သဓီု၊ ပွိုင်ဍုင်

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="mnw">
  <siteinfo>
    <sitename>ဝဳကဳပဳဒဳယာ</sitename>
    <dbname>mnwwiki</dbname>
    <base>https://mnw.wikipedia.org/wiki/%E1%80%99%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%99%E1%80%BA</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.3</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">မဳဒဳယာ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">တၟေင်</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ညးလွပ်</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ညးလွပ် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ဝဳကဳပဳဒဳယာ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ဝှာင်</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ဝှာင် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">မဳဒဳယာဝဳကဳ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">မဳဒဳယာဝဳကဳ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ထာမ်ပလိက်</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ထာမ်ပလိက် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ရီု</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ရီု ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ကဏ္ဍ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ကဏ္ဍ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ပါင်မုက်</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ပါင်မုက် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">မဝ်ဂျူ</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">မဝ်ဂျူ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>သဓီု၊ ပွိုင်ဍုင်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2154</id>
    <revision>
      <id>55105</id>
      <parentid>43879</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T07:53:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31380-51</username>
        <id>5369</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ မလိက်</comment>
      <origin>55105</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15383" sha1="83frie3z2qw6kyikvqnzaasof12jv3j" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|native_name = ပွိုင်ဍုင်သဓီု
|official_name = Thaton Township
|settlement_type = ပွိုင်ဍုင်
|image_skyline = 
|image_map = 
|map_caption = 
|subdivision_type = ကၟိန်ဍုင်
|subdivision_name = {{flag|Myanmar}}
|subdivision_type1 = တွဵုရး
|subdivision_name1 = [[တွဵုရးဍုင်မန်]]
|subdivision_type2 = ခရိုင်
|subdivision_name2 = ခရိုင်သဓီု
|subdivision_type3 = ဍုင်ဒတန်ရုင်သၟိင်ပွိုင်ဍုင်
|unit_pref = Imperial
|area_total_km2 = 
|population = 
|population_as_of = 
|population_density_km2 = auto
|coordinates = 
|elevation_ft = 
|elevation_m = 
|timezone = [[Myanmar Standard Time|MST]]
|utc_offset = +6:30
|website =
}}
'''ပွိုၚ်ဍုၚ်သဓီု''' ({{Lang-en|Sahton Township}}) (Burmese: သထုံမြို့နယ်) ဂှ် ဒှ် ပွိုင်ဍုင်မွဲ မနွံ ပ္ဍဲခရိုင်သဓီု၊ [[တွဵုရးဍုင်မန်]], ကၟိန်ဍုင်ဗၟာရ။&lt;ref name=gov&gt;{{cite book |last=သထုံမြို့နယ် အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန |first= |title=[http://www.gad.gov.mm/sites/default/files/last_thaton_township.pdf
သထုံမြို့နယ် ဒေသဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ]|date=September 2019}}&lt;/ref&gt;{{rp|2}} ပွိုင်ဍုင်သဓီုဂှ် ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဍုင်ၜါဍုင် ကွာန်ဗွဲမဂၠိုင်တုဲ ဍုင်သဓီုဂှ် ဒှ်ဍုင် ဒတန်ရုင်သၟိင်တၠရ။ ပွိုင်ဍုင်သဓီုဂှ် နွံကဵု ဂြိုပ်ဒဵု ကၠအ်ဗ္ၚဂၠိုင်ရ။

==ဝင်==
ဍုင်သဓီုဝွံ ဒှ်ဒၞာဲဍုင်မန်တြေံ ယၟုမြဟ်တမ္ညဝ်ဒၟံင် နကဵု &quot;သုဝဏ္ဏဘုမ္မိ&quot; တုဲ ဒှ်ဒတန်သာသနာ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ မဇၞော်မောဝ်တုဲ အတိုင်ဝင်မ္ဂး ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ နူကဵု ဍုင်သဓီုဂှ် ပြးဇးအာ ဒေသတၞဟ် ဗီုကဵု ဍုင်ဗုကာံတအ်ရ။ နူခေတ်ဒုတိယသုဝဏ္ဏဘူမိ (သုဓမ္မဝတဳ) သၟိင်သူရိယစန္ဒာ မပတန်လဝ်ဂှ် ပ္ဍဲသၟိင် မရနုက်ကဵု (၅၅) အဆက် ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်သာသနာ ၂၃၅ ဂှ် မှာထေရ်သောနထေရ် ကဵု ဥတ္တရထေရ် မွဲဟာန်ကေုာံ ခမဳမသုန်ဇကု က္ညစိုပ်ကၠုင် ဍုင်သဓီုတုဲ သာသနာဗုဒ္ဓ စဇၞော်မောဝ်ကၠုင်ရ။ 

ပ္ဍဲခေတ် ကြဴနူခေတ်အင်္ဂလိက်တုဲ ဌာနဝန်ဇၞော်ကေင်ကာအပ္ဍဲဍုင် ကေုာံ ပရေင်သာသနာ လလောင်တြး ဍုင်သဓီု နဒဒှ် ဍုင်မွဲ ပ္ဍဲစၟတ်တ္ၚဲ (၂၉-၁၁-၁၉၇၂)ဂှ်ကီု၊ နူကဵုဌာနဝန်ဇၞော်ဂှ်ပၠန် စၟတ်တ္ၚဲ (၃၀-၁၂-၁၉၇၂) ဂှ် လလောင်တြး စၟတ်သမ္တီ ပွိုင်ဍုင်သဓီုရ။ နူကဵု ဌာနဝန်ဇၞော်ကေင်ကာအပ္ဍဲဍုင်ဂှ် ဍုင်သုဝဏ္ဏဝတဳဂှ် နဒဒှ် ဍုင်မွဲ ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်သဓီုဂှ် လလောင်တြး စၟတ်သမ္တီလဝ် ပ္ဍဲ (၁၃-၀၃၀၂၀၁၄) ဂှ်ရ။&lt;ref name=gov /&gt;{{rp|1}}

==ဒတန် ကေုာံ သမၠဲ==
ပွိုင်ဍုင်သဓီုဂှ် နွံ ပ္ဍဲလေတ္တဳတွဒ်သၟဝ်ကျာ အကြာ ၁၆ ဒဳဂရဳ၊ ၄၅ မိနေတ် ကဵု ၁၇ ဒဳဂရဳ ၇ မိနေတ်၊ ကဵု လံင်ဂျဳတွဒ်ဗမံက် အကြာ ၉၇ ဒဳဂရဳ ၁၀ မိနေတ် ကဵု ၉၇ ဒဳဂရဳ ၃၀ မိနေတ်။ သမၠဲပွိုင်ဍုင်ဂှ် ဗမံက် ကဵု ပလိုတ် နွံ ၂၁ တိုင်၊ သၠုင်ကျာ ကဵု သၟဝ်ကျာ နွံ ၂၆ တိုင်။ အလုံမွဲပွိုင်ဍုင်သဓီုမ္ဂး နွံ စတုရံတိုင် ၅၃၇.၉၁၄။ ပ္ဍဲဂှ် ဍုင်သဓီုဂှ် နွံ ၆.၈၀ စတုရံတိုင်၊ တုဲ ဍုင်သုဝဏ္ဏဝတဳဂှ် နွံ ၁၁.၆၇ စတုရံတိုင်ရ။ 

ပွိုင်ဍုင်သဓီုဂှ် ပယျဵုဆက်ဒၟံင် ကု လပါ်ဗမံက်မ္ဂး ဒးပွိုင်ဍုင်ဘာအင်၊ လပါ်သၠုင်ကျာ ဒးပွိုင်ဍုင်ပံင်၊ လပါ်ပလိုတ် ဒးမှာသၟိတ်မုတ္တမ၊ လပါ်သၟဝ်ကျာ ဒးပွိုင်ဍုင်ၜဳကလေင် ရ။&lt;ref name=gov /&gt;{{rp|14}}

==ပထဝဳ==
===တိ===
ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်သဓီုဝွံ နွံလတူ ဗလးၜဳ ဗွဲသၟဟ်မ္ဂး ၜိုတ် (၇၁.၆) ပေတုဲ လဒေါဝ်ပွိုင်ဍုင်ဂှ် နွံကရောင်ဍုင်မွဲ ပွိုင်ဍုင်လပါ်ဗမံက် တိသၠုင်တုဲ သဝ်စှ်ေ လပါ်ပလိုတ်ရ။ ပ္ဍဲကရောင်ဒဵု မဒြေပ်အာဒၟံင် ဗွဲသၠုင်ကျာ ကဵု သၟဝ်ဂှ် ဂြိုပ် ကုန်ဒဵု နွံဂၠိုင်ရ။ ဒဵုသၠုင်အိုတ်ဂှ် ဒှ်ဒဵုဝင်စိင် (ဝင်းစိန်တောင်) တုဲ နွံသမၠုင် ၁၂၃၂ ပေ လတူဗလးၜဳတုဲ ဒၞာဲသဝ်အိုတ်ဂှ် ဒှ်ကွာန်ကအ်တိဍောတ် (ကတိုက်ကလေး) ရ။&lt;ref name=gov /&gt;{{rp|2}}

===ဍာ်===
ပွိုင်ဍုင်သဓီုဝွံ ဒှ်ဒေသဒၞာဲ ၜဳ၊ ကြုင် စောဝ်မဂၠိုင်တုဲ ကြုင် စောဝ်တအ်ဂှ် ဇွောဝ်စှ်ေဒၟံင် နူနူသၟဝ်ကျာ စှ်ေအာ လပါ်သၠုင်ကျာအိုတ်ရ။ ၜဳမၞိဟ်မတီဂၠိုင်ဂှ် ဒှ်ၜဳ(ဒုံသမိ) မဇွောဝ်စှ်ေဒၟံင် နူ နူသၟဝ်ကျာ ကဵု သၠုင်ကျာရ။ ဍာ်ၜဳဝွံ ဒှ်ဍာ်ၜဳပတေက်တုဲ သီုဍာ်လွပ် ညးဒေသတအ်ရ။&lt;ref name=gov /&gt;{{rp|2}}

==ရာသဳဥတု==
ပွိုင်ဍုင်သဓီုဝွံ ဒှ်ဒေသဂမ္တဴတုဲ ဓါတ်ဂမ္တဴ သၠုင်အိုတ် စဵုကဵု ၄၁.၁C° နွံတုဲ သဝ်အိုတ်ဂှ် နွံ ၁၂.၀C° ရ။ &lt;ref name=gov /&gt;{{rp|2}} ပွိုင်ဍုင်သဓီုဝွံ အခိင်ကသီု ဒှ်ဒၞာဲ ဗြဲမဂူဂၠိုင်တုဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ တ္ၚဲဗြဲမဂူ နွံအကြာ ၁၂၂ - ၁၅၀ တ္ၚဲတုဲ ဘဲဒဏ် ဗၠိုတ်ဍာ်ဂှ် မကလေပ် ကတဵုဒှ်စလေပ်ရ။ တုဲပၠန် လဗိုတ်ကျာလေဝ် ကတဵုဒှ်မာန်ကီုရ။&lt;ref name=gov /&gt;{{rp|4}}

==လၟိဟ်မၞိဟ်==
ပွိုင်ဍုင်သဓီုဂှ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံလၟိဟ်မၞိဟ် ၂၃၉၃၀၄ တၠ။ ပ္ဍဲဂှ် ဂကူကချေင် ၄ တၠ၊ ဂကူကရေင် ၈၄၈၂၂ တၠ၊ ဂကူချေင် ၂၇ တၠ၊ ဂကူမန် ၄၉၆၅ တၠ၊ ဂကူဗၟာ ၇၉၀၁၂ တၠ၊ ဂကူယခေင် ၃၂ တၠ၊ ဂကူသေံ ၂၂၅၄ တၠ၊ ဂကူပအိုဝ် ၅၁၃၅၄ ဂကူသအာင် ဗီုကဵု ကြုက်ဂလာ ၁၆၈၂၅ရ။ နကဵုတၟအ်ကၠံမ္ဂး ဂကူမန် နွံ ၀.၀၂%၊ ဂကူဗၟာဂှ် နွံ ၀.၃၃%၊ ဂကူပအိုဝ် နွံ ၀.၂၁%၊ ဂကူသအာင် နွံ ၀.၀၇%။ &lt;ref name=gov /&gt;{{rp|4-5}} မၞိဟ် ၁၁၀၆၇ ဂှ် ပဒတဴ လတူဍုင်တုဲ မၞိဟ် ၂၇၄၈၃ ဂှ် မံင်ပ္ဍဲကွာန်။ မၞိဟ် ၂၂၄၈၁၄ ဂှ် ရှ်ေသှ်ေဗုဒ္ဓဘာသာ၊ မၞိဟ် ၁၅၂၆ ခရေတ်ယာန်၊ ၃၃၁၆ ဟိန္ဒူ၊ ၉၀၂၆ အေတ်သလာမ်။&lt;ref name=gov /&gt;{{rp|6}}

==ပရေင်ပိုန်ဒြပ်==
အဓိက ပရေင်ပိုန်ဒြပ် မၞိဟ်ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်သဓီုဂှ် ဒှ်ကမၠောန်ဗ္ၚ၊ တဵုလွဳရ။ ကမၠောန်တဵုလွဳဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ခၜိုတ်ရဝ်ပါ၊ သတ်၊ ကေုာံ သတ်ဆုနာနာ။ သၞာံ ၂၀၁၈-၂၀၁၉ ဂှ် တိဗ္ၚ နွံ ၁၃၅၆၇၁ ဨက၊ ဂှ် တိတဵုသြောအ်ကသီု နွံ ၁၃၁၁၃၉ ဨက၊ တိတဵုသြောအ်ကသီု နွံ ၇၆၈၅ ဨက။ ပါဲနူဂှ် တိတဵုမၜဲတိလေဝ် နွံ ညိညကီုရ။ တိကၠအ် နွံ ၅၄၀၈၈ ဨကဂှ် တဵုလဝ် တိခၜိုတ်ရဝ်ပါ နွံ ၄၆၉၅၀ ဨက၊ ပ္ဍဲဂှ် တိခၜိုတ်တိတ် နွံ ၃၃၃၆၀ ဨက။ မွဲမွဲသၞာံ ခၜိုတ်တိတ်ဒၟံင် ၜိုတ် ၂၃၈၄၇၃၉၆ ပံင်။ တိတဵုမြေက်ခမိဟ် နွံ ၃၆၄၅ ဨက ဂှ် တိမြေက်ခမိဟ်တိတ် နွံ ၂၉၂၅ ဨက။ မွဲမွဲသၞာံ မြေက်ခမိဟ်တိတ်ဒၟံင် ၂၈၃၃၁၅ ပသာ။ ကၠအ်သတ် နွံ ၃၁၂ ဨက၊ ပတိတ်ဒၟံင် သတ်မွဲမွဲသၞာံ ၂၈၄၅၆၄ ပသာ၊ ကၠအ်ဇဗၠ နွံ ၆၂၃၊ ကၠအ်လက်ဖက် နွံ ၁၈၁ ဨက။ ကၠအ်သတ်ဗြဴ နွံ ၂၁၇၀၁ ဨက၊ ကၠအ်သတ်ဆုနာနာ နွံ ၂၁၇၀၁ ဨက။ တိဆုကၠ နွံ ၂၆၉ ဨက။ &lt;ref name=gov /&gt;{{rp|10-13}} ပရေင်လွဳဂှ် လွဳစာင် လွဳအဒါ၊ လွဳက ၚုဲနွံကီုရ။ 

