്ലാസ് വരെയാക്കി ചുരുക്കി. {{തെളിവ്}} ==ഭൗതിക സൗകര്യങ്ങൾ== 895 പുസ്തകങ്ങളുള്ള വായനശാലയും വായനാമുറിയും ഈ വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബും ശാസ്ത്രലാബും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഉച്ചഭക്ഷണ പദ്ധതിക്കായി അടുക്കളയും സ്കൂളിലുണ്ട്. ആകെ 8 ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. 10 സെന്റ് വിസ്തൃതിയുമുള്ള കാമ്പസാണ് ഈ വിദ്യാലയത്തിനുള്ളത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19733|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-29}}</ref> ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== *[https://web.archive.org/web/20251016062513/https://schoolwiki.in/19733 സ്കൂൾ വിക്കി വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] dwgd7mphtic7erirak3ctkoszelyxec 0 672305 4675588 4672749 2026-10-12T15:57:35Z Shajinss 208313 4675588 wikitext text/x-wiki {{merge from|ജി.ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്. നെടുമങ്ങാട്|discuss=Talk:ഗവൺമെന്റ് എച്ച്.എസ്.എസ്. ഫോർ ഗേൾസ് നെടുമങ്ങാട്#Proposed merge with ജി.ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്. നെടുമങ്ങാട്|date=2026 ഒക്ടോബർ}} കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ നെടുമങ്ങാടിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മുത്തശ്ശി പള്ളിക്കൂടമാണ് '''ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് ഹയർസെക്കൻഡറി സ്കൂൾ നെടുമങ്ങാട്'''. നെടുമങ്ങാട് താലൂക്കിന്റെ വികസന മുന്നേറ്റത്തിൽ കനക പ്രഭ ചൊരിഞ്ഞു നിൽക്കുന്ന അതിപുരാതന ഒരു സരസ്വതി ക്ഷേത്രമാണ്, താലൂക്ക് ആസ്ഥാനത്തിലെ സർക്കാർ വിദ്യാലയങ്ങളുടെ ഘട്ടം ഘട്ടമായുള്ള വളർച്ചയുടെ പ്രതീകമാണ് ഈ സ്കൂൾ. {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് ഹയർസെക്കൻഡറി സ്കൂൾ നെടുമങ്ങാട് | image = 42042 TVM GGHSS NDD 01.jpg | image_size = 350px | caption = ഗവൺമെന്റ് എച്ച്.എസ്.എസ്. ഫോർ ഗേൾസ് നെടുമങ്ങാട് | pushpin_map = Kerala | location = നെടുമങ്ങാട് | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.60617 |77.00002}} | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 01/06/1867<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|42042=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = സർക്കാർ | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/42042 | udisce_code = 32140600619 | Kerala_school_code = 42042 }} == ചരിത്രം == രാജഭരണകാലത്ത് ആരംഭിച്ച ഈ പള്ളിക്കൂടത്തിന് നെടുമങ്ങാടിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ മികവുറ്റ സ്ഥാനമാണുള്ളത്. പ്രശസ്തരായ ധാരാളം പ്രതിഭകളെ സൃഷ്ടിച്ച ഈ വിദ്യാലയത്തിന് മഹത്തായ ഒരു പാരമ്പര്യം ഉണ്ട്. 1867ൽ വെർണാകുലർ എഡ്യൂക്കേഷൻ ഡയറക്ടറായി ശങ്കർ സുബ്ബരായർ നിയമിതനായതോടെയാണ് താലൂക്കാസ്ഥാനത്ത് ഒരു സ്കൂളിന് തുടക്കം കുറിച്ചത്. ആൺ കുട്ടികൾ എ.ഇ.ഒ ഓഫീസ് കെട്ടിടത്തിലും പെൺകുട്ടികൾ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി സ്റ്റൻറ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കെട്ടിടത്തിലുമാണ് പഠിച്ചിരുന്നതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. കാലക്രമത്തിൽ ഇത് ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂളായി മാറി. അക്കാലത്ത് മിഡിൽ സ്കൂളിൽ നിന്ന് ജയിക്കുന്നവർ തിരുവനന്തപുരത്ത് പോയാണ് ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയിരുന്നത്. തുടർന്ന് ഇതൊരു ഹൈസ്കൂളായി ഉയർത്തി. ഹൈസ്കൂൾ മുസാവരി ബംഗ്ലാവിലേക്ക് (ഇപ്പോൾ സ്കൂൾ ലൈബ്രറി) മാറ്റി. പിന്നീട് 1967ൽ ആൺകുട്ടികളെ മഞ്ചയിലേക്ക് മാറ്റി. 1997 - ൽ ഇതൊരു ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂളായി ഉയർത്തപ്പെട്ടു. മിക്സഡ് സ്കൂളായിട്ടാണ് ആദ്യകാലത്ത് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നതെങ്കിലും ആൺകുട്ടികൾക്ക് പെൺകുട്ടികൾക്കും പ്രത്യേകം ക്ലാസുകളായിട്ടാണ് നടത്തിയിരുന്നത്. ആൺ കുട്ടികൾ ഇപ്പോഴത്തെ ബി.യു.പി.എസ് കെട്ടിടത്തിലാണ് ആദ്യം പഠിച്ചിരുന്നത്. 1961 ൽ പെൺ പള്ളിക്കൂടം ആൺ പള്ളിക്കൂടം എന്നു രണ്ടായി തിരിച്ചെങ്കിലും അനുയോജ്യമായ സ്ഥലം ലഭിക്കാത്തതിനാലാണ് ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്. [[മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ|ശ്രീമൂലം തിരുന്നാളിന്റെ]] ഓർമ്മയ്ക്കായി ഒരു ടൗൺ ഹാൾ ഈ സ്കൂളിന്റെ കോമ്പൗണ്ടിൽ നിർമ്മിച്ചു. ശ്രീമൂലം തിരുനാളിന്റെ ഒരു എണ്ണ ഛായാ ചിത്രവും ഇവിടെ സൂക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. നെടുമങ്ങാട് മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വിദ്യാർത്ഥിനികൾ പഠിക്കുന്നമികവിന്റെ കേന്ദ്രമായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു സ്കൂളാണിത്. ഇന്ന് നെടുമങ്ങാട് മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വിദ്യർത്ഥിനികൾ പഠിക്കുന്ന മികവിന്റെ കേന്ദ്രമായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു സ്കൂളാണിത്. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == 6.5 ഏക്കറിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്കൂളിലെ ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങൾ, ഹൈടെക് ക്ലാസ് മുറികൾ, കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ്, സയൻസ് ലാബ്, ഓപ്പൺ ഓഡിറ്റോറിയം. സർക്കാരിന്റെ 100 ദിന കർമ്മ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് എസ്.എസ്.കെ സംയുക്തമായി നടപ്പാക്കിയ കേരള സ്കൂൾ വെതർ സ്റ്റേഷൻ. KITE സാഹചര്യങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിന് എച്ച്എസ്എസ് ലാബിലേക്ക് 20 കമ്പ്യൂട്ടറുകളും മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിൽ നിന്നും 28 കമ്പ്യൂട്ടറുകളും ലഭിച്ചു. ഹൈടെക് സമുച്ചയത്തിന് ഭാഗമായി കിഫ്‌ബി ഫണ്ട്‌ ഉപയോഗിച്ച് 12 പുതിയ ക്ലാസ്സ് റൂം, ശുചീകരണ മുറികൾ. ഷീ ടോയ്ലറ്റ്, ബാഡ്മിൻ്റൺ കോർട്ട്, പതിനാലായിരത്തിലധികം പുസ്തകങ്ങൾ അടങ്ങിയ ലൈബ്രറി, ബയോഗ്യാസ് പ്ലാന്റ് ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== ശാന്തി മായാദേവി (അഭിനേത്രി) == ചിത്രശാല == <gallery mode="packed"> പ്രമാണം:42042 Govt Girls HSS Nedumangad.jpg പ്രമാണം:42042 Govt. Girls HSS Nedumangad.jpg പ്രമാണം:42042 TVM GGHSS NDD 01.jpg പ്രമാണം:42042 TVM GGHSS NDD 02.jpg </gallery> == പുറംകണ്ണികൾ == * സ്‌കൂൾ വിക്കി[https://schoolwiki.in/42042] * [https://www.instagram.com/gghssnedumangad_official?stkn=Mzk0NGl5YjY5MDdo Instagram] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ]] 2zseirlgyrhn0hmijvoi2c6cht3999o 4675672 4675588 2026-10-12T19:26:53Z Shajinss 208313 [[വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ]] നീക്കം ചെയ്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4675672 wikitext text/x-wiki {{merge from|ജി.ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്. നെടുമങ്ങാട്|discuss=Talk:ഗവൺമെന്റ് എച്ച്.എസ്.എസ്. ഫോർ ഗേൾസ് നെടുമങ്ങാട്#Proposed merge with ജി.ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്. നെടുമങ്ങാട്|date=2026 ഒക്ടോബർ}} കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ആറ്റിങ്ങൽ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ നെടുമങ്ങാടിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മുത്തശ്ശി പള്ളിക്കൂടമാണ് '''ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് ഹയർസെക്കൻഡറി സ്കൂൾ നെടുമങ്ങാട്'''. നെടുമങ്ങാട് താലൂക്കിന്റെ വികസന മുന്നേറ്റത്തിൽ കനക പ്രഭ ചൊരിഞ്ഞു നിൽക്കുന്ന അതിപുരാതന ഒരു സരസ്വതി ക്ഷേത്രമാണ്, താലൂക്ക് ആസ്ഥാനത്തിലെ സർക്കാർ വിദ്യാലയങ്ങളുടെ ഘട്ടം ഘട്ടമായുള്ള വളർച്ചയുടെ പ്രതീകമാണ് ഈ സ്കൂൾ. {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് ഹയർസെക്കൻഡറി സ്കൂൾ നെടുമങ്ങാട് | image = 42042 TVM GGHSS NDD 01.jpg | image_size = 350px | caption = ഗവൺമെന്റ് എച്ച്.എസ്.എസ്. ഫോർ ഗേൾസ് നെടുമങ്ങാട് | pushpin_map = Kerala | location = നെടുമങ്ങാട് | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.60617 |77.00002}} | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 01/06/1867<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|42042=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = സർക്കാർ | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/42042 | udisce_code = 32140600619 | Kerala_school_code = 42042 }} == ചരിത്രം == രാജഭരണകാലത്ത് ആരംഭിച്ച ഈ പള്ളിക്കൂടത്തിന് നെടുമങ്ങാടിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ മികവുറ്റ സ്ഥാനമാണുള്ളത്. പ്രശസ്തരായ ധാരാളം പ്രതിഭകളെ സൃഷ്ടിച്ച ഈ വിദ്യാലയത്തിന് മഹത്തായ ഒരു പാരമ്പര്യം ഉണ്ട്. 1867ൽ വെർണാകുലർ എഡ്യൂക്കേഷൻ ഡയറക്ടറായി ശങ്കർ സുബ്ബരായർ നിയമിതനായതോടെയാണ് താലൂക്കാസ്ഥാനത്ത് ഒരു സ്കൂളിന് തുടക്കം കുറിച്ചത്. ആൺ കുട്ടികൾ എ.ഇ.ഒ ഓഫീസ് കെട്ടിടത്തിലും പെൺകുട്ടികൾ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി സ്റ്റൻറ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കെട്ടിടത്തിലുമാണ് പഠിച്ചിരുന്നതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. കാലക്രമത്തിൽ ഇത് ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം സ്കൂളായി മാറി. അക്കാലത്ത് മിഡിൽ സ്കൂളിൽ നിന്ന് ജയിക്കുന്നവർ തിരുവനന്തപുരത്ത് പോയാണ് ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയിരുന്നത്. തുടർന്ന് ഇതൊരു ഹൈസ്കൂളായി ഉയർത്തി. ഹൈസ്കൂൾ മുസാവരി ബംഗ്ലാവിലേക്ക് (ഇപ്പോൾ സ്കൂൾ ലൈബ്രറി) മാറ്റി. പിന്നീട് 1967ൽ ആൺകുട്ടികളെ മഞ്ചയിലേക്ക് മാറ്റി. 1997 - ൽ ഇതൊരു ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂളായി ഉയർത്തപ്പെട്ടു. മിക്സഡ് സ്കൂളായിട്ടാണ് ആദ്യകാലത്ത് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നതെങ്കിലും ആൺകുട്ടികൾക്ക് പെൺകുട്ടികൾക്കും പ്രത്യേകം ക്ലാസുകളായിട്ടാണ് നടത്തിയിരുന്നത്. ആൺ കുട്ടികൾ ഇപ്പോഴത്തെ ബി.യു.പി.എസ് കെട്ടിടത്തിലാണ് ആദ്യം പഠിച്ചിരുന്നത്. 1961 ൽ പെൺ പള്ളിക്കൂടം ആൺ പള്ളിക്കൂടം എന്നു രണ്ടായി തിരിച്ചെങ്കിലും അനുയോജ്യമായ സ്ഥലം ലഭിക്കാത്തതിനാലാണ് ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്. [[മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ|ശ്രീമൂലം തിരുന്നാളിന്റെ]] ഓർമ്മയ്ക്കായി ഒരു ടൗൺ ഹാൾ ഈ സ്കൂളിന്റെ കോമ്പൗണ്ടിൽ നിർമ്മിച്ചു. ശ്രീമൂലം തിരുനാളിന്റെ ഒരു എണ്ണ ഛായാ ചിത്രവും ഇവിടെ സൂക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. നെടുമങ്ങാട് മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വിദ്യാർത്ഥിനികൾ പഠിക്കുന്നമികവിന്റെ കേന്ദ്രമായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു സ്കൂളാണിത്. ഇന്ന് നെടുമങ്ങാട് മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വിദ്യർത്ഥിനികൾ പഠിക്കുന്ന മികവിന്റെ കേന്ദ്രമായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു സ്കൂളാണിത്. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == 6.5 ഏക്കറിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്കൂളിലെ ഭൗതിക സാഹചര്യങ്ങൾ, ഹൈടെക് ക്ലാസ് മുറികൾ, കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ്, സയൻസ് ലാബ്, ഓപ്പൺ ഓഡിറ്റോറിയം. സർക്കാരിന്റെ 100 ദിന കർമ്മ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് എസ്.എസ്.കെ സംയുക്തമായി നടപ്പാക്കിയ കേരള സ്കൂൾ വെതർ സ്റ്റേഷൻ. KITE സാഹചര്യങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിന് എച്ച്എസ്എസ് ലാബിലേക്ക് 20 കമ്പ്യൂട്ടറുകളും മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിൽ നിന്നും 28 കമ്പ്യൂട്ടറുകളും ലഭിച്ചു. ഹൈടെക് സമുച്ചയത്തിന് ഭാഗമായി കിഫ്‌ബി ഫണ്ട്‌ ഉപയോഗിച്ച് 12 പുതിയ ക്ലാസ്സ് റൂം, ശുചീകരണ മുറികൾ. ഷീ ടോയ്ലറ്റ്, ബാഡ്മിൻ്റൺ കോർട്ട്, പതിനാലായിരത്തിലധികം പുസ്തകങ്ങൾ അടങ്ങിയ ലൈബ്രറി, ബയോഗ്യാസ് പ്ലാന്റ് ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== ശാന്തി മായാദേവി (അഭിനേത്രി) == ചിത്രശാല == <gallery mode="packed"> പ്രമാണം:42042 Govt Girls HSS Nedumangad.jpg പ്രമാണം:42042 Govt. Girls HSS Nedumangad.jpg പ്രമാണം:42042 TVM GGHSS NDD 01.jpg പ്രമാണം:42042 TVM GGHSS NDD 02.jpg </gallery> == പുറംകണ്ണികൾ == * സ്‌കൂൾ വിക്കി[https://schoolwiki.in/42042] * [https://www.instagram.com/gghssnedumangad_official?stkn=Mzk0NGl5YjY5MDdo Instagram] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] fc32hw3l4bbqp0zp69z9fdv7g4n17bc 1 672363 4675572 4672748 2026-10-12T15:47:43Z Shajinss 208313 4675572 wikitext text/x-wiki {{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}} == Proposed merge with [[ജി.ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്. നെടുമങ്ങാട്]] == More details are available in that page [[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 16:26, 2 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) 5ufqxkvfuha7fbu424cyuydrk8gbram 0 672407 4675602 4673559 2026-10-12T16:27:15Z Saif Arash 88773 4675602 wikitext text/x-wiki [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം]] ജില്ലയിലെ [[കീഴുപറമ്പ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കീഴുപറമ്പിൽ]] [[ചാലിയാർ]] നദിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പുൽമേട് നിറഞ്ഞ തുരുത്താണ് '''മുറിഞ്ഞമാട്'''.<ref>{{Cite web |url=https://malayalam.news18.com/news/kerala/malappuram-murinjamad-beautiful-keezhuparam-malappuram-district-become-favorite-destination-tourists-local18-652641.html |title=Manorama |access-date=October 5, 2026 }}</ref> നാൽപ്പതേക്കറിലേറെ വിസ്തൃതിയിൽ പരന്നുകിടക്കുന്ന ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ ഭൂപ്രകൃതിയിൽ പുൽമേടുകളും തീരത്തുള്ള കൂറ്റൻ ചെങ്കൽപ്പാറകളും ഉൾപ്പെടുന്നു. പുഴക്കാഴ്ചകളും തുറന്ന പുൽമേടും ഇവിടേക്ക് സന്ദർശകരെ ആകർഷിക്കുന്നു. === പേരിന്റെ ഉത്ഭവം === [[ഏറനാട് താലൂക്ക്|ഏറനാട്ടിൽ]] പുഴയിലെ മണൽത്തിട്ടകളെ ‘മാട്’ എന്നു വിളിച്ചിരുന്നു. [[ചാലിയാർ]] ഗതിമാറിയൊഴുകിയപ്പോൾ കരയോടു ചേർന്നിരുന്ന മണൽത്തിട്ടയുടെ ഒരു ഭാഗം വേർപെട്ട് തുരുത്തായി രൂപപ്പെട്ടതിൽനിന്നാണ് ‘മുറിഞ്ഞമാട്’ എന്ന പേരുണ്ടായതെന്നാണ് പ്രാദേശിക വിവരണം. <ref>{{Cite web|url=https://x.com/SaifArash/status/2106766714956611732?s=20|title=Murinjamadu: A Green Island in the Chaliyar|access-date=04/10/2026|last=Saif Arash|date=04-10-2026}}</ref> === വിനോദസഞ്ചാരം === കുടുംബസന്ദർശനങ്ങൾക്കും ഫോട്ടോഗ്രാഫിക്കും പ്രാദേശിക വിനോദസഞ്ചാരത്തിനും ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്രദേശമാണ് മുറിഞ്ഞമാട്.<ref>{{Cite web |url=https://wanderboat.ai/attractions/india/kerala/murinjamad-island/-WqwNpzGQf-5Pzmc_GJzCQ |title=Wanderboar |access-date=October 5, 2026 }}</ref> 2021-ലെ സംസ്ഥാന ബജറ്റുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സർക്കാർ വാർത്താക്കുറിപ്പിൽ കീഴുപറമ്പ് മുറിഞ്ഞമാട് ടൂറിസം സർക്യൂട്ട് പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=https://www.prd.kerala.gov.in/ml/node/108981|title=ജില്ലയ്ക്ക് ഉണർവേകി സംസ്ഥാന ബജറ്റ് {{!}} I&PRD : Official Website of Information Public Relations Department of Kerala|access-date=2026-10-04}}</ref> === ചിത്രശാല === <gallery> പ്രമാണം:Murinjamadu 01.jpg|പകരം=മുറിഞ്ഞമാട് പ്രമാണം:Murinjamadu 02.jpg </gallery> == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ വിനോദസഞ്ചാരകേന്ദ്രങ്ങൾ]] 7pp7w7hio3nnd63hstp949aydzxxikq 118 672433 4675596 4673667 2026-10-12T16:06:47Z Seenu1971 221993 4675596 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിൽ എറണാക‌ുളം ജില്ലയിലെ പെര‌ുമ്പാവ‌ൂർ ഉപജില്ലയിൽ ക‌ൂവപ്പടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ ഐമ‌ുറിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യ‌ുന്ന വളരെ പഴക്കമ‌ുള്ള ഒര‌ു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് ഗവ.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചേരാനല്ലൂർ. 1906 ൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ പ്രദേശവാസികൾക്കിടയിൽ "ക‌ുന്ന‌ുമ്മേൽ സ്‌ക‌ൂൾ" എന്ന‌ും അറിയപ്പെട‌ുന്ന‌ു.കേരളത്തിലെ പ്രശസ്‌ത ആനപരിശീലന കേന്ദ്രമായ കോടനാട് ഈ സ്‌കൂളിൽ നിന്നും ഏകദേശം അഞ്ച് കി .മീ ദൂരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. {{Infobox school | name = ഗവ.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചേരാനല്ലൂർ | image = | image_size = 350px | caption = ഗവ.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചേരാനല്ലൂർ | location = കൂവപ്പടി, | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|10.14988 | 76.47806}} | other_name = "ക‌ുന്ന‌ുമ്മേൽ സ്‌ക‌ൂൾ" | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/27020|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = എറണാകുളം | educational_authority = സർക്കാർ | Kerala_school_code = 27020 | grades = | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = | udisce_code = 32081100506 }} == ചരിത്രം == എ.ഡി. 1906- ൽ രാജഭരണക്കാലത്ത് ചേരാനല്ലൂർ പകുതിയിൽ ആദ്യമായി ആരംഭിച്ച സ്കൂളായതു കൊണ്ട് ഈ സ്കൂളിന് ചേരാനല്ലൂർ സ്കൂൾ എന്ന് പേര് നൽകി. കുന്നത്തുനാട് താലൂക്കിൽ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഒരു കുന്നിൻമുകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതിനാൽ ക‌ുന്ന‌ുമ്മേൽ സ്കൂൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. 1965-ൽ യു.പി.സ്കൂളായും, 1985-ൽ ഹൈസ്കൂളായും, 2004-ൽ ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂളായും ഉയർത്തി. 2004-05-ൽ പ്രീ-പ്രൈമറി ആരംഭിച്ചു. 2005-06 മുതൽ ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം ആരംഭിച്ചു . == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] sdxj752gd8orxugyg3u2pvi9ol10lyh 4675597 4675596 2026-10-12T16:10:37Z Seenu1971 221993 4675597 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിൽ എറണാക‌ുളം ജില്ലയിലെ പെര‌ുമ്പാവ‌ൂർ ഉപജില്ലയിൽ ക‌ൂവപ്പടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ ഐമ‌ുറിയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യ‌ുന്ന വളരെ പഴക്കമ‌ുള്ള ഒര‌ു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് ഗവ.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചേരാനല്ലൂർ. 1906 ൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ പ്രദേശവാസികൾക്കിടയിൽ "ക‌ുന്ന‌ുമ്മേൽ സ്‌ക‌ൂൾ" എന്ന‌ും അറിയപ്പെട‌ുന്ന‌ു.കേരളത്തിലെ പ്രശസ്‌ത ആനപരിശീലന കേന്ദ്രമായ കോടനാട് ഈ സ്‌കൂളിൽ നിന്നും ഏകദേശം അഞ്ച് കി .മീ ദൂരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. {{Infobox school | name = ഗവ.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചേരാനല്ലൂർ | image = ഗവ.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചേരാനല്ലൂർ | image_size = 350px | caption = ഗവ.എച്ച്.എസ്.എസ്. ചേരാനല്ലൂർ | location = കൂവപ്പടി, | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|10.14988 | 76.47806}} | other_name = "ക‌ുന്ന‌ുമ്മേൽ സ്‌ക‌ൂൾ" | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/27020|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = എറണാകുളം | educational_authority = സർക്കാർ | Kerala_school_code = 27020 | grades = | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = | udisce_code = 32081100506 }} == ചരിത്രം == എ.ഡി. 1906- ൽ രാജഭരണക്കാലത്ത് ചേരാനല്ലൂർ പകുതിയിൽ ആദ്യമായി ആരംഭിച്ച സ്കൂളായതു കൊണ്ട് ഈ സ്കൂളിന് ചേരാനല്ലൂർ സ്കൂൾ എന്ന് പേര് നൽകി. കുന്നത്തുനാട് താലൂക്കിൽ ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഒരു കുന്നിൻമുകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതിനാൽ ക‌ുന്ന‌ുമ്മേൽ സ്കൂൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. 1965-ൽ യു.പി.സ്കൂളായും, 1985-ൽ ഹൈസ്കൂളായും, 2004-ൽ ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂളായും ഉയർത്തി. 2004-05-ൽ പ്രീ-പ്രൈമറി ആരംഭിച്ചു. 2005-06 മുതൽ ഇംഗ്ലീഷ് മീഡിയം ആരംഭിച്ചു . == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] rykc0d7x304osjwkv8u9e1zopiofct3 0 672452 4675577 4674042 2026-10-12T15:52:35Z Shajinss 208313 4675577 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ജി.എം.എം.ജി.എച്ച്.എസ്സ്.എസ്സ്. പാലക്കാട് | image = 21054 GMMGHSS PKD.jpg | image_size = 350px | caption = ഗവൺമെൻ്റ് മോയൻ മോഡൽ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ പാലക്കാട് | pushpin_map = India Kerala#India | location = പാലക്കാട് | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|10.7794982 |76.6553826 }} | other_name = ഗവൺമെൻ്റ് മോയൻ മോഡൽ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ പാലക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 01 - 07 - 1918<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|21054=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = പാലക്കാട് | educational_authority = പാലക്കാട് | grades = 5 -12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = | udisce_code = 32060900746 | Kerala_school_code = 21054 }} കേരളത്തിലെ പാലക്കാട് ജില്ലയിലുള്ള ഒരു വിദ്യാലയമാണ് '''ഗവൺമെൻ്റ് മോയൻ മോഡൽ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ പാലക്കാട്'''. പെൺകുട്ടികൾക്ക് മികച്ച വിദ്യാഭ്യാസം ഉറപ്പാക്കുന്ന ജില്ലയിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണിത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/21054|title=Sametham}}</ref> പാലക്കാട് ജില്ലയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പെൺകുട്ടികൾ പഠിക്കുന്ന സർക്കാർ വിദ്യാലയമെന്ന പ്രത്യേകതയും ഈ സ്ഥാപനത്തിനുണ്ട്<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/moyans-goes-from-strength-to-strength/article19096330.ece|title=The Hindu}}</ref>. == ചരിത്രം == 1918ലാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്. മോയൻസ് ഗവ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ പാലക്കാട് എന്നായിരുന്നു ആദ്യ കാലത്തെ പേര്.വടക്കന്തറയിൽ ഒരു പ്രൈമറി വിദ്യാലയമായിട്ടായിരുന്നു പ്രവർത്തനം. ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരിന്റെ കീഴിലുള്ള മദ്രാസ് റസിഡൻസി നടത്തി വന്നിരുന്ന വിദ്യാലയം സെക്കണ്ടറി തലത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി കൂടുതൽ സൗകര്യങ്ങളോടെ ഇപ്പോൾ പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് മാറുകയായിരുന്നു. ഇതിനാവശ്യമായ സ്ഥലവും ഫണ്ടും കണ്ടെത്തുന്നതിനായി മദ്രാസ് സംസ്ഥാനത്തെ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ ഡയറക്ടറെ ചുമതലപ്പെടുത്തുകയും അനന്തരാവകാശികളില്ലാതിരുന്ന തലശ്ശേരി സ്വദേശിയായ മോയൻ കുഞ്ഞിരാമൻ എന്ന വ്യക്തി തന്റെ കാലശേഷം സ്വത്തുവകകൾ നിർധനരായ പെൺകുട്ടികളുടെ പഠനത്തിന് വിനിയോഗിക്കണമെന്ന് എഴുതി വെച്ചിരുന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അവ സർക്കാർ ഏറ്റെടുക്കുകയും ഈ തുക പാലക്കാട് ആരംഭിക്കുന്ന സ്കൂളിന്റെ നിർമ്മാണത്തിന് നീക്കി വെക്കുകയുമാണുണ്ടായത്.1918ൽ കെട്ടിട നിർമ്മാണമാരംഭിച്ചപ്പോൾ താൽക്കാലിക കെട്ടിടത്തിലാണ് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് . കെട്ടിടനിർമ്മാണം പൂർത്തിയായപ്പോൾ പണം ദാനം നൽകി സഹായിച്ച വ്യക്തിയോടുള്ള സ്മരണക്കായി മോയൻസ് എന്ന പേർ ന്ല‍കുകയാണുണ്ടായത്. ചിന്നമ്മ മന്നാടിശേരിയെന്ന പ്രഥമാധ്യാപികയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ച വിദ്യാലയം കാലക്രമേണ പുരോഗതിയിലേക്ക് കുതിക്കുകയും സെക്കണ്ടറി വിദ്യാലയം 1997 ൽ ഹയർ സെക്കണ്ടറിയായി അപ്‌ഗ്രേഡ് ചെയ്യുകയുമുണ്ടായി. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == പാലക്കാട് നഗരത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് 1.6 എക്ക‌റിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു, വിദ്യാലയത്തിൽ എട്ട് പ്രധാന കെട്ടിടങ്ങളിലായി 54 പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ക്ലാസ് മുറികൾ നിലവിലുണ്ട്. വിദ്യാർത്ഥിനികളുടെ എണ്ണത്തിനും പഠനാവശ്യങ്ങൾക്കും അനുയോജ്യമായ രീതിയിൽ ക്ലാസ് മുറികൾ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ആധുനിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ആവശ്യകതകൾ പരിഗണിച്ച് വിദ്യാലയത്തിൽ ഡിജിറ്റൽ പഠനസൗകര്യങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ക്ലാസ് മുറികൾ പൂർണമായും ഡിജിറ്റലൈസ് ചെയ്തിട്ടുള്ളവയാണ്. കൂടാതെ ഒരു മൾട്ടിമീഡിയ സ്മാർട്ട് റൂമും മൂന്ന് കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുകളും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ശാസ്ത്രപഠനത്തിനുള്ള ആവശ്യമായ സൗകര്യങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായി വിദ്യാലയത്തിൽ നാല് ലാബുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ആയിരത്തിലധികം പുസ്തകങ്ങൾ ഉള്ള ലൈബ്രറി, വിദ്യാർത്ഥിനികളുടെ ആരോഗ്യവും ശുചിത്വവും ഉറപ്പാക്കുന്നതിന് ആവശ്യമായ സൗകര്യങ്ങളും വിദ്യാലയത്തിൽ സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിശാലമായ മുറ്റവും ഒരു പ്രധാന സ്റ്റേജും സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. == പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ == * [[ഒ.വി. ഉഷ]] (കവയിത്രി) == ചിത്രശാല == <gallery mode="packed"> File:21054 G. M. M. G. H. S. S Palakkad 01.jpg File:21054 G. M. M. G. H. S. S Palakkad 02.jpg File:21054 G. M. M. G. H. S. S Palakkad 03.jpg File:21054 G. M. M. G. H. S. S Palakkad 04.jpg File:21054 G. M. M. G. H. S. S Palakkad 06.jpg File:21054 G. M. M. G. H. S. S Palakkad 07.jpg File:21054 G. M. M. G. H. S. S Palakkad 08.jpg </gallery> == പുറംകണ്ണികൾ == *[[schoolwiki:21054|സ്കൂൾ വിക്കി]] *[https://gmmghss.blogspot.com/ Blog] *[https://www.instagram.com/govt_moyans?stkn=MXZrcWZxa3pna2VnNQ== Instagram] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ]] 5nu016b0mqf5k3tvsjos5o498qflorv 4675585 4675577 2026-10-12T15:55:38Z Shajinss 208313 4675585 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ജി.എം.എം.ജി.എച്ച്.എസ്സ്.എസ്സ്. പാലക്കാട് | image = 21054 GMMGHSS PKD.jpg | image_size = 350px | caption = ഗവൺമെൻ്റ് മോയൻ മോഡൽ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ പാലക്കാട് | pushpin_map = Kerala | location = പാലക്കാട് | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|10.7794982 |76.6553826 }} | other_name = ഗവൺമെൻ്റ് മോയൻ മോഡൽ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ പാലക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 01 - 07 - 1918<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|21054=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = പാലക്കാട് | educational_authority = പാലക്കാട് | grades = 5 -12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = | udisce_code = 32060900746 | Kerala_school_code = 21054 }} കേരളത്തിലെ പാലക്കാട് ജില്ലയിലുള്ള ഒരു വിദ്യാലയമാണ് '''ഗവൺമെൻ്റ് മോയൻ മോഡൽ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ പാലക്കാട്'''. പെൺകുട്ടികൾക്ക് മികച്ച വിദ്യാഭ്യാസം ഉറപ്പാക്കുന്ന ജില്ലയിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണിത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/21054|title=Sametham}}</ref> പാലക്കാട് ജില്ലയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പെൺകുട്ടികൾ പഠിക്കുന്ന സർക്കാർ വിദ്യാലയമെന്ന പ്രത്യേകതയും ഈ സ്ഥാപനത്തിനുണ്ട്<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/moyans-goes-from-strength-to-strength/article19096330.ece|title=The Hindu}}</ref>. == ചരിത്രം == 1918ലാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്. മോയൻസ് ഗവ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ പാലക്കാട് എന്നായിരുന്നു ആദ്യ കാലത്തെ പേര്.വടക്കന്തറയിൽ ഒരു പ്രൈമറി വിദ്യാലയമായിട്ടായിരുന്നു പ്രവർത്തനം. ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരിന്റെ കീഴിലുള്ള മദ്രാസ് റസിഡൻസി നടത്തി വന്നിരുന്ന വിദ്യാലയം സെക്കണ്ടറി തലത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി കൂടുതൽ സൗകര്യങ്ങളോടെ ഇപ്പോൾ പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് മാറുകയായിരുന്നു. ഇതിനാവശ്യമായ സ്ഥലവും ഫണ്ടും കണ്ടെത്തുന്നതിനായി മദ്രാസ് സംസ്ഥാനത്തെ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ ഡയറക്ടറെ ചുമതലപ്പെടുത്തുകയും അനന്തരാവകാശികളില്ലാതിരുന്ന തലശ്ശേരി സ്വദേശിയായ മോയൻ കുഞ്ഞിരാമൻ എന്ന വ്യക്തി തന്റെ കാലശേഷം സ്വത്തുവകകൾ നിർധനരായ പെൺകുട്ടികളുടെ പഠനത്തിന് വിനിയോഗിക്കണമെന്ന് എഴുതി വെച്ചിരുന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അവ സർക്കാർ ഏറ്റെടുക്കുകയും ഈ തുക പാലക്കാട് ആരംഭിക്കുന്ന സ്കൂളിന്റെ നിർമ്മാണത്തിന് നീക്കി വെക്കുകയുമാണുണ്ടായത്.1918ൽ കെട്ടിട നിർമ്മാണമാരംഭിച്ചപ്പോൾ താൽക്കാലിക കെട്ടിടത്തിലാണ് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് . കെട്ടിടനിർമ്മാണം പൂർത്തിയായപ്പോൾ പണം ദാനം നൽകി സഹായിച്ച വ്യക്തിയോടുള്ള സ്മരണക്കായി മോയൻസ് എന്ന പേർ ന്ല‍കുകയാണുണ്ടായത്. ചിന്നമ്മ മന്നാടിശേരിയെന്ന പ്രഥമാധ്യാപികയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ച വിദ്യാലയം കാലക്രമേണ പുരോഗതിയിലേക്ക് കുതിക്കുകയും സെക്കണ്ടറി വിദ്യാലയം 1997 ൽ ഹയർ സെക്കണ്ടറിയായി അപ്‌ഗ്രേഡ് ചെയ്യുകയുമുണ്ടായി. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == പാലക്കാട് നഗരത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് 1.6 എക്ക‌റിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു, വിദ്യാലയത്തിൽ എട്ട് പ്രധാന കെട്ടിടങ്ങളിലായി 54 പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ക്ലാസ് മുറികൾ നിലവിലുണ്ട്. വിദ്യാർത്ഥിനികളുടെ എണ്ണത്തിനും പഠനാവശ്യങ്ങൾക്കും അനുയോജ്യമായ രീതിയിൽ ക്ലാസ് മുറികൾ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ആധുനിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ആവശ്യകതകൾ പരിഗണിച്ച് വിദ്യാലയത്തിൽ ഡിജിറ്റൽ പഠനസൗകര്യങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ക്ലാസ് മുറികൾ പൂർണമായും ഡിജിറ്റലൈസ് ചെയ്തിട്ടുള്ളവയാണ്. കൂടാതെ ഒരു മൾട്ടിമീഡിയ സ്മാർട്ട് റൂമും മൂന്ന് കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുകളും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ശാസ്ത്രപഠനത്തിനുള്ള ആവശ്യമായ സൗകര്യങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായി വിദ്യാലയത്തിൽ നാല് ലാബുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ആയിരത്തിലധികം പുസ്തകങ്ങൾ ഉള്ള ലൈബ്രറി, വിദ്യാർത്ഥിനികളുടെ ആരോഗ്യവും ശുചിത്വവും ഉറപ്പാക്കുന്നതിന് ആവശ്യമായ സൗകര്യങ്ങളും വിദ്യാലയത്തിൽ സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിശാലമായ മുറ്റവും ഒരു പ്രധാന സ്റ്റേജും സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. == പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ == * [[ഒ.വി. ഉഷ]] (കവയിത്രി) == ചിത്രശാല == <gallery mode="packed"> File:21054 G. M. M. G. H. S. S Palakkad 01.jpg File:21054 G. M. M. G. H. S. S Palakkad 02.jpg File:21054 G. M. M. G. H. S. S Palakkad 03.jpg File:21054 G. M. M. G. H. S. S Palakkad 04.jpg File:21054 G. M. M. G. H. S. S Palakkad 06.jpg File:21054 G. M. M. G. H. S. S Palakkad 07.jpg File:21054 G. M. M. G. H. S. S Palakkad 08.jpg </gallery> == പുറംകണ്ണികൾ == *[[schoolwiki:21054|സ്കൂൾ വിക്കി]] *[https://gmmghss.blogspot.com/ Blog] *[https://www.instagram.com/govt_moyans?stkn=MXZrcWZxa3pna2VnNQ== Instagram] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ]] cyqz6gau6feyo9wxvv2a5tu64arnz0j 4675675 4675585 2026-10-12T19:29:36Z Shajinss 208313 [[വർഗ്ഗം:വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026 തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിന്റെ ഭാഗമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട ലേഖനങ്ങൾ]] നീക്കം ചെയ്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4675675 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ജി.എം.എം.ജി.എച്ച്.എസ്സ്.എസ്സ്. പാലക്കാട് | image = 21054 GMMGHSS PKD.jpg | image_size = 350px | caption = ഗവൺമെൻ്റ് മോയൻ മോഡൽ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ പാലക്കാട് | pushpin_map = Kerala | location = പാലക്കാട് | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|10.7794982 |76.6553826 }} | other_name = ഗവൺമെൻ്റ് മോയൻ മോഡൽ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ പാലക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 01 - 07 - 1918<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|21054=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = പാലക്കാട് | educational_authority = പാലക്കാട് | grades = 5 -12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = | udisce_code = 32060900746 | Kerala_school_code = 21054 }} കേരളത്തിലെ പാലക്കാട് ജില്ലയിലുള്ള ഒരു വിദ്യാലയമാണ് '''ഗവൺമെൻ്റ് മോയൻ മോഡൽ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ പാലക്കാട്'''. പെൺകുട്ടികൾക്ക് മികച്ച വിദ്യാഭ്യാസം ഉറപ്പാക്കുന്ന ജില്ലയിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണിത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/21054|title=Sametham}}</ref> പാലക്കാട് ജില്ലയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പെൺകുട്ടികൾ പഠിക്കുന്ന സർക്കാർ വിദ്യാലയമെന്ന പ്രത്യേകതയും ഈ സ്ഥാപനത്തിനുണ്ട്<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/moyans-goes-from-strength-to-strength/article19096330.ece|title=The Hindu}}</ref>. == ചരിത്രം == 1918ലാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്. മോയൻസ് ഗവ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ പാലക്കാട് എന്നായിരുന്നു ആദ്യ കാലത്തെ പേര്.വടക്കന്തറയിൽ ഒരു പ്രൈമറി വിദ്യാലയമായിട്ടായിരുന്നു പ്രവർത്തനം. ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരിന്റെ കീഴിലുള്ള മദ്രാസ് റസിഡൻസി നടത്തി വന്നിരുന്ന വിദ്യാലയം സെക്കണ്ടറി തലത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി കൂടുതൽ സൗകര്യങ്ങളോടെ ഇപ്പോൾ പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് മാറുകയായിരുന്നു. ഇതിനാവശ്യമായ സ്ഥലവും ഫണ്ടും കണ്ടെത്തുന്നതിനായി മദ്രാസ് സംസ്ഥാനത്തെ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ ഡയറക്ടറെ ചുമതലപ്പെടുത്തുകയും അനന്തരാവകാശികളില്ലാതിരുന്ന തലശ്ശേരി സ്വദേശിയായ മോയൻ കുഞ്ഞിരാമൻ എന്ന വ്യക്തി തന്റെ കാലശേഷം സ്വത്തുവകകൾ നിർധനരായ പെൺകുട്ടികളുടെ പഠനത്തിന് വിനിയോഗിക്കണമെന്ന് എഴുതി വെച്ചിരുന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അവ സർക്കാർ ഏറ്റെടുക്കുകയും ഈ തുക പാലക്കാട് ആരംഭിക്കുന്ന സ്കൂളിന്റെ നിർമ്മാണത്തിന് നീക്കി വെക്കുകയുമാണുണ്ടായത്.1918ൽ കെട്ടിട നിർമ്മാണമാരംഭിച്ചപ്പോൾ താൽക്കാലിക കെട്ടിടത്തിലാണ് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് . കെട്ടിടനിർമ്മാണം പൂർത്തിയായപ്പോൾ പണം ദാനം നൽകി സഹായിച്ച വ്യക്തിയോടുള്ള സ്മരണക്കായി മോയൻസ് എന്ന പേർ ന്ല‍കുകയാണുണ്ടായത്. ചിന്നമ്മ മന്നാടിശേരിയെന്ന പ്രഥമാധ്യാപികയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ച വിദ്യാലയം കാലക്രമേണ പുരോഗതിയിലേക്ക് കുതിക്കുകയും സെക്കണ്ടറി വിദ്യാലയം 1997 ൽ ഹയർ സെക്കണ്ടറിയായി അപ്‌ഗ്രേഡ് ചെയ്യുകയുമുണ്ടായി. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == പാലക്കാട് നഗരത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് 1.6 എക്ക‌റിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു, വിദ്യാലയത്തിൽ എട്ട് പ്രധാന കെട്ടിടങ്ങളിലായി 54 പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ക്ലാസ് മുറികൾ നിലവിലുണ്ട്. വിദ്യാർത്ഥിനികളുടെ എണ്ണത്തിനും പഠനാവശ്യങ്ങൾക്കും അനുയോജ്യമായ രീതിയിൽ ക്ലാസ് മുറികൾ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ആധുനിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ആവശ്യകതകൾ പരിഗണിച്ച് വിദ്യാലയത്തിൽ ഡിജിറ്റൽ പഠനസൗകര്യങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ക്ലാസ് മുറികൾ പൂർണമായും ഡിജിറ്റലൈസ് ചെയ്തിട്ടുള്ളവയാണ്. കൂടാതെ ഒരു മൾട്ടിമീഡിയ സ്മാർട്ട് റൂമും മൂന്ന് കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുകളും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ശാസ്ത്രപഠനത്തിനുള്ള ആവശ്യമായ സൗകര്യങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായി വിദ്യാലയത്തിൽ നാല് ലാബുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ആയിരത്തിലധികം പുസ്തകങ്ങൾ ഉള്ള ലൈബ്രറി, വിദ്യാർത്ഥിനികളുടെ ആരോഗ്യവും ശുചിത്വവും ഉറപ്പാക്കുന്നതിന് ആവശ്യമായ സൗകര്യങ്ങളും വിദ്യാലയത്തിൽ സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിശാലമായ മുറ്റവും ഒരു പ്രധാന സ്റ്റേജും സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. == പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ == * [[ഒ.വി. ഉഷ]] (കവയിത്രി) == ചിത്രശാല == <gallery mode="packed"> File:21054 G. M. M. G. H. S. S Palakkad 01.jpg File:21054 G. M. M. G. H. S. S Palakkad 02.jpg File:21054 G. M. M. G. H. S. S Palakkad 03.jpg File:21054 G. M. M. G. H. S. S Palakkad 04.jpg File:21054 G. M. M. G. H. S. S Palakkad 06.jpg File:21054 G. M. M. G. H. S. S Palakkad 07.jpg File:21054 G. M. M. G. H. S. S Palakkad 08.jpg </gallery> == പുറംകണ്ണികൾ == *[[schoolwiki:21054|സ്കൂൾ വിക്കി]] *[https://gmmghss.blogspot.com/ Blog] *[https://www.instagram.com/govt_moyans?stkn=MXZrcWZxa3pna2VnNQ== Instagram] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] t7s2zmdichpwjkxg5d7804grtetxtr0 4675757 4675675 2026-10-13T08:31:08Z Shajinss 208313 /* ചരിത്രം */ 4675757 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = ജി.എം.എം.ജി.എച്ച്.എസ്സ്.എസ്സ്. പാലക്കാട് | image = 21054 GMMGHSS PKD.jpg | image_size = 350px | caption = ഗവൺമെൻ്റ് മോയൻ മോഡൽ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ പാലക്കാട് | pushpin_map = Kerala | location = പാലക്കാട് | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|10.7794982 |76.6553826 }} | other_name = ഗവൺമെൻ്റ് മോയൻ മോഡൽ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ പാലക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 01 - 07 - 1918<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|21054=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = പാലക്കാട് | educational_authority = പാലക്കാട് | grades = 5 -12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = | udisce_code = 32060900746 | Kerala_school_code = 21054 }} കേരളത്തിലെ പാലക്കാട് ജില്ലയിലുള്ള ഒരു വിദ്യാലയമാണ് '''ഗവൺമെൻ്റ് മോയൻ മോഡൽ ഗേൾസ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ പാലക്കാട്'''. പെൺകുട്ടികൾക്ക് മികച്ച വിദ്യാഭ്യാസം ഉറപ്പാക്കുന്ന ജില്ലയിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണിത്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/21054|title=Sametham}}</ref> പാലക്കാട് ജില്ലയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ പെൺകുട്ടികൾ പഠിക്കുന്ന സർക്കാർ വിദ്യാലയമെന്ന പ്രത്യേകതയും ഈ സ്ഥാപനത്തിനുണ്ട്<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/moyans-goes-from-strength-to-strength/article19096330.ece|title=The Hindu}}</ref>. == ചരിത്രം == 1918ലാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്. മോയൻസ് ഗവ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ പാലക്കാട് എന്നായിരുന്നു ആദ്യ കാലത്തെ പേര്. വടക്കന്തറയിൽ ഒരു പ്രൈമറി വിദ്യാലയമായിട്ടായിരുന്നു പ്രവർത്തനം. ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരിന്റെ കീഴിലുള്ള മദ്രാസ് റസിഡൻസി നടത്തി വന്നിരുന്ന വിദ്യാലയം സെക്കണ്ടറി തലത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി കൂടുതൽ സൗകര്യങ്ങളോടെ ഇപ്പോൾ പ്രവർത്തിച്ചു വരുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് മാറുകയായിരുന്നു. ഇതിനാവശ്യമായ സ്ഥലവും ഫണ്ടും കണ്ടെത്തുന്നതിനായി മദ്രാസ് സംസ്ഥാനത്തെ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ ഡയറക്ടറെ ചുമതലപ്പെടുത്തുകയും അനന്തരാവകാശികളില്ലാതിരുന്ന തലശ്ശേരി സ്വദേശിയായ '''മോയൻ കുഞ്ഞിരാമൻ''' എന്ന വ്യക്തി തന്റെ കാലശേഷം സ്വത്തുവകകൾ നിർധനരായ പെൺകുട്ടികളുടെ പഠനത്തിന് വിനിയോഗിക്കണമെന്ന് എഴുതി വെച്ചിരുന്നതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ അവ സർക്കാർ ഏറ്റെടുക്കുകയും ഈ തുക പാലക്കാട് ആരംഭിക്കുന്ന സ്കൂളിന്റെ നിർമ്മാണത്തിന് നീക്കി വെക്കുകയുമാണുണ്ടായത്.1918ൽ കെട്ടിട നിർമ്മാണമാരംഭിച്ചപ്പോൾ താൽക്കാലിക കെട്ടിടത്തിലാണ് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് . കെട്ടിടനിർമ്മാണം പൂർത്തിയായപ്പോൾ പണം ദാനം നൽകി സഹായിച്ച വ്യക്തിയോടുള്ള സ്മരണക്കായി '''മോയൻസ്''' എന്ന പേർ ന്ല‍കുകയാണുണ്ടായത്. ചിന്നമ്മ മന്നാടിശേരിയെന്ന പ്രഥമാധ്യാപികയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ച വിദ്യാലയം കാലക്രമേണ പുരോഗതിയിലേക്ക് കുതിക്കുകയും സെക്കണ്ടറി വിദ്യാലയം 1997 ൽ ഹയർ സെക്കണ്ടറിയായി അപ്‌ഗ്രേഡ് ചെയ്യുകയുമുണ്ടായി. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == പാലക്കാട് നഗരത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് 1.6 എക്ക‌റിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു, വിദ്യാലയത്തിൽ എട്ട് പ്രധാന കെട്ടിടങ്ങളിലായി 54 പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ക്ലാസ് മുറികൾ നിലവിലുണ്ട്. വിദ്യാർത്ഥിനികളുടെ എണ്ണത്തിനും പഠനാവശ്യങ്ങൾക്കും അനുയോജ്യമായ രീതിയിൽ ക്ലാസ് മുറികൾ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ആധുനിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ ആവശ്യകതകൾ പരിഗണിച്ച് വിദ്യാലയത്തിൽ ഡിജിറ്റൽ പഠനസൗകര്യങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യം നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ക്ലാസ് മുറികൾ പൂർണമായും ഡിജിറ്റലൈസ് ചെയ്തിട്ടുള്ളവയാണ്. കൂടാതെ ഒരു മൾട്ടിമീഡിയ സ്മാർട്ട് റൂമും മൂന്ന് കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുകളും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ശാസ്ത്രപഠനത്തിനുള്ള ആവശ്യമായ സൗകര്യങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായി വിദ്യാലയത്തിൽ നാല് ലാബുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ആയിരത്തിലധികം പുസ്തകങ്ങൾ ഉള്ള ലൈബ്രറി, വിദ്യാർത്ഥിനികളുടെ ആരോഗ്യവും ശുചിത്വവും ഉറപ്പാക്കുന്നതിന് ആവശ്യമായ സൗകര്യങ്ങളും വിദ്യാലയത്തിൽ സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിശാലമായ മുറ്റവും ഒരു പ്രധാന സ്റ്റേജും സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. == പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ == * [[ഒ.വി. ഉഷ]] (കവയിത്രി) == ചിത്രശാല == <gallery mode="packed"> File:21054 G. M. M. G. H. S. S Palakkad 01.jpg File:21054 G. M. M. G. H. S. S Palakkad 02.jpg File:21054 G. M. M. G. H. S. S Palakkad 03.jpg File:21054 G. M. M. G. H. S. S Palakkad 04.jpg File:21054 G. M. M. G. H. S. S Palakkad 06.jpg File:21054 G. M. M. G. H. S. S Palakkad 07.jpg File:21054 G. M. M. G. H. S. S Palakkad 08.jpg </gallery> == പുറംകണ്ണികൾ == *[[schoolwiki:21054|സ്കൂൾ വിക്കി]] *[https://gmmghss.blogspot.com/ Blog] *[https://www.instagram.com/govt_moyans?stkn=MXZrcWZxa3pna2VnNQ== Instagram] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] 58t2uv73ow96pk65wxe2plthmwa5bqs 0 672767 4675490 4674976 2026-10-12T12:47:36Z Malikaveedu 16584 4675490 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = നവരസ | original_name = {{Native name|ta|நவரசா}} | image = | caption = | director = [[Santosh Sivan|സന്തോഷ് ശിവൻ]] | producer = സന്തോഷ് ശിവൻ<br />സുനിൽ ദോഷി | writer = സന്തോഷ് ശിവൻ | starring = പി. ശ്വേത<br />ഖുശ്ബു | music = ശ്രീറാം പരശുറാം | cinematography = സന്തോഷ് ശിവൻ | editing = [[A. Sreekar Prasad|ശ്രീകർ പ്രസാദ്]] | studio = ബിഗ് പിക്ചേഴ്സ് | released = {{Film date|2005|10|df=y}} | runtime = 105 മിനിറ്റ് | country = ഇന്ത്യ | language = [[Tamil language|തമിഴ്]] }} [[Santosh Sivan|സന്തോഷ് ശിവൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത് 2005-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു ഇന്ത്യൻ തമിഴ് ചലച്ചിത്രമാണ് '''നവരസ''' (Navarasa).<ref name="variety-review">{{cite web |title=Navarasa Review |url=https://variety.com/2005/film/markets-festivals/navarasa-1200521360/ |publisher=Variety |date=13 October 2005 |accessdate=2 September 2024}}</ref> തമിഴ്‌നാട്ടിലെ കൂവാഗം (Koovagam) ഗ്രാമത്തിൽ നടക്കുന്ന വാർഷിക ഉത്സവത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ [[Transgender|ഹിജഡകളുടെയും]] [[ട്രാൻസ്ജെൻഡർ|ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ]] വ്യക്തികളുടെയും ജീവിതത്തെയും സ്വത്വപ്രതിസന്ധികളെയും കേന്ദ്രീകരിച്ചാണ് ഈ ചിത്രം ഒരുക്കിയിട്ടുള്ളത്. 53-ാമത് ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡിൽ [[National Film Award for Best Feature Film in Tamil|മികച്ച തമിഴ് ചിത്രത്തിനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരവും]], മൊണാക്കോ ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ പ്രത്യേക ജൂറി പുരസ്കാരവും ഈ ചിത്രം കരസ്ഥമാക്കി.<ref name="53rd-nfa">{{cite web |title=53rd National Film Awards |url=https://www.dff.gov.in/images/Documents/69_53rdNFA2005.pdf |publisher=Directorate of Film Festivals |accessdate=2 September 2024 |format=PDF}}</ref> പുറത്തിറങ്ങിയതുമുതൽ മികച്ച സ്വീകാര്യത നേടിയ ഈ ചിത്രം, സിംഗപ്പൂർ ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ, കൊറിയയിലെ പുസാൻ ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ, തായ്‌വാനിലെ തായ്‌പേയ് ഗോൾഡൻ ഹോഴ്‌സ് ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ, ബ്രസീലിലെ സാവോ പോളോ ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ, ഫ്രാൻസിലെ ലിയോൺ ഏഷ്യൻ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ തുടങ്ങി ലോകമെമ്പാടുമുള്ള നിരവധി ചലച്ചിത്രമേളകളിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കുകയുണ്ടായി. 2006 ജനുവരിയിൽ, റോട്ടർഡാം അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രമേളയിലേക്കുള്ള ഔദ്യോഗിക എൻട്രിയായും ഇത് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു == ഇതിവൃത്തം == ശ്വേത എന്ന പെൺകുട്ടി പ്രായപൂർത്തിയാകുന്നതോടെ കുടുംബത്തിൽ ആചാരപരമായ ആഘോഷങ്ങൾ നടക്കുന്നു. എന്നാൽ തന്റെ അമ്മാവനായ ഗൗതമിന് സ്വന്തം പുരുഷത്വത്തിൽ അസ്വസ്ഥതയുണ്ടെന്നും സ്ത്രീയായി മാറാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെന്നും അവൾ മനസ്സിലാക്കുന്നു. തുടർന്ന് ഗൗതം വീടുവിട്ട് പോകുന്നു. അമ്മാവനെ കണ്ടെത്താനായി ശ്വേത കൂവാഗത്തെ വാർഷിക ഹിജഡാ ഉത്സവത്തിലേക്ക് യാത്ര തിരിക്കുന്നു. മഹാഭാരതത്തിലെ അരവാന്റെ ബലിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് വർഷം തോറും ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ വ്യക്തികൾ ഒത്തുചേരുന്ന ഈ ഉത്സവത്തിൽ വെച്ച് സമൂഹത്തിൽ അവർ അനുഭവിക്കുന്ന ഒറ്റപ്പെടലും വെല്ലുവിളികളും അവൾ അടുത്തറിയുന്നു. == അഭിനേതാക്കൾ == * പി. ശ്വേത – ശ്വേതയായി * [[ഖുശ്ബു]] – ഗൗതം / ഖുശ്ബുവായി * ബോബി * [[പ്രകാശ് രാജ്]] (അതിഥി വേഷം) == നിർമ്മാണം == സാധാരണ വാണിജ്യ സിനിമകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, യഥാർത്ഥ ട്രാൻസ്‌ജെൻഡർ വ്യക്തികളെയും കൂവാഗം ഉത്സവത്തിലെ യഥാർത്ഥ രംഗങ്ങളെയും ഉൾപ്പെടുത്തിയാണ് സന്തോഷ് ശിവൻ ഈ ചിത്രം ഒരുക്കിയത്. ഒരു ഡോക്യു-ഫിക്ഷൻ ശൈലിയിലാണ് ചിത്രത്തിന്റെ ദൃശ്യങ്ങൾ പകർത്തിയിട്ടുള്ളത്. == പുരസ്കാരങ്ങൾ == * [[National Film Award for Best Feature Film in Tamil|മികച്ച തമിഴ് ചിത്രത്തിനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം]] (2005) * മൊണാക്കോ അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രമേള – പ്രത്യേക ജൂറി പുരസ്കാരം (2005) == അവലംബം == {{Reflist}} == ബാഹ്യ കണ്ണികൾ == * {{IMDb title|0481223|നവരസ}} {{Santosh Sivan}} {{National Film Award for Best Tamil Feature Film}} [[Category:2005-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ തമിഴ് ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[Category:സന്തോഷ് ശിവൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[Category:മികച്ച തമിഴ് ചിത്രത്തിനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം നേടിയ ചിത്രങ്ങൾ]] [[Category:തമിഴ് ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] flk6zm1uk1erpr4oqlm4sf2vtvzd7qe 0 672810 4675645 4675259 2026-10-12T17:55:57Z Akbarali 17542 [[വർഗ്ഗം:കണ്ണ‍ൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ സ്കൂളുകൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4675645 wikitext text/x-wiki [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണ‍ൂർ]] ജില്ലയിലെ പാപ്പിനിശ്ശേരി എന്ന സ്ഥലത്തൂള്ള ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ഇ.എം.എസ്. സ്മാരക ഗവൺമെന്റ് ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ പാപ്പിനിശ്ശേരി'''. [[പാപ്പിനിശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പാപ്പിനിശ്ശേരി]] ഗ്രാമത്തിലെ പ്രമുഖ ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂളാണിത്. കണ്ണ‍ൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ പാപ്പിനിശ്ശേരി ഉപജില്ലയിലാണ് 1967 ൽ ഈ വിദ്യാലയം ആരംഭിച്ചത്. '''പാപ്പിനിശ്ശേരി പഞ്ചായത്ത് ഹൈസ്കൂൾ''' എന്നറിയപ്പെട്ടിര‍ുന്ന വിദ്യാലയം, കേരളത്തിലെ ആദ്യ മുഖ്യമന്ത്രിയായിര‍ുന്ന [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്|ഇ.എം.എസ് നമ്പ‍ൂതിരിപ്പാടിന്റെ]] പേരിലാണ് ഇപ്പോൾ അറിയപ്പെടുന്നത്. 1998 ൽ ഈ വിദ്യാലയത്തിൽ ഹയർ സെക്കന്ററി ആരംഭിച്ച‍ു. 2010 ൽ ഗവൺമെൻറ് ഏറ്റെടുത്തതോടെ പഞ്ചായത്ത് ഹൈസ്കൂൾ, ഇ എം എസ് സ്മാരക ഗവ. ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂളായി മാറി. പാപ്പിനിശ്ശേരി റെയിൽവെ സ്റ്റേഷനു സമീപത്തായി പഴയങ്ങാടി റോഡിലാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. എൻ എച്ച് 47 ൽ [[വളപട്ടണം]] പാലത്തിന് സമീപത്ത് നിന്നും ഏകദേശം 1500 മീറ്റർ മാറിയാണ് ഈ സ്കൂളിന്റെ സ്ഥാനം. സാഹിത്യകാരനായ [[ടി.പി. വേണുഗോപാലൻ|ടി.പി. വേണ‍ുഗോപാലൻ]], പത്രപ്രവർത്തകനായ [[എം.വി. നികേഷ് കുമാർ|എം.വി. നികേഷ് ക‍ുമാർ]], ഡോക്യ‍ുമെന്ററി സംവിധായകൻ പി. ബാലൻ, ഗായകൻ പി.പി. രതീഷ് ക‍ുമാർ, റേഡിയോ ജോക്കി രമേഷ് ക‍ുമാർ, കാഥികൻ [[എം.ആർ. പയ്യട്ടം]], കെ.വി. ശരത് ചന്ദ്രൻ (ആകാശവാണി), സിനിമാ നടൻ ബിജു ഇരിണാവ് തുടങ്ങിയവർ ഈ വിദ്യാലയത്തിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികളാണ്.{{Infobox school | name = ഇ.എം.എസ്. സ്മാരക ഗവൺമെന്റ് എച്ച്.എസ്.എസ്. പാപ്പിനിശ്ശേരി | image =പ്രമാണം:13075 EMS Smaraka GHSS Pappinissery.jpg |image_size = 350px | alt = | caption = ഇ.എം.എസ്.എസ്.ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്. പാപ്പിനിശ്ശേരി | logo = | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{Coord|11.945283|lon= |75.3418491|display=title}} | type = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1967|06|10|df=yes}}<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/13075|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | location = | grades = 8 മുതൽ 12 വരെ | gender = ആൺകുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | city = [[പാപ്പിനിശ്ശേരി]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | district = [[കണ്ണൂർ]] | educational_authority = കണ്ണൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | postcode = 670561 | website = https://schoolwiki.in/13075 | udisce_code = 32021300213 | Kerala_school_code = 13075 }} == ചരിത്രം == ആദ്യകാലത്ത‍് വിദ്യാഭ്യാസപരമായി ഏറെ പിന്നോക്കം നിന്നിരുന്ന പ്രദേശമായിരുന്നു പാപ്പിനിശ്ശേരി പടിഞ്ഞാർ. ഈ പ്രദേശത്തെ ഒരേയൊരു വിദ്യാലയം പാപ്പിനിശ്ശേരി വെസ്റ്റ് എൽ പി സ്കൂൾ ആയിരുന്നു. അതുകഴിഞ്ഞാൽ ചുരുക്കം ചിലർ കുറച്ചുകൂടി അകലെയുള്ള ആരോൺ യു.പി. സ്കൂളിലോ ഇരിണാവ് യു.പി. സ്കൂളിലോ ചെന്ന് പഠനം ത‍ുടരും. ഹൈസ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ചെറുകുന്ന്, ചിറക്കൽ, അഴീക്കോട്, കല്ല്യാശ്ശേരി എന്നിവിടങ്ങളിൽ പോകുമായിര‍ുന്ന‍ു. ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് പാപ്പിനിശ്ശേരി പടിഞ്ഞാർ ഭാഗത്ത് ഒരു ഹൈസ്കൂൾ ഉണ്ടാകേണ്ടതിൻെറ ആവശ്യകത ഈ പ്രദേശത്തൂകാർ ആലോചിക്കുകയും അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ 1967 ജ‍ൂണിൽ കരിക്കിൻകുളത്തിനടുത്തുള്ള ഒരു നെയ്‍ത്തു കമ്പനി കെട്ടിടത്തിൽ സ്കൂൾ പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുകയ‍ും ചെയ്തു. എന്നാൽ ഗവൺമെൻറ് അംഗീകാരം കിട്ടാൻ 5 ക്ളാസ് മുറികളും 3 ഏക്കർ ഭൂമിയും സ്വര‍ൂപിക്കേണ്ടിയിരുന്നു. ഇത്രയും സൗകര്യം ഒരുക്കുവാൻ സ്കൂൾ കമ്മിറ്റിക്ക് കഴിയാത്തതുകൊണ്ട് മാനേജ്മെൻറ് പഞ്ചായത്തിന്റെ കീഴിലാക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. അങ്ങനെ ഇന്നു കാണുന്ന സ്ഥലത്ത് സ്കൂൾ മാറ്റി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. 1969-ലാണ് സ്പെഷ്യൽ ഓർഡർ പ്രകാരം സ്കൂളിന് അംഗീകാരം ലഭിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് നാട്ടുകാരുടെ പ്രയത്നത്താൽ നിർമ്മിച്ച കെട്ടിടങ്ങളും പിന്നീട് പഞ്ചായത്ത് നിർമ്മിച്ച കെട്ടിടങ്ങള‍ും ആണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. 2010 ൽ പഞ്ചായത്ത് സ്കൂളുകൾ സർക്കാർ ഏറ്റെടുത്തതോടെ ഇത് ഇ.എം.എസ്. സ്മാരക ഗവ. ഹയർസെക്കൻററി സ്കൂൾ എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ആരംഭത്തിൽ ഇ.പി. പത്‍മനാഭൻ ആയിരുന്നു സ്കൂളിന്റെ ച‍ുമതല വഹിച്ചിരുന്നത്. സ്കൂളിന് അംഗീകാരം ലഭിച്ചതോടെ സി ക‍ുഞ്ഞിരാമൻ ഹെഡ്മാസ്റ്ററായി നിയമിതനായി. 1998-99 വർഷത്തിൽ ഹൈസ്കൂൾ ഹയർസെക്കന്ററിയായി ഉയർത്തപ്പെട്ടു. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == 1200 ൽപ്പരം വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പഠനാന്തരീക്ഷം ഒരുക്കുന്നതിന് ആവശ്യമായ സൗകര്യങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. ജില്ലാ പഞ്ചായത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ, മോഡ‍ുലാർ ടോയ്‍ലറ്റ്, ഷീ ടോയ്‍ ലറ്റ്, കൗൺസിലിംഗ് റൂം, ഇൻസിനേറ്റർ, വെൻറിംഗ് മെഷീൻ, വേസ്റ്റ് ബിന്നുകൾ, തുടങ്ങിയവ ലഭ്യമായിട്ടുണ്ട്. ഗേൾഫ്രണ്ട്‍ലി വിശ്രമമ‍ുറിയുണ്ട്. സ്കൂളും ഗ്രൗണ്ടും ചേർന്ന് 4.8 ഏക്കർ ഭ‍ൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഹൈസ്കൂളിന് 19 ഉം ഹയർ സെക്കന്ററിക്ക് 6 ഉം ക്ലാസ് മുറികളാണുള്ളത്. സയൻസ് ലാബ്, എൽ.സി.ഡി മോണിറ്റർ സൗകര്യങ്ങള‍ുള്ള സ്മാർട്ട് ക്ളാസ്റ‍ൂം, ഏകദേശം ആറായിരത്തോളം പുസ്തകങ്ങളടങ്ങിയ സ്കൂൾ ലൈബ്രറി, വേനലിൽ പോലും ധാരാളം വെള്ളം ലഭിക്കുന്ന കിണർ എന്നിവ ലഭ്യമാണ്. സ്കൂൾ ബസ് സൗകര്യമുണ്ട്. സ്കൂളിലേക്ക് വേണ്ടുന്ന വൈദ്യ‍ുതി സോളാർ പവർ പ്ലാൻറിൽ നിന്നും ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കണ്ണ‍ൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ സ്കൂളുകൾ]] 4p5u78e0x2cbbzd9k8vwo20mpbgignr 4675647 4675645 2026-10-12T17:57:33Z Akbarali 17542 [[വർഗ്ഗം:കണ്ണ‍ൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ സ്കൂളുകൾ]] നീക്കം ചെയ്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4675647 wikitext text/x-wiki [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണ‍ൂർ]] ജില്ലയിലെ പാപ്പിനിശ്ശേരി എന്ന സ്ഥലത്തൂള്ള ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് '''ഇ.എം.എസ്. സ്മാരക ഗവൺമെന്റ് ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ പാപ്പിനിശ്ശേരി'''. [[പാപ്പിനിശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പാപ്പിനിശ്ശേരി]] ഗ്രാമത്തിലെ പ്രമുഖ ഹയർ സെക്കന്ററി സ്കൂളാണിത്. കണ്ണ‍ൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ പാപ്പിനിശ്ശേരി ഉപജില്ലയിലാണ് 1967 ൽ ഈ വിദ്യാലയം ആരംഭിച്ചത്. '''പാപ്പിനിശ്ശേരി പഞ്ചായത്ത് ഹൈസ്കൂൾ''' എന്നറിയപ്പെട്ടിര‍ുന്ന വിദ്യാലയം, കേരളത്തിലെ ആദ്യ മുഖ്യമന്ത്രിയായിര‍ുന്ന [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്|ഇ.എം.എസ് നമ്പ‍ൂതിരിപ്പാടിന്റെ]] പേരിലാണ് ഇപ്പോൾ അറിയപ്പെടുന്നത്. 1998 ൽ ഈ വിദ്യാലയത്തിൽ ഹയർ സെക്കന്ററി ആരംഭിച്ച‍ു. 2010 ൽ ഗവൺമെൻറ് ഏറ്റെടുത്തതോടെ പഞ്ചായത്ത് ഹൈസ്കൂൾ, ഇ എം എസ് സ്മാരക ഗവ. ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂളായി മാറി. പാപ്പിനിശ്ശേരി റെയിൽവെ സ്റ്റേഷനു സമീപത്തായി പഴയങ്ങാടി റോഡിലാണ് ഈ സ്കൂൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. എൻ എച്ച് 47 ൽ [[വളപട്ടണം]] പാലത്തിന് സമീപത്ത് നിന്നും ഏകദേശം 1500 മീറ്റർ മാറിയാണ് ഈ സ്കൂളിന്റെ സ്ഥാനം. സാഹിത്യകാരനായ [[ടി.പി. വേണുഗോപാലൻ|ടി.പി. വേണ‍ുഗോപാലൻ]], പത്രപ്രവർത്തകനായ [[എം.വി. നികേഷ് കുമാർ|എം.വി. നികേഷ് ക‍ുമാർ]], ഡോക്യ‍ുമെന്ററി സംവിധായകൻ പി. ബാലൻ, ഗായകൻ പി.പി. രതീഷ് ക‍ുമാർ, റേഡിയോ ജോക്കി രമേഷ് ക‍ുമാർ, കാഥികൻ [[എം.ആർ. പയ്യട്ടം]], കെ.വി. ശരത് ചന്ദ്രൻ (ആകാശവാണി), സിനിമാ നടൻ ബിജു ഇരിണാവ് തുടങ്ങിയവർ ഈ വിദ്യാലയത്തിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികളാണ്.{{Infobox school | name = ഇ.എം.എസ്. സ്മാരക ഗവൺമെന്റ് എച്ച്.എസ്.എസ്. പാപ്പിനിശ്ശേരി | image =പ്രമാണം:13075 EMS Smaraka GHSS Pappinissery.jpg |image_size = 350px | alt = | caption = ഇ.എം.എസ്.എസ്.ജി.എച്ച്.എസ്.എസ്. പാപ്പിനിശ്ശേരി | logo = | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{Coord|11.945283|lon= |75.3418491|display=title}} | type = പൊതുവിദ്യാലയം (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1967|06|10|df=yes}}<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/13075|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | location = | grades = 8 മുതൽ 12 വരെ | gender = ആൺകുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | city = [[പാപ്പിനിശ്ശേരി]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | district = [[കണ്ണൂർ]] | educational_authority = കണ്ണൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | postcode = 670561 | website = https://schoolwiki.in/13075 | udisce_code = 32021300213 | Kerala_school_code = 13075 }} == ചരിത്രം == ആദ്യകാലത്ത‍് വിദ്യാഭ്യാസപരമായി ഏറെ പിന്നോക്കം നിന്നിരുന്ന പ്രദേശമായിരുന്നു പാപ്പിനിശ്ശേരി പടിഞ്ഞാർ. ഈ പ്രദേശത്തെ ഒരേയൊരു വിദ്യാലയം പാപ്പിനിശ്ശേരി വെസ്റ്റ് എൽ പി സ്കൂൾ ആയിരുന്നു. അതുകഴിഞ്ഞാൽ ചുരുക്കം ചിലർ കുറച്ചുകൂടി അകലെയുള്ള ആരോൺ യു.പി. സ്കൂളിലോ ഇരിണാവ് യു.പി. സ്കൂളിലോ ചെന്ന് പഠനം ത‍ുടരും. ഹൈസ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ചെറുകുന്ന്, ചിറക്കൽ, അഴീക്കോട്, കല്ല്യാശ്ശേരി എന്നിവിടങ്ങളിൽ പോകുമായിര‍ുന്ന‍ു. ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് പാപ്പിനിശ്ശേരി പടിഞ്ഞാർ ഭാഗത്ത് ഒരു ഹൈസ്കൂൾ ഉണ്ടാകേണ്ടതിൻെറ ആവശ്യകത ഈ പ്രദേശത്തൂകാർ ആലോചിക്കുകയും അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ 1967 ജ‍ൂണിൽ കരിക്കിൻകുളത്തിനടുത്തുള്ള ഒരു നെയ്‍ത്തു കമ്പനി കെട്ടിടത്തിൽ സ്കൂൾ പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുകയ‍ും ചെയ്തു. എന്നാൽ ഗവൺമെൻറ് അംഗീകാരം കിട്ടാൻ 5 ക്ളാസ് മുറികളും 3 ഏക്കർ ഭൂമിയും സ്വര‍ൂപിക്കേണ്ടിയിരുന്നു. ഇത്രയും സൗകര്യം ഒരുക്കുവാൻ സ്കൂൾ കമ്മിറ്റിക്ക് കഴിയാത്തതുകൊണ്ട് മാനേജ്മെൻറ് പഞ്ചായത്തിന്റെ കീഴിലാക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. അങ്ങനെ ഇന്നു കാണുന്ന സ്ഥലത്ത് സ്കൂൾ മാറ്റി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. 1969-ലാണ് സ്പെഷ്യൽ ഓർഡർ പ്രകാരം സ്കൂളിന് അംഗീകാരം ലഭിച്ചത്. ആദ്യകാലത്ത് നാട്ടുകാരുടെ പ്രയത്നത്താൽ നിർമ്മിച്ച കെട്ടിടങ്ങളും പിന്നീട് പഞ്ചായത്ത് നിർമ്മിച്ച കെട്ടിടങ്ങള‍ും ആണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. 2010 ൽ പഞ്ചായത്ത് സ്കൂളുകൾ സർക്കാർ ഏറ്റെടുത്തതോടെ ഇത് ഇ.എം.എസ്. സ്മാരക ഗവ. ഹയർസെക്കൻററി സ്കൂൾ എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ആരംഭത്തിൽ ഇ.പി. പത്‍മനാഭൻ ആയിരുന്നു സ്കൂളിന്റെ ച‍ുമതല വഹിച്ചിരുന്നത്. സ്കൂളിന് അംഗീകാരം ലഭിച്ചതോടെ സി ക‍ുഞ്ഞിരാമൻ ഹെഡ്മാസ്റ്ററായി നിയമിതനായി. 1998-99 വർഷത്തിൽ ഹൈസ്കൂൾ ഹയർസെക്കന്ററിയായി ഉയർത്തപ്പെട്ടു. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == 1200 ൽപ്പരം വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പഠനാന്തരീക്ഷം ഒരുക്കുന്നതിന് ആവശ്യമായ സൗകര്യങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. ജില്ലാ പഞ്ചായത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ, മോഡ‍ുലാർ ടോയ്‍ലറ്റ്, ഷീ ടോയ്‍ ലറ്റ്, കൗൺസിലിംഗ് റൂം, ഇൻസിനേറ്റർ, വെൻറിംഗ് മെഷീൻ, വേസ്റ്റ് ബിന്നുകൾ, തുടങ്ങിയവ ലഭ്യമായിട്ടുണ്ട്. ഗേൾഫ്രണ്ട്‍ലി വിശ്രമമ‍ുറിയുണ്ട്. സ്കൂളും ഗ്രൗണ്ടും ചേർന്ന് 4.8 ഏക്കർ ഭ‍ൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഹൈസ്കൂളിന് 19 ഉം ഹയർ സെക്കന്ററിക്ക് 6 ഉം ക്ലാസ് മുറികളാണുള്ളത്. സയൻസ് ലാബ്, എൽ.സി.ഡി മോണിറ്റർ സൗകര്യങ്ങള‍ുള്ള സ്മാർട്ട് ക്ളാസ്റ‍ൂം, ഏകദേശം ആറായിരത്തോളം പുസ്തകങ്ങളടങ്ങിയ സ്കൂൾ ലൈബ്രറി, വേനലിൽ പോലും ധാരാളം വെള്ളം ലഭിക്കുന്ന കിണർ എന്നിവ ലഭ്യമാണ്. സ്കൂൾ ബസ് സൗകര്യമുണ്ട്. സ്കൂളിലേക്ക് വേണ്ടുന്ന വൈദ്യ‍ുതി സോളാർ പവർ പ്ലാൻറിൽ നിന്നും ലഭിക്കുന്നുണ്ട്. == അവലംബം == 3w8670qnqc23ivpnyqkis122fqxvav9 2 672818 4675542 4675440 2026-10-12T14:53:59Z Vijayanrajapuram 21314 4675542 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന് കീഴിലുള്ള സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ആണ് '''ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ''' '''മൈലം.''' കേരളത്തിലെ സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് ഡയറക്ടറേറ്റിന് കീഴിലുള്ള മൂന്ന് സ്പോർട്സ് സ്കൂളുകളിൽ ഒന്നാണിത്, തൃശ്ശൂരിലെ സ്പോർട്സ് ഡിവിഷനും കണ്ണൂരിലെ സ്പോർട്സ് സ്കൂളും ഇതോടൊപ്പം ഉണ്ട്. തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ [[അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] മൈലം വാർഡിൽ ആണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത് ഉപജില്ലയിലാണ് പ്രവർത്തനം. വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. 43053 എന്ന ഹൈസ്കൂൾ കോഡിലുള്ള വിദ്യാലയത്തിന്റെ വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി കോഡ് 901010 ആണ്. 1974-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഇത്, "കേരളത്തിലെ കായിക പിതാവ്" എന്നറിയപ്പെടുന്ന ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജയുടെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. സംസ്ഥാനത്തെ കായിക പ്രോത്സാഹനത്തിന് പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജ നൽകിയ സംഭാവനകളെ ആദരിക്കുന്നതിനായാണിത്. {{Infobox school | name = ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ മൈലം | image = |image_size = 350px | alt = | caption = | logo = | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{Coord|8.557105459030|lon= |77.009805262897771|display=title}} | type = സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1941|df=yes}}<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/43053|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | location = | grades = 6 മുതൽ 12 വരെ | gender = ആൺകുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | city = [[മൈലം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | district = [[തിരുവനന്തപുരം]] | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | postcode =695013 | website = https://schoolwiki.in/43053 | udisce_code = 32020600710 | Kerala_school_code =43053 }} == ചരിത്രം == 1970 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, കേരളത്തിലെ കായിക നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ശ്രമം ആരംഭിച്ചു. 1970 ഏപ്രിൽ 7 ന്, അന്നത്തെ വ്യവസായ-തൊഴിൽ-കായിക മന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക വികസനത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഒരു യോഗം നടന്നു. ഇത് ജസ്റ്റിസ് വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു കായിക വികസന പദ്ധതി നിർദ്ദേശിക്കാൻ ചുമതലപ്പെടുത്തിയ ഒരു കമ്മിറ്റി രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. യുവ കായികതാരങ്ങളെ വളർത്തുന്നതിനായി സ്പോർട്സ് ഹോസ്റ്റലുകൾ, സ്കൂളുകൾ, ഡിവിഷനുകൾ എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കാൻ കമ്മിറ്റി ശുപാർശ ചെയ്തു. ഈ ശുപാർശയുടെ ഫലമായാണ് 1974-ൽ ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്. തിരുവനന്തപുരത്തെ ശംഖുമുഖം ബീച്ചിലായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. കായികതാരങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പരിശീലനം ലഭിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ ഒരു അന്തരീക്ഷമായിരുന്നു ഇത്. യുവ പ്രതിഭകളെ വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിനും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക പ്രകടനം ഉയർത്തുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ടായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്. 2006-ൽ, ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ അരുവിക്കരയ്ക്കടുത്തുള്ള നിലവിലെ കാമ്പസിലേക്ക് മാറ്റി. സ്കൂളിന്റെയും വിദ്യാർത്ഥികളുടെയും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനും മെച്ചപ്പെട്ട സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നതിനുമാണ് ഈ മാറ്റം നടപ്പിലാക്കിയത്. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == അക്കാദമിക് ബ്ലോക്കിൽ ആറാം ക്ലാസ് മുതൽ വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി തലം വരെയുള്ള അക്കാദമിക് പ്രോഗ്രാമുകൾ നൽകുന്നതിനുള്ള ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. ഡയറക്ടറേറ്റ് ഓഫ് സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് കേരള, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് എന്നീ രണ്ട് ഭരണ ചട്ടക്കൂടുകൾക്ക് കീഴിലാണ് സ്കൂൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. 6 മുതൽ 10 വരെ ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവും 11, 12 ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസവും (വിഎച്ച്എസ്ഇ), ശാരീരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും കായിക ശാസ്ത്രത്തിലും വൈദഗ്ദ്ധ്യവും നൽകുന്നു.[8] സ്പോർട്സ് പരിശീലന ബ്ലോക്കിൽ അത്‌ലറ്റിക്സ്, ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, വോളിബോൾ, ക്രിക്കറ്റ്, ജൂഡോ, ബോക്സിംഗ്, തായ്‌ക്വോണ്ടോ എന്നിവയ്ക്കുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നു. പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയിൽ പരിശീലനത്തിനായി ഒരു ഇൻഡോർ സ്റ്റേഡിയം ലഭ്യമാണ്. ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, ബാസ്കറ്റ്ബോൾ, അത്‌ലറ്റിക്സ് ഇവന്റുകൾക്കുള്ള ഔട്ട്ഡോർ കളിസ്ഥലങ്ങൾ കാമ്പസിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. == അംഗീകാരങ്ങൾ == * 2003 ലും 2018 ലും സ്കൂൾ സുബ്രതോ കപ്പ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫുട്ബോൾ ടൂർണമെന്റിൽ പങ്കെടുത്തു. 2020 ൽ സ്കൂൾ സംസ്ഥാന സ്കൂൾ അത്‌ലറ്റിക് ആൻഡ് ഗെയിംസ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ മത്സരിച്ചു. 2022 ആയപ്പോഴേക്കും സ്കൂൾ 10 വിദ്യാർത്ഥികളെ നാലാമത് യൂത്ത് ഒളിമ്പിക്സിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പ്രാപ്തമാക്കി. അതേ വർഷം തന്നെ സ്കൂൾ ദേശീയ സ്കൂൾ സ്പോർട്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിലും പങ്കെടുത്തു. * കേരള സംസ്ഥാന ജെ എൻ ഹോക്കി ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് 2026 ജി വി രാജസ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * എം കെ ജോസഫ് സ്മാരക സംസ്ഥാന അന്തർജില്ലാ ക്ലബ്ബ് 2026 അത്‍‍‍‍ലറ്റിക്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ തിരുവനന്തപുരം ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ഓവറോൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * 16 മത് ഹോക്കി ഇന്ത്യ ജൂനിയർ പെൺകുട്ടികളുടെ വിഭാഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന കേരള ടീമിലേക്ക് ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂളിൽ നിന്നും മൂന്ന് വിദ്യാർത്ഥികളെ തെരഞ്ഞെടുത്തു.https://en.wikipedia.org/wiki/G._V._Raja_Sports_School#cite_note-12 == പ്രശസ്തരായ പൂർവ്വവിദ്യാർത്ഥികൾ == * [[ഷൈനി വിൽസൺ]] * [[പി.ആർ. ശ്രീജേഷ്]] * [[കെ.എം. ബീനാമോൾ]] == പുറംകണ്ണികൾ == ജി.വി. രാജ പുരസ്കാരം == അവലംബം == o05oxrticcpm1sp0mz3s63tieqtf2yf 4675555 4675542 2026-10-12T15:11:46Z Vijayanrajapuram 21314 4675555 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന് കീഴിലുള്ള സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ആണ് '''ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ''' '''മൈലം.''' കേരളത്തിലെ സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് ഡയറക്ടറേറ്റിന് കീഴിലുള്ള മൂന്ന് സ്പോർട്സ് സ്കൂളുകളിൽ ഒന്നാണിത്, തൃശ്ശൂരിലെ സ്പോർട്സ് ഡിവിഷനും കണ്ണൂരിലെ സ്പോർട്സ് സ്കൂളും ഇതോടൊപ്പം ഉണ്ട്. തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ [[അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] മൈലം വാർഡിൽ ആണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത് ഉപജില്ലയിലാണ് പ്രവർത്തനം. വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. 43053 എന്ന ഹൈസ്കൂൾ കോഡിലുള്ള വിദ്യാലയത്തിന്റെ വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി കോഡ് 901010 ആണ്.[[പ്രമാണം:43053-GV Raja Sports School Thiruvananthapuram-2009.jpg]] 1974-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഇത്, "കേരളത്തിലെ കായിക പിതാവ്" എന്നറിയപ്പെടുന്ന ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജയുടെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. സംസ്ഥാനത്തെ കായിക പ്രോത്സാഹനത്തിന് പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജ നൽകിയ സംഭാവനകളെ ആദരിക്കുന്നതിനായാണിത്. {{Infobox school | name = ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ മൈലം | image = |image_size = 350px | alt = | caption = | logo = | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{Coord|8.557105459030|lon= |77.009805262897771|display=title}} | type = സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1941|df=yes}}<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/43053|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | location = | grades = 6 മുതൽ 12 വരെ | gender = ആൺകുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | city = [[മൈലം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | district = [[തിരുവനന്തപുരം]] | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | postcode =695013 | website = https://schoolwiki.in/43053 | udisce_code = 32020600710 | Kerala_school_code =43053 }} == ചരിത്രം == 1970 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, കേരളത്തിലെ കായിക നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ശ്രമം ആരംഭിച്ചു. 1970 ഏപ്രിൽ 7 ന്, അന്നത്തെ വ്യവസായ-തൊഴിൽ-കായിക മന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക വികസനത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഒരു യോഗം നടന്നു. ഇത് ജസ്റ്റിസ് വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു കായിക വികസന പദ്ധതി നിർദ്ദേശിക്കാൻ ചുമതലപ്പെടുത്തിയ ഒരു കമ്മിറ്റി രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. യുവ കായികതാരങ്ങളെ വളർത്തുന്നതിനായി സ്പോർട്സ് ഹോസ്റ്റലുകൾ, സ്കൂളുകൾ, ഡിവിഷനുകൾ എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കാൻ കമ്മിറ്റി ശുപാർശ ചെയ്തു. ഈ ശുപാർശയുടെ ഫലമായാണ് 1974-ൽ ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്. തിരുവനന്തപുരത്തെ ശംഖുമുഖം ബീച്ചിലായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. കായികതാരങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പരിശീലനം ലഭിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ ഒരു അന്തരീക്ഷമായിരുന്നു ഇത്. യുവ പ്രതിഭകളെ വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിനും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക പ്രകടനം ഉയർത്തുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ടായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്. 2006-ൽ, ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ അരുവിക്കരയ്ക്കടുത്തുള്ള നിലവിലെ കാമ്പസിലേക്ക് മാറ്റി. സ്കൂളിന്റെയും വിദ്യാർത്ഥികളുടെയും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനും മെച്ചപ്പെട്ട സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നതിനുമാണ് ഈ മാറ്റം നടപ്പിലാക്കിയത്. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == അക്കാദമിക് ബ്ലോക്കിൽ ആറാം ക്ലാസ് മുതൽ വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി തലം വരെയുള്ള അക്കാദമിക് പ്രോഗ്രാമുകൾ നൽകുന്നതിനുള്ള ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. ഡയറക്ടറേറ്റ് ഓഫ് സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് കേരള, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് എന്നീ രണ്ട് ഭരണ ചട്ടക്കൂടുകൾക്ക് കീഴിലാണ് സ്കൂൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. 6 മുതൽ 10 വരെ ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവും 11, 12 ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസവും (വിഎച്ച്എസ്ഇ), ശാരീരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും കായിക ശാസ്ത്രത്തിലും വൈദഗ്ദ്ധ്യവും നൽകുന്നു.[8] സ്പോർട്സ് പരിശീലന ബ്ലോക്കിൽ അത്‌ലറ്റിക്സ്, ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, വോളിബോൾ, ക്രിക്കറ്റ്, ജൂഡോ, ബോക്സിംഗ്, തായ്‌ക്വോണ്ടോ എന്നിവയ്ക്കുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നു. പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയിൽ പരിശീലനത്തിനായി ഒരു ഇൻഡോർ സ്റ്റേഡിയം ലഭ്യമാണ്. ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, ബാസ്കറ്റ്ബോൾ, അത്‌ലറ്റിക്സ് ഇവന്റുകൾക്കുള്ള ഔട്ട്ഡോർ കളിസ്ഥലങ്ങൾ കാമ്പസിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. == അംഗീകാരങ്ങൾ == * 2003 ലും 2018 ലും സ്കൂൾ സുബ്രതോ കപ്പ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫുട്ബോൾ ടൂർണമെന്റിൽ പങ്കെടുത്തു. 2020 ൽ സ്കൂൾ സംസ്ഥാന സ്കൂൾ അത്‌ലറ്റിക് ആൻഡ് ഗെയിംസ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ മത്സരിച്ചു. 2022 ആയപ്പോഴേക്കും സ്കൂൾ 10 വിദ്യാർത്ഥികളെ നാലാമത് യൂത്ത് ഒളിമ്പിക്സിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പ്രാപ്തമാക്കി. അതേ വർഷം തന്നെ സ്കൂൾ ദേശീയ സ്കൂൾ സ്പോർട്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിലും പങ്കെടുത്തു. * കേരള സംസ്ഥാന ജെ എൻ ഹോക്കി ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് 2026 ജി വി രാജസ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * എം കെ ജോസഫ് സ്മാരക സംസ്ഥാന അന്തർജില്ലാ ക്ലബ്ബ് 2026 അത്‍‍‍‍ലറ്റിക്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ തിരുവനന്തപുരം ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ഓവറോൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * 16 മത് ഹോക്കി ഇന്ത്യ ജൂനിയർ പെൺകുട്ടികളുടെ വിഭാഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന കേരള ടീമിലേക്ക് ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂളിൽ നിന്നും മൂന്ന് വിദ്യാർത്ഥികളെ തെരഞ്ഞെടുത്തു.https://en.wikipedia.org/wiki/G._V._Raja_Sports_School#cite_note-12 == പ്രശസ്തരായ പൂർവ്വവിദ്യാർത്ഥികൾ == * [[ഷൈനി വിൽസൺ]] * [[പി.ആർ. ശ്രീജേഷ്]] * [[കെ.എം. ബീനാമോൾ]] == പുറംകണ്ണികൾ == ജി.വി. രാജ പുരസ്കാരം == അവലംബം == k5584jjp9pfb0nez5uyfal43rzchhmz 0 672822 4675765 4675451 2026-10-13T10:15:13Z TheGreatEditor024 211141 4675765 wikitext text/x-wiki {{Short description|ചൈനയ്ക്കും ഉത്തരകൊറിയയ്ക്കും ഇടയിലുള്ള പാലം}} {{Infobox bridge | name = തുമെൻ അതിർത്തി പാലം | native_name = | native_name_lang = | image = Bridge of Tumen City.jpg | image_size = | image_upright = | alt = | caption = ശരത്കാലത്തിലെ ടുമെൻ ബോർഡർ പാലം | coordinates = {{coord|42.9548|N|129.8502|E|source:wikidata|display=it}} | os_grid_reference = | qid = | fetchwikidata = | onlysourced = | carries = | crosses = [[ടൂമൻ നദി]] | locale = | starts = | ends = | official_name = | other_name = | named_for = | owner = | maint = | heritage = | id = | id_type = | website = | preceded = <!-- or |upstream= --> | followed = <!