Викитоль mnwiktionary https://mn.wiktionary.org/wiki/%D0%9D%D2%AF%D2%AF%D1%80_%D1%85%D1%83%D1%83%D0%B4%D0%B0%D1%81 MediaWiki 1.47.0-wmf.6 case-sensitive Медиа Тусгай Хэлэлцүүлэг Хэрэглэгч Хэрэглэгчийн яриа Викитоль Викитолийн хэлэлцүүлэг Файл Файлын хэлэлцүүлэг МедиаВики МедиаВикигийн хэлэлцүүлэг Загвар Загварын хэлэлцүүлэг Тусламж Тусламжийн хэлэлцүүлэг Ангилал Ангиллын хэлэлцүүлэг TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk санваар 0 19136 251640 204633 2026-06-10T15:19:37Z Fenglin1020 6189 /* Үгийн гарал */ 251640 wikitext text/x-wiki ==Монголоор== ===Үгийн гарал=== Самгарди хэлний saṃvara хэмээх үгнээс гаралтай. ===Үгийн дуудлага=== :[sanwa:r] ===Үндэсний бичиг=== :{{MongolUnicode|ᠰ‍ᠠ‍‍ᠠ‍ᠸ‍ᠠ‍᠊ᠷ <br>}} : (санвар) [https://mn.wiktionary.org/wiki/%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B8%D1%87%D0%B3%D0%B8%D0%B9%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BB%D0%B0%D1%85_%D1%82%D0%BE%D0%B3%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%86%D0%BE%D0%BE Галиглах зарчим] ===Үгийн утга=== :'' I нэр.шашин''. :#Лам, хуврагуудын дагаж мөрдөх ёстой сахилга, сахил :'' II нэр''. :#Муугаас зайлах сахилга. ===Ойролцоо үг=== ===Нийлмэл үг=== :''' санваар авах ''' - шашны ёс жаягийг санаатай болон санамсаргүй зөрчих :'''санваар алдах ''' - шашны цээр алдах, ёс дүрэм зөрчих :'''санваар сахих ''' - буддын шашны сахилга батыг журамлан дагах :'''санваар хүртэх ''' - сахил хүртэх :'''санваар сэргээх ''' - алдсан сахилаа дахин авах :'''санваар цалгайрах ''' - сахил умартах :'''санваар эвдэх ''' - шашны дүрэм, журмыг зөрчих :'''санваараа эргүүлэх ''' - сахил авах ===Зөв бичихзүй=== [https://mn.wiktionary.org/wiki/%D2%AE%D0%B3_%D1%85%D1%83%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B3%D0%B0%D1%85_%D0%B7%D0%B0%D1%80%D1%87%D0%B8%D0%BC Үг хувилгах зарчим] ====Кирил бичгийн зөв бичихзүй==== '''сан|ваар''' ''нэр''. ~ сахих ====Үндэсний бичгийн зөв бичихзүй==== {{MongolUnicode|<br>}} : ===Орчуулга=== ===Хоршоо үг=== *'''[[сахил]] [[санваар]]''' - буддын шашны дүрэм, журам ===Товчилсон үг=== ===Хэлц үг=== ====Өвөрмөц хэлц==== ====Хэвшмэл хэлц==== ===Аман зохиолд орсон нь=== [[Ангилал:Монголоор]][[Ангилал:Нэр үг]][[Ангилал:Шашны нэр томьёо]] ec8ek7ofnzg4kwtemav8ty7xr7yupsj сансар 0 19185 251641 238849 2026-06-10T15:20:27Z Fenglin1020 6189 /* Үгийн гарал */ 251641 wikitext text/x-wiki ==Монголоор== ===Үгийн гарал=== Самгарди хэлний संसार saṃsāra ===Үгийн дуудлага=== :[sansar] ===Үндэсний бичиг=== :{{MongolUnicode|ᠰ‍ᠠ‍‍ᠠ‍‍ᠰ‍‍ᠠ‍᠊ᠷ <br>}} : (сансар) [https://mn.wiktionary.org/wiki/%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B8%D1%87%D0%B3%D0%B8%D0%B9%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BB%D0%B0%D1%85_%D1%82%D0%BE%D0%B3%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%86%D0%BE%D0%BE