==ပရေင်ပလံင်ဗစိုပ်==
ပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်သဓီုဝွံ တရဴကျာ၊ တရဴဍာ် သၞေဟ်က္ၜင် ဟွံမဲ။ နကဵု တရဴတိုက်ဂှ် သၞေဟ်ကွဳပၟတ် မတ်မလီု-လ္ဂုင် နွံရ။ တရဴတိုက် နကဵု ကွဳစက်ဂှ် သဓီု-မတ်မလီု၊ သဓီု-ဘာအင်၊ သဓီု-လ္ဂုင်၊ သဓီု-ဗြဝတဳ၊ ကွဳစက်ဇမ္ၚောဲ လ္ဂုင်-ဗိက်၊ လေဝ် နွံကီုရ။ &lt;ref name=gov /&gt;{{rp|25}}

== ဍုင် ကေုာံ ကွာန် ပ္ဍဲ ပွိုင်ဍုင်သဓီုဂမၠိုင် ==
ပွိုင်ဍုင်သဓီုဂှ် ဒက်ပတန်လဝ် နကဵု ဍုင်ၜါ ကွာန်ဗွဲမဂၠိုင်ရ။

===ဍုင်===
# ဍုင်သဓီု
# ဍုင်သုဝဏ္ဏဝတဳ (သုဝဏ္ဍဝတီမြို့)

===ကွာန်===
{| 
|
* ဍုင်ဝါန် (ဒုံဝန်း)
* (ချောင်းဇောက်)
* (နောင်ကတုတ်)
* (ဝီယော်) 
* ဂြိုပ်ပၞဟ် (ပိန္နဲတော)
* (တောကြီး)
* ဒဒန်ဇၞော် (တံတားဦး)
* ဓနု ကအ်တိ (ဓနုကတိုက်)
* (သောင်ကြီး)
* ဝင်ပး? (ဝင်းပ)
* (သိမ်ဆိပ်)
* (တောင်ကြား)
* ကအ်တိဍောတ်/ ကအ်တိုက်ဍောတ် (ကတိုက်ကလေး)
* ကျာ်ကဝ် (ကျိုက္ကော်)
* (မတ်ချ)
* ကအ်လှိုင် (ကော့လှိုင်)
* (ဝင်းဖုန်း)
* (ဓနု)
* ကအ်တိဇၞော်/ကအ်တိုက်ဇၞော် (ကတိုက်ကြီး)
* (နောင်ဘို)
* (ဆိပ်ကျွန်း)
* ကုန်မြာင်(မရမ်းကုန်း)
* (နောင်ကုလား)
|
* (ဇရစ်ချောင်)
* (ဘူဒင်းချောင်)
* (မြေနီကုန်း)
* (ဆင်ဖြူကျွန်း)
* (ပေါ်တော်မူ)
* (ထောင်မှူး)
* (ဆင်ကျုံး)
* (စျေးမသွယ် အထက်)
* (စျေးမသွယ် အောက်)
* (ဂေါ့)
* (ထိန်ပင်)
* (ဖိုက္ကရဲ)
* ကြုင်ၜါ (ကျုံပါ)
* ဝင်စိင်ကွာန်ဍောတ် (ဝင်းစိန်ရွာငယ်)
* ဝင်စိင်ကွာန်တၟိ (ဝင်းစိန်ရွာသစ်) 
* (တောင်စွန်း)
* ဂြိုပ်ကြုက် (သရက်တော)
* (အောင်စိုင်း)
* (အုပ္ဖိုလ်ချောင်)
* (ဒေးပရိန်း)
* (ကြက်တူရွေးသောင်)
* (ကျောက်တန်း)
* တၞံအနာင် (အနန်းပင်)
|}

== နိဿဲ ==
{{reflist}}
{{ပွိုင်ဍုင်သဓီု}}
{{တွဵုရးဍုင်မန်}}

[[ကဏ္ဍ:ပထဝဳ]]
[[ကဏ္ဍ:တွဵုရးဍုၚ်မန်]]</text>
      <sha1>83frie3z2qw6kyikvqnzaasof12jv3j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကၠဵုဂြိုပ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2184</id>
    <revision>
      <id>55096</id>
      <parentid>24089</parentid>
      <timestamp>2026-05-25T15:38:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>28</id>
      </contributor>
      <comment>Removing [[:c:File:Fennec_Fox.jpg|Fennec_Fox.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Fennec Fox.jpg|]].</comment>
      <origin>55096</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6829" sha1="gijl7dux98k2aihjgtxp9hr7hspwsht" xml:space="preserve"> {{Paraphyletic group
| auto = yes
| name = ကၠဵုဂြိုပ် &lt;br&gt;Foxes
| image = Vulpes vulpes laying in snow.jpg
| image_alt = Red fox (&quot;Vulpes vulpes&quot;) lying in snow
| image_caption = [[Red fox]] (''Vulpes vulpes'') lying in snow
| parent = Canidae
| includes = *Some [[Canini (tribe)|Canini]] species:
**{{extinct}}''[[Dusicyon cultridens]]''
**''[[Cerdocyon]]''
*** ''[[Cerdocyon thous]]''
**''[[Lycalopex]]''
***''[[Lycalopex culpaeus]]''
***''[[Lycalopex fulvipes]]''
***''[[Lycalopex griseus]]''
***''[[Lycalopex gymnocercus]]''
***''[[Lycalopex sechurae]]''
***''[[Lycalopex vetulus]]''
*All [[Vulpini]] species
**''[[Vulpes]]''
***''[[Vulpes lagopus]]''
***''[[Vulpes vulpes]]''
***''[[Vulpes velox]]''
***''[[Vulpes macrotis]]''
***''[[Vulpes corsac]]''
***''[[Vulpes chama]]''
***''[[Vulpes pallida]]''
***''[[Vulpes bengalensis]]''
***''[[Vulpes ferrilata]]''
***''[[Vulpes cana]]''
***''[[Vulpes rueppelli]]''
***''[[Vulpes zerda]]'' 

*Some primitive [[Canidae]] species
**''[[Urocyon]]''
***''[[Urocyon cinereoargenteus]]''
***''[[Urocyon littoralis]]''
***''[[Cozumel fox|Urocyon sp.]]''
**''[[Otocyon]]''
***''[[Otocyon megalotis]]''
| excludes = All other species in [[Canini (tribe)|Canini]]
}}
'''ကၠဵုဂြိုပ် / ကၠဵုတိ (Fox)''' ဂှ် ဒှ်သတ်တိရစ္ဆာန် တဲလဒေါဝ်၊ မလုပ်လၟိဟ် ဂကူဗမဴတှ်တုဲ နွံကဵု ဂကူနာနာသာ် မလုပ်လၟိဟ် ပ္ဍဲကဵု ဂကောံဇာတ် Canidae ရ။ ကၠဵုဂြိုပ်ဂှ် နွံကဵု ဂၞာက္ဍဟ် ထပေဟ်၊ ကတောဝ် ကေက်ပိကၠင် စူတိုန်ဒၟံင်၊ တၞုင်ခၟူကေက် ယာတိုန်ဒၟံင်ညိည၊ တုဲပၠန် ဗတဂဗြိုတ်ဂၠိင်။ 

ကၠဵုဂြိုပ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ပ္ဍဲဇၟာပ်တိုက်၊ ပ္ဍဲကဵု ဒေသအန္တာတိက် (Antarctica) ရ ဟွံဂွံဆဵုကေတ်။ ကၠဵုဂြိုပ် မပြးဇးဂၠိုင်အိုတ်ဂှ် ဒှ်ဂကူ ကၠဵုဂြိုပ်ဗကေတ် (red fox (''Vulpes vulpes'')) ဂကူဏအ်ဂှ် နွံကဵု ဂကူလစှ်ေ ၜိုတ် ၄၇ ဂကူရ။&lt;ref name=&quot;Lloyd1980&quot;&gt;{{Cite book|title=The red fox|date=1981|publisher=Batsford|location=London|isbn=978-0-7134-11904|page=21|edition=2. impr.}}&lt;/ref&gt; စပ်ကဵု ကၠဵုတိတုဲ ပ္ဍဲကဵု ပေါမ်အာဂီု (ဗွဲတၟေင် ရးပလိုတ်) တအ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ဂၠိုင်ရ။ 

== နိရုတ္တိ ==
ပ္ဍဲကဵုလိက်တြေံဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် &quot;ကၠဵုဂြိုပ်&quot;၊ ပ္ဍဲကဵုလိက် ဇာတ် ၅၅၀ ဇာတ် မရနုက်ကေု ၁၂၈၊ မူကျာ်ဇၞော်အစွောအ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် &quot;ကၠဵုဂြိုပ်မွဲ ဍေဟ်ဂေတ်ကၠုင်အာ ညာတ်ပွကၞိတအ်ဂှ်တုဲ အဲဝဵုကေတ်ကၞိဂမၠိုင်ဝွံတုဲ အဲရပ်စ ကၞိတအ်ဂှ်ညိ၊ ဍေဟ်ချပ်၊&quot; တုဲပၠန် ပ္ဍဲကဵုဇာတ် ၃၁၆ ဂှ်လေဝ် &quot;ကၠဵုဂြိုပ်မွဲဂှ် တၞဟ်န ဂၠာဲသ္ၚဳအဟာရဂှ် တိတ်အာ နူခြုံဇကုဂှ်တုဲ -&quot;။&lt;ref&gt;သက်လောန်၊ နာဲ၊ အဘိဓာန် မန်ဗၟာ၊ မုက်လိက် ၂၆၇။ &lt;/ref&gt; မအရေဝ် ကၠဵုတိ ဝွံ ဒှ်မအရေဝ်မန်တၟိ မကၠာဲနူ အရေဝ်ဗၟာ &quot;မြေခွေး&quot; ဒှ်မာန်ရ။ ဟိုတ်မဂွံကော်စ ကၠဵုတိဂှ် ဍေဟ်တအ် မလေပ်မံင် ပ္ဍဲကဵု ကသိုန်တိ ဒှ်မာန်ရ။ 

== Phylogenetic relationships ==
[[ဝှာင်:Vulpes_vulpes_&amp;_Urocyon_cinereoargenteus_skulls_&amp;_mandibles.jpg|thumb|Comparative illustration of skulls of a true fox (left) and gray fox (right), with differing temporal ridges and subangular lobes indicated]]

== လက်သန် ==
ဂကူကၠဵု မလုပ်လၟိဟ် ကၠဵုဂြိုပ် (ဝါ) ကၠဵုတိတအ်ဂှ်:&lt;ref name=&quot;Lloyd1980&quot;&gt;{{Cite book|title=The red fox|date=1981|publisher=Batsford|location=London|isbn=978-0-7134-11904|page=21|edition=2. impr.}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Genus
!Species
!Picture
|-
|''Canis''
|Ethiopian wolf, sometimes called the Simien fox or Simien jackal
|[[ဝှာင်:Canis_simensis_.jpg|thumb|Ethiopian wolf, native to the Ethiopian highlands]]
|-
|''Cerdocyon''
|Crab-eating fox
|[[ဝှာင်:Cerdocyon_thous_MG_9503.jpg|thumb|Crab-eating fox, a South American species]]
|-
|† ''Dusicyon''
|extinct genus, including the Falkland Islands wolf, sometimes known as the Falklands Islands fox
|[[ဝှာင်:FalklandIslandFox2.jpg|thumb| Falkland Islands wolf Illustration by John Gerrard Keulemans (1842–1912)]]
|-
|''Lycalopex''
|
* Culpeo or Andean fox
* Darwin's fox
* South American gray fox
* Pampas fox
* Sechuran fox
* Hoary fox
|[[ဝှာင်:Fox_pan_de_azucar.JPG|thumb|A South American gray fox in Pan de Azúcar National Park along the Pacific coast of the Atacama Desert]]
|-
|''Otocyon''
|Bat-eared fox
|[[ဝှာင်:Bat_eared_fox_Kenya_crop.jpg|thumb|Bat-eared fox in Kenya]]
|-
|''Urocyon''
|
* Gray fox
* Island fox
* Cozumel fox (undescribed)
|[[ဝှာင်:Urocyon_littoralis_full_figure.jpg|thumb|Island fox (''Urocyon littoralis''), in the Channel Islands of California, US]]
|-
|''Vulpes''
|
* Arctic fox
* Bengal fox
* Blanford's fox
* Cape fox
* Corsac fox
* Fennec fox
* Kit fox
* Pale fox
* Rüppell's fox
* Red fox
* Swift fox
* Tibetan sand fox
 | 
|}
[[ဝှာင်:Räv_vid_Revhusen_i_Ystad_-_Juli_2012..jpg|thumb|ကၠဵုဂြိုပ်ဗကေတ်]]

== နိဿဲ ==
{{Reflist|35em}}

== လေန် မ္ၚး ==

* [http://www.bbc.co.uk/wales/nature/mediaexplorer/?theme_group=species&amp;theme=mammals&amp;set=fox BBC Wales Nature: Fox videos]
* [https://web.archive.org/web/20131203021238/http://www.thefoxwebsite.org/ The fox website]


[[ကဏ္ဍ:တိရစ္ဆာန်]]
[[ကဏ္ဍ:BEHM]]
[[Category:ဇဳဝဗေဒ]]
[[Category:သတ္တဗေဒ]]
[[Category:]]
[[Category:]]</text>
      <sha1>gijl7dux98k2aihjgtxp9hr7hspwsht</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဍုင်ဟံသာဝတဳ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2566</id>
    <revision>
      <id>55106</id>
      <parentid>40674</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T08:48:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-31380-51</username>
        <id>5369</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ ဗပေၚ်မလိက်</comment>
      <origin>55106</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7665" sha1="3y6a68aj186tlglzrx03facj8on49ku" xml:space="preserve">'''ဟံသာဝတဳ''' ဍုင်ဟံသာဝတဳဝွံ ({{lang-my|ဟံသာဝတီပြည်}}){{lang-th|อาณาจักรหงสาวดี}}|{{lang-en|Hongsawatoi kingdom}} မဒှ်ဍုၚ်ဇၞော်ကောန်ဂကူမန် မွဲဍုၚ်ကီုရ လောန်ကၠုၚ် BC543သၞာံတေံ နူကဵု ကျာ်တြဲဂေါတမ ကဵုဏာဓါတ်သာ် ကဵုကောကဵုဒေံ မာံတပေါ ကဵု မာံတဗဝ် တုဲနူဂှ်မွဲက္ဆံၚ် သၟိၚ်ဥက္ကလာပကေုာံညးဍုၚ်ကွာန်မန်တအ် ပတိုန်ကၠုၚ် ကျာ်ဒဂုၚ်ကေလသ တုဲခြာဟဟွံလအ် AD573သၞာံပြၚ် သၟိၚ်ဨကရာဇ်မန် သမလ ကလောန်ပတိုန်ကၠုၚ်ဍုၚ်တၟိ ဒၞာဲတိဍာ်ၜိုပ်ဍုဝ်ဂှ် ပတန်ဍုၚ်ပထမဟံသာဝတဳ မဒှ်ကီုရ ဒုတိယ'''ဟံသာဝတဳ'''ဂှ် AD1287 သၟိၚ်ဝါရေဝ်ရောဝ်ကလောန်ပတန်လဝ် ဍုၚ်ရာမညမတ္တမ သက္ကရာဇ်|AD1383 ဂှ်  ပြံၚ်အာ'''ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ''' ဨကရာဇ်မန်သၞောဝ်သ္တောဝ်တၠစိၚ်ဗ္တာၚ် သၟိၚ်ဗညာဥူ မဒှ်မအံက် တၠညးရာဇာဓိရာဇ် ဒက်ပ္တန်ကၠုၚ် ဒုတိယဍုၚ်ဟံသာဝတဳ မဒှ်ကီုရအဴ တတိယ '''ဟံသာဝတဳ''' သက္ကရာဇ်ခရေတ် AD 1740 -1757 ဂှ် ဨကရာဇ်မန်သၟိၚ်ထဝ်ပဴ တိကေ ကဵု တၠညးဗညာဒလ ပတန်လဝ်မဒှ်ကီုရအဴ။