-- or |downstream= --> | design = | material = | material1 = | material2 = | length = | width = | height = | depth = | traversable = | towpath = | mainspan = | number_spans = | piers_in_water = | load = | clearance_above = | clearance_below = | lanes = | life = | diameter = | first_length = | first_diameter = | second_length = | second_diameter = | third_length = | third_diameter = | capacity = | num_track = | track_gauge = | structure_gauge = | electrification = | architect = | designer = | contracted_designer = | winner = | engineering = | builder = | fabricator = | built = | begin = | complete = | cost = | opened = <!-- or |opening= |open= --> | inaugurated = <!-- or |dedicated= --> | rebuilt = | collapsed = | destroyed = | closed = | demolished = | replaces = | replaced_by = | traffic = | toll = | extra = {{Infobox Chinese | child = yes | order = st | s = 图们国境大桥 | t = 圖們國境大橋 | p = Túmen Guójìng Dàqiáo | hangul = 도문국경대교 | rr = Domun Gukgyeong Daegyo | mr = Tomun Gukkyŏng Daegyo | northkorea = yes }} }} '''തുമെൻ അതിർത്തി പാലം''' ചൈനയിലെ ജിലിൻ പ്രവിശ്യയിലെ തുമെൻ നഗരംയെയും ഉത്തരകൊറിയയിലെ [[നോർത്ത് ഹാംഗ്യോങ് പ്രവിശ്യ]]<nowiki/>യിലെ ഓൻസോങ് കൗണ്ടിയിലെ നമ്യാങ്യെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന, [[ടൂമൻ നദി]]<nowiki/>ക്ക് കുറുകെയുള്ള ഒരു റോഡ് പാലമാണ്<ref>[http://www.geocities.jp/ikokunotabibito3/chouhakuzan0707/ch08.html Travelling at the Tumen Border Bridge] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150118222435/http://www.geocities.jp/ikokunotabibito3/chouhakuzan0707/ch08.html|date=2015-01-18}} (in Japanese)</ref> == ചരിത്രം == 1941-ൽ ജപ്പാനീസ് ആണ് ഈ പാലം നിർമ്മിച്ചത്. കൊറിയൻ യുദ്ധകാലത്ത്, ചൈനീസ് പീപ്പിൾസ് വോളണ്ടിയർ ആർമി ഉത്തരകൊറിയയിലേക്ക് പ്രവേശിച്ച അതിർത്തി ചെക്ക്പോസ്റ്റുകളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ഈ പാലം.<ref name=":1">[http://www.2165588.com/forum.php?mod=viewthread&tid=17328 Tumen Border Post (Sino-Korean Friendship Bridge)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181003101522/http://www.2165588.com/forum.php?mod=viewthread&tid=17328|date=2018-10-03}} (in Chinese)</ref> ഇതിന് സമാന്തരമായി, കൂടുതൽ വലിപ്പമുള്ള മറ്റൊരു പാലത്തിന്റെ നിർമ്മാണം 2016-ൽ ആരംഭിച്ചു.<ref name=":1" /> പുതിയ പാലത്തിന്റെ നിർമ്മാണം 2019-ൽ പൂർത്തിയായി.<ref>{{cite web|url=https://www.nknews.org/pro/new-sino-dprk-cross-border-road-bridge-may-open-soon-photos-suggest|title=New Sino-DPRK cross-border road bridge may open soon, photos suggest|publisher=[[NK News]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.nknews.org/pro/china-steps-closer-to-opening-bridge-meant-to-boost-trade-with-north-korea/|title=China steps closer to opening bridge meant to boost trade with North Korea|publisher=[[NK News]]}}</ref> 2025-ൽ, ചൈന ഈ പാലത്തിന് മുന്നിൽ വിജയകമാനത്തെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പ്രതീകാത്മക കവാടം നിർമ്മിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.nknews.org/?p=964348|title=China erects giant triumphal arch at unopened border bridge to North Korea|access-date=2025-11-25|last=Zwirko|first=Colin|date=2025-11-24|website=NK News|language=en-US}}</ref> == വിവരണം == [[File:TumenDaqiao_winter.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:TumenDaqiao_winter.jpg|ലഘുചിത്രം|ശൈത്യകാലത്ത് ചൈനയിൽ നിന്നുള്ള ടുമെൻ ബോർഡർ പാലം.]] [[File:Tumen_Border_Railway_Bridge.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Tumen_Border_Railway_Bridge.jpg|ലഘുചിത്രം|വേനൽക്കാലത്ത് ടുമെൻ ബോർഡർ റെയിൽവേ പാലം ടുമെൻ ബോർഡർ പാലത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 200 മീറ്റർ മുകളിലായി കാണാം.]] ഈ പാലത്തിന് 515 മീറ്റർ നീളവും 6 മീറ്റർ ഉയരവും 6 മീറ്റർ വീതിയുമുണ്ട്. തുമെൻ അതിർത്തി ചെക്ക്പോസ്റ്റ് ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഈ പാലത്തിന് അൽപ്പം മുകൾഭാഗത്തായി തുമെൻ അതിർത്തി റെയിൽവേ പാലം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. == ഇതും കാണുക == * [[ജിയാൻ യാലു നദി അതിർത്തി റെയിൽവേ പാലം]] * [[ചാങ്‌ബായ്–ഹെയ്‌സാൻ അന്താരാഷ്ട്ര പാലം]] * [[തുമെൻ നദി പാലം]] * [[ലിൻജിയാങ് യാലു നദി പാലം]] == അവലംബങ്ങൾ == 1yp6wr9zjobgg2xybhwkkz141ddhg0m 0 672823 4675767 4675462 2026-10-13T10:15:34Z TheGreatEditor024 211141 /* ഇതും കാണുക */ 4675767 wikitext text/x-wiki {{Infobox Chinese|pic=Jian Yalu River Border Railway Bridge Chinese border post 2011 07 24.jpg|picsize=200px|piccap=പാലത്തിലെ ചൈനീസ് അതിർത്തി പോസ്റ്റ്|showflag=stp|s=集安鸭绿江国境铁路大桥|t=集安鴨綠江國境鐵路大橋|p=Jí'ān Yālùjiāng Guójìng Tiělù Dàqiáo|mi=|w=Chi-an Ya-lu-chiang Kuo-ching T'ieh-lu Ta-ch'iao|j=Zaap6 on1 aap1 luk6 gong1 gwok3 ging2 tit3 lou6 daai6 kiu4|ci=|hangul=집안압록강국경철도대교|hanja=集安鴨綠江國境鐵道大橋|rr=Jiban Amnokgang Gukgyeong Cheoldo Daegyo|mr=Chiban Amnokkang Kukkyŏng Ch'ŏlto Taegyo|northkorea=yes}} [[File:Xiajiefang_Qiaotoubao.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Xiajiefang_Qiaotoubao.jpg|ലഘുചിത്രം|കൊറിയൻ യുദ്ധകാലത്ത് ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന [[ഷിയാജിഫാങ് പാലമുഖം]]]] [[File:Ji’an_Kou’an.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ji%E2%80%99an_Kou%E2%80%99an.jpg|ലഘുചിത്രം|'''ജിയാൻ തുറമുഖം''']] '''യാലു നദി അതിർത്തി റെയിൽവേ പാലം''' '''(ചൈനീസ്: 集安鸭绿江国境铁路大桥; പിൻയിൻ: Jí'ān Yālùjiāng Guójìng Tiělù Dàqiáo)''' [[യാലു നദി]]<nowiki/>ക്ക് കുറുകെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒറ്റപ്പാതയുള്ള ഒരു റെയിൽവേ പാലമാണ്. ഇത് [[ചൈന]]<nowiki/>യിലെ ജിലിൻ പ്രവിശ്യയിലെ ജിയാൻ നഗരത്തിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളെയും [[ഉത്തര കൊറിയ|ഉത്തരകൊറിയയിലെ]] ചാഗാങ് പ്രവിശ്യയിലെ മൻപോ നഗരത്തെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. 589.23 മീറ്റർ നീളവും 16 മീറ്റർ ഉയരവുമുള്ള ഈ പാലം 1937-നും 1939 ജൂലൈ 31-നും ഇടയിൽ ജപ്പാൻ സാമ്രാജ്യം നിർമ്മിച്ചതാണ്. അക്കാലത്ത് കൊറിയയും വടക്കുകിഴക്കൻ ചൈനയും ജപ്പാന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരുന്നു. വടക്കുകിഴക്കൻ ചൈനയെ ജപ്പാൻ മഞ്ചുകുവോ എന്ന പാവരാഷ്ട്രത്തിലൂടെയാണ് നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നത്. പാലത്തിന്റെ ചൈനീസ് അറ്റത്തിനടുത്തുള്ള ഒരു കോട്ടയും ഇതേ കാലഘട്ടത്തിൽ നിർമിച്ചതാണ്. 2004-ൽ പാലത്തിന്റെ ചൈനീസ് അറ്റത്ത് ചതുരാകൃതിയിലുള്ള ഒരു കമാനം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. കൊറിയൻ യുദ്ധകാലത്ത് ചൈനയിൽനിന്ന് കൊറിയയിലേക്ക് സൈനികരെ കൊണ്ടുപോകാൻ ഈ പാലം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. അമേരിക്കൻ വ്യോമാക്രമണങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യമായിരുന്നെങ്കിലും പാലം തകർക്കപ്പെട്ടില്ല. ചൈനീസ് ഭാഗത്തുനിന്ന് പാലത്തിനടുത്തേക്ക് വിനോദസഞ്ചാരികൾക്ക് പ്രവേശിക്കാം. യഥാർഥ അതിർത്തിക്ക് സമീപമുള്ള ഒരു രേഖ വരെ അവർക്ക് നടന്നെത്താനാകും.<ref name="time">[https://web.archive.org/web/20081008022043/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,320802,00.html Daniel Kane, Where Civilizations Once Clashed, Time Magazine, Monday, July 15, 2002]</ref> പാലത്തിന് മുകൾഭാഗത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പുതിയ ജിയാൻ യാലു നദി അതിർത്തി റോഡ് പാലത്തിന്റെ നിർമാണം 2019 ഏപ്രിലിൽ പൂർത്തിയാക്കി അത് ഗതാഗതത്തിനായി തുറന്നുകൊടുത്തു.<ref>[https://www.nknews.org/2019/04/china-opens-new-sino-north-korea-border-crossing-in-jilin-province/ China opens new Sino-North Korea border crossing in Jilin province]</ref> == ഇതും കാണുക == * [[തുമെൻ അതിർത്തി പാലം]] * [[ചാങ്‌ബായ്–ഹെയ്‌സാൻ അന്താരാഷ്ട്ര പാലം]] * [[തുമെൻ നദി പാലം]] * [[ലിൻജിയാങ് യാലു നദി പാലം]] == അവലംബങ്ങൾ == j2aey53ugfjskp30aw0ha0pgn6h7ikr 0 672828 4675766 4675463 2026-10-13T10:15:31Z TheGreatEditor024 211141 4675766 wikitext text/x-wiki [[File:臨江鴨緑江大橋.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%E8%87%A8%E6%B1%9F%E9%B4%A8%E7%B7%91%E6%B1%9F%E5%A4%A7%E6%A9%8B.jpg|ലഘുചിത്രം|'''ലിൻജിയാങ് യാലു നദി പാലം''']] '''ലിൻജിയാങ് യാലു നദി പാലം (ചൈനീസ്: 临江国际大桥)''' [[യാലു നദി]]<nowiki/>ക്ക് കുറുകെയുള്ള ഒരു പാലമാണ്. ഇത് ചൈനയിലെ ജിലിൻ പ്രവിശ്യയിലെ ലിൻജിയാങ് നഗരത്തെയും ഉത്തരകൊറിയയിലെ ചാഗാങ് പ്രവിശ്യയിലെ ചുങ്ഗാങ് കൗണ്ടിയെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.<ref>[http://www.shenyang.cn.emb-japan.go.jp/jp/northeast/sence/sence_j_bs.htm Linjiang Border Post (Baishan City Scenes by Japanese Consulate General in Shenyang)] (in Japanese)</ref> 1938-ൽ ജപ്പാനീസ് ആണ് ഈ പാലം നിർമ്മിച്ചത്. ലിൻജിയാങ് അതിർത്തി ചെക്ക്പോസ്റ്റ് ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. പാലത്തിന് അൽപ്പം താഴെയായി യുൻഫെങ് അണക്കെട്ട് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. കൊറിയൻ യുദ്ധകാലത്ത്, ചൈനീസ് പീപ്പിൾസ് വോളണ്ടിയർ ആർമി ഉത്തരകൊറിയയിലേക്ക് പ്രവേശിച്ച അതിർത്തി ചെക്ക്പോസ്റ്റുകളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ഈ പാലം == ഇതും കാണുക == * [[തുമെൻ അതിർത്തി പാലം]] * [[ചാങ്‌ബായ്–ഹെയ്‌സാൻ അന്താരാഷ്ട്ര പാലം]] * [[തുമെൻ നദി പാലം]] * [[ജിയാൻ യാലു നദി അതിർത്തി റെയിൽവേ പാലം]] == അവലംബങ്ങൾ == izs3hoh5nevs16b7e5xcfw1yzyg7l3a 0 672829 4675481 4675478 2026-10-12T12:17:22Z Malikaveedu 16584 4675481 wikitext text/x-wiki {| class="infobox ib-settlement vcard" ! colspan="2" class="infobox-above" |<div class="fn org">ഹൊറമാവ്</div> |- | colspan="2" class="infobox-subheader" |<div class="category">പ്രാന്തപ്രദേശം</div> |- class="mergedtoprow" | colspan="2" class="infobox-full-data" |<templatestyles src="Module:Location map/styles.css"></templatestyles><div class="center"><div class="locmap" style="width:250px;float:none;clear:both;margin-left:auto;margin-right:auto"><div style="width:250px;padding:0"><div style="position:relative;width:250px">[[File:Bangalore_street_Map.png|ശ്രേണി=notpageimage noviewer|250x250ബിന്ദു|Horamavu is located in Bengaluru]]<div class="od notheme" style="top:11.913%;left:76.269%;font-size:91%"><div class="id" style="left:-4px;top:-4px">[[File:Red_pog.svg|കണ്ണി=|ശ്രേണി=notpageimage noviewer|8x8ബിന്ദു|Horamavu]]</div><div class="pl" style="width:6em;right:5px"><div>ഹൊറമാവു</div></div></div></div><div style="padding-top:0.2em">ബെംഗളൂരുവിലെ ഹൊറമാവിന്റെ സ്ഥാനം</div></div></div></div> |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |രാജ്യം | class="infobox-data" |[[ഇന്ത്യ]] |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |സംസ്ഥാനം | class="infobox-data" |[[കർണാടക]] |- class="mergedrow" ! class="infobox-label" scope="row" |നഗരം | class="infobox-data" |[[ബെംഗളൂരു]] |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |[[സമയ മേഖല|സമയ മേഖല&nbsp;]] | class="infobox-data" |[[യുടിസി+05:30|യുടിസി + 5:30]] (IST) |- class="mergedtoprow" ! class="infobox-label" scope="row" |[[പിൻകോഡ്|പിൻ]] | class="infobox-data adr" |<div class="postal-code">560113</div> |} [[കർണാടക|കർണാടകയിലെ]] [[ബെംഗളൂരു]] നഗരത്തിന് കിഴക്കു വശത്തുള്ള ഒരു പാർപ്പിട പ്രദേശമാണ് '''ഹൊറമാവ്'''. ബൃഹത് ബെംഗളൂരു മഹാനഗര പാലികയുടെ (BBMP) പരിധിയിൽ വരുന്ന ഈ പ്രദേശം സമീപകാലത്ത് ദ്രുതഗതിയിലുള്ള നഗരവൽക്കരണത്തിന് വിധേയമായി.<ref>{{cite web|url=https://bbmp.gov.in|title=BBMP Ward Information|access-date=17 April 2026|publisher=Bruhat Bengaluru Mahanagara Palike}}</ref> == ഭൂമിശാസ്ത്രം == ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[കർണാടക|കർണാടകയിലെ]] [[ബെംഗളൂരു]] നഗരത്തിന്റെ കിഴക്ക് ഭാഗത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പാർപ്പിട കേന്ദ്രമാണ് '''ഹൊറമാവ്'''. രാമമൂർത്തി നഗർ, ബനസ്‌വാഡി, കൽക്കെരെ, കല്യാൺ നഗർ തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങൾ ഇതിനു ചുറ്റുപാടുമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. നിരവധി അപ്പാർട്ട്മെന്റ് സമുച്ചയങ്ങളും സ്വതന്ത്ര വസതികളും ഇടകലർന്ന ഈ പ്രദേശം പ്രാഥമികമായി ഒരു പാർപ്പിട കേന്ദ്രമായാണ് പൊതുവേ അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.google.com/maps|title=Horamavu locality map|access-date=17 April 2026|publisher=Google Maps}}</ref> ഈ പ്രദേശത്തുള്ള രണ്ട് പ്രധാന ജലാശയങ്ങളായ ഹൊറമാവ് അഗാര തടാകം, ഹൊറമാവ് തടാകം എന്നിവ പ്രദേശവാസികൾക്ക് പാരിസ്ഥിതികവും വിനോദപരവുമായ ഇടങ്ങളായി വർത്തിക്കുന്നു. ഈ തടാകങ്ങൾക്ക് ചുറ്റുമായി നടക്കുന്നതിനും, ജോഗിംഗിനുമായുള്ള ട്രാക്കുകൾ വികസിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.alltrails.com/trail/india/karnataka/hormavu-agara-lake|title=Hormavu Agara Lake Trail|access-date=17 April 2026|publisher=AllTrails}}</ref> 2023-ൽ പുനരുജ്ജീവനത്തിന് വിധേയമായിട്ടും ഹൊറമാവ് അഗാര ജലാശയം പുതിയ മലിനീകരണ ആശങ്കകൾ നേരിട്ടതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. == കണക്റ്റിവിറ്റി == ഹൊരമാവ് പ്രദേശം റോഡ് മാർഗ്ഗം പൊതുഗതാഗത സംവിധാനവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. [[ബെംഗളൂരു|ബെംഗളൂരുവിലെ]] ഭാവി മെട്രോ, സബർബൻ റെയിൽ പദ്ധതികൾ പൂർത്തിയാകുന്നതോടെ ഇവിടേക്കുള്ള യാത്രാസൗകര്യങ്ങൾ കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. == അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ == ഔട്ടർ റിംഗ് റോഡ്, മന്യത ടെക് പാർക്ക് പോലെയുള്ള തൊഴിൽ കേന്ദ്രങ്ങളുമായുള്ള സാമീപ്യം കാരണം ഹൊറമാവ് മേഖലയിലെ പാർപ്പിട കേന്ദ്രങ്ങൾ അഭൂതപൂർവ്വമായ വളർച്ച കൈവരിച്ചു.<ref>{{cite web|url=https://www.manyatatechpark.com|title=Manyata Tech Park overview|access-date=17 April 2026|publisher=Manyata Tech Park}}</ref> ഈ പ്രദേശത്ത് നിരവധി അപ്പാർട്ട്മെന്റ് സമുച്ചയങ്ങളും വ്യാപാര സ്ഥാപനങ്ങളും ഉയർന്നുവന്നിട്ടുണ്ട്. ഹൊറമാവിലെ ജലവിതരണത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്വം ബാംഗ്ലൂർ വാട്ടർ സപ്ലൈ ആൻഡ് സീവറേജ് ബോർഡിന് (BWSSB) ആണ്. 'കാവേരി വാട്ടർ സപ്ലൈ സ്കീമി'ന് കീഴിൽ കാവേരി നദിയിൽ നിന്നു കൊണ്ടുവരുന്ന ശുദ്ധീകരിച്ച ജലമാണ് ഇവർ ഈ പ്രദേശത്ത് വിതരണം ചെയ്യുന്നത്.<ref name="bwssb">{{cite web|url=https://bwssb.karnataka.gov.in/eng/about-us|title=About BWSSB|publisher=BWSSB}}</ref> സമീപകാലത്തായി, ഹൊറമാവ് അഗാര ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഹൊറമാവിന്റെ ചില ഭാഗങ്ങളിൽ പൈപ്പ് വഴി കാവേരി ജലവിതരണ സംവിധാനം ലഭ്യമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും, പൈപ്പ്‌ലൈനുകളിലെ ചോർച്ചയും ജലവിതരണത്തിലെ മറ്റ് ക്രമക്കേടുകളും പോലുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾ ഈ പ്രദേശം നേരിടുന്നതായി പ്രദേശവാസികൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.<ref name="bm-2026">{{cite news|title=Joy of Cauvery water turns sour over persistent leakage|url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/bangalore/civic/joy-of-cauvery-water-turns-sour-over-persistent-leakage/articleshow/126384384.cms|work=Bangalore Mirror|date=2026-01-07}}</ref> == വിദ്യാഭ്യാസ സൌകര്യങ്ങൾ == ഹൊറമാവുവിലും പരിസരപ്രദേശങ്ങളിലുമായി ദേശീയ, സംസ്ഥാന ബോർഡുകളുമായി അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്ത നിരവധി വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. 'വിബ്ജിയോർ ഹൈ', 'ഓർക്കിഡ്സ് ദി ഇന്റർനാഷണൽ സ്കൂൾ' എന്നിവയാണ് സമീപപ്രദേശങ്ങളിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ. ബനസ്‌വാഡി, കല്യാൺ നഗർ തുടങ്ങിയ വികസിത പ്രദേശങ്ങളോട് ചേർന്ന് കിടക്കുന്നതിനാൽ, ഇവിടുത്തെ താമസക്കാർക്ക് സമീപത്തുള്ള മറ്റ് നിരവധി വിദ്യാലയങ്ങളിലേയ്ക്കും കോളേജുകളിലേക്കും എളുപ്പത്തിൽ എത്തിച്ചേരാനും സാധിക്കുന്നു. == ആരോഗ്യരംഗം == ഹൊറമാവുവിലെ താമസക്കാർക്കുള്ള ആരോഗ്യപരിപാലന സേവനങ്ങൾ പ്രധാനമായും ബനസ്‌വാഡി, കല്യാൺ നഗർ, എച്ച്.ആർ.ബി.ആർ. ലേഔട്ട് തുടങ്ങിയ സമീപപ്രദേശങ്ങളിലെ ആശുപത്രികൾ ക്ലിനിക്കുകൾ വഴിയാണ് ലഭിക്കുന്നത്. ഇവയിൽ മൾട്ടി-സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആശുപത്രികൾ, പ്രസവ ശുശ്രൂഷാ കേന്ദ്രങ്ങൾ, രോഗനിർണ്ണയ സൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web|url=https://www.google.com/maps|title=Hospitals in Banaswadi Bengaluru|access-date=17 April 2026|publisher=Google Maps}}</ref> ഈ പ്രദേശത്തിന് സമീപത്തായി സേവനം നൽകുന്ന പ്രധാന ആരോഗ്യപരിപാലന സ്ഥാപനങ്ങളിൽ കിഴക്കൻ ബെംഗളൂരുവിൽ കേന്ദ്രങ്ങളുള്ള ആസ്റ്റർ ഡി.എം. ഹെൽത്ത്‌കെയർ, മണിപ്പാൽ ഹോസ്പിറ്റൽസ് തുടങ്ങിയവയുടെ സ്ഥാപനങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്നു. == അവലംബങ്ങൾ == {{Navboxes|list={{Bangalore topics|left}}}} [[വർഗ്ഗം:Short description is different from Wikidata]] [[വർഗ്ഗം:Articles with short description]] 9t2iuvfxecpy1s245d5ay01wfygir00 0 672830 4675644 4675470 2026-10-12T17:54:03Z Akbarali 17542 4675644 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:PNS Tippu Sultan former HMS Avenger.jpg|ലഘുചിത്രം|പി.എൻ.എസ്. ടിപ്പു സുൽത്താൻ (F263)]] '''പി.എൻ.എസ്. ടിപ്പു സുൽത്താൻ''' [[പാകിസ്താൻ|പാകിസ്ഥാൻ]] നാവികസേന ഓർഡർ ചെയ്ത നാല് [[ടൈപ്പ് 054A/P]] (തുഗ്രിൽ ക്ലാസ്) [[യുദ്ധക്കപ്പൽ|യുദ്ധക്കപ്പലുകളിൽ]] മൂന്നാമത്തേതാണ്, ഇവയെല്ലാം [[ചൈന]]<nowiki/>യിലാണ് നിർമ്മിച്ചത്. 2021 ഓഗസ്റ്റ് 3-ന് ഈ കപ്പൽ നീറ്റിലിറക്കി. സഹോദരിക്കപ്പലായ [[പി.എൻ.എസ്. ഷാ ജഹാൻ (F264)]]<nowiki/>നൊപ്പം 2023 മേയ് 10-ന് ചൈനയിലെ ഷാങ്ഹായിലുള്ള ഹുഡോങ്–ഷോങ്‌ഹുവ കപ്പൽശാലയിൽ നടന്ന ചടങ്ങിൽ പാകിസ്ഥാൻ നാവികസേനയുടെ ഭാഗമായി ഔദ്യോഗികമായി കമ്മീഷൻ ചെയ്തു.<ref name="Tippu Sultan & Shah Jahan">{{cite web|url=https://www.app.com.pk/national/commissioning-ceremony-of-advanced-frigates-for-pn-held-at-china/|title=Commissioning ceremony of Advanced Frigates for PN held at China|date=10 May 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.navalnews.com/naval-news/2021/08/chinese-shipyard-launches-3rd-type-054-a-p-frigate-for-pakistan-navy/|title=Chinese Shipyard Launches 3rd Type 054 A/P Frigate For Pakistan Navy|access-date=2026-04-08|last=Manaranche|first=Martin|date=2021-08-04|website=Naval News|language=en-US}}</ref> ടൈപ്പ് 054A ഫ്രിഗേറ്റിന്റെ പാകിസ്ഥാനുവേണ്ടി പ്രത്യേകം രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത പതിപ്പാണ് ഈ കപ്പൽ. ചൈന ഇതുവരെ വിദേശത്തേക്ക് കയറ്റുമതി ചെയ്തതിൽ ഏറ്റവും സാങ്കേതികമായി നൂതനമായ യുദ്ധക്കപ്പലുകളിൽ ഒന്നാണിത്.<ref>{{cite web|url=https://www.defensenews.com/naval/2021/11/09/pakistan-receives-new-chinese-made-frigate-how-would-it-fare-against-indias-navy/|title=Pakistan receives new Chinese-made frigate. How will it fare against India's Navy?|date=9 November 2021|website=defensenews.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theweek.in/news/world/2021/01/29/china-launches-multi-role-warship-for-pakistan.html|title=China launches multi-role warship for Pakistan|date=29 January 2021|website=theweek.in}}</ref> 2023-ൽ പാകിസ്ഥാനിലേക്കുള്ള യാത്രയ്ക്കിടെ ഈ കപ്പൽ ശ്രീലങ്കൻ നാവികസേനയുമായി നാവികാഭ്യാസങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കുകയും ശ്രീലങ്ക സന്ദർശിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://dailytimes.com.pk/1106416/pns-tippu-sultan-visits-sri-lanka/|title=PNS Tippu Sultan visits Sri Lanka|access-date=2026-04-08|last=Salamat|first=Sajid|date=2023-06-23|website=Daily Times|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://defenceturkey.com/tr/i%CC%87cerik/modern-naval-ships-for-pakistan-navy-5647|title=MODERN NAVAL SHIPS FOR PAKISTAN NAVY|access-date=2026-04-08|website=defenceturkey.com}}</ref> 2025 നവംബറിൽ SMASH മിസൈൽ പരീക്ഷിക്കുന്നതിനായി പി.എൻ.എസ്. ടിപ്പു സുൽത്താൻ ഉപയോഗിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://sundayguardianlive.com/news/islamabads-hypersonic-ship-launched-asbm-tale-falls-apart-under-scrutiny-161382/|title=Islamabad's 'Hypersonic Ship-Launched ASBM' Tale Falls Apart Under Scrutiny|access-date=2026-04-08|last=Kumar|first=Khushi|date=2025-11-27|website=The Sunday Guardian|language=en}}</ref> == ഇതും കാണുക == * [[പി.എൻ.എസ്. ഷാ ജഹാൻ (F264)]] == അവലംബങ്ങൾ == cbwro9h3y3upc678r469hdz20x6ojmh 3 672833 4675496 2026-10-12T13:27:52Z CptViraj 125956 CptViraj എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:DarkUnix]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Suryansh011]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: "[[Special:CentralAuth/DarkUnix|DarkUnix]]" എന്ന ഉപയോക്താവിനെ "[[Special:CentralAuth/Suryansh011|Suryansh011]]" എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്. 4675496 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Suryansh011]] lvlvcqqpz6knyzrr9u27yckfligkhzy 3 672834 4675512 2026-10-12T14:09:59Z Borhan 163079 Borhan എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:PBK Moulavi]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sahil Muhamemd Ali]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: "[[Special:CentralAuth/PBK Moulavi|PBK Moulavi]]" എന്ന ഉപയോക്താവിനെ "[[Special:CentralAuth/Sahil Muhamemd Ali|Sahil Muhamemd Ali]]" എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്. 4675512 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sahil Muhamemd Ali]] 8a85lqqe0sk82zm0zx8nwv7iwus1nva 3 672835 4675520 2026-10-12T14:24:24Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4675520 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Kottangal Halwa | Kottangal Halwa | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 14:24, 12 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) k6m9zx3x7081r7ju99f3qyyfpxd2ubq 1 672836 4675527 2026-10-12T14:39:46Z ~2026-54855-74 224087 /* VARTHICHU VARUNNA ROADAPADAGAL */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4675527 wikitext text/x-wiki == VARTHICHU VARUNNA ROADAPADAGAL == ARINJUDA [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/~2026-54855-74|~2026-54855-74]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:~2026-54855-74|talk]]) 14:39, 12 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) 0u96r0xo02ro9v2rrw1k27iolah5dga 2 672837 4675528 2026-10-12T14:40:27Z Vijayanrajapuram 21314 '{{Infobox school | name = | image = |image_size = 350px | caption = |location = | country = ഇന്ത്യ |coordinates = {{Coord| | |display=inline,title}} | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം |established = <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതു...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4675528 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = | image = |image_size = 350px | caption = |location = | country = ഇന്ത്യ |coordinates = {{Coord| | |display=inline,title}} | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം |established = <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് |district = |educational_authority = | grades = |medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = |Kerala_school_code = }} == ചരിത്രം == == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== == ചിത്രശാല == == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] l2uro0n8zfzfyeolh5vbnsrregbuizw 4675529 4675528 2026-10-12T14:40:45Z Vijayanrajapuram 21314 4675529 wikitext text/x-wiki {{Infobox school | name = | image = |image_size = 350px | caption = |location = | country = ഇന്ത്യ |coordinates = {{Coord| | |display=inline,title}} | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം |established = <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് |district = |educational_authority = | grades = |medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = |Kerala_school_code = }} == ചരിത്രം == == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== == ചിത്രശാല == == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] oz7r49rg1c05ujbjx96w3teqo6sn0sj 4675532 4675529 2026-10-12T14:44:08Z Vijayanrajapuram 21314 4675532 wikitext text/x-wiki കാഞ്ഞങ്ങാട് മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിലെ നാലാം വാർഡിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗവണ്മെന്റ് വിദ്യാലയമാണ് എ.സി. കണ്ണൻ നായർ സ്മാരക ജി.യു.പി.എസ്. മേലാങ്കോട്ട്. സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയായിരുന്ന എ.സി കണ്ണൻനായരുടെ സ്മരണാർത്ഥമാണ് സ്കൂളിന് ഈ പേര് നൽകിയത്. ദേശീയപ്രസ്ഥാന കാലഘട്ടത്തിലാണ് മേലാങ്കോട് ഒരു വിദ്യാലയം ആരംഭിച്ചത് . കൃത്യമായി പറഞ്ഞാൽ 1923ൽ. നാട്ടെഴുത്തച്ഛൻമാരുടെ "എഴുത്തൂട്" അല്ലാതെ മറ്റൊരു വിദ്യാദാന സമ്പ്രദായം നിലവിലില്ലാത്ത കാലത്ത് ഏച്ചിക്കാനം തറവാട്ടിലെ വലിയ കാരണവർ കേളു നായർക്ക് തൻ്റെ മകളുടെ മകൻ കുഞ്ഞിഗോവിന്ദൻ എന്ന കോട്ടയിൽ ഗോവിന്ദൻ നമ്പ്യാർക്ക് സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം നൽകണമെന്ന ആഗ്രഹത്തിൽ നിന്നും ഉടലെടുത്തതാണ് മേലാങ്കോട് സ്കൂൾ. അതിന് പിന്നിലുള്ള പ്രേരണ കണ്ണൻനായരായിരുന്നു.{{Infobox school | name = | image = |image_size = 350px | caption = |location = | country = ഇന്ത്യ |coordinates = {{Coord| | |display=inline,title}} | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം |established = <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് |district = |educational_authority = | grades = |medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = |Kerala_school_code = }} == ചരിത്രം == == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== == ചിത്രശാല == == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] ttg846iob42mk9uggipufj4l9irze81 4675539 4675532 2026-10-12T14:47:53Z Vijayanrajapuram 21314 4675539 wikitext text/x-wiki കാഞ്ഞങ്ങാട് മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിലെ നാലാം വാർഡിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗവണ്മെന്റ് വിദ്യാലയമാണ് എ.സി. കണ്ണൻ നായർ സ്മാരക ജി.യു.പി.എസ്. മേലാങ്കോട്ട്. സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയായിരുന്ന [[എ.സി. കണ്ണൻ നായർ|എ.സി. കണ്ണൻനായരുടെ]] സ്മരണാർത്ഥമാണ് സ്കൂളിന് ഈ പേര് നൽകിയത്. ദേശീയപ്രസ്ഥാന കാലഘട്ടത്തിലാണ് മേലാങ്കോട് ഒരു വിദ്യാലയം ആരംഭിച്ചത് . കൃത്യമായി പറഞ്ഞാൽ 1923ൽ. നാട്ടെഴുത്തച്ഛൻമാരുടെ "എഴുത്തൂട്" അല്ലാതെ മറ്റൊരു വിദ്യാദാന സമ്പ്രദായം നിലവിലില്ലാത്ത കാലത്ത് ഏച്ചിക്കാനം തറവാട്ടിലെ വലിയ കാരണവർ കേളു നായർക്ക് തൻ്റെ മകളുടെ മകൻ കുഞ്ഞിഗോവിന്ദൻ എന്ന കോട്ടയിൽ ഗോവിന്ദൻ നമ്പ്യാർക്ക് സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം നൽകണമെന്ന ആഗ്രഹത്തിൽ നിന്നും ഉടലെടുത്തതാണ് മേലാങ്കോട് സ്കൂൾ. അതിന് പിന്നിലുള്ള പ്രേരണ കണ്ണൻനായരായിരുന്നു.{{Infobox school | name = | image = |image_size = 350px | caption = |location = | country = ഇന്ത്യ |coordinates = {{Coord| | |display=inline,title}} | other_name = | type = പൊതുവിദ്യാലയം |established = <ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് |district = |educational_authority = | grades = |medium_of_language = മലയാളം | website = | udisce_code = |Kerala_school_code = }} == ചരിത്രം == == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== == ചിത്രശാല == == പുറംകണ്ണികൾ == *[https://schoolwiki.in/ സ്കൂൾവിക്കി‍] == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുവിദ്യാലയങ്ങൾ]] t0jda7hi0q3fs572urnc5mf35d9ky5l 0 672838 4675543 2026-10-12T14:55:00Z Vijayanrajapuram 21314 '[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന് കീഴിലുള്ള സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ആണ് '''ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ''' '''മൈലം.''' കേരളത്തിലെ സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് ഡയറ...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4675543 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന് കീഴിലുള്ള സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ആണ് '''ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ''' '''മൈലം.''' കേരളത്തിലെ സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് ഡയറക്ടറേറ്റിന് കീഴിലുള്ള മൂന്ന് സ്പോർട്സ് സ്കൂളുകളിൽ ഒന്നാണിത്, തൃശ്ശൂരിലെ സ്പോർട്സ് ഡിവിഷനും കണ്ണൂരിലെ സ്പോർട്സ് സ്കൂളും ഇതോടൊപ്പം ഉണ്ട്. തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ [[അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] മൈലം വാർഡിൽ ആണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത് ഉപജില്ലയിലാണ് പ്രവർത്തനം. വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. 43053 എന്ന ഹൈസ്കൂൾ കോഡിലുള്ള വിദ്യാലയത്തിന്റെ വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി കോഡ് 901010 ആണ്. 1974-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഇത്, "കേരളത്തിലെ കായിക പിതാവ്" എന്നറിയപ്പെടുന്ന ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജയുടെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. സംസ്ഥാനത്തെ കായിക പ്രോത്സാഹനത്തിന് പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജ നൽകിയ സംഭാവനകളെ ആദരിക്കുന്നതിനായാണിത്. {{Infobox school | name = ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ മൈലം | image = |image_size = 350px | alt = | caption = | logo = | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{Coord|8.557105459030|lon= |77.009805262897771|display=title}} | type = സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1941|df=yes}}<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/43053|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | location = | grades = 6 മുതൽ 12 വരെ | gender = ആൺകുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | city = [[മൈലം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | district = [[തിരുവനന്തപുരം]] | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | postcode =695013 | website = https://schoolwiki.in/43053 | udisce_code = 32020600710 | Kerala_school_code =43053 }} == ചരിത്രം == 1970 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, കേരളത്തിലെ കായിക നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ശ്രമം ആരംഭിച്ചു. 1970 ഏപ്രിൽ 7 ന്, അന്നത്തെ വ്യവസായ-തൊഴിൽ-കായിക മന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക വികസനത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഒരു യോഗം നടന്നു. ഇത് ജസ്റ്റിസ് വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു കായിക വികസന പദ്ധതി നിർദ്ദേശിക്കാൻ ചുമതലപ്പെടുത്തിയ ഒരു കമ്മിറ്റി രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. യുവ കായികതാരങ്ങളെ വളർത്തുന്നതിനായി സ്പോർട്സ് ഹോസ്റ്റലുകൾ, സ്കൂളുകൾ, ഡിവിഷനുകൾ എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കാൻ കമ്മിറ്റി ശുപാർശ ചെയ്തു. ഈ ശുപാർശയുടെ ഫലമായാണ് 1974-ൽ ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്. തിരുവനന്തപുരത്തെ ശംഖുമുഖം ബീച്ചിലായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. കായികതാരങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പരിശീലനം ലഭിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ ഒരു അന്തരീക്ഷമായിരുന്നു ഇത്. യുവ പ്രതിഭകളെ വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിനും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക പ്രകടനം ഉയർത്തുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ടായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്. 2006-ൽ, ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ അരുവിക്കരയ്ക്കടുത്തുള്ള നിലവിലെ കാമ്പസിലേക്ക് മാറ്റി. സ്കൂളിന്റെയും വിദ്യാർത്ഥികളുടെയും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനും മെച്ചപ്പെട്ട സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നതിനുമാണ് ഈ മാറ്റം നടപ്പിലാക്കിയത്. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == അക്കാദമിക് ബ്ലോക്കിൽ ആറാം ക്ലാസ് മുതൽ വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി തലം വരെയുള്ള അക്കാദമിക് പ്രോഗ്രാമുകൾ നൽകുന്നതിനുള്ള ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. ഡയറക്ടറേറ്റ് ഓഫ് സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് കേരള, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് എന്നീ രണ്ട് ഭരണ ചട്ടക്കൂടുകൾക്ക് കീഴിലാണ് സ്കൂൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. 6 മുതൽ 10 വരെ ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവും 11, 12 ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസവും (വിഎച്ച്എസ്ഇ), ശാരീരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും കായിക ശാസ്ത്രത്തിലും വൈദഗ്ദ്ധ്യവും നൽകുന്നു.[8] സ്പോർട്സ് പരിശീലന ബ്ലോക്കിൽ അത്‌ലറ്റിക്സ്, ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, വോളിബോൾ, ക്രിക്കറ്റ്, ജൂഡോ, ബോക്സിംഗ്, തായ്‌ക്വോണ്ടോ എന്നിവയ്ക്കുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നു. പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയിൽ പരിശീലനത്തിനായി ഒരു ഇൻഡോർ സ്റ്റേഡിയം ലഭ്യമാണ്. ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, ബാസ്കറ്റ്ബോൾ, അത്‌ലറ്റിക്സ് ഇവന്റുകൾക്കുള്ള ഔട്ട്ഡോർ കളിസ്ഥലങ്ങൾ കാമ്പസിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. == അംഗീകാരങ്ങൾ == * 2003 ലും 2018 ലും സ്കൂൾ സുബ്രതോ കപ്പ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫുട്ബോൾ ടൂർണമെന്റിൽ പങ്കെടുത്തു. 2020 ൽ സ്കൂൾ സംസ്ഥാന സ്കൂൾ അത്‌ലറ്റിക് ആൻഡ് ഗെയിംസ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ മത്സരിച്ചു. 2022 ആയപ്പോഴേക്കും സ്കൂൾ 10 വിദ്യാർത്ഥികളെ നാലാമത് യൂത്ത് ഒളിമ്പിക്സിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പ്രാപ്തമാക്കി. അതേ വർഷം തന്നെ സ്കൂൾ ദേശീയ സ്കൂൾ സ്പോർട്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിലും പങ്കെടുത്തു. * കേരള സംസ്ഥാന ജെ എൻ ഹോക്കി ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് 2026 ജി വി രാജസ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * എം കെ ജോസഫ് സ്മാരക സംസ്ഥാന അന്തർജില്ലാ ക്ലബ്ബ് 2026 അത്‍‍‍‍ലറ്റിക്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ തിരുവനന്തപുരം ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ഓവറോൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * 16 മത് ഹോക്കി ഇന്ത്യ ജൂനിയർ പെൺകുട്ടികളുടെ വിഭാഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന കേരള ടീമിലേക്ക് ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂളിൽ നിന്നും മൂന്ന് വിദ്യാർത്ഥികളെ തെരഞ്ഞെടുത്തു. == പ്രശസ്തരായ പൂർവ്വവിദ്യാർത്ഥികൾ == * [[ഷൈനി വിൽസൺ]] * [[പി.ആർ. ശ്രീജേഷ്]] * [[കെ.എം. ബീനാമോൾ]] == പുറംകണ്ണികൾ == ജി.വി. രാജ പുരസ്കാരം == അവലംബം == khfv8xr8t29mm5ydsxryk5jtyu5fh57 4675544 4675543 2026-10-12T14:58:55Z Vijayanrajapuram 21314 4675544 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന് കീഴിലുള്ള സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ആണ് '''ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ''' '''മൈലം.''' കേരളത്തിലെ സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് ഡയറക്ടറേറ്റിന് കീഴിലുള്ള മൂന്ന് സ്പോർട്സ് സ്കൂളുകളിൽ ഒന്നാണിത്, തൃശ്ശൂരിലെ സ്പോർട്സ് ഡിവിഷനും കണ്ണൂരിലെ സ്പോർട്സ് സ്കൂളും ഇതോടൊപ്പം ഉണ്ട്. തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ [[അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] മൈലം വാർഡിൽ ആണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത് ഉപജില്ലയിലാണ് പ്രവർത്തനം. വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. 43053 എന്ന ഹൈസ്കൂൾ കോഡിലുള്ള വിദ്യാലയത്തിന്റെ വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി കോഡ് 901010 ആണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/gv-raja-sports-school-news-18-02-2017.html|title=ജിവി രാജ സ്കൂൾ ഇങ്ങനെ പോരാ|access-date=2026-10-12}}</ref> 1974-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഇത്, "കേരളത്തിലെ കായിക പിതാവ്" എന്നറിയപ്പെടുന്ന ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജയുടെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. സംസ്ഥാനത്തെ കായിക പ്രോത്സാഹനത്തിന് പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജ നൽകിയ സംഭാവനകളെ ആദരിക്കുന്നതിനായാണിത്. {{Infobox school | name = ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ മൈലം | image = |image_size = 350px | alt = | caption = | logo = | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{Coord|8.557105459030|lon= |77.009805262897771|display=title}} | type = സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1941|df=yes}}<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/43053|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | location = | grades = 6 മുതൽ 12 വരെ | gender = ആൺകുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | city = [[മൈലം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | district = [[തിരുവനന്തപുരം]] | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | postcode =695013 | website = https://schoolwiki.in/43053 | udisce_code = 32020600710 | Kerala_school_code =43053 }} == ചരിത്രം == 1970 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, കേരളത്തിലെ കായിക നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ശ്രമം ആരംഭിച്ചു. 1970 ഏപ്രിൽ 7 ന്, അന്നത്തെ വ്യവസായ-തൊഴിൽ-കായിക മന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക വികസനത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഒരു യോഗം നടന്നു. ഇത് ജസ്റ്റിസ് വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു കായിക വികസന പദ്ധതി നിർദ്ദേശിക്കാൻ ചുമതലപ്പെടുത്തിയ ഒരു കമ്മിറ്റി രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. യുവ കായികതാരങ്ങളെ വളർത്തുന്നതിനായി സ്പോർട്സ് ഹോസ്റ്റലുകൾ, സ്കൂളുകൾ, ഡിവിഷനുകൾ എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കാൻ കമ്മിറ്റി ശുപാർശ ചെയ്തു. ഈ ശുപാർശയുടെ ഫലമായാണ് 1974-ൽ ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്. തിരുവനന്തപുരത്തെ ശംഖുമുഖം ബീച്ചിലായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. കായികതാരങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പരിശീലനം ലഭിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ ഒരു അന്തരീക്ഷമായിരുന്നു ഇത്. യുവ പ്രതിഭകളെ വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിനും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക പ്രകടനം ഉയർത്തുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ടായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്. 2006-ൽ, ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ അരുവിക്കരയ്ക്കടുത്തുള്ള നിലവിലെ കാമ്പസിലേക്ക് മാറ്റി. സ്കൂളിന്റെയും വിദ്യാർത്ഥികളുടെയും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനും മെച്ചപ്പെട്ട സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നതിനുമാണ് ഈ മാറ്റം നടപ്പിലാക്കിയത്. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == അക്കാദമിക് ബ്ലോക്കിൽ ആറാം ക്ലാസ് മുതൽ വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി തലം വരെയുള്ള അക്കാദമിക് പ്രോഗ്രാമുകൾ നൽകുന്നതിനുള്ള ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. ഡയറക്ടറേറ്റ് ഓഫ് സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് കേരള, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് എന്നീ രണ്ട് ഭരണ ചട്ടക്കൂടുകൾക്ക് കീഴിലാണ് സ്കൂൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. 6 മുതൽ 10 വരെ ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവും 11, 12 ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസവും (വിഎച്ച്എസ്ഇ), ശാരീരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും കായിക ശാസ്ത്രത്തിലും വൈദഗ്ദ്ധ്യവും നൽകുന്നു.[8] സ്പോർട്സ് പരിശീലന ബ്ലോക്കിൽ അത്‌ലറ്റിക്സ്, ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, വോളിബോൾ, ക്രിക്കറ്റ്, ജൂഡോ, ബോക്സിംഗ്, തായ്‌ക്വോണ്ടോ എന്നിവയ്ക്കുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നു. പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയിൽ പരിശീലനത്തിനായി ഒരു ഇൻഡോർ സ്റ്റേഡിയം ലഭ്യമാണ്. ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, ബാസ്കറ്റ്ബോൾ, അത്‌ലറ്റിക്സ് ഇവന്റുകൾക്കുള്ള ഔട്ട്ഡോർ കളിസ്ഥലങ്ങൾ കാമ്പസിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. == അംഗീകാരങ്ങൾ == * 2003 ലും 2018 ലും സ്കൂൾ സുബ്രതോ കപ്പ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫുട്ബോൾ ടൂർണമെന്റിൽ പങ്കെടുത്തു. 2020 ൽ സ്കൂൾ സംസ്ഥാന സ്കൂൾ അത്‌ലറ്റിക് ആൻഡ് ഗെയിംസ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ മത്സരിച്ചു. 2022 ആയപ്പോഴേക്കും സ്കൂൾ 10 വിദ്യാർത്ഥികളെ നാലാമത് യൂത്ത് ഒളിമ്പിക്സിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പ്രാപ്തമാക്കി. അതേ വർഷം തന്നെ സ്കൂൾ ദേശീയ സ്കൂൾ സ്പോർട്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിലും പങ്കെടുത്തു. * കേരള സംസ്ഥാന ജെ എൻ ഹോക്കി ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് 2026 ജി വി രാജസ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * എം കെ ജോസഫ് സ്മാരക സംസ്ഥാന അന്തർജില്ലാ ക്ലബ്ബ് 2026 അത്‍‍‍‍ലറ്റിക്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ തിരുവനന്തപുരം ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ഓവറോൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * 16 മത് ഹോക്കി ഇന്ത്യ ജൂനിയർ പെൺകുട്ടികളുടെ വിഭാഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന കേരള ടീമിലേക്ക് ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂളിൽ നിന്നും മൂന്ന് വിദ്യാർത്ഥികളെ തെരഞ്ഞെടുത്തു. == പ്രശസ്തരായ പൂർവ്വവിദ്യാർത്ഥികൾ == * [[ഷൈനി വിൽസൺ]] * [[പി.ആർ. ശ്രീജേഷ്]] * [[കെ.എം. ബീനാമോൾ]] == പുറംകണ്ണികൾ == ജി.വി. രാജ പുരസ്കാരം == അവലംബം == kzh18e8nd6jueb8ti8ulo6lo0bv4mtz 4675546 4675544 2026-10-12T15:01:18Z Vijayanrajapuram 21314 /* പുറംകണ്ണികൾ */ 4675546 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന് കീഴിലുള്ള സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ആണ് '''ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ''' '''മൈലം.''' കേരളത്തിലെ സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് ഡയറക്ടറേറ്റിന് കീഴിലുള്ള മൂന്ന് സ്പോർട്സ് സ്കൂളുകളിൽ ഒന്നാണിത്, തൃശ്ശൂരിലെ സ്പോർട്സ് ഡിവിഷനും കണ്ണൂരിലെ സ്പോർട്സ് സ്കൂളും ഇതോടൊപ്പം ഉണ്ട്. തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ [[അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] മൈലം വാർഡിൽ ആണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത് ഉപജില്ലയിലാണ് പ്രവർത്തനം. വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. 43053 എന്ന ഹൈസ്കൂൾ കോഡിലുള്ള വിദ്യാലയത്തിന്റെ വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി കോഡ് 901010 ആണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/gv-raja-sports-school-news-18-02-2017.html|title=ജിവി രാജ സ്കൂൾ ഇങ്ങനെ പോരാ|access-date=2026-10-12}}</ref> 1974-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഇത്, "കേരളത്തിലെ കായിക പിതാവ്" എന്നറിയപ്പെടുന്ന ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജയുടെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. സംസ്ഥാനത്തെ കായിക പ്രോത്സാഹനത്തിന് പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജ നൽകിയ സംഭാവനകളെ ആദരിക്കുന്നതിനായാണിത്. {{Infobox school | name = ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ മൈലം | image = |image_size = 350px | alt = | caption = | logo = | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{Coord|8.557105459030|lon= |77.009805262897771|display=title}} | type = സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1941|df=yes}}<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/43053|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | location = | grades = 6 മുതൽ 12 വരെ | gender = ആൺകുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | city = [[മൈലം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | district = [[തിരുവനന്തപുരം]] | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | postcode =695013 | website = https://schoolwiki.in/43053 | udisce_code = 32020600710 | Kerala_school_code =43053 }} == ചരിത്രം == 1970 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, കേരളത്തിലെ കായിക നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ശ്രമം ആരംഭിച്ചു. 1970 ഏപ്രിൽ 7 ന്, അന്നത്തെ വ്യവസായ-തൊഴിൽ-കായിക മന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക വികസനത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഒരു യോഗം നടന്നു. ഇത് ജസ്റ്റിസ് വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു കായിക വികസന പദ്ധതി നിർദ്ദേശിക്കാൻ ചുമതലപ്പെടുത്തിയ ഒരു കമ്മിറ്റി രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. യുവ കായികതാരങ്ങളെ വളർത്തുന്നതിനായി സ്പോർട്സ് ഹോസ്റ്റലുകൾ, സ്കൂളുകൾ, ഡിവിഷനുകൾ എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കാൻ കമ്മിറ്റി ശുപാർശ ചെയ്തു. ഈ ശുപാർശയുടെ ഫലമായാണ് 1974-ൽ ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്. തിരുവനന്തപുരത്തെ ശംഖുമുഖം ബീച്ചിലായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. കായികതാരങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പരിശീലനം ലഭിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ ഒരു അന്തരീക്ഷമായിരുന്നു ഇത്. യുവ പ്രതിഭകളെ വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിനും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക പ്രകടനം ഉയർത്തുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ടായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്. 2006-ൽ, ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ അരുവിക്കരയ്ക്കടുത്തുള്ള നിലവിലെ കാമ്പസിലേക്ക് മാറ്റി. സ്കൂളിന്റെയും വിദ്യാർത്ഥികളുടെയും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനും മെച്ചപ്പെട്ട സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നതിനുമാണ് ഈ മാറ്റം നടപ്പിലാക്കിയത്. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == അക്കാദമിക് ബ്ലോക്കിൽ ആറാം ക്ലാസ് മുതൽ വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി തലം വരെയുള്ള അക്കാദമിക് പ്രോഗ്രാമുകൾ നൽകുന്നതിനുള്ള ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. ഡയറക്ടറേറ്റ് ഓഫ് സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് കേരള, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് എന്നീ രണ്ട് ഭരണ ചട്ടക്കൂടുകൾക്ക് കീഴിലാണ് സ്കൂൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. 6 മുതൽ 10 വരെ ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവും 11, 12 ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസവും (വിഎച്ച്എസ്ഇ), ശാരീരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും കായിക ശാസ്ത്രത്തിലും വൈദഗ്ദ്ധ്യവും നൽകുന്നു.[8] സ്പോർട്സ് പരിശീലന ബ്ലോക്കിൽ അത്‌ലറ്റിക്സ്, ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, വോളിബോൾ, ക്രിക്കറ്റ്, ജൂഡോ, ബോക്സിംഗ്, തായ്‌ക്വോണ്ടോ എന്നിവയ്ക്കുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നു. പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയിൽ പരിശീലനത്തിനായി ഒരു ഇൻഡോർ സ്റ്റേഡിയം ലഭ്യമാണ്. ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, ബാസ്കറ്റ്ബോൾ, അത്‌ലറ്റിക്സ് ഇവന്റുകൾക്കുള്ള ഔട്ട്ഡോർ കളിസ്ഥലങ്ങൾ കാമ്പസിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. == അംഗീകാരങ്ങൾ == * 2003 ലും 2018 ലും സ്കൂൾ സുബ്രതോ കപ്പ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫുട്ബോൾ ടൂർണമെന്റിൽ പങ്കെടുത്തു. 2020 ൽ സ്കൂൾ സംസ്ഥാന സ്കൂൾ അത്‌ലറ്റിക് ആൻഡ് ഗെയിംസ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ മത്സരിച്ചു. 2022 ആയപ്പോഴേക്കും സ്കൂൾ 10 വിദ്യാർത്ഥികളെ നാലാമത് യൂത്ത് ഒളിമ്പിക്സിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പ്രാപ്തമാക്കി. അതേ വർഷം തന്നെ സ്കൂൾ ദേശീയ സ്കൂൾ സ്പോർട്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിലും പങ്കെടുത്തു. * കേരള സംസ്ഥാന ജെ എൻ ഹോക്കി ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് 2026 ജി വി രാജസ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * എം കെ ജോസഫ് സ്മാരക സംസ്ഥാന അന്തർജില്ലാ ക്ലബ്ബ് 2026 അത്‍‍‍‍ലറ്റിക്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ തിരുവനന്തപുരം ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ഓവറോൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * 16 മത് ഹോക്കി ഇന്ത്യ ജൂനിയർ പെൺകുട്ടികളുടെ വിഭാഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന കേരള ടീമിലേക്ക് ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂളിൽ നിന്നും മൂന്ന് വിദ്യാർത്ഥികളെ തെരഞ്ഞെടുത്തു. == പ്രശസ്തരായ പൂർവ്വവിദ്യാർത്ഥികൾ == * [[ഷൈനി വിൽസൺ]] * [[പി.ആർ. ശ്രീജേഷ്]] * [[കെ.എം. ബീനാമോൾ]] == അവലംബം == <references /> == പുറംകണ്ണികൾ == ജി.വി. രാജ പുരസ്കാരം 39sv45mbf5txzq8y3826h1vzgwmupjc 4675547 4675546 2026-10-12T15:02:11Z Vijayanrajapuram 21314 /* അവലംബം */ 4675547 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന് കീഴിലുള്ള സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ആണ് '''ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ''' '''മൈലം.''' കേരളത്തിലെ സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് ഡയറക്ടറേറ്റിന് കീഴിലുള്ള മൂന്ന് സ്പോർട്സ് സ്കൂളുകളിൽ ഒന്നാണിത്, തൃശ്ശൂരിലെ സ്പോർട്സ് ഡിവിഷനും കണ്ണൂരിലെ സ്പോർട്സ് സ്കൂളും ഇതോടൊപ്പം ഉണ്ട്. തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ [[അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] മൈലം വാർഡിൽ ആണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത് ഉപജില്ലയിലാണ് പ്രവർത്തനം. വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. 43053 എന്ന ഹൈസ്കൂൾ കോഡിലുള്ള വിദ്യാലയത്തിന്റെ വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി കോഡ് 901010 ആണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/gv-raja-sports-school-news-18-02-2017.html|title=ജിവി രാജ സ്കൂൾ ഇങ്ങനെ പോരാ|access-date=2026-10-12}}</ref> 1974-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഇത്, "കേരളത്തിലെ കായിക പിതാവ്" എന്നറിയപ്പെടുന്ന ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജയുടെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. സംസ്ഥാനത്തെ കായിക പ്രോത്സാഹനത്തിന് പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജ നൽകിയ സംഭാവനകളെ ആദരിക്കുന്നതിനായാണിത്. {{Infobox school | name = ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ മൈലം | image = |image_size = 350px | alt = | caption = | logo = | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{Coord|8.557105459030|lon= |77.009805262897771|display=title}} | type = സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1941|df=yes}}<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/43053|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | location = | grades = 6 മുതൽ 12 വരെ | gender = ആൺകുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | city = [[മൈലം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | district = [[തിരുവനന്തപുരം]] | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | postcode =695013 | website = https://schoolwiki.in/43053 | udisce_code = 32020600710 | Kerala_school_code =43053 }} == ചരിത്രം == 1970 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, കേരളത്തിലെ കായിക നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ശ്രമം ആരംഭിച്ചു. 1970 ഏപ്രിൽ 7 ന്, അന്നത്തെ വ്യവസായ-തൊഴിൽ-കായിക മന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക വികസനത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഒരു യോഗം നടന്നു. ഇത് ജസ്റ്റിസ് വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു കായിക വികസന പദ്ധതി നിർദ്ദേശിക്കാൻ ചുമതലപ്പെടുത്തിയ ഒരു കമ്മിറ്റി രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. യുവ കായികതാരങ്ങളെ വളർത്തുന്നതിനായി സ്പോർട്സ് ഹോസ്റ്റലുകൾ, സ്കൂളുകൾ, ഡിവിഷനുകൾ എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കാൻ കമ്മിറ്റി ശുപാർശ ചെയ്തു. ഈ ശുപാർശയുടെ ഫലമായാണ് 1974-ൽ ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്. തിരുവനന്തപുരത്തെ ശംഖുമുഖം ബീച്ചിലായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. കായികതാരങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പരിശീലനം ലഭിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ ഒരു അന്തരീക്ഷമായിരുന്നു ഇത്. യുവ പ്രതിഭകളെ വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിനും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക പ്രകടനം ഉയർത്തുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ടായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്. 2006-ൽ, ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ അരുവിക്കരയ്ക്കടുത്തുള്ള നിലവിലെ കാമ്പസിലേക്ക് മാറ്റി. സ്കൂളിന്റെയും വിദ്യാർത്ഥികളുടെയും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനും മെച്ചപ്പെട്ട സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നതിനുമാണ് ഈ മാറ്റം നടപ്പിലാക്കിയത്. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == അക്കാദമിക് ബ്ലോക്കിൽ ആറാം ക്ലാസ് മുതൽ വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി തലം വരെയുള്ള അക്കാദമിക് പ്രോഗ്രാമുകൾ നൽകുന്നതിനുള്ള ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. ഡയറക്ടറേറ്റ് ഓഫ് സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് കേരള, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് എന്നീ രണ്ട് ഭരണ ചട്ടക്കൂടുകൾക്ക് കീഴിലാണ് സ്കൂൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. 6 മുതൽ 10 വരെ ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവും 11, 12 ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസവും (വിഎച്ച്എസ്ഇ), ശാരീരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും കായിക ശാസ്ത്രത്തിലും വൈദഗ്ദ്ധ്യവും നൽകുന്നു.[8] സ്പോർട്സ് പരിശീലന ബ്ലോക്കിൽ അത്‌ലറ്റിക്സ്, ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, വോളിബോൾ, ക്രിക്കറ്റ്, ജൂഡോ, ബോക്സിംഗ്, തായ്‌ക്വോണ്ടോ എന്നിവയ്ക്കുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നു. പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയിൽ പരിശീലനത്തിനായി ഒരു ഇൻഡോർ സ്റ്റേഡിയം ലഭ്യമാണ്. ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, ബാസ്കറ്റ്ബോൾ, അത്‌ലറ്റിക്സ് ഇവന്റുകൾക്കുള്ള ഔട്ട്ഡോർ കളിസ്ഥലങ്ങൾ കാമ്പസിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. == അംഗീകാരങ്ങൾ == * 2003 ലും 2018 ലും സ്കൂൾ സുബ്രതോ കപ്പ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫുട്ബോൾ ടൂർണമെന്റിൽ പങ്കെടുത്തു. 2020 ൽ സ്കൂൾ സംസ്ഥാന സ്കൂൾ അത്‌ലറ്റിക് ആൻഡ് ഗെയിംസ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ മത്സരിച്ചു. 2022 ആയപ്പോഴേക്കും സ്കൂൾ 10 വിദ്യാർത്ഥികളെ നാലാമത് യൂത്ത് ഒളിമ്പിക്സിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പ്രാപ്തമാക്കി. അതേ വർഷം തന്നെ സ്കൂൾ ദേശീയ സ്കൂൾ സ്പോർട്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിലും പങ്കെടുത്തു. * കേരള സംസ്ഥാന ജെ എൻ ഹോക്കി ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് 2026 ജി വി രാജസ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * എം കെ ജോസഫ് സ്മാരക സംസ്ഥാന അന്തർജില്ലാ ക്ലബ്ബ് 2026 അത്‍‍‍‍ലറ്റിക്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ തിരുവനന്തപുരം ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ഓവറോൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * 16 മത് ഹോക്കി ഇന്ത്യ ജൂനിയർ പെൺകുട്ടികളുടെ വിഭാഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന കേരള ടീമിലേക്ക് ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂളിൽ നിന്നും മൂന്ന് വിദ്യാർത്ഥികളെ തെരഞ്ഞെടുത്തു. == പ്രശസ്തരായ പൂർവ്വവിദ്യാർത്ഥികൾ == * [[ഷൈനി വിൽസൺ]] * [[പി.ആർ. ശ്രീജേഷ്]] * [[കെ.എം. ബീനാമോൾ]] == അവലംബം == <references /> <references /> == പുറംകണ്ണികൾ == ജി.വി. രാജ പുരസ്കാരം q4niwz99yeixjlncm060gir5ngap52m 4675549 4675547 2026-10-12T15:05:25Z Vijayanrajapuram 21314 4675549 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന് കീഴിലുള്ള സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ആണ് '''ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ''' '''മൈലം.''' കേരളത്തിലെ സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് ഡയറക്ടറേറ്റിന് കീഴിലുള്ള മൂന്ന് സ്പോർട്സ് സ്കൂളുകളിൽ ഒന്നാണിത്, തൃശ്ശൂരിലെ സ്പോർട്സ് ഡിവിഷനും കണ്ണൂരിലെ സ്പോർട്സ് സ്കൂളും ഇതോടൊപ്പം ഉണ്ട്.<ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/sports-dy-director-given-charge-of-gv-raja-school/articleshow/64923714.cms | title=Sports department director given charge of GV Raja school | publisher=[[The Times of India]] | date=10 July 2018 | accessdate=19 December 2024}}</ref> തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ [[അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] മൈലം വാർഡിൽ ആണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത് ഉപജില്ലയിലാണ് പ്രവർത്തനം. വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. 43053 എന്ന ഹൈസ്കൂൾ കോഡിലുള്ള വിദ്യാലയത്തിന്റെ വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി കോഡ് 901010 ആണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/gv-raja-sports-school-news-18-02-2017.html|title=ജിവി രാജ സ്കൂൾ ഇങ്ങനെ പോരാ|access-date=2026-10-12}}</ref> 1974-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഇത്, "കേരളത്തിലെ കായിക പിതാവ്" എന്നറിയപ്പെടുന്ന ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജയുടെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. സംസ്ഥാനത്തെ കായിക പ്രോത്സാഹനത്തിന് പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജ നൽകിയ സംഭാവനകളെ ആദരിക്കുന്നതിനായാണിത്. {{Infobox school | name = ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ മൈലം | image = |image_size = 350px | alt = | caption = | logo = | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{Coord|8.557105459030|lon= |77.009805262897771|display=title}} | type = സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1941|df=yes}}<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/43053|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | location = | grades = 6 മുതൽ 12 വരെ | gender = ആൺകുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | city = [[മൈലം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | district = [[തിരുവനന്തപുരം]] | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | postcode =695013 | website = https://schoolwiki.in/43053 | udisce_code = 32020600710 | Kerala_school_code =43053 }} == ചരിത്രം == 1970 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, കേരളത്തിലെ കായിക നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ശ്രമം ആരംഭിച്ചു. 1970 ഏപ്രിൽ 7 ന്, അന്നത്തെ വ്യവസായ-തൊഴിൽ-കായിക മന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക വികസനത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഒരു യോഗം നടന്നു. ഇത് ജസ്റ്റിസ് വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു കായിക വികസന പദ്ധതി നിർദ്ദേശിക്കാൻ ചുമതലപ്പെടുത്തിയ ഒരു കമ്മിറ്റി രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. യുവ കായികതാരങ്ങളെ വളർത്തുന്നതിനായി സ്പോർട്സ് ഹോസ്റ്റലുകൾ, സ്കൂളുകൾ, ഡിവിഷനുകൾ എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കാൻ കമ്മിറ്റി ശുപാർശ ചെയ്തു. ഈ ശുപാർശയുടെ ഫലമായാണ് 1974-ൽ ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്. തിരുവനന്തപുരത്തെ ശംഖുമുഖം ബീച്ചിലായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. കായികതാരങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പരിശീലനം ലഭിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ ഒരു അന്തരീക്ഷമായിരുന്നു ഇത്. യുവ പ്രതിഭകളെ വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിനും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക പ്രകടനം ഉയർത്തുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ടായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്. 2006-ൽ, ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ അരുവിക്കരയ്ക്കടുത്തുള്ള നിലവിലെ കാമ്പസിലേക്ക് മാറ്റി. സ്കൂളിന്റെയും വിദ്യാർത്ഥികളുടെയും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനും മെച്ചപ്പെട്ട സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നതിനുമാണ് ഈ മാറ്റം നടപ്പിലാക്കിയത്. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == അക്കാദമിക് ബ്ലോക്കിൽ ആറാം ക്ലാസ് മുതൽ വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി തലം വരെയുള്ള അക്കാദമിക് പ്രോഗ്രാമുകൾ നൽകുന്നതിനുള്ള ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. ഡയറക്ടറേറ്റ് ഓഫ് സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് കേരള, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് എന്നീ രണ്ട് ഭരണ ചട്ടക്കൂടുകൾക്ക് കീഴിലാണ് സ്കൂൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. 6 മുതൽ 10 വരെ ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവും 11, 12 ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസവും (വിഎച്ച്എസ്ഇ), ശാരീരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും കായിക ശാസ്ത്രത്തിലും വൈദഗ്ദ്ധ്യവും നൽകുന്നു.[8] സ്പോർട്സ് പരിശീലന ബ്ലോക്കിൽ അത്‌ലറ്റിക്സ്, ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, വോളിബോൾ, ക്രിക്കറ്റ്, ജൂഡോ, ബോക്സിംഗ്, തായ്‌ക്വോണ്ടോ എന്നിവയ്ക്കുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നു. പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയിൽ പരിശീലനത്തിനായി ഒരു ഇൻഡോർ സ്റ്റേഡിയം ലഭ്യമാണ്. ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, ബാസ്കറ്റ്ബോൾ, അത്‌ലറ്റിക്സ് ഇവന്റുകൾക്കുള്ള ഔട്ട്ഡോർ കളിസ്ഥലങ്ങൾ കാമ്പസിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. == അംഗീകാരങ്ങൾ == * 2003 ലും 2018 ലും സ്കൂൾ സുബ്രതോ കപ്പ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫുട്ബോൾ ടൂർണമെന്റിൽ പങ്കെടുത്തു. 2020 ൽ സ്കൂൾ സംസ്ഥാന സ്കൂൾ അത്‌ലറ്റിക് ആൻഡ് ഗെയിംസ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ മത്സരിച്ചു. 2022 ആയപ്പോഴേക്കും സ്കൂൾ 10 വിദ്യാർത്ഥികളെ നാലാമത് യൂത്ത് ഒളിമ്പിക്സിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പ്രാപ്തമാക്കി. അതേ വർഷം തന്നെ സ്കൂൾ ദേശീയ സ്കൂൾ സ്പോർട്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിലും പങ്കെടുത്തു. * കേരള സംസ്ഥാന ജെ എൻ ഹോക്കി ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് 2026 ജി വി രാജസ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * എം കെ ജോസഫ് സ്മാരക സംസ്ഥാന അന്തർജില്ലാ ക്ലബ്ബ് 2026 അത്‍‍‍‍ലറ്റിക്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ തിരുവനന്തപുരം ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ഓവറോൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * 16 മത് ഹോക്കി ഇന്ത്യ ജൂനിയർ പെൺകുട്ടികളുടെ വിഭാഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന കേരള ടീമിലേക്ക് ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂളിൽ നിന്നും മൂന്ന് വിദ്യാർത്ഥികളെ തെരഞ്ഞെടുത്തു. == പ്രശസ്തരായ പൂർവ്വവിദ്യാർത്ഥികൾ == * [[ഷൈനി വിൽസൺ]] * [[പി.ആർ. ശ്രീജേഷ്]] * [[കെ.എം. ബീനാമോൾ]] == അവലംബം == <references /> <references /> == പുറംകണ്ണികൾ == ജി.വി. രാജ പുരസ്കാരം 7w01cwus38g1de7mp00ewqn5xsbcbjq 4675550 4675549 2026-10-12T15:05:43Z Vijayanrajapuram 21314 4675550 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന് കീഴിലുള്ള സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ആണ് '''ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ''' '''മൈലം.''' കേരളത്തിലെ സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് ഡയറക്ടറേറ്റിന് കീഴിലുള്ള മൂന്ന് സ്പോർട്സ് സ്കൂളുകളിൽ ഒന്നാണിത്, തൃശ്ശൂരിലെ സ്പോർട്സ് ഡിവിഷനും കണ്ണൂരിലെ സ്പോർട്സ് സ്കൂളും ഇതോടൊപ്പം ഉണ്ട്.<ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/sports-dy-director-given-charge-of-gv-raja-school/articleshow/64923714.cms | title=Sports department director given charge of GV Raja school | publisher=[[The Times of India]] | date=10 July 2018 | accessdate=19 December 2024}}</ref> തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ [[അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] മൈലം വാർഡിൽ ആണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത് ഉപജില്ലയിലാണ് പ്രവർത്തനം. വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. 43053 എന്ന ഹൈസ്കൂൾ കോഡിലുള്ള വിദ്യാലയത്തിന്റെ വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി കോഡ് 901010 ആണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/gv-raja-sports-school-news-18-02-2017.html|title=ജിവി രാജ സ്കൂൾ ഇങ്ങനെ പോരാ|access-date=2026-10-12}}</ref> 1974-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഇത്, "കേരളത്തിലെ കായിക പിതാവ്" എന്നറിയപ്പെടുന്ന ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജയുടെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. സംസ്ഥാനത്തെ കായിക പ്രോത്സാഹനത്തിന് പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജ നൽകിയ സംഭാവനകളെ ആദരിക്കുന്നതിനായാണിത്. {{Infobox school | name = ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ മൈലം | image = |image_size = 350px | alt = | caption = | logo = | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{Coord|8.557105459030|lon= |77.009805262897771|display=title}} | type = സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1941|df=yes}}<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/43053|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | location = | grades = 6 മുതൽ 12 വരെ | gender = ആൺകുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | city = [[മൈലം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | district = [[തിരുവനന്തപുരം]] | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | postcode =695013 | website = https://schoolwiki.in/43053 | udisce_code = 32020600710 | Kerala_school_code =43053 }} == ചരിത്രം == 1970 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, കേരളത്തിലെ കായിക നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ശ്രമം ആരംഭിച്ചു. 1970 ഏപ്രിൽ 7 ന്, അന്നത്തെ വ്യവസായ-തൊഴിൽ-കായിക മന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക വികസനത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഒരു യോഗം നടന്നു. ഇത് ജസ്റ്റിസ് വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു കായിക വികസന പദ്ധതി നിർദ്ദേശിക്കാൻ ചുമതലപ്പെടുത്തിയ ഒരു കമ്മിറ്റി രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. യുവ കായികതാരങ്ങളെ വളർത്തുന്നതിനായി സ്പോർട്സ് ഹോസ്റ്റലുകൾ, സ്കൂളുകൾ, ഡിവിഷനുകൾ എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കാൻ കമ്മിറ്റി ശുപാർശ ചെയ്തു. ഈ ശുപാർശയുടെ ഫലമായാണ് 1974-ൽ ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്. തിരുവനന്തപുരത്തെ ശംഖുമുഖം ബീച്ചിലായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. കായികതാരങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പരിശീലനം ലഭിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ ഒരു അന്തരീക്ഷമായിരുന്നു ഇത്. യുവ പ്രതിഭകളെ വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിനും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക പ്രകടനം ഉയർത്തുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ടായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്. 2006-ൽ, ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ അരുവിക്കരയ്ക്കടുത്തുള്ള നിലവിലെ കാമ്പസിലേക്ക് മാറ്റി. സ്കൂളിന്റെയും വിദ്യാർത്ഥികളുടെയും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനും മെച്ചപ്പെട്ട സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നതിനുമാണ് ഈ മാറ്റം നടപ്പിലാക്കിയത്. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == അക്കാദമിക് ബ്ലോക്കിൽ ആറാം ക്ലാസ് മുതൽ വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി തലം വരെയുള്ള അക്കാദമിക് പ്രോഗ്രാമുകൾ നൽകുന്നതിനുള്ള ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. ഡയറക്ടറേറ്റ് ഓഫ് സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് കേരള, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് എന്നീ രണ്ട് ഭരണ ചട്ടക്കൂടുകൾക്ക് കീഴിലാണ് സ്കൂൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. 6 മുതൽ 10 വരെ ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവും 11, 12 ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസവും (വിഎച്ച്എസ്ഇ), ശാരീരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും കായിക ശാസ്ത്രത്തിലും വൈദഗ്ദ്ധ്യവും നൽകുന്നു.[8] സ്പോർട്സ് പരിശീലന ബ്ലോക്കിൽ അത്‌ലറ്റിക്സ്, ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, വോളിബോൾ, ക്രിക്കറ്റ്, ജൂഡോ, ബോക്സിംഗ്, തായ്‌ക്വോണ്ടോ എന്നിവയ്ക്കുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നു. പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയിൽ പരിശീലനത്തിനായി ഒരു ഇൻഡോർ സ്റ്റേഡിയം ലഭ്യമാണ്. ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, ബാസ്കറ്റ്ബോൾ, അത്‌ലറ്റിക്സ് ഇവന്റുകൾക്കുള്ള ഔട്ട്ഡോർ കളിസ്ഥലങ്ങൾ കാമ്പസിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. == അംഗീകാരങ്ങൾ == * 2003 ലും 2018 ലും സ്കൂൾ സുബ്രതോ കപ്പ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫുട്ബോൾ ടൂർണമെന്റിൽ പങ്കെടുത്തു. 2020 ൽ സ്കൂൾ സംസ്ഥാന സ്കൂൾ അത്‌ലറ്റിക് ആൻഡ് ഗെയിംസ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ മത്സരിച്ചു. 2022 ആയപ്പോഴേക്കും സ്കൂൾ 10 വിദ്യാർത്ഥികളെ നാലാമത് യൂത്ത് ഒളിമ്പിക്സിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പ്രാപ്തമാക്കി. അതേ വർഷം തന്നെ സ്കൂൾ ദേശീയ സ്കൂൾ സ്പോർട്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിലും പങ്കെടുത്തു. * കേരള സംസ്ഥാന ജെ എൻ ഹോക്കി ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് 2026 ജി വി രാജസ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * എം കെ ജോസഫ് സ്മാരക സംസ്ഥാന അന്തർജില്ലാ ക്ലബ്ബ് 2026 അത്‍‍‍‍ലറ്റിക്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ തിരുവനന്തപുരം ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ഓവറോൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * 16 മത് ഹോക്കി ഇന്ത്യ ജൂനിയർ പെൺകുട്ടികളുടെ വിഭാഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന കേരള ടീമിലേക്ക് ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂളിൽ നിന്നും മൂന്ന് വിദ്യാർത്ഥികളെ തെരഞ്ഞെടുത്തു. == പ്രശസ്തരായ പൂർവ്വവിദ്യാർത്ഥികൾ == * [[ഷൈനി വിൽസൺ]] * [[പി.ആർ. ശ്രീജേഷ്]] * [[കെ.എം. ബീനാമോൾ]] == അവലംബം == <references /> <references /> == പുറംകണ്ണികൾ == ജി.വി. രാജ പുരസ്കാരം nkm4bwe8jqbfb21kceft520c0zpyxz6 4675551 4675550 2026-10-12T15:07:01Z Vijayanrajapuram 21314 4675551 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന് കീഴിലുള്ള സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ആണ് '''ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ''' '''മൈലം.''' കേരളത്തിലെ സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് ഡയറക്ടറേറ്റിന് കീഴിലുള്ള മൂന്ന് സ്പോർട്സ് സ്കൂളുകളിൽ ഒന്നാണിത്, തൃശ്ശൂരിലെ സ്പോർട്സ് ഡിവിഷനും കണ്ണൂരിലെ സ്പോർട്സ് സ്കൂളും ഇതോടൊപ്പം ഉണ്ട്.<ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/sports-dy-director-given-charge-of-gv-raja-school/articleshow/64923714.cms | title=Sports department director given charge of GV Raja school | publisher=[[The Times of India]] | date=10 July 2018 | accessdate=19 December 2024}}</ref> തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ [[അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] മൈലം വാർഡിൽ ആണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത് ഉപജില്ലയിലാണ് പ്രവർത്തനം. വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. 43053 എന്ന ഹൈസ്കൂൾ കോഡിലുള്ള വിദ്യാലയത്തിന്റെ വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി കോഡ് 901010 ആണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/gv-raja-sports-school-news-18-02-2017.html|title=ജിവി രാജ സ്കൂൾ ഇങ്ങനെ പോരാ|access-date=2026-10-12}}</ref> 1974-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഇത്, "കേരളത്തിലെ കായിക പിതാവ്" എന്നറിയപ്പെടുന്ന ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജയുടെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. സംസ്ഥാനത്തെ കായിക പ്രോത്സാഹനത്തിന് പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജ നൽകിയ സംഭാവനകളെ ആദരിക്കുന്നതിനായാണിത്.<ref>{{cite journal | url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2307036.pdf | title=Life of Godavarma Raja and His Contributions to the Sports Developments in Kerala | author=Praveen. M | journal=IJCRT - International Journal of Creative Research Thoughts | year=2023 | volume=11 | issue=7 | pages=1–4}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/2024/05/11/gv-raja-sports-accademy.html | title=Local Academy Honors G.V. Raja with Renaming in His Hometown | publisher=[[Manorama Online]] | date=11 May 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> {{Infobox school | name = ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ മൈലം | image = |image_size = 350px | alt = | caption = | logo = | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{Coord|8.557105459030|lon= |77.009805262897771|display=title}} | type = സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1941|df=yes}}<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/43053|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | location = | grades = 6 മുതൽ 12 വരെ | gender = ആൺകുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | city = [[മൈലം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | district = [[തിരുവനന്തപുരം]] | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | postcode =695013 | website = https://schoolwiki.in/43053 | udisce_code = 32020600710 | Kerala_school_code =43053 }} == ചരിത്രം == 1970 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, കേരളത്തിലെ കായിക നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ശ്രമം ആരംഭിച്ചു. 