Галиглах зарчим] ===Үгийн утга=== :'' нэр''. :#шашин''. Мөнх бусын хоосон чанарын орон буюу орон зай, цаг хугацаа бүхий хамаг амьтны эцэс төгсгөлгүй зовлонгийн хүрдэн тойрог; энд хүмүүс энэ насны зовлон хийгээд түүний учир шалтгааны үнэнийг таньж, хүлцэн өнгөрөх ёстой :#''сансар''. Дэлхийн бөмбөрцгийн агаарын давхаргаас гадуурх орон зай, огторгуй ===Ойролцоо үг=== ===Нийлмэл үг=== :''' сансрын үзэгдэл ''' - ертөнцийн аливаа үзэгдэл :'''сансрын хүрд ''' - а.хамаг амьтан үйлийн үрээр эргэн төрж, эвдрэн мөхөх, дахин бий болж зовлонгоо эдлэх нь тэрэгний хүрд мэт зогсолтгүй эргэдэг хэмээсэн буддын шашны онолын ухагдахуун; б.мөнхүү ухагдахууныг илэрхийлсэн нэгэн зүйл зураг :'''сансрын далай ''' ''ёгт.'' - тоост ертөнц :'''сансрын зовлон ''' ''хуучир.'' - байгалийн гамшиг :''' сансрын зам ''' - огторгуйн зам :'''сансрын нисгэгч ''' - огторгуйгаар аялагч :'''сансрын цаг ''' - нарны цаг :'''сансрын нүд ёгт ''' - нар :'''сансрын сар ''' - эртний энэтхэгийн есдүгээр сар :'''сансрыг эзэмших ''' - огторгуйг эзэмших ===Зөв бичихзүй=== [https://mn.wiktionary.org/wiki/%D2%AE%D0%B3_%D1%85%D1%83%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B3%D0%B0%D1%85_%D0%B7%D0%B0%D1%80%D1%87%D0%B8%D0%BC Үг хувилгах зарчим] ====Кирил бичгийн зөв бичихзүй==== '''сан|сар''' ''нэр''. сансрын нисэгч (нисгэгч), сансрыг, сан­сарт, сансраас ====Үндэсний бичгийн зөв бичихзүй==== {{MongolUnicode|<br>}} : ===Орчуулга=== ===Хоршоо үг=== *'''[[сансар]] [[хорвоо]]''' - дэлхийн бөмбөрцөг хийгээд бусад одон гарагсыг багтаасан хязгааргүй огторгуй *'''[[сансар]] [[огторгуй]]''' - сансар хорвоо ===Товчилсон үг=== ===Хэлц үг=== ====Өвөрмөц хэлц==== ====Хэвшмэл хэлц==== :Сар наранд санаа нэг :Сансар газарт заяа нэг ===Аман зохиолд орсон нь=== [[Ангилал:Монголоор]][[Ангилал:Ёгт нэр, ёгтлол]][[Ангилал:Нэр үг]][[Ангилал:Сансарын нэр томьёо]][[Ангилал:Хуучирсан үг, хэллэг]][[Ангилал:Шашны нэр томьёо]] ewu91j4hm1v69fvc6dw54h6jimrmb9m хорвоо 0 27672 251642 245081 2026-06-10T15:22:13Z Fenglin1020 6189 /* Үгийн гарал */ 251642 wikitext text/x-wiki ==Монголоор== ===Үгийн гарал=== Төвөд хэлний འཁོར་བ་ khor ba ===Үгийн дуудлага=== :[xorwo:] ===Үндэсний бичиг=== :{{MongolUnicode|ᠬᠣ᠊᠊ᠷᠸ᠊ᠨ<br>}} : (хорва) [https://mn.wiktionary.org/wiki/%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B8%D1%87%D0%B3%D0%B8%D0%B9%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BB%D0%B0%D1%85_%D1%82%D0%BE%D0%B3%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%86%D0%BE%D0%BE Галиглах зарчим] ===Үгийн утга=== :'' нэр''. :#Дэлхий ертөнц, орчлон ертөнц :#Хүний ертөнц, хүний нийгэм ===Ойролцоо үг=== ===Нийлмэл