ကၠာဟွံဂွံစိုပ်အခေတ် ပထမ'''ဟံသာဝတဳ''' ဂှ်ဝွံ ဍုၚ်မန်ပိုယ် နွံကၠုၚ်ဗွဲမခိုၚ်ကၠိုၚ် '''ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုံ'''ဇၞော်မောဝ်လောန်  လၟုဟ်တှ်ေ ဒှ်ဍုၚ်သေံ ဍုၚ်မန် ဍုၚ်လော ဍုၚ်ခမေန် လောန်ကၠုၚ်  သၞာံ၂၆၀၀ ပြင်င်သၞာံတေံ အာယုတ်ဍုၚ် ၁၅၀၀ သၞာံပြၚ် တုဲပၠန် ဗဟဵုဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုံ အသိၚ်ဍန်တုဲ လပိုက်ဍုၚ်သေံလၟုဟ်ဏံ ဍုၚ်မန်ဒွါရဝတဳ ပတိုန်ဍုၚ်ဨကရာဇ် ပြးတိတ်နူဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုံ တုဲပၠန် '''ဍုၚ်မန်ဟရိဘုဉ္ဇယ''' လၟုဟ်တှေ်ဒှ်ဍုၚ်လာန်ပူ Chiang mai  ဍုၚ်သေံ  အာယုတ်ဍုၚ် ၅၀၀ +၇၀၀ သၞာံ  ဨကရာဇ်ဗြဴစာမဒေဝဳဒှ်တိုၚ် လ္ပာ်ပလိုတ်ဏံ ဍုၚ်သုဝဏ္ဏဘုံဂှ်သုန်ကြာမ်အိုတ်အာ လက်ထက်ပဍဲတဲ''သၟိင်မနူဟာဝ်'' သၟိၚ်ဗၟာနူဗုကာံ အ''နော်ရထာ'' ဗတိုက်ပလီုထောံတုဲ သီကေတ်ဏာပိဋကတ်ပိ မဒှ်ရအဴ။{{Infobox country||conventional_long_name=ဍုၚ်ဟံသာဝတဳ|native_name={{lang-en|Kingdom of hongsawatoi(Pegu)}}&lt;br/&gt;AD (573-1100)-(1287–1552)-(1740-1757)|common_name=ရာမည|image_flag=Flag of Mon State (2018).svg|status=ရာဇာအာဏာစက်|national_anthem=|image_map=File:Map-of-southeast-asia 1400 CE.png|capital=ဟံသာဝတဳ|largest_city=ဍုင်မတ္တမ ကဵု ဟံသာဝတဳ|official_languages=[[မန်]]|languages_type=ကောန်ဂကူ|languages=*[[မန်]]95%
*ပျူ3% *ရခေၚ်2%|religion=[[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]|government_type=[[သၟိၚ်မဂဒူ|သၟိၚ်ဨကရာဇ်မန်]]{{flag|Mon}}|leader_title1=[[သၟိၚ်မဂဒူ|ယၟုသၟိၚ်]]|leader_name1=*[[ဍုင်သုဝဏ္ဏဘုမိ]]BC563-AD1050[[ဍုင်မန်]]
[[သၟိင်သဳဟရာဇာ]] ဨကရာဇ်တိုင်
[[သၟိင် ၅၉ ဇကု အိုတ်အာ ပဍဲတဲ သၟိင်မနူဟာဝ်]]

*ပထမဟံသာဝတဳAD573-1100
#[[သၟိၚ်သမလ]]သက္ကရာဇ်သာသနာ ၁၁၁၆
#[[သၟိၚ်ဝိမလ]]
#[[သၟိၚ်အသး]]
[[သၟိင်၁၇ဇကု]]
*ဒုတိယဟံသာဝတဳ1287-1552
#[[ဝါရေဝ်ရောဝ်၊ သၟိၚ်]]သက္ကရာဇ်ဍုင် (၆၄၉-၆၆၈)
#[[သၟိၚ်မဂဒါ]](၆၆၈-၆၇၂)
#[[သၟိၚ်စောသင်မန်|သၟိင်စဴအော]](၆၇၂-၆၈၅)
#[[သၟိၚ်စောဇိတ်|သၟိင်စဴဇိပ်]](၆၈၅-၆၉၂)
#[[သၟိင်ဇိပ်ပွန်]](၆၉၂ ၇တၚဲ)
#[[သၟိင်စောအာဲကံကာန်]](၆၉၂ ၄၅တၚဲ)
#[[သၟိင်အာဲလော]](၆၉၂-၇၁၀)
#[[သၟိၚ်ဗညာဉူ]](၇၁၀-၇၄၅)
#[[ရာဇာဓိရာဇ်]](၇၄၅-၇၈၂)
#[[သၟိၚ်ဓမ္မရာဇာ]](၇၈၂- ၇၈၅)
#[[ပ သၟိၚ်ဗညာရံ]](၇၈၅ -၈၀၈)
#[[ဗညာဗရောဝ်]](၈၀၈ -၈၁၂)
#[[ဗညာကျန်ဒဴ]](၈၁၂ ၇ဂိတု)
#[[သၟိၚ်လျးမန်ထဝ်]]
#[[မိစဴဗု]](၈၁၂ 
#[[သၟိၚ်ဓမ္မစေတဳ]]
#[[ဒုသၟိၚ်ဗညာရံ]]
#[[သၟိင်ကာသရတ်ပိ]]
#[[သၟိင်စောထဝ်ရာမာန်]]
*တတိယဟံသာဝတဳ1740-1757

#[[ဗညာဒလ]]|leader_title2=|leader_name2=|legislature=|sovereignty_type=အမဳမၞိဟ်္/   100.000000+ &lt;br/&gt;|sovereignty_note=|established_event1='''ရမန်ပိ'''|established_date1=#ရးဟံသာဝတဳ
#ရးဖာသီ
#ရးမတ္တမ|established_event2='''[[မန်|Country]]'''|established_date2={{flag|Mon}}|established_event3=သၟိင်သ္ဂံၚ်ဂမၠုိင်|established_date3=အမတ်ဒိန်မိၞက်ရတ်&gt;သၟိင်ဗြာဇ္ဇ&gt;ဗညာလဂိန်အိန်&gt;ဗညာဓရာံ&gt;သ္ဂံၚ်ပၞန်ဇေၞာ် ၁၀၀၀ ပြင်င်|established_event4=အာယုဟ်ဍုင်|established_date4=AD 1287–1552|established_event5=ပေါဲဗတိုက်|established_date5=ဍုၚ်ပကာန်=ဍုၚ်အၚ်ဝ-ဍုၚ်တံၚ်ဥူ-ဍုၚ်ပြန်|area_km2=306,578|area_rank=13-14-15th &lt;!--should be same as listed on [[List of countries and dependencies by area]]--&gt;|area_sq_mi=131,227 &lt;!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--&gt;|time_zone=[[Myanmar Standard Time|MMT]]|utc_offset=+6:30|utc_offset_DST=+6:30|drives_on=ခိုဟ်|time_zone_DST=kg|iso3166code=[[lang_en|MM]]}}

== ရာဇာဝၚ် ==

== နိသာဲ ==

== ပေါဲဗတိုက် ==

== အယုတ်ဍုၚ် ==</text>
      <sha1>3y6a68aj186tlglzrx03facj8on49ku</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝိလာသ (ဓမ္မကထိက)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6513</id>
    <revision>
      <id>55100</id>
      <parentid>47608</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T05:40:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Htawmonzel</username>
        <id>25</id>
      </contributor>
      <origin>55100</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="102205" sha1="eoipj99v7dce557pt0a40jesfx42m9q" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name          = ဘဒ္ဒန္တဝိလာသ
| image        = ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ဓမ္မကထိုက်.png
| alt           = ဘဒ္ဒန္တဝိလာသ
| caption       = ဗီုရုပ် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ နူသၞာံ ၂၀၁၄
| birth_name    = မာံယှိုဲခါင်
| birth_date  = {{Birth date and age|1933|03|14}}
| birth_place   = ကွာန်ကအ်ခပုင်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
| death_date = {{Death date and age|2026|05|26|1933|03|14}}&lt;!-- (enter DEATH date then BIRTH date (e.g., ...|1908|31|8|1967|28|2}} use both this parameter and |birth_date to display the person's date of birth, date of death, and age at death) --&gt;
| death_place        = ဘာထံင်ကှ်ေ
| death_cause        = အာယုက်ဇၞော်
| body_discovered    = 
| resting_place      = 
| education = တန်ဒေါဝ်
| alma_mater = ဘာကၠအ်ပၞဟ်၊ မုဟ်ဍုင်
| nationality  = {{Flag|Mon}}မန်
| citizenship   = {{Flag|Myanmar}}ကောန်ဍုင်ဗၟာ
| other_names  = 
| parents       = နာဲတုင်မံင် မိဨတေန်
| occupation = ဓမ္မကထိုက်
| years_active  = 
| known_for     = 
| notable_works = 
| spouse = 
| children =
}}

[[ဝှာင်:Ven.Vilasa.png|thumb]]

'''ဘဒ္ဒန္တဝိလာသ''' ဝွံ ဒှ် မနွံပိုန် ဘာလွဳမာန်ရတ် (၁၉၃၃ မာတ် ၁၅ - ၂၀၂၆ မေ ၂၆) ကွာန်ကအ်ခပုင် ကေုာံ ဘာထံင်ကှ်ေ (နူသၞာံ ၁၃၄၅) ကွာန်ထံင်ကှ်ေ၊ ဍုင်ကၟာဝက် ရးဇြာတုဲ ဒှ် အစာဓမ္မကထိုက် (အစာဓရ်) ယၟုပြာကတ်မွဲဇကုရ။ ကျာ်ဇၞော်အစာဝိလာသဝွံ ပ္ဍဲ အခိင် ဘဝသင်သၟတ်တေအ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၃၃၆ ပ္ဍဲ ဂကောံသင်ဓမံက်ပတိုန်လိက်ပတ်မည်ဂှ် ချဳဓရာင်ကၠုင်လဝ် ဗွဲမကတိုင်ကၟဟ် မွဲစွံ ကုကျာ်ဇၞော်အစာသိင်္ဃ ကေုာံ ကျာ်ဇၞော်ပါလိတ၊ နကုဂကောံဏအ်ဂှ် တက်ပ္တိတ် လိက်ဂတာပ်ခေတ် ရ။ နကုယၟုကၞေဟ် ကြဝိတ်မည်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ချူဇန်ကၠုင်လဝ် လိက်ပရေင်၊ ကဗျနာနာသာ် နွံရ။ နူ သၞာံ ၁၃၄၅ ဂှ် ဂွံဒှ် နွံပိုန် ဘာထံင်ကှ်ေ ကွာန်ကၟာဝက်တုဲ ဇၞော်မောဝ်လဝ် ဒတန်သာသနာဂှ်ရ။ နူဂှ် အာပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာလွဳမာန်ရတ် ပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ခပုင် ရ။ ဗွဲကြဴ ကာလအာယုက်ဇၞော်ဂှ် ကၠုင်ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေပၠန် စဵု လအိတ်ဘဝရ။

ဓမ္မကထိုက် ဘဒ္ဒန္တဝိလာသဝွံ က္တဵုဒှ် မၞိဟ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၃၃ မာတ် ၁၅ (သက္ကရာဇ် ၁၂၉၄ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၅ စွေက်) တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ အခိင်ဂယး ၁၀ နာဍဳ မဒှ်ကောန် နာဲတုင်မံင်၊ မိဨခေန် ပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ခပုင်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်ရ။ ပၞောဝ် ကောဒေအ် သီုဖအိုတ် ၆ တၠဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဒှ် ကောန်ထဍဲ မရနုက် ကုပန်၊ နူ ဍောတ်ဍောတ် ညး ခုတ်ခဴကဵုလဝ် ယၟု မာံယှိုဲခါင် (ရွှေခိုင်း)။ ၝဲ ကု ကော ကျာ်ဇၞော်ပိတၠဂှ် မိလျးသန် (မိယှိုဲတာန်)၊ မာံလျးထဝ် (မာံယှိုဲထေ)၊ မာံလျးရတ် (မာံယှိုဲယဳ)၊ ဒေအ်ကျာ်ဇၞော်ၜါဂှ် မိညာဏ်မၞိက် (မိညောအ်မြ)၊ မာံအံင်ကျာင်။ အခိင် ကျာ်ဇၞော် ကလိဂွံ အာယုက် ၁၃ သၞာံ၊ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၄၅ ဂိတုဨပြဳ ၁၂ (သက္ကရာဇ် ၁၃၀၇ ဂိတုပသာ် ၁၂ မၟံက်) တ္ၚဲအဒိုတ်ဂှ် ပ ထပိုယ်သာမဏဳ ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်အစာသဳလာစာရ ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး ကွာန်ကအ်ခပုင်။ ကျာ်ဇၞော် ဒှ် ထပိုယ် ဂွံ ပန်ဝှ်၊ ရာံတိတ် နူ ထပိုယ်တုဲ လုပ်ကၠောန်ဗ္ၚ ကရောမ်မိမၜါရ။ အခိင်ကာလ မကလိဂွံအာယုက် ၂၂ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၅၄ ဂိတုဂျောန် ၁၁ (သက္ကရာဇ် ၁၃၁၆ ဂိတုဒဂိုန် ၁၁ မၟံက်) တ္ၚဲအဒိုတ်ဂှ် ပ ခမဳ ပ္ဍဲ သိမ် ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး ကွာန်ကအ်ခပုင်၊ ကျာ်ဇၞော်အစာကေတုမာလာ ဘာအင်ဝ ဒှ် အစာဥပ္ပဇ္ဇျာယ်ရ။ ပ္ဍဲ ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞးဂှ် လုပ် ဒဂိုန်ဝှ် ၁ ဝှ်တုဲ အာကတ် လိက် ဇရေင် ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒက (ကျာ်ဇၞော်ဖျူ) ဘာမဟာဝိဟာရ၊ ကွာန်ဝါဍောတ် တကအ်ခၟိုင်၊ နူဂှ် အာကတ် လိက် ဇရေင်ဘဒ္ဒန္တကေတုသာရ ဘာကၠအ်ပၞဟ် ဍုင်မုဟ်ဍုင် မသုန်သၞာံ၊ နူ ဘာကၠအ်ပၞဟ် ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၃၁၇ ဂှ် ဂွံအံင်ကေတ် တန်ဍောတ် နူ အလဵုအသဳ၊ သက္ကရာဇ် ၁၃၁၈ ဂှ် ဂွံအံင်ကေတ် တန်ဒေါဝ် နူ အလဵုအသဳရ။ နူဂှ် အာပဒတဴ ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဝိသုဒ္ဓ ဘာဇၞော် ကွာန်တၟအ်ကၞေင် ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် ၁ သၞာံ၊ နူဂှ်ပၠန် အာပဒတဴ ဇရေင်ကျာ်ဇၞော် ဘဒ္ဒန္တကေတုမတဳ ဘာခရိုက်သာံ ဍုင်ရေဝ် ၇ သၞာံ၊ ဘာကမန် မနွံ ပါင်ဂၠံင်ဝါခရူ မံင်လဝ် မွဲလစုတ်၊ တုဲ အာပဒတဴ ဇရေင် ဘဒ္ဒန္တကေတုမာလာ ဘာဇၞော် ကွာန်သၞေဟ်ခရေင် ၂ သၞာံရ။ ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဝိလာသဝွံ နူ ဘဝခမဳသၟတ် ဂှ် ဒှ် ဓမ္မကထိုက် (အစာဓရ်) ယၟု မပြာကတ်မွဲဇကုရ။ 