1970 ഏപ്രിൽ 7 ന്, അന്നത്തെ വ്യവസായ-തൊഴിൽ-കായിക മന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക വികസനത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഒരു യോഗം നടന്നു. ഇത് ജസ്റ്റിസ് വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു കായിക വികസന പദ്ധതി നിർദ്ദേശിക്കാൻ ചുമതലപ്പെടുത്തിയ ഒരു കമ്മിറ്റി രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. യുവ കായികതാരങ്ങളെ വളർത്തുന്നതിനായി സ്പോർട്സ് ഹോസ്റ്റലുകൾ, സ്കൂളുകൾ, ഡിവിഷനുകൾ എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കാൻ കമ്മിറ്റി ശുപാർശ ചെയ്തു. ഈ ശുപാർശയുടെ ഫലമായാണ് 1974-ൽ ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്. തിരുവനന്തപുരത്തെ ശംഖുമുഖം ബീച്ചിലായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. കായികതാരങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പരിശീലനം ലഭിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ ഒരു അന്തരീക്ഷമായിരുന്നു ഇത്. യുവ പ്രതിഭകളെ വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിനും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക പ്രകടനം ഉയർത്തുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ടായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്. 2006-ൽ, ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ അരുവിക്കരയ്ക്കടുത്തുള്ള നിലവിലെ കാമ്പസിലേക്ക് മാറ്റി. സ്കൂളിന്റെയും വിദ്യാർത്ഥികളുടെയും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനും മെച്ചപ്പെട്ട സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നതിനുമാണ് ഈ മാറ്റം നടപ്പിലാക്കിയത്. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == അക്കാദമിക് ബ്ലോക്കിൽ ആറാം ക്ലാസ് മുതൽ വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി തലം വരെയുള്ള അക്കാദമിക് പ്രോഗ്രാമുകൾ നൽകുന്നതിനുള്ള ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. ഡയറക്ടറേറ്റ് ഓഫ് സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് കേരള, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് എന്നീ രണ്ട് ഭരണ ചട്ടക്കൂടുകൾക്ക് കീഴിലാണ് സ്കൂൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. 6 മുതൽ 10 വരെ ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവും 11, 12 ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസവും (വിഎച്ച്എസ്ഇ), ശാരീരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും കായിക ശാസ്ത്രത്തിലും വൈദഗ്ദ്ധ്യവും നൽകുന്നു.[8] സ്പോർട്സ് പരിശീലന ബ്ലോക്കിൽ അത്‌ലറ്റിക്സ്, ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, വോളിബോൾ, ക്രിക്കറ്റ്, ജൂഡോ, ബോക്സിംഗ്, തായ്‌ക്വോണ്ടോ എന്നിവയ്ക്കുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നു. പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയിൽ പരിശീലനത്തിനായി ഒരു ഇൻഡോർ സ്റ്റേഡിയം ലഭ്യമാണ്. ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, ബാസ്കറ്റ്ബോൾ, അത്‌ലറ്റിക്സ് ഇവന്റുകൾക്കുള്ള ഔട്ട്ഡോർ കളിസ്ഥലങ്ങൾ കാമ്പസിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. == അംഗീകാരങ്ങൾ == * 2003 ലും 2018 ലും സ്കൂൾ സുബ്രതോ കപ്പ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫുട്ബോൾ ടൂർണമെന്റിൽ പങ്കെടുത്തു. 2020 ൽ സ്കൂൾ സംസ്ഥാന സ്കൂൾ അത്‌ലറ്റിക് ആൻഡ് ഗെയിംസ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ മത്സരിച്ചു. 2022 ആയപ്പോഴേക്കും സ്കൂൾ 10 വിദ്യാർത്ഥികളെ നാലാമത് യൂത്ത് ഒളിമ്പിക്സിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പ്രാപ്തമാക്കി. അതേ വർഷം തന്നെ സ്കൂൾ ദേശീയ സ്കൂൾ സ്പോർട്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിലും പങ്കെടുത്തു. * കേരള സംസ്ഥാന ജെ എൻ ഹോക്കി ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് 2026 ജി വി രാജസ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * എം കെ ജോസഫ് സ്മാരക സംസ്ഥാന അന്തർജില്ലാ ക്ലബ്ബ് 2026 അത്‍‍‍‍ലറ്റിക്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ തിരുവനന്തപുരം ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ഓവറോൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * 16 മത് ഹോക്കി ഇന്ത്യ ജൂനിയർ പെൺകുട്ടികളുടെ വിഭാഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന കേരള ടീമിലേക്ക് ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂളിൽ നിന്നും മൂന്ന് വിദ്യാർത്ഥികളെ തെരഞ്ഞെടുത്തു. == പ്രശസ്തരായ പൂർവ്വവിദ്യാർത്ഥികൾ == * [[ഷൈനി വിൽസൺ]] * [[പി.ആർ. ശ്രീജേഷ്]] * [[കെ.എം. ബീനാമോൾ]] == അവലംബം == <references /> <references /> == പുറംകണ്ണികൾ == ജി.വി. രാജ പുരസ്കാരം b86if7x3e72i6ma22vi7onczxorh0df 4675556 4675551 2026-10-12T15:12:54Z Vijayanrajapuram 21314 4675556 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന് കീഴിലുള്ള സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ആണ് '''ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ''' '''മൈലം.''' കേരളത്തിലെ സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് ഡയറക്ടറേറ്റിന് കീഴിലുള്ള മൂന്ന് സ്പോർട്സ് സ്കൂളുകളിൽ ഒന്നാണിത്, തൃശ്ശൂരിലെ സ്പോർട്സ് ഡിവിഷനും കണ്ണൂരിലെ സ്പോർട്സ് സ്കൂളും ഇതോടൊപ്പം ഉണ്ട്.<ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/sports-dy-director-given-charge-of-gv-raja-school/articleshow/64923714.cms | title=Sports department director given charge of GV Raja school | publisher=[[The Times of India]] | date=10 July 2018 | accessdate=19 December 2024}}</ref> തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ [[അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] മൈലം വാർഡിൽ ആണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത് ഉപജില്ലയിലാണ് പ്രവർത്തനം. വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. 43053 എന്ന ഹൈസ്കൂൾ കോഡിലുള്ള വിദ്യാലയത്തിന്റെ വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി കോഡ് 901010 ആണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/gv-raja-sports-school-news-18-02-2017.html|title=ജിവി രാജ സ്കൂൾ ഇങ്ങനെ പോരാ|access-date=2026-10-12}}</ref> 1974-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഇത്, "കേരളത്തിലെ കായിക പിതാവ്" എന്നറിയപ്പെടുന്ന ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജയുടെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. സംസ്ഥാനത്തെ കായിക പ്രോത്സാഹനത്തിന് പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജ നൽകിയ സംഭാവനകളെ ആദരിക്കുന്നതിനായാണിത്.<ref>{{cite journal | url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2307036.pdf | title=Life of Godavarma Raja and His Contributions to the Sports Developments in Kerala | author=Praveen. M | journal=IJCRT - International Journal of Creative Research Thoughts | year=2023 | volume=11 | issue=7 | pages=1–4}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/2024/05/11/gv-raja-sports-accademy.html | title=Local Academy Honors G.V. Raja with Renaming in His Hometown | publisher=[[Manorama Online]] | date=11 May 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> {{Infobox school | name = ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ മൈലം | image = പ്രമാണം:43053-GV Raja Sports School Thiruvananthapuram-2009.jpg | image_size = 350px | alt = | caption = | logo = | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{Coord|8.557105459030|lon= |77.009805262897771|display=title}} | type = സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1941|df=yes}}<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/43053|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | location = | grades = 6 മുതൽ 12 വരെ | gender = ആൺകുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | city = [[മൈലം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | district = [[തിരുവനന്തപുരം]] | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | postcode = 695013 | website = https://schoolwiki.in/43053 | udisce_code = 32020600710 | Kerala_school_code = 43053 }} == ചരിത്രം == 1970 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, കേരളത്തിലെ കായിക നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ശ്രമം ആരംഭിച്ചു. 1970 ഏപ്രിൽ 7 ന്, അന്നത്തെ വ്യവസായ-തൊഴിൽ-കായിക മന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക വികസനത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഒരു യോഗം നടന്നു. ഇത് ജസ്റ്റിസ് വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു കായിക വികസന പദ്ധതി നിർദ്ദേശിക്കാൻ ചുമതലപ്പെടുത്തിയ ഒരു കമ്മിറ്റി രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. യുവ കായികതാരങ്ങളെ വളർത്തുന്നതിനായി സ്പോർട്സ് ഹോസ്റ്റലുകൾ, സ്കൂളുകൾ, ഡിവിഷനുകൾ എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കാൻ കമ്മിറ്റി ശുപാർശ ചെയ്തു. ഈ ശുപാർശയുടെ ഫലമായാണ് 1974-ൽ ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്. തിരുവനന്തപുരത്തെ ശംഖുമുഖം ബീച്ചിലായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. കായികതാരങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പരിശീലനം ലഭിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ ഒരു അന്തരീക്ഷമായിരുന്നു ഇത്. യുവ പ്രതിഭകളെ വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിനും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക പ്രകടനം ഉയർത്തുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ടായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്. 2006-ൽ, ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ അരുവിക്കരയ്ക്കടുത്തുള്ള നിലവിലെ കാമ്പസിലേക്ക് മാറ്റി. സ്കൂളിന്റെയും വിദ്യാർത്ഥികളുടെയും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനും മെച്ചപ്പെട്ട സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നതിനുമാണ് ഈ മാറ്റം നടപ്പിലാക്കിയത്. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == അക്കാദമിക് ബ്ലോക്കിൽ ആറാം ക്ലാസ് മുതൽ വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി തലം വരെയുള്ള അക്കാദമിക് പ്രോഗ്രാമുകൾ നൽകുന്നതിനുള്ള ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. ഡയറക്ടറേറ്റ് ഓഫ് സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് കേരള, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് എന്നീ രണ്ട് ഭരണ ചട്ടക്കൂടുകൾക്ക് കീഴിലാണ് സ്കൂൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. 6 മുതൽ 10 വരെ ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവും 11, 12 ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസവും (വിഎച്ച്എസ്ഇ), ശാരീരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും കായിക ശാസ്ത്രത്തിലും വൈദഗ്ദ്ധ്യവും നൽകുന്നു.[8] സ്പോർട്സ് പരിശീലന ബ്ലോക്കിൽ അത്‌ലറ്റിക്സ്, ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, വോളിബോൾ, ക്രിക്കറ്റ്, ജൂഡോ, ബോക്സിംഗ്, തായ്‌ക്വോണ്ടോ എന്നിവയ്ക്കുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നു. പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയിൽ പരിശീലനത്തിനായി ഒരു ഇൻഡോർ സ്റ്റേഡിയം ലഭ്യമാണ്. ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, ബാസ്കറ്റ്ബോൾ, അത്‌ലറ്റിക്സ് ഇവന്റുകൾക്കുള്ള ഔട്ട്ഡോർ കളിസ്ഥലങ്ങൾ കാമ്പസിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. == അംഗീകാരങ്ങൾ == * 2003 ലും 2018 ലും സ്കൂൾ സുബ്രതോ കപ്പ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫുട്ബോൾ ടൂർണമെന്റിൽ പങ്കെടുത്തു. 2020 ൽ സ്കൂൾ സംസ്ഥാന സ്കൂൾ അത്‌ലറ്റിക് ആൻഡ് ഗെയിംസ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ മത്സരിച്ചു. 2022 ആയപ്പോഴേക്കും സ്കൂൾ 10 വിദ്യാർത്ഥികളെ നാലാമത് യൂത്ത് ഒളിമ്പിക്സിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പ്രാപ്തമാക്കി. അതേ വർഷം തന്നെ സ്കൂൾ ദേശീയ സ്കൂൾ സ്പോർട്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിലും പങ്കെടുത്തു. * കേരള സംസ്ഥാന ജെ എൻ ഹോക്കി ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് 2026 ജി വി രാജസ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * എം കെ ജോസഫ് സ്മാരക സംസ്ഥാന അന്തർജില്ലാ ക്ലബ്ബ് 2026 അത്‍‍‍‍ലറ്റിക്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ തിരുവനന്തപുരം ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ഓവറോൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * 16 മത് ഹോക്കി ഇന്ത്യ ജൂനിയർ പെൺകുട്ടികളുടെ വിഭാഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന കേരള ടീമിലേക്ക് ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂളിൽ നിന്നും മൂന്ന് വിദ്യാർത്ഥികളെ തെരഞ്ഞെടുത്തു. == പ്രശസ്തരായ പൂർവ്വവിദ്യാർത്ഥികൾ == * [[ഷൈനി വിൽസൺ]] * [[പി.ആർ. ശ്രീജേഷ്]] * [[കെ.എം. ബീനാമോൾ]] == അവലംബം == <references /> <references /> == പുറംകണ്ണികൾ == ജി.വി. രാജ പുരസ്കാരം 2bjszyufutbdou3zeuzx8ehsk9pkln1 4675581 4675556 2026-10-12T15:53:28Z Vijayanrajapuram 21314 4675581 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന് കീഴിലുള്ള സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ആണ് '''ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ''' '''മൈലം.''' കേരളത്തിലെ സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് ഡയറക്ടറേറ്റിന് കീഴിലുള്ള മൂന്ന് സ്പോർട്സ് സ്കൂളുകളിൽ ഒന്നാണിത്, തൃശ്ശൂരിലെ സ്പോർട്സ് ഡിവിഷനും കണ്ണൂരിലെ സ്പോർട്സ് സ്കൂളും ഇതോടൊപ്പം ഉണ്ട്.<ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/sports-dy-director-given-charge-of-gv-raja-school/articleshow/64923714.cms | title=Sports department director given charge of GV Raja school | publisher=[[The Times of India]] | date=10 July 2018 | accessdate=19 December 2024}}</ref> തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ [[അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] മൈലം വാർഡിൽ ആണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത് ഉപജില്ലയിലാണ് പ്രവർത്തനം. വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. 43053 എന്ന ഹൈസ്കൂൾ കോഡിലുള്ള വിദ്യാലയത്തിന്റെ വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി കോഡ് 901010 ആണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/gv-raja-sports-school-news-18-02-2017.html|title=ജിവി രാജ സ്കൂൾ ഇങ്ങനെ പോരാ|access-date=2026-10-12}}</ref> 1974-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഇത്, "കേരളത്തിലെ കായിക പിതാവ്" എന്നറിയപ്പെടുന്ന ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജയുടെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. സംസ്ഥാനത്തെ കായിക പ്രോത്സാഹനത്തിന് പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജ നൽകിയ സംഭാവനകളെ ആദരിക്കുന്നതിനായാണിത്.<ref>{{cite journal | url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2307036.pdf | title=Life of Godavarma Raja and His Contributions to the Sports Developments in Kerala | author=Praveen. M | journal=IJCRT - International Journal of Creative Research Thoughts | year=2023 | volume=11 | issue=7 | pages=1–4}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/2024/05/11/gv-raja-sports-accademy.html | title=Local Academy Honors G.V. Raja with Renaming in His Hometown | publisher=[[Manorama Online]] | date=11 May 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> {{Infobox school | name = ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ മൈലം | image = പ്രമാണം:43053 GV Rajah Sports School-tvm schoolphoto 2026.jpg | image_size = 350px | alt = | caption = | logo = | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{Coord|8.557105459030|lon= |77.009805262897771|display=title}} | type = സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1941|df=yes}}<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/43053|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | location = | grades = 6 മുതൽ 12 വരെ | gender = ആൺകുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | city = [[മൈലം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | district = [[തിരുവനന്തപുരം]] | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | postcode = 695013 | website = https://schoolwiki.in/43053 | udisce_code = 32020600710 | Kerala_school_code = 43053 }} == ചരിത്രം == 1970 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, കേരളത്തിലെ കായിക നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ശ്രമം ആരംഭിച്ചു. 1970 ഏപ്രിൽ 7 ന്, അന്നത്തെ വ്യവസായ-തൊഴിൽ-കായിക മന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക വികസനത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഒരു യോഗം നടന്നു. ഇത് ജസ്റ്റിസ് വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു കായിക വികസന പദ്ധതി നിർദ്ദേശിക്കാൻ ചുമതലപ്പെടുത്തിയ ഒരു കമ്മിറ്റി രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. യുവ കായികതാരങ്ങളെ വളർത്തുന്നതിനായി സ്പോർട്സ് ഹോസ്റ്റലുകൾ, സ്കൂളുകൾ, ഡിവിഷനുകൾ എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കാൻ കമ്മിറ്റി ശുപാർശ ചെയ്തു. ഈ ശുപാർശയുടെ ഫലമായാണ് 1974-ൽ ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്. തിരുവനന്തപുരത്തെ ശംഖുമുഖം ബീച്ചിലായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. കായികതാരങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പരിശീലനം ലഭിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ ഒരു അന്തരീക്ഷമായിരുന്നു ഇത്. യുവ പ്രതിഭകളെ വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിനും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക പ്രകടനം ഉയർത്തുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ടായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്. 2006-ൽ, ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ അരുവിക്കരയ്ക്കടുത്തുള്ള നിലവിലെ കാമ്പസിലേക്ക് മാറ്റി. സ്കൂളിന്റെയും വിദ്യാർത്ഥികളുടെയും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനും മെച്ചപ്പെട്ട സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നതിനുമാണ് ഈ മാറ്റം നടപ്പിലാക്കിയത്. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == അക്കാദമിക് ബ്ലോക്കിൽ ആറാം ക്ലാസ് മുതൽ വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി തലം വരെയുള്ള അക്കാദമിക് പ്രോഗ്രാമുകൾ നൽകുന്നതിനുള്ള ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. ഡയറക്ടറേറ്റ് ഓഫ് സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് കേരള, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് എന്നീ രണ്ട് ഭരണ ചട്ടക്കൂടുകൾക്ക് കീഴിലാണ് സ്കൂൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. 6 മുതൽ 10 വരെ ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവും 11, 12 ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസവും (വിഎച്ച്എസ്ഇ), ശാരീരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും കായിക ശാസ്ത്രത്തിലും വൈദഗ്ദ്ധ്യവും നൽകുന്നു.[8] സ്പോർട്സ് പരിശീലന ബ്ലോക്കിൽ അത്‌ലറ്റിക്സ്, ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, വോളിബോൾ, ക്രിക്കറ്റ്, ജൂഡോ, ബോക്സിംഗ്, തായ്‌ക്വോണ്ടോ എന്നിവയ്ക്കുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നു. പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയിൽ പരിശീലനത്തിനായി ഒരു ഇൻഡോർ സ്റ്റേഡിയം ലഭ്യമാണ്. ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, ബാസ്കറ്റ്ബോൾ, അത്‌ലറ്റിക്സ് ഇവന്റുകൾക്കുള്ള ഔട്ട്ഡോർ കളിസ്ഥലങ്ങൾ കാമ്പസിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. == അംഗീകാരങ്ങൾ == * 2003 ലും 2018 ലും സ്കൂൾ സുബ്രതോ കപ്പ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫുട്ബോൾ ടൂർണമെന്റിൽ പങ്കെടുത്തു. 2020 ൽ സ്കൂൾ സംസ്ഥാന സ്കൂൾ അത്‌ലറ്റിക് ആൻഡ് ഗെയിംസ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ മത്സരിച്ചു. 2022 ആയപ്പോഴേക്കും സ്കൂൾ 10 വിദ്യാർത്ഥികളെ നാലാമത് യൂത്ത് ഒളിമ്പിക്സിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പ്രാപ്തമാക്കി. അതേ വർഷം തന്നെ സ്കൂൾ ദേശീയ സ്കൂൾ സ്പോർട്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിലും പങ്കെടുത്തു. * കേരള സംസ്ഥാന ജെ എൻ ഹോക്കി ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് 2026 ജി വി രാജസ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * എം കെ ജോസഫ് സ്മാരക സംസ്ഥാന അന്തർജില്ലാ ക്ലബ്ബ് 2026 അത്‍‍‍‍ലറ്റിക്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ തിരുവനന്തപുരം ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ഓവറോൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * 16 മത് ഹോക്കി ഇന്ത്യ ജൂനിയർ പെൺകുട്ടികളുടെ വിഭാഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന കേരള ടീമിലേക്ക് ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂളിൽ നിന്നും മൂന്ന് വിദ്യാർത്ഥികളെ തെരഞ്ഞെടുത്തു. == പ്രശസ്തരായ പൂർവ്വവിദ്യാർത്ഥികൾ == * [[ഷൈനി വിൽസൺ]] * [[പി.ആർ. ശ്രീജേഷ്]] * [[കെ.എം. ബീനാമോൾ]] == അവലംബം == <references /> <references /> == പുറംകണ്ണികൾ == ജി.വി. രാജ പുരസ്കാരം h2g1z4twctucbr2pjcedzg7vk39b7at 4675586 4675581 2026-10-12T15:56:05Z Vijayanrajapuram 21314 /* ചരിത്രം */ 4675586 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന് കീഴിലുള്ള സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ആണ് '''ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ''' '''മൈലം.''' കേരളത്തിലെ സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് ഡയറക്ടറേറ്റിന് കീഴിലുള്ള മൂന്ന് സ്പോർട്സ് സ്കൂളുകളിൽ ഒന്നാണിത്, തൃശ്ശൂരിലെ സ്പോർട്സ് ഡിവിഷനും കണ്ണൂരിലെ സ്പോർട്സ് സ്കൂളും ഇതോടൊപ്പം ഉണ്ട്.<ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/sports-dy-director-given-charge-of-gv-raja-school/articleshow/64923714.cms | title=Sports department director given charge of GV Raja school | publisher=[[The Times of India]] | date=10 July 2018 | accessdate=19 December 2024}}</ref> തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ [[അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] മൈലം വാർഡിൽ ആണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത് ഉപജില്ലയിലാണ് പ്രവർത്തനം. വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. 43053 എന്ന ഹൈസ്കൂൾ കോഡിലുള്ള വിദ്യാലയത്തിന്റെ വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി കോഡ് 901010 ആണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/gv-raja-sports-school-news-18-02-2017.html|title=ജിവി രാജ സ്കൂൾ ഇങ്ങനെ പോരാ|access-date=2026-10-12}}</ref> 1974-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഇത്, "കേരളത്തിലെ കായിക പിതാവ്" എന്നറിയപ്പെടുന്ന ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജയുടെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. സംസ്ഥാനത്തെ കായിക പ്രോത്സാഹനത്തിന് പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജ നൽകിയ സംഭാവനകളെ ആദരിക്കുന്നതിനായാണിത്.<ref>{{cite journal | url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2307036.pdf | title=Life of Godavarma Raja and His Contributions to the Sports Developments in Kerala | author=Praveen. M | journal=IJCRT - International Journal of Creative Research Thoughts | year=2023 | volume=11 | issue=7 | pages=1–4}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/2024/05/11/gv-raja-sports-accademy.html | title=Local Academy Honors G.V. Raja with Renaming in His Hometown | publisher=[[Manorama Online]] | date=11 May 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> {{Infobox school | name = ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ മൈലം | image = പ്രമാണം:43053 GV Rajah Sports School-tvm schoolphoto 2026.jpg | image_size = 350px | alt = | caption = | logo = | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{Coord|8.557105459030|lon= |77.009805262897771|display=title}} | type = സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1941|df=yes}}<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/43053|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | location = | grades = 6 മുതൽ 12 വരെ | gender = ആൺകുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | city = [[മൈലം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | district = [[തിരുവനന്തപുരം]] | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | postcode = 695013 | website = https://schoolwiki.in/43053 | udisce_code = 32020600710 | Kerala_school_code = 43053 }} == ചരിത്രം == 1970 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, കേരളത്തിലെ കായിക നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ശ്രമം ആരംഭിച്ചു. 1970 ഏപ്രിൽ 7 ന്, അന്നത്തെ വ്യവസായ-തൊഴിൽ-കായിക മന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക വികസനത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഒരു യോഗം നടന്നു. ഇത് ജസ്റ്റിസ് വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു കായിക വികസന പദ്ധതി നിർദ്ദേശിക്കാൻ ചുമതലപ്പെടുത്തിയ ഒരു കമ്മിറ്റി രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. യുവ കായികതാരങ്ങളെ വളർത്തുന്നതിനായി സ്പോർട്സ് ഹോസ്റ്റലുകൾ, സ്കൂളുകൾ, ഡിവിഷനുകൾ എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കാൻ കമ്മിറ്റി ശുപാർശ ചെയ്തു. ഈ ശുപാർശയുടെ ഫലമായാണ് 1974-ൽ ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്. തിരുവനന്തപുരത്തെ ശംഖുമുഖം ബീച്ചിലായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. കായികതാരങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പരിശീലനം ലഭിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ ഒരു അന്തരീക്ഷമായിരുന്നു ഇത്. യുവ പ്രതിഭകളെ വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിനും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക പ്രകടനം ഉയർത്തുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ടായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്.<ref>{{cite web | url=https://malayalam.news18.com/news/kerala/thiruvananthapuram-gvraja-sports-school-in-trivandrum-local18-682649.html | title=Shaping Kerala's Sports Future: G.V. Raja Sports School Leads the Way | publisher=[[News18 Kerala]] | work=Athira Balan A | date=6 August 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://english.mathrubhumi.com/columns/view-from-my-window/urgent-kerala-sports-need-a-saviour-column-m-g-radhakrishnan-1.8988726 | title=Urgent: Kerala Sports need a saviour | publisher=[[Mathrubhumi News]] | work=M G Radhakrishnan | date=15 October 2023 | accessdate=19 December 2024}}</ref> 2006-ൽ, ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ അരുവിക്കരയ്ക്കടുത്തുള്ള നിലവിലെ കാമ്പസിലേക്ക് മാറ്റി. സ്കൂളിന്റെയും വിദ്യാർത്ഥികളുടെയും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനും മെച്ചപ്പെട്ട സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നതിനുമാണ് ഈ മാറ്റം നടപ്പിലാക്കിയത്.<ref>{{cite web | url=https://www.news18.com/india/how-this-popular-sports-school-in-thiruvananthapuram-nurtures-talent-8992920.html | title=How This Popular Sports School In Thiruvananthapuram Nurtures Talent | publisher=[[News18 India]] | date=7 August 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == അക്കാദമിക് ബ്ലോക്കിൽ ആറാം ക്ലാസ് മുതൽ വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി തലം വരെയുള്ള അക്കാദമിക് പ്രോഗ്രാമുകൾ നൽകുന്നതിനുള്ള ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. ഡയറക്ടറേറ്റ് ഓഫ് സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് കേരള, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് എന്നീ രണ്ട് ഭരണ ചട്ടക്കൂടുകൾക്ക് കീഴിലാണ് സ്കൂൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. 6 മുതൽ 10 വരെ ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവും 11, 12 ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസവും (വിഎച്ച്എസ്ഇ), ശാരീരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും കായിക ശാസ്ത്രത്തിലും വൈദഗ്ദ്ധ്യവും നൽകുന്നു.[8] സ്പോർട്സ് പരിശീലന ബ്ലോക്കിൽ അത്‌ലറ്റിക്സ്, ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, വോളിബോൾ, ക്രിക്കറ്റ്, ജൂഡോ, ബോക്സിംഗ്, തായ്‌ക്വോണ്ടോ എന്നിവയ്ക്കുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നു. പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയിൽ പരിശീലനത്തിനായി ഒരു ഇൻഡോർ സ്റ്റേഡിയം ലഭ്യമാണ്. ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, ബാസ്കറ്റ്ബോൾ, അത്‌ലറ്റിക്സ് ഇവന്റുകൾക്കുള്ള ഔട്ട്ഡോർ കളിസ്ഥലങ്ങൾ കാമ്പസിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. == അംഗീകാരങ്ങൾ == * 2003 ലും 2018 ലും സ്കൂൾ സുബ്രതോ കപ്പ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫുട്ബോൾ ടൂർണമെന്റിൽ പങ്കെടുത്തു. 2020 ൽ സ്കൂൾ സംസ്ഥാന സ്കൂൾ അത്‌ലറ്റിക് ആൻഡ് ഗെയിംസ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ മത്സരിച്ചു. 2022 ആയപ്പോഴേക്കും സ്കൂൾ 10 വിദ്യാർത്ഥികളെ നാലാമത് യൂത്ത് ഒളിമ്പിക്സിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പ്രാപ്തമാക്കി. അതേ വർഷം തന്നെ സ്കൂൾ ദേശീയ സ്കൂൾ സ്പോർട്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിലും പങ്കെടുത്തു. * കേരള സംസ്ഥാന ജെ എൻ ഹോക്കി ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് 2026 ജി വി രാജസ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * എം കെ ജോസഫ് സ്മാരക സംസ്ഥാന അന്തർജില്ലാ ക്ലബ്ബ് 2026 അത്‍‍‍‍ലറ്റിക്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ തിരുവനന്തപുരം ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ഓവറോൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * 16 മത് ഹോക്കി ഇന്ത്യ ജൂനിയർ പെൺകുട്ടികളുടെ വിഭാഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന കേരള ടീമിലേക്ക് ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂളിൽ നിന്നും മൂന്ന് വിദ്യാർത്ഥികളെ തെരഞ്ഞെടുത്തു. == പ്രശസ്തരായ പൂർവ്വവിദ്യാർത്ഥികൾ == * [[ഷൈനി വിൽസൺ]] * [[പി.ആർ. ശ്രീജേഷ്]] * [[കെ.എം. ബീനാമോൾ]] == അവലംബം == <references /> <references /> == പുറംകണ്ണികൾ == ജി.വി. രാജ പുരസ്കാരം 21beuyydgihrykm8tqdewmxmor9s9bs 4675587 4675586 2026-10-12T15:57:12Z Vijayanrajapuram 21314 /* ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ */ 4675587 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന് കീഴിലുള്ള സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ആണ് '''ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ''' '''മൈലം.''' കേരളത്തിലെ സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് ഡയറക്ടറേറ്റിന് കീഴിലുള്ള മൂന്ന് സ്പോർട്സ് സ്കൂളുകളിൽ ഒന്നാണിത്, തൃശ്ശൂരിലെ സ്പോർട്സ് ഡിവിഷനും കണ്ണൂരിലെ സ്പോർട്സ് സ്കൂളും ഇതോടൊപ്പം ഉണ്ട്.<ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/sports-dy-director-given-charge-of-gv-raja-school/articleshow/64923714.cms | title=Sports department director given charge of GV Raja school | publisher=[[The Times of India]] | date=10 July 2018 | accessdate=19 December 2024}}</ref> തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ [[അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] മൈലം വാർഡിൽ ആണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത് ഉപജില്ലയിലാണ് പ്രവർത്തനം. വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. 43053 എന്ന ഹൈസ്കൂൾ കോഡിലുള്ള വിദ്യാലയത്തിന്റെ വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി കോഡ് 901010 ആണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/gv-raja-sports-school-news-18-02-2017.html|title=ജിവി രാജ സ്കൂൾ ഇങ്ങനെ പോരാ|access-date=2026-10-12}}</ref> 1974-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഇത്, "കേരളത്തിലെ കായിക പിതാവ്" എന്നറിയപ്പെടുന്ന ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജയുടെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. സംസ്ഥാനത്തെ കായിക പ്രോത്സാഹനത്തിന് പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജ നൽകിയ സംഭാവനകളെ ആദരിക്കുന്നതിനായാണിത്.<ref>{{cite journal | url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2307036.pdf | title=Life of Godavarma Raja and His Contributions to the Sports Developments in Kerala | author=Praveen. M | journal=IJCRT - International Journal of Creative Research Thoughts | year=2023 | volume=11 | issue=7 | pages=1–4}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/2024/05/11/gv-raja-sports-accademy.html | title=Local Academy Honors G.V. Raja with Renaming in His Hometown | publisher=[[Manorama Online]] | date=11 May 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> {{Infobox school | name = ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ മൈലം | image = പ്രമാണം:43053 GV Rajah Sports School-tvm schoolphoto 2026.jpg | image_size = 350px | alt = | caption = | logo = | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{Coord|8.557105459030|lon= |77.009805262897771|display=title}} | type = സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1941|df=yes}}<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/43053|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | location = | grades = 6 മുതൽ 12 വരെ | gender = ആൺകുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | city = [[മൈലം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | district = [[തിരുവനന്തപുരം]] | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | postcode = 695013 | website = https://schoolwiki.in/43053 | udisce_code = 32020600710 | Kerala_school_code = 43053 }} == ചരിത്രം == 1970 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, കേരളത്തിലെ കായിക നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ശ്രമം ആരംഭിച്ചു. 1970 ഏപ്രിൽ 7 ന്, അന്നത്തെ വ്യവസായ-തൊഴിൽ-കായിക മന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക വികസനത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഒരു യോഗം നടന്നു. ഇത് ജസ്റ്റിസ് വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു കായിക വികസന പദ്ധതി നിർദ്ദേശിക്കാൻ ചുമതലപ്പെടുത്തിയ ഒരു കമ്മിറ്റി രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. യുവ കായികതാരങ്ങളെ വളർത്തുന്നതിനായി സ്പോർട്സ് ഹോസ്റ്റലുകൾ, സ്കൂളുകൾ, ഡിവിഷനുകൾ എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കാൻ കമ്മിറ്റി ശുപാർശ ചെയ്തു. ഈ ശുപാർശയുടെ ഫലമായാണ് 1974-ൽ ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്. തിരുവനന്തപുരത്തെ ശംഖുമുഖം ബീച്ചിലായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. കായികതാരങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പരിശീലനം ലഭിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ ഒരു അന്തരീക്ഷമായിരുന്നു ഇത്. യുവ പ്രതിഭകളെ വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിനും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക പ്രകടനം ഉയർത്തുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ടായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്.<ref>{{cite web | url=https://malayalam.news18.com/news/kerala/thiruvananthapuram-gvraja-sports-school-in-trivandrum-local18-682649.html | title=Shaping Kerala's Sports Future: G.V. Raja Sports School Leads the Way | publisher=[[News18 Kerala]] | work=Athira Balan A | date=6 August 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://english.mathrubhumi.com/columns/view-from-my-window/urgent-kerala-sports-need-a-saviour-column-m-g-radhakrishnan-1.8988726 | title=Urgent: Kerala Sports need a saviour | publisher=[[Mathrubhumi News]] | work=M G Radhakrishnan | date=15 October 2023 | accessdate=19 December 2024}}</ref> 2006-ൽ, ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ അരുവിക്കരയ്ക്കടുത്തുള്ള നിലവിലെ കാമ്പസിലേക്ക് മാറ്റി. സ്കൂളിന്റെയും വിദ്യാർത്ഥികളുടെയും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനും മെച്ചപ്പെട്ട സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നതിനുമാണ് ഈ മാറ്റം നടപ്പിലാക്കിയത്.<ref>{{cite web | url=https://www.news18.com/india/how-this-popular-sports-school-in-thiruvananthapuram-nurtures-talent-8992920.html | title=How This Popular Sports School In Thiruvananthapuram Nurtures Talent | publisher=[[News18 India]] | date=7 August 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == അക്കാദമിക് ബ്ലോക്കിൽ ആറാം ക്ലാസ് മുതൽ വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി തലം വരെയുള്ള അക്കാദമിക് പ്രോഗ്രാമുകൾ നൽകുന്നതിനുള്ള ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. ഡയറക്ടറേറ്റ് ഓഫ് സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് കേരള, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് എന്നീ രണ്ട് ഭരണ ചട്ടക്കൂടുകൾക്ക് കീഴിലാണ് സ്കൂൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. 6 മുതൽ 10 വരെ ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവും 11, 12 ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസവും (വിഎച്ച്എസ്ഇ), ശാരീരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും കായിക ശാസ്ത്രത്തിലും വൈദഗ്ദ്ധ്യവും നൽകുന്നു. <ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/others/kerala-iconic-sports-school-trying-to-regain-its-glory/articleshow/64239844.cms | title=Kerala iconic sports school trying to regain its glory | publisher=[[The Times of India]] | work=Manoj SS | date=19 May 2018 | accessdate=19 December 2024}}</ref> സ്പോർട്സ് പരിശീലന ബ്ലോക്കിൽ അത്‌ലറ്റിക്സ്, ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, വോളിബോൾ, ക്രിക്കറ്റ്, ജൂഡോ, ബോക്സിംഗ്, തായ്‌ക്വോണ്ടോ എന്നിവയ്ക്കുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നു. പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയിൽ പരിശീലനത്തിനായി ഒരു ഇൻഡോർ സ്റ്റേഡിയം ലഭ്യമാണ്. ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, ബാസ്കറ്റ്ബോൾ, അത്‌ലറ്റിക്സ് ഇവന്റുകൾക്കുള്ള ഔട്ട്ഡോർ കളിസ്ഥലങ്ങൾ കാമ്പസിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web | url=https://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/gv-raja-sports-school-up-for-major-facelift/article26262117.ece | title=G.V. Raja Sports School up for major facelift | publisher=[[The Hindu]] | date=14 February 2019 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://keralanews.gov.in/2067/1/gv-raja-sports-school.html | title=State-of-the-Art Indoor Basketball Court and Fitness Center Unveiled at G.V. Raja Sports School | publisher=keralanews.gov.in | accessdate=19 December 2024}}</ref> == അംഗീകാരങ്ങൾ == * 2003 ലും 2018 ലും സ്കൂൾ സുബ്രതോ കപ്പ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫുട്ബോൾ ടൂർണമെന്റിൽ പങ്കെടുത്തു. 2020 ൽ സ്കൂൾ സംസ്ഥാന സ്കൂൾ അത്‌ലറ്റിക് ആൻഡ് ഗെയിംസ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ മത്സരിച്ചു. 2022 ആയപ്പോഴേക്കും സ്കൂൾ 10 വിദ്യാർത്ഥികളെ നാലാമത് യൂത്ത് ഒളിമ്പിക്സിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പ്രാപ്തമാക്കി. അതേ വർഷം തന്നെ സ്കൂൾ ദേശീയ സ്കൂൾ സ്പോർട്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിലും പങ്കെടുത്തു. * കേരള സംസ്ഥാന ജെ എൻ ഹോക്കി ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് 2026 ജി വി രാജസ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * എം കെ ജോസഫ് സ്മാരക സംസ്ഥാന അന്തർജില്ലാ ക്ലബ്ബ് 2026 അത്‍‍‍‍ലറ്റിക്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ തിരുവനന്തപുരം ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ഓവറോൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * 16 മത് ഹോക്കി ഇന്ത്യ ജൂനിയർ പെൺകുട്ടികളുടെ വിഭാഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന കേരള ടീമിലേക്ക് ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂളിൽ നിന്നും മൂന്ന് വിദ്യാർത്ഥികളെ തെരഞ്ഞെടുത്തു. == പ്രശസ്തരായ പൂർവ്വവിദ്യാർത്ഥികൾ == * [[ഷൈനി വിൽസൺ]] * [[പി.ആർ. ശ്രീജേഷ്]] * [[കെ.എം. ബീനാമോൾ]] == അവലംബം == <references /> <references /> == പുറംകണ്ണികൾ == ജി.വി. രാജ പുരസ്കാരം 8r2yk40b4im2fd7axtrhljezy33myf8 4675589 4675587 2026-10-12T15:59:11Z Vijayanrajapuram 21314 /* അംഗീകാരങ്ങൾ */ 4675589 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന് കീഴിലുള്ള സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ആണ് '''ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ''' '''മൈലം.''' കേരളത്തിലെ സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് ഡയറക്ടറേറ്റിന് കീഴിലുള്ള മൂന്ന് സ്പോർട്സ് സ്കൂളുകളിൽ ഒന്നാണിത്, തൃശ്ശൂരിലെ സ്പോർട്സ് ഡിവിഷനും കണ്ണൂരിലെ സ്പോർട്സ് സ്കൂളും ഇതോടൊപ്പം ഉണ്ട്.<ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/sports-dy-director-given-charge-of-gv-raja-school/articleshow/64923714.cms | title=Sports department director given charge of GV Raja school | publisher=[[The Times of India]] | date=10 July 2018 | accessdate=19 December 2024}}</ref> തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ [[അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] മൈലം വാർഡിൽ ആണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത് ഉപജില്ലയിലാണ് പ്രവർത്തനം. വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. 43053 എന്ന ഹൈസ്കൂൾ കോഡിലുള്ള വിദ്യാലയത്തിന്റെ വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി കോഡ് 901010 ആണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/gv-raja-sports-school-news-18-02-2017.html|title=ജിവി രാജ സ്കൂൾ ഇങ്ങനെ പോരാ|access-date=2026-10-12}}</ref> 1974-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഇത്, "കേരളത്തിലെ കായിക പിതാവ്" എന്നറിയപ്പെടുന്ന ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജയുടെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. സംസ്ഥാനത്തെ കായിക പ്രോത്സാഹനത്തിന് പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജ നൽകിയ സംഭാവനകളെ ആദരിക്കുന്നതിനായാണിത്.<ref>{{cite journal | url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2307036.pdf | title=Life of Godavarma Raja and His Contributions to the Sports Developments in Kerala | author=Praveen. M | journal=IJCRT - International Journal of Creative Research Thoughts | year=2023 | volume=11 | issue=7 | pages=1–4}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/2024/05/11/gv-raja-sports-accademy.html | title=Local Academy Honors G.V. Raja with Renaming in His Hometown | publisher=[[Manorama Online]] | date=11 May 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> {{Infobox school | name = ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ മൈലം | image = പ്രമാണം:43053 GV Rajah Sports School-tvm schoolphoto 2026.jpg | image_size = 350px | alt = | caption = | logo = | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{Coord|8.557105459030|lon= |77.009805262897771|display=title}} | type = സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1941|df=yes}}<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/43053|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | location = | grades = 6 മുതൽ 12 വരെ | gender = ആൺകുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | city = [[മൈലം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | district = [[തിരുവനന്തപുരം]] | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | postcode = 695013 | website = https://schoolwiki.in/43053 | udisce_code = 32020600710 | Kerala_school_code = 43053 }} == ചരിത്രം == 1970 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, കേരളത്തിലെ കായിക നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ശ്രമം ആരംഭിച്ചു. 1970 ഏപ്രിൽ 7 ന്, അന്നത്തെ വ്യവസായ-തൊഴിൽ-കായിക മന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക വികസനത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഒരു യോഗം നടന്നു. ഇത് ജസ്റ്റിസ് വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു കായിക വികസന പദ്ധതി നിർദ്ദേശിക്കാൻ ചുമതലപ്പെടുത്തിയ ഒരു കമ്മിറ്റി രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. യുവ കായികതാരങ്ങളെ വളർത്തുന്നതിനായി സ്പോർട്സ് ഹോസ്റ്റലുകൾ, സ്കൂളുകൾ, ഡിവിഷനുകൾ എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കാൻ കമ്മിറ്റി ശുപാർശ ചെയ്തു. ഈ ശുപാർശയുടെ ഫലമായാണ് 1974-ൽ ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്. തിരുവനന്തപുരത്തെ ശംഖുമുഖം ബീച്ചിലായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. കായികതാരങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പരിശീലനം ലഭിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ ഒരു അന്തരീക്ഷമായിരുന്നു ഇത്. യുവ പ്രതിഭകളെ വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിനും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക പ്രകടനം ഉയർത്തുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ടായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്.<ref>{{cite web | url=https://malayalam.news18.com/news/kerala/thiruvananthapuram-gvraja-sports-school-in-trivandrum-local18-682649.html | title=Shaping Kerala's Sports Future: G.V. Raja Sports School Leads the Way | publisher=[[News18 Kerala]] | work=Athira Balan A | date=6 August 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://english.mathrubhumi.com/columns/view-from-my-window/urgent-kerala-sports-need-a-saviour-column-m-g-radhakrishnan-1.8988726 | title=Urgent: Kerala Sports need a saviour | publisher=[[Mathrubhumi News]] | work=M G Radhakrishnan | date=15 October 2023 | accessdate=19 December 2024}}</ref> 2006-ൽ, ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ അരുവിക്കരയ്ക്കടുത്തുള്ള നിലവിലെ കാമ്പസിലേക്ക് മാറ്റി. സ്കൂളിന്റെയും വിദ്യാർത്ഥികളുടെയും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനും മെച്ചപ്പെട്ട സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നതിനുമാണ് ഈ മാറ്റം നടപ്പിലാക്കിയത്.<ref>{{cite web | url=https://www.news18.com/india/how-this-popular-sports-school-in-thiruvananthapuram-nurtures-talent-8992920.html | title=How This Popular Sports School In Thiruvananthapuram Nurtures Talent | publisher=[[News18 India]] | date=7 August 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == അക്കാദമിക് ബ്ലോക്കിൽ ആറാം ക്ലാസ് മുതൽ വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി തലം വരെയുള്ള അക്കാദമിക് പ്രോഗ്രാമുകൾ നൽകുന്നതിനുള്ള ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. ഡയറക്ടറേറ്റ് ഓഫ് സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് കേരള, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് എന്നീ രണ്ട് ഭരണ ചട്ടക്കൂടുകൾക്ക് കീഴിലാണ് സ്കൂൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. 6 മുതൽ 10 വരെ ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവും 11, 12 ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസവും (വിഎച്ച്എസ്ഇ), ശാരീരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും കായിക ശാസ്ത്രത്തിലും വൈദഗ്ദ്ധ്യവും നൽകുന്നു. <ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/others/kerala-iconic-sports-school-trying-to-regain-its-glory/articleshow/64239844.cms | title=Kerala iconic sports school trying to regain its glory | publisher=[[The Times of India]] | work=Manoj SS | date=19 May 2018 | accessdate=19 December 2024}}</ref> സ്പോർട്സ് പരിശീലന ബ്ലോക്കിൽ അത്‌ലറ്റിക്സ്, ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, വോളിബോൾ, ക്രിക്കറ്റ്, ജൂഡോ, ബോക്സിംഗ്, തായ്‌ക്വോണ്ടോ എന്നിവയ്ക്കുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നു. പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയിൽ പരിശീലനത്തിനായി ഒരു ഇൻഡോർ സ്റ്റേഡിയം ലഭ്യമാണ്. ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, ബാസ്കറ്റ്ബോൾ, അത്‌ലറ്റിക്സ് ഇവന്റുകൾക്കുള്ള ഔട്ട്ഡോർ കളിസ്ഥലങ്ങൾ കാമ്പസിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web | url=https://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/gv-raja-sports-school-up-for-major-facelift/article26262117.ece | title=G.V. Raja Sports School up for major facelift | publisher=[[The Hindu]] | date=14 February 2019 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://keralanews.gov.in/2067/1/gv-raja-sports-school.html | title=State-of-the-Art Indoor Basketball Court and Fitness Center Unveiled at G.V. Raja Sports School | publisher=keralanews.gov.in | accessdate=19 December 2024}}</ref> == അംഗീകാരങ്ങൾ == * 2003 ലും 2018 ലും സ്കൂൾ സുബ്രതോ കപ്പ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫുട്ബോൾ ടൂർണമെന്റിൽ പങ്കെടുത്തു. 2020 ൽ സ്കൂൾ സംസ്ഥാന സ്കൂൾ അത്‌ലറ്റിക് ആൻഡ് ഗെയിംസ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ മത്സരിച്ചു. 2022 ആയപ്പോഴേക്കും സ്കൂൾ 10 വിദ്യാർത്ഥികളെ നാലാമത് യൂത്ത് ഒളിമ്പിക്സിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പ്രാപ്തമാക്കി. അതേ വർഷം തന്നെ സ്കൂൾ ദേശീയ സ്കൂൾ സ്പോർട്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിലും പങ്കെടുത്തു.<ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/kabiraj-win-again-in-subroto-cup-football/articleshow/336048.cms | title=Kabiraj win again in Subroto Cup football | publisher=[[The Times of India]] | date=2 December 2003 | accessdate=19 December 2024}}</ref>.<ref>{{cite web | url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2014/Aug/01/g-v-raja-school-loses-the-baton-642556.html | title=G V Raja School 'Loses the Baton' | work=Adwaidh Rajan | publisher=[[The New Indian Express]] | date=1 August 2014 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://dsya.kerala.gov.in/achievements_2023 | title=Achievements of players from Kerala - 2023 | publisher=Directorate Of Sports & Youth Affairs Kerala | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.thenewsminute.com/kerala/how-kerala-school-has-triumphed-hockey-despite-lack-proper-facilities-153914 | title=How a Kerala school has triumphed in hockey despite lack of proper facilities | publisher=[[The News Minute]] | work=KC Arun | date=14 August 2021 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/gv-raja-sports-school-to-nurture-talents-from-keralas-kalikkalam-2024/articleshow/114786150.cms | title='GV Raja Sports School to train athletes from 'Kalikkalam' sports meet' | publisher=[[The Times of India]] | date=30 October 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> * കേരള സംസ്ഥാന ജെ എൻ ഹോക്കി ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് 2026 ജി വി രാജസ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * എം കെ ജോസഫ് സ്മാരക സംസ്ഥാന അന്തർജില്ലാ ക്ലബ്ബ് 2026 അത്‍‍‍‍ലറ്റിക്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ തിരുവനന്തപുരം ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ഓവറോൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * 16 മത് ഹോക്കി ഇന്ത്യ ജൂനിയർ പെൺകുട്ടികളുടെ വിഭാഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന കേരള ടീമിലേക്ക് ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂളിൽ നിന്നും മൂന്ന് വിദ്യാർത്ഥികളെ തെരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>{{cite web | url=https://www.manoramaonline.com/district-news/thiruvananthapuram/2024/11/12/kerala-school-sports-meet-thiruvananthapuram-champions.html | title=Sports Festival Sparks Dilemma in Thiruvananthapuram | publisher=[[Manorama Online]] | date=12 November 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.deshabhimani.com/news/sports/kerala-school-games-gv-raja-sports-school/1148368 | title=Return of G.V. Raja: A Legacy Revisited | publisher=[[Deshabhimani]] | work=Jijo George | date=10 November 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> == പ്രശസ്തരായ പൂർവ്വവിദ്യാർത്ഥികൾ == * [[ഷൈനി വിൽസൺ]] * [[പി.ആർ. ശ്രീജേഷ്]] * [[കെ.എം. ബീനാമോൾ]] == അവലംബം == <references /> <references /> == പുറംകണ്ണികൾ == ജി.വി. രാജ പുരസ്കാരം 5j6c0f5i0h4k5jd5nqg7t1142v1c3h5 4675590 4675589 2026-10-12T16:01:46Z Vijayanrajapuram 21314 /* പ്രശസ്തരായ പൂർവ്വവിദ്യാർത്ഥികൾ */ 4675590 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന് കീഴിലുള്ള സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ആണ് '''ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ''' '''മൈലം.''' കേരളത്തിലെ സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് ഡയറക്ടറേറ്റിന് കീഴിലുള്ള മൂന്ന് സ്പോർട്സ് സ്കൂളുകളിൽ ഒന്നാണിത്, തൃശ്ശൂരിലെ സ്പോർട്സ് ഡിവിഷനും കണ്ണൂരിലെ സ്പോർട്സ് സ്കൂളും ഇതോടൊപ്പം ഉണ്ട്.<ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/sports-dy-director-given-charge-of-gv-raja-school/articleshow/64923714.cms | title=Sports department director given charge of GV Raja school | publisher=[[The Times of India]] | date=10 July 2018 | accessdate=19 December 2024}}</ref> തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ [[അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] മൈലം വാർഡിൽ ആണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത് ഉപജില്ലയിലാണ് പ്രവർത്തനം. വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. 43053 എന്ന ഹൈസ്കൂൾ കോഡിലുള്ള വിദ്യാലയത്തിന്റെ വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി കോഡ് 901010 ആണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/gv-raja-sports-school-news-18-02-2017.html|title=ജിവി രാജ സ്കൂൾ ഇങ്ങനെ പോരാ|access-date=2026-10-12}}</ref> 1974-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഇത്, "കേരളത്തിലെ കായിക പിതാവ്" എന്നറിയപ്പെടുന്ന ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജയുടെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. സംസ്ഥാനത്തെ കായിക പ്രോത്സാഹനത്തിന് പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജ നൽകിയ സംഭാവനകളെ ആദരിക്കുന്നതിനായാണിത്.<ref>{{cite journal | url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2307036.pdf | title=Life of Godavarma Raja and His Contributions to the Sports Developments in Kerala | author=Praveen. M | journal=IJCRT - International Journal of Creative Research Thoughts | year=2023 | volume=11 | issue=7 | pages=1–4}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/2024/05/11/gv-raja-sports-accademy.html | title=Local Academy Honors G.V. Raja with Renaming in His Hometown | publisher=[[Manorama Online]] | date=11 May 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> {{Infobox school | name = ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ മൈലം | image = പ്രമാണം:43053 GV Rajah Sports School-tvm schoolphoto 2026.jpg | image_size = 350px | alt = | caption = | logo = | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{Coord|8.557105459030|lon= |77.009805262897771|display=title}} | type = സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1941|df=yes}}<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/43053|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | location = | grades = 6 മുതൽ 12 വരെ | gender = ആൺകുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | city = [[മൈലം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | district = [[തിരുവനന്തപുരം]] | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | postcode = 695013 | website = https://schoolwiki.in/43053 | udisce_code = 32020600710 | Kerala_school_code = 43053 }} == ചരിത്രം == 1970 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, കേരളത്തിലെ കായിക നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ശ്രമം ആരംഭിച്ചു. 1970 ഏപ്രിൽ 7 ന്, അന്നത്തെ വ്യവസായ-തൊഴിൽ-കായിക മന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക വികസനത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഒരു യോഗം നടന്നു. ഇത് ജസ്റ്റിസ് വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു കായിക വികസന പദ്ധതി നിർദ്ദേശിക്കാൻ ചുമതലപ്പെടുത്തിയ ഒരു കമ്മിറ്റി രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. യുവ കായികതാരങ്ങളെ വളർത്തുന്നതിനായി സ്പോർട്സ് ഹോസ്റ്റലുകൾ, സ്കൂളുകൾ, ഡിവിഷനുകൾ എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കാൻ കമ്മിറ്റി ശുപാർശ ചെയ്തു. ഈ ശുപാർശയുടെ ഫലമായാണ് 1974-ൽ ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്. തിരുവനന്തപുരത്തെ ശംഖുമുഖം ബീച്ചിലായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. കായികതാരങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പരിശീലനം ലഭിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ ഒരു അന്തരീക്ഷമായിരുന്നു ഇത്. യുവ പ്രതിഭകളെ വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിനും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക പ്രകടനം ഉയർത്തുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ടായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്.<ref>{{cite web | url=https://malayalam.news18.com/news/kerala/thiruvananthapuram-gvraja-sports-school-in-trivandrum-local18-682649.html | title=Shaping Kerala's Sports Future: G.V. Raja Sports School Leads the Way | publisher=[[News18 Kerala]] | work=Athira Balan A | date=6 August 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://english.mathrubhumi.com/columns/view-from-my-window/urgent-kerala-sports-need-a-saviour-column-m-g-radhakrishnan-1.8988726 | title=Urgent: Kerala Sports need a saviour | publisher=[[Mathrubhumi News]] | work=M G Radhakrishnan | date=15 October 2023 | accessdate=19 December 2024}}</ref> 2006-ൽ, ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ അരുവിക്കരയ്ക്കടുത്തുള്ള നിലവിലെ കാമ്പസിലേക്ക് മാറ്റി. സ്കൂളിന്റെയും വിദ്യാർത്ഥികളുടെയും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനും മെച്ചപ്പെട്ട സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നതിനുമാണ് ഈ മാറ്റം നടപ്പിലാക്കിയത്.<ref>{{cite web | url=https://www.news18.com/india/how-this-popular-sports-school-in-thiruvananthapuram-nurtures-talent-8992920.html | title=How This Popular Sports School In Thiruvananthapuram Nurtures Talent | publisher=[[News18 India]] | date=7 August 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == അക്കാദമിക് ബ്ലോക്കിൽ ആറാം ക്ലാസ് മുതൽ വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി തലം വരെയുള്ള അക്കാദമിക് പ്രോഗ്രാമുകൾ നൽകുന്നതിനുള്ള ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. ഡയറക്ടറേറ്റ് ഓഫ് സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് കേരള, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് എന്നീ രണ്ട് ഭരണ ചട്ടക്കൂടുകൾക്ക് കീഴിലാണ് സ്കൂൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. 6 മുതൽ 10 വരെ ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവും 11, 12 ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസവും (വിഎച്ച്എസ്ഇ), ശാരീരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും കായിക ശാസ്ത്രത്തിലും വൈദഗ്ദ്ധ്യവും നൽകുന്നു. <ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/others/kerala-iconic-sports-school-trying-to-regain-its-glory/articleshow/64239844.cms | title=Kerala iconic sports school trying to regain its glory | publisher=[[The Times of India]] | work=Manoj SS | date=19 May 2018 | accessdate=19 December 2024}}</ref> സ്പോർട്സ് പരിശീലന ബ്ലോക്കിൽ അത്‌ലറ്റിക്സ്, ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, വോളിബോൾ, ക്രിക്കറ്റ്, ജൂഡോ, ബോക്സിംഗ്, തായ്‌ക്വോണ്ടോ എന്നിവയ്ക്കുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നു. പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയിൽ പരിശീലനത്തിനായി ഒരു ഇൻഡോർ സ്റ്റേഡിയം ലഭ്യമാണ്. ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, ബാസ്കറ്റ്ബോൾ, അത്‌ലറ്റിക്സ് ഇവന്റുകൾക്കുള്ള ഔട്ട്ഡോർ കളിസ്ഥലങ്ങൾ കാമ്പസിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web | url=https://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/gv-raja-sports-school-up-for-major-facelift/article26262117.ece | title=G.V. Raja Sports School up for major facelift | publisher=[[The Hindu]] | date=14 February 2019 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://keralanews.gov.in/2067/1/gv-raja-sports-school.html | title=State-of-the-Art Indoor Basketball Court and Fitness Center Unveiled at G.V. Raja Sports School | publisher=keralanews.gov.in | accessdate=19 December 2024}}</ref> == അംഗീകാരങ്ങൾ == * 2003 ലും 2018 ലും സ്കൂൾ സുബ്രതോ കപ്പ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫുട്ബോൾ ടൂർണമെന്റിൽ പങ്കെടുത്തു. 2020 ൽ സ്കൂൾ സംസ്ഥാന സ്കൂൾ അത്‌ലറ്റിക് ആൻഡ് ഗെയിംസ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ മത്സരിച്ചു. 2022 ആയപ്പോഴേക്കും സ്കൂൾ 10 വിദ്യാർത്ഥികളെ നാലാമത് യൂത്ത് ഒളിമ്പിക്സിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പ്രാപ്തമാക്കി. അതേ വർഷം തന്നെ സ്കൂൾ ദേശീയ സ്കൂൾ സ്പോർട്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിലും പങ്കെടുത്തു.<ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/kabiraj-win-again-in-subroto-cup-football/articleshow/336048.cms | title=Kabiraj win again in Subroto Cup football | publisher=[[The Times of India]] | date=2 December 2003 | accessdate=19 December 2024}}</ref>.<ref>{{cite web | url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2014/Aug/01/g-v-raja-school-loses-the-baton-642556.html | title=G V Raja School 'Loses the Baton' | work=Adwaidh Rajan | publisher=[[The New Indian Express]] | date=1 August 2014 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://dsya.kerala.gov.in/achievements_2023 | title=Achievements of players from Kerala - 2023 | publisher=Directorate Of Sports & Youth Affairs Kerala | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.thenewsminute.com/kerala/how-kerala-school-has-triumphed-hockey-despite-lack-proper-facilities-153914 | title=How a Kerala school has triumphed in hockey despite lack of proper facilities | publisher=[[The News Minute]] | work=KC Arun | date=14 August 2021 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/gv-raja-sports-school-to-nurture-talents-from-keralas-kalikkalam-2024/articleshow/114786150.cms | title='GV Raja Sports School to train athletes from 'Kalikkalam' sports meet' | publisher=[[The Times of India]] | date=30 October 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> * കേരള സംസ്ഥാന ജെ എൻ ഹോക്കി ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് 2026 ജി വി രാജസ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * എം കെ ജോസഫ് സ്മാരക സംസ്ഥാന അന്തർജില്ലാ ക്ലബ്ബ് 2026 അത്‍‍‍‍ലറ്റിക്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ തിരുവനന്തപുരം ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ഓവറോൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * 16 മത് ഹോക്കി ഇന്ത്യ ജൂനിയർ പെൺകുട്ടികളുടെ വിഭാഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന കേരള ടീമിലേക്ക് ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂളിൽ നിന്നും മൂന്ന് വിദ്യാർത്ഥികളെ തെരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>{{cite web | url=https://www.manoramaonline.com/district-news/thiruvananthapuram/2024/11/12/kerala-school-sports-meet-thiruvananthapuram-champions.html | title=Sports Festival Sparks Dilemma in Thiruvananthapuram | publisher=[[Manorama Online]] | date=12 November 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.deshabhimani.com/news/sports/kerala-school-games-gv-raja-sports-school/1148368 | title=Return of G.V. Raja: A Legacy Revisited | publisher=[[Deshabhimani]] | work=Jijo George | date=10 November 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> == പ്രശസ്തരായ പൂർവ്വവിദ്യാർത്ഥികൾ == * [[ഷൈനി വിൽസൺ]]<ref>{{cite web | url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2015/Mar/14/ray-of-hope-for-g-v-raja-sports-school-728307.html | title=Ray of Hope for G V Raja Sports School | publisher=[[The New Indian Express]] | date=14 March 2015 | accessdate=19 December 2024}}</ref> * [[പി.ആർ. ശ്രീജേഷ്]] <ref>{{cite web | url=https://telanganatoday.com/paris-olympics-giving-our-best-in-every-game-is-crucial-to-qualify-for-quarters-says-pr-sreejesh | title=Paris Olympics: Giving our best in every game is crucial to qualify for quarters, says PR Sreejesh | publisher=[[Telangana Today]] | date=27 July 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.onmanorama.com/sports/other-sports/2024/10/30/hockey-great-pr-sreejesh-wants-another-olympic-medal.html | title=Hockey great PR Sreejesh wants another Olympic medal | publisher=[[Onmanorama]] | date=30 October 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> * [[കെ.എം. ബീനാമോൾ]]<ref>{{cite web | url=https://www.newindianexpress.com/sport/2015/Sep/04/beenamols-felicitation-inspired-me-says-sreejesh-809544.html | title=Beenamol's Felicitation Inspired Me, Says Sreejesh | work=Krishnakumar KH | publisher=[[The New Indian Express]] | date=4 September 2015 | accessdate=19 December 2024}}</ref> == അവലംബം == <references /> <references /> == പുറംകണ്ണികൾ == ജി.വി. രാജ പുരസ്കാരം 0n9bjgpanhmfsqzq5k9pldwsq92253m 4675591 4675590 2026-10-12T16:02:46Z Vijayanrajapuram 21314 /* പുറംകണ്ണികൾ */ 4675591 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന് കീഴിലുള്ള സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ആണ് '''ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ''' '''മൈലം.''' കേരളത്തിലെ സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് ഡയറക്ടറേറ്റിന് കീഴിലുള്ള മൂന്ന് സ്പോർട്സ് സ്കൂളുകളിൽ ഒന്നാണിത്, തൃശ്ശൂരിലെ സ്പോർട്സ് ഡിവിഷനും കണ്ണൂരിലെ സ്പോർട്സ് സ്കൂളും ഇതോടൊപ്പം ഉണ്ട്.<ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/sports-dy-director-given-charge-of-gv-raja-school/articleshow/64923714.cms | title=Sports department director given charge of GV Raja school | publisher=[[The Times of India]] | date=10 July 2018 | accessdate=19 December 2024}}</ref> തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ [[അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] മൈലം വാർഡിൽ ആണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത് ഉപജില്ലയിലാണ് പ്രവർത്തനം. വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. 43053 എന്ന ഹൈസ്കൂൾ കോഡിലുള്ള വിദ്യാലയത്തിന്റെ വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി കോഡ് 901010 ആണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/gv-raja-sports-school-news-18-02-2017.html|title=ജിവി രാജ സ്കൂൾ ഇങ്ങനെ പോരാ|access-date=2026-10-12}}</ref> 1974-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഇത്, "കേരളത്തിലെ കായിക പിതാവ്" എന്നറിയപ്പെടുന്ന ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജയുടെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. സംസ്ഥാനത്തെ കായിക പ്രോത്സാഹനത്തിന് പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജ നൽകിയ സംഭാവനകളെ ആദരിക്കുന്നതിനായാണിത്.<ref>{{cite journal | url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2307036.pdf | title=Life of Godavarma Raja and His Contributions to the Sports Developments in Kerala | author=Praveen. M | journal=IJCRT - International Journal of Creative Research Thoughts | year=2023 | volume=11 | issue=7 | pages=1–4}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/2024/05/11/gv-raja-sports-accademy.html | title=Local Academy Honors G.V. Raja with Renaming in His Hometown | publisher=[[Manorama Online]] | date=11 May 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> {{Infobox school | name = ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ മൈലം | image = പ്രമാണം:43053 GV Rajah Sports School-tvm schoolphoto 2026.jpg | image_size = 350px | alt = | caption = | logo = | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{Coord|8.557105459030|lon= |77.009805262897771|display=title}} | type = സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1941|df=yes}}<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/43053|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | location = | grades = 6 മുതൽ 12 വരെ | gender = ആൺകുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | city = [[മൈലം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | district = [[തിരുവനന്തപുരം]] | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | postcode = 695013 | website = https://schoolwiki.in/43053 | udisce_code = 32020600710 | Kerala_school_code = 43053 }} == ചരിത്രം == 1970 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, കേരളത്തിലെ കായിക നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ശ്രമം ആരംഭിച്ചു. 1970 ഏപ്രിൽ 7 ന്, അന്നത്തെ വ്യവസായ-തൊഴിൽ-കായിക മന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക വികസനത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഒരു യോഗം നടന്നു. ഇത് ജസ്റ്റിസ് വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു കായിക വികസന പദ്ധതി നിർദ്ദേശിക്കാൻ ചുമതലപ്പെടുത്തിയ ഒരു കമ്മിറ്റി രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. യുവ കായികതാരങ്ങളെ വളർത്തുന്നതിനായി സ്പോർട്സ് ഹോസ്റ്റലുകൾ, സ്കൂളുകൾ, ഡിവിഷനുകൾ എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കാൻ കമ്മിറ്റി ശുപാർശ ചെയ്തു. ഈ ശുപാർശയുടെ ഫലമായാണ് 1974-ൽ ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്. തിരുവനന്തപുരത്തെ ശംഖുമുഖം ബീച്ചിലായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. കായികതാരങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പരിശീലനം ലഭിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ ഒരു അന്തരീക്ഷമായിരുന്നു ഇത്. യുവ പ്രതിഭകളെ വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിനും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക പ്രകടനം ഉയർത്തുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ടായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്.<ref>{{cite web | url=https://malayalam.news18.com/news/kerala/thiruvananthapuram-gvraja-sports-school-in-trivandrum-local18-682649.html | title=Shaping Kerala's Sports Future: G.V. Raja Sports School Leads the Way | publisher=[[News18 Kerala]] | work=Athira Balan A | date=6 August 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://english.mathrubhumi.com/columns/view-from-my-window/urgent-kerala-sports-need-a-saviour-column-m-g-radhakrishnan-1.8988726 | title=Urgent: Kerala Sports need a saviour | publisher=[[Mathrubhumi News]] | work=M G Radhakrishnan | date=15 October 2023 | accessdate=19 December 2024}}</ref> 2006-ൽ, ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ അരുവിക്കരയ്ക്കടുത്തുള്ള നിലവിലെ കാമ്പസിലേക്ക് മാറ്റി. സ്കൂളിന്റെയും വിദ്യാർത്ഥികളുടെയും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനും മെച്ചപ്പെട്ട സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നതിനുമാണ് ഈ മാറ്റം നടപ്പിലാക്കിയത്.<ref>{{cite web | url=https://www.news18.com/india/how-this-popular-sports-school-in-thiruvananthapuram-nurtures-talent-8992920.html | title=How This Popular Sports School In Thiruvananthapuram Nurtures Talent | publisher=[[News18 India]] | date=7 August 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == അക്കാദമിക് ബ്ലോക്കിൽ ആറാം ക്ലാസ് മുതൽ വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി തലം വരെയുള്ള അക്കാദമിക് പ്രോഗ്രാമുകൾ നൽകുന്നതിനുള്ള ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. ഡയറക്ടറേറ്റ് ഓഫ് സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് കേരള, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് എന്നീ രണ്ട് ഭരണ ചട്ടക്കൂടുകൾക്ക് കീഴിലാണ് സ്കൂൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. 6 മുതൽ 10 വരെ ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവും 11, 12 ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസവും (വിഎച്ച്എസ്ഇ), ശാരീരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും കായിക ശാസ്ത്രത്തിലും വൈദഗ്ദ്ധ്യവും നൽകുന്നു. <ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/others/kerala-iconic-sports-school-trying-to-regain-its-glory/articleshow/64239844.cms | title=Kerala iconic sports school trying to regain its glory | publisher=[[The Times of India]] | work=Manoj SS | date=19 May 2018 | accessdate=19 December 2024}}</ref> സ്പോർട്സ് പരിശീലന ബ്ലോക്കിൽ അത്‌ലറ്റിക്സ്, ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, വോളിബോൾ, ക്രിക്കറ്റ്, ജൂഡോ, ബോക്സിംഗ്, തായ്‌ക്വോണ്ടോ എന്നിവയ്ക്കുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നു. പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയിൽ പരിശീലനത്തിനായി ഒരു ഇൻഡോർ സ്റ്റേഡിയം ലഭ്യമാണ്. ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, ബാസ്കറ്റ്ബോൾ, അത്‌ലറ്റിക്സ് ഇവന്റുകൾക്കുള്ള ഔട്ട്ഡോർ കളിസ്ഥലങ്ങൾ കാമ്പസിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web | url=https://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/gv-raja-sports-school-up-for-major-facelift/article26262117.ece | title=G.V. Raja Sports School up for major facelift | publisher=[[The Hindu]] | date=14 February 2019 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://keralanews.gov.in/2067/1/gv-raja-sports-school.html | title=State-of-the-Art Indoor Basketball Court and Fitness Center Unveiled at G.V. Raja Sports School | publisher=keralanews.gov.in | accessdate=19 December 2024}}</ref> == അംഗീകാരങ്ങൾ == * 2003 ലും 2018 ലും സ്കൂൾ സുബ്രതോ കപ്പ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫുട്ബോൾ ടൂർണമെന്റിൽ പങ്കെടുത്തു. 2020 ൽ സ്കൂൾ സംസ്ഥാന സ്കൂൾ അത്‌ലറ്റിക് ആൻഡ് ഗെയിംസ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ മത്സരിച്ചു. 2022 ആയപ്പോഴേക്കും സ്കൂൾ 10 വിദ്യാർത്ഥികളെ നാലാമത് യൂത്ത് ഒളിമ്പിക്സിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പ്രാപ്തമാക്കി. അതേ വർഷം തന്നെ സ്കൂൾ ദേശീയ സ്കൂൾ സ്പോർട്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിലും പങ്കെടുത്തു.<ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/kabiraj-win-again-in-subroto-cup-football/articleshow/336048.cms | title=Kabiraj win again in Subroto Cup football | publisher=[[The Times of India]] | date=2 December 2003 | accessdate=19 December 2024}}</ref>.<ref>{{cite web | url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2014/Aug/01/g-v-raja-school-loses-the-baton-642556.html | title=G V Raja School 'Loses the Baton' | work=Adwaidh Rajan | publisher=[[The New Indian Express]] | date=1 August 2014 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://dsya.kerala.gov.in/achievements_2023 | title=Achievements of players from Kerala - 2023 | publisher=Directorate Of Sports & Youth Affairs Kerala | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.thenewsminute.com/kerala/how-kerala-school-has-triumphed-hockey-despite-lack-proper-facilities-153914 | title=How a Kerala school has triumphed in hockey despite lack of proper facilities | publisher=[[The News Minute]] | work=KC Arun | date=14 August 2021 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/gv-raja-sports-school-to-nurture-talents-from-keralas-kalikkalam-2024/articleshow/114786150.cms | title='GV Raja Sports School to train athletes from 'Kalikkalam' sports meet' | publisher=[[The Times of India]] | date=30 October 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> * കേരള സംസ്ഥാന ജെ എൻ ഹോക്കി ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് 2026 ജി വി രാജസ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * എം കെ ജോസഫ് സ്മാരക സംസ്ഥാന അന്തർജില്ലാ ക്ലബ്ബ് 2026 അത്‍‍‍‍ലറ്റിക്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ തിരുവനന്തപുരം ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ഓവറോൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * 16 മത് ഹോക്കി ഇന്ത്യ ജൂനിയർ പെൺകുട്ടികളുടെ വിഭാഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന കേരള ടീമിലേക്ക് ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂളിൽ നിന്നും മൂന്ന് വിദ്യാർത്ഥികളെ തെരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>{{cite web | url=https://www.manoramaonline.com/district-news/thiruvananthapuram/2024/11/12/kerala-school-sports-meet-thiruvananthapuram-champions.html | title=Sports Festival Sparks Dilemma in Thiruvananthapuram | publisher=[[Manorama Online]] | date=12 November 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.deshabhimani.com/news/sports/kerala-school-games-gv-raja-sports-school/1148368 | title=Return of G.V. Raja: A Legacy Revisited | publisher=[[Deshabhimani]] | work=Jijo George | date=10 November 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> == പ്രശസ്തരായ പൂർവ്വവിദ്യാർത്ഥികൾ == * [[ഷൈനി വിൽസൺ]]<ref>{{cite web | url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2015/Mar/14/ray-of-hope-for-g-v-raja-sports-school-728307.html | title=Ray of Hope for G V Raja Sports School | publisher=[[The New Indian Express]] | date=14 March 2015 | accessdate=19 December 2024}}</ref> * [[പി.ആർ. ശ്രീജേഷ്]] <ref>{{cite web | url=https://telanganatoday.com/paris-olympics-giving-our-best-in-every-game-is-crucial-to-qualify-for-quarters-says-pr-sreejesh | title=Paris Olympics: Giving our best in every game is crucial to qualify for quarters, says PR Sreejesh | publisher=[[Telangana Today]] | date=27 July 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.onmanorama.com/sports/other-sports/2024/10/30/hockey-great-pr-sreejesh-wants-another-olympic-medal.html | title=Hockey great PR Sreejesh wants another Olympic medal | publisher=[[Onmanorama]] | date=30 October 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> * [[കെ.എം. ബീനാമോൾ]]<ref>{{cite web | url=https://www.newindianexpress.com/sport/2015/Sep/04/beenamols-felicitation-inspired-me-says-sreejesh-809544.html | title=Beenamol's Felicitation Inspired Me, Says Sreejesh | work=Krishnakumar KH | publisher=[[The New Indian Express]] | date=4 September 2015 | accessdate=19 December 2024}}</ref> == അവലംബം == <references /> <references /> qquezj6gjqam69trj7jealn6i8z7tp7 4675600 4675591 2026-10-12T16:20:44Z Malikaveedu 16584 4675600 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന് കീഴിലുള്ള സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ആണ് '''ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ''' '''മൈലം.''' കേരളത്തിലെ സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് ഡയറക്ടറേറ്റിന് കീഴിലുള്ള മൂന്ന് സ്പോർട്സ് സ്കൂളുകളിൽ ഒന്നാണിത്, [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിലെ]] സ്പോർട്സ് ഡിവിഷനും കണ്ണൂരിലെ സ്പോർട്സ് സ്കൂളും ഇതോടൊപ്പം ഉണ്ട്.<ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/sports-dy-director-given-charge-of-gv-raja-school/articleshow/64923714.cms | title=Sports department director given charge of GV Raja school | publisher=[[The Times of India]] | date=10 July 2018 | accessdate=19 December 2024}}</ref> തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ [[അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] മൈലം വാർഡിൽ ആണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത് ഉപജില്ലയിലാണ് പ്രവർത്തനം. വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. 43053 എന്ന ഹൈസ്കൂൾ കോഡിലുള്ള വിദ്യാലയത്തിന്റെ വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി കോഡ് 901010 ആണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/gv-raja-sports-school-news-18-02-2017.html|title=ജിവി രാജ സ്കൂൾ ഇങ്ങനെ പോരാ|access-date=2026-10-12}}</ref> 1974-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഇത്, "കേരളത്തിലെ കായിക പിതാവ്" എന്നറിയപ്പെടുന്ന ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ [[പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജ|പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജയുടെ]] പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. സംസ്ഥാനത്തെ കായിക പ്രോത്സാഹനത്തിന് പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജ നൽകിയ സംഭാവനകളെ ആദരിക്കുന്നതിനായാണിത്.<ref>{{cite journal | url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2307036.pdf | title=Life of Godavarma Raja and His Contributions to the Sports Developments in Kerala | author=Praveen. M | journal=IJCRT - International Journal of Creative Research Thoughts | year=2023 | volume=11 | issue=7 | pages=1–4}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/2024/05/11/gv-raja-sports-accademy.html | title=Local Academy Honors G.V. Raja with Renaming in His Hometown | publisher=[[Manorama Online]] | date=11 May 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> {{Infobox school | name = ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ മൈലം | image = പ്രമാണം:43053 GV Rajah Sports School-tvm schoolphoto 2026.jpg | image_size = 350px | alt = | caption = | logo = | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{Coord|8.557105459030|lon= |77.009805262897771|display=title}} | type = സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1941|df=yes}}<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/43053|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | location = | grades = 6 മുതൽ 12 വരെ | gender = ആൺകുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | city = [[മൈലം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | district = [[തിരുവനന്തപുരം]] | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | postcode = 695013 | website = https://schoolwiki.in/43053 | udisce_code = 32020600710 | Kerala_school_code = 43053 }} == ചരിത്രം == 1970 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, കേരളത്തിലെ കായിക നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ശ്രമം ആരംഭിച്ചു. 1970 ഏപ്രിൽ 7 ന്, അന്നത്തെ വ്യവസായ-തൊഴിൽ-കായിക മന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക വികസനത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഒരു യോഗം നടന്നു. ഇത് [[വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ|ജസ്റ്റിസ് വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യരുടെ]] നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു കായിക വികസന പദ്ധതി നിർദ്ദേശിക്കാൻ ചുമതലപ്പെടുത്തിയ ഒരു കമ്മിറ്റി രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. യുവ കായികതാരങ്ങളെ വളർത്തുന്നതിനായി സ്പോർട്സ് ഹോസ്റ്റലുകൾ, സ്കൂളുകൾ, ഡിവിഷനുകൾ എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കാൻ കമ്മിറ്റി ശുപാർശ ചെയ്തു. ഈ ശുപാർശയുടെ ഫലമായാണ് 1974-ൽ ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്. തിരുവനന്തപുരത്തെ [[ശംഖുമുഖം|ശംഖുമുഖം ബീച്ചിലായിരുന്നു]] ഈ സ്കൂൾ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. കായികതാരങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പരിശീലനം ലഭിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ ഒരു അന്തരീക്ഷമായിരുന്നു ഇത്. യുവ പ്രതിഭകളെ വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിനും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക പ്രകടനം ഉയർത്തുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ടായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്.<ref>{{cite web | url=https://malayalam.news18.com/news/kerala/thiruvananthapuram-gvraja-sports-school-in-trivandrum-local18-682649.html | title=Shaping Kerala's Sports Future: G.V. Raja Sports School Leads the Way | publisher=[[News18 Kerala]] | work=Athira Balan A | date=6 August 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://english.mathrubhumi.com/columns/view-from-my-window/urgent-kerala-sports-need-a-saviour-column-m-g-radhakrishnan-1.8988726 | title=Urgent: Kerala Sports need a saviour | publisher=[[Mathrubhumi News]] | work=M G Radhakrishnan | date=15 October 2023 | accessdate=19 December 2024}}</ref> 2006-ൽ, ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ അരുവിക്കരയ്ക്കടുത്തുള്ള നിലവിലെ കാമ്പസിലേക്ക് മാറ്റി. സ്കൂളിന്റെയും വിദ്യാർത്ഥികളുടെയും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനും മെച്ചപ്പെട്ട സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നതിനുമാണ് ഈ മാറ്റം നടപ്പിലാക്കിയത്.<ref>{{cite web | url=https://www.news18.com/india/how-this-popular-sports-school-in-thiruvananthapuram-nurtures-talent-8992920.html | title=How This Popular Sports School In Thiruvananthapuram Nurtures Talent | publisher=[[News18 India]] | date=7 August 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == അക്കാദമിക് ബ്ലോക്കിൽ ആറാം ക്ലാസ് മുതൽ വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി തലം വരെയുള്ള അക്കാദമിക് പ്രോഗ്രാമുകൾ നൽകുന്നതിനുള്ള ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. ഡയറക്ടറേറ്റ് ഓഫ് സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് കേരള, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് എന്നീ രണ്ട് ഭരണ ചട്ടക്കൂടുകൾക്ക് കീഴിലാണ് സ്കൂൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. 6 മുതൽ 10 വരെ ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവും 11, 12 ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസവും (വിഎച്ച്എസ്ഇ), ശാരീരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും കായിക ശാസ്ത്രത്തിലും വൈദഗ്ദ്ധ്യവും നൽകുന്നു. <ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/others/kerala-iconic-sports-school-trying-to-regain-its-glory/articleshow/64239844.cms | title=Kerala iconic sports school trying to regain its glory | publisher=[[The Times of India]] | work=Manoj SS | date=19 May 2018 | accessdate=19 December 2024}}</ref> സ്പോർട്സ് പരിശീലന ബ്ലോക്കിൽ അത്‌ലറ്റിക്സ്, ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, വോളിബോൾ, ക്രിക്കറ്റ്, ജൂഡോ, ബോക്സിംഗ്, തായ്‌ക്വോണ്ടോ എന്നിവയ്ക്കുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നു. പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയിൽ പരിശീലനത്തിനായി ഒരു ഇൻഡോർ സ്റ്റേഡിയം ലഭ്യമാണ്. ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, ബാസ്കറ്റ്ബോൾ, അത്‌ലറ്റിക്സ് ഇവന്റുകൾക്കുള്ള ഔട്ട്ഡോർ കളിസ്ഥലങ്ങൾ കാമ്പസിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web | url=https://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/gv-raja-sports-school-up-for-major-facelift/article26262117.ece | title=G.V. Raja Sports School up for major facelift | publisher=[[The Hindu]] | date=14 February 2019 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://keralanews.gov.in/2067/1/gv-raja-sports-school.html | title=State-of-the-Art Indoor Basketball Court and Fitness Center Unveiled at G.V. Raja Sports School | publisher=keralanews.gov.in | accessdate=19 December 2024}}</ref> == അംഗീകാരങ്ങൾ == * 2003 ലും 2018 ലും സ്കൂൾ സുബ്രതോ കപ്പ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫുട്ബോൾ ടൂർണമെന്റിൽ പങ്കെടുത്തു. 2020 ൽ സ്കൂൾ സംസ്ഥാന സ്കൂൾ അത്‌ലറ്റിക് ആൻഡ് ഗെയിംസ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ മത്സരിച്ചു. 2022 ആയപ്പോഴേക്കും സ്കൂൾ 10 വിദ്യാർത്ഥികളെ നാലാമത് യൂത്ത് ഒളിമ്പിക്സിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പ്രാപ്തമാക്കി. അതേ വർഷം തന്നെ സ്കൂൾ ദേശീയ സ്കൂൾ സ്പോർട്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിലും പങ്കെടുത്തു.<ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/kabiraj-win-again-in-subroto-cup-football/articleshow/336048.cms | title=Kabiraj win again in Subroto Cup football | publisher=[[The Times of India]] | date=2 December 2003 | accessdate=19 December 2024}}</ref>.<ref>{{cite web | url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2014/Aug/01/g-v-raja-school-loses-the-baton-642556.html | title=G V Raja School 'Loses the Baton' | work=Adwaidh Rajan | publisher=[[The New Indian Express]] | date=1 August 2014 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://dsya.kerala.gov.in/achievements_2023 | title=Achievements of players from Kerala - 2023 | publisher=Directorate Of Sports & Youth Affairs Kerala | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.thenewsminute.com/kerala/how-kerala-school-has-triumphed-hockey-despite-lack-proper-facilities-153914 | title=How a Kerala school has triumphed in hockey despite lack of proper facilities | publisher=[[The News Minute]] | work=KC Arun | date=14 August 2021 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/gv-raja-sports-school-to-nurture-talents-from-keralas-kalikkalam-2024/articleshow/114786150.cms | title='GV Raja Sports School to train athletes from 'Kalikkalam' sports meet' | publisher=[[The Times of India]] | date=30 October 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> * കേരള സംസ്ഥാന ജെ എൻ ഹോക്കി ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് 2026 ജി വി രാജസ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * എം കെ ജോസഫ് സ്മാരക സംസ്ഥാന അന്തർജില്ലാ ക്ലബ്ബ് 2026 അത്‍‍‍‍ലറ്റിക്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ തിരുവനന്തപുരം ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ഓവറോൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * 16 മത് ഹോക്കി ഇന്ത്യ ജൂനിയർ പെൺകുട്ടികളുടെ വിഭാഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന കേരള ടീമിലേക്ക് ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂളിൽ നിന്നും മൂന്ന് വിദ്യാർത്ഥികളെ തെരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>{{cite web | url=https://www.manoramaonline.com/district-news/thiruvananthapuram/2024/11/12/kerala-school-sports-meet-thiruvananthapuram-champions.html | title=Sports Festival Sparks Dilemma in Thiruvananthapuram | publisher=[[Manorama Online]] | date=12 November 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.deshabhimani.com/news/sports/kerala-school-games-gv-raja-sports-school/1148368 | title=Return of G.V. Raja: A Legacy Revisited | publisher=[[Deshabhimani]] | work=Jijo George | date=10 November 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> == പ്രശസ്തരായ പൂർവ്വവിദ്യാർത്ഥികൾ == * [[ഷൈനി വിൽസൺ]]<ref>{{cite web | url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2015/Mar/14/ray-of-hope-for-g-v-raja-sports-school-728307.html | title=Ray of Hope for G V Raja Sports School | publisher=[[The New Indian Express]] | date=14 March 2015 | accessdate=19 December 2024}}</ref> * [[പി.ആർ. ശ്രീജേഷ്]] <ref>{{cite web | url=https://telanganatoday.com/paris-olympics-giving-our-best-in-every-game-is-crucial-to-qualify-for-quarters-says-pr-sreejesh | title=Paris Olympics: Giving our best in every game is crucial to qualify for quarters, says PR Sreejesh | publisher=[[Telangana Today]] | date=27 July 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.onmanorama.com/sports/other-sports/2024/10/30/hockey-great-pr-sreejesh-wants-another-olympic-medal.html | title=Hockey great PR Sreejesh wants another Olympic medal | publisher=[[Onmanorama]] | date=30 October 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> * [[കെ.എം. ബീനാമോൾ]]<ref>{{cite web | url=https://www.newindianexpress.com/sport/2015/Sep/04/beenamols-felicitation-inspired-me-says-sreejesh-809544.html | title=Beenamol's Felicitation Inspired Me, Says Sreejesh | work=Krishnakumar KH | publisher=[[The New Indian Express]] | date=4 September 2015 | accessdate=19 December 2024}}</ref> == അവലംബം == <references /> <references /> t69gy02x0u70ab4m0rh713uvf186t7h 4675640 4675600 2026-10-12T17:48:18Z Akbarali 17542 [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയി]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4675640 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന് കീഴിലുള്ള സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ആണ് '''ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ''' '''മൈലം.''' കേരളത്തിലെ സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് ഡയറക്ടറേറ്റിന് കീഴിലുള്ള മൂന്ന് സ്പോർട്സ് സ്കൂളുകളിൽ ഒന്നാണിത്, [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിലെ]] സ്പോർട്സ് ഡിവിഷനും കണ്ണൂരിലെ സ്പോർട്സ് സ്കൂളും ഇതോടൊപ്പം ഉണ്ട്.<ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/sports-dy-director-given-charge-of-gv-raja-school/articleshow/64923714.cms | title=Sports department director given charge of GV Raja school | publisher=[[The Times of India]] | date=10 July 2018 | accessdate=19 December 2024}}</ref> തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ [[അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] മൈലം വാർഡിൽ ആണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത് ഉപജില്ലയിലാണ് പ്രവർത്തനം. വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. 43053 എന്ന ഹൈസ്കൂൾ കോഡിലുള്ള വിദ്യാലയത്തിന്റെ വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി കോഡ് 901010 ആണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/gv-raja-sports-school-news-18-02-2017.html|title=ജിവി രാജ സ്കൂൾ ഇങ്ങനെ പോരാ|access-date=2026-10-12}}</ref> 1974-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഇത്, "കേരളത്തിലെ കായിക പിതാവ്" എന്നറിയപ്പെടുന്ന ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ [[പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജ|പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജയുടെ]] പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. സംസ്ഥാനത്തെ കായിക പ്രോത്സാഹനത്തിന് പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജ നൽകിയ സംഭാവനകളെ ആദരിക്കുന്നതിനായാണിത്.<ref>{{cite journal | url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2307036.pdf | title=Life of Godavarma Raja and His Contributions to the Sports Developments in Kerala | author=Praveen. M | journal=IJCRT - International Journal of Creative Research Thoughts | year=2023 | volume=11 | issue=7 | pages=1–4}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/2024/05/11/gv-raja-sports-accademy.html | title=Local Academy Honors G.V. Raja with Renaming in His Hometown | publisher=[[Manorama Online]] | date=11 May 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> {{Infobox school | name = ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ മൈലം | image = പ്രമാണം:43053 GV Rajah Sports School-tvm schoolphoto 2026.jpg | image_size = 350px | alt = | caption = | logo = | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{Coord|8.557105459030|lon= |77.009805262897771|display=title}} | type = സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1941|df=yes}}<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/43053|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | location = | grades = 6 മുതൽ 12 വരെ | gender = ആൺകുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | city = [[മൈലം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | district = [[തിരുവനന്തപുരം]] | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | postcode = 695013 | website = https://schoolwiki.in/43053 | udisce_code = 32020600710 | Kerala_school_code = 43053 }} == ചരിത്രം == 1970 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, കേരളത്തിലെ കായിക നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ശ്രമം ആരംഭിച്ചു. 1970 ഏപ്രിൽ 7 ന്, അന്നത്തെ വ്യവസായ-തൊഴിൽ-കായിക മന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക വികസനത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഒരു യോഗം നടന്നു. ഇത് [[വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ|ജസ്റ്റിസ് വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യരുടെ]] നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു കായിക വികസന പദ്ധതി നിർദ്ദേശിക്കാൻ ചുമതലപ്പെടുത്തിയ ഒരു കമ്മിറ്റി രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. യുവ കായികതാരങ്ങളെ വളർത്തുന്നതിനായി സ്പോർട്സ് ഹോസ്റ്റലുകൾ, സ്കൂളുകൾ, ഡിവിഷനുകൾ എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കാൻ കമ്മിറ്റി ശുപാർശ ചെയ്തു. ഈ ശുപാർശയുടെ ഫലമായാണ് 1974-ൽ ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്. തിരുവനന്തപുരത്തെ [[ശംഖുമുഖം|ശംഖുമുഖം ബീച്ചിലായിരുന്നു]] ഈ സ്കൂൾ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. കായികതാരങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പരിശീലനം ലഭിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ ഒരു അന്തരീക്ഷമായിരുന്നു ഇത്. യുവ പ്രതിഭകളെ വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിനും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക പ്രകടനം ഉയർത്തുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ടായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്.<ref>{{cite web | url=https://malayalam.news18.com/news/kerala/thiruvananthapuram-gvraja-sports-school-in-trivandrum-local18-682649.html | title=Shaping Kerala's Sports Future: G.V. Raja Sports School Leads the Way | publisher=[[News18 Kerala]] | work=Athira Balan A | date=6 August 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://english.mathrubhumi.com/columns/view-from-my-window/urgent-kerala-sports-need-a-saviour-column-m-g-radhakrishnan-1.8988726 | title=Urgent: Kerala Sports need a saviour | publisher=[[Mathrubhumi News]] | work=M G Radhakrishnan | date=15 October 2023 | accessdate=19 December 2024}}</ref> 2006-ൽ, ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ അരുവിക്കരയ്ക്കടുത്തുള്ള നിലവിലെ കാമ്പസിലേക്ക് മാറ്റി. സ്കൂളിന്റെയും വിദ്യാർത്ഥികളുടെയും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനും മെച്ചപ്പെട്ട സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നതിനുമാണ് ഈ മാറ്റം നടപ്പിലാക്കിയത്.<ref>{{cite web | url=https://www.news18.com/india/how-this-popular-sports-school-in-thiruvananthapuram-nurtures-talent-8992920.html | title=How This Popular Sports School In Thiruvananthapuram Nurtures Talent | publisher=[[News18 India]] | date=7 August 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == അക്കാദമിക് ബ്ലോക്കിൽ ആറാം ക്ലാസ് മുതൽ വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി തലം വരെയുള്ള അക്കാദമിക് പ്രോഗ്രാമുകൾ നൽകുന്നതിനുള്ള ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. ഡയറക്ടറേറ്റ് ഓഫ് സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് കേരള, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് എന്നീ രണ്ട് ഭരണ ചട്ടക്കൂടുകൾക്ക് കീഴിലാണ് സ്കൂൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. 6 മുതൽ 10 വരെ ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവും 11, 12 ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസവും (വിഎച്ച്എസ്ഇ), ശാരീരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും കായിക ശാസ്ത്രത്തിലും വൈദഗ്ദ്ധ്യവും നൽകുന്നു. <ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/others/kerala-iconic-sports-school-trying-to-regain-its-glory/articleshow/64239844.cms | title=Kerala iconic sports school trying to regain its glory | publisher=[[The Times of India]] | work=Manoj SS | date=19 May 2018 | accessdate=19 December 2024}}</ref> സ്പോർട്സ് പരിശീലന ബ്ലോക്കിൽ അത്‌ലറ്റിക്സ്, ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, വോളിബോൾ, ക്രിക്കറ്റ്, ജൂഡോ, ബോക്സിംഗ്, തായ്‌ക്വോണ്ടോ എന്നിവയ്ക്കുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നു. പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയിൽ പരിശീലനത്തിനായി ഒരു ഇൻഡോർ സ്റ്റേഡിയം ലഭ്യമാണ്. ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, ബാസ്കറ്റ്ബോൾ, അത്‌ലറ്റിക്സ് ഇവന്റുകൾക്കുള്ള ഔട്ട്ഡോർ കളിസ്ഥലങ്ങൾ കാമ്പസിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web | url=https://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/gv-raja-sports-school-up-for-major-facelift/article26262117.ece | title=G.V. Raja Sports School up for major facelift | publisher=[[The Hindu]] | date=14 February 2019 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://keralanews.gov.in/2067/1/gv-raja-sports-school.html | title=State-of-the-Art Indoor Basketball Court and Fitness Center Unveiled at G.V. Raja Sports School | publisher=keralanews.gov.in | accessdate=19 December 2024}}</ref> == അംഗീകാരങ്ങൾ == * 2003 ലും 2018 ലും സ്കൂൾ സുബ്രതോ കപ്പ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫുട്ബോൾ ടൂർണമെന്റിൽ പങ്കെടുത്തു. 2020 ൽ സ്കൂൾ സംസ്ഥാന സ്കൂൾ അത്‌ലറ്റിക് ആൻഡ് ഗെയിംസ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ മത്സരിച്ചു. 2022 ആയപ്പോഴേക്കും സ്കൂൾ 10 വിദ്യാർത്ഥികളെ നാലാമത് യൂത്ത് ഒളിമ്പിക്സിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പ്രാപ്തമാക്കി. അതേ വർഷം തന്നെ സ്കൂൾ ദേശീയ സ്കൂൾ സ്പോർട്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിലും പങ്കെടുത്തു.<ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/kabiraj-win-again-in-subroto-cup-football/articleshow/336048.cms | title=Kabiraj win again in Subroto Cup football | publisher=[[The Times of India]] | date=2 December 2003 | accessdate=19 December 2024}}</ref>.<ref>{{cite web | url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2014/Aug/01/g-v-raja-school-loses-the-baton-642556.html | title=G V Raja School 'Loses the Baton' | work=Adwaidh Rajan | publisher=[[The New Indian Express]] | date=1 August 2014 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://dsya.kerala.gov.in/achievements_2023 | title=Achievements of players from Kerala - 2023 | publisher=Directorate Of Sports & Youth Affairs Kerala | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.thenewsminute.com/kerala/how-kerala-school-has-triumphed-hockey-despite-lack-proper-facilities-153914 | title=How a Kerala school has triumphed in hockey despite lack of proper facilities | publisher=[[The News Minute]] | work=KC Arun | date=14 August 2021 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/gv-raja-sports-school-to-nurture-talents-from-keralas-kalikkalam-2024/articleshow/114786150.cms | title='GV Raja Sports School to train athletes from 'Kalikkalam' sports meet' | publisher=[[The Times of India]] | date=30 October 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> * കേരള സംസ്ഥാന ജെ എൻ ഹോക്കി ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് 2026 ജി വി രാജസ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * എം കെ ജോസഫ് സ്മാരക സംസ്ഥാന അന്തർജില്ലാ ക്ലബ്ബ് 2026 അത്‍‍‍‍ലറ്റിക്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ തിരുവനന്തപുരം ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ഓവറോൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * 16 മത് ഹോക്കി ഇന്ത്യ ജൂനിയർ പെൺകുട്ടികളുടെ വിഭാഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന കേരള ടീമിലേക്ക് ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂളിൽ നിന്നും മൂന്ന് വിദ്യാർത്ഥികളെ തെരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>{{cite web | url=https://www.manoramaonline.com/district-news/thiruvananthapuram/2024/11/12/kerala-school-sports-meet-thiruvananthapuram-champions.html | title=Sports Festival Sparks Dilemma in Thiruvananthapuram | publisher=[[Manorama Online]] | date=12 November 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.deshabhimani.com/news/sports/kerala-school-games-gv-raja-sports-school/1148368 | title=Return of G.V. Raja: A Legacy Revisited | publisher=[[Deshabhimani]] | work=Jijo George | date=10 November 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> == പ്രശസ്തരായ പൂർവ്വവിദ്യാർത്ഥികൾ == * [[ഷൈനി വിൽസൺ]]<ref>{{cite web | url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2015/Mar/14/ray-of-hope-for-g-v-raja-sports-school-728307.html | title=Ray of Hope for G V Raja Sports School | publisher=[[The New Indian Express]] | date=14 March 2015 | accessdate=19 December 2024}}</ref> * [[പി.ആർ. ശ്രീജേഷ്]] <ref>{{cite web | url=https://telanganatoday.com/paris-olympics-giving-our-best-in-every-game-is-crucial-to-qualify-for-quarters-says-pr-sreejesh | title=Paris Olympics: Giving our best in every game is crucial to qualify for quarters, says PR Sreejesh | publisher=[[Telangana Today]] | date=27 July 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.onmanorama.com/sports/other-sports/2024/10/30/hockey-great-pr-sreejesh-wants-another-olympic-medal.html | title=Hockey great PR Sreejesh wants another Olympic medal | publisher=[[Onmanorama]] | date=30 October 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> * [[കെ.എം. ബീനാമോൾ]]<ref>{{cite web | url=https://www.newindianexpress.com/sport/2015/Sep/04/beenamols-felicitation-inspired-me-says-sreejesh-809544.html | title=Beenamol's Felicitation Inspired Me, Says Sreejesh | work=Krishnakumar KH | publisher=[[The New Indian Express]] | date=4 September 2015 | accessdate=19 December 2024}}</ref> == അവലംബം == <references /> <references /> [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയി]] 6whewnpo269zuc7qesl6i71sv52dlak 4675641 4675640 2026-10-12T17:48:27Z Akbarali 17542 [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയി]] നീക്കം ചെയ്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4675641 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന് കീഴിലുള്ള സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ആണ് '''ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ''' '''മൈലം.''' കേരളത്തിലെ സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് ഡയറക്ടറേറ്റിന് കീഴിലുള്ള മൂന്ന് സ്പോർട്സ് സ്കൂളുകളിൽ ഒന്നാണിത്, [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിലെ]] സ്പോർട്സ് ഡിവിഷനും കണ്ണൂരിലെ സ്പോർട്സ് സ്കൂളും ഇതോടൊപ്പം ഉണ്ട്.<ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/sports-dy-director-given-charge-of-gv-raja-school/articleshow/64923714.cms | title=Sports department director given charge of GV Raja school | publisher=[[The Times of India]] | date=10 July 2018 | accessdate=19 December 2024}}</ref> തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ [[അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] മൈലം വാർഡിൽ ആണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത് ഉപജില്ലയിലാണ് പ്രവർത്തനം. വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. 43053 എന്ന ഹൈസ്കൂൾ കോഡിലുള്ള വിദ്യാലയത്തിന്റെ വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി കോഡ് 901010 ആണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/gv-raja-sports-school-news-18-02-2017.html|title=ജിവി രാജ സ്കൂൾ ഇങ്ങനെ പോരാ|access-date=2026-10-12}}</ref> 1974-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഇത്, "കേരളത്തിലെ കായിക പിതാവ്" എന്നറിയപ്പെടുന്ന ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ [[പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജ|പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജയുടെ]] പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. സംസ്ഥാനത്തെ കായിക പ്രോത്സാഹനത്തിന് പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജ നൽകിയ സംഭാവനകളെ ആദരിക്കുന്നതിനായാണിത്.<ref>{{cite journal | url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2307036.pdf | title=Life of Godavarma Raja and His Contributions to the Sports Developments in Kerala | author=Praveen. M | journal=IJCRT - International Journal of Creative Research Thoughts | year=2023 | volume=11 | issue=7 | pages=1–4}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/2024/05/11/gv-raja-sports-accademy.html | title=Local Academy Honors G.V. Raja with Renaming in His Hometown | publisher=[[Manorama Online]] | date=11 May 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> {{Infobox school | name = ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ മൈലം | image = പ്രമാണം:43053 GV Rajah Sports School-tvm schoolphoto 2026.jpg | image_size = 350px | alt = | caption = | logo = | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{Coord|8.557105459030|lon= |77.009805262897771|display=title}} | type = സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1941|df=yes}}<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/43053|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | location = | grades = 6 മുതൽ 12 വരെ | gender = ആൺകുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | city = [[മൈലം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | district = [[തിരുവനന്തപുരം]] | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | postcode = 695013 | website = https://schoolwiki.in/43053 | udisce_code = 32020600710 | Kerala_school_code = 43053 }} == ചരിത്രം == 1970 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, കേരളത്തിലെ കായിക നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ശ്രമം ആരംഭിച്ചു. 1970 ഏപ്രിൽ 7 ന്, അന്നത്തെ വ്യവസായ-തൊഴിൽ-കായിക മന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക വികസനത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഒരു യോഗം നടന്നു. ഇത് [[വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ|ജസ്റ്റിസ് വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യരുടെ]] നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു കായിക വികസന പദ്ധതി നിർദ്ദേശിക്കാൻ ചുമതലപ്പെടുത്തിയ ഒരു കമ്മിറ്റി രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. യുവ കായികതാരങ്ങളെ വളർത്തുന്നതിനായി സ്പോർട്സ് ഹോസ്റ്റലുകൾ, സ്കൂളുകൾ, ഡിവിഷനുകൾ എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കാൻ കമ്മിറ്റി ശുപാർശ ചെയ്തു. ഈ ശുപാർശയുടെ ഫലമായാണ് 1974-ൽ ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്. തിരുവനന്തപുരത്തെ [[ശംഖുമുഖം|ശംഖുമുഖം ബീച്ചിലായിരുന്നു]] ഈ സ്കൂൾ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. കായികതാരങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പരിശീലനം ലഭിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ ഒരു അന്തരീക്ഷമായിരുന്നു ഇത്. യുവ പ്രതിഭകളെ വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിനും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക പ്രകടനം ഉയർത്തുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ടായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്.<ref>{{cite web | url=https://malayalam.news18.com/news/kerala/thiruvananthapuram-gvraja-sports-school-in-trivandrum-local18-682649.html | title=Shaping Kerala's Sports Future: G.V. Raja Sports School Leads the Way | publisher=[[News18 Kerala]] | work=Athira Balan A | date=6 August 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://english.mathrubhumi.com/columns/view-from-my-window/urgent-kerala-sports-need-a-saviour-column-m-g-radhakrishnan-1.8988726 | title=Urgent: Kerala Sports need a saviour | publisher=[[Mathrubhumi News]] | work=M G Radhakrishnan | date=15 October 2023 | accessdate=19 December 2024}}</ref> 2006-ൽ, ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ അരുവിക്കരയ്ക്കടുത്തുള്ള നിലവിലെ കാമ്പസിലേക്ക് മാറ്റി. സ്കൂളിന്റെയും വിദ്യാർത്ഥികളുടെയും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനും മെച്ചപ്പെട്ട സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നതിനുമാണ് ഈ മാറ്റം നടപ്പിലാക്കിയത്.<ref>{{cite web | url=https://www.news18.com/india/how-this-popular-sports-school-in-thiruvananthapuram-nurtures-talent-8992920.html | title=How This Popular Sports School In Thiruvananthapuram Nurtures Talent | publisher=[[News18 India]] | date=7 August 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == അക്കാദമിക് ബ്ലോക്കിൽ ആറാം ക്ലാസ് മുതൽ വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി തലം വരെയുള്ള അക്കാദമിക് പ്രോഗ്രാമുകൾ നൽകുന്നതിനുള്ള ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. ഡയറക്ടറേറ്റ് ഓഫ് സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് കേരള, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് എന്നീ രണ്ട് ഭരണ ചട്ടക്കൂടുകൾക്ക് കീഴിലാണ് സ്കൂൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. 6 മുതൽ 10 വരെ ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവും 11, 12 ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസവും (വിഎച്ച്എസ്ഇ), ശാരീരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും കായിക ശാസ്ത്രത്തിലും വൈദഗ്ദ്ധ്യവും നൽകുന്നു. <ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/others/kerala-iconic-sports-school-trying-to-regain-its-glory/articleshow/64239844.cms | title=Kerala iconic sports school trying to regain its glory | publisher=[[The Times of India]] | work=Manoj SS | date=19 May 2018 | accessdate=19 December 2024}}</ref> സ്പോർട്സ് പരിശീലന ബ്ലോക്കിൽ അത്‌ലറ്റിക്സ്, ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, വോളിബോൾ, ക്രിക്കറ്റ്, ജൂഡോ, ബോക്സിംഗ്, തായ്‌ക്വോണ്ടോ എന്നിവയ്ക്കുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നു. പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയിൽ പരിശീലനത്തിനായി ഒരു ഇൻഡോർ സ്റ്റേഡിയം ലഭ്യമാണ്. ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, ബാസ്കറ്റ്ബോൾ, അത്‌ലറ്റിക്സ് ഇവന്റുകൾക്കുള്ള ഔട്ട്ഡോർ കളിസ്ഥലങ്ങൾ കാമ്പസിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web | url=https://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/gv-raja-sports-school-up-for-major-facelift/article26262117.ece | title=G.V. Raja Sports School up for major facelift | publisher=[[The Hindu]] | date=14 February 2019 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://keralanews.gov.in/2067/1/gv-raja-sports-school.html | title=State-of-the-Art Indoor Basketball Court and Fitness Center Unveiled at G.V. Raja Sports School | publisher=keralanews.gov.in | accessdate=19 December 2024}}</ref> == അംഗീകാരങ്ങൾ == * 2003 ലും 2018 ലും സ്കൂൾ സുബ്രതോ കപ്പ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫുട്ബോൾ ടൂർണമെന്റിൽ പങ്കെടുത്തു. 2020 ൽ സ്കൂൾ സംസ്ഥാന സ്കൂൾ അത്‌ലറ്റിക് ആൻഡ് ഗെയിംസ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ മത്സരിച്ചു. 2022 ആയപ്പോഴേക്കും സ്കൂൾ 10 വിദ്യാർത്ഥികളെ നാലാമത് യൂത്ത് ഒളിമ്പിക്സിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പ്രാപ്തമാക്കി. അതേ വർഷം തന്നെ സ്കൂൾ ദേശീയ സ്കൂൾ സ്പോർട്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിലും പങ്കെടുത്തു.<ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/kabiraj-win-again-in-subroto-cup-football/articleshow/336048.cms | title=Kabiraj win again in Subroto Cup football | publisher=[[The Times of India]] | date=2 December 2003 | accessdate=19 December 2024}}</ref>.<ref>{{cite web | url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2014/Aug/01/g-v-raja-school-loses-the-baton-642556.html | title=G V Raja School 'Loses the Baton' | work=Adwaidh Rajan | publisher=[[The New Indian Express]] | date=1 August 2014 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://dsya.kerala.gov.in/achievements_2023 | title=Achievements of players from Kerala - 2023 | publisher=Directorate Of Sports & Youth Affairs Kerala | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.thenewsminute.com/kerala/how-kerala-school-has-triumphed-hockey-despite-lack-proper-facilities-153914 | title=How a Kerala school has triumphed in hockey despite lack of proper facilities | publisher=[[The News Minute]] | work=KC Arun | date=14 August 2021 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/gv-raja-sports-school-to-nurture-talents-from-keralas-kalikkalam-2024/articleshow/114786150.cms | title='GV Raja Sports School to train athletes from 'Kalikkalam' sports meet' | publisher=[[The Times of India]] | date=30 October 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> * കേരള സംസ്ഥാന ജെ എൻ ഹോക്കി ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് 2026 ജി വി രാജസ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * എം കെ ജോസഫ് സ്മാരക സംസ്ഥാന അന്തർജില്ലാ ക്ലബ്ബ് 2026 അത്‍‍‍‍ലറ്റിക്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ തിരുവനന്തപുരം ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ഓവറോൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * 16 മത് ഹോക്കി ഇന്ത്യ ജൂനിയർ പെൺകുട്ടികളുടെ വിഭാഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന കേരള ടീമിലേക്ക് ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂളിൽ നിന്നും മൂന്ന് വിദ്യാർത്ഥികളെ തെരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>{{cite web | url=https://www.manoramaonline.com/district-news/thiruvananthapuram/2024/11/12/kerala-school-sports-meet-thiruvananthapuram-champions.html | title=Sports Festival Sparks Dilemma in Thiruvananthapuram | publisher=[[Manorama Online]] | date=12 November 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.deshabhimani.com/news/sports/kerala-school-games-gv-raja-sports-school/1148368 | title=Return of G.V. Raja: A Legacy Revisited | publisher=[[Deshabhimani]] | work=Jijo George | date=10 November 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> == പ്രശസ്തരായ പൂർവ്വവിദ്യാർത്ഥികൾ == * [[ഷൈനി വിൽസൺ]]<ref>{{cite web | url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2015/Mar/14/ray-of-hope-for-g-v-raja-sports-school-728307.html | title=Ray of Hope for G V Raja Sports School | publisher=[[The New Indian Express]] | date=14 March 2015 | accessdate=19 December 2024}}</ref> * [[പി.ആർ. ശ്രീജേഷ്]] <ref>{{cite web | url=https://telanganatoday.com/paris-olympics-giving-our-best-in-every-game-is-crucial-to-qualify-for-quarters-says-pr-sreejesh | title=Paris Olympics: Giving our best in every game is crucial to qualify for quarters, says PR Sreejesh | publisher=[[Telangana Today]] | date=27 July 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.onmanorama.com/sports/other-sports/2024/10/30/hockey-great-pr-sreejesh-wants-another-olympic-medal.html | title=Hockey great PR Sreejesh wants another Olympic medal | publisher=[[Onmanorama]] | date=30 October 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> * [[കെ.എം. ബീനാമോൾ]]<ref>{{cite web | url=https://www.newindianexpress.com/sport/2015/Sep/04/beenamols-felicitation-inspired-me-says-sreejesh-809544.html | title=Beenamol's Felicitation Inspired Me, Says Sreejesh | work=Krishnakumar KH | publisher=[[The New Indian Express]] | date=4 September 2015 | accessdate=19 December 2024}}</ref> == അവലംബം == <references /> <references /> t69gy02x0u70ab4m0rh713uvf186t7h 4675642 4675641 2026-10-12T17:48:47Z Akbarali 17542 [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4675642 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന് കീഴിലുള്ള സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ആണ് '''ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ''' '''മൈലം.''' കേരളത്തിലെ സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് ഡയറക്ടറേറ്റിന് കീഴിലുള്ള മൂന്ന് സ്പോർട്സ് സ്കൂളുകളിൽ ഒന്നാണിത്, [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിലെ]] സ്പോർട്സ് ഡിവിഷനും കണ്ണൂരിലെ സ്പോർട്സ് സ്കൂളും ഇതോടൊപ്പം ഉണ്ട്.<ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/sports-dy-director-given-charge-of-gv-raja-school/articleshow/64923714.cms | title=Sports department director given charge of GV Raja school | publisher=[[The Times of India]] | date=10 July 2018 | accessdate=19 December 2024}}</ref> തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ [[അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] മൈലം വാർഡിൽ ആണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത് ഉപജില്ലയിലാണ് പ്രവർത്തനം. വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. 43053 എന്ന ഹൈസ്കൂൾ കോഡിലുള്ള വിദ്യാലയത്തിന്റെ വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി കോഡ് 901010 ആണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/gv-raja-sports-school-news-18-02-2017.html|title=ജിവി രാജ സ്കൂൾ ഇങ്ങനെ പോരാ|access-date=2026-10-12}}</ref> 1974-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഇത്, "കേരളത്തിലെ കായിക പിതാവ്" എന്നറിയപ്പെടുന്ന ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ [[പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജ|പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജയുടെ]] പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. സംസ്ഥാനത്തെ കായിക പ്രോത്സാഹനത്തിന് പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജ നൽകിയ സംഭാവനകളെ ആദരിക്കുന്നതിനായാണിത്.<ref>{{cite journal | url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2307036.pdf | title=Life of Godavarma Raja and His Contributions to the Sports Developments in Kerala | author=Praveen. M | journal=IJCRT - International Journal of Creative Research Thoughts | year=2023 | volume=11 | issue=7 | pages=1–4}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/2024/05/11/gv-raja-sports-accademy.html | title=Local Academy Honors G.V. Raja with Renaming in His Hometown | publisher=[[Manorama Online]] | date=11 May 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> {{Infobox school | name = ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ മൈലം | image = പ്രമാണം:43053 GV Rajah Sports School-tvm schoolphoto 2026.jpg | image_size = 350px | alt = | caption = | logo = | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{Coord|8.557105459030|lon= |77.009805262897771|display=title}} | type = സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1941|df=yes}}<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/43053|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | location = | grades = 6 മുതൽ 12 വരെ | gender = ആൺകുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | city = [[മൈലം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | district = [[തിരുവനന്തപുരം]] | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | postcode = 695013 | website = https://schoolwiki.in/43053 | udisce_code = 32020600710 | Kerala_school_code = 43053 }} == ചരിത്രം == 1970 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, കേരളത്തിലെ കായിക നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ശ്രമം ആരംഭിച്ചു. 1970 ഏപ്രിൽ 7 ന്, അന്നത്തെ വ്യവസായ-തൊഴിൽ-കായിക മന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക വികസനത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഒരു യോഗം നടന്നു. ഇത് [[വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ|ജസ്റ്റിസ് വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യരുടെ]] നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു കായിക വികസന പദ്ധതി നിർദ്ദേശിക്കാൻ ചുമതലപ്പെടുത്തിയ ഒരു കമ്മിറ്റി രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. യുവ കായികതാരങ്ങളെ വളർത്തുന്നതിനായി സ്പോർട്സ് ഹോസ്റ്റലുകൾ, സ്കൂളുകൾ, ഡിവിഷനുകൾ എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കാൻ കമ്മിറ്റി ശുപാർശ ചെയ്തു. ഈ ശുപാർശയുടെ ഫലമായാണ് 1974-ൽ ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്. തിരുവനന്തപുരത്തെ [[ശംഖുമുഖം|ശംഖുമുഖം ബീച്ചിലായിരുന്നു]] ഈ സ്കൂൾ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. കായികതാരങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പരിശീലനം ലഭിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ ഒരു അന്തരീക്ഷമായിരുന്നു ഇത്. യുവ പ്രതിഭകളെ വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിനും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക പ്രകടനം ഉയർത്തുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ടായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്.<ref>{{cite web | url=https://malayalam.news18.com/news/kerala/thiruvananthapuram-gvraja-sports-school-in-trivandrum-local18-682649.html | title=Shaping Kerala's Sports Future: G.V. Raja Sports School Leads the Way | publisher=[[News18 Kerala]] | work=Athira Balan A | date=6 August 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://english.mathrubhumi.com/columns/view-from-my-window/urgent-kerala-sports-need-a-saviour-column-m-g-radhakrishnan-1.8988726 | title=Urgent: Kerala Sports need a saviour | publisher=[[Mathrubhumi News]] | work=M G Radhakrishnan | date=15 October 2023 | accessdate=19 December 2024}}</ref> 2006-ൽ, ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ അരുവിക്കരയ്ക്കടുത്തുള്ള നിലവിലെ കാമ്പസിലേക്ക് മാറ്റി. സ്കൂളിന്റെയും വിദ്യാർത്ഥികളുടെയും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനും മെച്ചപ്പെട്ട സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നതിനുമാണ് ഈ മാറ്റം നടപ്പിലാക്കിയത്.<ref>{{cite web | url=https://www.news18.com/india/how-this-popular-sports-school-in-thiruvananthapuram-nurtures-talent-8992920.html | title=How This Popular Sports School In Thiruvananthapuram Nurtures Talent | publisher=[[News18 India]] | date=7 August 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == അക്കാദമിക് ബ്ലോക്കിൽ ആറാം ക്ലാസ് മുതൽ വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി തലം വരെയുള്ള അക്കാദമിക് പ്രോഗ്രാമുകൾ നൽകുന്നതിനുള്ള ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. ഡയറക്ടറേറ്റ് ഓഫ് സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് കേരള, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് എന്നീ രണ്ട് ഭരണ ചട്ടക്കൂടുകൾക്ക് കീഴിലാണ് സ്കൂൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. 6 മുതൽ 10 വരെ ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവും 11, 12 ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസവും (വിഎച്ച്എസ്ഇ), ശാരീരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും കായിക ശാസ്ത്രത്തിലും വൈദഗ്ദ്ധ്യവും നൽകുന്നു. <ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/others/kerala-iconic-sports-school-trying-to-regain-its-glory/articleshow/64239844.cms | title=Kerala iconic sports school trying to regain its glory | publisher=[[The Times of India]] | work=Manoj SS | date=19 May 2018 | accessdate=19 December 2024}}</ref> സ്പോർട്സ് പരിശീലന ബ്ലോക്കിൽ അത്‌ലറ്റിക്സ്, ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, വോളിബോൾ, ക്രിക്കറ്റ്, ജൂഡോ, ബോക്സിംഗ്, തായ്‌ക്വോണ്ടോ എന്നിവയ്ക്കുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നു. പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയിൽ പരിശീലനത്തിനായി ഒരു ഇൻഡോർ സ്റ്റേഡിയം ലഭ്യമാണ്. ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, ബാസ്കറ്റ്ബോൾ, അത്‌ലറ്റിക്സ് ഇവന്റുകൾക്കുള്ള ഔട്ട്ഡോർ കളിസ്ഥലങ്ങൾ കാമ്പസിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web | url=https://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/gv-raja-sports-school-up-for-major-facelift/article26262117.ece | title=G.V. Raja Sports School up for major facelift | publisher=[[The Hindu]] | date=14 February 2019 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://keralanews.gov.in/2067/1/gv-raja-sports-school.html | title=State-of-the-Art Indoor Basketball Court and Fitness Center Unveiled at G.V. Raja Sports School | publisher=keralanews.gov.in | accessdate=19 December 2024}}</ref> == അംഗീകാരങ്ങൾ == * 2003 ലും 2018 ലും സ്കൂൾ സുബ്രതോ കപ്പ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫുട്ബോൾ ടൂർണമെന്റിൽ പങ്കെടുത്തു. 2020 ൽ സ്കൂൾ സംസ്ഥാന സ്കൂൾ അത്‌ലറ്റിക് ആൻഡ് ഗെയിംസ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ മത്സരിച്ചു. 2022 ആയപ്പോഴേക്കും സ്കൂൾ 10 വിദ്യാർത്ഥികളെ നാലാമത് യൂത്ത് ഒളിമ്പിക്സിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പ്രാപ്തമാക്കി. അതേ വർഷം തന്നെ സ്കൂൾ ദേശീയ സ്കൂൾ സ്പോർട്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിലും പങ്കെടുത്തു.<ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/kabiraj-win-again-in-subroto-cup-football/articleshow/336048.cms | title=Kabiraj win again in Subroto Cup football | publisher=[[The Times of India]] | date=2 December 2003 | accessdate=19 December 2024}}</ref>.<ref>{{cite web | url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2014/Aug/01/g-v-raja-school-loses-the-baton-642556.html | title=G V Raja School 'Loses the Baton' | work=Adwaidh Rajan | publisher=[[The New Indian Express]] | date=1 August 2014 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://dsya.kerala.gov.in/achievements_2023 | title=Achievements of players from Kerala - 2023 | publisher=Directorate Of Sports & Youth Affairs Kerala | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.thenewsminute.com/kerala/how-kerala-school-has-triumphed-hockey-despite-lack-proper-facilities-153914 | title=How a Kerala school has triumphed in hockey despite lack of proper facilities | publisher=[[The News Minute]] | work=KC Arun | date=14 August 2021 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/gv-raja-sports-school-to-nurture-talents-from-keralas-kalikkalam-2024/articleshow/114786150.cms | title='GV Raja Sports School to train athletes from 'Kalikkalam' sports meet' | publisher=[[The Times of India]] | date=30 October 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> * കേരള സംസ്ഥാന ജെ എൻ ഹോക്കി ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് 2026 ജി വി രാജസ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * എം കെ ജോസഫ് സ്മാരക സംസ്ഥാന അന്തർജില്ലാ ക്ലബ്ബ് 2026 അത്‍‍‍‍ലറ്റിക്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ തിരുവനന്തപുരം ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ഓവറോൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * 16 മത് ഹോക്കി ഇന്ത്യ ജൂനിയർ പെൺകുട്ടികളുടെ വിഭാഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന കേരള ടീമിലേക്ക് ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂളിൽ നിന്നും മൂന്ന് വിദ്യാർത്ഥികളെ തെരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>{{cite web | url=https://www.manoramaonline.com/district-news/thiruvananthapuram/2024/11/12/kerala-school-sports-meet-thiruvananthapuram-champions.html | title=Sports Festival Sparks Dilemma in Thiruvananthapuram | publisher=[[Manorama Online]] | date=12 November 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.deshabhimani.com/news/sports/kerala-school-games-gv-raja-sports-school/1148368 | title=Return of G.V. Raja: A Legacy Revisited | publisher=[[Deshabhimani]] | work=Jijo George | date=10 November 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> == പ്രശസ്തരായ പൂർവ്വവിദ്യാർത്ഥികൾ == * [[ഷൈനി വിൽസൺ]]<ref>{{cite web | url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2015/Mar/14/ray-of-hope-for-g-v-raja-sports-school-728307.html | title=Ray of Hope for G V Raja Sports School | publisher=[[The New Indian Express]] | date=14 March 2015 | accessdate=19 December 2024}}</ref> * [[പി.ആർ. ശ്രീജേഷ്]] <ref>{{cite web | url=https://telanganatoday.com/paris-olympics-giving-our-best-in-every-game-is-crucial-to-qualify-for-quarters-says-pr-sreejesh | title=Paris Olympics: Giving our best in every game is crucial to qualify for quarters, says PR Sreejesh | publisher=[[Telangana Today]] | date=27 July 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.onmanorama.com/sports/other-sports/2024/10/30/hockey-great-pr-sreejesh-wants-another-olympic-medal.html | title=Hockey great PR Sreejesh wants another Olympic medal | publisher=[[Onmanorama]] | date=30 October 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> * [[കെ.എം. ബീനാമോൾ]]<ref>{{cite web | url=https://www.newindianexpress.com/sport/2015/Sep/04/beenamols-felicitation-inspired-me-says-sreejesh-809544.html | title=Beenamol's Felicitation Inspired Me, Says Sreejesh | work=Krishnakumar KH | publisher=[[The New Indian Express]] | date=4 September 2015 | accessdate=19 December 2024}}</ref> == അവലംബം == <references /> <references /> [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] bmmth9jzksfk80vn6qrubcpk9hqjtjh 4675711 4675642 2026-10-13T04:57:36Z Vijayanrajapuram 21314 /* അവലംബം */ 4675711 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന് കീഴിലുള്ള സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ആണ് '''ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ''' '''മൈലം.''' കേരളത്തിലെ സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് ഡയറക്ടറേറ്റിന് കീഴിലുള്ള മൂന്ന് സ്പോർട്സ് സ്കൂളുകളിൽ ഒന്നാണിത്, [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിലെ]] സ്പോർട്സ് ഡിവിഷനും കണ്ണൂരിലെ സ്പോർട്സ് സ്കൂളും ഇതോടൊപ്പം ഉണ്ട്.<ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/sports-dy-director-given-charge-of-gv-raja-school/articleshow/64923714.cms | title=Sports department director given charge of GV Raja school | publisher=[[The Times of India]] | date=10 July 2018 | accessdate=19 December 2024}}</ref> തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ [[അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] മൈലം വാർഡിൽ ആണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത് ഉപജില്ലയിലാണ് പ്രവർത്തനം. വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. 43053 എന്ന ഹൈസ്കൂൾ കോഡിലുള്ള വിദ്യാലയത്തിന്റെ വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി കോഡ് 901010 ആണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/gv-raja-sports-school-news-18-02-2017.html|title=ജിവി രാജ സ്കൂൾ ഇങ്ങനെ പോരാ|access-date=2026-10-12}}</ref> 1974-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഇത്, "കേരളത്തിലെ കായിക പിതാവ്" എന്നറിയപ്പെടുന്ന ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ [[പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജ|പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജയുടെ]] പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. സംസ്ഥാനത്തെ കായിക പ്രോത്സാഹനത്തിന് പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജ നൽകിയ സംഭാവനകളെ ആദരിക്കുന്നതിനായാണിത്.<ref>{{cite journal | url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2307036.pdf | title=Life of Godavarma Raja and His Contributions to the Sports Developments in Kerala | author=Praveen. M | journal=IJCRT - International Journal of Creative Research Thoughts | year=2023 | volume=11 | issue=7 | pages=1–4}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/2024/05/11/gv-raja-sports-accademy.html | title=Local Academy Honors G.V. Raja with Renaming in His Hometown | publisher=[[Manorama Online]] | date=11 May 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> {{Infobox school | name = ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ മൈലം | image = പ്രമാണം:43053 GV Rajah Sports School-tvm schoolphoto 2026.jpg | image_size = 350px | alt = | caption = | logo = | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{Coord|8.557105459030|lon= |77.009805262897771|display=title}} | type = സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1941|df=yes}}<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/43053|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | location = | grades = 6 മുതൽ 12 വരെ | gender = ആൺകുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | city = [[മൈലം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | district = [[തിരുവനന്തപുരം]] | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | postcode = 695013 | website = https://schoolwiki.in/43053 | udisce_code = 32020600710 | Kerala_school_code = 43053 }} == ചരിത്രം == 1970 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, കേരളത്തിലെ കായിക നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ശ്രമം ആരംഭിച്ചു. 1970 ഏപ്രിൽ 7 ന്, അന്നത്തെ വ്യവസായ-തൊഴിൽ-കായിക മന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക വികസനത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഒരു യോഗം നടന്നു. ഇത് [[വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ|ജസ്റ്റിസ് വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യരുടെ]] നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു കായിക വികസന പദ്ധതി നിർദ്ദേശിക്കാൻ ചുമതലപ്പെടുത്തിയ ഒരു കമ്മിറ്റി രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. യുവ കായികതാരങ്ങളെ വളർത്തുന്നതിനായി സ്പോർട്സ് ഹോസ്റ്റലുകൾ, സ്കൂളുകൾ, ഡിവിഷനുകൾ എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കാൻ കമ്മിറ്റി ശുപാർശ ചെയ്തു. ഈ ശുപാർശയുടെ ഫലമായാണ് 1974-ൽ ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്. തിരുവനന്തപുരത്തെ [[ശംഖുമുഖം|ശംഖുമുഖം ബീച്ചിലായിരുന്നു]] ഈ സ്കൂൾ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. കായികതാരങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പരിശീലനം ലഭിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ ഒരു അന്തരീക്ഷമായിരുന്നു ഇത്. യുവ പ്രതിഭകളെ വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിനും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക പ്രകടനം ഉയർത്തുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ടായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്.<ref>{{cite web | url=https://malayalam.news18.com/news/kerala/thiruvananthapuram-gvraja-sports-school-in-trivandrum-local18-682649.html | title=Shaping Kerala's Sports Future: G.V. Raja Sports School Leads the Way | publisher=[[News18 Kerala]] | work=Athira Balan A | date=6 August 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://english.mathrubhumi.com/columns/view-from-my-window/urgent-kerala-sports-need-a-saviour-column-m-g-radhakrishnan-1.8988726 | title=Urgent: Kerala Sports need a saviour | publisher=[[Mathrubhumi News]] | work=M G Radhakrishnan | date=15 October 2023 | accessdate=19 December 2024}}</ref> 2006-ൽ, ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ അരുവിക്കരയ്ക്കടുത്തുള്ള നിലവിലെ കാമ്പസിലേക്ക് മാറ്റി. സ്കൂളിന്റെയും വിദ്യാർത്ഥികളുടെയും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനും മെച്ചപ്പെട്ട സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നതിനുമാണ് ഈ മാറ്റം നടപ്പിലാക്കിയത്.<ref>{{cite web | url=https://www.news18.com/india/how-this-popular-sports-school-in-thiruvananthapuram-nurtures-talent-8992920.html | title=How This Popular Sports School In Thiruvananthapuram Nurtures Talent | publisher=[[News18 India]] | date=7 August 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == അക്കാദമിക് ബ്ലോക്കിൽ ആറാം ക്ലാസ് മുതൽ വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി തലം വരെയുള്ള അക്കാദമിക് പ്രോഗ്രാമുകൾ നൽകുന്നതിനുള്ള ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. ഡയറക്ടറേറ്റ് ഓഫ് സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് കേരള, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് എന്നീ രണ്ട് ഭരണ ചട്ടക്കൂടുകൾക്ക് കീഴിലാണ് സ്കൂൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. 6 മുതൽ 10 വരെ ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവും 11, 12 ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസവും (വിഎച്ച്എസ്ഇ), ശാരീരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും കായിക ശാസ്ത്രത്തിലും വൈദഗ്ദ്ധ്യവും നൽകുന്നു. <ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/others/kerala-iconic-sports-school-trying-to-regain-its-glory/articleshow/64239844.cms | title=Kerala iconic sports school trying to regain its glory | publisher=[[The Times of India]] | work=Manoj SS | date=19 May 2018 | accessdate=19 December 2024}}</ref> സ്പോർട്സ് പരിശീലന ബ്ലോക്കിൽ അത്‌ലറ്റിക്സ്, ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, വോളിബോൾ, ക്രിക്കറ്റ്, ജൂഡോ, ബോക്സിംഗ്, തായ്‌ക്വോണ്ടോ എന്നിവയ്ക്കുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നു. പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയിൽ പരിശീലനത്തിനായി ഒരു ഇൻഡോർ സ്റ്റേഡിയം ലഭ്യമാണ്. ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, ബാസ്കറ്റ്ബോൾ, അത്‌ലറ്റിക്സ് ഇവന്റുകൾക്കുള്ള ഔട്ട്ഡോർ കളിസ്ഥലങ്ങൾ കാമ്പസിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web | url=https://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/gv-raja-sports-school-up-for-major-facelift/article26262117.ece | title=G.V. Raja Sports School up for major facelift | publisher=[[The Hindu]] | date=14 February 2019 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://keralanews.gov.in/2067/1/gv-raja-sports-school.html | title=State-of-the-Art Indoor Basketball Court and Fitness Center Unveiled at G.V. Raja Sports School | publisher=keralanews.gov.in | accessdate=19 December 2024}}</ref> == അംഗീകാരങ്ങൾ == * 2003 ലും 2018 ലും സ്കൂൾ സുബ്രതോ കപ്പ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫുട്ബോൾ ടൂർണമെന്റിൽ പങ്കെടുത്തു. 2020 ൽ സ്കൂൾ സംസ്ഥാന സ്കൂൾ അത്‌ലറ്റിക് ആൻഡ് ഗെയിംസ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ മത്സരിച്ചു. 2022 ആയപ്പോഴേക്കും സ്കൂൾ 10 വിദ്യാർത്ഥികളെ നാലാമത് യൂത്ത് ഒളിമ്പിക്സിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പ്രാപ്തമാക്കി. അതേ വർഷം തന്നെ സ്കൂൾ ദേശീയ സ്കൂൾ സ്പോർട്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിലും പങ്കെടുത്തു.<ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/kabiraj-win-again-in-subroto-cup-football/articleshow/336048.cms | title=Kabiraj win again in Subroto Cup football | publisher=[[The Times of India]] | date=2 December 2003 | accessdate=19 December 2024}}</ref>.<ref>{{cite web | url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2014/Aug/01/g-v-raja-school-loses-the-baton-642556.html | title=G V Raja School 'Loses the Baton' | work=Adwaidh Rajan | publisher=[[The New Indian Express]] | date=1 August 2014 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://dsya.kerala.gov.in/achievements_2023 | title=Achievements of players from Kerala - 2023 | publisher=Directorate Of Sports & Youth Affairs Kerala | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.thenewsminute.com/kerala/how-kerala-school-has-triumphed-hockey-despite-lack-proper-facilities-153914 | title=How a Kerala school has triumphed in hockey despite lack of proper facilities | publisher=[[The News Minute]] | work=KC Arun | date=14 August 2021 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/gv-raja-sports-school-to-nurture-talents-from-keralas-kalikkalam-2024/articleshow/114786150.cms | title='GV Raja Sports School to train athletes from 'Kalikkalam' sports meet' | publisher=[[The Times of India]] | date=30 October 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> * കേരള സംസ്ഥാന ജെ എൻ ഹോക്കി ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് 2026 ജി വി രാജസ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * എം കെ ജോസഫ് സ്മാരക സംസ്ഥാന അന്തർജില്ലാ ക്ലബ്ബ് 2026 അത്‍‍‍‍ലറ്റിക്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ തിരുവനന്തപുരം ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ഓവറോൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * 16 മത് ഹോക്കി ഇന്ത്യ ജൂനിയർ പെൺകുട്ടികളുടെ വിഭാഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന കേരള ടീമിലേക്ക് ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂളിൽ നിന്നും മൂന്ന് വിദ്യാർത്ഥികളെ തെരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>{{cite web | url=https://www.manoramaonline.com/district-news/thiruvananthapuram/2024/11/12/kerala-school-sports-meet-thiruvananthapuram-champions.html | title=Sports Festival Sparks Dilemma in Thiruvananthapuram | publisher=[[Manorama Online]] | date=12 November 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.deshabhimani.com/news/sports/kerala-school-games-gv-raja-sports-school/1148368 | title=Return of G.V. Raja: A Legacy Revisited | publisher=[[Deshabhimani]] | work=Jijo George | date=10 November 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> == പ്രശസ്തരായ പൂർവ്വവിദ്യാർത്ഥികൾ == * [[ഷൈനി വിൽസൺ]]<ref>{{cite web | url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2015/Mar/14/ray-of-hope-for-g-v-raja-sports-school-728307.html | title=Ray of Hope for G V Raja Sports School | publisher=[[The New Indian Express]] | date=14 March 2015 | accessdate=19 December 2024}}</ref> * [[പി.