үг=== :''' хорвоод хосгүй ''' - хүн ба юмны олноос цойлсон, гоцлосон нь :'''хорвоод явах нас нь хоногийн төдий болох ''' - хариугүй үхэх дөхөх :'''энэрэлгүй хорвоо ''' - яаж ч болдоггүй, өршөөлгүй хорвоо ===Зөв бичихзүй=== [https://mn.wiktionary.org/wiki/%D2%AE%D0%B3_%D1%85%D1%83%D0%B2%D0%B8%D0%BB%D0%B3%D0%B0%D1%85_%D0%B7%D0%B0%D1%80%D1%87%D0%B8%D0%BC Үг хувилгах зарчим] ====Кирил бичгийн зөв бичихзүй==== '''хор|воо''' ''нэр''. ~ дэлхий хорш., хорвоогийн, хорвоод, хорвоогоос ====Үндэсний бичгийн зөв бичихзүй==== {{MongolUnicode|ᠬᠣ᠊᠊ᠷᠸ᠊ᠨ  ᠶᠢ‍᠊ᠨ<br>ᠬᠣ᠊᠊ᠷᠸ᠊ᠨ ᠳ᠋ᠣ<br>ᠬᠣ᠊᠊ᠷᠸ᠊ᠨ ᠊ᠢ᠊᠊ᠢ<br>ᠬᠣ᠊᠊ᠷᠸ᠊ᠨ ᠡᠴ᠊‍᠊ᠨ<br>ᠬᠣ᠊᠊ᠷᠸ᠊ᠨ ᠪᠡ᠊ᠷ<br>ᠬᠣ᠊᠊ᠷᠸ᠊ᠨ ᠲ᠋‍ᠠ‍᠊ᠢ<br>ᠬᠣ᠊᠊ᠷᠸ᠊ᠨ ᠪᠡ᠊ᠨ <br>}} : /~ийн /~д /~г /~оос /~оор /~той /~оо ===Орчуулга=== ===Хоршоо үг=== *'''[[ертөнц]]/[[орчлон]] [[хорвоо]]''' - бидний амьдарч буй дэлхий ертөнц *'''[[хорвоо]] [[дэлхий]]''' - бидний амьдарч буй гараг ертөнц *'''[[сансар]] [[хорвоо]]''' - дэлхийн бөмбөрцөг хийгээд бусад одон гарагсийг багтаасан хязгааргүй огторгуй ===Товчилсон үг=== ===Хэлц үг=== ====Өвөрмөц хэлц==== :'''өнгөрсөн хорвоо '''- бүтэхгүй болсон, бүтэхээсээ нэгэнт өнгөрсөн ажил хэрэг :'''хорвоо өнгөрөх/хорвоо нөгчих '''- хүний нэг насны амьдрал дуусах :'''өнгөрсөн хорвоо '''- бүтэхгүй юм :'''хорвоо өнгөрөх/нөгчих''' - ''хүний нэг насны амьдрал дуусах''~Буцаад явчхаар нь за энэ бид хоёрын хорвоо өнгөрлөө гэж би бодов. Сар шахуу хугацаа өнгөрөөд байтал түүнээс минь нэг томоо дугтуйтай захиа ирэв ''(Б.Бааст, Хаш аяга)''. :'''хорвоо дуусах''' - ''үхэх''~Айж ичиж явсаар алагхан хорвоо дуусах нь ээ. :'''хорвоод хосгүй''' - ''хүн юмны олноос ондоо, онцгой, орчлонд үгүй гоц''~Данзан, өндөр Жанрайсэгийн дуганыг ширтэн явахдаа дотор нь наян тохой өндөр, ёстой орчлон хорвоод хосгүй сайхан алтан Жанрайсэг бурхан байдаг гэж сонссоноо санан түүнд одоо мөргөх гэж яваадаа баярлана ''(Д.Намдаг, Цаг төрийн үймээн)''. :'''хорвоогийн шороо хөдөлгөх''' - ''амьд явах''~Дэлхийн оршин суугч бүр өөрийн гэсэн хувь тавилантай, хорвоод шороо хөдөлгөх хугацаатай. :'''↑ өнгөрсөн хорвоо ''' ====Хэвшмэл хэлц==== :Алтан дэлхий атирсан биш :Хорвоо дэлхий хумирсан биш :Хоолны дараа зуун алхам алхвал :Хорвоо ертөнцөд ерэн ес насална :Хорвоо арвин гээд хоёр зуу насалсангүй :Хоолой урт гээд олс дээс залгидаггүй :Хорвоо гэдэг өргөн :Хотол гэдэг олон :Хурмаст тэнгэр бүрхэгтэй : тунгалагтай :Хорвоо дэлхий самуунтай : тайвантай ===Аман зохиолд орсон нь=== ====Зүйр үг==== :Хорвоо арвин гээд хоёр зуу насладаггүй :Хоолой урт гээд олс дээс залгидаггүй ''Тайлбар: юмс үзэгдэл тогтсон хэм хэмжээтэй'' :Хорвоогүй хүн байхгүй :Хормойгүй дээл байхгүй ''Тайлбар: юм бүхэн учиртай, учир зүйгээс гажих аргагүй'' [[Ангилал:Монголоор]][[Ангилал:Нэр үг]] bsvtb38yn5fo8gdrg552lnsjwtolwwb