ပ္ဍဲ ဂကောံသင်မန် မဟာသံဃသာမဂ္ဂဳ မဒှ် ဂကောံ မအာဂတ ပၠတရဴတုဲ မဒက်ပ္တန်လဝ် ကျာ်လဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀ လတူဒဵု ဍုင်မတ်မလီုဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဒှ် ခမဳမယိုက်ဂၠေင် ချဳဓရာင် အဓိကမွဲဇကုရ။ ဟိုတ်မဒှ် ဓမ္မကထိုက်မွဲဇကုတုဲ ညးရ ဒှ် မၞိဟ်မတွဟ်ဓရ် ပ္ဍဲ ဂကောံဂှ်။ ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ညးဂမၠိုင် ကော်စ ညး တၠဂုဏ်အစာသာသနာ၂၅၀၀။ 
ပ္ဍဲ အခိင် သင်သၟတ်မန်တအ် ဂကောံသင်ဓမံက်ပတိုန် လိက်ပတ်မည် ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၃၃၆ဂှ် ချဳဓရာင်ကၠုင်လဝ် နဒဒှ် မၞိဟ်အဓိက မွဲစွံ ကုကျာ်ဇၞော် အစာသိင်္ဃ (ဥက္ကဋ္ဌ)၊ ကျာ်ဇၞော်ပါလိတ (ညးအုပ်ကာ)၊ ကျာ်ဇၞော်ပုပ္ဖ (ဘာဝေလုဝန်) (သကိုပ်ဘဏ္ဍာ) အိန္ဒက (ကၟာဝက် လွဳမာန်ထဝ်)၊ အိန္ဒက (ဍုင်ပံင်)။ နကု ဂကောံဏအ်ဂှ် တက်ပ္တိတ် လိက်ဂတာပ်ခေတ်။ ကျာ်ဇၞော်လေဝ် နယၟုကၞေဟ် ကြဝိတ်မည်ဂှ် ချူဇန်ကၠုင်လဝ် လိက်ပရေင်၊ ကဗျနာနာသာ်နွံရ။ 

ပၞောဝ်ကဗျ ညးမချူလဝ်ဂမၠိုင်ဂှ် ကဗျ အနန္တမေတ္တာ 

“အိုတ်သီု စက္ကဝါ အဵု တန်တဴလေဝ် သတ်တအ်ကၠာ၊ တသိုက်စိုတ်ကာယျ ၜါပြကာ လၟိုင်ကောလ ကဵုဂွံတန်တဴအာ။ ဍောင်သွာမ္ၚဵု ယဵုဍာ်လံင်ဇြဲ ရိုဟ်တ္ၚဲပတ္ထဏာ ပိုယ်ဖျေဟ်မေတ္တာ မ္ၚဵုမပြဲ ရိုဟ်ဟ်တ္ၚဲ ကဵုဂွံတန်တဴအာ ပိုယ်ဖျေဟ်မေတ္တာ” 
ဂှ် ဗညာကွိင် ဖျေဟ် အခိုက်ဒွက်တုဲ ဒယှ်လဝ်ရ။ ဒွက်ဏအ် မွဲအခိင်တေအ် ဂွံမိင်ကေတ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ရေဒဳယော မွဲခဏ မွဲခဏရ။ 

လိက်ဂတာပ်ခေတ် တက်ပ္တိတ်ဂွံ ပိကၞပ်တုဲ၊ နကုဂကောံဏအ် ချူပ္တိုန် လိက် စပ်ကုအခေါင်ဂကူမန် သီုပလံင်ဗစိုပ် ရုင်ကလုတ်ဂမၠိုင် မနွံ ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာရ။ ဟိုတ်နူ လိက်ဏအ်တုဲ မၞိဟ်အဓိက ပ္ဍဲ ဂကောံဏအ် ဥက္ကဋ္ဌ ကျာ်ဇၞော်သိင်္ဃ၊ ညးအုပ်ကာ ကျာ်ဇၞော်ပါလိတ ဒးဒုင်ရပ်။ နကုဂကောံဂှ် သီုပ္တိတ်ဒၟံင် လိက်ဂတာပ်ခေတ် ကီုတုဲ လိက်ဂတာပ်ခေတ်ဂှ်လေဝ် ဒးဒုင် စၟဳစၟတ်ကီုရ။ ဆဂး လိက်ဂတာပ်ခေတ် ဂှ် ပ္တိတ်လဝ် အပ္ဍဲအခေါင်တုဲ ပ္တိုန်ဒုဟ် ဟွံဂွံ၊ နကု ဒုဟ်မပလံင်ဗစိုပ်လိက် ရုင်ကလုတ်ဍုင်သအာင်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်သိင်္ဃ ကု ကျာ်ဇၞော်ပါလိတ ဒးအာ ထံင်။ တုဲပၠန် လိက် ဂတာပ်ခေတ်ဂှ်လေဝ် ဟွံဂံင်ဆက်ပ္တိတ်ရ။ သွက် သဟဓရ်ဇကုၜါ မနွံ ပ္ဍဲ ထံင် ဂွံစသုင် နကုကျာ်ဇၞော် ကောံကုသကအ်ရဲဂမၠိုင် ပလံင်ဏာ ကခၞာ၊ ဖရံက်ခၞာတအ်ရ။ 

ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် နကုခမဳသင်မန် ညးမဆာန်ဂကူတအ် ညာတ်ကေတ် ကောန်မန် နူ ကွာန်တအ် ဒှ်ကၠုင် ဒြပ်ရတ် ပြံင်တိုန်မံင် ဍုင်မတ်မလီုမ္ဂး ကောန်ဇာတ် ညးတအ် ဟွံလေပ်မန်၊ ဒှ်အာ ဗၟာ။ ကောန်ဍုင်မတ်မလီု ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ် ဂကူမန်ကီုလေဝ် ဗွဲကြဴဏအ် မၞိဟ်မဟီုအရေဝ်မန်လေပ် အိုတ်အာတုဲ ဒှ်အာ ဗၟာအိုတ်ရ။ ဘာလကျာ်ဂမၠိုင်လေဝ် ဘာလ္ၚဵု ကျာ်ဇၞော် ၜိုန်ရ ဟီု အရေဝ်မန် လေပ်ဒၟံင်ဏီဖိုဟ်လေဝ် ကမၠောန်ဇၞော်မောဝ်၊ မင်မဲ သာသနာ မန်ဂှ် အရီုစိုတ် ဟွံမဲရ။ သွက်ဂွံ မင်မဲ ဂကူမန် လတူ ဍုင်မတ်မလီုတုဲ ခမဳမန်တအ် စိုတ်ထတ်ဒၟံင် သွက်ဂွံပ္တန် ဘာမန် လတူ ဍုင်မတ်မလီုရ။ မဂွံပ္တန် ဘာမန်ဂွံဂှ် နွံ ၜါနဲ၊ ရာန် တိကၠအ်တုဲ ဗဒှ်ပ္တိုန် ဘာတၟိ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ဘာလကျာ် မဒှ်အာ ဘာဗၟာတအ်ဂှ် ရာန်ကေတ်တုဲ ဗဒှ်ပ္တိုန် ဘာမန်။ 

ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ အခိင်မပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲဘာကုန်တက္ခဳ (စာရေကြီးကုန်) ဂှ် ဘာဇောတိကရာမ (စျေးကြို) ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ် ဂကူမန်၊ ဆဂး စိုတ်မန် ဟွံမဲ ညံင်ရဴ ကျာ်ဇၞော် လတူ ဍုင်မတ်မလီု ဗွဲမဂၠိုင်တအ်ကီုရ။ ကျာ်ဇၞော် ဘာဇောတိကရာမဂှ် ဘာညးဂှ် ညး သွံကဵု၊ ဆဂး ညးလေဝ် ဗျု၊ ဂွံအာမံင် ဘာတၞဟ်လေဝ် ဒှ်ဟွံမာန်။ ညး ထ္ပက်ကဵု စၟတ်တဲ၊ အခိင်ညး ဟွံမဲမ္ဂး ဘာဂှ် ညး ကဵု ဇကု ပ ကျာ်ဇၞော်။ င္ၚုဟ်ဘာဂှ် ၇၀၀၀ ဒကေဝ်။ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ညာတ်ကေတ်၊ ပ္ဍဲ ဘာဂှ် ကောန်မေန်ညးလေဝ် နွံဒၟံင်၊ တုဲပၠန် အကြာဂှ် စိုတ် ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဂတးအာမ္ဂး ဗီုလဵုဂွံပရော။ ဗွဲကြဴ ဒှ် အမှုအရာ မာန်တုဲ ဟွံရာန်ရ။ ဗွဲကြဴ ဘာဂှ် တၠဂုဏ်အစာစန္ဒိမာ၊ ဘာဝင်က ရာန်ကဵုတုဲ ပအပ်ကဵု တၠဂုဏ်ကြောအ် ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာဂှ်ရ။ ဗွဲကြဴညိ သ္ၚိဂကူကရေင် မနွံ ပ္ဍဲ အရာပ်က္ၜင်ထဝ်ဂှ်လေဝ် သွံကဵုကီု။ ဆဂး င္ၚုဟ်ဍင်လောန်အာ၊ ကျာ်ဇၞော် ဟွံဒး စိုတ်ကွေဟ်ကွေဟ်တုဲ ဟွံဒှ်ရာန်ပၠန်။  နူဂှ် ကျာ်ဇၞော် အာပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာဇၞော် ကွာန်သၞေဟ်ခရေင်။

သက္ကရာဇ် ၜိုတ် ၁၃၄၂ ဂှ် နူ ဘာဇၞော် ကွာန်သၞေဟ်ခရေင်ဂှ် က္ညကၠုင် ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေ ကွာန်ကၟာဝက်ရ။ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ပုပ္ဖ (တၠဂုဏ်ခေအ်) ဒှ်ဒၟံင် ကျာ်ဇၞော် ဘာထံင်ကှ်ေဂှ်ရ။ သက္ကရာဇ် ၁၃၄၅ ကျာ်ဇၞော်ပုပ္ဖ စဴအာသွဝ်တုဲ မဂွံဒုင်ခပတိုန် နဒဒှ် ညးမနွံပိုန် ဘာထံင်ကှ်ေဂှ်ရ။ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ က္လိဂွံ အာယုက် ၅၁၊ ၂၉ ဝှ်။ ကြဴနူ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ မဂွံဒှ် ကျာ်ဇၞော်တုဲ ခမဳသင် နူ ကွာန်ဒူရာ၊ နူ ကွာန်ကအ်ဒုန်မြင်တအ် ကၠုင်ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် တုဲ ခမဳသင် ဂၠိုင်တိုန်တုဲ ဒတန်သာသနာ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် နူ မကေင်နွံလဝ် ကျာ်ဇၞော်မွဲ ကု ကပ္ပိယမွဲဂှ် ဒှ်ကၠုင် ခမဳသင် အကြာ ၂၀ - ၃၀ ဇကုရ။ 

နူစ သက္ကရာဇ် ၁၃၄၇ ကေတ်လျိုင် နဒဒှ် ဂကောံသံဃနာယက ကွာန်ထံင်ကှ်ေ ကောံ ကုသဇိုင်ဝန် ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်ဂှ် လုပ် ယိုက်ဂၠေင်လဝ် ကီုရ။ သက္ကရာဇ် ၁၃၅၂ ဂှ် ဘာနိဗ္ဗိန္ဒာရာမ မဒှ် ဘာလကျာ် မနွံဗဒါယ် ကၟာဘင်ဍင်၊ ကွာန်ကအ်ခပုင် မဒှ်ဒၟံင် ဘာလကျာ်ဗၟာဂှ် ဟိုတ်နူ ကျာ်ဇၞော်ဗၟာ ဘာဂှ် က္လိလောန် ဒုဟ်သာသနာတုဲ ဒးတိတ်အာ နူ ဘာဂှ်ရ။ တၞဟ်နမဂွံ ဆက်မင်မဲအာ ဒတန်သာသနာဂှ်တုဲ နူ ကျာ်ဇၞော်အစာတၠဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး ကောံ ကု ဂကောံသံဃနာယက ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ပ္အပ်ကဵု ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ရ။ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ကျာ်ဇၞော် ပ္အပ်ကဵု ကောန်ကွးဇကု တၠဂုဏ်အစာ ဝဳရိယ (တၠဂုဏ်အုန်းသီး) မညး ဒှ် ဇာတိ ကွာန်ကအ်ဒုန်မြင်တုဲ ညး အာပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာတေအ်ရ။ ညး စိုပ် ဘာဂှ်တုဲ ယၟုဘာဂှ် ညး သၠာဲစုတ် ဘာလွဳမာန်ရတ် ရ။

== လညာတ်ဒဿန ပရေင်ဂကူ==
လညာတ်ဒဿန ကျာ်ဇၞော်အစာဝိလာသ မစပ်် ကု ပရေင်ဂကူမန်မ္ဂး ဗွဲမဂၠိုင် ပိုယ် ဂွံဆဵုကေတ် နူ လိက်ပရေင်၊ လိက်ပေါမ် မညး ချူလဝ် ပ္ဍဲ လိက်ဂတာပ်ခေတ် ဂၠိုင်ရ။ ပ္ဍဲ လိက်ဂတာပ်ခေတ် ကၞပ်မွဲဂှ် ကျာ်ဇၞော် ချူလဝ် &quot;ပေါမ်ကောန်ဗော် မင်ပြေင်&quot; မွဲရ။ ပ္ဍဲ ပေါမ်ဂှ် နွံ ညးတၠဒြပ် တြုဟ် ကု ဗြဴ ညးၜါ က္လိဂွံလဝ် ကောန်မွဲ ကဵုလဝ် ယၟု ကောန်ဗော်။ ဟိုတ်နူ မပတှ်ေ ပိုန်ဒြပ်တုဲ ဟွံကဵု ဗ္တောန်ပညာ၊ ဗွဲကြဴ ပိုန်ဒြပ် ယာဲတတအ် လေင်အိုတ်တုဲ သှ်ေ ဒြပ်ညိည ရာန် ပြေင်မသုန်တုဲ ကဵု ကောန်ဗော် မင်စပြေင်။ မွဲကရောမ် ကုဂမာပြေင်ပန်ဂှ် ကောန်ဗော် အာမင် ပြေင်ဇကု မသုန်ဂှ်ရ။ ပြေင် ညးတၞဟ် နွံ ကုကၠံ၊ ပြေင်ကောန်ဗော် နွံဆ မသုန်ဓဝ်ရ။ ဆဂး ဇၟာပ်ပြေင် မလုပ် ကၠအ်ညးတၞဟ်၊ မလုပ် အရှာမ်ဘာမ္ဂး ဒှ်ဒၟံင် ပြေင် ကောန်ဗော်တွဵု တုဲ ညးတၞဟ်တအ် မံင်ၜိုဟ်ၜိုဟ်၊ ကောန်ဗော် မွဲဓဝ် ဒးဒြေပ် ထဍေင်ဒၟံင် ပြေင် ကၠိုဟ်တ္ၚဲတုဲ ညးတေအ် ဟီု ကုအပါညးတေအ် ဒဒှ်ရ ပြေင် ညးတေအ် ဂၠာန်၊ လုပ် ကၠအ်ညးတၞဟ်။ ညးတေအ် မိက်ဂွံကဵု သွံထောအ်ရ။ အပါ ကောန်ဗော် စှ်ေစိုတ် ကောန်ဗော် ဟွံတီ ပြေင်ဇကု ဒှ်မာန်ရောင်တုဲ ပ္ဍဲ ဂြင်ပြေင် ကောန်ဗော်မသုန်ဂှ် အပါညးတေအ် စုတ်လဝ် ကုလကံက်ထာင်သတ်ဗြဴ၊ သွက် ကောန်ဗော် ဂွံသမ္တီ ပြေင်ဇကုဒးရ။ ကောန်ဗော် လဴဟီု ကုညးတၞဟ်တုဲ ညးတၞဟ်တအ်လေဝ် စုတ်ဗက် လကံင် ထာင်သတ်ဗြဴ ပ္ဍဲ ဂြင်ပြေင် ညးတၞဟ်ကီုရ။