ആർ. ശ്രീജേഷ്]] <ref>{{cite web | url=https://telanganatoday.com/paris-olympics-giving-our-best-in-every-game-is-crucial-to-qualify-for-quarters-says-pr-sreejesh | title=Paris Olympics: Giving our best in every game is crucial to qualify for quarters, says PR Sreejesh | publisher=[[Telangana Today]] | date=27 July 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.onmanorama.com/sports/other-sports/2024/10/30/hockey-great-pr-sreejesh-wants-another-olympic-medal.html | title=Hockey great PR Sreejesh wants another Olympic medal | publisher=[[Onmanorama]] | date=30 October 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> * [[കെ.എം. ബീനാമോൾ]]<ref>{{cite web | url=https://www.newindianexpress.com/sport/2015/Sep/04/beenamols-felicitation-inspired-me-says-sreejesh-809544.html | title=Beenamol's Felicitation Inspired Me, Says Sreejesh | work=Krishnakumar KH | publisher=[[The New Indian Express]] | date=4 September 2015 | accessdate=19 December 2024}}</ref> == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] o6kg08oz2dmgi24vka27eqaedrrv860 4675712 4675711 2026-10-13T05:00:42Z Vijayanrajapuram 21314 [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4675712 wikitext text/x-wiki [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിന് കീഴിലുള്ള സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ആണ് '''ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ''' '''മൈലം.''' കേരളത്തിലെ സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് ഡയറക്ടറേറ്റിന് കീഴിലുള്ള മൂന്ന് സ്പോർട്സ് സ്കൂളുകളിൽ ഒന്നാണിത്, [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിലെ]] സ്പോർട്സ് ഡിവിഷനും കണ്ണൂരിലെ സ്പോർട്സ് സ്കൂളും ഇതോടൊപ്പം ഉണ്ട്.<ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/sports-dy-director-given-charge-of-gv-raja-school/articleshow/64923714.cms | title=Sports department director given charge of GV Raja school | publisher=[[The Times of India]] | date=10 July 2018 | accessdate=19 December 2024}}</ref> തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ [[അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|അരുവിക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ]] മൈലം വാർഡിൽ ആണ് ഈ വിദ്യാലയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിൽ തിരുവനന്തപുരം നോർത്ത് ഉപജില്ലയിലാണ് പ്രവർത്തനം. വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കന്ററിയാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. 43053 എന്ന ഹൈസ്കൂൾ കോഡിലുള്ള വിദ്യാലയത്തിന്റെ വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി കോഡ് 901010 ആണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/gv-raja-sports-school-news-18-02-2017.html|title=ജിവി രാജ സ്കൂൾ ഇങ്ങനെ പോരാ|access-date=2026-10-12}}</ref> 1974-ൽ സ്ഥാപിതമായ ഇത്, "കേരളത്തിലെ കായിക പിതാവ്" എന്നറിയപ്പെടുന്ന ലെഫ്റ്റനന്റ് കേണൽ [[പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജ|പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജയുടെ]] പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. സംസ്ഥാനത്തെ കായിക പ്രോത്സാഹനത്തിന് പി.ആർ. ഗോദവർമ്മ രാജ നൽകിയ സംഭാവനകളെ ആദരിക്കുന്നതിനായാണിത്.<ref>{{cite journal | url=https://ijcrt.org/papers/IJCRT2307036.pdf | title=Life of Godavarma Raja and His Contributions to the Sports Developments in Kerala | author=Praveen. M | journal=IJCRT - International Journal of Creative Research Thoughts | year=2023 | volume=11 | issue=7 | pages=1–4}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.manoramaonline.com/sports/other-sports/2024/05/11/gv-raja-sports-accademy.html | title=Local Academy Honors G.V. Raja with Renaming in His Hometown | publisher=[[Manorama Online]] | date=11 May 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> {{Infobox school | name = ജി.വി. രാജാ സ്പോർട്​സ് സ്കൂൾ മൈലം | image = പ്രമാണം:43053 GV Rajah Sports School-tvm schoolphoto 2026.jpg | image_size = 350px | alt = | caption = | logo = | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{Coord|8.557105459030|lon= |77.009805262897771|display=title}} | type = സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ (സർക്കാർ) | established = {{Start date|1941|df=yes}}<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/43053|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | location = | grades = 6 മുതൽ 12 വരെ | gender = ആൺകുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | city = [[മൈലം]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | district = [[തിരുവനന്തപുരം]] | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | postcode = 695013 | website = https://schoolwiki.in/43053 | udisce_code = 32020600710 | Kerala_school_code = 43053 }} == ചരിത്രം == 1970 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ, കേരളത്തിലെ കായിക നിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ശ്രമം ആരംഭിച്ചു. 1970 ഏപ്രിൽ 7 ന്, അന്നത്തെ വ്യവസായ-തൊഴിൽ-കായിക മന്ത്രിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക വികസനത്തെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ഒരു യോഗം നടന്നു. ഇത് [[വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ|ജസ്റ്റിസ് വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യരുടെ]] നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു കായിക വികസന പദ്ധതി നിർദ്ദേശിക്കാൻ ചുമതലപ്പെടുത്തിയ ഒരു കമ്മിറ്റി രൂപീകരിക്കുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. യുവ കായികതാരങ്ങളെ വളർത്തുന്നതിനായി സ്പോർട്സ് ഹോസ്റ്റലുകൾ, സ്കൂളുകൾ, ഡിവിഷനുകൾ എന്നിവ സൃഷ്ടിക്കാൻ കമ്മിറ്റി ശുപാർശ ചെയ്തു. ഈ ശുപാർശയുടെ ഫലമായാണ് 1974-ൽ ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ സ്ഥാപിതമായത്. തിരുവനന്തപുരത്തെ [[ശംഖുമുഖം|ശംഖുമുഖം ബീച്ചിലായിരുന്നു]] ഈ സ്കൂൾ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചത്. കായികതാരങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക പരിശീലനം ലഭിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ ഒരു അന്തരീക്ഷമായിരുന്നു ഇത്. യുവ പ്രതിഭകളെ വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിനും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കായിക പ്രകടനം ഉയർത്തുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ടായിരുന്നു ഈ സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്.<ref>{{cite web | url=https://malayalam.news18.com/news/kerala/thiruvananthapuram-gvraja-sports-school-in-trivandrum-local18-682649.html | title=Shaping Kerala's Sports Future: G.V. Raja Sports School Leads the Way | publisher=[[News18 Kerala]] | work=Athira Balan A | date=6 August 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://english.mathrubhumi.com/columns/view-from-my-window/urgent-kerala-sports-need-a-saviour-column-m-g-radhakrishnan-1.8988726 | title=Urgent: Kerala Sports need a saviour | publisher=[[Mathrubhumi News]] | work=M G Radhakrishnan | date=15 October 2023 | accessdate=19 December 2024}}</ref> 2006-ൽ, ജി. വി. രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ തിരുവനന്തപുരത്തെ അരുവിക്കരയ്ക്കടുത്തുള്ള നിലവിലെ കാമ്പസിലേക്ക് മാറ്റി. സ്കൂളിന്റെയും വിദ്യാർത്ഥികളുടെയും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിനും മെച്ചപ്പെട്ട സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നതിനുമാണ് ഈ മാറ്റം നടപ്പിലാക്കിയത്.<ref>{{cite web | url=https://www.news18.com/india/how-this-popular-sports-school-in-thiruvananthapuram-nurtures-talent-8992920.html | title=How This Popular Sports School In Thiruvananthapuram Nurtures Talent | publisher=[[News18 India]] | date=7 August 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == അക്കാദമിക് ബ്ലോക്കിൽ ആറാം ക്ലാസ് മുതൽ വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി തലം വരെയുള്ള അക്കാദമിക് പ്രോഗ്രാമുകൾ നൽകുന്നതിനുള്ള ക്ലാസ് മുറികളുണ്ട്. ഡയറക്ടറേറ്റ് ഓഫ് സ്പോർട്സ് & യൂത്ത് അഫയേഴ്സ് കേരള, പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് എന്നീ രണ്ട് ഭരണ ചട്ടക്കൂടുകൾക്ക് കീഴിലാണ് സ്കൂൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. 6 മുതൽ 10 വരെ ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവും 11, 12 ഗ്രേഡുകൾക്കുള്ള വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി വിദ്യാഭ്യാസവും (വിഎച്ച്എസ്ഇ), ശാരീരിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിലും കായിക ശാസ്ത്രത്തിലും വൈദഗ്ദ്ധ്യവും നൽകുന്നു. <ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/more-sports/others/kerala-iconic-sports-school-trying-to-regain-its-glory/articleshow/64239844.cms | title=Kerala iconic sports school trying to regain its glory | publisher=[[The Times of India]] | work=Manoj SS | date=19 May 2018 | accessdate=19 December 2024}}</ref> സ്പോർട്സ് പരിശീലന ബ്ലോക്കിൽ അത്‌ലറ്റിക്സ്, ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, വോളിബോൾ, ക്രിക്കറ്റ്, ജൂഡോ, ബോക്സിംഗ്, തായ്‌ക്വോണ്ടോ എന്നിവയ്ക്കുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ നൽകുന്നു. പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥയിൽ പരിശീലനത്തിനായി ഒരു ഇൻഡോർ സ്റ്റേഡിയം ലഭ്യമാണ്. ഫുട്ബോൾ, ഹോക്കി, ബാസ്കറ്റ്ബോൾ, അത്‌ലറ്റിക്സ് ഇവന്റുകൾക്കുള്ള ഔട്ട്ഡോർ കളിസ്ഥലങ്ങൾ കാമ്പസിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web | url=https://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/gv-raja-sports-school-up-for-major-facelift/article26262117.ece | title=G.V. Raja Sports School up for major facelift | publisher=[[The Hindu]] | date=14 February 2019 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://keralanews.gov.in/2067/1/gv-raja-sports-school.html | title=State-of-the-Art Indoor Basketball Court and Fitness Center Unveiled at G.V. Raja Sports School | publisher=keralanews.gov.in | accessdate=19 December 2024}}</ref> == അംഗീകാരങ്ങൾ == * 2003 ലും 2018 ലും സ്കൂൾ സുബ്രതോ കപ്പ് ഇന്റർനാഷണൽ ഫുട്ബോൾ ടൂർണമെന്റിൽ പങ്കെടുത്തു. 2020 ൽ സ്കൂൾ സംസ്ഥാന സ്കൂൾ അത്‌ലറ്റിക് ആൻഡ് ഗെയിംസ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ മത്സരിച്ചു. 2022 ആയപ്പോഴേക്കും സ്കൂൾ 10 വിദ്യാർത്ഥികളെ നാലാമത് യൂത്ത് ഒളിമ്പിക്സിൽ പങ്കെടുക്കാൻ പ്രാപ്തമാക്കി. അതേ വർഷം തന്നെ സ്കൂൾ ദേശീയ സ്കൂൾ സ്പോർട്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിലും പങ്കെടുത്തു.<ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/kabiraj-win-again-in-subroto-cup-football/articleshow/336048.cms | title=Kabiraj win again in Subroto Cup football | publisher=[[The Times of India]] | date=2 December 2003 | accessdate=19 December 2024}}</ref>.<ref>{{cite web | url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2014/Aug/01/g-v-raja-school-loses-the-baton-642556.html | title=G V Raja School 'Loses the Baton' | work=Adwaidh Rajan | publisher=[[The New Indian Express]] | date=1 August 2014 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://dsya.kerala.gov.in/achievements_2023 | title=Achievements of players from Kerala - 2023 | publisher=Directorate Of Sports & Youth Affairs Kerala | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.thenewsminute.com/kerala/how-kerala-school-has-triumphed-hockey-despite-lack-proper-facilities-153914 | title=How a Kerala school has triumphed in hockey despite lack of proper facilities | publisher=[[The News Minute]] | work=KC Arun | date=14 August 2021 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/gv-raja-sports-school-to-nurture-talents-from-keralas-kalikkalam-2024/articleshow/114786150.cms | title='GV Raja Sports School to train athletes from 'Kalikkalam' sports meet' | publisher=[[The Times of India]] | date=30 October 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> * കേരള സംസ്ഥാന ജെ എൻ ഹോക്കി ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് 2026 ജി വി രാജസ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * എം കെ ജോസഫ് സ്മാരക സംസ്ഥാന അന്തർജില്ലാ ക്ലബ്ബ് 2026 അത്‍‍‍‍ലറ്റിക്സ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ തിരുവനന്തപുരം ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂൾ ഓവറോൾ ചാമ്പ്യന്മാരായി. * 16 മത് ഹോക്കി ഇന്ത്യ ജൂനിയർ പെൺകുട്ടികളുടെ വിഭാഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന കേരള ടീമിലേക്ക് ജിവി രാജ സ്പോർട്സ് സ്കൂളിൽ നിന്നും മൂന്ന് വിദ്യാർത്ഥികളെ തെരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>{{cite web | url=https://www.manoramaonline.com/district-news/thiruvananthapuram/2024/11/12/kerala-school-sports-meet-thiruvananthapuram-champions.html | title=Sports Festival Sparks Dilemma in Thiruvananthapuram | publisher=[[Manorama Online]] | date=12 November 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.deshabhimani.com/news/sports/kerala-school-games-gv-raja-sports-school/1148368 | title=Return of G.V. Raja: A Legacy Revisited | publisher=[[Deshabhimani]] | work=Jijo George | date=10 November 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> == പ്രശസ്തരായ പൂർവ്വവിദ്യാർത്ഥികൾ == * [[ഷൈനി വിൽസൺ]]<ref>{{cite web | url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2015/Mar/14/ray-of-hope-for-g-v-raja-sports-school-728307.html | title=Ray of Hope for G V Raja Sports School | publisher=[[The New Indian Express]] | date=14 March 2015 | accessdate=19 December 2024}}</ref> * [[പി.ആർ. ശ്രീജേഷ്]] <ref>{{cite web | url=https://telanganatoday.com/paris-olympics-giving-our-best-in-every-game-is-crucial-to-qualify-for-quarters-says-pr-sreejesh | title=Paris Olympics: Giving our best in every game is crucial to qualify for quarters, says PR Sreejesh | publisher=[[Telangana Today]] | date=27 July 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref><ref>{{cite web | url=https://www.onmanorama.com/sports/other-sports/2024/10/30/hockey-great-pr-sreejesh-wants-another-olympic-medal.html | title=Hockey great PR Sreejesh wants another Olympic medal | publisher=[[Onmanorama]] | date=30 October 2024 | accessdate=19 December 2024}}</ref> * [[കെ.എം. ബീനാമോൾ]]<ref>{{cite web | url=https://www.newindianexpress.com/sport/2015/Sep/04/beenamols-felicitation-inspired-me-says-sreejesh-809544.html | title=Beenamol's Felicitation Inspired Me, Says Sreejesh | work=Krishnakumar KH | publisher=[[The New Indian Express]] | date=4 September 2015 | accessdate=19 December 2024}}</ref> == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] 4ptrppcgrqz3cotxc4p9hrv3icrrzyi 3 672839 4675554 2026-10-12T15:11:23Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4675554 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: ThomasTSM | ThomasTSM | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 15:11, 12 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) ftdrf9p0m7as4a5j9ww14828mudcfe3 1 672840 4675560 2026-10-12T15:27:19Z Vijayanrajapuram 21314 '{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}}' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4675560 wikitext text/x-wiki {{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}} 6rgy6n0nylruxvh4lf699e8b3ckt3u6 1 672841 4675561 2026-10-12T15:28:06Z Vijayanrajapuram 21314 '{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}}' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4675561 wikitext text/x-wiki {{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}} 6rgy6n0nylruxvh4lf699e8b3ckt3u6 1 672842 4675567 2026-10-12T15:44:28Z Shajinss 208313 '{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|expanded=yes}}' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4675567 wikitext text/x-wiki {{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|expanded=yes}} 92m9por7lcky803zdp5faytdsnbht94 1 672843 4675568 2026-10-12T15:45:32Z Shajinss 208313 '{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|expanded=yes}}' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4675568 wikitext text/x-wiki {{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|expanded=yes}} 92m9por7lcky803zdp5faytdsnbht94 1 672844 4675569 2026-10-12T15:46:45Z Shajinss 208313 '{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}}' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4675569 wikitext text/x-wiki {{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}} 6rgy6n0nylruxvh4lf699e8b3ckt3u6 1 672845 4675573 2026-10-12T15:48:40Z Shajinss 208313 '{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}}' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4675573 wikitext text/x-wiki {{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}} 6rgy6n0nylruxvh4lf699e8b3ckt3u6 6 672846 4675576 2026-10-12T15:50:35Z Vijayanrajapuram 21314 GV Rajah Sports School Thiruvananthapuram Photo from Schoolwiki, which was published under CCBY SA in public domain [[വർഗ്ഗം:Schools in kerala]] 4675576 wikitext text/x-wiki == ചുരുക്കം == GV Rajah Sports School Thiruvananthapuram Photo from Schoolwiki, which was published under CCBY SA in public domain [[വർഗ്ഗം:Schools in kerala]] == അനുമതി == {{self|cc-by-sa-4.0}} 1ybjo9uw3oqqdp0fmqus8szb2p2kk0p 4675578 4675576 2026-10-12T15:52:38Z Vijayanrajapuram 21314 4675578 wikitext text/x-wiki == ചുരുക്കം == GV Rajah Sports School Thiruvananthapuram Photo from Schoolwiki, which was published under CCBY SA in public domain by ഉപയോക്താവ്:Saburamachandran , [https://schoolwiki.in/sw/dkbt Saburamachandran] [[വർഗ്ഗം:Schools in kerala]] == അനുമതി == {{self|cc-by-sa-4.0}} d0wz1chhihdcy7madub9ic3b0a9j69h 2 672847 4675583 2026-10-12T15:54:57Z Merintreesawilsonchemmannoor 223961 /* */ 4675583 wikitext text/x-wiki Merintreesawilsonchemmanoor d5coddr605ozwfr3cc7fxv81ez25x7h 4675592 4675583 2026-10-12T16:03:14Z Merintreesawilsonchemmannoor 223961 /* */ 4675592 wikitext text/x-wiki •[[\ST. MARY'S C B P S KOTTEKAD|ST. MARY'S C B P S KOTTEKAD]] mb4afm2xrd265o0n29e8xqh4jbloju8 4675594 4675592 2026-10-12T16:05:18Z Merintreesawilsonchemmannoor 223961 /* */ 4675594 wikitext text/x-wiki Merintreesawilsonchemannoor 9qejz8neaplkbb3ccwjd7aj2fiyf4fr 4675598 4675594 2026-10-12T16:16:49Z Merintreesawilsonchemmannoor 223961 /* */ 4675598 wikitext text/x-wiki Merintreesawilsonchemannoor •[[ഉപയോക്താവ്:Merintreesawilsonchemmannoor/ST MARY'S C B P S KOTTEKAD|ST MARY'S C B P S KOTTEKAD]] jvloe566ozpuqk6hgukceriqou0jns1 3 672848 4675584 2026-10-12T15:54:58Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4675584 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Merintreesawilsonchemmannoor | Merintreesawilsonchemmannoor | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 15:54, 12 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) 5vyfiqjl5c8hxc8ju3trawpqkdg3n8a 1 672849 4675603 2026-10-12T16:27:38Z Malikaveedu 16584 '{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}}' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4675603 wikitext text/x-wiki {{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}} 6rgy6n0nylruxvh4lf699e8b3ckt3u6 0 672850 4675605 2026-10-12T16:30:39Z TheGreatEditor024 211141 Translated from [[en:Bharat Future City]] 4675605 wikitext text/x-wiki ഭാരത് ഫ്യൂച്ചർ സിറ്റി ഇന്ത്യയിലെ തെലങ്കാനയിൽ ആസൂത്രണം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു നഗരമാണ്.<ref>{{Cite web|url=http://datacenters.economictimes.indiatimes.com/news/investments-deals/hyderabads-bharat-future-city-attracts-aws-ctrls-data-center-investments/134579470|title=Hyderabad's 'Bharat Future City' attracts AWS, CtrlS data center investments|access-date=2026-09-30|last=Datacenters|first=E. T.|website=ETDatacenters.com|language=en}}</ref> ഫ്യൂച്ചർ സിറ്റി ഡെവലപ്‌മെന്റ് അതോറിറ്റിയാണ് (FCDA) നഗരത്തിന്റെ ഭരണച്ചുമതല വഹിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite news|date=2026-08-26|title=Depts. and agencies requested to present projects and specific concerns regarding Future City|url=https://www.thehindu.com/news/national/telangana/depts-and-agencies-requested-to-present-projects-and-specific-concerns-regarding-future-city/article71392569.ece|access-date=2026-09-30|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> നിലവിൽ ആസൂത്രണ ഘട്ടത്തിലുള്ള ഭാരത് ഫ്യൂച്ചർ സിറ്റിയുടെ മാസ്റ്റർപ്ലാൻ 2026 ഡിസംബറോടെ പുറത്തിറക്കാനാണ് പദ്ധതിയിടുന്നത്.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/telangana/2026/Aug/05/telangana-rising-global-summit-bharat-future-city-master-plan-to-be-unveiled-in-december|title=Telangana Rising Global Summit: Bharat Future City master plan to be unveiled in December|access-date=2026-09-30|last=Reddy|first=Manda Ravinder|date=2026-08-05|website=The New Indian Express|language=en}}</ref> == ചരിത്രം == * 2025-ൽ, ഫ്യൂച്ചർ സിറ്റിക്കായി 30,000 ഏക്കർ ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കാനുള്ള പദ്ധതികൾ തെലങ്കാന സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇതിൽ നഗരത്തിനായി 15,000 ഏക്കറും വനമേഖലയായി മാറ്റിവയ്ക്കുന്നതിനായി 15,000 ഏക്കറും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite news|date=2025-03-07|title=Telangana’s Future City to come up on 30,000 acres between Sagar and Srisailam highways|url=https://www.thehindu.com/news/national/telangana/telanganas-future-city-to-come-up-on-30000-acres-between-sagar-and-srisailam-highways/article69300163.ece|access-date=2026-10-01|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite news|date=2026-07-18|title=Bharat Future City: How long till you can live in Telangana's futuristic city?|url=https://timesofindia.indiatimes.com/real-estate/news/bharat-future-city-how-long-till-you-can-live-in-telanganas-futuristic-city/articleshow/132478574.cms|access-date=2026-10-01|work=The Times of India|issn=0971-8257}}</ref> * 2026 ഓഗസ്റ്റിൽ, മാസ്റ്റർപ്ലാൻ തയ്യാറാക്കുന്നതിനായി ഡി.പി. ആർക്കിടെക്‌ട്‌സ്, സി.ബി.ആർ.ഇ. സൗത്ത് ഏഷ്യ പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ്, ദി അർബനൈസർ ഗ്ലോബൽ എൽ.എൽ.പി. എന്നിവ ഉൾപ്പെട്ട കൺസോർഷ്യവുമായി ഫ്യൂച്ചർ സിറ്റി ഡെവലപ്‌മെന്റ് അതോറിറ്റി സഹകരിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/telangana/2026/Aug/27/master-plan-consultations-for-telanganas-future-city-begins|title=Master plan consultations for Telangana's 'Future City' begins|access-date=2026-09-30|last=Service|first=Express News|date=2026-08-27|website=The New Indian Express|language=en}}</ref> മാസ്റ്റർപ്ലാൻ 2026 ഡിസംബറോടെ പൊതുജനങ്ങൾക്കായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.<ref name=":1" /> == ഭരണം == === ഭരണനിർവഹണം === ഭാരത് ഫ്യൂച്ചർ സിറ്റിയുടെ ഭരണച്ചുമതല വഹിക്കുന്ന അതോറിറ്റിയാണ് ഫ്യൂച്ചർ സിറ്റി ഡെവലപ്‌മെന്റ് അതോറിറ്റി (FCDA).<ref>{{Cite news|date=2026-08-26|title=Depts. and agencies requested to present projects and specific concerns regarding Future City|url=https://www.thehindu.com/news/national/telangana/depts-and-agencies-requested-to-present-projects-and-specific-concerns-regarding-future-city/article71392569.ece|access-date=2026-10-02|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://telanganatoday.com/hmda-entrusted-with-tdr-issue-in-cure-and-peri-urban-region|title=HMDA entrusted with TDR issue in CURE and Peri Urban Region|access-date=2026-10-02|last=Today|first=Telangana|date=2026-08-15|website=Telangana Today|language=en}}</ref> === പോലീസ് === ഭാരത് ഫ്യൂച്ചർ സിറ്റിയിലെ നിയമപാലന ചുമതല ഫ്യൂച്ചർ സിറ്റി പോലീസ് കമ്മീഷണറേറ്റിനാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/southern-states/andhra-pradesh/future-city-police-ensure-smooth-arrangements-for-heartfulness-seminar-1991145|title=Future City Police Ensure Smooth Arrangements for Heartfulness Seminar|access-date=2026-10-02|date=2026-09-28|website=www.deccanchronicle.com|language=en}}</ref> == ഗതാഗതം == === വ്യോമഗതാഗതം === [[ഹൈദരാബാദ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം|രാജീവ് ഗാന്ധി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളമാണ്]] 25 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള ഏറ്റവും അടുത്ത വിമാനത്താവളം.<ref>{{Cite news|date=2026-06-16|title=CM reviews high speed rail projects; suggests stations at Future City, Mannanur, Somasila and Anantagiri|url=https://www.thehindu.com/news/national/telangana/cm-reviews-high-speed-rail-projects-suggests-stations-at-future-city-mannanur-somasila-and-anantagiri/article71110322.ece|access-date=2026-09-30|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/explained/hyderabad-metro-expansion-airport-phase-2-route-details-10510746/|title=Explained: Hyderabad Metro expansion, set to connect airport, CM Revanth Reddy’s Bharat Future City, and more|access-date=2026-09-30|date=2026-02-03|website=The Indian Express|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/telangana/2026/May/14/uber-plans-hyderabad-expansion-eyes-office-in-bharat-future-city-after-talks-with-cm-revanth|title=Uber plans Hyderabad expansion, eyes office in Bharat Future City after talks with CM Revanth|access-date=2026-10-01|last=Service|first=Express News|date=2026-05-14|website=The New Indian Express|language=en}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == trznpwdy3parht9z606uigap6cpvaxc 4675607 4675605 2026-10-12T16:32:04Z TheGreatEditor024 211141 4675607 wikitext text/x-wiki '''ഭാരത് ഫ്യൂച്ചർ സിറ്റി''' [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] [[തെലംഗാണ|തെലങ്കാനയിൽ]] ആസൂത്രണം ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു നഗരമാണ്.<ref>{{Cite web|url=http://datacenters.economictimes.indiatimes.com/news/investments-deals/hyderabads-bharat-future-city-attracts-aws-ctrls-data-center-investments/134579470|title=Hyderabad's 'Bharat Future City' attracts AWS, CtrlS data center investments|access-date=2026-09-30|last=Datacenters|first=E. T.|website=ETDatacenters.com|language=en}}</ref> ഫ്യൂച്ചർ സിറ്റി ഡെവലപ്‌മെന്റ് അതോറിറ്റിയാണ് (FCDA) നഗരത്തിന്റെ ഭരണച്ചുമതല വഹിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite news|date=2026-08-26|title=Depts. and agencies requested to present projects and specific concerns regarding Future City|url=https://www.thehindu.com/news/national/telangana/depts-and-agencies-requested-to-present-projects-and-specific-concerns-regarding-future-city/article71392569.ece|access-date=2026-09-30|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref> നിലവിൽ ആസൂത്രണ ഘട്ടത്തിലുള്ള ഭാരത് ഫ്യൂച്ചർ സിറ്റിയുടെ മാസ്റ്റർപ്ലാൻ 2026 ഡിസംബറോടെ പുറത്തിറക്കാനാണ് പദ്ധതിയിടുന്നത്.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/telangana/2026/Aug/05/telangana-rising-global-summit-bharat-future-city-master-plan-to-be-unveiled-in-december|title=Telangana Rising Global Summit: Bharat Future City master plan to be unveiled in December|access-date=2026-09-30|last=Reddy|first=Manda Ravinder|date=2026-08-05|website=The New Indian Express|language=en}}</ref> == ചരിത്രം == * 2025-ൽ, ഫ്യൂച്ചർ സിറ്റിക്കായി 30,000 ഏക്കർ ഭൂമി ഏറ്റെടുക്കാനുള്ള പദ്ധതികൾ തെലങ്കാന സർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇതിൽ നഗരത്തിനായി 15,000 ഏക്കറും വനമേഖലയായി മാറ്റിവയ്ക്കുന്നതിനായി 15,000 ഏക്കറും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite news|date=2025-03-07|title=Telangana’s Future City to come up on 30,000 acres between Sagar and Srisailam highways|url=https://www.thehindu.com/news/national/telangana/telanganas-future-city-to-come-up-on-30000-acres-between-sagar-and-srisailam-highways/article69300163.ece|access-date=2026-10-01|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite news|date=2026-07-18|title=Bharat Future City: How long till you can live in Telangana's futuristic city?|url=https://timesofindia.indiatimes.com/real-estate/news/bharat-future-city-how-long-till-you-can-live-in-telanganas-futuristic-city/articleshow/132478574.cms|access-date=2026-10-01|work=The Times of India|issn=0971-8257}}</ref> * 2026 ഓഗസ്റ്റിൽ, മാസ്റ്റർപ്ലാൻ തയ്യാറാക്കുന്നതിനായി ഡി.പി. ആർക്കിടെക്‌ട്‌സ്, സി.ബി.ആർ.ഇ. സൗത്ത് ഏഷ്യ പ്രൈവറ്റ് ലിമിറ്റഡ്, ദി അർബനൈസർ ഗ്ലോബൽ എൽ.എൽ.പി. എന്നിവ ഉൾപ്പെട്ട കൺസോർഷ്യവുമായി ഫ്യൂച്ചർ സിറ്റി ഡെവലപ്‌മെന്റ് അതോറിറ്റി സഹകരിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/telangana/2026/Aug/27/master-plan-consultations-for-telanganas-future-city-begins|title=Master plan consultations for Telangana's 'Future City' begins|access-date=2026-09-30|last=Service|first=Express News|date=2026-08-27|website=The New Indian Express|language=en}}</ref> മാസ്റ്റർപ്ലാൻ 2026 ഡിസംബറോടെ പൊതുജനങ്ങൾക്കായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.<ref name=":1" /> == ഭരണം == === ഭരണനിർവഹണം === ഭാരത് ഫ്യൂച്ചർ സിറ്റിയുടെ ഭരണച്ചുമതല വഹിക്കുന്ന അതോറിറ്റിയാണ് ഫ്യൂച്ചർ സിറ്റി ഡെവലപ്‌മെന്റ് അതോറിറ്റി (FCDA).<ref>{{Cite news|date=2026-08-26|title=Depts. and agencies requested to present projects and specific concerns regarding Future City|url=https://www.thehindu.com/news/national/telangana/depts-and-agencies-requested-to-present-projects-and-specific-concerns-regarding-future-city/article71392569.ece|access-date=2026-10-02|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://telanganatoday.com/hmda-entrusted-with-tdr-issue-in-cure-and-peri-urban-region|title=HMDA entrusted with TDR issue in CURE and Peri Urban Region|access-date=2026-10-02|last=Today|first=Telangana|date=2026-08-15|website=Telangana Today|language=en}}</ref> === പോലീസ് === ഭാരത് ഫ്യൂച്ചർ സിറ്റിയിലെ നിയമപാലന ചുമതല ഫ്യൂച്ചർ സിറ്റി പോലീസ് കമ്മീഷണറേറ്റിനാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/southern-states/andhra-pradesh/future-city-police-ensure-smooth-arrangements-for-heartfulness-seminar-1991145|title=Future City Police Ensure Smooth Arrangements for Heartfulness Seminar|access-date=2026-10-02|date=2026-09-28|website=www.deccanchronicle.com|language=en}}</ref> == ഗതാഗതം == === വ്യോമഗതാഗതം === [[ഹൈദരാബാദ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം|രാജീവ് ഗാന്ധി അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളമാണ്]] 25 കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള ഏറ്റവും അടുത്ത വിമാനത്താവളം.<ref>{{Cite news|date=2026-06-16|title=CM reviews high speed rail projects; suggests stations at Future City, Mannanur, Somasila and Anantagiri|url=https://www.thehindu.com/news/national/telangana/cm-reviews-high-speed-rail-projects-suggests-stations-at-future-city-mannanur-somasila-and-anantagiri/article71110322.ece|access-date=2026-09-30|work=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/explained/hyderabad-metro-expansion-airport-phase-2-route-details-10510746/|title=Explained: Hyderabad Metro expansion, set to connect airport, CM Revanth Reddy’s Bharat Future City, and more|access-date=2026-09-30|date=2026-02-03|website=The Indian Express|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/telangana/2026/May/14/uber-plans-hyderabad-expansion-eyes-office-in-bharat-future-city-after-talks-with-cm-revanth|title=Uber plans Hyderabad expansion, eyes office in Bharat Future City after talks with CM Revanth|access-date=2026-10-01|last=Service|first=Express News|date=2026-05-14|website=The New Indian Express|language=en}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == 5vpg3ztflh3x1n7qugz5c0kfe8qgoql 3 672851 4675634 2026-10-12T17:21:54Z Robertsky 174794 Robertsky എന്ന ഉപയോക്താവ് [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sahil Muhamemd Ali]] എന്ന താൾ [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sahil Muhammed Ali]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: "[[Special:CentralAuth/Sahil Muhamemd Ali|Sahil Muhamemd Ali]]" എന്ന ഉപയോക്താവിനെ "[[Special:CentralAuth/Sahil Muhammed Ali|Sahil Muhammed Ali]]" എന്നു പേരുമാറ്റിയപ്പോൾ താൾ കൂടെ സ്വയം മാറിയിട്ടുണ്ട്. 4675634 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sahil Muhammed Ali]] j7e0ldeek6wp3e2lsjaokogzi2q1fu7 2 672852 4675635 2026-10-12T17:27:53Z Merintreesawilsonchemmannoor 223961 /* */ 4675635 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിലെ തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ഒല്ലൂക്കര ബ്ലോക്കിൽ, കൊട്ടേക്കാട് പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് പ്രൈമറി വിദ്യാലയമാണ് സെന്റ് മേരീസ് സി.ബി.പി.എസ്. കൊട്ടേക്കാട്. 1952 സെപ്റ്റംബർ 29-ന് സ്ഥാപിതമായ ഈ വിദ്യാലയം വിശുദ്ധ ചാവറ കുര്യാക്കോസ് ഏലിയാസച്ചന്റെ "പള്ളിയോടൊപ്പം പള്ളിക്കൂടം" എന്ന വിദ്യാഭ്യാസ ആശയത്തിൽനിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ് ആരംഭിച്ചത്. മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ തൊഴിലധിഷ്ഠിത വിദ്യാഭ്യാസദർശനത്തിന് പ്രാധാന്യം നൽകിയായിരുന്നു ആദ്യകാല പ്രവർത്തനം. ഒന്നുമുതൽ നാലുവരെ ക്ലാസുകളിൽ ഓരോ ഡിവിഷനുകളുമായി ആരംഭിച്ച ഈ വിദ്യാലയം നിലവിൽ 11 ഡിവിഷനുകളിലായി പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നൽകിവരുന്നു. {{Infobox school | name = സെൻറ്. മേരീസ് സി. ബി. പി. എസ് കൊട്ടേക്കാട് | image = പ്രമാണം:43053 GV Rajah Sports School-tvm schoolphoto 2026.jpg | image_size = 350px | alt = | caption = | logo = | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{Coord|8.557105459030|lon= |77.009805262897771|display=title}} | type = എയ്ഡഡ് | established = {{Start date|1941|df=yes}}<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/43053|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | location = | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | gender = ആൺകുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | city = [[കൊട്ടേക്കാട്]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | district = [[Thrissur ]] | educational_authority = തൃശ്ശൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | postcode = 680013 | website = https://schoolwiki.in/22627 | udisce_code = 32071210904 | Kerala_school_code = 22627 }} 2i3v25ghsdmdon0lupnje8fyer40081 4675638 4675635 2026-10-12T17:34:15Z Merintreesawilsonchemmannoor 223961 /* */ 4675638 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിലെ തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ഒല്ലൂക്കര ബ്ലോക്കിൽ, കൊട്ടേക്കാട് പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് പ്രൈമറി വിദ്യാലയമാണ് സെന്റ് മേരീസ് സി.ബി.പി.എസ്. കൊട്ടേക്കാട്. 1952 സെപ്റ്റംബർ 29-ന് സ്ഥാപിതമായ ഈ വിദ്യാലയം വിശുദ്ധ ചാവറ കുര്യാക്കോസ് ഏലിയാസച്ചന്റെ "പള്ളിയോടൊപ്പം പള്ളിക്കൂടം" എന്ന വിദ്യാഭ്യാസ ആശയത്തിൽനിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ് ആരംഭിച്ചത്. മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ തൊഴിലധിഷ്ഠിത വിദ്യാഭ്യാസദർശനത്തിന് പ്രാധാന്യം നൽകിയായിരുന്നു ആദ്യകാല പ്രവർത്തനം. ഒന്നുമുതൽ നാലുവരെ ക്ലാസുകളിൽ ഓരോ ഡിവിഷനുകളുമായി ആരംഭിച്ച ഈ വിദ്യാലയം നിലവിൽ 11 ഡിവിഷനുകളിലായി പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നൽകിവരുന്നു. {{Infobox school | name = സെൻറ്. മേരീസ് സി. ബി. പി. എസ് കൊട്ടേക്കാട് | image = പ്രമാണം:43053 GV Rajah Sports School-tvm schoolphoto 2026.jpg | image_size = 350px | alt = | caption = | logo = | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{Coord|10.567309059199271|lon= |76.19293256782159|display=title}} | type = എയ്ഡഡ് | established = {{Start date|1941|df=yes}}<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/43053|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | location = | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | gender = ആൺകുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | city = [[കൊട്ടേക്കാട്]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | district = [[Thrissur ]] | educational_authority = തൃശ്ശൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | postcode = 680013 | website = https://schoolwiki.in/22627 | udisce_code = 32071210904 | Kerala_school_code = 22627 }} bxn2qlliqw6lkpowun1yj5jlzquy6qd 4675649 4675638 2026-10-12T18:00:20Z Merintreesawilsonchemmannoor 223961 /* */ 4675649 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിലെ തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ഒല്ലൂക്കര ബ്ലോക്കിൽ, കൊട്ടേക്കാട് പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് പ്രൈമറി വിദ്യാലയമാണ് സെന്റ് മേരീസ് സി.ബി.പി.എസ്. കൊട്ടേക്കാട്. 1952 സെപ്റ്റംബർ 29-ന് സ്ഥാപിതമായ ഈ വിദ്യാലയം വിശുദ്ധ ചാവറ കുര്യാക്കോസ് ഏലിയാസച്ചന്റെ "പള്ളിയോടൊപ്പം പള്ളിക്കൂടം" എന്ന വിദ്യാഭ്യാസ ആശയത്തിൽനിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ് ആരംഭിച്ചത്. മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ തൊഴിലധിഷ്ഠിത വിദ്യാഭ്യാസദർശനത്തിന് പ്രാധാന്യം നൽകിയായിരുന്നു ആദ്യകാല പ്രവർത്തനം. ഒന്നുമുതൽ നാലുവരെ ക്ലാസുകളിൽ ഓരോ ഡിവിഷനുകളുമായി ആരംഭിച്ച ഈ വിദ്യാലയം നിലവിൽ 11 ഡിവിഷനുകളിലായി പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നൽകിവരുന്നു. {{Infobox school | name = സെൻറ്. മേരീസ് സി. ബി. പി. എസ് കൊട്ടേക്കാട് | image = School_building.jpg|size=350px | image_size = 350px | alt = | caption = | logo = | pushpin_map = India Kerala#India | coordinates = {{Coord|10.567309059199271|lon= |76.19293256782159|display=title}} | type = എയ്ഡഡ് | established = {{Start date|1941|df=yes}}<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/43053|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | location = | grades = 1 മുതൽ 4 വരെ | gender = ആൺകുട്ടികളും പെൺകുട്ടികളും | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | city = [[കൊട്ടേക്കാട്]] | state = [[കേരളം]] | country = [[ഇന്ത്യ]] | district = [[Thrissur ]] | educational_authority = തൃശ്ശൂർ വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | postcode = 680013 | website = https://schoolwiki.in/22627 | udisce_code = 32071210904 | Kerala_school_code = 22627 }} 9ny3wr50w3sauurnc2633x0xgktu4ml 0 672853 4675636 2026-10-12T17:31:58Z Shajinss 208313 'കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം സൗത്ത് ഉപജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരത്തിൻ്റെ ഹൃദയ ഭാഗത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാ...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4675636 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം സൗത്ത് ഉപജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരത്തിൻ്റെ ഹൃദയ ഭാഗത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് ഈ പെൺപള്ളിക്കൂടം. മഹാരാജാവ് ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ 1942-ൽ സ്ഥാപിച്ച തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് അനന്തപുരിയുടെ അഭിമാനമായ അന്താരാഷ്ട്രനിലവാരത്തിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുത്ത ഈ വിദ്യാലയം കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | image = | image_size = 350px | caption = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | location = മണക്കാട്, തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.47401 |76.94618 |display=inline,title}} | other_name = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 12/06/1942<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | Kerala_school_code = 43072 | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/43072 | udisce_code = 32141102602 }} j72nex83e2u4dhz09yq5nnlr0zzqcen 4675637 4675636 2026-10-12T17:33:12Z Shajinss 208313 4675637 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം സൗത്ത് ഉപജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരത്തിൻ്റെ ഹൃദയ ഭാഗത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് ഈ പെൺപള്ളിക്കൂടം. മഹാരാജാവ് ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ 1942-ൽ സ്ഥാപിച്ച തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് അനന്തപുരിയുടെ അഭിമാനമായ അന്താരാഷ്ട്രനിലവാരത്തിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുത്ത ഈ വിദ്യാലയം കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | image = | image_size = 350px | caption = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | pushpin_map = Kerala | location = മണക്കാട്, തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.47401 |76.94618 |display=inline,title}} | other_name = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 12/06/1942<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | Kerala_school_code = 43072 | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/43072 | udisce_code = 32141102602 }} jx6hqbxf8ke15m1mblutxlebjhu6rxs 4675639 4675637 2026-10-12T17:41:39Z Shajinss 208313 4675639 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം സൗത്ത് ഉപജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരത്തിൻ്റെ ഹൃദയ ഭാഗത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് ഈ പെൺപള്ളിക്കൂടം. മഹാരാജാവ് ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ 1942-ൽ സ്ഥാപിച്ച തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് അനന്തപുരിയുടെ അഭിമാനമായ അന്താരാഷ്ട്രനിലവാരത്തിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുത്ത ഈ വിദ്യാലയം കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | image = | image_size = 350px | caption = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | pushpin_map = Kerala | location = മണക്കാട്, തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.47401 |76.94618 |display=inline,title}} | other_name = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 12/06/1942<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | Kerala_school_code = 43072 | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/43072 | udisce_code = 32141102602 }} == ചരിത്രം== g1gyg3zg3dads0eiq3pa5seddi1a8sh 4675643 4675639 2026-10-12T17:49:53Z Akbarali 17542 [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4675643 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം സൗത്ത് ഉപജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരത്തിൻ്റെ ഹൃദയ ഭാഗത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് ഈ പെൺപള്ളിക്കൂടം. മഹാരാജാവ് ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ 1942-ൽ സ്ഥാപിച്ച തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് അനന്തപുരിയുടെ അഭിമാനമായ അന്താരാഷ്ട്രനിലവാരത്തിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുത്ത ഈ വിദ്യാലയം കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | image = | image_size = 350px | caption = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | pushpin_map = Kerala | location = മണക്കാട്, തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.47401 |76.94618 |display=inline,title}} | other_name = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 12/06/1942<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | Kerala_school_code = 43072 | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/43072 | udisce_code = 32141102602 }} == ചരിത്രം== [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] fzjkjtuf2o8w9ebe990hjvnmxcvdmyd 4675648 4675643 2026-10-12T17:59:33Z Shajinss 208313 /* ചരിത്രം */ 4675648 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം സൗത്ത് ഉപജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരത്തിൻ്റെ ഹൃദയ ഭാഗത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് ഈ പെൺപള്ളിക്കൂടം. മഹാരാജാവ് ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ 1942-ൽ സ്ഥാപിച്ച തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് അനന്തപുരിയുടെ അഭിമാനമായ അന്താരാഷ്ട്രനിലവാരത്തിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുത്ത ഈ വിദ്യാലയം കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | image = | image_size = 350px | caption = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | pushpin_map = Kerala | location = മണക്കാട്, തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.47401 |76.94618 |display=inline,title}} | other_name = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 12/06/1942<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | Kerala_school_code = 43072 | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/43072 | udisce_code = 32141102602 }} == ചരിത്രം== തിരുവിതാംകൂറിലെ സ്ത്രീകളുടെ പിന്നോക്കാവസ്ഥ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി 1942-ൽ ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾമഹാരാജാവ് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പ്രിയ സഹോദരിയായ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ തമ്പുരാട്ടിയുടെ നാമധേയത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം നഗരഹൃദയത്തിൽ അന്നത്തെ ദിവാനായിരുന്ന സർ.സി.പി രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ ലഭ്യമായ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട് പ്രദേശത്ത് സ്ഥാപിച്ച വിദ്യാലയമാണ് ഇന്നത്തെ ഗവൺമെൻറ് വൊക്കേഷണൽ ആൻഡ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ മണക്കാട്. ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ മഹാരാജാവ് തിരുവിതാംകൂർ ഭരിച്ചിരുന്ന കാലം പെൺകുട്ടികൾ മാത്രം പഠിച്ചിരുന്ന മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന് കിഴക്കുവശത്തുള്ള കെട്ടിടത്തിലായിരുന്നു. (1860-ൽ ഇതൊരു ആംഗ്ലോ-വെർണാകുലർ സ്കൂളായി. 1864-ൽ മിഡിൽ സ്കൂളായും 1905-ൽ ഹൈസ്കൂളായും ഉയർത്തപ്പെട്ടു.) ഹൈസ്കൂൾ സൗകര്യപ്രദമായി മറ്റെവിടെയെങ്കിലും മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചാൽ പ്രസ്തുത കെട്ടിടത്തിൽ സംസ്കൃത കോളേജ് തുടങ്ങാൻ കഴിയുമെന്ന് മഹാരാജാവ് മനസ്സിലാക്കി .മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നും കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ ഏഴാം ക്ലാസും ഒമ്പതാം ക്ലാസും കോട്ടൺഹില്ലിലേക്ക് മാറ്റിയിരുന്നു .തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട്ടിലും കുന്നു കുഴിയിലുള്ള ഗുണ്ടു കാട്ടിലും (ഇന്നത്തെ ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സൗകര്യം ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലായി .അങ്ങനെ മഹാരാജാവിന്റെ സഹോദരിയുടെ നാമധേയത്തിൽ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തികതിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് ഹൈസ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ് മണക്കാട്ടും മാതാവിൻറെ നാമധേയത്തിൽ സേതു പാർവ്വതി ബായി ഹൈസ്കൂൾ എന്ന് ഗുണ്ടു കാട്ടിലും( ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിച്ചു. മണക്കാട്ടെ കുറ്റിക്കാട്ടിൽ ഉള്ള വിശാലമായ സ്ഥലം അന്ന് കാടുപിടിച്ചു കിടന്ന ശ്മശാനം ആയിരുന്നു. അതിനോടൊപ്പം ഒരു കാവും ഒരു കുളവും ധാരാളം വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞു നിന്നിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യർ ശ്മശാനം പുത്തൻകോട്ടയിലേയ്ക്ക് മാറ്റി. കാടുകൾ വെട്ടിത്തെളിച്ച് രണ്ടു കിണറുകൾ കുഴിച്ച് 8 കെട്ടിടങ്ങൾനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു 1942 ജൂൺ പന്ത്രണ്ടാം തീയതി സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരാണ് ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തികതിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് എച്ച്എസ് ഫോർ ഗേൾസിന്റെ ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിച്ചത് .ഈ സ്കൂളിലെ പ്രഥമ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ് ചാച്ചി തോമസ് ആയിരുന്നു. ഹൈസ്കൂളിന്റെ ആദ്യ പ്രധാന അദ്ധ്യാപകനായ റവ ടി. മാവുവിന്റെ രൂപകല്പനയിലും മേൽനോട്ടത്തിലും വിദ്യാലയത്തിന്റെ ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള പ്രധാന കെട്ടിടം നിർമിക്കപ്പെട്ടു വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇവിടെ റ്റി.റ്റി.സി ആരംഭിച്ചു .1960 ആയതോടെ ഒന്നു മുതൽ നാലു വരെയുള്ള പ്രൈമറി ക്ലാസുകളും ട്രെയിനിംഗ് സ്കൂളും ഈ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്നും അടർത്തി പുതിയ 4 കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി പ്രൈമറിയും ഹൈസ്കൂളും വേർപെടുത്തി ടീച്ചേഴ്സ് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ ക്രമേണ ബേസിക് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ എന്നും പിന്നീട് ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് ടീ ച്ചേഴ്സ് ട്രെയിനിങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്നും ആയി മാറി .റ്റി.റ്റി.ഐ യോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ ഇപ്പോഴും ആൺ കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നുണ്ട് .റ്റി.റ്റി.ഐയിൽ പെൺകുട്ടികൾ മാത്രമാണ് പഠിക്കുന്നത്. തൊട്ടടുത്ത പുരയിടത്തിൽ ചമ്പ (മീൻ) വിൽപ്പന ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ചമ്പക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും മണക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു . മണൽ ധാരാളം ഉള്ള സ്ഥലം മണൽക്കാട് പിന്നെ മണക്കാടും, മണ എന്ന വൃക്ഷം കാട് പോലെ വളർന്നു നിന്നിരുന്നതിനാൽ മണക്കാട് എന്നും സ്ഥലനാമം ഉണ്ടായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. 1997-ൽ വിദ്യാലയത്തിലെ ഹയർ സെക്കണ്ടറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] ft8y3el9o18ainixd32edxlfoine6bj 4675651 4675648 2026-10-12T18:03:16Z Shajinss 208313 /* ചരിത്രം */ 4675651 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം സൗത്ത് ഉപജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരത്തിൻ്റെ ഹൃദയ ഭാഗത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് ഈ പെൺപള്ളിക്കൂടം. മഹാരാജാവ് ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ 1942-ൽ സ്ഥാപിച്ച തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് അനന്തപുരിയുടെ അഭിമാനമായ അന്താരാഷ്ട്രനിലവാരത്തിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുത്ത ഈ വിദ്യാലയം കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | image = | image_size = 350px | caption = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | pushpin_map = Kerala | location = മണക്കാട്, തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.47401 |76.94618 |display=inline,title}} | other_name = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 12/06/1942<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | Kerala_school_code = 43072 | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/43072 | udisce_code = 32141102602 }} == ചരിത്രം== തിരുവിതാംകൂറിലെ സ്ത്രീകളുടെ പിന്നോക്കാവസ്ഥ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി 1942-ൽ ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ മഹാരാജാവ് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പ്രിയ സഹോദരിയായ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ തമ്പുരാട്ടിയുടെ നാമധേയത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം നഗരഹൃദയത്തിൽ അന്നത്തെ ദിവാനായിരുന്ന സർ.സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ ലഭ്യമായ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട് പ്രദേശത്ത് സ്ഥാപിച്ച വിദ്യാലയമാണ് ഇന്നത്തെ ഗവൺമെൻറ് വൊക്കേഷണൽ ആൻഡ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ മണക്കാട്. ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ മഹാരാജാവ് തിരുവിതാംകൂർ ഭരിച്ചിരുന്ന കാലം പെൺകുട്ടികൾ മാത്രം പഠിച്ചിരുന്ന മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന് കിഴക്കുവശത്തുള്ള കെട്ടിടത്തിലായിരുന്നു. (1860-ൽ ഇതൊരു ആംഗ്ലോ-വെർണാകുലർ സ്കൂളായി. 1864-ൽ മിഡിൽ സ്കൂളായും 1905-ൽ ഹൈസ്കൂളായും ഉയർത്തപ്പെട്ടു.) ഹൈസ്കൂൾ സൗകര്യപ്രദമായി മറ്റെവിടെയെങ്കിലും മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചാൽ പ്രസ്തുത കെട്ടിടത്തിൽ സംസ്കൃത കോളേജ് തുടങ്ങാൻ കഴിയുമെന്ന് മഹാരാജാവ് മനസ്സിലാക്കി, മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നും കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ ഏഴാം ക്ലാസും ഒമ്പതാം ക്ലാസും കോട്ടൺഹില്ലിലേക്ക് മാറ്റിയിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട്ടിലും കുന്നു കുഴിയിലുള്ള ഗുണ്ടു കാട്ടിലും (ഇന്നത്തെ ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സൗകര്യം ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലായി. അങ്ങനെ മഹാരാജാവിന്റെ സഹോദരിയുടെ നാമധേയത്തിൽ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തികതിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് ഹൈസ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ് മണക്കാട്ടും മാതാവിൻറെ നാമധേയത്തിൽ സേതു പാർവ്വതി ബായി ഹൈസ്കൂൾ എന്ന് ഗുണ്ടു കാട്ടിലും( ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിച്ചു. മണക്കാട്ടെ കുറ്റിക്കാട്ടിൽ ഉള്ള വിശാലമായ സ്ഥലം അന്ന് കാടുപിടിച്ചു കിടന്ന ശ്മശാനം ആയിരുന്നു. അതിനോടൊപ്പം ഒരു കാവും ഒരു കുളവും ധാരാളം വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞു നിന്നിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ ശ്മശാനം പുത്തൻകോട്ടയിലേയ്ക്ക് മാറ്റി. കാടുകൾ വെട്ടിത്തെളിച്ച് രണ്ടു കിണറുകൾ കുഴിച്ച് 8 കെട്ടിടങ്ങൾനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു 1942 ജൂൺ പന്ത്രണ്ടാം തീയതി സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരാണ് ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തികതിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് എച്ച്എസ് ഫോർ ഗേൾസിന്റെ ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിച്ചത് .ഈ സ്കൂളിലെ പ്രഥമ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ് ചാച്ചി തോമസ് ആയിരുന്നു. ഹൈസ്കൂളിന്റെ ആദ്യ പ്രധാന അദ്ധ്യാപകനായ റവ ടി. മാവുവിന്റെ രൂപകല്പനയിലും മേൽനോട്ടത്തിലും വിദ്യാലയത്തിന്റെ ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള പ്രധാന കെട്ടിടം നിർമിക്കപ്പെട്ടു വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇവിടെ റ്റി.റ്റി.സി ആരംഭിച്ചു .1960 ആയതോടെ ഒന്നു മുതൽ നാലു വരെയുള്ള പ്രൈമറി ക്ലാസുകളും ട്രെയിനിംഗ് സ്കൂളും ഈ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്നും അടർത്തി പുതിയ 4 കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി പ്രൈമറിയും ഹൈസ്കൂളും വേർപെടുത്തി ടീച്ചേഴ്സ് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ ക്രമേണ ബേസിക് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ എന്നും പിന്നീട് ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് ടീ ച്ചേഴ്സ് ട്രെയിനിങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്നും ആയി മാറി .റ്റി.റ്റി.ഐ യോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ ഇപ്പോഴും ആൺ കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നുണ്ട് .റ്റി.റ്റി.ഐയിൽ പെൺകുട്ടികൾ മാത്രമാണ് പഠിക്കുന്നത്. തൊട്ടടുത്ത പുരയിടത്തിൽ ചമ്പ (മീൻ) വിൽപ്പന ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ചമ്പക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും മണക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു . മണൽ ധാരാളം ഉള്ള സ്ഥലം മണൽക്കാട് പിന്നെ മണക്കാടും, മണ എന്ന വൃക്ഷം കാട് പോലെ വളർന്നു നിന്നിരുന്നതിനാൽ മണക്കാട് എന്നും സ്ഥലനാമം ഉണ്ടായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. 1997-ൽ വിദ്യാലയത്തിലെ ഹയർ സെക്കണ്ടറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] 7wuef8kq4b38fpwnldhtua3toy8k8as 4675652 4675651 2026-10-12T18:06:41Z Shajinss 208313 4675652 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം സൗത്ത് ഉപജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരത്തിൻ്റെ ഹൃദയ ഭാഗത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് ഈ പെൺപള്ളിക്കൂടം. മഹാരാജാവ് ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ 1942-ൽ സ്ഥാപിച്ച തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് അനന്തപുരിയുടെ അഭിമാനമായ അന്താരാഷ്ട്രനിലവാരത്തിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുത്ത ഈ വിദ്യാലയം കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | image = | image_size = 350px | caption = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | pushpin_map = Kerala | location = മണക്കാട്, തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.47401 |76.94618 |display=inline,title}} | other_name = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 12/06/1942<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | Kerala_school_code = 43072 | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/43072 | udisce_code = 32141102602 }} == ചരിത്രം== തിരുവിതാംകൂറിലെ സ്ത്രീകളുടെ പിന്നോക്കാവസ്ഥ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി 1942-ൽ ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ മഹാരാജാവ് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പ്രിയ സഹോദരിയായ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ തമ്പുരാട്ടിയുടെ നാമധേയത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം നഗരഹൃദയത്തിൽ അന്നത്തെ ദിവാനായിരുന്ന സർ.സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ ലഭ്യമായ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട് പ്രദേശത്ത് സ്ഥാപിച്ച വിദ്യാലയമാണ് ഇന്നത്തെ ഗവൺമെൻറ് വൊക്കേഷണൽ ആൻഡ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ മണക്കാട്. ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ മഹാരാജാവ് തിരുവിതാംകൂർ ഭരിച്ചിരുന്ന കാലം പെൺകുട്ടികൾ മാത്രം പഠിച്ചിരുന്ന മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന് കിഴക്കുവശത്തുള്ള കെട്ടിടത്തിലായിരുന്നു. (1860-ൽ ഇതൊരു ആംഗ്ലോ-വെർണാകുലർ സ്കൂളായി. 1864-ൽ മിഡിൽ സ്കൂളായും 1905-ൽ ഹൈസ്കൂളായും ഉയർത്തപ്പെട്ടു.) ഹൈസ്കൂൾ സൗകര്യപ്രദമായി മറ്റെവിടെയെങ്കിലും മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചാൽ പ്രസ്തുത കെട്ടിടത്തിൽ സംസ്കൃത കോളേജ് തുടങ്ങാൻ കഴിയുമെന്ന് മഹാരാജാവ് മനസ്സിലാക്കി, മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നും കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ ഏഴാം ക്ലാസും ഒമ്പതാം ക്ലാസും കോട്ടൺഹില്ലിലേക്ക് മാറ്റിയിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട്ടിലും കുന്നു കുഴിയിലുള്ള ഗുണ്ടു കാട്ടിലും (ഇന്നത്തെ ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സൗകര്യം ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലായി. അങ്ങനെ മഹാരാജാവിന്റെ സഹോദരിയുടെ നാമധേയത്തിൽ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് ഹൈസ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ് മണക്കാട്ടും മാതാവിൻറെ നാമധേയത്തിൽ സേതു പാർവ്വതി ബായി ഹൈസ്കൂൾ എന്ന് ഗുണ്ടു കാട്ടിലും( ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിച്ചു. മണക്കാട്ടെ കുറ്റിക്കാട്ടിൽ ഉള്ള വിശാലമായ സ്ഥലം അന്ന് കാടുപിടിച്ചു കിടന്ന ശ്മശാനം ആയിരുന്നു. അതിനോടൊപ്പം ഒരു കാവും ഒരു കുളവും ധാരാളം വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞു നിന്നിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ ശ്മശാനം പുത്തൻകോട്ടയിലേയ്ക്ക് മാറ്റി. കാടുകൾ വെട്ടിത്തെളിച്ച് രണ്ടു കിണറുകൾ കുഴിച്ച് 8 കെട്ടിടങ്ങൾനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു 1942 ജൂൺ പന്ത്രണ്ടാം തീയതി സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരാണ് ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് എച്ച്എസ് ഫോർ ഗേൾസിന്റെ ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിച്ചത്. ഈ സ്കൂളിലെ പ്രഥമ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ് ചാച്ചി തോമസ് ആയിരുന്നു. ഹൈസ്കൂളിന്റെ ആദ്യ പ്രധാന അദ്ധ്യാപകനായ റവ ടി. മാവുവിന്റെ രൂപകല്പനയിലും മേൽനോട്ടത്തിലും വിദ്യാലയത്തിന്റെ ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള പ്രധാന കെട്ടിടം നിർമിക്കപ്പെട്ടു, വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇവിടെ റ്റി.റ്റി.സി ആരംഭിച്ചു.1960 ആയതോടെ ഒന്നു മുതൽ നാലു വരെയുള്ള പ്രൈമറി ക്ലാസുകളും ട്രെയിനിംഗ് സ്കൂളും ഈ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്നും അടർത്തി പുതിയ 4 കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി പ്രൈമറിയും ഹൈസ്കൂളും വേർപെടുത്തി ടീച്ചേഴ്സ് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ ക്രമേണ ബേസിക് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ എന്നും പിന്നീട് ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് ടീ ച്ചേഴ്സ് ട്രെയിനിങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്നും ആയി മാറി .റ്റി.റ്റി.ഐ യോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ ഇപ്പോഴും ആൺ കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നുണ്ട് .റ്റി.റ്റി.ഐയിൽ പെൺകുട്ടികൾ മാത്രമാണ് പഠിക്കുന്നത്. തൊട്ടടുത്ത പുരയിടത്തിൽ ചമ്പ (മീൻ) വിൽപ്പന ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ചമ്പക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും മണക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു . മണൽ ധാരാളം ഉള്ള സ്ഥലം മണൽക്കാട് പിന്നെ മണക്കാടും, മണ എന്ന വൃക്ഷം കാട് പോലെ വളർന്നു നിന്നിരുന്നതിനാൽ മണക്കാട് എന്നും സ്ഥലനാമം ഉണ്ടായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. 1997-ൽ വിദ്യാലയത്തിലെ ഹയർ സെക്കണ്ടറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] hunid0qivdwx147c1fruikqgjwajl8y 4675654 4675652 2026-10-12T18:11:41Z Shajinss 208313 4675654 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം സൗത്ത് ഉപജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരത്തിൻ്റെ ഹൃദയ ഭാഗത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് ഈ പെൺപള്ളിക്കൂടം. മഹാരാജാവ് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ 1942-ൽ സ്ഥാപിച്ച തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് അനന്തപുരിയുടെ അഭിമാനമായ അന്താരാഷ്ട്രനിലവാരത്തിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുത്ത ഈ വിദ്യാലയം കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | image = | image_size = 350px | caption = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | pushpin_map = Kerala | location = മണക്കാട്, തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.47401 |76.94618 |display=inline,title}} | other_name = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 12/06/1942<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | Kerala_school_code = 43072 | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/43072 | udisce_code = 32141102602 }} == ചരിത്രം== തിരുവിതാംകൂറിലെ സ്ത്രീകളുടെ പിന്നോക്കാവസ്ഥ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി 1942-ൽ ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ മഹാരാജാവ് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പ്രിയ സഹോദരിയായ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ തമ്പുരാട്ടിയുടെ നാമധേയത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം നഗരഹൃദയത്തിൽ അന്നത്തെ ദിവാനായിരുന്ന സർ.സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ ലഭ്യമായ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട് പ്രദേശത്ത് സ്ഥാപിച്ച വിദ്യാലയമാണ് ഇന്നത്തെ ഗവൺമെൻറ് വൊക്കേഷണൽ ആൻഡ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ മണക്കാട്. ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ മഹാരാജാവ് തിരുവിതാംകൂർ ഭരിച്ചിരുന്ന കാലം പെൺകുട്ടികൾ മാത്രം പഠിച്ചിരുന്ന മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന് കിഴക്കുവശത്തുള്ള കെട്ടിടത്തിലായിരുന്നു. (1860-ൽ ഇതൊരു ആംഗ്ലോ-വെർണാകുലർ സ്കൂളായി, 1864 ൽ മിഡിൽ സ്കൂളായും 1905-ൽ ഹൈസ്കൂളായും ഉയർത്തപ്പെട്ടു) ഹൈസ്കൂൾ സൗകര്യപ്രദമായി മറ്റെവിടെയെങ്കിലും മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചാൽ പ്രസ്തുത കെട്ടിടത്തിൽ സംസ്കൃത കോളേജ് തുടങ്ങാൻ കഴിയുമെന്ന് മഹാരാജാവ് മനസ്സിലാക്കി, മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നും കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ ഏഴാം ക്ലാസും ഒമ്പതാം ക്ലാസും കോട്ടൺഹില്ലിലേക്ക് മാറ്റിയിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട്ടിലും കുന്നു കുഴിയിലുള്ള ഗുണ്ടു കാട്ടിലും (ഇന്നത്തെ ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സൗകര്യം ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലായി. അങ്ങനെ മഹാരാജാവിന്റെ സഹോദരിയുടെ നാമധേയത്തിൽ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് ഹൈസ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ് മണക്കാട്ടും മാതാവിൻറെ നാമധേയത്തിൽ സേതു പാർവ്വതി ബായി ഹൈസ്കൂൾ എന്ന് ഗുണ്ടു കാട്ടിലും ( ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിച്ചു. മണക്കാട്ടെ കുറ്റിക്കാട്ടിൽ ഉള്ള വിശാലമായ സ്ഥലം അന്ന് കാടുപിടിച്ചു കിടന്ന ശ്മശാനം ആയിരുന്നു. അതിനോടൊപ്പം ഒരു കാവും ഒരു കുളവും ധാരാളം വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞു നിന്നിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ ശ്മശാനം പുത്തൻകോട്ടയിലേയ്ക്ക് മാറ്റി. കാടുകൾ വെട്ടിത്തെളിച്ച് രണ്ടു കിണറുകൾ കുഴിച്ച് 8 കെട്ടിടങ്ങൾനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു 1942 ജൂൺ പന്ത്രണ്ടാം തീയതി സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരാണ് ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് എച്ച്എസ് ഫോർ ഗേൾസിന്റെ ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിച്ചത്. ഈ സ്കൂളിലെ പ്രഥമ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ് ചാച്ചി തോമസ് ആയിരുന്നു. ഹൈസ്കൂളിന്റെ ആദ്യ പ്രധാന അദ്ധ്യാപകനായ റവ ടി. മാവുവിന്റെ രൂപകല്പനയിലും മേൽനോട്ടത്തിലും വിദ്യാലയത്തിന്റെ ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള പ്രധാന കെട്ടിടം നിർമിക്കപ്പെട്ടു, വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇവിടെ റ്റി.റ്റി.സി ആരംഭിച്ചു.1960 ആയതോടെ ഒന്നു മുതൽ നാലു വരെയുള്ള പ്രൈമറി ക്ലാസുകളും ട്രെയിനിംഗ് സ്കൂളും ഈ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്നും അടർത്തി പുതിയ 4 കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി പ്രൈമറിയും ഹൈസ്കൂളും വേർപെടുത്തി ടീച്ചേഴ്സ് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ ക്രമേണ ബേസിക് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ എന്നും പിന്നീട് ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് ടീ ച്ചേഴ്സ് ട്രെയിനിങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്നും ആയി മാറി .റ്റി.റ്റി.ഐ യോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ ഇപ്പോഴും ആൺ കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നുണ്ട് .റ്റി.റ്റി.ഐയിൽ പെൺകുട്ടികൾ മാത്രമാണ് പഠിക്കുന്നത്. തൊട്ടടുത്ത പുരയിടത്തിൽ ചമ്പ (മീൻ) വിൽപ്പന ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ചമ്പക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും മണക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു . മണൽ ധാരാളം ഉള്ള സ്ഥലം മണൽക്കാട് പിന്നെ മണക്കാടും, മണ എന്ന വൃക്ഷം കാട് പോലെ വളർന്നു നിന്നിരുന്നതിനാൽ മണക്കാട് എന്നും സ്ഥലനാമം ഉണ്ടായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. 1997-ൽ വിദ്യാലയത്തിലെ ഹയർ സെക്കണ്ടറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] e8ibdzzwnjuwj3bv5irse38xv9lzp7x 4675655 4675654 2026-10-12T18:15:30Z Shajinss 208313 4675655 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം സൗത്ത് ഉപജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരത്തിൻ്റെ ഹൃദയ ഭാഗത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് ഈ പെൺപള്ളിക്കൂടം. മഹാരാജാവ് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ 1942-ൽ സ്ഥാപിച്ച തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് അനന്തപുരിയുടെ അഭിമാനമായ അന്താരാഷ്ട്രനിലവാരത്തിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുത്ത ഈ വിദ്യാലയം കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | image = | image_size = 350px | caption = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | pushpin_map = Kerala | location = മണക്കാട്, തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.47401 |76.94618 |display=inline,title}} | other_name = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 12/06/1942<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | Kerala_school_code = 43072 | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/43072 | udisce_code = 32141102602 }} == ചരിത്രം== തിരുവിതാംകൂറിലെ സ്ത്രീകളുടെ പിന്നോക്കാവസ്ഥ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി 1942-ൽ ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ മഹാരാജാവ് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പ്രിയ സഹോദരിയായ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ തമ്പുരാട്ടിയുടെ നാമധേയത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം നഗരഹൃദയത്തിൽ അന്നത്തെ ദിവാനായിരുന്ന സർ.സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ ലഭ്യമായ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട് പ്രദേശത്ത് സ്ഥാപിച്ച വിദ്യാലയമാണ് ഇന്നത്തെ ഗവൺമെൻറ് വൊക്കേഷണൽ ആൻഡ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ മണക്കാട്. ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ മഹാരാജാവ് തിരുവിതാംകൂർ ഭരിച്ചിരുന്ന കാലം പെൺകുട്ടികൾ മാത്രം പഠിച്ചിരുന്ന മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന് കിഴക്കുവശത്തുള്ള കെട്ടിടത്തിലായിരുന്നു. (1860-ൽ ഇതൊരു ആംഗ്ലോ-വെർണാകുലർ സ്കൂളായി, 1864 ൽ മിഡിൽ സ്കൂളായും 1905-ൽ ഹൈസ്കൂളായും ഉയർത്തപ്പെട്ടു) ഹൈസ്കൂൾ സൗകര്യപ്രദമായി മറ്റെവിടെയെങ്കിലും മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചാൽ പ്രസ്തുത കെട്ടിടത്തിൽ സംസ്കൃത കോളേജ് തുടങ്ങാൻ കഴിയുമെന്ന് മഹാരാജാവ് മനസ്സിലാക്കി, മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നും കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ ഏഴാം ക്ലാസും ഒമ്പതാം ക്ലാസും കോട്ടൺഹില്ലിലേക്ക് മാറ്റിയിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട്ടിലും കുന്നു കുഴിയിലുള്ള ഗുണ്ടു കാട്ടിലും (ഇന്നത്തെ ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സൗകര്യം ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലായി. അങ്ങനെ മഹാരാജാവിന്റെ സഹോദരിയുടെ നാമധേയത്തിൽ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് ഹൈസ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ് മണക്കാട്ടും മാതാവിൻറെ നാമധേയത്തിൽ സേതു പാർവ്വതി ബായി ഹൈസ്കൂൾ എന്ന് ഗുണ്ടു കാട്ടിലും ( ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിച്ചു. മണക്കാട്ടെ കുറ്റിക്കാട്ടിൽ ഉള്ള വിശാലമായ സ്ഥലം അന്ന് കാടുപിടിച്ചു കിടന്ന ശ്മശാനം ആയിരുന്നു. അതിനോടൊപ്പം ഒരു കാവും ഒരു കുളവും ധാരാളം വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞു നിന്നിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ ശ്മശാനം പുത്തൻകോട്ടയിലേയ്ക്ക് മാറ്റി. കാടുകൾ വെട്ടിത്തെളിച്ച് രണ്ടു കിണറുകൾ കുഴിച്ച് 8 കെട്ടിടങ്ങൾനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു 1942 ജൂൺ പന്ത്രണ്ടാം തീയതി സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരാണ് ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് എച്ച്എസ് ഫോർ ഗേൾസിന്റെ ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിച്ചത്. ഈ സ്കൂളിലെ പ്രഥമ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ് ചാച്ചി തോമസ് ആയിരുന്നു. ഹൈസ്കൂളിന്റെ ആദ്യ പ്രധാന അദ്ധ്യാപകനായ റവ ടി. മാവുവിന്റെ രൂപകല്പനയിലും മേൽനോട്ടത്തിലും വിദ്യാലയത്തിന്റെ ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള പ്രധാന കെട്ടിടം നിർമിക്കപ്പെട്ടു, വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇവിടെ റ്റി.റ്റി.സി ആരംഭിച്ചു.1960 ആയതോടെ ഒന്നു മുതൽ നാലു വരെയുള്ള പ്രൈമറി ക്ലാസുകളും ട്രെയിനിംഗ് സ്കൂളും ഈ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്നും അടർത്തി പുതിയ 4 കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി പ്രൈമറിയും ഹൈസ്കൂളും വേർപെടുത്തി ടീച്ചേഴ്സ് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ ക്രമേണ ബേസിക് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ എന്നും പിന്നീട് ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് ടീ ച്ചേഴ്സ് ട്രെയിനിങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്നും ആയി മാറി .റ്റി.റ്റി.ഐ യോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ ഇപ്പോഴും ആൺ കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നുണ്ട് .റ്റി.റ്റി.ഐയിൽ പെൺകുട്ടികൾ മാത്രമാണ് പഠിക്കുന്നത്. തൊട്ടടുത്ത പുരയിടത്തിൽ ചമ്പ (മീൻ) വിൽപ്പന ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ചമ്പക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും മണക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു . മണൽ ധാരാളം ഉള്ള സ്ഥലം മണൽക്കാട് പിന്നെ മണക്കാടും, മണ എന്ന വൃക്ഷം കാട് പോലെ വളർന്നു നിന്നിരുന്നതിനാൽ മണക്കാട് എന്നും സ്ഥലനാമം ഉണ്ടായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. 