ပြေင် လုပ် ကၠအ်ညးတၞဟ်ဟီု ပြေင်ကောန်ဗော် ဂးတုဲ ကောန်ဗော် ဟီု
{{Cquote|&quot;ဟး ပြေင်အဲဏအ် ဂၠာန်ကွေဟ်ဟ် သွံ၊ ကောန်ဗော် ဒးအာထဍေင် ပြေင်ပၠန်ရ။ ခြာဟွံလအ် ပြေင် လုပ် အရှာမ်ဘာလကျာ်လေဝ် ပ္ဍဲ ဂြင်ပြေင်ဂှ် ဟရတ်သၠထာင်တာ နွံဒၟံင်ပၠန်၊ ကောန်ဗော် ထေင်ဂး ပြေင်ဇကုတုဲ ကောန်ဗော်ပၠန်ရ ဒးအာထဍေင်ဒၟံင် ပြေင်ဂှ်။ ဒဒှ် ကောန်ဗော် ဟွံတီပြေင်ဇကု အမှုယှုက်ထုဲ ဒှ် ဂၠုဲညးရောင်&quot;}}&lt;ref&gt;{{cite book |last= |first= |author-link= |date= |title=လိက်ဂတာပ်ခေတ် ကၞပ် ၁|url= |location= |publisher= |page=၉၉-၁၀၄ |isbn=}}&lt;/ref&gt;

မြဴသာ်ဝွံ ကျာ်ဇၞော်အုပ်လဝ် နိဂီု ပေါမ်ညးရ။

ကောန်ဗော်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ပတုပ်လဝ် နဒဒှ် ဥပမာ ဂကူမန် ဒှ်မာန်ရ။ ဂကူမန်ဂှ် ဒှ် ဂကူ မနွံ ကုဝင်သၠုင်ပြဲ၊ တ္ၚဲဏအ် ဒှ်ဒၟံင် ဆမၞိဟ်ကၟင်ပြေင်။ ဟိုတ်နူ ပညာ ဟွံမဲတုဲ ဣလဵု ဒှ် ကမၠောန်ဇကု၊ ဣလဵု ဟွံဒှ် ကမၠောန်ဇကုဂှ် ပါ်ပါယ်ဟွံဒးတုဲ ဗက်ကၠောန်ဒၟံင် ဖအိုတ်၊ ဒးဒုင်စကာ ကုညးတၞဟ်။ ယဝ်ရ ကမၠောန်ဇကု ဇကုကၠောန်မ္ဂး၊ ယဝ်ရ ပြေင်ဇကုရ ဇကုမင်မ္ဂး ဇကု ဟွံဒးဍောင်၊ ကမၠောန်လေဝ် စိုပ်တရဴပြဟ် စိုပ်တရဴဂၠိုင်ရ။ လညာတ် ဒဿန ကျာ်ဇၞော်ဏအ် စဵုတ္ၚဲဏအ် ကိတ်ညဳဒၟံင်ဖိုဟ်ရ။ လကျာ်ဂကူတၞဟ် သြိုင်ဘာလေဝ် ဇကု ဒးကဵု၊ လကျာ်မန်ဇကု သြိုင်ဘာလေဝ် ဇကု ဒးကဵု၊ ဂကူတၞဟ် ကၠုင်လေဝ် ဇကု ဒးဗ္စ၊ ကပေါတ် ဂကူတၞဟ်လေဝ် ဇကု ဒးရာန် ဒးလိင်၊ က္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူတၞဟ် ကၠောန် သွက်အဝဵုဍေဟ်လေဝ် ဇကု ဒးဗိုင်ကၠောန် ဗိုင်ချိုတ်မ္ဂး၊ ဇကု ဟွံဍောင် ညးဂှ် ဂွံဍောင်ရော။ တုဲပၠန် ဇကု ဗျိဒၟံင် ပြေင်ဇကု ဂၠာန်၊ မၞိဟ်ဇကု ဂကူဇကု ဟီုဟွံမာန်။

အတိုင် လညာတ်ဏအ်ပၠန် ကျာ်ဇၞော် ချူလဝ် လိက်ပရေင် &quot;ဗရုမံင် မဟောသဓ&quot; ပ္ဍဲ လိက်ဂတာပ်ခေတ် ကၞပ်ပိ၊ ကျာ်ဇၞော် အုပ်လဝ် နိဂီုလိက်ညး

{{Cquote|ဗရုမံင် မဟောသဓ၊ သဒ္ဒဇြုင်ဂွု၊ ဗြုလလောင်တိုန် ဟိုဲဂကူမည်တအ် ကမၠောန်ညး ညးကၠောန် မည် ဇၞော်မောဝ် ဍာံ&quot;}}&lt;ref&gt;{{cite book |last= |first= |author-link= |date= |title=လိက်ဂတာပ်ခေတ် ကၞပ် ၃|url= |location= |publisher= |page=၁၆၆ |isbn=}}&lt;/ref&gt;

ပ္ဍဲ သဘင်မာဲ သၞာံ ၁၉၉၀ တေအ်ဂှ် ပ္ဍဲ ကၟာဝက် ဗော်ကိစ္စဇၞော် အိုတ် ဂကောံဒဳမဝ်ကရေသဳကောန်ဂကူမန် ကု ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဒြဟတ်ဇၞော်ဒၟံင်ရ။ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ဒှ်လဝ် ပရေင်ကလိုက်ကမဵု ဒစာံပန်မ ဟွံလအ် ကွေဟ်ကွေဟ်တုဲ ရဲကၟာဝက် လ္ၚဵုတအ်ဟီု ကွးဘာ မတိတ်အာဂြိုပ်တအ် ဍေဟ် ဂွံစဴကၠုင် ဗွဲမပြဟ်မာန်တုဲ သ္ဒးစုတ်ကဵု မာဲ ကုဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ (ဗော်ခမံက်)ရောင်။ ဗော်မန်ဂှ် ဂွံလဝ် တဆိပ်ပ္ကဴသၟိင်တ္ၚဲတုဲ အရေဝ် အကြာကွာန် ဟီုဒၟံင် &quot;ဂလဝ် ခမံက်တုဲမှ ၜှ်ကဴဂွံ&quot; အဓိပ္ပါယ်ဍေဟ်ဂှ် ဗော်အေဝ်အေဝ်ဒဳ ဇၞးတုဲဟေင် အခေါင်အရာ မန် မံက်ဂတဝ်မာန်ရ။ 

ဟီုပရူ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ပ္ဍဲ ကၟာဝက်မ္ဂး အရာပိုယ် ဝိုတ်စ ဟွံဂွံ နွံမွဲ၊ အရာဂှ် ဒှ် အရာမဒးကေတ် ခန်လ္ၚတ်ခိုဟ်လေဝ် ဟီုဂွံရ။ ပ္ဍဲ ကၟာဝက်ဂှ် ဂကောံၜိုပ်ဗၠာဲ ဟီုဂှ် ဒှ် ဂကောံတွိင်တွိုက်မန် ဒြဟတ်ဇၞော်ဒၟံင် ၜိုတ်ဒးရးရ။ ကောန်ဂကောံ ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ် ကွးဘာ တက္ကသိုလ်တြေံဂၠိုင်ရ။ ပ္ဍဲ မွဲတ္ၚဲ ကၠာဟွံစပေါယ်ဏီ အဃော ညးတအ် မပလေဝ်ပလေတ် ပ္ကိတ်ဒၟံင် တွိင်တွိုက်ဂှ် ညးတအ် ဟွံဂွံ ဗိုက်လတက် ကယျိုင်မန်ဏီရ။ ညးဂှ်မွဲ အာဟီု ကုကျာ်ဇၞော်ပါလိတ၊ ဒဒှ်ရ ရဲ ဂကောံၜိုပ်ဗၠာဲတအ်ဂှ် ဟွံဗိုက် ကယျိုင်မန်တုဲ ကျာ်ဇၞော်ပါလိတလေဝ် စိုတ်ဓါတ်ဂကူ ထတ် ၜက်လောန်ကာဲ ချူလိက် ဟီုၜေဟ်ၜါယ်ဏာ ဍေဟ်တအ် ဗွဲမသကာတ် မြဟ်ရ။ ကောန်ဂကောံ ၜိုပ်ဗၠာဲတအ်လေဝ် ဒှ် ဒေါသ၊ ထေဲ ကုကျာ်ဇၞော်တုဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် ညးတအ် ဟွံဗိုက်လတက် ကယျိုင်မန်ရ။ ကျာ်ဇၞော်လေဝ် ထေဲ လတူထေဲပၠန် တုဲ နူဂှ်တုဲ ဟိုတ်နူထေဲ ကုကျာ်ဇၞော်ပါလိတတုဲ နူ ဂကောံၜိုပ်ဗၠာဲ ဗွဲမဂၠိုင် ဟွံဆက်ကၠောန် ကမၠောန်မန်ရ။ ယၟုဝိုင်ဂဳတဂှ်လေဝ် နူ ဂကောံၜိုပ်ဗၠာဲဂှ် ဒှ်အာ “ဟင်္သာပျို”။ ဗွဲကြဴညိ အခိင် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ က္တဵုဒှ်ကၠုင်ဂှ် မၞိဟ် နူ ဂကောံဂှ် ကြပ်သီုဖအိုတ် ဒှ်အာ ကောန်ဗော် အေန်အေဝ်ဒဳ အိုတ်ရ။ စနူဂှ်တုဲ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဒြဟတ်ဇၞော်အာ ပ္ဍဲ ကွာန်ကၟာဝက် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲအရာပ်လဒေါဝ်ကွာန်ဂှ်ရ။ 

ပ္ဍဲ အခိင်တဝဟ်မာဲဂှ် ဒှ် အခိင် ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ပံက်လဝ် ဘာမန်ဥတုကညင်တုဲ နကုအဲ၊ ဗ္တောန်ဒၟံင်လိက် ကုကွးဘာတအ်ရ။ ကျာ်ဇၞော် မိင် နူတၞဟ်တုဲ လဴကဵု ပိုယ် အရေဝ်မွဲပိုတ် &quot;ဒိုင်ဗျုဇိုင်ကဝ် ဂလဝ်ခမံက် လ္ပလုပ်ခံက်ပိုယ်&quot; အခိင်ဂှ် ဒဝ်အံင်သာန်သုကျဳ ဒးဒၟံင် ထံင်သ္ၚိတုဲ ညးဟီုစ ဒိုင်ဗျုဇိုင်ကဝ်။ တုဲပၠန် အေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဂွံလဝ် တဆိပ်ခမံက်တုဲ မိင်ဒး အရေဝ်ဂှ်ဗက် ကၠိုဟ်အာ အဓိပ္ပါယ်ရ။ နကုအဲ ဗ္တောန်ကဵု ကွးဘာဥတုကညင်တအ်တုဲ ဇၟာပ် ဍေဟ်တအ် မဆဵု ရဲဗော်အေန်အေဝ်ဒဳမ္ဂး ဍေဟ်တအ် ပခေအ်လဝ် ဇိုင်မွဲဒိုဟ်တုဲ ကရေဲ &quot;ဒိုင်ဗျုဇိုင်ကဝ် ဂလဝ်ခမံက် လ္ပလုပ်ခံက်ပိုယ် ဒေင် ဒေင်&quot; ရ။ သွက်ဂွံ ပ္ဒေါအ် ကောန်င္ၚာ်တအ်ဂှ်တုဲ ရဲဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတအ် ကၠုင်ဟီု ကုကျာ်ဇၞော်ရ။ မုညးတအ် မဟီုဂးဒၟံင်ဂှ် နကုအဲ ဟွံဂွံမိင်။ နကုအဲလေဝ် အခိင်ဂှ် အာယုက်ဍောတ် အဃောကြဴတုဲ မၞိဟ်စဂှ် စှ်ေ နူဘာ အဲဗလးကဵု ကောန်င္ၚာ်တအ် ကရေဲဗက် လက်ကြဴ &quot;ဒိုင်ဗျုဇိုင်ကဝ် ဂလဝ်ခမံက် လ္ပလုပ်ခံက်ပိုယ် ဒေင် ဒေင်&quot; ရ။ ကျာ်ဇၞော် ၜိုန်ရတီဒၟံင်ကီုလေဝ် မုဟွံဟီုကဵုအဲ ကၠတ်အီဒၟံင် သ္ၚိတ်သ္ၚိတ် ဒှ်မာန်ရ။

တ္ၚဲစုတ်မာဲဂှ် ဂိတုမေ ၂၇ (ဇှ်ေ ၄ မမံက်) ဂိတုမေ ၂၃ (တ္ၚဲသဳ ဂိတုပသာ်အိုတ်) ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ကဵုတက် ခၞုက် ဟွံကဵုဇူ တက်ဒၟံင် ဟွံဒေါအ်တုဲ၊ ဒါယကာတအ် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲ ဘာ မုဒှ်ရော ကေတ်ဟွံဒး ဂၠောဲတိုန်ကၠုင်ဘာ သီုဖအိုတ်ရ။ ဗွဲမဂၠိုင် ပွမတက် ခၞုက်ဗီုဂှ်မ္ဂး ကျာ်ဇၞော် ဒှ် မွဲမွဲသာ်ရ။ ဒါယကာ ပေင်ဒၟံင် ဘာရ။ ကျာ်ဇၞော် တိုန်ပၞင်တုဲ ဟီု

&quot;အဲဂွံမိင်ဒၟံင် အကြာအရာပ် အကြာကွာန်၊ ညးလ္ၚဵုဟီု &quot;ဂလဝ်ခမံက်တုဲမှ ၜှ်ကဴဂွံ&quot;၊ ဒါယကာပိုယ် ဒှ်ဒၟံင် သံသယ၊ ပိတ္ၚဲပၠန် ဂွံအာစုတ် မာဲ ကုညးဂှ် ဟွံတီ။ ကမၠောန်ညး ညးကၠောန် မန်ဇၞော်မောဝ်ဍာံ၊ ဇကုမန် ကမၠောန်မန်ဇကု ဇကုဟွံကၠောန်တှ်ေ ညးဂှ် ဂွံကၠုင်ကၠောန်ကဵု ဇကုရော။ ယဝ်ရ ဗော်မန် ဇကုဟွံမဲမ္ဂး ဂွံစုတ် မာဲ ကုဗော်လဵု ဇကု ဒးရုဲ။ လၟုဟ် ဗော်မန်ဇကု နွံနွံဒၟံင်ဖိုဟ် ဇကု ဂွံစုတ်မာဲ ကုဗော်လဵု ကေတ်ဟွံဒးဟီုဂှ် ဒှ်ဟွံဂွံ။ ဒါယကာတအ် စုတ်မာဲ ကုဗော်မန်ဇကု၊ တဆိပ်ပကဴသၟိင်တ္ၚဲ ဂှ်ညိ။&quot; ဂးရ။ ပ္ဍဲ ကွာန်ထံင်ကှ်ေဂှ် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဂွံဏာ မာဲညိညဓဝ်ရ။ ဒါယကာဘာထံင်ကှ်ေ ကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် စုတ်မာဲ ကုဗော်မန် ဖအိုတ်ရ။ စဵုကဵုတ္ၚဲဏအ် အရာပ်ထံင်ကှ်ေဂှ် လၟိဟ်မမာဲ သွက် ဗော်မန် ဒြဟတ်ဇၞော်ဒၟံင်ဖိုဟ်ရ။

== ပရေင်ပကင်ရင် ကောံ ကုစရိုတ်==
သွက်ကောန်သင်တအ် ကျာ်ဇၞော် ဖန်ဇန်လဝ် အခိင်နာနာသာ်၊ အခိင် ဗ္တောန်လိက်၊ အခိင်ပတုဲဝတ် မပ္တံ သ္အးဇ္ၚးဘာ၊ အခိင်ဝေင်။ အခိင်ဝေင်မ္ဂး ပ္ဍဲ သလာတ် သၟဝ်တၞံတဵုဇၞော်မွဲတၞံ (ဒၞာဲ ဇြပ်သဘင်ဓရ် လၟုဟ်) ဂှ် အလဵုဇကု ကျာ်ဇၞော် ဗိုင်ထိင်၊ ဗိုင်ပ ဒေင် ကရောမ် ကောန်ထပိုယ် ကွးဘာ ညးမဝေင်ဒၟံင်တအ်ရ။ ဝေင်တေတ်မဖာန် ဒှ်တမ်၊ မၞိဟ်ကျ ဒးဒုင်ဗာကအ်၊ ဝေင်နာနာသာ်ရ။ အလဵုဇကုကျာ်ဇၞော် ဂြိုင်အီဒၟံင် အကြာ ကောန်ထပိုယ်၊ ကွးဘာတအ်ဂှ်ရ။

ပ္ဍဲ ဘာလကျာ်ဏအ်ဂှ် ဒှ် ဒၞာဲ မပကောံလဝ် ကောန်ဇာတ် မကၠုင်နူ ပွဳပွူနာနာတုဲ ပရေင်ပမာန် (မၞိဟ်ဇၞော် ပမာန် ကုမၞိဟ်ဍောတ်) (bullying) နွံစဒှ်ရ။ ပရေင်ပမာန် ရေင်သကအ်ဂှ် နကုကျာ်ဇၞော် ရပ်လဝ် သၞောဝ်တေင်တေင် (Zero Tolerance Policy) ကီုလေဝ် အိုတ်အာ ဟွံမာန်၊ နွံစဒၟံင် ညိညဖိုဟ်ရ။ ကလေင်ချပ်ရံင်မ္ဂး နဲကဲ ကျာ်ဇၞော်မဖန်လဝ် ပရေင်ပမာန်ဂွံအောန်ဂှ် ကဵုဝေင်မွဲစွံ၊ တုဲပၠန် အကြာ ညးမွဲကုမွဲ ဒးနွံ ပရေင်ဓဝ်ယာရ။ ညး ဖျေဟ်လဝ် သၞောဝ်၊ သတ်ဆု သတ်ဒုန် မနွံပ္ဍဲဘာဂှ် သီုဖအိုတ် အတိုင်ပၟိက်စိုတ်ဇကု ၜှ်စ ဟွံဂွံ။ တုဲပၠန် နကုဘာလေဝ် ပါယ်နူ သတ်ဗြဴတုဲ သွံစမ္ၚး ဟွံဂွံ၊ ဒးကဵု ကောန်ထပိုယ်၊ ကွးဘာတအ် စ သီုဖအိုတ်ရ။ ပ္ဍဲ ဘာဂှ် တၞံသတ်ဆု ဂၠိုင်ကွေဟ်ကွေဟ်ရ။ ပြဟ်စှ်ေကၠုင် ဇကု ဆဵုလေဝ် ဇကု စဟွံဂွံ၊ ဒးကၠုင်စွံလဝ် ဒၞာဲ ဘာကုဋ်ဂှ် ဖအိုတ်ရ။ ဇၟာပ်တ္ၚဲ အတိုင်လၟိဟ်မၞိဟ် မနွံ ဍောတ်ဇၞော် ဟွံရုဲ ညး ကဵု ဂအုမ်စွံလဝ် သတ်ဆုတအ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်မွဲ ကရဴလဝ် စး၊ မၞိဟ်မွဲ စၞောန် ဂအုမ်သတ်ဆု တအ်တုဲ မၞိဟ်မကရဴစးဂှ် ကော်ယၟု မၞိဟ်ဂှ်မ္ဂး မၞိဟ်ဂှ် ဂွံ ဂအုမ်ဂှ်ရ။

ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ် မၞိဟ် မဒးစိုတ် တၞံဆု တၞံကဴတုဲ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ညး တဵုလဝ် တၞံပ္ကဴနာနာ၊ တုဲပၠန် ဒၞာဲ မဒှ်ဒၟံင် အုမ်ရာပ်တအ်ဂှ်လေဝ် ညး ကဵုပသောင်ဖအး လဝ်ရ။ အခိင်တေအ် အရှာမ်ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ဟိုတ်နူ အုပ်ခြုမ်ဂၠိုင်၊ တၞံဆုဇၞော်ဇၞော် အာယုက် မနွံအာယုက် ပိပန်ကၠံလေဝ် ဂၠိုင်၊ တုဲပၠန် နွံ ကြပ်ဒၟံင် ကုၜဳပၠန်တုဲ ဇြုံလေဝ် ဂၠိုင် ဗွဲမလောန်ရ။ ရဲကွာန်တအ်လေဝ် ဟီုစ ဒၞာဲကလော်မကြမ်မွဲ ကီုရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကမၠောန်သအးဇ္ၚး ပသောင် အရှာမ်ဘာ၊ ဗဝ်သၠုင်ပ္တိုန်တိဂှ် ကျာ်ဇၞော် ကၠောန်ကၠုင်လဝ် သၞာံ ဗွဲမဂၠိုင်ရ။

အခိင်နူဂယး စဴ ပိဏ္ဍပါတ်၊ ကဵု ပိုန်ဂယးတုဲမ္ဂး အခိင်သတ်ဆုမ္ဂး ပရအ်စ သတ်ဆု၊ တုဲမ္ဂး ဗှ်လိက်၊ ကဵု ပိုန်တငဲ၊ ကဵု ပိုန်တငဲတုဲ ဒးတိက် သီု ညးဖအိုတ်။ မွဲနာဍဳ ကလေင် ဗတောန်လိက်၊ သဝ်တ္ၚဲ အခိင်ဝေင်၊ အခိင်ကညင်မ္ဂး ဒးဖဍာ် တၞံကဴတအ်ရ။ ညးၜါ မွဲနုင်ထုင် ဂၠေင်ဍာ်တုဲ ဖဍာ် တၞံပ္ကဴတအ်ရ။ ကျာ်ဇၞော် ပ အဓိက ကုလိက်မန်၊ လိက်ဗၟာ၊ ဂၞန် ပိဘာသာဏအ် ညံင်ဗှ် ချူ၊ တော်ဒးတုဲ လိက်ပရိယတ် မပ္တံ သုတ်စဉ်၊ ဒ္ဂေတ်ဝတ်သာမဏဳတအ်ရ။

==မွဲဘာ မွဲဂိုဏ်==

ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ဒှ် ဂကောံဂိုဏ် ဘာလွဳမာန်ထဝ်။ ဘာလွဳမာန်ထဝ် ကု ဘာထံင်ကှ်ေ အာကၠုင် ကၠောအ်ဍ ရေင်သကအ် ကွေဟ်ကွေဟ်ရ။ ကြဴနူ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ဒှ် ကျာ်ဇၞော်တုဲ မုဟွံလအ် ပဋိပက္ခ ဇၞော်ဇၞော် က္တဵုဒှ်ကၠုင် ရ။ ဟိုတ်ဍေဟ်ဂှ် ဒါယကာလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ကၠုင်ဘာမ္ဂး အရာလဵု ကောန်ထပိုယ်တအ် ပဂွံ၊ အရာလဵု ကောန်ထပိုယ်တအ် ပဟွံဂွံ။ ဥပမာ ကောန်ထပိုယ်မ္ဂး ဒးမံင် သိပ်သိပ်ဂၠိပ်ဂၠိပ် ဝေင်ဒၟံင် ဗီု ကောန်င္ၚာ်မ္ၚး ဟွံဂွံ။ ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ကောန်ထပိုယ်တအ်ဂှ် အခိင်ဝေင်မ္ဂး ဝေင်၊ အခိင် ဗတောန်လိက်မ္ဂး ဗတောန်လိက်၊ အခိင်လ္ၚောဝ်ကျာ်မ္ဂး လ္ၚောဝ်ကျာ်။ အခိင်ဇကု မကၠောန်မွဲမွဲမ္ဂး ညံင်စိုတ် ဂွံလုပ်စ ပ္ဍဲကမၠောန်ဇကု မကၠောန်ဒၟံင်ဂှ် ကိစ္စဇၞော်ရ။ တုဲပၠန် ကျာ်ဇၞော် ဖျေဟ်လဝ် ဒၞာဲလဵုမ္ဂး ဝေင်ဂွံ၊ ဒၞာဲလဵုမ္ဂး ဝေင်ဟွံဂွံ။ ဗွဲတၟေင် လပါ်ဂၠံင် ပါင်မုက်ဘာ (ပါင်တြင်ဇၞော်) ကောံ ကုဗဒါယ် ကျာ်စေတဳတေအ်မ္ဂး ဟွံကဵုဝေင်၊ ဟွံကဵုညာန်။ 

နူ အခိုက်တြေံ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ကိစ္စ ပ္ဍဲ ဘာသီုဖအိုတ်ဂှ် ဒါယကာတအ်ရ ဖန်တုဲ၊ ကျာ်ဇၞော် ဖန်ဟွံတုဲ။ ပဟိုတ် ကုအရာဏအ်တုဲ ကျာ်ဇၞော် ကေင်ဟီု “ကျာ်ဇၞော် နွံ ပ္ဍဲကွာန်၊ တာရဝါန် နွံ ပ္ဍဲဘာ” မဂွံ အဓိပ္ပါယ် ဒါယကာဂှ် ဒှ်ဒၟံင် ကျာ်ဇၞော် မၞိဟ် မဟီုတုဲ၊ ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ်ဒၟံင် ဆကၟင်ဘာ ဟေင်ရ။ ဒါယကာ ညးဟွံဂွံ ပၟိက်စိုတ်ဇကုတအ်ဂှ် အာဟီု ကုအစာတၠ ဘာလွဳမာန်ထဝ်၊ သွက်ဂွံ ထဍေင်ပ္တိတ် ကျာ်ဇၞော် နူ ဘာရ။ မွဲလပါ်ဂှ်ပၠန် ပၞောဝ် ကုကျာ်ဇၞော် ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ဂိုဏ်ပဝါရဏာဂှ် စှ်ေ နူ အစာတၠတုဲ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသဂှ် ဒှ် မၞိဟ် ဝှ်ဇၞော်အိုတ်ရ။ အရာဏအ်လေဝ် ကျာ်ဇၞော်လ္ၚဵု ဟွံဒးဂၞပ်ကီုရ။ သွက်ဂွံ ထဍေင်ပ္တိတ် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ နူ ဘာဂွံဂှ် ဒါယကာ ကောံ ကုအစာတၠဂိုဏ် စောဲလဝ် ဒုဟ်အမှု နွံ နာနာသာ်ရ။ အမှုဂှ် နကုဂကောံဂိုဏ် လေဝ် ပသောင် ဟွံဂွံ၊ နကု ဂကောံသံဃနာယက ပွိုင်ဍုင်လေဝ် ပသောင်ဟွံဂွံ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကောံသံဃနာယက ကၟိန်ဍုင် ကျာ်ဇၞော် ဘာဆု ကွာန်သၞေဟ်ဗဒဝ် ဒးပသောင်ရ။ 

ဗီုဒှ်ဂှ် ပၞောဝ် ကုဒါယကာဂမၠိုင် မပါ်တိတ်အာဂှ် ဒါယကာမွဲတၠဂှ် ညာတ်ကေတ် ဒှ်ဟွံမာန်၊ ဒှ်ဟွံထေက်တုဲ တင်ဂၞင် မပ္တိုန်လဝ် ဒုဟ်၊ တုဲပၠန် ဂလာန်မပ္တိုန်လဝ် ဒုဟ် သီုဖအိုတ်ဂှ် ကၠုင်ကၠတ်လဴဗ္စ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ရ။ အခိင်ကာလ မစၟဳစၟတ်ဂှ် ဇၟာပ် ဂကောံသင်သံဃနာယက ကၟိန်ဍုင် မသၟာန်နင် ကျာ်ဇၞော် သှ်ကဵု သောင်သောင်ကၠးကၠးမာန်ဖအိုတ်တုဲ ကျာ်ဇၞော် ဝိလာသ ဂွံဇၞးကေတ် အမှုဂှ်ရ။ 

ၜိုန်ဂှ်လေဝ် နူ ဂကောံကျာ်ဇၞော်ဘာတၞဟ်တအ်ဂှ် ဘပဠကၠုင် ညးတအ်  ပ္ကောံ မၞိဟ်တုဲ ထဍေင်ပ္တိတ် ညး နူ ကွာန်ကၟာဝက်ဂှ်ရောင် ဂးလဝ်ရ။ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ပ္ဍဲပါင်မုက်ဘာဂှ် ကၟာတ်လဝ် ကသေအ် နကု ဇုက်ဇရိဟ်ဇၞော်ဇၞော်၊ တုဲပၠန် ချူလဝ် လိက် ဘာသာမန်၊ ဘာသာဗၟာ &quot;မၞိဟ်ဟွံမဲ အခေါင် လ္ပလုပ် ဘာ။&quot; တုဲပၠန် ဒါယကာ ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင် သီုတငဲ သီုဗတံ ကောံတိက်မင်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဘာရ။ ဆဂး ကိစ္စဂှ် ညိင်သ္ၚိတ်ဇြ တုဲအာ အတိုင်ဂှ်ရ။ ဘာထံင်ကှ်ေ ဂှ်လေဝ် နကု မွဲဘာ မွဲဂိုဏ် ညးမွဲဓဝ် တန်တဴအာ ဗွဲတၞဟ်ခြာ ရ။

ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ကမၠောန်ပရေင်သာသနာ ပ္ဍဲ ကၟာဝက် သီုဖအိုတ် ဗီုကဵု လံင်ဗဗေင်ဇၞော် မဒှ် သဘင်လံင်ဗဗေင်သ္ၚု လကျာ်လၟိဟ်ဗဒါယ်လ္ၚီ၊ နိမန်နင် ခမဳသင်ပလုင် ဘာဍုင်ကွာန်တၞဟ်တၞဟ် ခမဳသင်မန်ကီု သီုကဵု ခမဳသင်ဗၟာ၊ ခမဳသင်ကရေင်ဂှ်လေဝ် ဟွံနိမန် ဘာထံင်ကှ်ေရ။ နကု ဒါယကာ ဘာထံင်ကှ်ေ ကၠောန် သဘင်လံင်ဗဗေင်ဇၞော် ပ္ဍဲ အရှာမ်ဘာဇကု ကေင်ဒှ်လဝ် နွံကီုရ။ တုဲပၠန် သဘင်ဖ္ဍောတ်ပဌာန်၊ သဘင်သွဟ်လိက်၊  ကမၠောန်ဇၞော်မောဝ်ကျာ်တၟအ် ကျာ်ဇြာတအ်ဂှ် ဟွံဂွံပါလုပ်ကၠောန်ရ။ ပါယ်နူဂှ်တုဲ ကမၠောန်ဂကူ ဗီုကဵု ဗတောန် လိက်မန် ဥတုကညင်တအ်လေဝ် ဟွံဂွံပါလုပ်တုဲ နကုနဲကဲဇကု ဗီုပြင်ဇကု လိက်ဗွဟ်ဇကု မွဲဟေင် ဗ္တောန်ကၠုင် လိက်မန်ဥတုကညင် ပ္ဍဲ ဘာဇကု ကုဇကုရ။