1997-ൽ വിദ്യാലയത്തിലെ ഹയർ സെക്കണ്ടറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ== ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== ==ചിത്രശാല== ==പുറംകണ്ണികൾ== [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] rdnwp9fz71sduoxeykduugtexabtbri 4675656 4675655 2026-10-12T18:16:26Z Shajinss 208313 4675656 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം സൗത്ത് ഉപജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരത്തിൻ്റെ ഹൃദയ ഭാഗത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് ഈ പെൺപള്ളിക്കൂടം. മഹാരാജാവ് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ 1942-ൽ സ്ഥാപിച്ച തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് അനന്തപുരിയുടെ അഭിമാനമായ അന്താരാഷ്ട്രനിലവാരത്തിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുത്ത ഈ വിദ്യാലയം കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | image = | image_size = 350px | caption = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | pushpin_map = Kerala | location = മണക്കാട്, തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.47401 |76.94618 |display=inline,title}} | other_name = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 12/06/1942<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | Kerala_school_code = 43072 | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/43072 | udisce_code = 32141102602 }} == ചരിത്രം== തിരുവിതാംകൂറിലെ സ്ത്രീകളുടെ പിന്നോക്കാവസ്ഥ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി 1942-ൽ ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ മഹാരാജാവ് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പ്രിയ സഹോദരിയായ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ തമ്പുരാട്ടിയുടെ നാമധേയത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം നഗരഹൃദയത്തിൽ അന്നത്തെ ദിവാനായിരുന്ന സർ.സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ ലഭ്യമായ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട് പ്രദേശത്ത് സ്ഥാപിച്ച വിദ്യാലയമാണ് ഇന്നത്തെ ഗവൺമെൻറ് വൊക്കേഷണൽ ആൻഡ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ മണക്കാട്. ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ മഹാരാജാവ് തിരുവിതാംകൂർ ഭരിച്ചിരുന്ന കാലം പെൺകുട്ടികൾ മാത്രം പഠിച്ചിരുന്ന മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന് കിഴക്കുവശത്തുള്ള കെട്ടിടത്തിലായിരുന്നു. (1860-ൽ ഇതൊരു ആംഗ്ലോ-വെർണാകുലർ സ്കൂളായി, 1864 ൽ മിഡിൽ സ്കൂളായും 1905-ൽ ഹൈസ്കൂളായും ഉയർത്തപ്പെട്ടു) ഹൈസ്കൂൾ സൗകര്യപ്രദമായി മറ്റെവിടെയെങ്കിലും മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചാൽ പ്രസ്തുത കെട്ടിടത്തിൽ സംസ്കൃത കോളേജ് തുടങ്ങാൻ കഴിയുമെന്ന് മഹാരാജാവ് മനസ്സിലാക്കി, മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നും കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ ഏഴാം ക്ലാസും ഒമ്പതാം ക്ലാസും കോട്ടൺഹില്ലിലേക്ക് മാറ്റിയിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട്ടിലും കുന്നു കുഴിയിലുള്ള ഗുണ്ടു കാട്ടിലും (ഇന്നത്തെ ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സൗകര്യം ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലായി. അങ്ങനെ മഹാരാജാവിന്റെ സഹോദരിയുടെ നാമധേയത്തിൽ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് ഹൈസ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ് മണക്കാട്ടും മാതാവിൻറെ നാമധേയത്തിൽ സേതു പാർവ്വതി ബായി ഹൈസ്കൂൾ എന്ന് ഗുണ്ടു കാട്ടിലും ( ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിച്ചു. മണക്കാട്ടെ കുറ്റിക്കാട്ടിൽ ഉള്ള വിശാലമായ സ്ഥലം അന്ന് കാടുപിടിച്ചു കിടന്ന ശ്മശാനം ആയിരുന്നു. അതിനോടൊപ്പം ഒരു കാവും ഒരു കുളവും ധാരാളം വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞു നിന്നിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ ശ്മശാനം പുത്തൻകോട്ടയിലേയ്ക്ക് മാറ്റി. കാടുകൾ വെട്ടിത്തെളിച്ച് രണ്ടു കിണറുകൾ കുഴിച്ച് 8 കെട്ടിടങ്ങൾനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു 1942 ജൂൺ പന്ത്രണ്ടാം തീയതി സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരാണ് ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് എച്ച്എസ് ഫോർ ഗേൾസിന്റെ ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിച്ചത്. ഈ സ്കൂളിലെ പ്രഥമ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ് ചാച്ചി തോമസ് ആയിരുന്നു. ഹൈസ്കൂളിന്റെ ആദ്യ പ്രധാന അദ്ധ്യാപകനായ റവ ടി. മാവുവിന്റെ രൂപകല്പനയിലും മേൽനോട്ടത്തിലും വിദ്യാലയത്തിന്റെ ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള പ്രധാന കെട്ടിടം നിർമിക്കപ്പെട്ടു, വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇവിടെ റ്റി.റ്റി.സി ആരംഭിച്ചു.1960 ആയതോടെ ഒന്നു മുതൽ നാലു വരെയുള്ള പ്രൈമറി ക്ലാസുകളും ട്രെയിനിംഗ് സ്കൂളും ഈ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്നും അടർത്തി പുതിയ 4 കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി പ്രൈമറിയും ഹൈസ്കൂളും വേർപെടുത്തി ടീച്ചേഴ്സ് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ ക്രമേണ ബേസിക് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ എന്നും പിന്നീട് ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് ടീ ച്ചേഴ്സ് ട്രെയിനിങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്നും ആയി മാറി .റ്റി.റ്റി.ഐ യോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ ഇപ്പോഴും ആൺ കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നുണ്ട് .റ്റി.റ്റി.ഐയിൽ പെൺകുട്ടികൾ മാത്രമാണ് പഠിക്കുന്നത്. തൊട്ടടുത്ത പുരയിടത്തിൽ ചമ്പ (മീൻ) വിൽപ്പന ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ചമ്പക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും മണക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു . മണൽ ധാരാളം ഉള്ള സ്ഥലം മണൽക്കാട് പിന്നെ മണക്കാടും, മണ എന്ന വൃക്ഷം കാട് പോലെ വളർന്നു നിന്നിരുന്നതിനാൽ മണക്കാട് എന്നും സ്ഥലനാമം ഉണ്ടായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. 1997-ൽ വിദ്യാലയത്തിലെ ഹയർ സെക്കണ്ടറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ== ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== ==ചിത്രശാല== ==പുറംകണ്ണികൾ== ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] sxaardt9vd466y0ju6lf7dotowz8uwb 4675657 4675656 2026-10-12T18:17:21Z Shajinss 208313 4675657 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം സൗത്ത് ഉപജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരത്തിൻ്റെ ഹൃദയ ഭാഗത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് ഈ പെൺപള്ളിക്കൂടം. മഹാരാജാവ് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ 1942-ൽ സ്ഥാപിച്ച തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് അനന്തപുരിയുടെ അഭിമാനമായ അന്താരാഷ്ട്രനിലവാരത്തിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുത്ത ഈ വിദ്യാലയം കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | image = | image_size = 350px | caption = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | pushpin_map = Kerala | location = മണക്കാട്, തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.47401 |76.94618 |display=inline,title}} | other_name = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 12/06/1942<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | Kerala_school_code = 43072 | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/43072 | udisce_code = 32141102602 }} == ചരിത്രം== തിരുവിതാംകൂറിലെ സ്ത്രീകളുടെ പിന്നോക്കാവസ്ഥ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി 1942-ൽ ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ മഹാരാജാവ് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പ്രിയ സഹോദരിയായ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ തമ്പുരാട്ടിയുടെ നാമധേയത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം നഗരഹൃദയത്തിൽ അന്നത്തെ ദിവാനായിരുന്ന സർ.സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ ലഭ്യമായ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട് പ്രദേശത്ത് സ്ഥാപിച്ച വിദ്യാലയമാണ് ഇന്നത്തെ ഗവൺമെൻറ് വൊക്കേഷണൽ ആൻഡ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ മണക്കാട്. ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ മഹാരാജാവ് തിരുവിതാംകൂർ ഭരിച്ചിരുന്ന കാലം പെൺകുട്ടികൾ മാത്രം പഠിച്ചിരുന്ന മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന് കിഴക്കുവശത്തുള്ള കെട്ടിടത്തിലായിരുന്നു. (1860-ൽ ഇതൊരു ആംഗ്ലോ-വെർണാകുലർ സ്കൂളായി, 1864 ൽ മിഡിൽ സ്കൂളായും 1905-ൽ ഹൈസ്കൂളായും ഉയർത്തപ്പെട്ടു) ഹൈസ്കൂൾ സൗകര്യപ്രദമായി മറ്റെവിടെയെങ്കിലും മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചാൽ പ്രസ്തുത കെട്ടിടത്തിൽ സംസ്കൃത കോളേജ് തുടങ്ങാൻ കഴിയുമെന്ന് മഹാരാജാവ് മനസ്സിലാക്കി, മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നും കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ ഏഴാം ക്ലാസും ഒമ്പതാം ക്ലാസും കോട്ടൺഹില്ലിലേക്ക് മാറ്റിയിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട്ടിലും കുന്നു കുഴിയിലുള്ള ഗുണ്ടു കാട്ടിലും (ഇന്നത്തെ ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സൗകര്യം ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലായി. അങ്ങനെ മഹാരാജാവിന്റെ സഹോദരിയുടെ നാമധേയത്തിൽ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് ഹൈസ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ് മണക്കാട്ടും മാതാവിൻറെ നാമധേയത്തിൽ സേതു പാർവ്വതി ബായി ഹൈസ്കൂൾ എന്ന് ഗുണ്ടു കാട്ടിലും ( ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിച്ചു. മണക്കാട്ടെ കുറ്റിക്കാട്ടിൽ ഉള്ള വിശാലമായ സ്ഥലം അന്ന് കാടുപിടിച്ചു കിടന്ന ശ്മശാനം ആയിരുന്നു. അതിനോടൊപ്പം ഒരു കാവും ഒരു കുളവും ധാരാളം വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞു നിന്നിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ ശ്മശാനം പുത്തൻകോട്ടയിലേയ്ക്ക് മാറ്റി. കാടുകൾ വെട്ടിത്തെളിച്ച് രണ്ടു കിണറുകൾ കുഴിച്ച് 8 കെട്ടിടങ്ങൾനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു 1942 ജൂൺ പന്ത്രണ്ടാം തീയതി സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരാണ് ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് എച്ച്എസ് ഫോർ ഗേൾസിന്റെ ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിച്ചത്. ഈ സ്കൂളിലെ പ്രഥമ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ് ചാച്ചി തോമസ് ആയിരുന്നു. ഹൈസ്കൂളിന്റെ ആദ്യ പ്രധാന അദ്ധ്യാപകനായ റവ ടി. മാവുവിന്റെ രൂപകല്പനയിലും മേൽനോട്ടത്തിലും വിദ്യാലയത്തിന്റെ ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള പ്രധാന കെട്ടിടം നിർമിക്കപ്പെട്ടു, വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇവിടെ റ്റി.റ്റി.സി ആരംഭിച്ചു.1960 ആയതോടെ ഒന്നു മുതൽ നാലു വരെയുള്ള പ്രൈമറി ക്ലാസുകളും ട്രെയിനിംഗ് സ്കൂളും ഈ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്നും അടർത്തി പുതിയ 4 കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി പ്രൈമറിയും ഹൈസ്കൂളും വേർപെടുത്തി ടീച്ചേഴ്സ് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ ക്രമേണ ബേസിക് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ എന്നും പിന്നീട് ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് ടീച്ചേഴ്സ് ട്രെയിനിങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്നും ആയി മാറി .റ്റി.റ്റി.ഐ യോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ ഇപ്പോഴും ആൺ കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നുണ്ട് .റ്റി.റ്റി.ഐയിൽ പെൺകുട്ടികൾ മാത്രമാണ് പഠിക്കുന്നത്. തൊട്ടടുത്ത പുരയിടത്തിൽ ചമ്പ (മീൻ) വിൽപ്പന ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ചമ്പക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും മണക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു . മണൽ ധാരാളം ഉള്ള സ്ഥലം മണൽക്കാട് പിന്നെ മണക്കാടും, മണ എന്ന വൃക്ഷം കാട് പോലെ വളർന്നു നിന്നിരുന്നതിനാൽ മണക്കാട് എന്നും സ്ഥലനാമം ഉണ്ടായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. 1997-ൽ വിദ്യാലയത്തിലെ ഹയർ സെക്കണ്ടറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ== ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== ==ചിത്രശാല== ==പുറംകണ്ണികൾ== ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] 6r9fah8ujd5n0wnkww5toi42qiw1hlg 4675658 4675657 2026-10-12T18:18:27Z Shajinss 208313 /* ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ */ 4675658 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം സൗത്ത് ഉപജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരത്തിൻ്റെ ഹൃദയ ഭാഗത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് ഈ പെൺപള്ളിക്കൂടം. മഹാരാജാവ് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ 1942-ൽ സ്ഥാപിച്ച തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് അനന്തപുരിയുടെ അഭിമാനമായ അന്താരാഷ്ട്രനിലവാരത്തിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുത്ത ഈ വിദ്യാലയം കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | image = | image_size = 350px | caption = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | pushpin_map = Kerala | location = മണക്കാട്, തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.47401 |76.94618 |display=inline,title}} | other_name = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 12/06/1942<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | Kerala_school_code = 43072 | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/43072 | udisce_code = 32141102602 }} == ചരിത്രം== തിരുവിതാംകൂറിലെ സ്ത്രീകളുടെ പിന്നോക്കാവസ്ഥ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി 1942-ൽ ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ മഹാരാജാവ് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പ്രിയ സഹോദരിയായ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ തമ്പുരാട്ടിയുടെ നാമധേയത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം നഗരഹൃദയത്തിൽ അന്നത്തെ ദിവാനായിരുന്ന സർ.സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ ലഭ്യമായ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട് പ്രദേശത്ത് സ്ഥാപിച്ച വിദ്യാലയമാണ് ഇന്നത്തെ ഗവൺമെൻറ് വൊക്കേഷണൽ ആൻഡ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ മണക്കാട്. ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ മഹാരാജാവ് തിരുവിതാംകൂർ ഭരിച്ചിരുന്ന കാലം പെൺകുട്ടികൾ മാത്രം പഠിച്ചിരുന്ന മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന് കിഴക്കുവശത്തുള്ള കെട്ടിടത്തിലായിരുന്നു. (1860-ൽ ഇതൊരു ആംഗ്ലോ-വെർണാകുലർ സ്കൂളായി, 1864 ൽ മിഡിൽ സ്കൂളായും 1905-ൽ ഹൈസ്കൂളായും ഉയർത്തപ്പെട്ടു) ഹൈസ്കൂൾ സൗകര്യപ്രദമായി മറ്റെവിടെയെങ്കിലും മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചാൽ പ്രസ്തുത കെട്ടിടത്തിൽ സംസ്കൃത കോളേജ് തുടങ്ങാൻ കഴിയുമെന്ന് മഹാരാജാവ് മനസ്സിലാക്കി, മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നും കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ ഏഴാം ക്ലാസും ഒമ്പതാം ക്ലാസും കോട്ടൺഹില്ലിലേക്ക് മാറ്റിയിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട്ടിലും കുന്നു കുഴിയിലുള്ള ഗുണ്ടു കാട്ടിലും (ഇന്നത്തെ ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സൗകര്യം ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലായി. അങ്ങനെ മഹാരാജാവിന്റെ സഹോദരിയുടെ നാമധേയത്തിൽ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് ഹൈസ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ് മണക്കാട്ടും മാതാവിൻറെ നാമധേയത്തിൽ സേതു പാർവ്വതി ബായി ഹൈസ്കൂൾ എന്ന് ഗുണ്ടു കാട്ടിലും ( ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിച്ചു. മണക്കാട്ടെ കുറ്റിക്കാട്ടിൽ ഉള്ള വിശാലമായ സ്ഥലം അന്ന് കാടുപിടിച്ചു കിടന്ന ശ്മശാനം ആയിരുന്നു. അതിനോടൊപ്പം ഒരു കാവും ഒരു കുളവും ധാരാളം വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞു നിന്നിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ ശ്മശാനം പുത്തൻകോട്ടയിലേയ്ക്ക് മാറ്റി. കാടുകൾ വെട്ടിത്തെളിച്ച് രണ്ടു കിണറുകൾ കുഴിച്ച് 8 കെട്ടിടങ്ങൾനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു 1942 ജൂൺ പന്ത്രണ്ടാം തീയതി സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരാണ് ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് എച്ച്എസ് ഫോർ ഗേൾസിന്റെ ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിച്ചത്. ഈ സ്കൂളിലെ പ്രഥമ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ് ചാച്ചി തോമസ് ആയിരുന്നു. ഹൈസ്കൂളിന്റെ ആദ്യ പ്രധാന അദ്ധ്യാപകനായ റവ ടി. മാവുവിന്റെ രൂപകല്പനയിലും മേൽനോട്ടത്തിലും വിദ്യാലയത്തിന്റെ ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള പ്രധാന കെട്ടിടം നിർമിക്കപ്പെട്ടു, വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇവിടെ റ്റി.റ്റി.സി ആരംഭിച്ചു.1960 ആയതോടെ ഒന്നു മുതൽ നാലു വരെയുള്ള പ്രൈമറി ക്ലാസുകളും ട്രെയിനിംഗ് സ്കൂളും ഈ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്നും അടർത്തി പുതിയ 4 കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി പ്രൈമറിയും ഹൈസ്കൂളും വേർപെടുത്തി ടീച്ചേഴ്സ് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ ക്രമേണ ബേസിക് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ എന്നും പിന്നീട് ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് ടീച്ചേഴ്സ് ട്രെയിനിങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്നും ആയി മാറി .റ്റി.റ്റി.ഐ യോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ ഇപ്പോഴും ആൺ കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നുണ്ട് .റ്റി.റ്റി.ഐയിൽ പെൺകുട്ടികൾ മാത്രമാണ് പഠിക്കുന്നത്. തൊട്ടടുത്ത പുരയിടത്തിൽ ചമ്പ (മീൻ) വിൽപ്പന ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ചമ്പക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും മണക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു . മണൽ ധാരാളം ഉള്ള സ്ഥലം മണൽക്കാട് പിന്നെ മണക്കാടും, മണ എന്ന വൃക്ഷം കാട് പോലെ വളർന്നു നിന്നിരുന്നതിനാൽ മണക്കാട് എന്നും സ്ഥലനാമം ഉണ്ടായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. 1997-ൽ വിദ്യാലയത്തിലെ ഹയർ സെക്കണ്ടറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ== 12 വരെ ക്ലാസുകളിലായി ഏകദേശം രണ്ടായിരത്തിലധികം കുട്ടികൾ പഠിക്കുന്ന വിദ്യാലയമാണ് ഗവ. ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ്, മണക്കാട്. 5 ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സ്കൂളിന് 10 കെട്ടിടങ്ങളിലായി വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലായി 80 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂൾ വിഭാഗത്തിൽ 27ക്ലാസ് മുറികൾ ഹൈടെക്ക് ക്ലാസ് റൂമുകളാണ്. ഹയർ സെക്കന്ററി വിഭാഗത്തിൽ 24 റൂമുകളും ഒരു മൾട്ടീമീഡിയ റൂം, ഒരു ലാംഗ്വേജ് ലാബ്, കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ്, മറ്റു വിഷയങ്ങളുടെ ലാബുകൾ ​എന്നീ സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്. എല്ലാ വിഷയങ്ങളിലും മൾട്ടിമീഡിയ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി ക്ലാസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. ഹൈസ്കൂളിനു 2കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുണ്ട്. 30 കമ്പ്യൂട്ടറുകളുമുണ്ട്. ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== ==ചിത്രശാല== ==പുറംകണ്ണികൾ== ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] n3qo1zo9v0qxbqaoqvnnhzkw9nvlcq9 4675659 4675658 2026-10-12T18:23:09Z Shajinss 208313 /* പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ */ 4675659 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം സൗത്ത് ഉപജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരത്തിൻ്റെ ഹൃദയ ഭാഗത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് ഈ പെൺപള്ളിക്കൂടം. മഹാരാജാവ് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ 1942-ൽ സ്ഥാപിച്ച തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് അനന്തപുരിയുടെ അഭിമാനമായ അന്താരാഷ്ട്രനിലവാരത്തിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുത്ത ഈ വിദ്യാലയം കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | image = | image_size = 350px | caption = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | pushpin_map = Kerala | location = മണക്കാട്, തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.47401 |76.94618 |display=inline,title}} | other_name = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 12/06/1942<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | Kerala_school_code = 43072 | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/43072 | udisce_code = 32141102602 }} == ചരിത്രം== തിരുവിതാംകൂറിലെ സ്ത്രീകളുടെ പിന്നോക്കാവസ്ഥ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി 1942-ൽ ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ മഹാരാജാവ് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പ്രിയ സഹോദരിയായ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ തമ്പുരാട്ടിയുടെ നാമധേയത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം നഗരഹൃദയത്തിൽ അന്നത്തെ ദിവാനായിരുന്ന സർ.സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ ലഭ്യമായ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട് പ്രദേശത്ത് സ്ഥാപിച്ച വിദ്യാലയമാണ് ഇന്നത്തെ ഗവൺമെൻറ് വൊക്കേഷണൽ ആൻഡ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ മണക്കാട്. ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ മഹാരാജാവ് തിരുവിതാംകൂർ ഭരിച്ചിരുന്ന കാലം പെൺകുട്ടികൾ മാത്രം പഠിച്ചിരുന്ന മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന് കിഴക്കുവശത്തുള്ള കെട്ടിടത്തിലായിരുന്നു. (1860-ൽ ഇതൊരു ആംഗ്ലോ-വെർണാകുലർ സ്കൂളായി, 1864 ൽ മിഡിൽ സ്കൂളായും 1905-ൽ ഹൈസ്കൂളായും ഉയർത്തപ്പെട്ടു) ഹൈസ്കൂൾ സൗകര്യപ്രദമായി മറ്റെവിടെയെങ്കിലും മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചാൽ പ്രസ്തുത കെട്ടിടത്തിൽ സംസ്കൃത കോളേജ് തുടങ്ങാൻ കഴിയുമെന്ന് മഹാരാജാവ് മനസ്സിലാക്കി, മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നും കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ ഏഴാം ക്ലാസും ഒമ്പതാം ക്ലാസും കോട്ടൺഹില്ലിലേക്ക് മാറ്റിയിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട്ടിലും കുന്നു കുഴിയിലുള്ള ഗുണ്ടു കാട്ടിലും (ഇന്നത്തെ ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സൗകര്യം ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലായി. അങ്ങനെ മഹാരാജാവിന്റെ സഹോദരിയുടെ നാമധേയത്തിൽ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് ഹൈസ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ് മണക്കാട്ടും മാതാവിൻറെ നാമധേയത്തിൽ സേതു പാർവ്വതി ബായി ഹൈസ്കൂൾ എന്ന് ഗുണ്ടു കാട്ടിലും ( ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിച്ചു. മണക്കാട്ടെ കുറ്റിക്കാട്ടിൽ ഉള്ള വിശാലമായ സ്ഥലം അന്ന് കാടുപിടിച്ചു കിടന്ന ശ്മശാനം ആയിരുന്നു. അതിനോടൊപ്പം ഒരു കാവും ഒരു കുളവും ധാരാളം വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞു നിന്നിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ ശ്മശാനം പുത്തൻകോട്ടയിലേയ്ക്ക് മാറ്റി. കാടുകൾ വെട്ടിത്തെളിച്ച് രണ്ടു കിണറുകൾ കുഴിച്ച് 8 കെട്ടിടങ്ങൾനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു 1942 ജൂൺ പന്ത്രണ്ടാം തീയതി സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരാണ് ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് എച്ച്എസ് ഫോർ ഗേൾസിന്റെ ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിച്ചത്. ഈ സ്കൂളിലെ പ്രഥമ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ് ചാച്ചി തോമസ് ആയിരുന്നു. ഹൈസ്കൂളിന്റെ ആദ്യ പ്രധാന അദ്ധ്യാപകനായ റവ ടി. മാവുവിന്റെ രൂപകല്പനയിലും മേൽനോട്ടത്തിലും വിദ്യാലയത്തിന്റെ ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള പ്രധാന കെട്ടിടം നിർമിക്കപ്പെട്ടു, വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇവിടെ റ്റി.റ്റി.സി ആരംഭിച്ചു.1960 ആയതോടെ ഒന്നു മുതൽ നാലു വരെയുള്ള പ്രൈമറി ക്ലാസുകളും ട്രെയിനിംഗ് സ്കൂളും ഈ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്നും അടർത്തി പുതിയ 4 കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി പ്രൈമറിയും ഹൈസ്കൂളും വേർപെടുത്തി ടീച്ചേഴ്സ് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ ക്രമേണ ബേസിക് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ എന്നും പിന്നീട് ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് ടീച്ചേഴ്സ് ട്രെയിനിങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്നും ആയി മാറി .റ്റി.റ്റി.ഐ യോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ ഇപ്പോഴും ആൺ കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നുണ്ട് .റ്റി.റ്റി.ഐയിൽ പെൺകുട്ടികൾ മാത്രമാണ് പഠിക്കുന്നത്. തൊട്ടടുത്ത പുരയിടത്തിൽ ചമ്പ (മീൻ) വിൽപ്പന ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ചമ്പക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും മണക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു . മണൽ ധാരാളം ഉള്ള സ്ഥലം മണൽക്കാട് പിന്നെ മണക്കാടും, മണ എന്ന വൃക്ഷം കാട് പോലെ വളർന്നു നിന്നിരുന്നതിനാൽ മണക്കാട് എന്നും സ്ഥലനാമം ഉണ്ടായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. 1997-ൽ വിദ്യാലയത്തിലെ ഹയർ സെക്കണ്ടറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ== 12 വരെ ക്ലാസുകളിലായി ഏകദേശം രണ്ടായിരത്തിലധികം കുട്ടികൾ പഠിക്കുന്ന വിദ്യാലയമാണ് ഗവ. ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ്, മണക്കാട്. 5 ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സ്കൂളിന് 10 കെട്ടിടങ്ങളിലായി വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലായി 80 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂൾ വിഭാഗത്തിൽ 27ക്ലാസ് മുറികൾ ഹൈടെക്ക് ക്ലാസ് റൂമുകളാണ്. ഹയർ സെക്കന്ററി വിഭാഗത്തിൽ 24 റൂമുകളും ഒരു മൾട്ടീമീഡിയ റൂം, ഒരു ലാംഗ്വേജ് ലാബ്, കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ്, മറ്റു വിഷയങ്ങളുടെ ലാബുകൾ ​എന്നീ സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്. എല്ലാ വിഷയങ്ങളിലും മൾട്ടിമീഡിയ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി ക്ലാസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. ഹൈസ്കൂളിനു 2കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുണ്ട്. 30 കമ്പ്യൂട്ടറുകളുമുണ്ട്. ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== * ജസ്റ്റിസ് ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി (മെമ്പർ, മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ) * ഡോ.ജി.സരസ്വതി അമ്മ (റിട്ട. റീഡർ , ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് അക്വാട്ടിക് ബയോളജി-യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കേരള) * ഡോ. സിമി (പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നടി) * ശ്രീലത പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നടി (പൂജക്കെടുക്കാത്ത പൂക്കൾ ) * ഉഷ നന്ദിനി (നഗരമേ നന്ദി, ഓളവും തീരവും) * പാറുക്കുട്ടി നാടക നടി * ഡോക്ടർ പപ്പ (ഒഫ്താൽമോളജിസ്റ്റ്, .തൃശൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ( 1988 ബാച്ചിലെ എസ്എസ്എൽസി ഒന്നാം റാങ്കുകാരി) * ഷമീമ (ലൈവ് സ്റ്റോക്ക് ഡെവലപ്മെൻറ് കോർപ്പറേഷൻ ഡയറക്ടർ) * ഗിരിജ പ്രൊഫസർ ,തിരുവനന്തപുരം ഗവൺമെൻറ് എൻജിനീയറിങ് കോളേജ്. * രാഖി ജി ആർ (നാഷണൽ ഹാൻഡ് ബോൾ താരം) * സജി ദേവി (ദുരദർശൻ ന്യൂസ് റീഡർ) * ശ്രീജ സിനിമതാരം * ഇനിയ സിനിമതാരം * അഞ്ചു സീരിയൽ താരം * രേഷ്മ സീരിയൽ താരം ==ചിത്രശാല== ==പുറംകണ്ണികൾ== ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] 8hpt1xbxsm9l3rvqtej1io58duq385w 4675661 4675659 2026-10-12T18:24:58Z Shajinss 208313 /* പുറംകണ്ണികൾ */ 4675661 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം സൗത്ത് ഉപജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരത്തിൻ്റെ ഹൃദയ ഭാഗത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് ഈ പെൺപള്ളിക്കൂടം. മഹാരാജാവ് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ 1942-ൽ സ്ഥാപിച്ച തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് അനന്തപുരിയുടെ അഭിമാനമായ അന്താരാഷ്ട്രനിലവാരത്തിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുത്ത ഈ വിദ്യാലയം കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | image = | image_size = 350px | caption = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | pushpin_map = Kerala | location = മണക്കാട്, തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.47401 |76.94618 |display=inline,title}} | other_name = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 12/06/1942<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | Kerala_school_code = 43072 | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/43072 | udisce_code = 32141102602 }} == ചരിത്രം== തിരുവിതാംകൂറിലെ സ്ത്രീകളുടെ പിന്നോക്കാവസ്ഥ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി 1942-ൽ ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ മഹാരാജാവ് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പ്രിയ സഹോദരിയായ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ തമ്പുരാട്ടിയുടെ നാമധേയത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം നഗരഹൃദയത്തിൽ അന്നത്തെ ദിവാനായിരുന്ന സർ.സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ ലഭ്യമായ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട് പ്രദേശത്ത് സ്ഥാപിച്ച വിദ്യാലയമാണ് ഇന്നത്തെ ഗവൺമെൻറ് വൊക്കേഷണൽ ആൻഡ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ മണക്കാട്. ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ മഹാരാജാവ് തിരുവിതാംകൂർ ഭരിച്ചിരുന്ന കാലം പെൺകുട്ടികൾ മാത്രം പഠിച്ചിരുന്ന മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന് കിഴക്കുവശത്തുള്ള കെട്ടിടത്തിലായിരുന്നു. (1860-ൽ ഇതൊരു ആംഗ്ലോ-വെർണാകുലർ സ്കൂളായി, 1864 ൽ മിഡിൽ സ്കൂളായും 1905-ൽ ഹൈസ്കൂളായും ഉയർത്തപ്പെട്ടു) ഹൈസ്കൂൾ സൗകര്യപ്രദമായി മറ്റെവിടെയെങ്കിലും മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചാൽ പ്രസ്തുത കെട്ടിടത്തിൽ സംസ്കൃത കോളേജ് തുടങ്ങാൻ കഴിയുമെന്ന് മഹാരാജാവ് മനസ്സിലാക്കി, മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നും കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ ഏഴാം ക്ലാസും ഒമ്പതാം ക്ലാസും കോട്ടൺഹില്ലിലേക്ക് മാറ്റിയിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട്ടിലും കുന്നു കുഴിയിലുള്ള ഗുണ്ടു കാട്ടിലും (ഇന്നത്തെ ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സൗകര്യം ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലായി. അങ്ങനെ മഹാരാജാവിന്റെ സഹോദരിയുടെ നാമധേയത്തിൽ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് ഹൈസ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ് മണക്കാട്ടും മാതാവിൻറെ നാമധേയത്തിൽ സേതു പാർവ്വതി ബായി ഹൈസ്കൂൾ എന്ന് ഗുണ്ടു കാട്ടിലും ( ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിച്ചു. മണക്കാട്ടെ കുറ്റിക്കാട്ടിൽ ഉള്ള വിശാലമായ സ്ഥലം അന്ന് കാടുപിടിച്ചു കിടന്ന ശ്മശാനം ആയിരുന്നു. അതിനോടൊപ്പം ഒരു കാവും ഒരു കുളവും ധാരാളം വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞു നിന്നിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ ശ്മശാനം പുത്തൻകോട്ടയിലേയ്ക്ക് മാറ്റി. കാടുകൾ വെട്ടിത്തെളിച്ച് രണ്ടു കിണറുകൾ കുഴിച്ച് 8 കെട്ടിടങ്ങൾനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു 1942 ജൂൺ പന്ത്രണ്ടാം തീയതി സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരാണ് ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് എച്ച്എസ് ഫോർ ഗേൾസിന്റെ ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിച്ചത്. ഈ സ്കൂളിലെ പ്രഥമ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ് ചാച്ചി തോമസ് ആയിരുന്നു. ഹൈസ്കൂളിന്റെ ആദ്യ പ്രധാന അദ്ധ്യാപകനായ റവ ടി. മാവുവിന്റെ രൂപകല്പനയിലും മേൽനോട്ടത്തിലും വിദ്യാലയത്തിന്റെ ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള പ്രധാന കെട്ടിടം നിർമിക്കപ്പെട്ടു, വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇവിടെ റ്റി.റ്റി.സി ആരംഭിച്ചു.1960 ആയതോടെ ഒന്നു മുതൽ നാലു വരെയുള്ള പ്രൈമറി ക്ലാസുകളും ട്രെയിനിംഗ് സ്കൂളും ഈ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്നും അടർത്തി പുതിയ 4 കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി പ്രൈമറിയും ഹൈസ്കൂളും വേർപെടുത്തി ടീച്ചേഴ്സ് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ ക്രമേണ ബേസിക് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ എന്നും പിന്നീട് ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് ടീച്ചേഴ്സ് ട്രെയിനിങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്നും ആയി മാറി .റ്റി.റ്റി.ഐ യോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ ഇപ്പോഴും ആൺ കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നുണ്ട് .റ്റി.റ്റി.ഐയിൽ പെൺകുട്ടികൾ മാത്രമാണ് പഠിക്കുന്നത്. തൊട്ടടുത്ത പുരയിടത്തിൽ ചമ്പ (മീൻ) വിൽപ്പന ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ചമ്പക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും മണക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു . മണൽ ധാരാളം ഉള്ള സ്ഥലം മണൽക്കാട് പിന്നെ മണക്കാടും, മണ എന്ന വൃക്ഷം കാട് പോലെ വളർന്നു നിന്നിരുന്നതിനാൽ മണക്കാട് എന്നും സ്ഥലനാമം ഉണ്ടായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. 1997-ൽ വിദ്യാലയത്തിലെ ഹയർ സെക്കണ്ടറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ== 12 വരെ ക്ലാസുകളിലായി ഏകദേശം രണ്ടായിരത്തിലധികം കുട്ടികൾ പഠിക്കുന്ന വിദ്യാലയമാണ് ഗവ. ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ്, മണക്കാട്. 5 ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സ്കൂളിന് 10 കെട്ടിടങ്ങളിലായി വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലായി 80 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂൾ വിഭാഗത്തിൽ 27ക്ലാസ് മുറികൾ ഹൈടെക്ക് ക്ലാസ് റൂമുകളാണ്. ഹയർ സെക്കന്ററി വിഭാഗത്തിൽ 24 റൂമുകളും ഒരു മൾട്ടീമീഡിയ റൂം, ഒരു ലാംഗ്വേജ് ലാബ്, കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ്, മറ്റു വിഷയങ്ങളുടെ ലാബുകൾ ​എന്നീ സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്. എല്ലാ വിഷയങ്ങളിലും മൾട്ടിമീഡിയ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി ക്ലാസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. ഹൈസ്കൂളിനു 2കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുണ്ട്. 30 കമ്പ്യൂട്ടറുകളുമുണ്ട്. ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== * ജസ്റ്റിസ് ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി (മെമ്പർ, മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ) * ഡോ.ജി.സരസ്വതി അമ്മ (റിട്ട. റീഡർ , ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് അക്വാട്ടിക് ബയോളജി-യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കേരള) * ഡോ. സിമി (പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നടി) * ശ്രീലത പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നടി (പൂജക്കെടുക്കാത്ത പൂക്കൾ ) * ഉഷ നന്ദിനി (നഗരമേ നന്ദി, ഓളവും തീരവും) * പാറുക്കുട്ടി നാടക നടി * ഡോക്ടർ പപ്പ (ഒഫ്താൽമോളജിസ്റ്റ്, .തൃശൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ( 1988 ബാച്ചിലെ എസ്എസ്എൽസി ഒന്നാം റാങ്കുകാരി) * ഷമീമ (ലൈവ് സ്റ്റോക്ക് ഡെവലപ്മെൻറ് കോർപ്പറേഷൻ ഡയറക്ടർ) * ഗിരിജ പ്രൊഫസർ ,തിരുവനന്തപുരം ഗവൺമെൻറ് എൻജിനീയറിങ് കോളേജ്. * രാഖി ജി ആർ (നാഷണൽ ഹാൻഡ് ബോൾ താരം) * സജി ദേവി (ദുരദർശൻ ന്യൂസ് റീഡർ) * ശ്രീജ സിനിമതാരം * ഇനിയ സിനിമതാരം * അഞ്ചു സീരിയൽ താരം * രേഷ്മ സീരിയൽ താരം ==ചിത്രശാല== ==പുറംകണ്ണികൾ== *[https://schoolwiki.in/43072] ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] 7g7h6e85547tq8tkrvx0qy5pto334mb 4675662 4675661 2026-10-12T18:26:05Z Shajinss 208313 /* പുറംകണ്ണികൾ */ 4675662 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം സൗത്ത് ഉപജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരത്തിൻ്റെ ഹൃദയ ഭാഗത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് ഈ പെൺപള്ളിക്കൂടം. മഹാരാജാവ് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ 1942-ൽ സ്ഥാപിച്ച തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് അനന്തപുരിയുടെ അഭിമാനമായ അന്താരാഷ്ട്രനിലവാരത്തിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുത്ത ഈ വിദ്യാലയം കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | image = | image_size = 350px | caption = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | pushpin_map = Kerala | location = മണക്കാട്, തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.47401 |76.94618 |display=inline,title}} | other_name = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 12/06/1942<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | Kerala_school_code = 43072 | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/43072 | udisce_code = 32141102602 }} == ചരിത്രം== തിരുവിതാംകൂറിലെ സ്ത്രീകളുടെ പിന്നോക്കാവസ്ഥ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി 1942-ൽ ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ മഹാരാജാവ് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പ്രിയ സഹോദരിയായ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ തമ്പുരാട്ടിയുടെ നാമധേയത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം നഗരഹൃദയത്തിൽ അന്നത്തെ ദിവാനായിരുന്ന സർ.സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ ലഭ്യമായ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട് പ്രദേശത്ത് സ്ഥാപിച്ച വിദ്യാലയമാണ് ഇന്നത്തെ ഗവൺമെൻറ് വൊക്കേഷണൽ ആൻഡ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ മണക്കാട്. ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ മഹാരാജാവ് തിരുവിതാംകൂർ ഭരിച്ചിരുന്ന കാലം പെൺകുട്ടികൾ മാത്രം പഠിച്ചിരുന്ന മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന് കിഴക്കുവശത്തുള്ള കെട്ടിടത്തിലായിരുന്നു. (1860-ൽ ഇതൊരു ആംഗ്ലോ-വെർണാകുലർ സ്കൂളായി, 1864 ൽ മിഡിൽ സ്കൂളായും 1905-ൽ ഹൈസ്കൂളായും ഉയർത്തപ്പെട്ടു) ഹൈസ്കൂൾ സൗകര്യപ്രദമായി മറ്റെവിടെയെങ്കിലും മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചാൽ പ്രസ്തുത കെട്ടിടത്തിൽ സംസ്കൃത കോളേജ് തുടങ്ങാൻ കഴിയുമെന്ന് മഹാരാജാവ് മനസ്സിലാക്കി, മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നും കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ ഏഴാം ക്ലാസും ഒമ്പതാം ക്ലാസും കോട്ടൺഹില്ലിലേക്ക് മാറ്റിയിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട്ടിലും കുന്നു കുഴിയിലുള്ള ഗുണ്ടു കാട്ടിലും (ഇന്നത്തെ ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സൗകര്യം ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലായി. അങ്ങനെ മഹാരാജാവിന്റെ സഹോദരിയുടെ നാമധേയത്തിൽ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് ഹൈസ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ് മണക്കാട്ടും മാതാവിൻറെ നാമധേയത്തിൽ സേതു പാർവ്വതി ബായി ഹൈസ്കൂൾ എന്ന് ഗുണ്ടു കാട്ടിലും ( ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിച്ചു. മണക്കാട്ടെ കുറ്റിക്കാട്ടിൽ ഉള്ള വിശാലമായ സ്ഥലം അന്ന് കാടുപിടിച്ചു കിടന്ന ശ്മശാനം ആയിരുന്നു. അതിനോടൊപ്പം ഒരു കാവും ഒരു കുളവും ധാരാളം വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞു നിന്നിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ ശ്മശാനം പുത്തൻകോട്ടയിലേയ്ക്ക് മാറ്റി. കാടുകൾ വെട്ടിത്തെളിച്ച് രണ്ടു കിണറുകൾ കുഴിച്ച് 8 കെട്ടിടങ്ങൾനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു 1942 ജൂൺ പന്ത്രണ്ടാം തീയതി സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരാണ് ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് എച്ച്എസ് ഫോർ ഗേൾസിന്റെ ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിച്ചത്. ഈ സ്കൂളിലെ പ്രഥമ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ് ചാച്ചി തോമസ് ആയിരുന്നു. ഹൈസ്കൂളിന്റെ ആദ്യ പ്രധാന അദ്ധ്യാപകനായ റവ ടി. മാവുവിന്റെ രൂപകല്പനയിലും മേൽനോട്ടത്തിലും വിദ്യാലയത്തിന്റെ ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള പ്രധാന കെട്ടിടം നിർമിക്കപ്പെട്ടു, വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇവിടെ റ്റി.റ്റി.സി ആരംഭിച്ചു.1960 ആയതോടെ ഒന്നു മുതൽ നാലു വരെയുള്ള പ്രൈമറി ക്ലാസുകളും ട്രെയിനിംഗ് സ്കൂളും ഈ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്നും അടർത്തി പുതിയ 4 കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി പ്രൈമറിയും ഹൈസ്കൂളും വേർപെടുത്തി ടീച്ചേഴ്സ് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ ക്രമേണ ബേസിക് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ എന്നും പിന്നീട് ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് ടീച്ചേഴ്സ് ട്രെയിനിങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്നും ആയി മാറി .റ്റി.റ്റി.ഐ യോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ ഇപ്പോഴും ആൺ കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നുണ്ട് .റ്റി.റ്റി.ഐയിൽ പെൺകുട്ടികൾ മാത്രമാണ് പഠിക്കുന്നത്. തൊട്ടടുത്ത പുരയിടത്തിൽ ചമ്പ (മീൻ) വിൽപ്പന ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ചമ്പക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും മണക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു . മണൽ ധാരാളം ഉള്ള സ്ഥലം മണൽക്കാട് പിന്നെ മണക്കാടും, മണ എന്ന വൃക്ഷം കാട് പോലെ വളർന്നു നിന്നിരുന്നതിനാൽ മണക്കാട് എന്നും സ്ഥലനാമം ഉണ്ടായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. 1997-ൽ വിദ്യാലയത്തിലെ ഹയർ സെക്കണ്ടറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ== 12 വരെ ക്ലാസുകളിലായി ഏകദേശം രണ്ടായിരത്തിലധികം കുട്ടികൾ പഠിക്കുന്ന വിദ്യാലയമാണ് ഗവ. ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ്, മണക്കാട്. 5 ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സ്കൂളിന് 10 കെട്ടിടങ്ങളിലായി വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലായി 80 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂൾ വിഭാഗത്തിൽ 27ക്ലാസ് മുറികൾ ഹൈടെക്ക് ക്ലാസ് റൂമുകളാണ്. ഹയർ സെക്കന്ററി വിഭാഗത്തിൽ 24 റൂമുകളും ഒരു മൾട്ടീമീഡിയ റൂം, ഒരു ലാംഗ്വേജ് ലാബ്, കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ്, മറ്റു വിഷയങ്ങളുടെ ലാബുകൾ ​എന്നീ സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്. എല്ലാ വിഷയങ്ങളിലും മൾട്ടിമീഡിയ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി ക്ലാസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. ഹൈസ്കൂളിനു 2കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുണ്ട്. 30 കമ്പ്യൂട്ടറുകളുമുണ്ട്. ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== * ജസ്റ്റിസ് ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി (മെമ്പർ, മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ) * ഡോ.ജി.സരസ്വതി അമ്മ (റിട്ട. റീഡർ , ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് അക്വാട്ടിക് ബയോളജി-യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കേരള) * ഡോ. സിമി (പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നടി) * ശ്രീലത പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നടി (പൂജക്കെടുക്കാത്ത പൂക്കൾ ) * ഉഷ നന്ദിനി (നഗരമേ നന്ദി, ഓളവും തീരവും) * പാറുക്കുട്ടി നാടക നടി * ഡോക്ടർ പപ്പ (ഒഫ്താൽമോളജിസ്റ്റ്, .തൃശൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ( 1988 ബാച്ചിലെ എസ്എസ്എൽസി ഒന്നാം റാങ്കുകാരി) * ഷമീമ (ലൈവ് സ്റ്റോക്ക് ഡെവലപ്മെൻറ് കോർപ്പറേഷൻ ഡയറക്ടർ) * ഗിരിജ പ്രൊഫസർ ,തിരുവനന്തപുരം ഗവൺമെൻറ് എൻജിനീയറിങ് കോളേജ്. * രാഖി ജി ആർ (നാഷണൽ ഹാൻഡ് ബോൾ താരം) * സജി ദേവി (ദുരദർശൻ ന്യൂസ് റീഡർ) * ശ്രീജ സിനിമതാരം * ഇനിയ സിനിമതാരം * അഞ്ചു സീരിയൽ താരം * രേഷ്മ സീരിയൽ താരം ==ചിത്രശാല== ==പുറംകണ്ണികൾ== *[[schoolwiki:43072|സ്കൂൾ വിക്കി]] ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] hmfxioy2r4kemks0h2hmy6x0114a1d4 4675665 4675662 2026-10-12T18:41:23Z Shajinss 208313 /* പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ */ 4675665 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം സൗത്ത് ഉപജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരത്തിൻ്റെ ഹൃദയ ഭാഗത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് ഈ പെൺപള്ളിക്കൂടം. മഹാരാജാവ് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ 1942-ൽ സ്ഥാപിച്ച തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് അനന്തപുരിയുടെ അഭിമാനമായ അന്താരാഷ്ട്രനിലവാരത്തിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുത്ത ഈ വിദ്യാലയം കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | image = | image_size = 350px | caption = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | pushpin_map = Kerala | location = മണക്കാട്, തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.47401 |76.94618 |display=inline,title}} | other_name = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 12/06/1942<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | Kerala_school_code = 43072 | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/43072 | udisce_code = 32141102602 }} == ചരിത്രം== തിരുവിതാംകൂറിലെ സ്ത്രീകളുടെ പിന്നോക്കാവസ്ഥ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി 1942-ൽ ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ മഹാരാജാവ് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പ്രിയ സഹോദരിയായ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ തമ്പുരാട്ടിയുടെ നാമധേയത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം നഗരഹൃദയത്തിൽ അന്നത്തെ ദിവാനായിരുന്ന സർ.സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ ലഭ്യമായ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട് പ്രദേശത്ത് സ്ഥാപിച്ച വിദ്യാലയമാണ് ഇന്നത്തെ ഗവൺമെൻറ് വൊക്കേഷണൽ ആൻഡ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ മണക്കാട്. ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ മഹാരാജാവ് തിരുവിതാംകൂർ ഭരിച്ചിരുന്ന കാലം പെൺകുട്ടികൾ മാത്രം പഠിച്ചിരുന്ന മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന് കിഴക്കുവശത്തുള്ള കെട്ടിടത്തിലായിരുന്നു. (1860-ൽ ഇതൊരു ആംഗ്ലോ-വെർണാകുലർ സ്കൂളായി, 1864 ൽ മിഡിൽ സ്കൂളായും 1905-ൽ ഹൈസ്കൂളായും ഉയർത്തപ്പെട്ടു) ഹൈസ്കൂൾ സൗകര്യപ്രദമായി മറ്റെവിടെയെങ്കിലും മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചാൽ പ്രസ്തുത കെട്ടിടത്തിൽ സംസ്കൃത കോളേജ് തുടങ്ങാൻ കഴിയുമെന്ന് മഹാരാജാവ് മനസ്സിലാക്കി, മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നും കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ ഏഴാം ക്ലാസും ഒമ്പതാം ക്ലാസും കോട്ടൺഹില്ലിലേക്ക് മാറ്റിയിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട്ടിലും കുന്നു കുഴിയിലുള്ള ഗുണ്ടു കാട്ടിലും (ഇന്നത്തെ ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സൗകര്യം ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലായി. അങ്ങനെ മഹാരാജാവിന്റെ സഹോദരിയുടെ നാമധേയത്തിൽ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് ഹൈസ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ് മണക്കാട്ടും മാതാവിൻറെ നാമധേയത്തിൽ സേതു പാർവ്വതി ബായി ഹൈസ്കൂൾ എന്ന് ഗുണ്ടു കാട്ടിലും ( ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിച്ചു. മണക്കാട്ടെ കുറ്റിക്കാട്ടിൽ ഉള്ള വിശാലമായ സ്ഥലം അന്ന് കാടുപിടിച്ചു കിടന്ന ശ്മശാനം ആയിരുന്നു. അതിനോടൊപ്പം ഒരു കാവും ഒരു കുളവും ധാരാളം വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞു നിന്നിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ ശ്മശാനം പുത്തൻകോട്ടയിലേയ്ക്ക് മാറ്റി. കാടുകൾ വെട്ടിത്തെളിച്ച് രണ്ടു കിണറുകൾ കുഴിച്ച് 8 കെട്ടിടങ്ങൾനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു 1942 ജൂൺ പന്ത്രണ്ടാം തീയതി സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരാണ് ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് എച്ച്എസ് ഫോർ ഗേൾസിന്റെ ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിച്ചത്. ഈ സ്കൂളിലെ പ്രഥമ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ് ചാച്ചി തോമസ് ആയിരുന്നു. ഹൈസ്കൂളിന്റെ ആദ്യ പ്രധാന അദ്ധ്യാപകനായ റവ ടി. മാവുവിന്റെ രൂപകല്പനയിലും മേൽനോട്ടത്തിലും വിദ്യാലയത്തിന്റെ ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള പ്രധാന കെട്ടിടം നിർമിക്കപ്പെട്ടു, വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇവിടെ റ്റി.റ്റി.സി ആരംഭിച്ചു.1960 ആയതോടെ ഒന്നു മുതൽ നാലു വരെയുള്ള പ്രൈമറി ക്ലാസുകളും ട്രെയിനിംഗ് സ്കൂളും ഈ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്നും അടർത്തി പുതിയ 4 കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി പ്രൈമറിയും ഹൈസ്കൂളും വേർപെടുത്തി ടീച്ചേഴ്സ് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ ക്രമേണ ബേസിക് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ എന്നും പിന്നീട് ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് ടീച്ചേഴ്സ് ട്രെയിനിങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്നും ആയി മാറി .റ്റി.റ്റി.ഐ യോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ ഇപ്പോഴും ആൺ കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നുണ്ട് .റ്റി.റ്റി.ഐയിൽ പെൺകുട്ടികൾ മാത്രമാണ് പഠിക്കുന്നത്. തൊട്ടടുത്ത പുരയിടത്തിൽ ചമ്പ (മീൻ) വിൽപ്പന ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ചമ്പക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും മണക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു . മണൽ ധാരാളം ഉള്ള സ്ഥലം മണൽക്കാട് പിന്നെ മണക്കാടും, മണ എന്ന വൃക്ഷം കാട് പോലെ വളർന്നു നിന്നിരുന്നതിനാൽ മണക്കാട് എന്നും സ്ഥലനാമം ഉണ്ടായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. 1997-ൽ വിദ്യാലയത്തിലെ ഹയർ സെക്കണ്ടറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ== 12 വരെ ക്ലാസുകളിലായി ഏകദേശം രണ്ടായിരത്തിലധികം കുട്ടികൾ പഠിക്കുന്ന വിദ്യാലയമാണ് ഗവ. ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ്, മണക്കാട്. 5 ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സ്കൂളിന് 10 കെട്ടിടങ്ങളിലായി വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലായി 80 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂൾ വിഭാഗത്തിൽ 27ക്ലാസ് മുറികൾ ഹൈടെക്ക് ക്ലാസ് റൂമുകളാണ്. ഹയർ സെക്കന്ററി വിഭാഗത്തിൽ 24 റൂമുകളും ഒരു മൾട്ടീമീഡിയ റൂം, ഒരു ലാംഗ്വേജ് ലാബ്, കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ്, മറ്റു വിഷയങ്ങളുടെ ലാബുകൾ ​എന്നീ സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്. എല്ലാ വിഷയങ്ങളിലും മൾട്ടിമീഡിയ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി ക്ലാസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. ഹൈസ്കൂളിനു 2കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുണ്ട്. 30 കമ്പ്യൂട്ടറുകളുമുണ്ട്. ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== * ജസ്റ്റിസ് ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി (മെമ്പർ, മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ) * ഡോ. ജി. സരസ്വതി അമ്മ (റിട്ട. റീഡർ, ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് അക്വാട്ടിക് ബയോളജി-യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കേരള) * ഡോ. സിമി (പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നടി) * ശ്രീലത പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നടി (പൂജക്കെടുക്കാത്ത പൂക്കൾ ) * ഉഷ നന്ദിനി (നഗരമേ നന്ദി, ഓളവും തീരവും) * പാറുക്കുട്ടി നാടക നടി * ഡോക്ടർ പപ്പ (ഒഫ്താൽമോളജിസ്റ്റ്, .തൃശൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ( 1988 ബാച്ചിലെ എസ്എസ്എൽസി ഒന്നാം റാങ്കുകാരി) * ഷമീമ (ലൈവ് സ്റ്റോക്ക് ഡെവലപ്മെൻറ് കോർപ്പറേഷൻ ഡയറക്ടർ) * ഗിരിജ പ്രൊഫസർ ,തിരുവനന്തപുരം ഗവൺമെൻറ് എൻജിനീയറിങ് കോളേജ്. * രാഖി ജി.ആർ (നാഷണൽ ഹാൻഡ് ബോൾ താരം) * സജി ദേവി (ദുരദർശൻ ന്യൂസ് റീഡർ) * ശ്രീജ സിനിമതാരം * ഇനിയ സിനിമതാരം * അഞ്ചു സീരിയൽ താരം * രേഷ്മ സീരിയൽ താരം ==ചിത്രശാല== ==പുറംകണ്ണികൾ== *[[schoolwiki:43072|സ്കൂൾ വിക്കി]] ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] gto82xkvk6es9emif7xp9y1ux632pyh 4675666 4675665 2026-10-12T18:42:10Z Shajinss 208313 4675666 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം സൗത്ത് ഉപജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരത്തിൻ്റെ ഹൃദയ ഭാഗത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് ഈ പെൺപള്ളിക്കൂടം. മഹാരാജാവ് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ 1942-ൽ സ്ഥാപിച്ച തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് അനന്തപുരിയുടെ അഭിമാനമായ അന്താരാഷ്ട്രനിലവാരത്തിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുത്ത ഈ വിദ്യാലയം '''കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട്''' എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | image = | image_size = 350px | caption = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | pushpin_map = Kerala | location = മണക്കാട്, തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.47401 |76.94618 |display=inline,title}} | other_name = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 12/06/1942<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | Kerala_school_code = 43072 | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/43072 | udisce_code = 32141102602 }} == ചരിത്രം== തിരുവിതാംകൂറിലെ സ്ത്രീകളുടെ പിന്നോക്കാവസ്ഥ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി 1942-ൽ ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ മഹാരാജാവ് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പ്രിയ സഹോദരിയായ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ തമ്പുരാട്ടിയുടെ നാമധേയത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം നഗരഹൃദയത്തിൽ അന്നത്തെ ദിവാനായിരുന്ന സർ.സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ ലഭ്യമായ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട് പ്രദേശത്ത് സ്ഥാപിച്ച വിദ്യാലയമാണ് ഇന്നത്തെ ഗവൺമെൻറ് വൊക്കേഷണൽ ആൻഡ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ മണക്കാട്. ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ മഹാരാജാവ് തിരുവിതാംകൂർ ഭരിച്ചിരുന്ന കാലം പെൺകുട്ടികൾ മാത്രം പഠിച്ചിരുന്ന മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന് കിഴക്കുവശത്തുള്ള കെട്ടിടത്തിലായിരുന്നു. (1860-ൽ ഇതൊരു ആംഗ്ലോ-വെർണാകുലർ സ്കൂളായി, 1864 ൽ മിഡിൽ സ്കൂളായും 1905-ൽ ഹൈസ്കൂളായും ഉയർത്തപ്പെട്ടു) ഹൈസ്കൂൾ സൗകര്യപ്രദമായി മറ്റെവിടെയെങ്കിലും മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചാൽ പ്രസ്തുത കെട്ടിടത്തിൽ സംസ്കൃത കോളേജ് തുടങ്ങാൻ കഴിയുമെന്ന് മഹാരാജാവ് മനസ്സിലാക്കി, മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നും കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ ഏഴാം ക്ലാസും ഒമ്പതാം ക്ലാസും കോട്ടൺഹില്ലിലേക്ക് മാറ്റിയിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട്ടിലും കുന്നു കുഴിയിലുള്ള ഗുണ്ടു കാട്ടിലും (ഇന്നത്തെ ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സൗകര്യം ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലായി. അങ്ങനെ മഹാരാജാവിന്റെ സഹോദരിയുടെ നാമധേയത്തിൽ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് ഹൈസ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ് മണക്കാട്ടും മാതാവിൻറെ നാമധേയത്തിൽ സേതു പാർവ്വതി ബായി ഹൈസ്കൂൾ എന്ന് ഗുണ്ടു കാട്ടിലും ( ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിച്ചു. മണക്കാട്ടെ കുറ്റിക്കാട്ടിൽ ഉള്ള വിശാലമായ സ്ഥലം അന്ന് കാടുപിടിച്ചു കിടന്ന ശ്മശാനം ആയിരുന്നു. അതിനോടൊപ്പം ഒരു കാവും ഒരു കുളവും ധാരാളം വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞു നിന്നിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ ശ്മശാനം പുത്തൻകോട്ടയിലേയ്ക്ക് മാറ്റി. കാടുകൾ വെട്ടിത്തെളിച്ച് രണ്ടു കിണറുകൾ കുഴിച്ച് 8 കെട്ടിടങ്ങൾനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു 1942 ജൂൺ പന്ത്രണ്ടാം തീയതി സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരാണ് ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് എച്ച്എസ് ഫോർ ഗേൾസിന്റെ ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിച്ചത്. ഈ സ്കൂളിലെ പ്രഥമ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ് ചാച്ചി തോമസ് ആയിരുന്നു. ഹൈസ്കൂളിന്റെ ആദ്യ പ്രധാന അദ്ധ്യാപകനായ റവ ടി. മാവുവിന്റെ രൂപകല്പനയിലും മേൽനോട്ടത്തിലും വിദ്യാലയത്തിന്റെ ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള പ്രധാന കെട്ടിടം നിർമിക്കപ്പെട്ടു, വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇവിടെ റ്റി.റ്റി.സി ആരംഭിച്ചു.1960 ആയതോടെ ഒന്നു മുതൽ നാലു വരെയുള്ള പ്രൈമറി ക്ലാസുകളും ട്രെയിനിംഗ് സ്കൂളും ഈ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്നും അടർത്തി പുതിയ 4 കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി പ്രൈമറിയും ഹൈസ്കൂളും വേർപെടുത്തി ടീച്ചേഴ്സ് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ ക്രമേണ ബേസിക് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ എന്നും പിന്നീട് ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് ടീച്ചേഴ്സ് ട്രെയിനിങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്നും ആയി മാറി .റ്റി.റ്റി.ഐ യോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ ഇപ്പോഴും ആൺ കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നുണ്ട് .റ്റി.റ്റി.ഐയിൽ പെൺകുട്ടികൾ മാത്രമാണ് പഠിക്കുന്നത്. തൊട്ടടുത്ത പുരയിടത്തിൽ ചമ്പ (മീൻ) വിൽപ്പന ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ചമ്പക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും മണക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു . മണൽ ധാരാളം ഉള്ള സ്ഥലം മണൽക്കാട് പിന്നെ മണക്കാടും, മണ എന്ന വൃക്ഷം കാട് പോലെ വളർന്നു നിന്നിരുന്നതിനാൽ മണക്കാട് എന്നും സ്ഥലനാമം ഉണ്ടായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. 1997-ൽ വിദ്യാലയത്തിലെ ഹയർ സെക്കണ്ടറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ== 12 വരെ ക്ലാസുകളിലായി ഏകദേശം രണ്ടായിരത്തിലധികം കുട്ടികൾ പഠിക്കുന്ന വിദ്യാലയമാണ് ഗവ. ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ്, മണക്കാട്. 5 ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സ്കൂളിന് 10 കെട്ടിടങ്ങളിലായി വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലായി 80 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂൾ വിഭാഗത്തിൽ 27ക്ലാസ് മുറികൾ ഹൈടെക്ക് ക്ലാസ് റൂമുകളാണ്. ഹയർ സെക്കന്ററി വിഭാഗത്തിൽ 24 റൂമുകളും ഒരു മൾട്ടീമീഡിയ റൂം, ഒരു ലാംഗ്വേജ് ലാബ്, കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ്, മറ്റു വിഷയങ്ങളുടെ ലാബുകൾ ​എന്നീ സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്. എല്ലാ വിഷയങ്ങളിലും മൾട്ടിമീഡിയ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി ക്ലാസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. ഹൈസ്കൂളിനു 2കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുണ്ട്. 30 കമ്പ്യൂട്ടറുകളുമുണ്ട്. ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== * ജസ്റ്റിസ് ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി (മെമ്പർ, മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ) * ഡോ. ജി. സരസ്വതി അമ്മ (റിട്ട. റീഡർ, ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് അക്വാട്ടിക് ബയോളജി-യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കേരള) * ഡോ. സിമി (പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നടി) * ശ്രീലത പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നടി (പൂജക്കെടുക്കാത്ത പൂക്കൾ ) * ഉഷ നന്ദിനി (നഗരമേ നന്ദി, ഓളവും തീരവും) * പാറുക്കുട്ടി നാടക നടി * ഡോക്ടർ പപ്പ (ഒഫ്താൽമോളജിസ്റ്റ്, .തൃശൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ( 1988 ബാച്ചിലെ എസ്എസ്എൽസി ഒന്നാം റാങ്കുകാരി) * ഷമീമ (ലൈവ് സ്റ്റോക്ക് ഡെവലപ്മെൻറ് കോർപ്പറേഷൻ ഡയറക്ടർ) * ഗിരിജ പ്രൊഫസർ ,തിരുവനന്തപുരം ഗവൺമെൻറ് എൻജിനീയറിങ് കോളേജ്. * രാഖി ജി.ആർ (നാഷണൽ ഹാൻഡ് ബോൾ താരം) * സജി ദേവി (ദുരദർശൻ ന്യൂസ് റീഡർ) * ശ്രീജ സിനിമതാരം * ഇനിയ സിനിമതാരം * അഞ്ചു സീരിയൽ താരം * രേഷ്മ സീരിയൽ താരം ==ചിത്രശാല== ==പുറംകണ്ണികൾ== *[[schoolwiki:43072|സ്കൂൾ വിക്കി]] ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] 1x35vbsmkkba5hjm71u1btye8rsqx28 4675667 4675666 2026-10-12T18:42:35Z Shajinss 208313 /* ചരിത്രം */ 4675667 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം സൗത്ത് ഉപജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരത്തിൻ്റെ ഹൃദയ ഭാഗത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് ഈ പെൺപള്ളിക്കൂടം. മഹാരാജാവ് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ 1942-ൽ സ്ഥാപിച്ച തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് അനന്തപുരിയുടെ അഭിമാനമായ അന്താരാഷ്ട്രനിലവാരത്തിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുത്ത ഈ വിദ്യാലയം '''കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട്''' എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | image = | image_size = 350px | caption = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | pushpin_map = Kerala | location = മണക്കാട്, തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.47401 |76.94618 |display=inline,title}} | other_name = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 12/06/1942<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | Kerala_school_code = 43072 | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/43072 | udisce_code = 32141102602 }} == ചരിത്രം== തിരുവിതാംകൂറിലെ സ്ത്രീകളുടെ പിന്നോക്കാവസ്ഥ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി 1942-ൽ ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ മഹാരാജാവ് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പ്രിയ സഹോദരിയായ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ തമ്പുരാട്ടിയുടെ നാമധേയത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം നഗരഹൃദയത്തിൽ അന്നത്തെ ദിവാനായിരുന്ന സർ. സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ ലഭ്യമായ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട് പ്രദേശത്ത് സ്ഥാപിച്ച വിദ്യാലയമാണ് ഇന്നത്തെ ഗവൺമെൻറ് വൊക്കേഷണൽ ആൻഡ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ മണക്കാട്. ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ മഹാരാജാവ് തിരുവിതാംകൂർ ഭരിച്ചിരുന്ന കാലം പെൺകുട്ടികൾ മാത്രം പഠിച്ചിരുന്ന മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന് കിഴക്കുവശത്തുള്ള കെട്ടിടത്തിലായിരുന്നു. (1860-ൽ ഇതൊരു ആംഗ്ലോ-വെർണാകുലർ സ്കൂളായി, 1864 ൽ മിഡിൽ സ്കൂളായും 1905-ൽ ഹൈസ്കൂളായും ഉയർത്തപ്പെട്ടു) ഹൈസ്കൂൾ സൗകര്യപ്രദമായി മറ്റെവിടെയെങ്കിലും മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചാൽ പ്രസ്തുത കെട്ടിടത്തിൽ സംസ്കൃത കോളേജ് തുടങ്ങാൻ കഴിയുമെന്ന് മഹാരാജാവ് മനസ്സിലാക്കി, മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നും കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ ഏഴാം ക്ലാസും ഒമ്പതാം ക്ലാസും കോട്ടൺഹില്ലിലേക്ക് മാറ്റിയിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട്ടിലും കുന്നു കുഴിയിലുള്ള ഗുണ്ടു കാട്ടിലും (ഇന്നത്തെ ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സൗകര്യം ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലായി. അങ്ങനെ മഹാരാജാവിന്റെ സഹോദരിയുടെ നാമധേയത്തിൽ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് ഹൈസ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ് മണക്കാട്ടും മാതാവിൻറെ നാമധേയത്തിൽ സേതു പാർവ്വതി ബായി ഹൈസ്കൂൾ എന്ന് ഗുണ്ടു കാട്ടിലും ( ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിച്ചു. മണക്കാട്ടെ കുറ്റിക്കാട്ടിൽ ഉള്ള വിശാലമായ സ്ഥലം അന്ന് കാടുപിടിച്ചു കിടന്ന ശ്മശാനം ആയിരുന്നു. അതിനോടൊപ്പം ഒരു കാവും ഒരു കുളവും ധാരാളം വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞു നിന്നിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ ശ്മശാനം പുത്തൻകോട്ടയിലേയ്ക്ക് മാറ്റി. കാടുകൾ വെട്ടിത്തെളിച്ച് രണ്ടു കിണറുകൾ കുഴിച്ച് 8 കെട്ടിടങ്ങൾനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു 1942 ജൂൺ പന്ത്രണ്ടാം തീയതി സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരാണ് ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് എച്ച്എസ് ഫോർ ഗേൾസിന്റെ ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിച്ചത്. ഈ സ്കൂളിലെ പ്രഥമ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ് ചാച്ചി തോമസ് ആയിരുന്നു. ഹൈസ്കൂളിന്റെ ആദ്യ പ്രധാന അദ്ധ്യാപകനായ റവ ടി. മാവുവിന്റെ രൂപകല്പനയിലും മേൽനോട്ടത്തിലും വിദ്യാലയത്തിന്റെ ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള പ്രധാന കെട്ടിടം നിർമിക്കപ്പെട്ടു, വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇവിടെ റ്റി.റ്റി.സി ആരംഭിച്ചു.1960 ആയതോടെ ഒന്നു മുതൽ നാലു വരെയുള്ള പ്രൈമറി ക്ലാസുകളും ട്രെയിനിംഗ് സ്കൂളും ഈ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്നും അടർത്തി പുതിയ 4 കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി പ്രൈമറിയും ഹൈസ്കൂളും വേർപെടുത്തി ടീച്ചേഴ്സ് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ ക്രമേണ ബേസിക് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ എന്നും പിന്നീട് ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് ടീച്ചേഴ്സ് ട്രെയിനിങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്നും ആയി മാറി .റ്റി.റ്റി.ഐ യോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ ഇപ്പോഴും ആൺ കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നുണ്ട് .റ്റി.റ്റി.ഐയിൽ പെൺകുട്ടികൾ മാത്രമാണ് പഠിക്കുന്നത്. തൊട്ടടുത്ത പുരയിടത്തിൽ ചമ്പ (മീൻ) വിൽപ്പന ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ചമ്പക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും മണക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു . മണൽ ധാരാളം ഉള്ള സ്ഥലം മണൽക്കാട് പിന്നെ മണക്കാടും, മണ എന്ന വൃക്ഷം കാട് പോലെ വളർന്നു നിന്നിരുന്നതിനാൽ മണക്കാട് എന്നും സ്ഥലനാമം ഉണ്ടായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. 1997-ൽ വിദ്യാലയത്തിലെ ഹയർ സെക്കണ്ടറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ== 12 വരെ ക്ലാസുകളിലായി ഏകദേശം രണ്ടായിരത്തിലധികം കുട്ടികൾ പഠിക്കുന്ന വിദ്യാലയമാണ് ഗവ. ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ്, മണക്കാട്. 5 ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സ്കൂളിന് 10 കെട്ടിടങ്ങളിലായി വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലായി 80 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂൾ വിഭാഗത്തിൽ 27ക്ലാസ് മുറികൾ ഹൈടെക്ക് ക്ലാസ് റൂമുകളാണ്. ഹയർ സെക്കന്ററി വിഭാഗത്തിൽ 24 റൂമുകളും ഒരു മൾട്ടീമീഡിയ റൂം, ഒരു ലാംഗ്വേജ് ലാബ്, കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ്, മറ്റു വിഷയങ്ങളുടെ ലാബുകൾ ​എന്നീ സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്. എല്ലാ വിഷയങ്ങളിലും മൾട്ടിമീഡിയ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി ക്ലാസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. ഹൈസ്കൂളിനു 2കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുണ്ട്. 30 കമ്പ്യൂട്ടറുകളുമുണ്ട്. ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== * ജസ്റ്റിസ് ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി (മെമ്പർ, മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ) * ഡോ. ജി. സരസ്വതി അമ്മ (റിട്ട. റീഡർ, ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് അക്വാട്ടിക് ബയോളജി-യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കേരള) * ഡോ. സിമി (പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നടി) * ശ്രീലത പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നടി (പൂജക്കെടുക്കാത്ത പൂക്കൾ ) * ഉഷ നന്ദിനി (നഗരമേ നന്ദി, ഓളവും തീരവും) * പാറുക്കുട്ടി നാടക നടി * ഡോക്ടർ പപ്പ (ഒഫ്താൽമോളജിസ്റ്റ്, .തൃശൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ( 1988 ബാച്ചിലെ എസ്എസ്എൽസി ഒന്നാം റാങ്കുകാരി) * ഷമീമ (ലൈവ് സ്റ്റോക്ക് ഡെവലപ്മെൻറ് കോർപ്പറേഷൻ ഡയറക്ടർ) * ഗിരിജ പ്രൊഫസർ ,തിരുവനന്തപുരം ഗവൺമെൻറ് എൻജിനീയറിങ് കോളേജ്. * രാഖി ജി.ആർ (നാഷണൽ ഹാൻഡ് ബോൾ താരം) * സജി ദേവി (ദുരദർശൻ ന്യൂസ് റീഡർ) * ശ്രീജ സിനിമതാരം * ഇനിയ സിനിമതാരം * അഞ്ചു സീരിയൽ താരം * രേഷ്മ സീരിയൽ താരം ==ചിത്രശാല== ==പുറംകണ്ണികൾ== *[[schoolwiki:43072|സ്കൂൾ വിക്കി]] ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] k8dlhheiyoxnrajfjw5mbiai60iuddb 4675669 4675667 2026-10-12T19:12:21Z Shajinss 208313 4675669 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം സൗത്ത് ഉപജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരത്തിൻ്റെ ഹൃദയ ഭാഗത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് ഈ പെൺപള്ളിക്കൂടം. മഹാരാജാവ് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ 1942-ൽ സ്ഥാപിച്ച തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് അനന്തപുരിയുടെ അഭിമാനമായ അന്താരാഷ്ട്രനിലവാരത്തിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുത്ത ഈ വിദ്യാലയം '''കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട്''' എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | image = File:V&hss For Girls Manacaud.jpg | image_size = 350px | caption = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | pushpin_map = Kerala | location = മണക്കാട്, തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.47401 |76.94618 |display=inline,title}} | other_name = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 12/06/1942<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | Kerala_school_code = 43072 | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/43072 | udisce_code = 32141102602 }} == ചരിത്രം== തിരുവിതാംകൂറിലെ സ്ത്രീകളുടെ പിന്നോക്കാവസ്ഥ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി 1942-ൽ ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ മഹാരാജാവ് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പ്രിയ സഹോദരിയായ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ തമ്പുരാട്ടിയുടെ നാമധേയത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം നഗരഹൃദയത്തിൽ അന്നത്തെ ദിവാനായിരുന്ന സർ. സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ ലഭ്യമായ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട് പ്രദേശത്ത് സ്ഥാപിച്ച വിദ്യാലയമാണ് ഇന്നത്തെ ഗവൺമെൻറ് വൊക്കേഷണൽ ആൻഡ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ മണക്കാട്. ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ മഹാരാജാവ് തിരുവിതാംകൂർ ഭരിച്ചിരുന്ന കാലം പെൺകുട്ടികൾ മാത്രം പഠിച്ചിരുന്ന മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന് കിഴക്കുവശത്തുള്ള കെട്ടിടത്തിലായിരുന്നു. (1860-ൽ ഇതൊരു ആംഗ്ലോ-വെർണാകുലർ സ്കൂളായി, 1864 ൽ മിഡിൽ സ്കൂളായും 1905-ൽ ഹൈസ്കൂളായും ഉയർത്തപ്പെട്ടു) ഹൈസ്കൂൾ സൗകര്യപ്രദമായി മറ്റെവിടെയെങ്കിലും മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചാൽ പ്രസ്തുത കെട്ടിടത്തിൽ സംസ്കൃത കോളേജ് തുടങ്ങാൻ കഴിയുമെന്ന് മഹാരാജാവ് മനസ്സിലാക്കി, മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നും കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ ഏഴാം ക്ലാസും ഒമ്പതാം ക്ലാസും കോട്ടൺഹില്ലിലേക്ക് മാറ്റിയിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട്ടിലും കുന്നു കുഴിയിലുള്ള ഗുണ്ടു കാട്ടിലും (ഇന്നത്തെ ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സൗകര്യം ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലായി. അങ്ങനെ മഹാരാജാവിന്റെ സഹോദരിയുടെ നാമധേയത്തിൽ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് ഹൈസ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ് മണക്കാട്ടും മാതാവിൻറെ നാമധേയത്തിൽ സേതു പാർവ്വതി ബായി ഹൈസ്കൂൾ എന്ന് ഗുണ്ടു കാട്ടിലും ( ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിച്ചു. മണക്കാട്ടെ കുറ്റിക്കാട്ടിൽ ഉള്ള വിശാലമായ സ്ഥലം അന്ന് കാടുപിടിച്ചു കിടന്ന ശ്മശാനം ആയിരുന്നു. അതിനോടൊപ്പം ഒരു കാവും ഒരു കുളവും ധാരാളം വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞു നിന്നിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ ശ്മശാനം പുത്തൻകോട്ടയിലേയ്ക്ക് മാറ്റി. കാടുകൾ വെട്ടിത്തെളിച്ച് രണ്ടു കിണറുകൾ കുഴിച്ച് 8 കെട്ടിടങ്ങൾനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു 1942 ജൂൺ പന്ത്രണ്ടാം തീയതി സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരാണ് ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് എച്ച്എസ് ഫോർ ഗേൾസിന്റെ ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിച്ചത്. ഈ സ്കൂളിലെ പ്രഥമ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ് ചാച്ചി തോമസ് ആയിരുന്നു. ഹൈസ്കൂളിന്റെ ആദ്യ പ്രധാന അദ്ധ്യാപകനായ റവ ടി. മാവുവിന്റെ രൂപകല്പനയിലും മേൽനോട്ടത്തിലും വിദ്യാലയത്തിന്റെ ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള പ്രധാന കെട്ടിടം നിർമിക്കപ്പെട്ടു, വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇവിടെ റ്റി.റ്റി.സി ആരംഭിച്ചു.1960 ആയതോടെ ഒന്നു മുതൽ നാലു വരെയുള്ള പ്രൈമറി ക്ലാസുകളും ട്രെയിനിംഗ് സ്കൂളും ഈ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്നും അടർത്തി പുതിയ 4 കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി പ്രൈമറിയും ഹൈസ്കൂളും വേർപെടുത്തി ടീച്ചേഴ്സ് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ ക്രമേണ ബേസിക് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ എന്നും പിന്നീട് ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് ടീച്ചേഴ്സ് ട്രെയിനിങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്നും ആയി മാറി .റ്റി.റ്റി.ഐ യോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ ഇപ്പോഴും ആൺ കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നുണ്ട് .റ്റി.റ്റി.ഐയിൽ പെൺകുട്ടികൾ മാത്രമാണ് പഠിക്കുന്നത്. തൊട്ടടുത്ത പുരയിടത്തിൽ ചമ്പ (മീൻ) വിൽപ്പന ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ചമ്പക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും മണക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു . മണൽ ധാരാളം ഉള്ള സ്ഥലം മണൽക്കാട് പിന്നെ മണക്കാടും, മണ എന്ന വൃക്ഷം കാട് പോലെ വളർന്നു നിന്നിരുന്നതിനാൽ മണക്കാട് എന്നും സ്ഥലനാമം ഉണ്ടായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. 1997-ൽ വിദ്യാലയത്തിലെ ഹയർ സെക്കണ്ടറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ== 12 വരെ ക്ലാസുകളിലായി ഏകദേശം രണ്ടായിരത്തിലധികം കുട്ടികൾ പഠിക്കുന്ന വിദ്യാലയമാണ് ഗവ. ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ്, മണക്കാട്. 5 ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സ്കൂളിന് 10 കെട്ടിടങ്ങളിലായി വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലായി 80 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂൾ വിഭാഗത്തിൽ 27ക്ലാസ് മുറികൾ ഹൈടെക്ക് ക്ലാസ് റൂമുകളാണ്. ഹയർ സെക്കന്ററി വിഭാഗത്തിൽ 24 റൂമുകളും ഒരു മൾട്ടീമീഡിയ റൂം, ഒരു ലാംഗ്വേജ് ലാബ്, കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ്, മറ്റു വിഷയങ്ങളുടെ ലാബുകൾ ​എന്നീ സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്. എല്ലാ വിഷയങ്ങളിലും മൾട്ടിമീഡിയ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി ക്ലാസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. ഹൈസ്കൂളിനു 2കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുണ്ട്. 30 കമ്പ്യൂട്ടറുകളുമുണ്ട്. ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== * ജസ്റ്റിസ് ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി (മെമ്പർ, മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ) * ഡോ. ജി. സരസ്വതി അമ്മ (റിട്ട. റീഡർ, ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് അക്വാട്ടിക് ബയോളജി-യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കേരള) * ഡോ. സിമി (പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നടി) * ശ്രീലത പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നടി (പൂജക്കെടുക്കാത്ത പൂക്കൾ ) * ഉഷ നന്ദിനി (നഗരമേ നന്ദി, ഓളവും തീരവും) * പാറുക്കുട്ടി നാടക നടി * ഡോക്ടർ പപ്പ (ഒഫ്താൽമോളജിസ്റ്റ്, .തൃശൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ( 1988 ബാച്ചിലെ എസ്എസ്എൽസി ഒന്നാം റാങ്കുകാരി) * ഷമീമ (ലൈവ് സ്റ്റോക്ക് ഡെവലപ്മെൻറ് കോർപ്പറേഷൻ ഡയറക്ടർ) * ഗിരിജ പ്രൊഫസർ ,തിരുവനന്തപുരം ഗവൺമെൻറ് എൻജിനീയറിങ് കോളേജ്. * രാഖി ജി.ആർ (നാഷണൽ ഹാൻഡ് ബോൾ താരം) * സജി ദേവി (ദുരദർശൻ ന്യൂസ് റീഡർ) * ശ്രീജ സിനിമതാരം * ഇനിയ സിനിമതാരം * അഞ്ചു സീരിയൽ താരം * രേഷ്മ സീരിയൽ താരം ==ചിത്രശാല== ==പുറംകണ്ണികൾ== *[[schoolwiki:43072|സ്കൂൾ വിക്കി]] ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] guzfm4r53e7gmzzp2in7r1l77x34s9d 4675700 4675669 2026-10-13T03:06:34Z Shajinss 208313 /* ചരിത്രം */ 4675700 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം സൗത്ത് ഉപജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരത്തിൻ്റെ ഹൃദയ ഭാഗത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് ഈ പെൺപള്ളിക്കൂടം. മഹാരാജാവ് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ 1942-ൽ സ്ഥാപിച്ച തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് അനന്തപുരിയുടെ അഭിമാനമായ അന്താരാഷ്ട്രനിലവാരത്തിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുത്ത ഈ വിദ്യാലയം '''കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട്''' എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | image = File:V&hss For Girls Manacaud.jpg | image_size = 350px | caption = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | pushpin_map = Kerala | location = മണക്കാട്, തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.47401 |76.94618 |display=inline,title}} | other_name = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 12/06/1942<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | Kerala_school_code = 43072 | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/43072 | udisce_code = 32141102602 }} == ചരിത്രം== തിരുവിതാംകൂറിലെ സ്ത്രീകളുടെ പിന്നോക്കാവസ്ഥ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി 1942-ൽ ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ മഹാരാജാവ് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പ്രിയ സഹോദരിയായ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ തമ്പുരാട്ടിയുടെ നാമധേയത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം നഗരഹൃദയത്തിൽ അന്നത്തെ ദിവാനായിരുന്ന സർ. സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ ലഭ്യമായ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട് പ്രദേശത്ത് സ്ഥാപിച്ച വിദ്യാലയമാണ് ഇന്നത്തെ ഗവൺമെൻറ് വൊക്കേഷണൽ ആൻഡ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ മണക്കാട്. ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ മഹാരാജാവ് തിരുവിതാംകൂർ ഭരിച്ചിരുന്ന കാലം പെൺകുട്ടികൾ മാത്രം പഠിച്ചിരുന്ന മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന് കിഴക്കുവശത്തുള്ള കെട്ടിടത്തിലായിരുന്നു. (1860-ൽ ഇതൊരു ആംഗ്ലോ-വെർണാകുലർ സ്കൂളായി, 1864 ൽ മിഡിൽ സ്കൂളായും 1905-ൽ ഹൈസ്കൂളായും ഉയർത്തപ്പെട്ടു) ഹൈസ്കൂൾ സൗകര്യപ്രദമായി മറ്റെവിടെയെങ്കിലും മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചാൽ പ്രസ്തുത കെട്ടിടത്തിൽ സംസ്കൃത കോളേജ് തുടങ്ങാൻ കഴിയുമെന്ന് മഹാരാജാവ് മനസ്സിലാക്കി, മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നും കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ ഏഴാം ക്ലാസും ഒമ്പതാം ക്ലാസും കോട്ടൺഹില്ലിലേക്ക് മാറ്റിയിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട്ടിലും കുന്നു കുഴിയിലുള്ള ഗുണ്ടു കാട്ടിലും (ഇന്നത്തെ ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സൗകര്യം ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലായി. അങ്ങനെ മഹാരാജാവിന്റെ സഹോദരിയുടെ നാമധേയത്തിൽ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് ഹൈസ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ് മണക്കാട്ടും മാതാവിൻറെ നാമധേയത്തിൽ സേതു പാർവ്വതി ബായി ഹൈസ്കൂൾ എന്ന് ഗുണ്ടു കാട്ടിലും ( ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിച്ചു. മണക്കാട്ടെ കുറ്റിക്കാട്ടിൽ ഉള്ള വിശാലമായ സ്ഥലം അന്ന് കാടുപിടിച്ചു കിടന്ന ശ്മശാനം ആയിരുന്നു. അതിനോടൊപ്പം ഒരു കാവും ഒരു കുളവും ധാരാളം വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞു നിന്നിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ ശ്മശാനം പുത്തൻകോട്ടയിലേയ്ക്ക് മാറ്റി. കാടുകൾ വെട്ടിത്തെളിച്ച് രണ്ടു കിണറുകൾ കുഴിച്ച് 8 കെട്ടിടങ്ങൾനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു 1942 ജൂൺ പന്ത്രണ്ടാം തീയതി സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരാണ് ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് എച്ച്എസ് ഫോർ ഗേൾസിന്റെ ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിച്ചത്. ഈ സ്കൂളിലെ പ്രഥമ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ് ചാച്ചി തോമസ് ആയിരുന്നു. ഹൈസ്കൂളിന്റെ ആദ്യ പ്രധാന അദ്ധ്യാപകനായ റവ ടി. മാവുവിന്റെ രൂപകല്പനയിലും മേൽനോട്ടത്തിലും വിദ്യാലയത്തിന്റെ ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള പ്രധാന കെട്ടിടം നിർമിക്കപ്പെട്ടു, വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇവിടെ റ്റി.റ്റി.സി ആരംഭിച്ചു.1960 ആയതോടെ ഒന്നു മുതൽ നാലു വരെയുള്ള പ്രൈമറി ക്ലാസുകളും ട്രെയിനിംഗ് സ്കൂളും ഈ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്നും അടർത്തി പുതിയ 4 കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി പ്രൈമറിയും ഹൈസ്കൂളും വേർപെടുത്തി ടീച്ചേഴ്സ് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ ക്രമേണ ബേസിക് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ എന്നും പിന്നീട് ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് ടീച്ചേഴ്സ് ട്രെയിനിങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്നും ആയി മാറി. .റ്റി.റ്റി.ഐ യോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ ഇപ്പോഴും ആൺ കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നുണ്ട് .റ്റി.റ്റി.ഐയിൽ പെൺകുട്ടികൾ മാത്രമാണ് പഠിക്കുന്നത്. തൊട്ടടുത്ത പുരയിടത്തിൽ ചമ്പ (മീൻ) വിൽപ്പന ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ചമ്പക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും മണക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു . മണൽ ധാരാളം ഉള്ള സ്ഥലം മണൽക്കാട് പിന്നെ മണക്കാടും, മണ എന്ന വൃക്ഷം കാട് പോലെ വളർന്നു നിന്നിരുന്നതിനാൽ മണക്കാട് എന്നും സ്ഥലനാമം ഉണ്ടായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. 1997-ൽ വിദ്യാലയത്തിലെ ഹയർ സെക്കണ്ടറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ== 12 വരെ ക്ലാസുകളിലായി ഏകദേശം രണ്ടായിരത്തിലധികം കുട്ടികൾ പഠിക്കുന്ന വിദ്യാലയമാണ് ഗവ. ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ്, മണക്കാട്. 5 ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സ്കൂളിന് 10 കെട്ടിടങ്ങളിലായി വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലായി 80 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂൾ വിഭാഗത്തിൽ 27ക്ലാസ് മുറികൾ ഹൈടെക്ക് ക്ലാസ് റൂമുകളാണ്. ഹയർ സെക്കന്ററി വിഭാഗത്തിൽ 24 റൂമുകളും ഒരു മൾട്ടീമീഡിയ റൂം, ഒരു ലാംഗ്വേജ് ലാബ്, കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ്, മറ്റു വിഷയങ്ങളുടെ ലാബുകൾ ​എന്നീ സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്. എല്ലാ വിഷയങ്ങളിലും മൾട്ടിമീഡിയ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി ക്ലാസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. ഹൈസ്കൂളിനു 2കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുണ്ട്. 30 കമ്പ്യൂട്ടറുകളുമുണ്ട്. ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== * ജസ്റ്റിസ് ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി (മെമ്പർ, മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ) * ഡോ. ജി. സരസ്വതി അമ്മ (റിട്ട. റീഡർ, ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് അക്വാട്ടിക് ബയോളജി-യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കേരള) * ഡോ. സിമി (പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നടി) * ശ്രീലത പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നടി (പൂജക്കെടുക്കാത്ത പൂക്കൾ ) * ഉഷ നന്ദിനി (നഗരമേ നന്ദി, ഓളവും തീരവും) * പാറുക്കുട്ടി നാടക നടി * ഡോക്ടർ പപ്പ (ഒഫ്താൽമോളജിസ്റ്റ്, .തൃശൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ( 1988 ബാച്ചിലെ എസ്എസ്എൽസി ഒന്നാം റാങ്കുകാരി) * ഷമീമ (ലൈവ് സ്റ്റോക്ക് ഡെവലപ്മെൻറ് കോർപ്പറേഷൻ ഡയറക്ടർ) * ഗിരിജ പ്രൊഫസർ ,തിരുവനന്തപുരം ഗവൺമെൻറ് എൻജിനീയറിങ് കോളേജ്. * രാഖി ജി.ആർ (നാഷണൽ ഹാൻഡ് ബോൾ താരം) * സജി ദേവി (ദുരദർശൻ ന്യൂസ് റീഡർ) * ശ്രീജ സിനിമതാരം * ഇനിയ സിനിമതാരം * അഞ്ചു സീരിയൽ താരം * രേഷ്മ സീരിയൽ താരം ==ചിത്രശാല== ==പുറംകണ്ണികൾ== *[[schoolwiki:43072|സ്കൂൾ വിക്കി]] ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] ockpc9rgzyqdgw2d5pf3r89jx9ptxi3 4675701 4675700 2026-10-13T03:09:14Z Shajinss 208313 /* പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ */ 4675701 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരം സൗത്ത് ഉപജില്ലയിലെ തിരുവനന്തപുരത്തിൻ്റെ ഹൃദയ ഭാഗത്തു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് ഈ പെൺപള്ളിക്കൂടം. മഹാരാജാവ് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ 1942-ൽ സ്ഥാപിച്ച തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് അനന്തപുരിയുടെ അഭിമാനമായ അന്താരാഷ്ട്രനിലവാരത്തിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുത്ത ഈ വിദ്യാലയം '''കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട്''' എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്. {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | image = File:V&hss For Girls Manacaud.jpg | image_size = 350px | caption = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | pushpin_map = Kerala | location = മണക്കാട്, തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.47401 |76.94618 |display=inline,title}} | other_name = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 12/06/1942<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | Kerala_school_code = 43072 | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/43072 | udisce_code = 32141102602 }} == ചരിത്രം== തിരുവിതാംകൂറിലെ സ്ത്രീകളുടെ പിന്നോക്കാവസ്ഥ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി 1942-ൽ ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ മഹാരാജാവ് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പ്രിയ സഹോദരിയായ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ തമ്പുരാട്ടിയുടെ നാമധേയത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം നഗരഹൃദയത്തിൽ അന്നത്തെ ദിവാനായിരുന്ന സർ. സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ ലഭ്യമായ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട് പ്രദേശത്ത് സ്ഥാപിച്ച വിദ്യാലയമാണ് ഇന്നത്തെ ഗവൺമെൻറ് വൊക്കേഷണൽ ആൻഡ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ മണക്കാട്. ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ മഹാരാജാവ് തിരുവിതാംകൂർ ഭരിച്ചിരുന്ന കാലം പെൺകുട്ടികൾ മാത്രം പഠിച്ചിരുന്ന മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന് കിഴക്കുവശത്തുള്ള കെട്ടിടത്തിലായിരുന്നു. (1860-ൽ ഇതൊരു ആംഗ്ലോ-വെർണാകുലർ സ്കൂളായി, 1864 ൽ മിഡിൽ സ്കൂളായും 1905-ൽ ഹൈസ്കൂളായും ഉയർത്തപ്പെട്ടു) ഹൈസ്കൂൾ സൗകര്യപ്രദമായി മറ്റെവിടെയെങ്കിലും മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചാൽ പ്രസ്തുത കെട്ടിടത്തിൽ സംസ്കൃത കോളേജ് തുടങ്ങാൻ കഴിയുമെന്ന് മഹാരാജാവ് മനസ്സിലാക്കി, മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നും കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ ഏഴാം ക്ലാസും ഒമ്പതാം ക്ലാസും കോട്ടൺഹില്ലിലേക്ക് മാറ്റിയിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട്ടിലും കുന്നു കുഴിയിലുള്ള ഗുണ്ടു കാട്ടിലും (ഇന്നത്തെ ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സൗകര്യം ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലായി. അങ്ങനെ മഹാരാജാവിന്റെ സഹോദരിയുടെ നാമധേയത്തിൽ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് ഹൈസ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ് മണക്കാട്ടും മാതാവിൻറെ നാമധേയത്തിൽ സേതു പാർവ്വതി ബായി ഹൈസ്കൂൾ എന്ന് ഗുണ്ടു കാട്ടിലും ( ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിച്ചു. മണക്കാട്ടെ കുറ്റിക്കാട്ടിൽ ഉള്ള വിശാലമായ സ്ഥലം അന്ന് കാടുപിടിച്ചു കിടന്ന ശ്മശാനം ആയിരുന്നു. അതിനോടൊപ്പം ഒരു കാവും ഒരു കുളവും ധാരാളം വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞു നിന്നിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ ശ്മശാനം പുത്തൻകോട്ടയിലേയ്ക്ക് മാറ്റി. കാടുകൾ വെട്ടിത്തെളിച്ച് രണ്ടു കിണറുകൾ കുഴിച്ച് 8 കെട്ടിടങ്ങൾനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു 1942 ജൂൺ പന്ത്രണ്ടാം തീയതി സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരാണ് ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് എച്ച്എസ് ഫോർ ഗേൾസിന്റെ ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിച്ചത്. ഈ സ്കൂളിലെ പ്രഥമ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ് ചാച്ചി തോമസ് ആയിരുന്നു. ഹൈസ്കൂളിന്റെ ആദ്യ പ്രധാന അദ്ധ്യാപകനായ റവ ടി. മാവുവിന്റെ രൂപകല്പനയിലും മേൽനോട്ടത്തിലും വിദ്യാലയത്തിന്റെ ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള പ്രധാന കെട്ടിടം നിർമിക്കപ്പെട്ടു, വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇവിടെ റ്റി.റ്റി.സി ആരംഭിച്ചു.1960 ആയതോടെ ഒന്നു മുതൽ നാലു വരെയുള്ള പ്രൈമറി ക്ലാസുകളും ട്രെയിനിംഗ് സ്കൂളും ഈ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്നും അടർത്തി പുതിയ 4 കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി പ്രൈമറിയും ഹൈസ്കൂളും വേർപെടുത്തി ടീച്ചേഴ്സ് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ ക്രമേണ ബേസിക് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ എന്നും പിന്നീട് ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് ടീച്ചേഴ്സ് ട്രെയിനിങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്നും ആയി മാറി. .റ്റി.റ്റി.ഐ യോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ ഇപ്പോഴും ആൺ കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നുണ്ട് .റ്റി.റ്റി.ഐയിൽ പെൺകുട്ടികൾ മാത്രമാണ് പഠിക്കുന്നത്. തൊട്ടടുത്ത പുരയിടത്തിൽ ചമ്പ (മീൻ) വിൽപ്പന ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ചമ്പക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും മണക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു . മണൽ ധാരാളം ഉള്ള സ്ഥലം മണൽക്കാട് പിന്നെ മണക്കാടും, മണ എന്ന വൃക്ഷം കാട് പോലെ വളർന്നു നിന്നിരുന്നതിനാൽ മണക്കാട് എന്നും സ്ഥലനാമം ഉണ്ടായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. 1997-ൽ വിദ്യാലയത്തിലെ ഹയർ സെക്കണ്ടറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ== 12 വരെ ക്ലാസുകളിലായി ഏകദേശം രണ്ടായിരത്തിലധികം കുട്ടികൾ പഠിക്കുന്ന വിദ്യാലയമാണ് ഗവ. ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ്, മണക്കാട്. 5 ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സ്കൂളിന് 10 കെട്ടിടങ്ങളിലായി വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലായി 80 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂൾ വിഭാഗത്തിൽ 27ക്ലാസ് മുറികൾ ഹൈടെക്ക് ക്ലാസ് റൂമുകളാണ്. ഹയർ സെക്കന്ററി വിഭാഗത്തിൽ 24 റൂമുകളും ഒരു മൾട്ടീമീഡിയ റൂം, ഒരു ലാംഗ്വേജ് ലാബ്, കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ്, മറ്റു വിഷയങ്ങളുടെ ലാബുകൾ ​എന്നീ സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്. എല്ലാ വിഷയങ്ങളിലും മൾട്ടിമീഡിയ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി ക്ലാസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. ഹൈസ്കൂളിനു 2കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുണ്ട്. 30 കമ്പ്യൂട്ടറുകളുമുണ്ട്. ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== * ജസ്റ്റിസ് ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി (മെമ്പർ, മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ) * ഡോ. ജി. സരസ്വതി അമ്മ (റിട്ട. റീഡർ, ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് അക്വാട്ടിക് ബയോളജി-യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കേരള) * ഡോ. സിമി (പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നടി) * ശ്രീലത പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നടി (പൂജക്കെടുക്കാത്ത പൂക്കൾ ) * ഉഷ നന്ദിനി (നഗരമേ നന്ദി, ഓളവും തീരവും) * പാറുക്കുട്ടി (നാടക നടി) * ഡോക്ടർ പപ്പ (ഒഫ്താൽമോളജിസ്റ്റ്, തൃശൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ( 1988 ബാച്ചിലെ എസ്എസ്എൽസി ഒന്നാം റാങ്കുകാരി) * ഷമീമ (ലൈവ് സ്റ്റോക്ക് ഡെവലപ്മെൻറ് കോർപ്പറേഷൻ ഡയറക്ടർ) * ഗിരിജ (പ്രൊഫസർ ,തിരുവനന്തപുരം ഗവൺമെൻറ് എൻജിനീയറിങ് കോളേജ്) * രാഖി ജി.ആർ (നാഷണൽ ഹാൻഡ് ബോൾ താരം) * സജി ദേവി (ദുരദർശൻ ന്യൂസ് റീഡർ) * ശ്രീജ സിനിമതാരം * ഇനിയ സിനിമതാരം * അഞ്ചു സീരിയൽ താരം * രേഷ്മ സീരിയൽ താരം ==ചിത്രശാല== ==പുറംകണ്ണികൾ== *[[schoolwiki:43072|സ്കൂൾ വിക്കി]] ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] fk0p7u6oh6byqwnxrv2tqlocakei30g 4675718 4675701 2026-10-13T05:24:52Z Vijayanrajapuram 21314 4675718 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തിന്റെ]] ഹൃദയഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട്. [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ]] 1942-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഈ പെൺപള്ളിക്കൂടം, തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. ഈ വിദ്യാലയം '''കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട്''' എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.educrib.com/schools/india/kerala/thiruvananthapuram/manacaud/karthika-thirunnal-government-vocational-higher-secondary-school-for-girls-119035|title=Karthika Thirunnal Government Vocational & Higher Secondary School for Girls Manacaud - Fees, Reviews, Admission|access-date=2026-10-13|language=en}}</ref> കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിനുകീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സ്കൂളിൽ ഇപ്പോൾ 5 മുതൽ 12 വരെ ക്ലാസ്സുകളിലായി 2500 ൽപ്പരം വിദ്യാർത്ഥികൾ പഠനം നടത്തുന്നുണ്ട്. ഹൈസ്കൂൾ, ഹയർസെക്കണ്ടറി, വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി എന്നീവിഭാഗങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | image = File:V&hss For Girls Manacaud.jpg | image_size = 350px | caption = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | pushpin_map = Kerala | location = മണക്കാട്, തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.47401 |76.94618 |display=inline,title}} | other_name = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 12/06/1942<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | Kerala_school_code = 43072 | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/43072 | udisce_code = 32141102602 }} == ചരിത്രം== തിരുവിതാംകൂറിലെ സ്ത്രീകളുടെ പിന്നോക്കാവസ്ഥ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി 1942-ൽ ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ മഹാരാജാവ് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പ്രിയ സഹോദരിയായ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ തമ്പുരാട്ടിയുടെ നാമധേയത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം നഗരഹൃദയത്തിൽ അന്നത്തെ ദിവാനായിരുന്ന സർ. സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ ലഭ്യമായ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട് പ്രദേശത്ത് സ്ഥാപിച്ച വിദ്യാലയമാണ് ഇന്നത്തെ ഗവൺമെൻറ് വൊക്കേഷണൽ ആൻഡ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ മണക്കാട്. ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ മഹാരാജാവ് തിരുവിതാംകൂർ ഭരിച്ചിരുന്ന കാലം പെൺകുട്ടികൾ മാത്രം പഠിച്ചിരുന്ന മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന് കിഴക്കുവശത്തുള്ള കെട്ടിടത്തിലായിരുന്നു. (1860-ൽ ഇതൊരു ആംഗ്ലോ-വെർണാകുലർ സ്കൂളായി, 1864 ൽ മിഡിൽ സ്കൂളായും 1905-ൽ ഹൈസ്കൂളായും ഉയർത്തപ്പെട്ടു) ഹൈസ്കൂൾ സൗകര്യപ്രദമായി മറ്റെവിടെയെങ്കിലും മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചാൽ പ്രസ്തുത കെട്ടിടത്തിൽ സംസ്കൃത കോളേജ് തുടങ്ങാൻ കഴിയുമെന്ന് മഹാരാജാവ് മനസ്സിലാക്കി, മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നും കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ ഏഴാം ക്ലാസും ഒമ്പതാം ക്ലാസും കോട്ടൺഹില്ലിലേക്ക് മാറ്റിയിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട്ടിലും കുന്നു കുഴിയിലുള്ള ഗുണ്ടു കാട്ടിലും (ഇന്നത്തെ ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സൗകര്യം ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലായി. അങ്ങനെ മഹാരാജാവിന്റെ സഹോദരിയുടെ നാമധേയത്തിൽ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് ഹൈസ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ് മണക്കാട്ടും മാതാവിൻറെ നാമധേയത്തിൽ സേതു പാർവ്വതി ബായി ഹൈസ്കൂൾ എന്ന് ഗുണ്ടു കാട്ടിലും ( ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിച്ചു. മണക്കാട്ടെ കുറ്റിക്കാട്ടിൽ ഉള്ള വിശാലമായ സ്ഥലം അന്ന് കാടുപിടിച്ചു കിടന്ന ശ്മശാനം ആയിരുന്നു. അതിനോടൊപ്പം ഒരു കാവും ഒരു കുളവും ധാരാളം വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞു നിന്നിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ ശ്മശാനം പുത്തൻകോട്ടയിലേയ്ക്ക് മാറ്റി. കാടുകൾ വെട്ടിത്തെളിച്ച് രണ്ടു കിണറുകൾ കുഴിച്ച് 8 കെട്ടിടങ്ങൾനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു 1942 ജൂൺ പന്ത്രണ്ടാം തീയതി സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരാണ് ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് എച്ച്എസ് ഫോർ ഗേൾസിന്റെ ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിച്ചത്. ഈ സ്കൂളിലെ പ്രഥമ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ് ചാച്ചി തോമസ് ആയിരുന്നു. ഹൈസ്കൂളിന്റെ ആദ്യ പ്രധാന അദ്ധ്യാപകനായ റവ ടി. മാവുവിന്റെ രൂപകല്പനയിലും മേൽനോട്ടത്തിലും വിദ്യാലയത്തിന്റെ ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള പ്രധാന കെട്ടിടം നിർമിക്കപ്പെട്ടു, വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇവിടെ റ്റി.റ്റി.സി ആരംഭിച്ചു.1960 ആയതോടെ ഒന്നു മുതൽ നാലു വരെയുള്ള പ്രൈമറി ക്ലാസുകളും ട്രെയിനിംഗ് സ്കൂളും ഈ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്നും അടർത്തി പുതിയ 4 കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി പ്രൈമറിയും ഹൈസ്കൂളും വേർപെടുത്തി ടീച്ചേഴ്സ് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ ക്രമേണ ബേസിക് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ എന്നും പിന്നീട് ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് ടീച്ചേഴ്സ് ട്രെയിനിങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്നും ആയി മാറി. .റ്റി.റ്റി.ഐ യോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ ഇപ്പോഴും ആൺ കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നുണ്ട് .റ്റി.റ്റി.ഐയിൽ പെൺകുട്ടികൾ മാത്രമാണ് പഠിക്കുന്നത്. തൊട്ടടുത്ത പുരയിടത്തിൽ ചമ്പ (മീൻ) വിൽപ്പന ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ചമ്പക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും മണക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു . മണൽ ധാരാളം ഉള്ള സ്ഥലം മണൽക്കാട് പിന്നെ മണക്കാടും, മണ എന്ന വൃക്ഷം കാട് പോലെ വളർന്നു നിന്നിരുന്നതിനാൽ മണക്കാട് എന്നും സ്ഥലനാമം ഉണ്ടായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. 1997-ൽ വിദ്യാലയത്തിലെ ഹയർ സെക്കണ്ടറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ== 12 വരെ ക്ലാസുകളിലായി ഏകദേശം രണ്ടായിരത്തിലധികം കുട്ടികൾ പഠിക്കുന്ന വിദ്യാലയമാണ് ഗവ. ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ്, മണക്കാട്. 5 ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സ്കൂളിന് 10 കെട്ടിടങ്ങളിലായി വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലായി 80 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂൾ വിഭാഗത്തിൽ 27ക്ലാസ് മുറികൾ ഹൈടെക്ക് ക്ലാസ് റൂമുകളാണ്. ഹയർ സെക്കന്ററി വിഭാഗത്തിൽ 24 റൂമുകളും ഒരു മൾട്ടീമീഡിയ റൂം, ഒരു ലാംഗ്വേജ് ലാബ്, കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ്, മറ്റു വിഷയങ്ങളുടെ ലാബുകൾ ​എന്നീ സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്. എല്ലാ വിഷയങ്ങളിലും മൾട്ടിമീഡിയ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി ക്ലാസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. ഹൈസ്കൂളിനു 2കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുണ്ട്. 30 കമ്പ്യൂട്ടറുകളുമുണ്ട്. ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== * ജസ്റ്റിസ് ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി (മെമ്പർ, മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ) * ഡോ. ജി. സരസ്വതി അമ്മ (റിട്ട. റീഡർ, ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് അക്വാട്ടിക് ബയോളജി-യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കേരള) * ഡോ. സിമി (പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നടി) * ശ്രീലത പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നടി (പൂജക്കെടുക്കാത്ത പൂക്കൾ ) * ഉഷ നന്ദിനി (നഗരമേ നന്ദി, ഓളവും തീരവും) * പാറുക്കുട്ടി (നാടക നടി) * ഡോക്ടർ പപ്പ (ഒഫ്താൽമോളജിസ്റ്റ്, തൃശൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ( 1988 ബാച്ചിലെ എസ്എസ്എൽസി ഒന്നാം റാങ്കുകാരി) * ഷമീമ (ലൈവ് സ്റ്റോക്ക് ഡെവലപ്മെൻറ് കോർപ്പറേഷൻ ഡയറക്ടർ) * ഗിരിജ (പ്രൊഫസർ ,തിരുവനന്തപുരം ഗവൺമെൻറ് എൻജിനീയറിങ് കോളേജ്) * രാഖി ജി.ആർ (നാഷണൽ ഹാൻഡ് ബോൾ താരം) * സജി ദേവി (ദുരദർശൻ ന്യൂസ് റീഡർ) * ശ്രീജ സിനിമതാരം * ഇനിയ സിനിമതാരം * അഞ്ചു സീരിയൽ താരം * രേഷ്മ സീരിയൽ താരം ==ചിത്രശാല== ==പുറംകണ്ണികൾ== *[[schoolwiki:43072|സ്കൂൾ വിക്കി]] ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] 86miun60dfgv6rzyj3rq4g1hozrvm56 4675719 4675718 2026-10-13T05:27:22Z Shajinss 208313 4675719 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തിന്റെ]] ഹൃദയഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.wikidata.org/wiki/Q64035663|title=V&hss For Girls Manacaud|access-date=2026-10-13|language=en}}</ref> [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ]] 1942-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഈ പെൺപള്ളിക്കൂടം, തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. ഈ വിദ്യാലയം '''കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട്''' എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.educrib.com/schools/india/kerala/thiruvananthapuram/manacaud/karthika-thirunnal-government-vocational-higher-secondary-school-for-girls-119035|title=Karthika Thirunnal Government Vocational & Higher Secondary School for Girls Manacaud - Fees, Reviews, Admission|access-date=2026-10-13|language=en}}</ref> കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിനുകീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സ്കൂളിൽ ഇപ്പോൾ 5 മുതൽ 12 വരെ ക്ലാസ്സുകളിലായി 2500 ൽപ്പരം വിദ്യാർത്ഥികൾ പഠനം നടത്തുന്നുണ്ട്. ഹൈസ്കൂൾ, ഹയർസെക്കണ്ടറി, വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി എന്നീവിഭാഗങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | image = File:V&hss For Girls Manacaud.jpg | image_size = 350px | caption = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | pushpin_map = Kerala | location = മണക്കാട്, തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.47401 |76.94618 |display=inline,title}} | other_name = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 12/06/1942<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | Kerala_school_code = 43072 | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/43072 | udisce_code = 32141102602 }} == ചരിത്രം== തിരുവിതാംകൂറിലെ സ്ത്രീകളുടെ പിന്നോക്കാവസ്ഥ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി 1942-ൽ ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ മഹാരാജാവ് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പ്രിയ സഹോദരിയായ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ തമ്പുരാട്ടിയുടെ നാമധേയത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം നഗരഹൃദയത്തിൽ അന്നത്തെ ദിവാനായിരുന്ന സർ. സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ ലഭ്യമായ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട് പ്രദേശത്ത് സ്ഥാപിച്ച വിദ്യാലയമാണ് ഇന്നത്തെ ഗവൺമെൻറ് വൊക്കേഷണൽ ആൻഡ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ മണക്കാട്. ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ മഹാരാജാവ് തിരുവിതാംകൂർ ഭരിച്ചിരുന്ന കാലം പെൺകുട്ടികൾ മാത്രം പഠിച്ചിരുന്ന മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന് കിഴക്കുവശത്തുള്ള കെട്ടിടത്തിലായിരുന്നു. (1860-ൽ ഇതൊരു ആംഗ്ലോ-വെർണാകുലർ സ്കൂളായി, 1864 ൽ മിഡിൽ സ്കൂളായും 1905-ൽ ഹൈസ്കൂളായും ഉയർത്തപ്പെട്ടു) ഹൈസ്കൂൾ സൗകര്യപ്രദമായി മറ്റെവിടെയെങ്കിലും മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചാൽ പ്രസ്തുത കെട്ടിടത്തിൽ സംസ്കൃത കോളേജ് തുടങ്ങാൻ കഴിയുമെന്ന് മഹാരാജാവ് മനസ്സിലാക്കി, മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നും കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ ഏഴാം ക്ലാസും ഒമ്പതാം ക്ലാസും കോട്ടൺഹില്ലിലേക്ക് മാറ്റിയിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട്ടിലും കുന്നു കുഴിയിലുള്ള ഗുണ്ടു കാട്ടിലും (ഇന്നത്തെ ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സൗകര്യം ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലായി. അങ്ങനെ മഹാരാജാവിന്റെ സഹോദരിയുടെ നാമധേയത്തിൽ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് ഹൈസ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ് മണക്കാട്ടും മാതാവിൻറെ നാമധേയത്തിൽ സേതു പാർവ്വതി ബായി ഹൈസ്കൂൾ എന്ന് ഗുണ്ടു കാട്ടിലും ( ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിച്ചു. മണക്കാട്ടെ കുറ്റിക്കാട്ടിൽ ഉള്ള വിശാലമായ സ്ഥലം അന്ന് കാടുപിടിച്ചു കിടന്ന ശ്മശാനം ആയിരുന്നു. അതിനോടൊപ്പം ഒരു കാവും ഒരു കുളവും ധാരാളം വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞു നിന്നിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ ശ്മശാനം പുത്തൻകോട്ടയിലേയ്ക്ക് മാറ്റി. കാടുകൾ വെട്ടിത്തെളിച്ച് രണ്ടു കിണറുകൾ കുഴിച്ച് 8 കെട്ടിടങ്ങൾനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു 1942 ജൂൺ പന്ത്രണ്ടാം തീയതി സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരാണ് ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് എച്ച്എസ് ഫോർ ഗേൾസിന്റെ ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിച്ചത്. ഈ സ്കൂളിലെ പ്രഥമ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ് ചാച്ചി തോമസ് ആയിരുന്നു. ഹൈസ്കൂളിന്റെ ആദ്യ പ്രധാന അദ്ധ്യാപകനായ റവ ടി. മാവുവിന്റെ രൂപകല്പനയിലും മേൽനോട്ടത്തിലും വിദ്യാലയത്തിന്റെ ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള പ്രധാന കെട്ടിടം നിർമിക്കപ്പെട്ടു, വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇവിടെ റ്റി.റ്റി.സി ആരംഭിച്ചു.1960 ആയതോടെ ഒന്നു മുതൽ നാലു വരെയുള്ള പ്രൈമറി ക്ലാസുകളും ട്രെയിനിംഗ് സ്കൂളും ഈ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്നും അടർത്തി പുതിയ 4 കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി പ്രൈമറിയും ഹൈസ്കൂളും വേർപെടുത്തി ടീച്ചേഴ്സ് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ ക്രമേണ ബേസിക് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ എന്നും പിന്നീട് ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് ടീച്ചേഴ്സ് ട്രെയിനിങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്നും ആയി മാറി. .റ്റി.റ്റി.ഐ യോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ ഇപ്പോഴും ആൺ കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നുണ്ട് .റ്റി.റ്റി.ഐയിൽ പെൺകുട്ടികൾ മാത്രമാണ് പഠിക്കുന്നത്. തൊട്ടടുത്ത പുരയിടത്തിൽ ചമ്പ (മീൻ) വിൽപ്പന ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ചമ്പക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും മണക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു . മണൽ ധാരാളം ഉള്ള സ്ഥലം മണൽക്കാട് പിന്നെ മണക്കാടും, മണ എന്ന വൃക്ഷം കാട് പോലെ വളർന്നു നിന്നിരുന്നതിനാൽ മണക്കാട് എന്നും സ്ഥലനാമം ഉണ്ടായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. 1997-ൽ വിദ്യാലയത്തിലെ ഹയർ സെക്കണ്ടറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ== 12 വരെ ക്ലാസുകളിലായി ഏകദേശം രണ്ടായിരത്തിലധികം കുട്ടികൾ പഠിക്കുന്ന വിദ്യാലയമാണ് ഗവ. ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ്, മണക്കാട്. 5 ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സ്കൂളിന് 10 കെട്ടിടങ്ങളിലായി വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലായി 80 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂൾ വിഭാഗത്തിൽ 27ക്ലാസ് മുറികൾ ഹൈടെക്ക് ക്ലാസ് റൂമുകളാണ്. ഹയർ സെക്കന്ററി വിഭാഗത്തിൽ 24 റൂമുകളും ഒരു മൾട്ടീമീഡിയ റൂം, ഒരു ലാംഗ്വേജ് ലാബ്, കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ്, മറ്റു വിഷയങ്ങളുടെ ലാബുകൾ ​എന്നീ സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്. എല്ലാ വിഷയങ്ങളിലും മൾട്ടിമീഡിയ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി ക്ലാസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. ഹൈസ്കൂളിനു 2കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുണ്ട്. 30 കമ്പ്യൂട്ടറുകളുമുണ്ട്. ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== * ജസ്റ്റിസ് ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി (മെമ്പർ, മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ) * ഡോ. ജി. സരസ്വതി അമ്മ (റിട്ട. റീഡർ, ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് അക്വാട്ടിക് ബയോളജി-യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കേരള) * ഡോ. സിമി (പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നടി) * ശ്രീലത പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നടി (പൂജക്കെടുക്കാത്ത പൂക്കൾ ) * ഉഷ നന്ദിനി (നഗരമേ നന്ദി, ഓളവും തീരവും) * പാറുക്കുട്ടി (നാടക നടി) * ഡോക്ടർ പപ്പ (ഒഫ്താൽമോളജിസ്റ്റ്, തൃശൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ( 1988 ബാച്ചിലെ എസ്എസ്എൽസി ഒന്നാം റാങ്കുകാരി) * ഷമീമ (ലൈവ് സ്റ്റോക്ക് ഡെവലപ്മെൻറ് കോർപ്പറേഷൻ ഡയറക്ടർ) * ഗിരിജ (പ്രൊഫസർ ,തിരുവനന്തപുരം ഗവൺമെൻറ് എൻജിനീയറിങ് കോളേജ്) * രാഖി ജി.ആർ (നാഷണൽ ഹാൻഡ് ബോൾ താരം) * സജി ദേവി (ദുരദർശൻ ന്യൂസ് റീഡർ) * ശ്രീജ സിനിമതാരം * ഇനിയ സിനിമതാരം * അഞ്ചു സീരിയൽ താരം * രേഷ്മ സീരിയൽ താരം ==ചിത്രശാല== ==പുറംകണ്ണികൾ== *[[schoolwiki:43072|സ്കൂൾ വിക്കി]] ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] 7ivel4c4xzdrji90mehuxw354lxrfa4 4675720 4675719 2026-10-13T05:30:13Z Vijayanrajapuram 21314 /* ചരിത്രം */ 4675720 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തിന്റെ]] ഹൃദയഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.wikidata.org/wiki/Q64035663|title=V&hss For Girls Manacaud|access-date=2026-10-13|language=en}}</ref> [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ]] 1942-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഈ പെൺപള്ളിക്കൂടം, തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. ഈ വിദ്യാലയം '''കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട്''' എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.educrib.com/schools/india/kerala/thiruvananthapuram/manacaud/karthika-thirunnal-government-vocational-higher-secondary-school-for-girls-119035|title=Karthika Thirunnal Government Vocational & Higher Secondary School for Girls Manacaud - Fees, Reviews, Admission|access-date=2026-10-13|language=en}}</ref> കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിനുകീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സ്കൂളിൽ ഇപ്പോൾ 5 മുതൽ 12 വരെ ക്ലാസ്സുകളിലായി 2500 ൽപ്പരം വിദ്യാർത്ഥികൾ പഠനം നടത്തുന്നുണ്ട്. ഹൈസ്കൂൾ, ഹയർസെക്കണ്ടറി, വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി എന്നീവിഭാഗങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | image = File:V&hss For Girls Manacaud.jpg | image_size = 350px | caption = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | pushpin_map = Kerala | location = മണക്കാട്, തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.47401 |76.94618 |display=inline,title}} | other_name = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 12/06/1942<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | Kerala_school_code = 43072 | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/43072 | udisce_code = 32141102602 }} == ചരിത്രം== തിരുവിതാംകൂറിലെ സ്ത്രീകളുടെ പിന്നോക്കാവസ്ഥ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി 1942-ൽ ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ മഹാരാജാവ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രിയ സഹോദരിയായ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ തമ്പുരാട്ടിയുടെ നാമധേയത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം നഗരഹൃദയത്തിൽ അന്നത്തെ ദിവാനായിരുന്ന [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സർ. സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ]] അന്വേഷണത്തിൽ ലഭ്യമായ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട് പ്രദേശത്ത് സ്ഥാപിച്ച വിദ്യാലയമാണ് ഇന്നത്തെ ഗവൺമെൻറ് വൊക്കേഷണൽ ആൻഡ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ മണക്കാട്. ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ മഹാരാജാവ് തിരുവിതാംകൂർ ഭരിച്ചിരുന്ന കാലം പെൺകുട്ടികൾ മാത്രം പഠിച്ചിരുന്ന മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന് കിഴക്കുവശത്തുള്ള കെട്ടിടത്തിലായിരുന്നു. (1860-ൽ ഇതൊരു ആംഗ്ലോ-വെർണാകുലർ സ്കൂളായി, 1864 ൽ മിഡിൽ സ്കൂളായും 1905-ൽ ഹൈസ്കൂളായും ഉയർത്തപ്പെട്ടു) ഹൈസ്കൂൾ സൗകര്യപ്രദമായി മറ്റെവിടെയെങ്കിലും മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചാൽ പ്രസ്തുത കെട്ടിടത്തിൽ സംസ്കൃത കോളേജ് തുടങ്ങാൻ കഴിയുമെന്ന് മഹാരാജാവ് മനസ്സിലാക്കി, മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നും കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ ഏഴാം ക്ലാസും ഒമ്പതാം ക്ലാസും കോട്ടൺഹില്ലിലേക്ക് മാറ്റിയിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട്ടിലും കുന്നുകുഴിയിലുള്ള ഗുണ്ടു കാട്ടിലും (ഇന്നത്തെ ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സൗകര്യം ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലായി. അങ്ങനെ മഹാരാജാവിന്റെ സഹോദരിയുടെ നാമധേയത്തിൽ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് ഹൈസ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ് മണക്കാട്ടും മാതാവിന്റെ നാമധേയത്തിൽ സേതു പാർവ്വതി ബായി ഹൈസ്കൂൾ എന്ന് ഗുണ്ടു കാട്ടിലും ( ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിച്ചു. മണക്കാട്ടെ കുറ്റിക്കാട്ടിൽ ഉള്ള വിശാലമായ സ്ഥലം അന്ന് കാടുപിടിച്ചു കിടന്ന ശ്മശാനം ആയിരുന്നു. അതിനോടൊപ്പം ഒരു കാവും ഒരു കുളവും ധാരാളം വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞു നിന്നിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ ശ്മശാനം പുത്തൻകോട്ടയിലേയ്ക്ക് മാറ്റി. കാടുകൾ വെട്ടിത്തെളിച്ച് രണ്ടു കിണറുകൾ കുഴിച്ച് 8 കെട്ടിടങ്ങൾനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു 1942 ജൂൺ പന്ത്രണ്ടാം തീയതി സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരാണ് ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് എച്ച്എസ് ഫോർ ഗേൾസിന്റെ ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിച്ചത്. ഈ സ്കൂളിലെ പ്രഥമ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ് ചാച്ചി തോമസ് ആയിരുന്നു. ഹൈസ്കൂളിന്റെ ആദ്യ പ്രധാന അദ്ധ്യാപകനായ റവ ടി. മാവുവിന്റെ രൂപകല്പനയിലും മേൽനോട്ടത്തിലും വിദ്യാലയത്തിന്റെ ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള പ്രധാന കെട്ടിടം നിർമിക്കപ്പെട്ടു, വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇവിടെ റ്റി.റ്റി.സി ആരംഭിച്ചു. 1960 ആയതോടെ ഒന്നു മുതൽ നാലു വരെയുള്ള പ്രൈമറി ക്ലാസുകളും ട്രെയിനിംഗ് സ്കൂളും ഈ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്നും അടർത്തി പുതിയ 4 കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി പ്രൈമറിയും ഹൈസ്കൂളും വേർപെടുത്തി ടീച്ചേഴ്സ് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ ക്രമേണ ബേസിക് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ എന്നും പിന്നീട് ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് ടീച്ചേഴ്സ് ട്രെയിനിങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്നും ആയി മാറി. റ്റി.റ്റി.ഐ യോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ ഇപ്പോഴും ആൺ കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നുണ്ട്. റ്റി.റ്റി.ഐയിൽ പെൺകുട്ടികൾ മാത്രമാണ് പഠിക്കുന്നത്. തൊട്ടടുത്ത പുരയിടത്തിൽ ചമ്പ (മീൻ) വിൽപ്പന ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ചമ്പക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും മണക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു. മണൽ ധാരാളം ഉള്ള സ്ഥലം മണൽക്കാട് പിന്നെ മണക്കാടും, മണ എന്ന വൃക്ഷം കാട് പോലെ വളർന്നു നിന്നിരുന്നതിനാൽ മണക്കാട് എന്നും സ്ഥലനാമം ഉണ്ടായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. 1997-ൽ വിദ്യാലയത്തിലെ ഹയർ സെക്കണ്ടറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ== 5 ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സ്കൂളിന് 10 കെട്ടിടങ്ങളിലായി വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലായി 80 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂൾ വിഭാഗത്തിൽ 27 ക്ലാസ് മുറികൾ ഹൈടെക്ക് ക്ലാസ് റൂമുകളാണ്. ഹയർ സെക്കന്ററി വിഭാഗത്തിൽ 24 റൂമുകളും ഒരു മൾട്ടീമീഡിയ റൂം, ഒരു ലാംഗ്വേജ് ലാബ്, കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ്, മറ്റു വിഷയങ്ങളുടെ ലാബുകൾ ​എന്നീ സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്. എല്ലാ വിഷയങ്ങളിലും മൾട്ടിമീഡിയ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി ക്ലാസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. ഹൈസ്കൂളിനു 2കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുണ്ട്. 30 കമ്പ്യൂട്ടറുകളുമുണ്ട്. ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== * ജസ്റ്റിസ് ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി (മെമ്പർ, മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ) * ഡോ. ജി. സരസ്വതി അമ്മ (റിട്ട. റീഡർ, ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് അക്വാട്ടിക് ബയോളജി-യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കേരള) * ഡോ. സിമി (പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നടി) * ശ്രീലത പ്രശസ്ത ചലച്ചിത്ര നടി (പൂജക്കെടുക്കാത്ത പൂക്കൾ ) * ഉഷ നന്ദിനി (നഗരമേ നന്ദി, ഓളവും തീരവും) * പാറുക്കുട്ടി (നാടക നടി) * ഡോക്ടർ പപ്പ (ഒഫ്താൽമോളജിസ്റ്റ്, തൃശൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ( 1988 ബാച്ചിലെ എസ്എസ്എൽസി ഒന്നാം റാങ്കുകാരി) * ഷമീമ (ലൈവ് സ്റ്റോക്ക് ഡെവലപ്മെൻറ് കോർപ്പറേഷൻ ഡയറക്ടർ) * ഗിരിജ (പ്രൊഫസർ ,തിരുവനന്തപുരം ഗവൺമെൻറ് എൻജിനീയറിങ് കോളേജ്) * രാഖി ജി.ആർ (നാഷണൽ ഹാൻഡ് ബോൾ താരം) * സജി ദേവി (ദുരദർശൻ ന്യൂസ് റീഡർ) * ശ്രീജ സിനിമതാരം * ഇനിയ സിനിമതാരം * അഞ്ചു സീരിയൽ താരം * രേഷ്മ സീരിയൽ താരം ==ചിത്രശാല== ==പുറംകണ്ണികൾ== *[[schoolwiki:43072|സ്കൂൾ വിക്കി]] ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] ku0mi5vhysexvco0c61xawq73sb8a1m 4675721 4675720 2026-10-13T05:32:04Z Vijayanrajapuram 21314 /* പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ */ 4675721 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തിന്റെ]] ഹൃദയഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.wikidata.org/wiki/Q64035663|title=V&hss For Girls Manacaud|access-date=2026-10-13|language=en}}</ref> [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ]] 1942-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഈ പെൺപള്ളിക്കൂടം, തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. ഈ വിദ്യാലയം '''കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട്''' എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.educrib.com/schools/india/kerala/thiruvananthapuram/manacaud/karthika-thirunnal-government-vocational-higher-secondary-school-for-girls-119035|title=Karthika Thirunnal Government Vocational & Higher Secondary School for Girls Manacaud - Fees, Reviews, Admission|access-date=2026-10-13|language=en}}</ref> കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിനുകീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സ്കൂളിൽ ഇപ്പോൾ 5 മുതൽ 12 വരെ ക്ലാസ്സുകളിലായി 2500 ൽപ്പരം വിദ്യാർത്ഥികൾ പഠനം നടത്തുന്നുണ്ട്. ഹൈസ്കൂൾ, ഹയർസെക്കണ്ടറി, വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി എന്നീവിഭാഗങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | image = File:V&hss For Girls Manacaud.jpg | image_size = 350px | caption = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | pushpin_map = Kerala | location = മണക്കാട്, തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.47401 |76.94618 |display=inline,title}} | other_name = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 12/06/1942<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | Kerala_school_code = 43072 | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/43072 | udisce_code = 32141102602 }} == ചരിത്രം== തിരുവിതാംകൂറിലെ സ്ത്രീകളുടെ പിന്നോക്കാവസ്ഥ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി 1942-ൽ ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ മഹാരാജാവ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രിയ സഹോദരിയായ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ തമ്പുരാട്ടിയുടെ നാമധേയത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം നഗരഹൃദയത്തിൽ അന്നത്തെ ദിവാനായിരുന്ന [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സർ. സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ]] അന്വേഷണത്തിൽ ലഭ്യമായ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട് പ്രദേശത്ത് സ്ഥാപിച്ച വിദ്യാലയമാണ് ഇന്നത്തെ ഗവൺമെൻറ് വൊക്കേഷണൽ ആൻഡ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ മണക്കാട്. ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ മഹാരാജാവ് തിരുവിതാംകൂർ ഭരിച്ചിരുന്ന കാലം പെൺകുട്ടികൾ മാത്രം പഠിച്ചിരുന്ന മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന് കിഴക്കുവശത്തുള്ള കെട്ടിടത്തിലായിരുന്നു. (1860-ൽ ഇതൊരു ആംഗ്ലോ-വെർണാകുലർ സ്കൂളായി, 1864 ൽ മിഡിൽ സ്കൂളായും 1905-ൽ ഹൈസ്കൂളായും ഉയർത്തപ്പെട്ടു) ഹൈസ്കൂൾ സൗകര്യപ്രദമായി മറ്റെവിടെയെങ്കിലും മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചാൽ പ്രസ്തുത കെട്ടിടത്തിൽ സംസ്കൃത കോളേജ് തുടങ്ങാൻ കഴിയുമെന്ന് മഹാരാജാവ് മനസ്സിലാക്കി, മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നും കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ ഏഴാം ക്ലാസും ഒമ്പതാം ക്ലാസും കോട്ടൺഹില്ലിലേക്ക് മാറ്റിയിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട്ടിലും കുന്നുകുഴിയിലുള്ള ഗുണ്ടു കാട്ടിലും (ഇന്നത്തെ ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സൗകര്യം ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലായി. അങ്ങനെ മഹാരാജാവിന്റെ സഹോദരിയുടെ നാമധേയത്തിൽ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് ഹൈസ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ് മണക്കാട്ടും മാതാവിന്റെ നാമധേയത്തിൽ സേതു പാർവ്വതി ബായി ഹൈസ്കൂൾ എന്ന് ഗുണ്ടു കാട്ടിലും ( ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിച്ചു. മണക്കാട്ടെ കുറ്റിക്കാട്ടിൽ ഉള്ള വിശാലമായ സ്ഥലം അന്ന് കാടുപിടിച്ചു കിടന്ന ശ്മശാനം ആയിരുന്നു. അതിനോടൊപ്പം ഒരു കാവും ഒരു കുളവും ധാരാളം വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞു നിന്നിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ ശ്മശാനം പുത്തൻകോട്ടയിലേയ്ക്ക് മാറ്റി. കാടുകൾ വെട്ടിത്തെളിച്ച് രണ്ടു കിണറുകൾ കുഴിച്ച് 8 കെട്ടിടങ്ങൾനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു 1942 ജൂൺ പന്ത്രണ്ടാം തീയതി സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരാണ് ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് എച്ച്എസ് ഫോർ ഗേൾസിന്റെ ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിച്ചത്. ഈ സ്കൂളിലെ പ്രഥമ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ് ചാച്ചി തോമസ് ആയിരുന്നു. ഹൈസ്കൂളിന്റെ ആദ്യ പ്രധാന അദ്ധ്യാപകനായ റവ ടി. മാവുവിന്റെ രൂപകല്പനയിലും മേൽനോട്ടത്തിലും വിദ്യാലയത്തിന്റെ ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള പ്രധാന കെട്ടിടം നിർമിക്കപ്പെട്ടു, വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇവിടെ റ്റി.റ്റി.സി ആരംഭിച്ചു. 1960 ആയതോടെ ഒന്നു മുതൽ നാലു വരെയുള്ള പ്രൈമറി ക്ലാസുകളും ട്രെയിനിംഗ് സ്കൂളും ഈ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്നും അടർത്തി പുതിയ 4 കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി പ്രൈമറിയും ഹൈസ്കൂളും വേർപെടുത്തി ടീച്ചേഴ്സ് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ ക്രമേണ ബേസിക് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ എന്നും പിന്നീട് ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് ടീച്ചേഴ്സ് ട്രെയിനിങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്നും ആയി മാറി. റ്റി.റ്റി.ഐ യോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ ഇപ്പോഴും ആൺ കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നുണ്ട്. റ്റി.റ്റി.ഐയിൽ പെൺകുട്ടികൾ മാത്രമാണ് പഠിക്കുന്നത്. തൊട്ടടുത്ത പുരയിടത്തിൽ ചമ്പ (മീൻ) വിൽപ്പന ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ചമ്പക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും മണക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു. മണൽ ധാരാളം ഉള്ള സ്ഥലം മണൽക്കാട് പിന്നെ മണക്കാടും, മണ എന്ന വൃക്ഷം കാട് പോലെ വളർന്നു നിന്നിരുന്നതിനാൽ മണക്കാട് എന്നും സ്ഥലനാമം ഉണ്ടായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. 1997-ൽ വിദ്യാലയത്തിലെ ഹയർ സെക്കണ്ടറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ== 5 ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സ്കൂളിന് 10 കെട്ടിടങ്ങളിലായി വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലായി 80 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂൾ വിഭാഗത്തിൽ 27 ക്ലാസ് മുറികൾ ഹൈടെക്ക് ക്ലാസ് റൂമുകളാണ്. ഹയർ സെക്കന്ററി വിഭാഗത്തിൽ 24 റൂമുകളും ഒരു മൾട്ടീമീഡിയ റൂം, ഒരു ലാംഗ്വേജ് ലാബ്, കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ്, മറ്റു വിഷയങ്ങളുടെ ലാബുകൾ ​എന്നീ സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്. എല്ലാ വിഷയങ്ങളിലും മൾട്ടിമീഡിയ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി ക്ലാസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. ഹൈസ്കൂളിനു 2കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുണ്ട്. 30 കമ്പ്യൂട്ടറുകളുമുണ്ട്. ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== * ജസ്റ്റിസ് ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി (മെമ്പർ, മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ) * ഡോ. ജി. സരസ്വതി അമ്മ (റിട്ട. റീഡർ, ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് അക്വാട്ടിക് ബയോളജി-യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കേരള) * ഡോ. സിമി (ചലച്ചിത്ര നടി) * ശ്രീലത - ചലച്ചിത്ര നടി (പൂജക്കെടുക്കാത്ത പൂക്കൾ ) * ഉഷ നന്ദിനി (നഗരമേ നന്ദി, ഓളവും തീരവും) * പാറുക്കുട്ടി (നാടക നടി) * ഡോക്ടർ പപ്പ (ഒഫ്താൽമോളജിസ്റ്റ്, തൃശൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ( 1988 ബാച്ചിലെ എസ്എസ്എൽസി ഒന്നാം റാങ്കുകാരി) * ഷമീമ (ലൈവ് സ്റ്റോക്ക് ഡെവലപ്മെൻറ് കോർപ്പറേഷൻ ഡയറക്ടർ) * ഗിരിജ (പ്രൊഫസർ , തിരുവനന്തപുരം ഗവൺമെൻറ് എൻജിനീയറിങ് കോളേജ്) * രാഖി ജി.ആർ (നാഷണൽ ഹാൻഡ് ബോൾ താരം) * സജി ദേവി (ദുരദർശൻ ന്യൂസ് റീഡർ) ==പുറംകണ്ണികൾ== *[[schoolwiki:43072|സ്കൂൾ വിക്കി]] ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] jon1bsz3l36siguvdt3xdwnusp1r0fv 4675722 4675721 2026-10-13T05:34:06Z Vijayanrajapuram 21314 4675722 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തിന്റെ]] ഹൃദയഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.wikidata.org/wiki/Q64035663|title=V&hss For Girls Manacaud|access-date=2026-10-13|language=en}}</ref> [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ]] 1942-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഈ പെൺപള്ളിക്കൂടം, തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. ഈ വിദ്യാലയം '''കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട്''' എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.educrib.com/schools/india/kerala/thiruvananthapuram/manacaud/karthika-thirunnal-government-vocational-higher-secondary-school-for-girls-119035|title=Karthika Thirunnal Government Vocational & Higher Secondary School for Girls Manacaud - Fees, Reviews, Admission|access-date=2026-10-13|language=en}}</ref> കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിനുകീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സ്കൂളിൽ ഇപ്പോൾ 5 മുതൽ 12 വരെ ക്ലാസ്സുകളിലായി 2500 ൽപ്പരം വിദ്യാർത്ഥികൾ പഠനം നടത്തുന്നുണ്ട്. ഹൈസ്കൂൾ, ഹയർസെക്കണ്ടറി, വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി എന്നീവിഭാഗങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.asianetnews.com/news/model-school-in-manacuad-school-php4g2|title=തിരുവനന്തപുരം മണക്കാട് കാർത്തിക തിരുനാൾ സ്കൂൾ രാജ്യാന്തര നിലവാരത്തിലേക്ക്|access-date=2026-10-13|last=Fb|last2=Tw|language=ml|last3=Linkdin|last4=Whatsapp|last5=Us|first5=GNFollow}}</ref> {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | image = File:V&hss For Girls Manacaud.jpg | image_size = 350px | caption = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | pushpin_map = Kerala | location = മണക്കാട്, തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.47401 |76.94618 |display=inline,title}} | other_name = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 12/06/1942<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | Kerala_school_code = 43072 | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/43072 | udisce_code = 32141102602 }} == ചരിത്രം== തിരുവിതാംകൂറിലെ സ്ത്രീകളുടെ പിന്നോക്കാവസ്ഥ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി 1942-ൽ ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ മഹാരാജാവ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രിയ സഹോദരിയായ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ തമ്പുരാട്ടിയുടെ നാമധേയത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം നഗരഹൃദയത്തിൽ അന്നത്തെ ദിവാനായിരുന്ന [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സർ. സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ]] അന്വേഷണത്തിൽ ലഭ്യമായ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട് പ്രദേശത്ത് സ്ഥാപിച്ച വിദ്യാലയമാണ് ഇന്നത്തെ ഗവൺമെൻറ് വൊക്കേഷണൽ ആൻഡ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ മണക്കാട്. ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ മഹാരാജാവ് തിരുവിതാംകൂർ ഭരിച്ചിരുന്ന കാലം പെൺകുട്ടികൾ മാത്രം പഠിച്ചിരുന്ന മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന് കിഴക്കുവശത്തുള്ള കെട്ടിടത്തിലായിരുന്നു. (1860-ൽ ഇതൊരു ആംഗ്ലോ-വെർണാകുലർ സ്കൂളായി, 1864 ൽ മിഡിൽ സ്കൂളായും 1905-ൽ ഹൈസ്കൂളായും ഉയർത്തപ്പെട്ടു) ഹൈസ്കൂൾ സൗകര്യപ്രദമായി മറ്റെവിടെയെങ്കിലും മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചാൽ പ്രസ്തുത കെട്ടിടത്തിൽ സംസ്കൃത കോളേജ് തുടങ്ങാൻ കഴിയുമെന്ന് മഹാരാജാവ് മനസ്സിലാക്കി, മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നും കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ ഏഴാം ക്ലാസും ഒമ്പതാം ക്ലാസും കോട്ടൺഹില്ലിലേക്ക് മാറ്റിയിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട്ടിലും കുന്നുകുഴിയിലുള്ള ഗുണ്ടു കാട്ടിലും (ഇന്നത്തെ ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സൗകര്യം ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലായി. അങ്ങനെ മഹാരാജാവിന്റെ സഹോദരിയുടെ നാമധേയത്തിൽ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് ഹൈസ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ് മണക്കാട്ടും മാതാവിന്റെ നാമധേയത്തിൽ സേതു പാർവ്വതി ബായി ഹൈസ്കൂൾ എന്ന് ഗുണ്ടു കാട്ടിലും ( ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിച്ചു. മണക്കാട്ടെ കുറ്റിക്കാട്ടിൽ ഉള്ള വിശാലമായ സ്ഥലം അന്ന് കാടുപിടിച്ചു കിടന്ന ശ്മശാനം ആയിരുന്നു. അതിനോടൊപ്പം ഒരു കാവും ഒരു കുളവും ധാരാളം വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞു നിന്നിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ ശ്മശാനം പുത്തൻകോട്ടയിലേയ്ക്ക് മാറ്റി. കാടുകൾ വെട്ടിത്തെളിച്ച് രണ്ടു കിണറുകൾ കുഴിച്ച് 8 കെട്ടിടങ്ങൾനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു 1942 ജൂൺ പന്ത്രണ്ടാം തീയതി സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരാണ് ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് എച്ച്എസ് ഫോർ ഗേൾസിന്റെ ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിച്ചത്. ഈ സ്കൂളിലെ പ്രഥമ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ് ചാച്ചി തോമസ് ആയിരുന്നു. ഹൈസ്കൂളിന്റെ ആദ്യ പ്രധാന അദ്ധ്യാപകനായ റവ ടി. മാവുവിന്റെ രൂപകല്പനയിലും മേൽനോട്ടത്തിലും വിദ്യാലയത്തിന്റെ ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള പ്രധാന കെട്ടിടം നിർമിക്കപ്പെട്ടു, വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇവിടെ റ്റി.റ്റി.സി ആരംഭിച്ചു. 1960 ആയതോടെ ഒന്നു മുതൽ നാലു വരെയുള്ള പ്രൈമറി ക്ലാസുകളും ട്രെയിനിംഗ് സ്കൂളും ഈ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്നും അടർത്തി പുതിയ 4 കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി പ്രൈമറിയും ഹൈസ്കൂളും വേർപെടുത്തി ടീച്ചേഴ്സ് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ ക്രമേണ ബേസിക് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ എന്നും പിന്നീട് ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് ടീച്ചേഴ്സ് ട്രെയിനിങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്നും ആയി മാറി. റ്റി.റ്റി.ഐ യോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ ഇപ്പോഴും ആൺ കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നുണ്ട്. റ്റി.റ്റി.ഐയിൽ പെൺകുട്ടികൾ മാത്രമാണ് പഠിക്കുന്നത്. തൊട്ടടുത്ത പുരയിടത്തിൽ ചമ്പ (മീൻ) വിൽപ്പന ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ചമ്പക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും മണക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു. മണൽ ധാരാളം ഉള്ള സ്ഥലം മണൽക്കാട് പിന്നെ മണക്കാടും, മണ എന്ന വൃക്ഷം കാട് പോലെ വളർന്നു നിന്നിരുന്നതിനാൽ മണക്കാട് എന്നും സ്ഥലനാമം ഉണ്ടായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. 1997-ൽ വിദ്യാലയത്തിലെ ഹയർ സെക്കണ്ടറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ== 5 ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സ്കൂളിന് 10 കെട്ടിടങ്ങളിലായി വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലായി 80 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂൾ വിഭാഗത്തിൽ 27 ക്ലാസ് മുറികൾ ഹൈടെക്ക് ക്ലാസ് റൂമുകളാണ്. ഹയർ സെക്കന്ററി വിഭാഗത്തിൽ 24 റൂമുകളും ഒരു മൾട്ടീമീഡിയ റൂം, ഒരു ലാംഗ്വേജ് ലാബ്, കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ്, മറ്റു വിഷയങ്ങളുടെ ലാബുകൾ ​എന്നീ സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്. എല്ലാ വിഷയങ്ങളിലും മൾട്ടിമീഡിയ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി ക്ലാസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. ഹൈസ്കൂളിനു 2കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുണ്ട്. 30 കമ്പ്യൂട്ടറുകളുമുണ്ട്. ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== * ജസ്റ്റിസ് ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി (മെമ്പർ, മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ) * ഡോ. ജി. സരസ്വതി അമ്മ (റിട്ട. റീഡർ, ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് അക്വാട്ടിക് ബയോളജി-യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കേരള) * ഡോ. സിമി (ചലച്ചിത്ര നടി) * ശ്രീലത - ചലച്ചിത്ര നടി (പൂജക്കെടുക്കാത്ത പൂക്കൾ ) * ഉഷ നന്ദിനി (നഗരമേ നന്ദി, ഓളവും തീരവും) * പാറുക്കുട്ടി (നാടക നടി) * ഡോക്ടർ പപ്പ (ഒഫ്താൽമോളജിസ്റ്റ്, തൃശൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ( 1988 ബാച്ചിലെ എസ്എസ്എൽസി ഒന്നാം റാങ്കുകാരി) * ഷമീമ (ലൈവ് സ്റ്റോക്ക് ഡെവലപ്മെൻറ് കോർപ്പറേഷൻ ഡയറക്ടർ) * ഗിരിജ (പ്രൊഫസർ , തിരുവനന്തപുരം ഗവൺമെൻറ് എൻജിനീയറിങ് കോളേജ്) * രാഖി ജി.ആർ (നാഷണൽ ഹാൻഡ് ബോൾ താരം) * സജി ദേവി (ദുരദർശൻ ന്യൂസ് റീഡർ) ==പുറംകണ്ണികൾ== *[[schoolwiki:43072|സ്കൂൾ വിക്കി]] ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] 0kxkh9o1x9nzmjtsowk48a5xnr0a8m3 4675724 4675722 2026-10-13T05:37:48Z Vijayanrajapuram 21314 [[ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട്]] എന്ന താൾ [[ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ്. മണക്കാട്]] എന്ന തലക്കെട്ടിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചുവിടലില്ലാതെ Vijayanrajapuram മാറ്റി 4675722 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തിന്റെ]] ഹൃദയഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.wikidata.org/wiki/Q64035663|title=V&hss For Girls Manacaud|access-date=2026-10-13|language=en}}</ref> [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ]] 1942-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഈ പെൺപള്ളിക്കൂടം, തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. ഈ വിദ്യാലയം '''കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട്''' എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.educrib.com/schools/india/kerala/thiruvananthapuram/manacaud/karthika-thirunnal-government-vocational-higher-secondary-school-for-girls-119035|title=Karthika Thirunnal Government Vocational & Higher Secondary School for Girls Manacaud - Fees, Reviews, Admission|access-date=2026-10-13|language=en}}</ref> കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിനുകീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സ്കൂളിൽ ഇപ്പോൾ 5 മുതൽ 12 വരെ ക്ലാസ്സുകളിലായി 2500 ൽപ്പരം വിദ്യാർത്ഥികൾ പഠനം നടത്തുന്നുണ്ട്. ഹൈസ്കൂൾ, ഹയർസെക്കണ്ടറി, വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി എന്നീവിഭാഗങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.asianetnews.com/news/model-school-in-manacuad-school-php4g2|title=തിരുവനന്തപുരം മണക്കാട് കാർത്തിക തിരുനാൾ സ്കൂൾ രാജ്യാന്തര നിലവാരത്തിലേക്ക്|access-date=2026-10-13|last=Fb|last2=Tw|language=ml|last3=Linkdin|last4=Whatsapp|last5=Us|first5=GNFollow}}</ref> {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | image = File:V&hss For Girls Manacaud.jpg | image_size = 350px | caption = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | pushpin_map = Kerala | location = മണക്കാട്, തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.47401 |76.94618 |display=inline,title}} | other_name = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 12/06/1942<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | Kerala_school_code = 43072 | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/43072 | udisce_code = 32141102602 }} == ചരിത്രം== തിരുവിതാംകൂറിലെ സ്ത്രീകളുടെ പിന്നോക്കാവസ്ഥ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി 1942-ൽ ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ മഹാരാജാവ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രിയ സഹോദരിയായ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ തമ്പുരാട്ടിയുടെ നാമധേയത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം നഗരഹൃദയത്തിൽ അന്നത്തെ ദിവാനായിരുന്ന [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സർ. സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ]] അന്വേഷണത്തിൽ ലഭ്യമായ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട് പ്രദേശത്ത് സ്ഥാപിച്ച വിദ്യാലയമാണ് ഇന്നത്തെ ഗവൺമെൻറ് വൊക്കേഷണൽ ആൻഡ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ മണക്കാട്. ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ മഹാരാജാവ് തിരുവിതാംകൂർ ഭരിച്ചിരുന്ന കാലം പെൺകുട്ടികൾ മാത്രം പഠിച്ചിരുന്ന മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന് കിഴക്കുവശത്തുള്ള കെട്ടിടത്തിലായിരുന്നു. (1860-ൽ ഇതൊരു ആംഗ്ലോ-വെർണാകുലർ സ്കൂളായി, 1864 ൽ മിഡിൽ സ്കൂളായും 1905-ൽ ഹൈസ്കൂളായും ഉയർത്തപ്പെട്ടു) ഹൈസ്കൂൾ സൗകര്യപ്രദമായി മറ്റെവിടെയെങ്കിലും മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചാൽ പ്രസ്തുത കെട്ടിടത്തിൽ സംസ്കൃത കോളേജ് തുടങ്ങാൻ കഴിയുമെന്ന് മഹാരാജാവ് മനസ്സിലാക്കി, മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നും കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ ഏഴാം ക്ലാസും ഒമ്പതാം ക്ലാസും കോട്ടൺഹില്ലിലേക്ക് മാറ്റിയിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട്ടിലും കുന്നുകുഴിയിലുള്ള ഗുണ്ടു കാട്ടിലും (ഇന്നത്തെ ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സൗകര്യം ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലായി. അങ്ങനെ മഹാരാജാവിന്റെ സഹോദരിയുടെ നാമധേയത്തിൽ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് ഹൈസ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ് മണക്കാട്ടും മാതാവിന്റെ നാമധേയത്തിൽ സേതു പാർവ്വതി ബായി ഹൈസ്കൂൾ എന്ന് ഗുണ്ടു കാട്ടിലും ( ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിച്ചു. മണക്കാട്ടെ കുറ്റിക്കാട്ടിൽ ഉള്ള വിശാലമായ സ്ഥലം അന്ന് കാടുപിടിച്ചു കിടന്ന ശ്മശാനം ആയിരുന്നു. അതിനോടൊപ്പം ഒരു കാവും ഒരു കുളവും ധാരാളം വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞു നിന്നിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ ശ്മശാനം പുത്തൻകോട്ടയിലേയ്ക്ക് മാറ്റി. കാടുകൾ വെട്ടിത്തെളിച്ച് രണ്ടു കിണറുകൾ കുഴിച്ച് 8 കെട്ടിടങ്ങൾനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു 1942 ജൂൺ പന്ത്രണ്ടാം തീയതി സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരാണ് ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് എച്ച്എസ് ഫോർ ഗേൾസിന്റെ ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിച്ചത്. ഈ സ്കൂളിലെ പ്രഥമ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ് ചാച്ചി തോമസ് ആയിരുന്നു. ഹൈസ്കൂളിന്റെ ആദ്യ പ്രധാന അദ്ധ്യാപകനായ റവ ടി. മാവുവിന്റെ രൂപകല്പനയിലും മേൽനോട്ടത്തിലും വിദ്യാലയത്തിന്റെ ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള പ്രധാന കെട്ടിടം നിർമിക്കപ്പെട്ടു, വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇവിടെ റ്റി.റ്റി.സി ആരംഭിച്ചു. 1960 ആയതോടെ ഒന്നു മുതൽ നാലു വരെയുള്ള പ്രൈമറി ക്ലാസുകളും ട്രെയിനിംഗ് സ്കൂളും ഈ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്നും അടർത്തി പുതിയ 4 കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി പ്രൈമറിയും ഹൈസ്കൂളും വേർപെടുത്തി ടീച്ചേഴ്സ് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ ക്രമേണ ബേസിക് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ എന്നും പിന്നീട് ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് ടീച്ചേഴ്സ് ട്രെയിനിങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്നും ആയി മാറി. റ്റി.റ്റി.ഐ യോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ ഇപ്പോഴും ആൺ കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നുണ്ട്. റ്റി.റ്റി.ഐയിൽ പെൺകുട്ടികൾ മാത്രമാണ് പഠിക്കുന്നത്. തൊട്ടടുത്ത പുരയിടത്തിൽ ചമ്പ (മീൻ) വിൽപ്പന ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ചമ്പക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും മണക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു. മണൽ ധാരാളം ഉള്ള സ്ഥലം മണൽക്കാട് പിന്നെ മണക്കാടും, മണ എന്ന വൃക്ഷം കാട് പോലെ വളർന്നു നിന്നിരുന്നതിനാൽ മണക്കാട് എന്നും സ്ഥലനാമം ഉണ്ടായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. 1997-ൽ വിദ്യാലയത്തിലെ ഹയർ സെക്കണ്ടറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ== 5 ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സ്കൂളിന് 10 കെട്ടിടങ്ങളിലായി വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലായി 80 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂൾ വിഭാഗത്തിൽ 27 ക്ലാസ് മുറികൾ ഹൈടെക്ക് ക്ലാസ് റൂമുകളാണ്. ഹയർ സെക്കന്ററി വിഭാഗത്തിൽ 24 റൂമുകളും ഒരു മൾട്ടീമീഡിയ റൂം, ഒരു ലാംഗ്വേജ് ലാബ്, കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ്, മറ്റു വിഷയങ്ങളുടെ ലാബുകൾ ​എന്നീ സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്. എല്ലാ വിഷയങ്ങളിലും മൾട്ടിമീഡിയ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി ക്ലാസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. ഹൈസ്കൂളിനു 2കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുണ്ട്. 30 കമ്പ്യൂട്ടറുകളുമുണ്ട്. ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== * ജസ്റ്റിസ് ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി (മെമ്പർ, മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ) * ഡോ. ജി. സരസ്വതി അമ്മ (റിട്ട. റീഡർ, ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് അക്വാട്ടിക് ബയോളജി-യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കേരള) * ഡോ. സിമി (ചലച്ചിത്ര നടി) * ശ്രീലത - ചലച്ചിത്ര നടി (പൂജക്കെടുക്കാത്ത പൂക്കൾ ) * ഉഷ നന്ദിനി (നഗരമേ നന്ദി, ഓളവും തീരവും) * പാറുക്കുട്ടി (നാടക നടി) * ഡോക്ടർ പപ്പ (ഒഫ്താൽമോളജിസ്റ്റ്, തൃശൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ( 1988 ബാച്ചിലെ എസ്എസ്എൽസി ഒന്നാം റാങ്കുകാരി) * ഷമീമ (ലൈവ് സ്റ്റോക്ക് ഡെവലപ്മെൻറ് കോർപ്പറേഷൻ ഡയറക്ടർ) * ഗിരിജ (പ്രൊഫസർ , തിരുവനന്തപുരം ഗവൺമെൻറ് എൻജിനീയറിങ് കോളേജ്) * രാഖി ജി.ആർ (നാഷണൽ ഹാൻഡ് ബോൾ താരം) * സജി ദേവി (ദുരദർശൻ ന്യൂസ് റീഡർ) ==പുറംകണ്ണികൾ== *[[schoolwiki:43072|സ്കൂൾ വിക്കി]] ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] 0kxkh9o1x9nzmjtsowk48a5xnr0a8m3 4675730 4675724 2026-10-13T06:13:07Z Shajinss 208313 /* പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ */ 4675730 wikitext text/x-wiki കേരളം സംസ്ഥാനത്തിലെ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തിന്റെ]] ഹൃദയഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു സർക്കാർ വിദ്യാലയമാണ് ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.wikidata.org/wiki/Q64035663|title=V&hss For Girls Manacaud|access-date=2026-10-13|language=en}}</ref> [[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ]] 1942-ൽ സ്ഥാപിച്ച ഈ പെൺപള്ളിക്കൂടം, തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ വിദ്യാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. ഈ വിദ്യാലയം '''കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട്''' എന്ന പേരിലാണ് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.educrib.com/schools/india/kerala/thiruvananthapuram/manacaud/karthika-thirunnal-government-vocational-higher-secondary-school-for-girls-119035|title=Karthika Thirunnal Government Vocational & Higher Secondary School for Girls Manacaud - Fees, Reviews, Admission|access-date=2026-10-13|language=en}}</ref> കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പിനുകീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സ്കൂളിൽ ഇപ്പോൾ 5 മുതൽ 12 വരെ ക്ലാസ്സുകളിലായി 2500 ൽപ്പരം വിദ്യാർത്ഥികൾ പഠനം നടത്തുന്നുണ്ട്. ഹൈസ്കൂൾ, ഹയർസെക്കണ്ടറി, വൊക്കേഷണൽ ഹയർസെക്കണ്ടറി എന്നീവിഭാഗങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.asianetnews.com/news/model-school-in-manacuad-school-php4g2|title=തിരുവനന്തപുരം മണക്കാട് കാർത്തിക തിരുനാൾ സ്കൂൾ രാജ്യാന്തര നിലവാരത്തിലേക്ക്|access-date=2026-10-13|last=Fb|last2=Tw|language=ml|last3=Linkdin|last4=Whatsapp|last5=Us|first5=GNFollow}}</ref> {{Infobox school | name = ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | image = File:V&hss For Girls Manacaud.jpg | image_size = 350px | caption = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | pushpin_map = Kerala | location = മണക്കാട്, തിരുവനന്തപുരം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = {{Coord|8.47401 |76.94618 |display=inline,title}} | other_name = കാർത്തിക തിരുനാൾ ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട് | type = പൊതുവിദ്യാലയം | established = 12/06/1942<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-09-23}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = തിരുവനന്തപുരം | educational_authority = തിരുവനന്തപുരം | Kerala_school_code = 43072 | grades = 5-12 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = https://schoolwiki.in/43072 | udisce_code = 32141102602 }} == ചരിത്രം== തിരുവിതാംകൂറിലെ സ്ത്രീകളുടെ പിന്നോക്കാവസ്ഥ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി 1942-ൽ ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ മഹാരാജാവ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രിയ സഹോദരിയായ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ തമ്പുരാട്ടിയുടെ നാമധേയത്തിൽ തിരുവനന്തപുരം നഗരഹൃദയത്തിൽ അന്നത്തെ ദിവാനായിരുന്ന [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സർ. സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ]] അന്വേഷണത്തിൽ ലഭ്യമായ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട് പ്രദേശത്ത് സ്ഥാപിച്ച വിദ്യാലയമാണ് ഇന്നത്തെ ഗവൺമെൻറ് വൊക്കേഷണൽ ആൻഡ് ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ മണക്കാട്. ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ മഹാരാജാവ് തിരുവിതാംകൂർ ഭരിച്ചിരുന്ന കാലം പെൺകുട്ടികൾ മാത്രം പഠിച്ചിരുന്ന മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത് യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോളേജിന് കിഴക്കുവശത്തുള്ള കെട്ടിടത്തിലായിരുന്നു. (1860-ൽ ഇതൊരു ആംഗ്ലോ-വെർണാകുലർ സ്കൂളായി, 1864 ൽ മിഡിൽ സ്കൂളായും 1905-ൽ ഹൈസ്കൂളായും ഉയർത്തപ്പെട്ടു) ഹൈസ്കൂൾ സൗകര്യപ്രദമായി മറ്റെവിടെയെങ്കിലും മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചാൽ പ്രസ്തുത കെട്ടിടത്തിൽ സംസ്കൃത കോളേജ് തുടങ്ങാൻ കഴിയുമെന്ന് മഹാരാജാവ് മനസ്സിലാക്കി, മഹാരാജാസ് ഗേൾസ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്നും കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ ഏഴാം ക്ലാസും ഒമ്പതാം ക്ലാസും കോട്ടൺഹില്ലിലേക്ക് മാറ്റിയിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ അന്വേഷണത്തിൽ മണക്കാട് ഉള്ള കുറ്റിക്കാട്ടിലും കുന്നുകുഴിയിലുള്ള ഗുണ്ടു കാട്ടിലും (ഇന്നത്തെ ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിക്കാൻ സൗകര്യം ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലായി. അങ്ങനെ മഹാരാജാവിന്റെ സഹോദരിയുടെ നാമധേയത്തിൽ ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് ഹൈസ്കൂൾ ഫോർ ഗേൾസ് മണക്കാട്ടും മാതാവിന്റെ നാമധേയത്തിൽ സേതു പാർവ്വതി ബായി ഹൈസ്കൂൾ എന്ന് ഗുണ്ടു കാട്ടിലും ( ബാർട്ടൺ ഹിൽ) സ്കൂളുകൾ സ്ഥാപിച്ചു. മണക്കാട്ടെ കുറ്റിക്കാട്ടിൽ ഉള്ള വിശാലമായ സ്ഥലം അന്ന് കാടുപിടിച്ചു കിടന്ന ശ്മശാനം ആയിരുന്നു. അതിനോടൊപ്പം ഒരു കാവും ഒരു കുളവും ധാരാളം വൃക്ഷങ്ങളും നിറഞ്ഞു നിന്നിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ ദിവാനായിരുന്ന സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ ശ്മശാനം പുത്തൻകോട്ടയിലേയ്ക്ക് മാറ്റി. കാടുകൾ വെട്ടിത്തെളിച്ച് രണ്ടു കിണറുകൾ കുഴിച്ച് 8 കെട്ടിടങ്ങൾനിർമ്മിക്കുകയും ചെയ്തു 1942 ജൂൺ പന്ത്രണ്ടാം തീയതി സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യരാണ് ലക്ഷ്മിഭായി കാർത്തിക തിരുനാൾ ഇംഗ്ലീഷ് എച്ച്എസ് ഫോർ ഗേൾസിന്റെ ഉദ്ഘാടനം നിർവഹിച്ചത്. ഈ സ്കൂളിലെ പ്രഥമ ഹെഡ്മിസ്ട്രസ് ചാച്ചി തോമസ് ആയിരുന്നു. ഹൈസ്കൂളിന്റെ ആദ്യ പ്രധാന അദ്ധ്യാപകനായ റവ ടി. മാവുവിന്റെ രൂപകല്പനയിലും മേൽനോട്ടത്തിലും വിദ്യാലയത്തിന്റെ ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള പ്രധാന കെട്ടിടം നിർമിക്കപ്പെട്ടു, വർഷങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇവിടെ റ്റി.റ്റി.സി ആരംഭിച്ചു. 1960 ആയതോടെ ഒന്നു മുതൽ നാലു വരെയുള്ള പ്രൈമറി ക്ലാസുകളും ട്രെയിനിംഗ് സ്കൂളും ഈ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്നും അടർത്തി പുതിയ 4 കെട്ടിടങ്ങൾ നിർമ്മിച്ച് ചുറ്റുമതിൽ കെട്ടി പ്രൈമറിയും ഹൈസ്കൂളും വേർപെടുത്തി ടീച്ചേഴ്സ് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ ക്രമേണ ബേസിക് ടെയിനിംഗ് സ്കൂൾ എന്നും പിന്നീട് ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേര് ടീച്ചേഴ്സ് ട്രെയിനിങ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് എന്നും ആയി മാറി. റ്റി.റ്റി.ഐ യോടൊപ്പം പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രൈമറി സ്കൂളിൽ ഇപ്പോഴും ആൺ കുട്ടികൾക്ക് പ്രവേശനം നൽകുന്നുണ്ട്. റ്റി.റ്റി.ഐയിൽ പെൺകുട്ടികൾ മാത്രമാണ് പഠിക്കുന്നത്. തൊട്ടടുത്ത പുരയിടത്തിൽ ചമ്പ (മീൻ) വിൽപ്പന ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ചമ്പക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും മണക്കാട് സ്കൂൾ എന്നും വിളിച്ചിരുന്നു. മണൽ ധാരാളം ഉള്ള സ്ഥലം മണൽക്കാട് പിന്നെ മണക്കാടും, മണ എന്ന വൃക്ഷം കാട് പോലെ വളർന്നു നിന്നിരുന്നതിനാൽ മണക്കാട് എന്നും സ്ഥലനാമം ഉണ്ടായതെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. 1997-ൽ വിദ്യാലയത്തിലെ ഹയർ സെക്കണ്ടറി വിഭാഗം പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ==ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ== 5 ഏക്കർ ഭൂമിയിലാണ് വിദ്യാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സ്കൂളിന് 10 കെട്ടിടങ്ങളിലായി വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലായി 80 ക്ലാസ് മുറികളുമുണ്ട്. ഒരു കളിസ്ഥലം വിദ്യാലയത്തിനുണ്ട്. ഹൈസ്കൂൾ വിഭാഗത്തിൽ 27 ക്ലാസ് മുറികൾ ഹൈടെക്ക് ക്ലാസ് റൂമുകളാണ്. ഹയർ സെക്കന്ററി വിഭാഗത്തിൽ 24 റൂമുകളും ഒരു മൾട്ടീമീഡിയ റൂം, ഒരു ലാംഗ്വേജ് ലാബ്, കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബ്, മറ്റു വിഷയങ്ങളുടെ ലാബുകൾ ​എന്നീ സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ട്. എല്ലാ വിഷയങ്ങളിലും മൾട്ടിമീഡിയ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി ക്ലാസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. ഹൈസ്കൂളിനു 2കമ്പ്യൂട്ടർ ലാബുണ്ട്. 30 കമ്പ്യൂട്ടറുകളുമുണ്ട്. ==പ്രശസ്ത വ്യക്തികൾ== * ജസ്റ്റിസ് ലക്ഷ്മിക്കുട്ടി (മെമ്പർ, മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ) * ഡോ. ജി. സരസ്വതി അമ്മ (റിട്ട. റീഡർ, ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് അക്വാട്ടിക് ബയോളജി-യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കേരള) * ഡോ. സിമി (ചലച്ചിത്ര നടി) * ശ്രീലത - ചലച്ചിത്ര നടി (പൂജക്കെടുക്കാത്ത പൂക്കൾ ) * ഉഷ നന്ദിനി (നഗരമേ നന്ദി, ഓളവും തീരവും) * പാറുക്കുട്ടി (നാടക നടി) * ഡോക്ടർ പപ്പ (ഒഫ്താൽമോളജിസ്റ്റ്, തൃശൂർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ( 1988 ബാച്ചിലെ എസ്എസ്എൽസി ഒന്നാം റാങ്കുകാരി) * ഷമീമ (ലൈവ് സ്റ്റോക്ക് ഡെവലപ്മെൻറ് കോർപ്പറേഷൻ ഡയറക്ടർ) * ഗിരിജ (പ്രൊഫസർ, തിരുവനന്തപുരം ഗവൺമെൻറ് എൻജിനീയറിങ് കോളേജ്) * രാഖി ജി.ആർ (നാഷണൽ ഹാൻഡ് ബോൾ താരം) * സജി ദേവി (ദുരദർശൻ ന്യൂസ് റീഡർ) ==പുറംകണ്ണികൾ== *[[schoolwiki:43072|സ്കൂൾ വിക്കി]] ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വിദ്യാലയങ്ങൾ]] 7clu8af6edmoc7r0fjc2s7l3jroyjby 3 672854 4675650 2026-10-12T18:01:15Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4675650 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Vijil086n | Vijil086n | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 18:01, 12 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) pdbkzj1o107s4lykpsr5idsj9wmxklx 0 672855 4675660 2026-10-12T18:24:32Z TheGreatEditor024 211141 Translated from [[en:PNS Shah Jahan (F264)]] 4675660 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:PNS Shah Jahan (F264).jpg|ലഘുചിത്രം|പിഎൻഎസ് ഷാജഹാൻ യാത്രയിൽ ]] '''പി.എൻ.എസ്. ഷാ ജഹാൻ''' [[ചൈന|ചൈനയിൽ]] നിർമ്മിച്ച, [[പാകിസ്താൻ|പാകിസ്ഥാൻ]] നാവികസേന ഓർഡർ ചെയ്ത നാല് ടൈപ്പ് 054A/P (തുഗ്രിൽ ക്ലാസ്) ഫ്രിഗേറ്റുകളിൽ നാലാമത്തേതാണ്. 2021 ഡിസംബർ 23-ന് ഈ കപ്പൽ ജലത്തിലിറക്കി. 2023 മേയ് 10-ന് [[ചൈന]]<nowiki/>യിലെ [[ഷാങ്ഹായ്|ഷാങ്ഹായിലെ]] ഹുഡോങ്-ഷോങ്‌ഹുവ കപ്പൽശാലയിൽ വെച്ച് സഹോദരിക്കപ്പലായ [[പി.എൻ.എസ്. ടിപ്പു സുൽത്താൻ (F263)|പി.എൻ.എസ്. ടിപ്പു സുൽത്താനോടൊപ്പം (F263)]] ഈ കപ്പലും കമ്മീഷൻ ചെയ്തു.<ref name="Tippu Sultan & Shah Jahan">{{cite web|url=https://www.app.com.pk/national/commissioning-ceremony-of-advanced-frigates-for-pn-held-at-china/|title=Commissioning ceremony of Advanced Frigates for PN held at China|date=10 May 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.navalnews.com/naval-news/2021/12/chinese-shipyard-launches-two-type-054-frigates-and-one-type-071e-lpd/|title=Chinese Shipyard Launches Two Type 054 Frigates and One Type 071E LPD|access-date=2026-04-08|last=Vavasseur|first=Xavier|date=2021-12-23|website=Naval News|language=en-US}}</ref> ടൈപ്പ് 054A ഫ്രിഗേറ്റിന്റെ പാകിസ്ഥാനുവേണ്ടി പ്രത്യേകം രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത പതിപ്പാണിത്. ഇന്നുവരെ ചൈന കയറ്റുമതി ചെയ്തിട്ടുള്ളതിൽ ഏറ്റവും സാങ്കേതികമായി വികസിതമായ യുദ്ധക്കപ്പലുകളിൽ ഒന്നാണിത്.<ref>{{cite web|url=https://www.defensenews.com/naval/2021/11/09/pakistan-receives-new-chinese-made-frigate-how-would-it-fare-against-indias-navy/|title=Pakistan receives new Chinese-made frigate. How will it fare against India's Navy?|date=9 November 2021|website=defensenews.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.theweek.in/news/world/2021/01/29/china-launches-multi-role-warship-for-pakistan.html|title=China launches multi-role warship for Pakistan|date=29 January 2021|website=theweek.in}}</ref> == ഇതും കാണുക == * [[പി.എൻ.എസ്. ടിപ്പു സുൽത്താൻ (F263)]] == അവലംബങ്ങൾ == 46rogup52bq9lfoghag8frmy882gfyf 1 672856 4675678 2026-10-12T19:32:01Z Shajinss 208313 '{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}}' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4675678 wikitext text/x-wiki {{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}} 6rgy6n0nylruxvh4lf699e8b3ckt3u6 4675725 4675678 2026-10-13T05:37:48Z Vijayanrajapuram 21314 [[സംവാദം:ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ് മണക്കാട്]] എന്ന താൾ [[സംവാദം:ഗവൺമെന്റ് ഗേൾസ് വി.എച്ച്.എസ്.എസ്. മണക്കാട്]] എന്ന തലക്കെട്ടിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചുവിടലില്ലാതെ Vijayanrajapuram മാറ്റി 4675678 wikitext text/x-wiki {{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}} 6rgy6n0nylruxvh4lf699e8b3ckt3u6 3 672857 4675688 2026-10-13T00:21:24Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4675688 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Renjithemdas | Renjithemdas | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 00:21, 13 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) qzyhaam9pcplp195pfj8unfthavctkd 3 672858 4675693 2026-10-13T01:30:59Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4675693 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Marklinklaters | Marklinklaters | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 01:30, 13 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) cxhz4p517nkak3v61x1ik9v8fwbjfjd 0 672859 4675703 2026-10-13T04:14:27Z Vicharam 9387 '{{Infobox person | name = പൂർണം വിശ്വനാഥൻ | image = | caption = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1921|11|14}} | death_date = {{Death date and age|df=yes|2008|10|1|1921|11|14}}<ref>{{cite web|title=Actor-producer K Balaji passes away|url=https://www.rediff.com/news/2008/oct/02death.htm|work=rediff.com|access-date=20 November 2014|date=2 Oct 2008...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4675703 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = പൂർണം വിശ്വനാഥൻ | image = | caption = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1921|11|14}} | death_date = {{Death date and age|df=yes|2008|10|1|1921|11|14}}<ref>{{cite web|title=Actor-producer K Balaji passes away|url=https://www.rediff.com/news/2008/oct/02death.htm|work=rediff.com|access-date=20 November 2014|date=2 Oct 2008}}</ref> | death_place = [[ചെന്നൈ]], Tamil Nadu, India | occupation = അഭിനേതാവ്, റേഡിയോ വാർത്താവതാരകൻ | years_active = 1968-2002 | spouse = സുശീല | children = 3 }} പ്രധാനമായും തമിഴ് സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചിരുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ നടനായിരുന്നു '''പൂർണം വിശ്വനാഥൻ''' (1921 നവംബർ 14 – 2008 ഒക്ടോബർ 1). പതിനെട്ടാം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം നാടകവേദിയിൽ അഭിനയിച്ചുതുടങ്ങി. ഓൾ ഇന്ത്യ റേഡിയോയിൽ വാർത്താവതാരകനായി ജോലി ചെയ്തിരുന്ന അദ്ദേഹം, 1947 ഓഗസ്റ്റ് 15-ന് ഇന്ത്യ സ്വതന്ത്രമായെന്ന വാർത്ത ഓൾ ഇന്ത്യ റേഡിയോയിലൂടെ ആദ്യമായി പ്രഖ്യാപിച്ച വ്യക്തിയെന്ന നിലയിലും ശ്രദ്ധേയനാണ്. ചിത്രം, വർഷം 16, തില്ലു മുള്ളു, കേളടി കൺമണി, മൂൺട്രാം പിറൈ, ആശൈ, മഹാനദി, വരുമൈയിൻ നിറം ശിവപ്പ് തുടങ്ങിയ സിനിമകളിൽ അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു മകനും രണ്ട് പെൺമക്കളുമുണ്ടായിരുന്നു. 2008 ഒക്ടോബർ 1-ന് പൂർണം വിശ്വനാഥൻ അന്തരിച്ചു.<ref>[https://web.archive.org/web/20081002114812/http://www.hindu.com/2008/10/02/stories/2008100261230900.htm Poornam Viswanathan dead]. Hindu.com. Retrieved on 2011-08-09.</ref><ref>[https://ia.rediff.com/news/2008/oct/02death.htm Chennai: 'Poornam' Viswanathan passes away]. Ia.rediff.com (2004-12-31). Retrieved on 2011-08-09.</ref><ref>[https://www.rediff.com/freedom/09viswa.htm Rediff Interview]. Rediff.com (1947-08-15). Retrieved on 2011-08-09.</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} aybnd3zza4tee6rmlnp2eb7a6vro3b9 4675705 4675703 2026-10-13T04:16:23Z Vicharam 9387 [[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4675705 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = പൂർണം വിശ്വനാഥൻ | image = | caption = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1921|11|14}} | death_date = {{Death date and age|df=yes|2008|10|1|1921|11|14}}<ref>{{cite web|title=Actor-producer K Balaji passes away|url=https://www.rediff.com/news/2008/oct/02death.htm|work=rediff.com|access-date=20 November 2014|date=2 Oct 2008}}</ref> | death_place = [[ചെന്നൈ]], Tamil Nadu, India | occupation = അഭിനേതാവ്, റേഡിയോ വാർത്താവതാരകൻ | years_active = 1968-2002 | spouse = സുശീല | children = 3 }} പ്രധാനമായും തമിഴ് സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചിരുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ നടനായിരുന്നു '''പൂർണം വിശ്വനാഥൻ''' (1921 നവംബർ 14 – 2008 ഒക്ടോബർ 1). പതിനെട്ടാം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം നാടകവേദിയിൽ അഭിനയിച്ചുതുടങ്ങി. ഓൾ ഇന്ത്യ റേഡിയോയിൽ വാർത്താവതാരകനായി ജോലി ചെയ്തിരുന്ന അദ്ദേഹം, 1947 ഓഗസ്റ്റ് 15-ന് ഇന്ത്യ സ്വതന്ത്രമായെന്ന വാർത്ത ഓൾ ഇന്ത്യ റേഡിയോയിലൂടെ ആദ്യമായി പ്രഖ്യാപിച്ച വ്യക്തിയെന്ന നിലയിലും ശ്രദ്ധേയനാണ്. ചിത്രം, വർഷം 16, തില്ലു മുള്ളു, കേളടി കൺമണി, മൂൺട്രാം പിറൈ, ആശൈ, മഹാനദി, വരുമൈയിൻ നിറം ശിവപ്പ് തുടങ്ങിയ സിനിമകളിൽ അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു മകനും രണ്ട് പെൺമക്കളുമുണ്ടായിരുന്നു. 2008 ഒക്ടോബർ 1-ന് പൂർണം വിശ്വനാഥൻ അന്തരിച്ചു.<ref>[https://web.archive.org/web/20081002114812/http://www.hindu.com/2008/10/02/stories/2008100261230900.htm Poornam Viswanathan dead]. Hindu.com. Retrieved on 2011-08-09.</ref><ref>[https://ia.rediff.com/news/2008/oct/02death.htm Chennai: 'Poornam' Viswanathan passes away]. Ia.rediff.com (2004-12-31). Retrieved on 2011-08-09.</ref><ref>[https://www.rediff.com/freedom/09viswa.htm Rediff Interview]. Rediff.com (1947-08-15). Retrieved on 2011-08-09.</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] qho5173olkiooi0blbz9u7wl4s0dnkq 4675714 4675705 2026-10-13T05:10:02Z Vicharam 9387 4675714 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = പൂർണം വിശ്വനാഥൻ | image = | caption = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1921|11|14}} | death_date = {{Death date and age|df=yes|2008|10|1|1921|11|14}}<ref>{{cite web|title=Actor-producer K Balaji passes away|url=https://www.rediff.com/news/2008/oct/02death.htm|work=rediff.com|access-date=20 November 2014|date=2 Oct 2008}}</ref> | death_place = [[ചെന്നൈ]], Tamil Nadu, India | occupation = അഭിനേതാവ്, റേഡിയോ വാർത്താവതാരകൻ | years_active = 1968-2002 | spouse = സുശീല | children = 3 }} പ്രധാനമായും തമിഴ് സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചിരുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ നടനായിരുന്നു '''പൂർണം വിശ്വനാഥൻ''' (1921 നവംബർ 14 – 2008 ഒക്ടോബർ 1). പതിനെട്ടാം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം നാടകവേദിയിൽ അഭിനയിച്ചുതുടങ്ങി. ഓൾ ഇന്ത്യ റേഡിയോയിൽ വാർത്താവതാരകനായി ജോലി ചെയ്തിരുന്ന അദ്ദേഹം, 1947 ഓഗസ്റ്റ് 15-ന് ഇന്ത്യ സ്വതന്ത്രമായെന്ന വാർത്ത ഓൾ ഇന്ത്യ റേഡിയോയിലൂടെ ആദ്യമായി പ്രഖ്യാപിച്ച വ്യക്തിയെന്ന നിലയിലും ശ്രദ്ധേയനാണ്. [[ചിത്രം (ചലച്ചിത്രം)|ചിത്രം]], വർഷം 16, തില്ലു മുള്ളു, കേളടി കൺമണി, മൂൺട്രാം പിറൈ, ആശൈ, മഹാനദി, വരുമൈയിൻ നിറം ശിവപ്പ് തുടങ്ങിയ സിനിമകളിൽ അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു മകനും രണ്ട് പെൺമക്കളുമുണ്ടായിരുന്നു. 2008 ഒക്ടോബർ 1-ന് പൂർണം വിശ്വനാഥൻ അന്തരിച്ചു.<ref>[https://web.archive.org/web/20081002114812/http://www.hindu.com/2008/10/02/stories/2008100261230900.htm Poornam Viswanathan dead]. Hindu.com. Retrieved on 2011-08-09.</ref><ref>[https://ia.rediff.com/news/2008/oct/02death.htm Chennai: 'Poornam' Viswanathan passes away]. Ia.rediff.com (2004-12-31). Retrieved on 2011-08-09.</ref><ref>[https://www.rediff.com/freedom/09viswa.htm Rediff Interview]. Rediff.com (1947-08-15). Retrieved on 2011-08-09.</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] lfue2sj19rzt22cxdv5na72g17sshcx 4675716 4675714 2026-10-13T05:13:14Z Vicharam 9387 4675716 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = പൂർണം വിശ്വനാഥൻ | image = | caption = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1921|11|14}} | death_date = {{Death date and age|df=yes|2008|10|1|1921|11|14}}<ref>{{cite web|title=Actor-producer K Balaji passes away|url=https://www.rediff.com/news/2008/oct/02death.htm|work=rediff.com|access-date=20 November 2014|date=2 Oct 2008}}</ref> | death_place = [[ചെന്നൈ]], Tamil Nadu, India | occupation = അഭിനേതാവ്, റേഡിയോ വാർത്താവതാരകൻ | years_active = 1968-2002 | spouse = സുശീല | children = 3 }} പ്രധാനമായും തമിഴ് സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചിരുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ നടനായിരുന്നു '''പൂർണം വിശ്വനാഥൻ''' (1921 നവംബർ 14 – 2008 ഒക്ടോബർ 1). പതിനെട്ടാം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം നാടകവേദിയിൽ അഭിനയിച്ചുതുടങ്ങി. ഓൾ ഇന്ത്യ റേഡിയോയിൽ വാർത്താവതാരകനായി ജോലി ചെയ്തിരുന്ന അദ്ദേഹം, 1947 ഓഗസ്റ്റ് 15-ന് ഇന്ത്യ സ്വതന്ത്രമായെന്ന വാർത്ത ഓൾ ഇന്ത്യ റേഡിയോയിലൂടെ ആദ്യമായി പ്രഖ്യാപിച്ച വ്യക്തിയെന്ന നിലയിലും ശ്രദ്ധേയനാണ്. [[ചിത്രം (ചലച്ചിത്രം)|ചിത്രം]], വർഷം 16, തില്ലു മുള്ളു, കേളടി കൺമണി, മൂൺട്രാം പിറൈ, ആശൈ, മഹാനദി, [[വരുമായിൻ നിറം സിവപ്പ്|വരുമൈയിൻ നിറം സിവപ്പ്]] തുടങ്ങിയ സിനിമകളിൽ അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു മകനും രണ്ട് പെൺമക്കളുമുണ്ടായിരുന്നു. 2008 ഒക്ടോബർ 1-ന് പൂർണം വിശ്വനാഥൻ അന്തരിച്ചു.<ref>[https://web.archive.org/web/20081002114812/http://www.hindu.com/2008/10/02/stories/2008100261230900.htm Poornam Viswanathan dead]. Hindu.com. Retrieved on 2011-08-09.</ref><ref>[https://ia.rediff.com/news/2008/oct/02death.htm Chennai: 'Poornam' Viswanathan passes away]. Ia.rediff.com (2004-12-31). Retrieved on 2011-08-09.</ref><ref>[https://www.rediff.com/freedom/09viswa.htm Rediff Interview]. Rediff.com (1947-08-15). Retrieved on 2011-08-09.</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] l22eul179v81x8ytwsr35i9t7zct6vd 4675717 4675716 2026-10-13T05:13:30Z Vicharam 9387 4675717 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = പൂർണം വിശ്വനാഥൻ | image = | caption = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1921|11|14}} | death_date = {{Death date and age|df=yes|2008|10|1|1921|11|14}}<ref>{{cite web|title=Actor-producer K Balaji passes away|url=https://www.rediff.com/news/2008/oct/02death.htm|work=rediff.com|access-date=20 November 2014|date=2 Oct 2008}}</ref> | death_place = [[ചെന്നൈ]], Tamil Nadu, India | occupation = അഭിനേതാവ്, റേഡിയോ വാർത്താവതാരകൻ | years_active = 1968-2002 | spouse = സുശീല | children = 3 }} പ്രധാനമായും തമിഴ് സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചിരുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ നടനായിരുന്നു '''പൂർണം വിശ്വനാഥൻ''' (1921 നവംബർ 14 – 2008 ഒക്ടോബർ 1). പതിനെട്ടാം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം നാടകവേദിയിൽ അഭിനയിച്ചുതുടങ്ങി. ഓൾ ഇന്ത്യ റേഡിയോയിൽ വാർത്താവതാരകനായി ജോലി ചെയ്തിരുന്ന അദ്ദേഹം, 1947 ഓഗസ്റ്റ് 15-ന് ഇന്ത്യ സ്വതന്ത്രമായെന്ന വാർത്ത ഓൾ ഇന്ത്യ റേഡിയോയിലൂടെ ആദ്യമായി പ്രഖ്യാപിച്ച വ്യക്തിയെന്ന നിലയിലും ശ്രദ്ധേയനാണ്. [[ചിത്രം (ചലച്ചിത്രം)|ചിത്രം]], വർഷം 16, തില്ലു മുള്ളു, കേളടി കൺമണി, മൂൺട്രാം പിറൈ, ആശൈ, മഹാനദി, [[വരുമായിൻ നിറം സിവപ്പ്|വരുമൈയിൻ നിറം സിവപ്പ്]] തുടങ്ങിയ സിനിമകളിൽ അദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന് ഒരു മകനും രണ്ട് പെൺമക്കളുമുണ്ടായിരുന്നു. 2008 ഒക്ടോബർ 1-ന് പൂർണം വിശ്വനാഥൻ അന്തരിച്ചു.<ref>[https://web.archive.org/web/20081002114812/http://www.hindu.com/2008/10/02/stories/2008100261230900.htm Poornam Viswanathan dead]. Hindu.com. Retrieved on 2011-08-09.</ref><ref>[https://ia.rediff.com/news/2008/oct/02death.htm Chennai: 'Poornam' Viswanathan passes away]. Ia.rediff.com (2004-12-31). Retrieved on 2011-08-09.</ref><ref>[https://www.rediff.com/freedom/09viswa.htm Rediff Interview]. Rediff.com (1947-08-15). Retrieved on 2011-08-09.</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാക്കൾ]] 2t75x3l5vchhuvf013u10dtm7z1z7tb 3 672860 4675731 2026-10-13T06:13:55Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4675731 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: AbhiNav krishna kr | AbhiNav krishna kr | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 06:13, 13 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) ookol7j2450n872sdon58cgrega092o 3 672861 4675738 2026-10-13T07:00:27Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4675738 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Hannan Shaa | Hannan Shaa | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 07:00, 13 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) iyflyl2rs1andfr25k8hi2lgrm2pe4f 0 672862 4675739 2026-10-13T07:01:50Z Sinan TH 210203 "[[:en:Special:Redirect/revision/1378780582|Ripper Jayanandan]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4675739 wikitext text/x-wiki {{Infobox criminal|name=റിപ്പർ ജയാനന്ദൻ|image=|caption=|birth_name=K. P. Jayanandan|other_names=Ripper|birth_date={{Birth date and age text|1968|}}|birth_place=[[Thrissur district|Thrissur]], [[Kerala]], India|death_cause=|penalty=[[തൂക്കിലേറ്റിയുള്ള വധം ]]|victims=7|country=[[India]]|states=[[Kerala]]<br />[[Karnataka]]|apprehended=23 November 2006|escaped=June 2013|escape_end=9 September 2013|imprisoned=[[പൂജപ്പുര സെൻട്രൽ ജയിൽ ]]}} '''റിപ്പർ ജയാനന്ദൻ''' (ജനനം: 1968) എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''കെ. പി. ജയാനന്ദൻ,''' തൃശൂർ-എറണാകുളം അതിർത്തി പ്രദേശങ്ങളിൽ 35-ഓളം കവർച്ചകൾക്കിടയിൽ ഏഴ് കൊലപാതകങ്ങൾ നടത്തിയതായി ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു കുറ്റവാളിയാണ്. 2004 ഒക്ടോബറിൽ പെരിഞ്ഞനത്തുണ്ടായ ഇരട്ടക്കൊലപാതകം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഏഴ് കൊലപാതക കേസിൽ, 2008 ജൂണിൽ തൃശൂർ പ്രിൻസിപ്പൽ സെഷൻസ് കോടതി അദ്ദേഹത്തിന് വധശിക്ഷ വിധിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ പിന്നീട് സുപ്രീം കോടതി ഈ ശിക്ഷ റദ്ദാക്കുകയുണ്ടായി. വധശിക്ഷ കാത്ത് പൂജപുര സെൻട്രൽ ജയിലിൽ കഴിയുന്നതിനിടെ 2013 ജൂണിൽ അദ്ദേഹം ജയിൽ ചാടി. തുടർന്ന് 2013 സെപ്റ്റംബർ 9-ന് തൃശൂരിന് സമീപത്ത് വെച്ച് അദ്ദേഹത്തെ വീണ്ടും പിടികൂടി.<ref>{{Cite web|url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=14957956&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@|title=Manorama Online {{!}} Malayalam News {{!}} Latest News {{!}}|website=manoramaonline.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20130913094938/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=14957956&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@|archive-date=2013-09-13}}</ref> == പശ്ചാത്തലം == കേരളത്തിലെ തൃശൂർ ജില്ലയിലാണ് ജയാനന്ദൻ ജനിച്ചത്. == പ്രധാന മോഷണങ്ങളും കൊലപാതകങ്ങളും == 2003 സെപ്റ്റംബറിൽ, മാള പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ പരിധിയിൽ താമസിച്ചിരുന്ന 45 വയസ്സുകാരനായ ജോസിന്റെ വീട്ടിൽ മോഷണം നടത്തിയതാണ് ജയാനന്ദന്റെ ആദ്യത്തെ പ്രധാന കുറ്റകൃത്യമെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്നു. മോഷണത്തിനിടെ ഉറങ്ങിക്കിടക്കുകയായിരുന്ന ജോസിനെ ഇരുമ്പുപാരകൊണ്ട് അടിച്ചുകൊലപ്പെടുത്തിയ ശേഷം, 17,000 രൂപയും ഒരു വീഡിയോ കാസറ്റ് പ്ലെയറും കവർന്ന് ഇയാൾ കടന്നുകളഞ്ഞു. 2004 മാർച്ചിലായിരുന്നു ജയാനന്ദന്റെ രണ്ടാമത്തെ മോഷണം. മാള പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ പരിധിയിലെ ഒരു വീട്ടിൽ അതിക്രമിച്ചുകയറിയ ഇയാൾ, ശബ്ദം കേട്ട് ഉണർന്ന് പുറത്തേക്കുവന്ന 51 വയസ്സുകാരിയായ നബീസയെ കൊലപ്പെടുത്തി. തുടർന്ന് വീട്ടിനുള്ളിൽ പ്രവേശിച്ച ഇയാൾ 23 വയസ്സുകാരിയായ ഫൗസിയയെ കൊലപ്പെടുത്തുകയും 28 വയസ്സുകാരിയായ നൂർജഹാനെയും രണ്ട് കുട്ടികളെയും ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. 2004 ഒക്ടോബറിൽ നടന്ന മൂന്നാമത്തെ കവർച്ചയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട്, തൃശൂർ ജില്ലയിലെ പെരിഞ്ഞനത്തുള്ള വീട്ടിൽവെച്ച് 64 വയസ്സുകാരനായ കാലപുരയ്ക്കൽ സഹദേവനെയും ഭാര്യയായ 58 വയസ്സുകാരി നിർമലയെയും കൊലപ്പെടുത്തി 11.25 പവൻ സ്വർണം മോഷ്ടിച്ചെന്ന കേസിൽ ജയാനന്ദൻ പ്രതി ചേർക്കപ്പെട്ടു. ഈ കേസിൽ കേരള ഹൈക്കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ച വെറുതെവിടൽ വിധി പിന്നീട് സുപ്രീം കോടതി ശരിവച്ചു. തൃശൂർ ജില്ലയിലെ കൊടുങ്ങല്ലൂർ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ പരിധിയിലെ ഒരു വീട്ടിലായിരുന്നു ജയാനന്ദന്റെ അടുത്ത ആക്രമണം. അവിടെവെച്ച് അരവിന്ദാക്ഷ പണിക്കരെയും ഭാര്യ ഓമന പണിക്കരെയും ആക്രമിക്കുകയും ഇരുവർക്കും ഗുരുതരമായി പരിക്കേൽപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. കൂടാതെ, 18 പവൻ സ്വർണാഭരണങ്ങളും കവർന്നു. 2005 ഓഗസ്റ്റിൽ വടക്കൻ പറവൂരിലെ കേരള സ്റ്റേറ്റ് ബിവറേജസ് കോർപ്പറേഷന്റെ ഒരു ഔട്ട്‌ലെറ്റായിരുന്നു ജയാനന്ദന്റെ അടുത്ത ലക്ഷ്യം. കവർച്ചയ്ക്കിടെ സുരക്ഷാ ജീവനക്കാരനായ സുഭാഷകൻ ഇയാളെ ചോദ്യം ചെയ്തു. തുടർന്ന്, അടുത്ത വീട്ടിൽ കവർച്ച നടത്തി കൂടുതൽ പണവും മൂന്ന് വീഡിയോ കാസറ്റ് പ്ലെയറുകളും കൈക്കലാക്കുന്നതിനായി, ജയാനന്ദൻ സുഭാഷകന്റെ തലയ്ക്ക് ഇരുമ്പുദണ്ഡ് കൊണ്ട് അടിച്ച് കൊലപ്പെടുത്തി. == ജയിൽചാട്ടം == === ജയിൽചാട്ടം === അർധരാത്രിക്കുശേഷമാണ് ജയിൽചാട്ടം നടന്നതെന്നാണ് പോലീസ് സംശയിക്കുന്നത്. തടവുകാർ പൂട്ടിയിട്ടിരുന്ന സെല്ലിന്റെ ഗ്രിൽ ഘടിപ്പിച്ച വാതിലിലെ സിലിണ്ടർ ആകൃതിയിലുള്ള ലോക്കിങ് സംവിധാനം, ഒരുപക്ഷേ ഇരുമ്പ് മുറിക്കുന്ന ഹാക്സോ ബ്ലേഡ് ഉപയോഗിച്ച് മുറിച്ചുമാറ്റിയശേഷം, ജയിലിലെ ബ്ലോക്കിന്റെ താരതമ്യേന താഴ്ന്ന മതിൽ കയറി പുറത്തുകടന്നതായാണ് കരുതുന്നത്. ഭീകരവാദക്കേസിൽ പ്രതിയായ തടിയന്റവിട നസീറിനെ പാർപ്പിക്കുന്നതിനായി 2011-ൽ ഈ മതിൽ കൂടുതൽ ബലപ്പെടുത്തുകയും അതിനു മുകളിൽ വൈദ്യുതീകരിച്ച മുള്ളുവേലി സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. തുടർന്ന് അവർ ജയിലിലെ ചികിത്സാവിഭാഗത്തിലെത്തുകയും അലക്കാനായി വിരിച്ചിട്ടിരുന്ന കിടക്കവിരികളും വസ്ത്രങ്ങളും മോഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്തു. പ്രതികൾ മതിൽ കയറുന്നതിനായി തടി തൂണുകൾ ഉപയോഗിച്ച് തിടുക്കത്തിൽ ഒരു താൽക്കാലിക ഗോവണി നിർമിച്ചു. മതിലിനു മുകളിലെത്തിയശേഷം, കിടക്കവിരികളും വസ്ത്രങ്ങളും കെട്ടിച്ചേർത്ത് നിർമിച്ച കയർ ഉപയോഗിച്ച് അവർ മതിലിലൂടെ താഴേക്ക് ഇറങ്ങി. തങ്ങൾ ഉറങ്ങുകയാണെന്ന് തോന്നിപ്പിക്കുന്നതിനായി, തടവുകാർ സെല്ലിനുള്ളിലെ കിടക്കകളിൽ പാത്രങ്ങളും തലയിണകളും ഉപയോഗിച്ച് മനുഷ്യരൂപം തോന്നിക്കുന്ന രീതിയിൽ ക്രമീകരണങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്നു. രക്ഷപ്പെടൽ നടന്ന സമയത്ത് ജയിലിലെ വിപുലമായ നിരീക്ഷണ ക്യാമറാ ശൃംഖല പ്രവർത്തനരഹിതമായിരുന്നു. വൈദ്യുതി തടസ്സമാണ് ഇതിനു കാരണമായതെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. == അന്വേഷണം == ജയാനന്ദൻ മുമ്പ് പലതവണ വിജയകരമായി ജയിൽചാട്ടം നടത്തിയിട്ടുള്ള പരിചയസമ്പന്നനായ കുറ്റവാളിയായിരുന്നതിനാൽ, ഈ സംഭവം കേരള പോലീസിന് വലിയ നാണക്കേടായി. ഉയർന്ന സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളും നൂതന സാങ്കേതികവിദ്യകളും ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, വളരെ ലളിതമായ ഒരു ഗോവണി ഉപയോഗിച്ചാണ് ഇയാൾ സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളെ മറികടന്നത്. == പിടിയിലാകൽ == 2013 സെപ്റ്റംബർ 9-ന്, തൃശൂർ ജില്ലയിലെ സ്വന്തം ഗ്രാമത്തിൽനിന്ന് ഏതാനും കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള നെല്ലായിയിൽവെച്ച് ജയാനന്ദനെ കേരള പോലീസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. നെല്ലായി ജങ്ഷനിൽ സൈക്കിൾ നന്നാക്കുന്നതിനായി കാത്തുനിൽക്കുകയായിരുന്ന ഇയാളെ പോലീസ് ഉച്ചയോടെയാണ് കസ്റ്റഡിയിലെടുത്തത്.<ref>{{Cite web|url=http://indianexpress.com/article/india/india-others/ripper-jayanandan-produced-in-kerala-high-court/|title=Court appearance|access-date=20 April 2014|date=17 March 2014|publisher=TOI}}</ref> == ഉറവിടങ്ങൾ == {{Reflist}} == ഇതും കാണുക == * രാജ്യാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള പരമ്പരക്കൊലയാളികളുടെ പട്ടിക * [[റിപ്പർ ചന്ദ്രൻ]] == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [link removed] * [http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=14261835&tabId=1&programId=11565535] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശുരിൽ നിന്നുള്ള വ്യക്തികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിൽ കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ പരമ്പരക്കൊലയാളികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഇന്ത്യക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1968-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:Articles with hCards]] [[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]] qfs6nqaoaformxj70ht0pd36p9ktuoc 4675750 4675739 2026-10-13T08:09:11Z Vijayanrajapuram 21314 {{[[:Template:BLP sources|BLP sources]]}} ടാഗ് ലേഖനത്തിലേക്ക് ചേർത്തു. ([[WP:Twinkle|ട്വിങ്കിൾ]]) 4675750 wikitext text/x-wiki {{BLP sources|date=2026 ഒക്ടോബർ}} {{Infobox criminal|name=റിപ്പർ ജയാനന്ദൻ|image=|caption=|birth_name=K. P. Jayanandan|other_names=Ripper|birth_date={{Birth date and age text|1968|}}|birth_place=[[Thrissur district|Thrissur]], [[Kerala]], India|death_cause=|penalty=[[തൂക്കിലേറ്റിയുള്ള വധം ]]|victims=7|country=[[India]]|states=[[Kerala]]<br />[[Karnataka]]|apprehended=23 November 2006|escaped=June 2013|escape_end=9 September 2013|imprisoned=[[പൂജപ്പുര സെൻട്രൽ ജയിൽ ]]}} '''റിപ്പർ ജയാനന്ദൻ''' (ജനനം: 1968) എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''കെ. പി. ജയാനന്ദൻ,''' തൃശൂർ-എറണാകുളം അതിർത്തി പ്രദേശങ്ങളിൽ 35-ഓളം കവർച്ചകൾക്കിടയിൽ ഏഴ് കൊലപാതകങ്ങൾ നടത്തിയതായി ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു കുറ്റവാളിയാണ്. 2004 ഒക്ടോബറിൽ പെരിഞ്ഞനത്തുണ്ടായ ഇരട്ടക്കൊലപാതകം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഏഴ് കൊലപാതക കേസിൽ, 2008 ജൂണിൽ തൃശൂർ പ്രിൻസിപ്പൽ സെഷൻസ് കോടതി അദ്ദേഹത്തിന് വധശിക്ഷ വിധിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ പിന്നീട് സുപ്രീം കോടതി ഈ ശിക്ഷ റദ്ദാക്കുകയുണ്ടായി. വധശിക്ഷ കാത്ത് പൂജപുര സെൻട്രൽ ജയിലിൽ കഴിയുന്നതിനിടെ 2013 ജൂണിൽ അദ്ദേഹം ജയിൽ ചാടി. തുടർന്ന് 2013 സെപ്റ്റംബർ 9-ന് തൃശൂരിന് സമീപത്ത് വെച്ച് അദ്ദേഹത്തെ വീണ്ടും പിടികൂടി.<ref>{{Cite web|url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=14957956&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@|title=Manorama Online {{!}} Malayalam News {{!}} Latest News {{!}}|website=manoramaonline.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20130913094938/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=14957956&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@|archive-date=2013-09-13}}</ref> == പശ്ചാത്തലം == കേരളത്തിലെ തൃശൂർ ജില്ലയിലാണ് ജയാനന്ദൻ ജനിച്ചത്. == പ്രധാന മോഷണങ്ങളും കൊലപാതകങ്ങളും == 2003 സെപ്റ്റംബറിൽ, മാള പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ പരിധിയിൽ താമസിച്ചിരുന്ന 45 വയസ്സുകാരനായ ജോസിന്റെ വീട്ടിൽ മോഷണം നടത്തിയതാണ് ജയാനന്ദന്റെ ആദ്യത്തെ പ്രധാന കുറ്റകൃത്യമെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെടുന്നു. മോഷണത്തിനിടെ ഉറങ്ങിക്കിടക്കുകയായിരുന്ന ജോസിനെ ഇരുമ്പുപാരകൊണ്ട് അടിച്ചുകൊലപ്പെടുത്തിയ ശേഷം, 17,000 രൂപയും ഒരു വീഡിയോ കാസറ്റ് പ്ലെയറും കവർന്ന് ഇയാൾ കടന്നുകളഞ്ഞു. 2004 മാർച്ചിലായിരുന്നു ജയാനന്ദന്റെ രണ്ടാമത്തെ മോഷണം. മാള പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ പരിധിയിലെ ഒരു വീട്ടിൽ അതിക്രമിച്ചുകയറിയ ഇയാൾ, ശബ്ദം കേട്ട് ഉണർന്ന് പുറത്തേക്കുവന്ന 51 വയസ്സുകാരിയായ നബീസയെ കൊലപ്പെടുത്തി. തുടർന്ന് വീട്ടിനുള്ളിൽ പ്രവേശിച്ച ഇയാൾ 23 വയസ്സുകാരിയായ ഫൗസിയയെ കൊലപ്പെടുത്തുകയും 28 വയസ്സുകാരിയായ നൂർജഹാനെയും രണ്ട് കുട്ടികളെയും ആക്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. 2004 ഒക്ടോബറിൽ നടന്ന മൂന്നാമത്തെ കവർച്ചയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട്, തൃശൂർ ജില്ലയിലെ പെരിഞ്ഞനത്തുള്ള വീട്ടിൽവെച്ച് 64 വയസ്സുകാരനായ കാലപുരയ്ക്കൽ സഹദേവനെയും ഭാര്യയായ 58 വയസ്സുകാരി നിർമലയെയും കൊലപ്പെടുത്തി 11.25 പവൻ സ്വർണം മോഷ്ടിച്ചെന്ന കേസിൽ ജയാനന്ദൻ പ്രതി ചേർക്കപ്പെട്ടു. ഈ കേസിൽ കേരള ഹൈക്കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ച വെറുതെവിടൽ വിധി പിന്നീട് സുപ്രീം കോടതി ശരിവച്ചു. തൃശൂർ ജില്ലയിലെ കൊടുങ്ങല്ലൂർ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ പരിധിയിലെ ഒരു വീട്ടിലായിരുന്നു ജയാനന്ദന്റെ അടുത്ത ആക്രമണം. അവിടെവെച്ച് അരവിന്ദാക്ഷ പണിക്കരെയും ഭാര്യ ഓമന പണിക്കരെയും ആക്രമിക്കുകയും ഇരുവർക്കും ഗുരുതരമായി പരിക്കേൽപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. കൂടാതെ, 18 പവൻ സ്വർണാഭരണങ്ങളും കവർന്നു. 2005 ഓഗസ്റ്റിൽ വടക്കൻ പറവൂരിലെ കേരള സ്റ്റേറ്റ് ബിവറേജസ് കോർപ്പറേഷന്റെ ഒരു ഔട്ട്‌ലെറ്റായിരുന്നു ജയാനന്ദന്റെ അടുത്ത ലക്ഷ്യം. കവർച്ചയ്ക്കിടെ സുരക്ഷാ ജീവനക്കാരനായ സുഭാഷകൻ ഇയാളെ ചോദ്യം ചെയ്തു. തുടർന്ന്, അടുത്ത വീട്ടിൽ കവർച്ച നടത്തി കൂടുതൽ പണവും മൂന്ന് വീഡിയോ കാസറ്റ് പ്ലെയറുകളും കൈക്കലാക്കുന്നതിനായി, ജയാനന്ദൻ സുഭാഷകന്റെ തലയ്ക്ക് ഇരുമ്പുദണ്ഡ് കൊണ്ട് അടിച്ച് കൊലപ്പെടുത്തി. == ജയിൽചാട്ടം == === ജയിൽചാട്ടം === അർധരാത്രിക്കുശേഷമാണ് ജയിൽചാട്ടം നടന്നതെന്നാണ് പോലീസ് സംശയിക്കുന്നത്. തടവുകാർ പൂട്ടിയിട്ടിരുന്ന സെല്ലിന്റെ ഗ്രിൽ ഘടിപ്പിച്ച വാതിലിലെ സിലിണ്ടർ ആകൃതിയിലുള്ള ലോക്കിങ് സംവിധാനം, ഒരുപക്ഷേ ഇരുമ്പ് മുറിക്കുന്ന ഹാക്സോ ബ്ലേഡ് ഉപയോഗിച്ച് മുറിച്ചുമാറ്റിയശേഷം, ജയിലിലെ ബ്ലോക്കിന്റെ താരതമ്യേന താഴ്ന്ന മതിൽ കയറി പുറത്തുകടന്നതായാണ് കരുതുന്നത്. ഭീകരവാദക്കേസിൽ പ്രതിയായ തടിയന്റവിട നസീറിനെ പാർപ്പിക്കുന്നതിനായി 2011-ൽ ഈ മതിൽ കൂടുതൽ ബലപ്പെടുത്തുകയും അതിനു മുകളിൽ വൈദ്യുതീകരിച്ച മുള്ളുവേലി സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. തുടർന്ന് അവർ ജയിലിലെ ചികിത്സാവിഭാഗത്തിലെത്തുകയും അലക്കാനായി വിരിച്ചിട്ടിരുന്ന കിടക്കവിരികളും വസ്ത്രങ്ങളും മോഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്തു. പ്രതികൾ മതിൽ കയറുന്നതിനായി തടി തൂണുകൾ ഉപയോഗിച്ച് തിടുക്കത്തിൽ ഒരു താൽക്കാലിക ഗോവണി നിർമിച്ചു. മതിലിനു മുകളിലെത്തിയശേഷം, കിടക്കവിരികളും വസ്ത്രങ്ങളും കെട്ടിച്ചേർത്ത് നിർമിച്ച കയർ ഉപയോഗിച്ച് അവർ മതിലിലൂടെ താഴേക്ക് ഇറങ്ങി. തങ്ങൾ ഉറങ്ങുകയാണെന്ന് തോന്നിപ്പിക്കുന്നതിനായി, തടവുകാർ സെല്ലിനുള്ളിലെ കിടക്കകളിൽ പാത്രങ്ങളും തലയിണകളും ഉപയോഗിച്ച് മനുഷ്യരൂപം തോന്നിക്കുന്ന രീതിയിൽ ക്രമീകരണങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്നു. രക്ഷപ്പെടൽ നടന്ന സമയത്ത് ജയിലിലെ വിപുലമായ നിരീക്ഷണ ക്യാമറാ ശൃംഖല പ്രവർത്തനരഹിതമായിരുന്നു. വൈദ്യുതി തടസ്സമാണ് ഇതിനു കാരണമായതെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. == അന്വേഷണം == ജയാനന്ദൻ മുമ്പ് പലതവണ വിജയകരമായി ജയിൽചാട്ടം നടത്തിയിട്ടുള്ള പരിചയസമ്പന്നനായ കുറ്റവാളിയായിരുന്നതിനാൽ, ഈ സംഭവം കേരള പോലീസിന് വലിയ നാണക്കേടായി. ഉയർന്ന സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളും നൂതന സാങ്കേതികവിദ്യകളും ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, വളരെ ലളിതമായ ഒരു ഗോവണി ഉപയോഗിച്ചാണ് ഇയാൾ സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങളെ മറികടന്നത്. == പിടിയിലാകൽ == 2013 സെപ്റ്റംബർ 9-ന്, തൃശൂർ ജില്ലയിലെ സ്വന്തം ഗ്രാമത്തിൽനിന്ന് ഏതാനും കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള നെല്ലായിയിൽവെച്ച് ജയാനന്ദനെ കേരള പോലീസ് അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. നെല്ലായി ജങ്ഷനിൽ സൈക്കിൾ നന്നാക്കുന്നതിനായി കാത്തുനിൽക്കുകയായിരുന്ന ഇയാളെ പോലീസ് ഉച്ചയോടെയാണ് കസ്റ്റഡിയിലെടുത്തത്.<ref>{{Cite web|url=http://indianexpress.com/article/india/india-others/ripper-jayanandan-produced-in-kerala-high-court/|title=Court appearance|access-date=20 April 2014|date=17 March 2014|publisher=TOI}}</ref> == ഉറവിടങ്ങൾ == {{Reflist}} == ഇതും കാണുക == * രാജ്യാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള പരമ്പരക്കൊലയാളികളുടെ പട്ടിക * [[റിപ്പർ ചന്ദ്രൻ]] == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [link removed] * [http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?contentId=14261835&tabId=1&programId=11565535] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശുരിൽ നിന്നുള്ള വ്യക്തികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിൽ കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ പരമ്പരക്കൊലയാളികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട ഇന്ത്യക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1968-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:Articles with hCards]] [[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]] s6g5ksdint6s40hddbxzrz0o525psk8 2 672863 4675740 2026-10-13T07:17:07Z Sinan TH 210203 അദ്ദേഹത്തെ കുറിച്ച് ഇവിടെ എഴുതി. 4675740 wikitext text/x-wiki വിക്കിപീഡിയയിൽ 'റിപ്പർ ജയാനന്ദൻ' എന്ന ലേഖനത്തിന്റെ മലയാളം പരിഭാഷ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച വ്യക്തി. oofaijt6up8alb5vgw2azmiv27c6f08 0 672864 4675768 2026-10-13T10:19:37Z TheGreatEditor024 211141 Translated from [[en:Changbai–Hyesan International Bridge]] 4675768 wikitext text/x-wiki [[File:長恵国際大橋.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%E9%95%B7%E6%81%B5%E5%9B%BD%E9%9A%9B%E5%A4%A7%E6%A9%8B.jpg|ലഘുചിത്രം|'''ചാങ്‌ബായ്–ഹെയ്‌സാൻ അന്താരാഷ്ട്ര പാലം''']] '''ചാങ്‌ബായ്–ഹെയ്‌സാൻ അന്താരാഷ്ട്ര പാലം (ചൈനീസ്: 长惠国际大桥; കൊറിയൻ)''' [[യാലു നദി]]<nowiki/>ക്ക് കുറുകെയുള്ള ഒരു പാലമാണ്. ഇത് [[ചൈന]]<nowiki/>യിലെ ജിലിൻ പ്രവിശ്യയിലെ ചാങ്‌ബായ് നഗരത്തിലെ ചാങ്‌ബായ് കൊറിയൻ സ്വയംഭരണ കൗണ്ടിയെയും, [[ഉത്തര കൊറിയ|ഉത്തരകൊറിയ]]<nowiki/>യിലെ റിയാങ്‌ഗാങ് പ്രവിശ്യയിലെ ഹെയ്‌സാൻ നഗരത്തെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.youngpioneertours.com/the-hyesan-city-guide/|title=The Hyesan City Guide|access-date=2026-10-13|date=2019-05-13|language=en}}</ref> ജാപ്പനീസ് ഭരണകാലത്ത് 1936-ലാണ് ഈ പാലം ആദ്യമായി നിർമിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://wikimapia.org/5000689/Changbai%E2%80%93Hyesan-International-Bridge|access-date=2026-10-13}}</ref> പലതവണ നശിപ്പിക്കപ്പെടുകയും പുനർനിർമിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തതിനുശേഷം, 1985-ൽ ഇന്നത്തെ പാലമായി ഇത് പുതുക്കിപ്പണിതു. നിലവിലെ പാലത്തിന് 148 മീറ്റർ (486 അടി) നീളവും 9 മീറ്റർ (30 അടി) വീതിയുമുണ്ട്.[അവലംബം ആവശ്യമാണ്] 1992 മുതൽ [[ചൈന|ചൈനയ്ക്കും]] [[ഉത്തര കൊറിയ|ഉത്തരകൊറിയയ്ക്കുമിടയിൽ]] ഏകദിന, അഞ്ചുദിന, പത്തുദിന വിനോദസഞ്ചാര യാത്രകൾ നടത്തിവരുന്നു.<ref>{{Deprecated archive|url=https://archive.today/20121129235324/http://dzj.cbs.gov.cn/cmsweb/webportal/W5728/A76818.html|title=Sino-Korean Changbai-Hyesan International Bridge}} (in Chinese)</ref><ref>{{Cite web|url=https://aroundus.com/p/6452519-changbai-hyesan-international-bridge|title=Changbai–Hyesan International Bridge - International road bridge in Changbai Korean Autonomous County, China and Hyesan, North Korea|access-date=2026-10-13|language=en}}</ref> == ഇതും കാണുക == * [[തുമെൻ അതിർത്തി പാലം]] * [[ജിയാൻ യാലു നദി അതിർത്തി റെയിൽവേ പാലം]] * [[തുമെൻ നദി പാലം]] * [[ലിൻജിയാങ് യാലു നദി പാലം]] == അവലംബങ്ങൾ == 9dgi5izk8ebmsrlmoxy925w6nrb4qqg 4675769 4675768 2026-10-13T10:21:34Z TheGreatEditor024 211141 4675769 wikitext text/x-wiki [[File:長恵国際大橋.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:%E9%95%B7%E6%81%B5%E5%9B%BD%E9%9A%9B%E5%A4%A7%E6%A9%8B.jpg|ലഘുചിത്രം|'''ചാങ്‌ബായ്–ഹെയ്‌സാൻ അന്താരാഷ്ട്ര പാലം''']] [[പ്രമാണം:巡道工出品 photo by Xundaogong - panoramio (78).jpg|ലഘുചിത്രം|'''ചാങ്‌ബായ്–ഹെയ്‌സാൻ അന്താരാഷ്ട്ര പാലം ചൈനയിൽ നിന്ന്''']] '''ചാങ്‌ബായ്–ഹെയ്‌സാൻ അന്താരാഷ്ട്ര പാലം (ചൈനീസ്: 长惠国际大桥; കൊറിയൻ)''' [[യാലു നദി]]<nowiki/>ക്ക് കുറുകെയുള്ള ഒരു പാലമാണ്. ഇത് [[ചൈന]]<nowiki/>യിലെ ജിലിൻ പ്രവിശ്യയിലെ ചാങ്‌ബായ് നഗരത്തിലെ ചാങ്‌ബായ് കൊറിയൻ സ്വയംഭരണ കൗണ്ടിയെയും, [[ഉത്തര കൊറിയ|ഉത്തരകൊറിയ]]<nowiki/>യിലെ റിയാങ്‌ഗാങ് പ്രവിശ്യയിലെ ഹെയ്‌സാൻ നഗരത്തെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.youngpioneertours.com/the-hyesan-city-guide/|title=The Hyesan City Guide|access-date=2026-10-13|date=2019-05-13|language=en}}</ref> ജാപ്പനീസ് ഭരണകാലത്ത് 1936-ലാണ് ഈ പാലം ആദ്യമായി നിർമിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://wikimapia.org/5000689/Changbai%E2%80%93Hyesan-International-Bridge|access-date=2026-10-13}}</ref> പലതവണ നശിപ്പിക്കപ്പെടുകയും പുനർനിർമിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തതിനുശേഷം, 1985-ൽ ഇന്നത്തെ പാലമായി ഇത് പുതുക്കിപ്പണിതു. നിലവിലെ പാലത്തിന് 148 മീറ്റർ (486 അടി) നീളവും 9 മീറ്റർ (30 അടി) വീതിയുമുണ്ട്.[അവലംബം ആവശ്യമാണ്] 1992 മുതൽ [[ചൈന|ചൈനയ്ക്കും]] [[ഉത്തര കൊറിയ|ഉത്തരകൊറിയയ്ക്കുമിടയിൽ]] ഏകദിന, അഞ്ചുദിന, പത്തുദിന വിനോദസഞ്ചാര യാത്രകൾ നടത്തിവരുന്നു.<ref>{{Deprecated archive|url=https://archive.today/20121129235324/http://dzj.cbs.gov.cn/cmsweb/webportal/W5728/A76818.html|title=Sino-Korean Changbai-Hyesan International Bridge}} (in Chinese)</ref><ref>{{Cite web|url=https://aroundus.com/p/6452519-changbai-hyesan-international-bridge|title=Changbai–Hyesan International Bridge - International road bridge in Changbai Korean Autonomous County, China and Hyesan, North Korea|access-date=2026-10-13|language=en}}</ref> == ഇതും കാണുക == * [[തുമെൻ അതിർത്തി പാലം]] * [[ജിയാൻ യാലു നദി അതിർത്തി റെയിൽവേ പാലം]] * [[തുമെൻ നദി പാലം]] * [[ലിൻജിയാങ് യാലു നദി പാലം]] == അവലംബങ്ങൾ == auyjuo5bzlr83fc69qmelyn0e07e7qf 0 672865 4675770 2026-10-13T10:26:55Z Saif Arash 88773 'കേരളത്തിലെ മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ഊരകം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ നെല്ലിപ്പറമ്പിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് അപ്പർ പ്രൈമറി വിദ്യാലയമാണ്. നെല്ലിപ്പറമ്പ് യു.പി. സ്കൂൾ എ...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4675770 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിലെ മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ഊരകം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ നെല്ലിപ്പറമ്പിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് അപ്പർ പ്രൈമറി വിദ്യാലയമാണ്. നെല്ലിപ്പറമ്പ് യു.പി. സ്കൂൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. തിരൂരങ്ങാടി വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വേങ്ങര ഉപജില്ലയിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ വിദ്യാലയത്തിൽ അഞ്ചുമുതൽ ഏഴുവരെ ക്ലാസുകളിൽ മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് മാധ്യമങ്ങളിൽ പഠനം നടത്തുന്നു.<ref name="schoolwiki">{{Cite web|url=https://schoolwiki.in/19882|title=പി.എം.എസ്.എ.എം.യു.പി.എസ് നെല്ലിപ്പറമ്പ|access-date=2026-10-13|website=സ്കൂൾവിക്കി|language=ml}}</ref> {{Infobox school | name = പി.എം.എസ്.എ.എം.യു.പി.എസ്. നെല്ലിപ്പറമ്പ് | image = [[File:19882 PMSAMUPS NELLIPARAMBA.jpg|thumb|P.M.S.A.M.U.P SCHOOL NELLIPARAMBA]] | image_size = 350px | caption = | location = നെല്ലിപ്പറമ്പ്, ഊരകം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്, കേരളം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = നെല്ലിപ്പറമ്പ് യു.പി. സ്കൂൾ | type = എയ്ഡഡ് പൊതുവിദ്യാലയം | established = 1976<ref name="sametham">{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19882|title=PMSAMUPS Nelliparamba – School Details|website=Sametham – Kerala School Data Bank|publisher=KITE|access-date=2026-10-13}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = വേങ്ങര വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ല, തിരൂരങ്ങാടി വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | Kerala_school_code = 19882 | grades = 5–7 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = | udisce_code = 32051300203 }} == ചരിത്രം == ഊരകം ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിലെ  പതിനഞ്ചാം വാർഡ് നെല്ലി പറമ്പിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പി എം എസ് എ എം യു പി സ്കൂൾ നെല്ലിപ്പറമ്പ് എന്ന വിദ്യാലയം 1976 ജൂൺ ഒന്നിന് സ്ഥാപിതമായി ആയി . ഗതാഗതസൗകര്യം വളരെ കുറവായതിനാൽ വെങ്കുളം, നെല്ലിപ്പറമ്പ് എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലെ വിദ്യാർഥികൾ അക്കാലത്ത് നാലാം ക്ലാസിൽ പഠനം അവസാനിപ്പിക്കുന്ന ഒരു അവസ്ഥയായിരുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ഈ വിദ്യാലയം പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നത് . മാത്രമല്ല അക്കാലങ്ങളിൽ മതപരമായ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു മാത്രമാണ് പ്രാധാന്യം കൊടുത്തിരുന്നത്. ഈ ഒരു പ്രത്യേക സാഹചര്യത്തിലാണ് കെ കെ പൂക്കോയതങ്ങൾ, അബ്ദുള്ളക്കുട്ടി മുസ്‌ലിയാർ, യു.കെ.മൊയ്തീൻ കുട്ടി മാസ്റ്റർ തുടങ്ങിയ ഈ പ്രദേശത്തെ സാമൂഹിക സാംസ്കാരിക പരിഷ്കർത്താക്കളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ യു.കെ പാത്തുമ്മുവിന്റെ മാനേജ്മെൻറിന്റെ കീഴിൽ പൂക്കോയ തങ്ങൾ സ്മാരക യുപി സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == വിദ്യാലയം രണ്ട് ഏക്കർ സ്ഥലത്താണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. 19 ക്ലാസ്മുറികൾ, ഏകദേശം 3,000 പുസ്തകങ്ങളുള്ള ഗ്രന്ഥശാല, ശാസ്ത്രലാബ്, കളിസ്ഥലം എന്നിവയുണ്ട്. കുടിവെള്ളം, ശൗചാലയങ്ങൾ, അടുക്കള, ഇന്റർനെറ്റ്, സ്കൂൾ ബസ് തുടങ്ങിയ സൗകര്യങ്ങളും ലഭ്യമാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19882|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-13}}</ref> agm0hq1heh9kvkne77j99b9vb5wexk4 4675771 4675770 2026-10-13T10:29:13Z Saif Arash 88773 4675771 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിലെ മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ഊരകം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ നെല്ലിപ്പറമ്പിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് അപ്പർ പ്രൈമറി വിദ്യാലയമാണ്. നെല്ലിപ്പറമ്പ് യു.പി. സ്കൂൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. തിരൂരങ്ങാടി വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വേങ്ങര ഉപജില്ലയിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ വിദ്യാലയത്തിൽ അഞ്ചുമുതൽ ഏഴുവരെ ക്ലാസുകളിൽ മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് മാധ്യമങ്ങളിൽ പഠനം നടത്തുന്നു.<ref name="schoolwiki">{{Cite web|url=https://schoolwiki.in/19882|title=പി.എം.എസ്.എ.എം.യു.പി.എസ് നെല്ലിപ്പറമ്പ|access-date=2026-10-13|website=സ്കൂൾവിക്കി|language=ml}}</ref> {{Infobox school | name = പി.എം.എസ്.എ.എം.യു.പി.എസ്. നെല്ലിപ്പറമ്പ് | image = [[File:19882 PMSAMUPS NELLIPARAMBA.jpg|thumb|P.M.S.A.M.U.P SCHOOL NELLIPARAMBA]] | image_size = 350px | caption = | location = നെല്ലിപ്പറമ്പ്, ഊരകം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്, കേരളം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = നെല്ലിപ്പറമ്പ് യു.പി. സ്കൂൾ | type = എയ്ഡഡ് പൊതുവിദ്യാലയം | established = 1976<ref name="sametham">{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19882|title=PMSAMUPS Nelliparamba – School Details|website=Sametham – Kerala School Data Bank|publisher=KITE|access-date=2026-10-13}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = വേങ്ങര വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ല, തിരൂരങ്ങാടി വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | Kerala_school_code = 19882 | grades = 5–7 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = | udisce_code = 32051300203 }} == ചരിത്രം == ഊരകം ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിലെ  പതിനഞ്ചാം വാർഡ് നെല്ലി പറമ്പിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പി എം എസ് എ എം യു പി സ്കൂൾ നെല്ലിപ്പറമ്പ് എന്ന വിദ്യാലയം 1976 ജൂൺ ഒന്നിന് സ്ഥാപിതമായി ആയി . ഗതാഗതസൗകര്യം വളരെ കുറവായതിനാൽ വെങ്കുളം, നെല്ലിപ്പറമ്പ് എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലെ വിദ്യാർഥികൾ അക്കാലത്ത് നാലാം ക്ലാസിൽ പഠനം അവസാനിപ്പിക്കുന്ന ഒരു അവസ്ഥയായിരുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ഈ വിദ്യാലയം പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നത് . മാത്രമല്ല അക്കാലങ്ങളിൽ മതപരമായ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു മാത്രമാണ് പ്രാധാന്യം കൊടുത്തിരുന്നത്. ഈ ഒരു പ്രത്യേക സാഹചര്യത്തിലാണ് കെ കെ പൂക്കോയതങ്ങൾ, അബ്ദുള്ളക്കുട്ടി മുസ്‌ലിയാർ, യു.കെ.മൊയ്തീൻ കുട്ടി മാസ്റ്റർ തുടങ്ങിയ ഈ പ്രദേശത്തെ സാമൂഹിക സാംസ്കാരിക പരിഷ്കർത്താക്കളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ യു.കെ പാത്തുമ്മുവിന്റെ മാനേജ്മെൻറിന്റെ കീഴിൽ പൂക്കോയ തങ്ങൾ സ്മാരക യുപി സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == വിദ്യാലയം രണ്ട് ഏക്കർ സ്ഥലത്താണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. 19 ക്ലാസ്മുറികൾ, ഏകദേശം 3,000 പുസ്തകങ്ങളുള്ള ഗ്രന്ഥശാല, ശാസ്ത്രലാബ്, കളിസ്ഥലം എന്നിവയുണ്ട്. കുടിവെള്ളം, ശൗചാലയങ്ങൾ, അടുക്കള, ഇന്റർനെറ്റ്, സ്കൂൾ ബസ് തുടങ്ങിയ സൗകര്യങ്ങളും ലഭ്യമാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19882|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-13}}</ref> == അവലംബം == <references responsive /> iau6zt292y2kr84l04iifyts7aio6j5 4675773 4675771 2026-10-13T10:30:42Z Saif Arash 88773 4675773 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിലെ മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ഊരകം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ നെല്ലിപ്പറമ്പിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് അപ്പർ പ്രൈമറി വിദ്യാലയമാണ്. നെല്ലിപ്പറമ്പ് യു.പി. സ്കൂൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. തിരൂരങ്ങാടി വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വേങ്ങര ഉപജില്ലയിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ വിദ്യാലയത്തിൽ അഞ്ചുമുതൽ ഏഴുവരെ ക്ലാസുകളിൽ മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് മാധ്യമങ്ങളിൽ പഠനം നടത്തുന്നു.<ref name="schoolwiki">{{Cite web|url=https://schoolwiki.in/19882|title=പി.എം.എസ്.എ.എം.യു.പി.എസ് നെല്ലിപ്പറമ്പ|access-date=2026-10-13|website=സ്കൂൾവിക്കി|language=ml}}</ref> {{Infobox school | name = പി.എം.എസ്.എ.എം.യു.പി.എസ്. നെല്ലിപ്പറമ്പ് | image = [[File:19882 PMSAMUPS NELLIPARAMBA.jpg|thumb|P.M.S.A.M.U.P SCHOOL NELLIPARAMBA]] | image_size = 350px | caption = | location = നെല്ലിപ്പറമ്പ്, ഊരകം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്, കേരളം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = നെല്ലിപ്പറമ്പ് യു.പി. സ്കൂൾ | type = എയ്ഡഡ് പൊതുവിദ്യാലയം | established = 1976<ref name="sametham">{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19882|title=PMSAMUPS Nelliparamba – School Details|website=Sametham – Kerala School Data Bank|publisher=KITE|access-date=2026-10-13}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = വേങ്ങര വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ല, തിരൂരങ്ങാടി വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | Kerala_school_code = 19882 | grades = 5–7 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = | udisce_code = 32051300203 }} == ചരിത്രം == ഊരകം ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിലെ  പതിനഞ്ചാം വാർഡ് നെല്ലി പറമ്പിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പി എം എസ് എ എം യു പി സ്കൂൾ നെല്ലിപ്പറമ്പ് എന്ന വിദ്യാലയം 1976 ജൂൺ ഒന്നിന് സ്ഥാപിതമായി ആയി . ഗതാഗതസൗകര്യം വളരെ കുറവായതിനാൽ വെങ്കുളം, നെല്ലിപ്പറമ്പ് എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലെ വിദ്യാർഥികൾ അക്കാലത്ത് നാലാം ക്ലാസിൽ പഠനം അവസാനിപ്പിക്കുന്ന ഒരു അവസ്ഥയായിരുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ഈ വിദ്യാലയം പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നത് . മാത്രമല്ല അക്കാലങ്ങളിൽ മതപരമായ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു മാത്രമാണ് പ്രാധാന്യം കൊടുത്തിരുന്നത്. ഈ ഒരു പ്രത്യേക സാഹചര്യത്തിലാണ് കെ കെ പൂക്കോയതങ്ങൾ, അബ്ദുള്ളക്കുട്ടി മുസ്‌ലിയാർ, യു.കെ.മൊയ്തീൻ കുട്ടി മാസ്റ്റർ തുടങ്ങിയ ഈ പ്രദേശത്തെ സാമൂഹിക സാംസ്കാരിക പരിഷ്കർത്താക്കളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ യു.കെ പാത്തുമ്മുവിന്റെ മാനേജ്മെൻറിന്റെ കീഴിൽ പൂക്കോയ തങ്ങൾ സ്മാരക യുപി സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == വിദ്യാലയം രണ്ട് ഏക്കർ സ്ഥലത്താണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. 19 ക്ലാസ്മുറികൾ, ഏകദേശം 3,000 പുസ്തകങ്ങളുള്ള ഗ്രന്ഥശാല, ശാസ്ത്രലാബ്, കളിസ്ഥലം എന്നിവയുണ്ട്. കുടിവെള്ളം, ശൗചാലയങ്ങൾ, അടുക്കള, ഇന്റർനെറ്റ്, സ്കൂൾ ബസ് തുടങ്ങിയ സൗകര്യങ്ങളും ലഭ്യമാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19882|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-13}}</ref><gallery> പ്രമാണം:19882 PMSAMUP SCHOOL NELLIPARAMBA.jpg പ്രമാണം:19882 PMSAMUP SCHOOL NELLIPARAMBA 2026.jpg </gallery> == അവലംബം == <references responsive /> hfayu0xkfiakigph558rzckt3ot97yd 4675774 4675773 2026-10-13T10:32:43Z Saif Arash 88773 4675774 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിലെ മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ഊരകം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ നെല്ലിപ്പറമ്പിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് അപ്പർ പ്രൈമറി വിദ്യാലയമാണ്. നെല്ലിപ്പറമ്പ് യു.പി. സ്കൂൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. തിരൂരങ്ങാടി വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വേങ്ങര ഉപജില്ലയിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ വിദ്യാലയത്തിൽ അഞ്ചുമുതൽ ഏഴുവരെ ക്ലാസുകളിൽ മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് മാധ്യമങ്ങളിൽ പഠനം നടത്തുന്നു.<ref name="schoolwiki">{{Cite web|url=https://schoolwiki.in/19882|title=പി.എം.എസ്.എ.എം.യു.പി.എസ് നെല്ലിപ്പറമ്പ|access-date=2026-10-13|website=സ്കൂൾവിക്കി|language=ml}}</ref> {{Infobox school | name = പി.എം.എസ്.എ.എം.യു.പി.എസ്. നെല്ലിപ്പറമ്പ് | image = [[File:19882 PMSAMUPS NELLIPARAMBA.jpg|thumb|P.M.S.A.M.U.P SCHOOL NELLIPARAMBA]] | image_size = 350px | caption = | location = നെല്ലിപ്പറമ്പ്, ഊരകം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്, കേരളം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = നെല്ലിപ്പറമ്പ് യു.പി. സ്കൂൾ | type = എയ്ഡഡ് പൊതുവിദ്യാലയം | established = 1976<ref name="sametham">{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19882|title=PMSAMUPS Nelliparamba – School Details|website=Sametham – Kerala School Data Bank|publisher=KITE|access-date=2026-10-13}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = വേങ്ങര വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ല, തിരൂരങ്ങാടി വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | Kerala_school_code = 19882 | grades = 5–7 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = | udisce_code = 32051300203 }} == ചരിത്രം == ഊരകം ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിലെ  പതിനഞ്ചാം വാർഡ് നെല്ലി പറമ്പിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പി എം എസ് എ എം യു പി സ്കൂൾ നെല്ലിപ്പറമ്പ് എന്ന വിദ്യാലയം 1976 ജൂൺ ഒന്നിന് സ്ഥാപിതമായി ആയി . ഗതാഗതസൗകര്യം വളരെ കുറവായതിനാൽ വെങ്കുളം, നെല്ലിപ്പറമ്പ് എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലെ വിദ്യാർഥികൾ അക്കാലത്ത് നാലാം ക്ലാസിൽ പഠനം അവസാനിപ്പിക്കുന്ന ഒരു അവസ്ഥയായിരുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ഈ വിദ്യാലയം പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നത് . മാത്രമല്ല അക്കാലങ്ങളിൽ മതപരമായ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു മാത്രമാണ് പ്രാധാന്യം കൊടുത്തിരുന്നത്. ഈ ഒരു പ്രത്യേക സാഹചര്യത്തിലാണ് കെ കെ പൂക്കോയതങ്ങൾ, അബ്ദുള്ളക്കുട്ടി മുസ്‌ലിയാർ, യു.കെ.മൊയ്തീൻ കുട്ടി മാസ്റ്റർ തുടങ്ങിയ ഈ പ്രദേശത്തെ സാമൂഹിക സാംസ്കാരിക പരിഷ്കർത്താക്കളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ യു.കെ പാത്തുമ്മുവിന്റെ മാനേജ്മെൻറിന്റെ കീഴിൽ പൂക്കോയ തങ്ങൾ സ്മാരക യുപി സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == വിദ്യാലയം രണ്ട് ഏക്കർ സ്ഥലത്താണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. 19 ക്ലാസ്മുറികൾ, ഏകദേശം 3,000 പുസ്തകങ്ങളുള്ള ഗ്രന്ഥശാല, ശാസ്ത്രലാബ്, കളിസ്ഥലം എന്നിവയുണ്ട്. കുടിവെള്ളം, ശൗചാലയങ്ങൾ, അടുക്കള, ഇന്റർനെറ്റ്, സ്കൂൾ ബസ് തുടങ്ങിയ സൗകര്യങ്ങളും ലഭ്യമാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19882|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-13}}</ref> == ചിത്രശാല == <gallery> പ്രമാണം:19882 PMSAMUP SCHOOL NELLIPARAMBA.jpg പ്രമാണം:19882 PMSAMUP SCHOOL NELLIPARAMBA 2026.jpg </gallery> == അവലംബം == <references responsive /> h83xozkdkllrlnb7f086ztsb6a6neib 4675779 4675774 2026-10-13T10:48:43Z Vijayanrajapuram 21314 4675779 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിലെ മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ഊരകം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ നെല്ലിപ്പറമ്പിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് അപ്പർ പ്രൈമറി വിദ്യാലയമാണ്. നെല്ലിപ്പറമ്പ് യു.പി. സ്കൂൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. തിരൂരങ്ങാടി വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വേങ്ങര ഉപജില്ലയിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ വിദ്യാലയത്തിൽ അഞ്ചുമുതൽ ഏഴുവരെ ക്ലാസുകളിൽ മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് മാധ്യമങ്ങളിൽ പഠനം നടത്തുന്നു.<ref name="schoolwiki">{{Cite web|url=https://schoolwiki.in/19882|title=പി.എം.എസ്.എ.എം.യു.പി.എസ് നെല്ലിപ്പറമ്പ|access-date=2026-10-13|website=സ്കൂൾവിക്കി|language=ml}}</ref> {{Infobox school | name = പി.എം.എസ്.എ.എം.യു.പി.എസ്. നെല്ലിപ്പറമ്പ് | image = File:19882 PMSAMUPS NELLIPARAMBA.jpg | image_size = 350px | caption = | location = നെല്ലിപ്പറമ്പ്, ഊരകം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്, കേരളം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = നെല്ലിപ്പറമ്പ് യു.പി. സ്കൂൾ | type = എയ്ഡഡ് പൊതുവിദ്യാലയം | established = 1976<ref name="sametham">{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19882|title=PMSAMUPS Nelliparamba – School Details|website=Sametham – Kerala School Data Bank|publisher=KITE|access-date=2026-10-13}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = വേങ്ങര വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ല, തിരൂരങ്ങാടി വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | Kerala_school_code = 19882 | grades = 5–7 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = | udisce_code = 32051300203 }} == ചരിത്രം == ഊരകം ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിലെ  പതിനഞ്ചാം വാർഡ് നെല്ലി പറമ്പിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പി എം എസ് എ എം യു പി സ്കൂൾ നെല്ലിപ്പറമ്പ് എന്ന വിദ്യാലയം 1976 ജൂൺ ഒന്നിന് സ്ഥാപിതമായി ആയി . ഗതാഗതസൗകര്യം വളരെ കുറവായതിനാൽ വെങ്കുളം, നെല്ലിപ്പറമ്പ് എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലെ വിദ്യാർഥികൾ അക്കാലത്ത് നാലാം ക്ലാസിൽ പഠനം അവസാനിപ്പിക്കുന്ന ഒരു അവസ്ഥയായിരുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ഈ വിദ്യാലയം പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നത് . മാത്രമല്ല അക്കാലങ്ങളിൽ മതപരമായ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു മാത്രമാണ് പ്രാധാന്യം കൊടുത്തിരുന്നത്. ഈ ഒരു പ്രത്യേക സാഹചര്യത്തിലാണ് കെ കെ പൂക്കോയതങ്ങൾ, അബ്ദുള്ളക്കുട്ടി മുസ്‌ലിയാർ, യു.കെ.മൊയ്തീൻ കുട്ടി മാസ്റ്റർ തുടങ്ങിയ ഈ പ്രദേശത്തെ സാമൂഹിക സാംസ്കാരിക പരിഷ്കർത്താക്കളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ യു.കെ പാത്തുമ്മുവിന്റെ മാനേജ്മെൻറിന്റെ കീഴിൽ പൂക്കോയ തങ്ങൾ സ്മാരക യുപി സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == വിദ്യാലയം രണ്ട് ഏക്കർ സ്ഥലത്താണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. 19 ക്ലാസ്മുറികൾ, ഏകദേശം 3,000 പുസ്തകങ്ങളുള്ള ഗ്രന്ഥശാല, ശാസ്ത്രലാബ്, കളിസ്ഥലം എന്നിവയുണ്ട്. കുടിവെള്ളം, ശൗചാലയങ്ങൾ, അടുക്കള, ഇന്റർനെറ്റ്, സ്കൂൾ ബസ് തുടങ്ങിയ സൗകര്യങ്ങളും ലഭ്യമാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19882|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-13}}</ref> == ചിത്രശാല == <gallery> പ്രമാണം:19882 PMSAMUP SCHOOL NELLIPARAMBA.jpg പ്രമാണം:19882 PMSAMUP SCHOOL NELLIPARAMBA 2026.jpg </gallery> == അവലംബം == <references responsive /> jpot7vac2u7344gt917y5b4gsk3frjz 4675781 4675779 2026-10-13T11:03:18Z Vijayanrajapuram 21314 4675781 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിലെ മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ഊരകം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ നെല്ലിപ്പറമ്പിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് അപ്പർ പ്രൈമറി വിദ്യാലയമാണ് '''പി.എം.എസ്.എ.എം.യു.പി.എസ് നെല്ലിപ്പറമ്പ'''. നെല്ലിപ്പറമ്പ് യു.പി. സ്കൂൾ എന്നും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു. തിരൂരങ്ങാടി വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വേങ്ങര ഉപജില്ലയിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ വിദ്യാലയത്തിൽ അഞ്ചുമുതൽ ഏഴുവരെ ക്ലാസുകളിൽ മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് മാധ്യമങ്ങളിൽ പഠനം നടത്തുന്നു.<ref name="schoolwiki">{{Cite web|url=https://schoolwiki.in/19882|title=പി.എം.എസ്.എ.എം.യു.പി.എസ് നെല്ലിപ്പറമ്പ|access-date=2026-10-13|website=സ്കൂൾവിക്കി|language=ml}}</ref> {{Infobox school | name = പി.എം.എസ്.എ.എം.യു.പി.എസ്. നെല്ലിപ്പറമ്പ് | image = File:19882 PMSAMUPS NELLIPARAMBA.jpg | image_size = 350px | caption = | location = നെല്ലിപ്പറമ്പ്, ഊരകം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്, കേരളം | country = ഇന്ത്യ | coordinates = | other_name = നെല്ലിപ്പറമ്പ് യു.പി. സ്കൂൾ | type = എയ്ഡഡ് പൊതുവിദ്യാലയം | established = 1976<ref name="sametham">{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19882|title=PMSAMUPS Nelliparamba – School Details|website=Sametham – Kerala School Data Bank|publisher=KITE|access-date=2026-10-13}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = വേങ്ങര വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ല, തിരൂരങ്ങാടി വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | Kerala_school_code = 19882 | grades = 5–7 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = | udisce_code = 32051300203 }} == ചരിത്രം == ഊരകം ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിലെ  പതിനഞ്ചാം വാർഡ് നെല്ലി പറമ്പിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പി എം എസ് എ എം യു പി സ്കൂൾ നെല്ലിപ്പറമ്പ് എന്ന വിദ്യാലയം 1976 ജൂൺ ഒന്നിന് സ്ഥാപിതമായി ആയി . ഗതാഗതസൗകര്യം വളരെ കുറവായതിനാൽ വെങ്കുളം, നെല്ലിപ്പറമ്പ് എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലെ വിദ്യാർഥികൾ അക്കാലത്ത് നാലാം ക്ലാസിൽ പഠനം അവസാനിപ്പിക്കുന്ന ഒരു അവസ്ഥയായിരുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ഈ വിദ്യാലയം പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നത്. മാത്രമല്ല അക്കാലങ്ങളിൽ മതപരമായ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു മാത്രമാണ് പ്രാധാന്യം കൊടുത്തിരുന്നത്. ഈ ഒരു പ്രത്യേക സാഹചര്യത്തിലാണ് കെ.കെ. പൂക്കോയതങ്ങൾ, അബ്ദുള്ളക്കുട്ടി മുസ്‌ലിയാർ, യു.കെ. മൊയ്തീൻ കുട്ടി മാസ്റ്റർ തുടങ്ങിയ ഈ പ്രദേശത്തെ സാമൂഹിക സാംസ്കാരിക പരിഷ്കർത്താക്കളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ യു.കെ പാത്തുമ്മുവിന്റെ മാനേജ്മെൻറിന്റെ കീഴിൽ പൂക്കോയ തങ്ങൾ സ്മാരക യുപി സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == വിദ്യാലയം രണ്ട് ഏക്കർ സ്ഥലത്താണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. 19 ക്ലാസ്മുറികൾ, ഏകദേശം 3,000 പുസ്തകങ്ങളുള്ള ഗ്രന്ഥശാല, ശാസ്ത്രലാബ്, കളിസ്ഥലം എന്നിവയുണ്ട്. കുടിവെള്ളം, ശൗചാലയങ്ങൾ, അടുക്കള, ഇന്റർനെറ്റ്, സ്കൂൾ ബസ് തുടങ്ങിയ സൗകര്യങ്ങളും ലഭ്യമാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19882|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-13}}</ref> == ചിത്രശാല == <gallery> പ്രമാണം:19882 PMSAMUP SCHOOL NELLIPARAMBA.jpg പ്രമാണം:19882 PMSAMUP SCHOOL NELLIPARAMBA 2026.jpg </gallery> == അവലംബം == <references responsive /> o6c0mp7d9xphtiqa2ysvkf10alm3xam 4675782 4675781 2026-10-13T11:05:57Z Vijayanrajapuram 21314 4675782 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിലെ മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ഊരകം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ നെല്ലിപ്പറമ്പിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് അപ്പർ പ്രൈമറി വിദ്യാലയമാണ് '''പി.എം.എസ്.എ.എം.യു.പി.എസ് നെല്ലിപ്പറമ്പ'''. നെല്ലിപ്പറമ്പ് യു.പി. സ്കൂൾ എന്നും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു. തിരൂരങ്ങാടി വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വേങ്ങര ഉപജില്ലയിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ വിദ്യാലയത്തിൽ അഞ്ചുമുതൽ ഏഴുവരെ ക്ലാസുകളിൽ മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് മാധ്യമങ്ങളിൽ പഠനം നടത്തുന്നു.<ref name="schoolwiki">{{Cite web|url=https://schoolwiki.in/19882|title=പി.എം.എസ്.എ.എം.യു.പി.എസ് നെല്ലിപ്പറമ്പ|access-date=2026-10-13|website=സ്കൂൾവിക്കി|language=ml}}</ref> {{Infobox school | name = പി.എം.എസ്.എ.എം.യു.പി.എസ്. നെല്ലിപ്പറമ്പ് | image = File:19882 PMSAMUPS NELLIPARAMBA.jpg | image_size = 350px | caption = | location = നെല്ലിപ്പറമ്പ്, ഊരകം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്, കേരളം | country = ഇന്ത്യ |coordinates = {{Coord| 11.04999025284817|76.00749140822 |display=inline,title}} | other_name = നെല്ലിപ്പറമ്പ് യു.പി. സ്കൂൾ | type = എയ്ഡഡ് പൊതുവിദ്യാലയം | established = 1976<ref name="sametham">{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19882|title=PMSAMUPS Nelliparamba – School Details|website=Sametham – Kerala School Data Bank|publisher=KITE|access-date=2026-10-13}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = വേങ്ങര വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ല, തിരൂരങ്ങാടി വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | Kerala_school_code = 19882 | grades = 5–7 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = | udisce_code = 32051300203 }} == ചരിത്രം == ഊരകം ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിലെ  പതിനഞ്ചാം വാർഡ് നെല്ലി പറമ്പിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പി എം എസ് എ എം യു പി സ്കൂൾ നെല്ലിപ്പറമ്പ് എന്ന വിദ്യാലയം 1976 ജൂൺ ഒന്നിന് സ്ഥാപിതമായി ആയി . ഗതാഗതസൗകര്യം വളരെ കുറവായതിനാൽ വെങ്കുളം, നെല്ലിപ്പറമ്പ് എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലെ വിദ്യാർഥികൾ അക്കാലത്ത് നാലാം ക്ലാസിൽ പഠനം അവസാനിപ്പിക്കുന്ന ഒരു അവസ്ഥയായിരുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ഈ വിദ്യാലയം പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നത്. മാത്രമല്ല അക്കാലങ്ങളിൽ മതപരമായ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു മാത്രമാണ് പ്രാധാന്യം കൊടുത്തിരുന്നത്. ഈ ഒരു പ്രത്യേക സാഹചര്യത്തിലാണ് കെ.കെ. പൂക്കോയതങ്ങൾ, അബ്ദുള്ളക്കുട്ടി മുസ്‌ലിയാർ, യു.കെ. മൊയ്തീൻ കുട്ടി മാസ്റ്റർ തുടങ്ങിയ ഈ പ്രദേശത്തെ സാമൂഹിക സാംസ്കാരിക പരിഷ്കർത്താക്കളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ യു.കെ പാത്തുമ്മുവിന്റെ മാനേജ്മെൻറിന്റെ കീഴിൽ പൂക്കോയ തങ്ങൾ സ്മാരക യുപി സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == വിദ്യാലയം രണ്ട് ഏക്കർ സ്ഥലത്താണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. 19 ക്ലാസ്മുറികൾ, ഏകദേശം 3,000 പുസ്തകങ്ങളുള്ള ഗ്രന്ഥശാല, ശാസ്ത്രലാബ്, കളിസ്ഥലം എന്നിവയുണ്ട്. കുടിവെള്ളം, ശൗചാലയങ്ങൾ, അടുക്കള, ഇന്റർനെറ്റ്, സ്കൂൾ ബസ് തുടങ്ങിയ സൗകര്യങ്ങളും ലഭ്യമാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19882|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-13}}</ref> == ചിത്രശാല == <gallery> പ്രമാണം:19882 PMSAMUP SCHOOL NELLIPARAMBA.jpg പ്രമാണം:19882 PMSAMUP SCHOOL NELLIPARAMBA 2026.jpg </gallery> == അവലംബം == <references responsive /> 0vppf7o1wfa5iko6wmjs69fybhq4zmx 4675783 4675782 2026-10-13T11:10:04Z Vijayanrajapuram 21314 [[പി.എം.എസ്.എ.എം.യു.പി.എസ് നെല്ലിപ്പറമ്പ]] എന്ന താൾ [[പി.എം.എസ്.എ.എം.യു.പി.എസ്. നെല്ലിപ്പറമ്പ]] എന്ന തലക്കെട്ടിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചുവിടലില്ലാതെ Vijayanrajapuram മാറ്റി 4675782 wikitext text/x-wiki കേരളത്തിലെ മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ഊരകം ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ നെല്ലിപ്പറമ്പിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു എയ്ഡഡ് അപ്പർ പ്രൈമറി വിദ്യാലയമാണ് '''പി.എം.എസ്.എ.എം.യു.പി.എസ് നെല്ലിപ്പറമ്പ'''. നെല്ലിപ്പറമ്പ് യു.പി. സ്കൂൾ എന്നും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു. തിരൂരങ്ങാടി വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ലയിലെ വേങ്ങര ഉപജില്ലയിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ വിദ്യാലയത്തിൽ അഞ്ചുമുതൽ ഏഴുവരെ ക്ലാസുകളിൽ മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് മാധ്യമങ്ങളിൽ പഠനം നടത്തുന്നു.<ref name="schoolwiki">{{Cite web|url=https://schoolwiki.in/19882|title=പി.എം.എസ്.എ.എം.യു.പി.എസ് നെല്ലിപ്പറമ്പ|access-date=2026-10-13|website=സ്കൂൾവിക്കി|language=ml}}</ref> {{Infobox school | name = പി.എം.എസ്.എ.എം.യു.പി.എസ്. നെല്ലിപ്പറമ്പ് | image = File:19882 PMSAMUPS NELLIPARAMBA.jpg | image_size = 350px | caption = | location = നെല്ലിപ്പറമ്പ്, ഊരകം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്, കേരളം | country = ഇന്ത്യ |coordinates = {{Coord| 11.04999025284817|76.00749140822 |display=inline,title}} | other_name = നെല്ലിപ്പറമ്പ് യു.പി. സ്കൂൾ | type = എയ്ഡഡ് പൊതുവിദ്യാലയം | established = 1976<ref name="sametham">{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19882|title=PMSAMUPS Nelliparamba – School Details|website=Sametham – Kerala School Data Bank|publisher=KITE|access-date=2026-10-13}}</ref> | school_board = കേരള പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് | district = മലപ്പുറം | educational_authority = വേങ്ങര വിദ്യാഭ്യാസ ഉപജില്ല, തിരൂരങ്ങാടി വിദ്യാഭ്യാസ ജില്ല | Kerala_school_code = 19882 | grades = 5–7 | medium_of_language = മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് | website = | udisce_code = 32051300203 }} == ചരിത്രം == ഊരകം ഗ്രാമ പഞ്ചായത്തിലെ  പതിനഞ്ചാം വാർഡ് നെല്ലി പറമ്പിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പി എം എസ് എ എം യു പി സ്കൂൾ നെല്ലിപ്പറമ്പ് എന്ന വിദ്യാലയം 1976 ജൂൺ ഒന്നിന് സ്ഥാപിതമായി ആയി . ഗതാഗതസൗകര്യം വളരെ കുറവായതിനാൽ വെങ്കുളം, നെല്ലിപ്പറമ്പ് എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിലെ വിദ്യാർഥികൾ അക്കാലത്ത് നാലാം ക്ലാസിൽ പഠനം അവസാനിപ്പിക്കുന്ന ഒരു അവസ്ഥയായിരുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ഈ വിദ്യാലയം പ്രവർത്തനം ആരംഭിക്കുന്നത്. മാത്രമല്ല അക്കാലങ്ങളിൽ മതപരമായ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു മാത്രമാണ് പ്രാധാന്യം കൊടുത്തിരുന്നത്. ഈ ഒരു പ്രത്യേക സാഹചര്യത്തിലാണ് കെ.കെ. പൂക്കോയതങ്ങൾ, അബ്ദുള്ളക്കുട്ടി മുസ്‌ലിയാർ, യു.കെ. മൊയ്തീൻ കുട്ടി മാസ്റ്റർ തുടങ്ങിയ ഈ പ്രദേശത്തെ സാമൂഹിക സാംസ്കാരിക പരിഷ്കർത്താക്കളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ യു.കെ പാത്തുമ്മുവിന്റെ മാനേജ്മെൻറിന്റെ കീഴിൽ പൂക്കോയ തങ്ങൾ സ്മാരക യുപി സ്കൂൾ സ്ഥാപിച്ചത്. == ഭൗതികസൗകര്യങ്ങൾ == വിദ്യാലയം രണ്ട് ഏക്കർ സ്ഥലത്താണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. 19 ക്ലാസ്മുറികൾ, ഏകദേശം 3,000 പുസ്തകങ്ങളുള്ള ഗ്രന്ഥശാല, ശാസ്ത്രലാബ്, കളിസ്ഥലം എന്നിവയുണ്ട്. കുടിവെള്ളം, ശൗചാലയങ്ങൾ, അടുക്കള, ഇന്റർനെറ്റ്, സ്കൂൾ ബസ് തുടങ്ങിയ സൗകര്യങ്ങളും ലഭ്യമാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://sametham.kite.kerala.gov.in/19882|title=Sametham - Kerala School Data Bank {{!}} KITE|access-date=2026-10-13}}</ref> == ചിത്രശാല == <gallery> പ്രമാണം:19882 PMSAMUP SCHOOL NELLIPARAMBA.jpg പ്രമാണം:19882 PMSAMUP SCHOOL NELLIPARAMBA 2026.jpg </gallery> == അവലംബം == <references responsive /> 0vppf7o1wfa5iko6wmjs69fybhq4zmx 1 672866 4675775 2026-10-13T10:37:18Z Saif Arash 88773 '{{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}} ~~~~' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4675775 wikitext text/x-wiki {{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}} [[ഉപയോക്താവ്:Saif Arash|Saif Arash]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Saif Arash|സംവാദം]]) 10:37, 13 ഒക്ടോബർ 2026 (UTC) o1soejpepxwrqekl7vc0b31sf9j35vq 4675776 4675775 2026-10-13T10:38:50Z Saif Arash 88773 താൾ ശൂന്യമാക്കി 4675776 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 4675777 4675776 2026-10-13T10:40:16Z Saif Arash 88773 4675777 wikitext text/x-wiki {{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}} 6rgy6n0nylruxvh4lf699e8b3ckt3u6 4675784 4675777 2026-10-13T11:10:05Z Vijayanrajapuram 21314 [[സംവാദം:പി.എം.എസ്.എ.എം.യു.പി.എസ് നെല്ലിപ്പറമ്പ]] എന്ന താൾ [[സംവാദം:പി.എം.എസ്.എ.എം.യു.പി.എസ്. നെല്ലിപ്പറമ്പ]] എന്ന തലക്കെട്ടിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചുവിടലില്ലാതെ Vijayanrajapuram മാറ്റി 4675777 wikitext text/x-wiki {{വിക്കി ലൗസ് സ്കൂൾസ് 2026|created=yes}} 6rgy6n0nylruxvh4lf699e8b3ckt3u6