စပ်ကု ပရေင်မဒးဒုင်ပါယ်လဝ်ဏအ်တုဲ နကဵု ပရေင်ပူဂိုလ်အဲ အရာ မဝိုတ်ဟွံမာန် နွံမွဲရ။ ပိုယ်ဂှ် ဒှ် မၞိဟ် အရာပ်ကြုင်ထၜိုန်တုဲ အခိင် ပိုယ် ဍောတ်ဍောတ်တေအ်မ္ဂး ပိုယ် ပလံင် ပ္ကဴဝတ် ပ္ဍဲ ဘာလွဳမာန်ထဝ် ရ။ ဗွဲကြဴ ပိုယ်တအ် ပြံင်အာမံင် ကွာန်ထံင်ကှ်ေတုဲ ရဲသ္ၚိိပိုယ် ညးတိုန် ဘာထံင်ကှ်ေ။ အဲ ဒှ်ဂွံ ထပိုယ်မွဲၜါဝှ်တုဲ ကာလဘာထံင်ကှ်ေ မဒးဒုင် တးပါယ် နူ ဂကောံကွာန်ကၟာဝက်ဂှ် မိနော်ပိုယ် မိကောန်တဝ် ဂှ် အာယုက်ဇၞော် အာဘာ ဟွံမာန်တုဲ နကုအဲ ရိုဟ်တ္ၚဲသဳလ် စှ်ေကဵု သဳလ် ကုမိနော် ပ္ဍဲသ္ၚိညး အရာပ်ကြုင်ထၜိုန်တေအ်ရ။ ဗွဲကြဴညိ မိနော် စုတိအာရ။ မိနော်ဂှ် ဒှ် ဒါယကာ ဘာလွဳမာန်ထဝ်၊ အဲ မညး ဒှ် ကောန်စဴ ကောန်ထပိုယ်မွဲဍောတ်ဂှ် ၜိုန်ရ အပါပိုယ် မိက်ဂွံကဵုအာ ဖျေဟ်ကမ္မဋ္ဌာန် ကီုလေဝ် အခေါင်အာ ဟွံမဲ။ တုဲပၠန် တ္ၚဲမကၠောန်စ ပကုသဵုလေဝ် အခေါင်အာ ဟွံမဲကီုရ။ နူ ဘာလွဳမာန်ထဝ် ဟွံကဵုကၠုင်ဟာ၊ နကု ကျာ်ဇၞော် ဟွံကဵု အာဟာဂှ် အပါပိုယ် ဟွံလဴထ္ၜးတုဲ အဲ ဟွံတီကေတ် ဒဵုတ္ၚဲဏအ်ရ။

ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသဝွံ ပ္ဍဲ ကွာန်ကၟာဝက်ဂှ် ၜိုန်ရ ဟွံဂွံဒုင်နိမန်ကီုလေဝ် ညး ဒှ် အစာဓရ် ဒယှ်မွဲဇကုတုဲ ယဝ်ရ ညးဒုင်တဲမ္ဂး ဇၟာပ်တ္ၚဲသဳလ် ညး ဒး နိမန် သွက်ဂွံအာတွဟ်ဓရ် ပ္ဍဲ ကွာန်တၞဟ်ရ။ ဆဂး တ္ၚဲသဳလ်ဇၞော်ဇၞော်တအ်မ္ဂး ညး မံင် ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေ သွက်ဂွံ ပ္တုဲ ကေင်ကာသာသၞာ ပ္ဍဲ ဘာဇကုရ။

အရာတၟေင် မနွံ ပ္ဍဲ ကျာ်ဇၞော်မွဲပၠန်ဂှ် ကဝါ်မွဲမွဲတုဲ ဒုင်ဒါန်သြန် ပ္ဍဲ အကြာကွာန်ဂှ် ညး ဟွံဒုင်တဲ ညး ဟွံကဵုကၠောန်ရ။ ပ္ဍဲ ကွာန်ကၟာဝက်ပိုယ် အခိင်ကၠာတေအ် ကဝါ်သ္ၚာလလးကထိုန် ဟီုဂှ် အခိုက် ဟွံမဲဏီရ။ နကု ကျာ်ဇၞော် မိက်ဂွံကၠောန် ကဝါ်သ္ၚာလလးကထိုန် ပ္ဍဲ ကွာန်ထံင်ကှ်ေဂှ်ရ။ ဒါယကာမွဲဂှ် ကၠုင်ဟီု ညးတၞဟ်ဟီုစ မိက်ဂွံဂွံ လှုဲတုဲ ကၠောန်ဗဒှ်ပ္တိုန် အခိုက်တၟိ။ ကျာ်ဇၞော်ဟီု ဒၞာဲမၞိဟ်တအ် မဂွံစုတ်လှုဲဒါန် ဗီုကဵု ဗဗေင်တအ်ဂှ် ညး ဟွံကဵုစုတ် ပ္ဍဲ ကဝါ်ဂှ်ရ။

== လညာတ်လပါ်ဓရ် ကောံ ကုပရေင်ဘဝ ==
ကာလပိုယ်ဍောတ်ဍောတ် အခိင်မဒှ် ထပိုယ်တၟိတၟိတေအ်မ္ဂး ကျာ်ဇၞော် ညး လဴထ္ၜး ညး ပၟဝ်ဒၟံင် ဂုဏ်ကျာ်ဒစိတ် နကု အဓိဋ္ဌာန် နွံနွံရ။ သီု ညး ကေင် ဗ္တောန်ကဵု ပိုယ် နဲကဲဂွံပၟဝ် ဂုဏ်ကျာ်ဒစိတ်ကီုရ။ ပါယ်နူဂှ်တုဲ ညး သီုပတှ်ေဒၟံင် ဗီုကဵု မဗဒါတအ်တုဲ ညး ကု တၠဂုဏ်အစာမွဲဇကု၊ ညး ကော်စ တၠဂုဏ်ဂှ် ဂုဏ်တၟိ (နူခၟိုင်) တံင်ဒၟံင် သီုဓမုင်ဏီရ။ ညး ကြာတ်ဒၟံင် မဗဒါ သၟဝ်ဘာ ပိုယ်တအ် ကၠတ်ကျောဝ် နူ လတူဘာ။ မၞိဟ်ဇၞော်ဇၞော်တအ် မုကၠောန် မုပ ကောန်င္ၚာ်တအ် စိုတ်လုပ်စ မိက်ဂွံတီဂှ် ဒှ် သဘာဝမွဲရ။

ထပိုယ်ဂေါသိတ ဇာတိကအ်ဒုန်မြင် (ဒေအ် တၠဂုဏ်အုန်းသီး) ဂှ် ဒှ် ညးမဗိုင်ကၠောန် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ။ ကမၠောန်ဗဒါဂှ် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ကု ဂုဏ်တၟိ ညးၜါဂှ်ရ ကၠောန်၊ တုဲမ္ဂး ထပိုယ်ဂေါသိတဂှ် ဗိုင်စုတ် ပၟတ်၊ ဗိုင် ကၠောန်။ အဲ ထေင်ကေတ်မ္ဂး ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ် အစာဓရ်ဒယှ်တုဲ စပ်ကုင္ၚုဟ်ခရိတ်မအိုတ်ဂှ် ညး ဖ္အိုတ်၊ စပ် ကုနဲကဲ မကၠောန်ဂှ် ဂုဏ်တၟိဂှ် ဒှ် မၞိဟ်မကၠောန်။ 

ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲ သဟဓရ်ၜါ ဟီုဂးဒၟံင် ရေင်သကအ် ဒဒှ်ရ မဗဒါ ညးတအ် မဇက်ဒၟံင်ဂှ် အကာဲအရာ ခိုဟ်ဒၟံင်၊ ကြပ်အံင်ဒၟံင် ကွေဟ်ကွေဟ်ရ။ အရေဝ်ဂှ် ထပိုယ်မွဲ မဒှ် ကောန်ရဲတမ္ၚာ နူ ထံင်ကှ်ေဂှ် ဂွံမိင်ကေတ်တုဲ အခိင်ဗလးမတ် မွဲလစုတ် အာကၠတ်ကေတ် ထောအ် မဗဒါဂှ်ရ။ ဟိုတ်နူ မဗဒါဂှ် ကၠေအ်အာတုဲ ကျာ်ဇၞော် ကု ဂုဏ်တၟိ ညးမဒှ် သဟဓရ်ၜါဇကုဂှ် ခယျဗၠေတ် ရေင်သကအ်တုဲ စဵုကဵု ရံင်မုက် ရေင်သကအ် ဟွံဂွံရ။ ဗွဲကြဴညိ ဂုဏ်တၟိဂှ် ပြံင်တိတ် နူ ဘာထံင်ကှ်ေတုဲ ဂွံဒှ် ကျာ်ဇၞော် ဘာတၟိ ကွာန်ကၟာၜါ။ ပရူမဗဒါ မဒးဒုင်ကၠတ်ဂှ် ညးတအ် သီုညးၜါ ဟွံဂွံ တီကေတ်လဝ် စဵုတ္ၚဲဏအ်ရ။ နကုအဲဂှ် ဗွဲကြဴဏအ်ဟေင် ဂွံတီကေတ်ရ။

ဓမ္မကထိုက် ဘဒ္ဒန္တဝိလာသဝွံ ဒှ် ညး မတ္ၚအ်ဗှ်လိက်မွဲတုဲ ရိုဟ်ရိုဟ်တ္ၚဲ ဇၟာပ် မဂွံအခိင်ဂှ် ညး ဗှ်ဒၟံင် လိက် လၟိုန်ကာလရ။ ဗွဲတၟေင် လိက်မဆေင် ကုဒဿနဘဝတအ်ဂှ် ညးမလေပ် ဗှ်ဂၠိုင်ရ။ ရန်တၟအ် ကုကောန်ကွးတအ် စိုတ်ဂွံလုပ်စ ပရေင်ဗှ်လိက်တုဲ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် လိက်ကောန်င္ၚာ်ကီု သီုကဵု လိက်ညးဇၞော် ဗီုကု လိက်ကာတောန် လိက် ရွှေသွေး၊ မိုးသောက်ပန်း၊ လိက်ဂျာနေဝ် ဂကူနာနာ၊ လိက်ပရိုင်တအ်ဂှ် ဒုင်ကေတ်လဝ် လၟေင်လၟေင်ရ။ အခိင် ကွးဘာတက္ကသိုလ်ဂမၠိုင် မကၠုင်သွံ လိက်မဂ္ဂဇြေန် ပ္ဍဲ ဘာပၠန်လေဝ် ကောန်ထပိုယ် ကောန်နာဲတအ် သီုဖအိုတ် ညးမွဲ မွဲကၞပ် ညး ကဵုရာန်ဗှ် ဖအိုတ်ရ။ 

ဟိုတ်နူ အသိင် ဗှ်လိက် အသိင်ဗ္စာရဏာ ညး ခိုဟ် ဒှ်မာန်ရောင် ဗွဲကြဴဏအ် လညာတ်ဒဿန လပါ်ဓရ်ကီု သီုကဵု ဒဿန ပရေင်ဘဝဂှ် ပြံင်လှာဲ တၞဟ်ခြာအာ ဗွဲမဂၠိုင်လောန်ရ။

စပ်ကုဒဿနဘဝမ္ဂး ညး ကေင်ဟီုလဝ် သီုစၞောန်ထ္ၜးကဵု ပိုဒ်လိက် နူပါဠိ &quot;ယဝ်ရ ကမ်အတိက် နွံမ္ဂး၊ ကမ်အတိက်ဂှ် အသိင်ကဵုဖဵု ပ္ဍဲ အခိင်ကာလ ပ္တန် ပဋိသန္ဓိ မွဲဆန်ခဏဂှ် ဟေင်ရ။ သၟေဟ်နူဂှ်မ္ဂး ကမ် နူဘဝဏအ် ကောံ ကုပွဳပွူပ္ဍဲဘဝဏအ်ဟေင်ရ။ ယဝ်ရ ကမ်အတိက် ကဵုဖဵု လပါ်ပရေအ်မ္ဂး မၞိဟ်ဂှ် ဍိုန်နူဂဝ်၊ ဠဴနူဂဝ်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး က္ဍဟ်ဟွံပေင် နူဂဝ် က္တဵုဒှ်ရ။ သွက်မၞိဟ် ဟွံဍိုန်နူဂဝ် ဟွံဠဴနူဂဝ် ဟွံကြအ် နူဂဝ်တအ်မ္ဂး ကမ်အတိက် ကဵုလဝ်ဖိုလ် ခိုဟ်ခိုဟ် တုဲတုဲ ဖအိုတ်ရ။&quot; လညာတ်ဒဿနဏအ်ဂှ် ပကဵု ညး ဒၞာဲလ္ၚဵု လညာတ် ဂွံတၞဟ်ခြာ၊ ချပ် တၞဟ်ခြာ၊ နူ မၞိဟ်မပတှ်ေကမ် အတိက်တအ်ရ။ လညာတ်ညးမ္ဂး မၞိဟ်မပတှ်ေကမ်အတိက် ဇၟာပ်ဇၟာပ် ဒၞာဲဂှ် ဒှ် အရာ သွက်ဂွံပရေစိုတ်မွဲဟေင်တုဲ ဒှ် အရာ ဓဝ်ဍာံ ဟွံသေင်ရ။ ကျာ်ဇၞော် ကေင်ဟီုဒၟံင် ကုပိုယ် ဂၠိုင်ကုအလန်ဂှ် သွက်မၞိိဟ်တအ် ဂွံဒ္ဂေတ် ဂွံမံင်ခိုဟ်ခိုဟ်တုဲ အစာဘာသာတအ် &quot;ဘ ကုနရက် လှေအ် ကုဍုင်သွဝ်&quot;။ အရာဟွံခိုဟ်ဂှ် အစာဘာသာတအ် စကာ အရာမဘ မလှေအ်ဏအ်တုဲ ဖန် သွက် ဂုဏ်ဖိုလ်ဇကု ဗွဲမလောန်ကာဲရ။

စပ်ကုဒဿန မဆေင်ကုကျာ်ပၠန် လညာတ်ကျာ်ဇၞော်မ္ဂး ဂုဏ်ကျာ် ဒစိတ် ညးမဟီုလဝ်ဂှ် ညးမိက်ဂွံကဵု ကၠိုဟ် လက္သန်ကျာ်ဒစိတ်၊ ဟီုမွဲသာ်ပၠန် မၞိဟ်လဵုမွဲဟွံဟီု ယဝ်ရ ဍိုက်ပေင်တဴ ကုလက္သန်ဒစိတ် သာ် မညး ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ်ဂှ်မ္ဂး ပူဂိုလ်ဂှ် အရာဂှ် &quot;ကျာ်&quot; ပိုယ် ကော်စဂွံရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂုဏ်ကျာ်ဒစိတ်ဂှ် စၞးမကဵု ဗှ်ဖ္ဍောတ်ပၟဝ်ဒၟံင်ဂှ် ညံင်ဂွံကၠိုဟ် အဓိိပ္ပါယ်ဂှ် လ္ၚတ်တုဲ နဒဒှ် ပၞောန်ဗ္ၜတ်မွဲ စကာတုဲ ဣလဵုဒှ် ကျာ်၊ ဣလဵု ဟွံဒှ်ကျာ်ဂှ် ညး မိက်ဂွံကဵုလ္ၚတ်ရ။ ပၞောဝ်ကု ဂုဏ်ကျာ်ဒစိတ်ဂှ် &quot;အနုတ္တရော ပုရိသ ဒမ္မသာရထိ&quot; မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဒဒှ် မနွံ ကုလက္သန် မဟီုတွဟ် ဒၠောအ်ဗ္တောန် ကုညးဂမၠိုင်မာန်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် မလေပ် ထံက်ထ္ၜး ဟီုဂးဂၠိုင်ရ။ မုဟိုတ် ရောမ္ဂး မၞိဟ်တအ်ဂှ် ပ္တိတ်ဒြဟတ် ပ္တန်ဒၟံင် ရုပ်ကျာ်ဇၞော်ဇၞော် ဍောတ်ဍောတ် ဂှ် ၜိုန်ရ ပိုယ်တအ် ကော် ကျာ် ကီုလေဝ်၊ ရုပ်တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူ မဟီုဒၠောအ် ဗ္တောန် ကောန်မၞိဟ်တအ် ဟွံမာန်တုဲ ကျာ်ဂှ် ညး ဟွံမိက် စၟတ်သမ္တီ ပေင်ပေင်ရ။ ပဋိမာရုပ်တအ်ဂှ် ဒှ် ဆအယာံမာတ် ပညပ် မပကဵု နဒဒှ် သင်္ကေတ မၞိဟ်တအ် ညာတ်ဒးမ္ဂး ညံင်ဂွံချပ်ဂွံ ဂၠံင်ဓရ် မညး တွဟ်လေဝ်ဂှ် ဟေင်ရ။ ဂၠိုင်နူဂှ် နကု ကျာ်ဇၞော် ဟွံညာတ်။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပွမဒက်ပ္တန်လဝ် ကျာ် မပေင်ဒၟံင်ဒဵု မပေင်ဒၟံင် ဂၠံင်တအ်ဂှ် ဒှ် အမှိက်အမှောန် ဘာသာ ကျာ်ဇၞော် ကေင်ဟီုလဝ် ကုပိုယ် ဂၠိုင်ကုအလန်ရ။ ဟိုတ်နူ ဒဿနညး မနွံသာ်ဏအ်တုဲ ပွမပူဇဴပၟတ်ပၞာင်သ္ဍဴ၊ ပုင်သၟုတ်တအ်ဂှ် ဒှ် အရာအခိုက် ကၞာ အခိုက်အလိုက် မွဲဟေင် ကၠောန်ထေက်တုဲ ဒးစွံ အရီု ဒးပ္တိတ် ဒြဟတ် ဗွဲမဇၞော်ကုဒြဟတ်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဟွံကေင် ဗတိုက်ဖအောဝ် လဝ် ပိုယ်ရ။

စပ်ကုဒဿန မဆေင် ကုဓရ်မ္ဂး ကျာ်ဇၞော် မလေပ်ဖ္ဍောတ်ထ္ၜးကဵု ကဗျလင်္ကာ မညး ဇန်လဝ် ယၟုကဗျ &quot;ဓဝ်မ္ဂးဂှ်&quot; ရ။ လင်္ကာဂှ်

သ္ဘဴဍေဟ်ကဵုဍေဟ် ပ္ကင်ရင်ကွေဟ် ကော်ဂး ဓဝ်ရနာဲ၊&lt;br&gt;
ခိုဟ်ပရေအ်ၜါဆာဲ ဗ္ဒာဲကဵုဟိုတ် က္တဵုဒှ်အိုတ်ရနာဲ၊&lt;br&gt;
ခိုဟ်ဂှ်ကုသိုလ် ဖဵုဍေဟ်ပြဲ ပ္ဍဲခန္ဓနာဲရောင်၊&lt;br&gt;
ပရေအ်အကုသဵု ဖဵုဍေဟ်ယုတ် ထ္ၜုတ်ခန္ဓနာဲရောင်၊&lt;br&gt;
ဟိုတ်ဖဵုၜါဂှ် က္တဵုဒှ်ပြဲ ပ္ဍဲခန္ဓနာဲရောင်၊&lt;br&gt;
မိက်ဂွံတီသောင် ဍောင်ဓဝ်သ္တိ စွံလဝ် ပ္ဍဲသ္ၚိညိ။&lt;br&gt;

အဓိပ္ပါယ် ညးမိက်ဂွံဟီုဂှ် ဓဝ်ဟီုမ္ဂးဂှ် နွံဒၟံင် သဘဴဍေဟ်ကုဍေဟ်၊ ခိုဟ်ကီု ပရေအ်ကီု ပဟိုတ်နူ ကုဟိုတ်မွဲမွဲတုဲ ဍေဟ်က္တဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ခန္ဓဇကုရ။ အရာမပကဵု ညံင်မၞး ဂွံၜိုဟ်သြိုဟ် က္တဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ခန္ဓမၞးမ္ဂး မၞးဒှ် ကုသိုလ်၊ အရာမပကဵု ညံင်မၞး ဂွံဒုင်စသိုင်ပရေအ်မ္ဂး မၞး ဒှ် အကုသိုလ်ရ။ မၞး ဒှ် ကုသိုလ်ကီု၊ မၞး ဒှ် အကုသိုလ်ကီု တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ခန္ဓမၞး ဟေင်ရ။ ညံင်ဂွံတီ အရာမကတဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ခန္ဓဇကုဂှ် မၞး ဒးမံင် နကုသတိ။ ဟီုမွဲသာ်ပၠန် ဓဝ်သတိမွဲဂှ် စွံလဝ် ပ္ဍဲဇကုဇကု လၟိုန် ကာလညိ။ ဟီုမွဲသာ်ပၠန် လညာတ်ကျာ်ဇၞော်မ္ဂး ပိုယ် ဂွံဒှ် ကုသိုလ်ကီု ပိုယ် ဂွံဒှ် အကုသိုလ်ကီု အရာတအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ပိုယ်ဟေင်ရ။ စပ်ကု ဓဝ်တုဲ အရာညး မလေပ်ဟီုဒၠောအ်ဗ္တောန် ကုပိုယ် ဂၠိုင်ကုအလန် နွံမွဲပၠန်ဂှ် သမ္မပ္ပဋ္ဌာန် ၄ သာ်ဂှ်ရ။ သမ္မပ္ပဋ္ဌာန် ၄ ဂှ် ညးဇန်လဝ် ကဗျ

ဓဝ်အကုသိုလ် က္တဵုဒှ်တုဲ သ္ၚဳလလံပါယ်ကၠာ သ္ပလွဳပြာ&lt;br&gt;
အကုသဵုဂှ် ဟွံက္တဵုဒှ် ညံင်ဟွံက္တဵုဒှ် ပြဟ်လွဳပြာ&lt;br&gt;
ကုသဵုမွဲဂှ် ဟွံက္တဵုဒှ် တၞဟ်နက္တဵုဒှ် ပြဟ်လွဳပြာ&lt;br&gt;
က္တဵုဒှ်တုဲဂှ် သှ်ပ္တဴကၠာ ညံင်ဇၞော်မောဝ်အာ သ္ပလွဳပြာ&lt;br&gt;

ဟီုဂၠေအ်ဂၠေအ်မ္ဂး စိုတ်ဟွံခိုဟ် က္တဵုဒှ်တုဲ ဗွဲကြဴ ညံင်ဟွံဂွံက္တဵုဒှ်ပၠန် ဝေင်ပါယ်၊ စိုတ်ခိုဟ် က္တဵုဒှ်တုဲ ဗွဲကြဴ ညံင်ဂွံက္တဵုဒှ်ပၠန် ဆက်လွဳပရာ။ ဟီုကၠးကၠးမ္ဂး မံင်တန်တဴ ညံင်ဂွံကိတ်ညဳ ကုပရေင်ထတ်ယုက်စိုတ် (mental health) ရ။
ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မနွံကဵု ဒဿနဘဝ ကမ် (ဝါ) ကမၠောန်၊ တုဲပၠန် ဒှ် မၞိဟ် မဒုင်ကေတ်လဝ် အနတ္တဝါဒ (ဝါဒ မဒှ်လီု)တုဲ စိုတ်ကုသိုလ်ကီု စိုတ်အကုသိုလ်ကီု မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ပိုယ်တအ်ဂှ် သှ်ေတန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ပိုယ် ဗွဲမလအ်ဂှ် ညး ဟွံဒုင်တဲရ။ ဟိုတ်နူသညာ (ဝါ) ဟိုတ်နူ ပိုယ်သမ္တီလဝ်တုဲ က္လေင်ဗှ်ဗၞုဟ် ပရူတအ်တုဲ ကုသိုလ် အကုသိုလ်ဂှ် က္လေင်က္တဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ပိုယ်မာန်ရ။ ညး ပ္တုပ် နဥပမာ စိုတ် ပိုယ်မၞိဟ်တအ်ဂှ် တုပ်တဴ ညံင်ရဴပၟတ်ပၞာင်၊ ပၟတ်မဂဵုလဝ် နူ ကိုပ်ကၠာဂှ် ယဝ်ရ သှ်ေၜက်ဒၟံင်မ္ဂး ပၟတ်တအ် ဇၞော်တိုန် ဇၞော်တိုန် ပၟတ်တအ်ဂှ် မွဲလစုတ်ဓဝ် ဒှ်အာ တၟာဒဵုမာန်ရ။ ပၟတ်တြေံ ဂဵုအိုတ်အာ ပၟတ်တၟိ က္တဵုဒှ်ကၠုင်ပၠန်၊ စဵု ဖျုန်ပၞာင်အိုတ်ရ။ ဖျုန်ပၞာင် ဟွံအိုတ်မွဲသာ် ဟိုတ်နူ ဒြဟတ်ဒမြိုဟ် မ္ၚးမွဲမွဲတုဲ ပၟတ်ပၞာင် ဒးပၠိုတ်အာလေဝ် နွံရ။ ပၟတ်တြေံဂှ် ဟွံအိုတ်အာ၊ သှ်ေဒၟံင် (ဝါ) စိုတ်ကုသိုလ် စိုတ်အကုသိုလ် မကတဵုဒှ်လဝ်တုဲတအ် ဟွံအိုတ်အာ သှ်ေဒၟံင်မ္ဂး ဟွံဒှ် အနတ္တဝါဒ၊ ဒှ် အတ္တဝါဒ။ ဗီုဏအ် ကျာ်ဇၞော် ညာတ်ကေတ်ရ။ အရာတၞဟ်ခြာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကု ဟိန္ဒူဂှ် ပ္ဍဲ အရာဏအ်ရ။ ဟိန္ဒူဂှ် အတ္တဝါဒ၊ အရာမွဲမွဲ အိုတ်အာဟွံမဲ သှ်ေတန်တဴဒၟံင်။ ကျာ်တြဲပိုယ်ဂှ် လညာတ်တၞဟ်ခြာနူဂှ် ဒှ် အနတ္တဝါဒဳ အရာအိုတ်သီုဂှ် ဒှ်လီုဒၟံင်၊ တန်တဴဒၟံင် အတိုင်ဗီုတြေံ ဟွံမဲရ။

ဒုင်သဇိုင် ကုလညာတ်ဒဿန လတူကျာ် ကောံ ကုဓဝ် (ကုသိုလ် အကုသိုလ်) ပြဲ၊ ပရေအ် ဗွဲလတူဝွံတုဲ နကုလညာတ်ကျာ်ဇၞော်မ္ဂး ပ္ဍဲ အရာလဵု၊ ပ္ဍဲ ပူဂိုလ်လဵုလေဝ် ပြဲဒၟံင် တွဵု၊ ယုတ်ပရေအ်ဒၟံင် တွဵု ဟွံမဲ၊ တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ဆန်ခဏ စိုတ်ပူဂိုလ်ဂှ် မကတဵုဒှ်ဒၟံင်ရ။ ယဝ်ရ မၞိဟ်မွဲ စိုတ်ကုသိုလ် (စိုတ်ခိုဟ် က္တဵုဒှ်ဒၟံင်မ္ဂး) ပ္ဍဲ ဆန်ခဏဂှ် ဒှ် မၞိဟ်ပရဲ၊ ဒှ် ပူဂိုလ်ပရဲ၊ ဒှ် ပူဂိုလ်ကုသိုလ်ရ။ ပ္ဍဲ ဆန်ခဏ စိုတ်အကုသိုလ် (စိုတ်ဟွံခိုဟ်၊ စိုတ်ပရေအ်ပရေအ်) က္တဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ပူဂိုလ်ဂှ်မ္ဂး ညးလဵု ဟွံဟီု၊ မၞိဟ်ဂှ် ကယျိုင်လဵု လတက်လတက်၊ ဒၞာဲလဵု တန်တဴတန်တဴ၊ ဟွံဒှ် မၞိဟ်ခိုဟ်ခိုဟ် မၞိဟ်ပြဲပြဲရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ နကု အလဵုဇကု ကျာ်ဇၞော်လေဝ် ပြဲနူညးတၞဟ် ဇၟာပ်အခိင် ဇၟာပ်အခါဂှ် ညး ဟွံဒုင်ကေတ်လဝ်ရ။
အရာလတူတအ်ဂှ် ညးသရောပ်တုဲ ညးဇန်လဝ် ကဗျ မွဲပိုဒ် ညး ကဵုလဝ် ယၟုကဗျဂှ် ကျာ်ပညပ်၊ ကျာ်ပရမတ်၊ မတ်ဖျုန် မတ်ညာဏ်)

ကျာ်မ္ဂးကျာ် ပသာ်ဂွံဆဵု ဒးဗဵုလ္ၚောဝ် နညာဏ်&lt;br&gt;
ဓဝ်မ္ဂးဓဝ် ဓဝ်ဍာံဂှ် ဒးရုဲစှ် နညာဏ်&lt;br&gt;
သင်မ္ဂးသင် ဂွံကၠိုဟ်ခၠင် ဒးစင်ခြင် နညာဏ်&lt;br&gt;
ဂလာန်မ္ဂးဂလာန် ဂလာန်ဍာံဂှ် ဒးရုဲစှ် နညာဏ်&lt;br&gt;
မၞိဟ်မ္ဂးမၞိဟ် မၞိဟ်ဍိုက်ပေင် နွံဂ္ၚေင်သုတညာဏ်&lt;br&gt;
မၞိဟ်ဍိုက်ပေင်ကွေဟ် ရုဲစှ်ဒး ဗၠးဒဒိုက် ဂွံတသိုက်မာန်။&lt;br&gt;

သရောပ်တုဲ အဓိပ္ပါယ်ကဗျညးဂှ် ယဝ်ရသ္ဒးဟီု ဗီုအဲမကၠိုဟ်မ္ဂး မၞိဟ်မွဲ ဂွံဟီု မၞိဟ်ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင်ဂှ် သ္ဒးဒှ် မၞိဟ်မနွံကဵု အစောန်စရာဲ မသ္ၚေဝ်ဂၠေပ်ပါ်ပါယ် နကုညာဏ်ရောင်။ ပိုယ် နွံ ကုညာဏ်ဟေင် ပိုယ် ဆဵုကျာ်ပရမတ် မာန်၊ ဆဵု ဓဝ်ပရမတ် မာန်၊ ဆဵု သင်ပရမတ် မာန်။ တုဲပၠန် ပိုယ် ဂွံဗၠး နူ ဒဒိုက်တုဲ ပိုယ်ဂွံ တသိုက် မာန်ရ။ ယဝ်ရ ပိုယ် ဟွံမဲ ကုအစောန်စရာဲ မသ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပါ်ပါယ် နကုညာဏ်မ္ဂး ပိုယ်ဂှ် ဒးဒုင်ဗ္ဂေတ်စ ညးတၞဟ်၊ အတိုင် ညးတၞဟ်မဟီု ပိုယ် ဒးကလင်ဗက်ဒၟံင်။ ညးတၞဟ် ဟီု ကျာ်၊ ပိုယ် ပ ကျာ်၊ ညးတၞဟ် ဟီု ဓဝ်၊ ပိုယ် ပ ဓဝ်၊ ပိုယ် စၟဳဒၟံင် ကုသိုလ် ကၠုင်ကဵု ပိုယ် နူ ဌာန်ညးတၞဟ် မွဲမွဲဒၞာဲရ။ ယဝ်ရ ပိုယ် ဒှ်ဒၟံင် ဗီုဏအ်မ္ဂး ပိုယ်ဂှ် မၞိဟ်မွဲ ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင် ဂွံကော်စ ဟွံဂွံတုဲ ဆ ကျာ်ပညပ်၊ ဓရ်ပညပ်၊ သင်ပညပ်ရ ပိုယ် ဆဵုကေတ်မာန်။

သက္ကရာဇ် ၁၃၅၂ ဂှ် ဘာလကျာ် မနွံ ဗွဲဒိုဟ်ဗာယပ် ကၟာဘင်ဍင်၊ ကွာန်ကအ်ခပုင်ဂှ် လကျာ်ဗၟာ မပဒတဴ ပ္ဍဲဘာဂှ် က္လိလောန်ဒုဟ် ကိစ္စ သာသနာမွဲမွဲတုဲ ဒးတိတ်အာ နူဘာဂှ်ရ။ သွက်ဂွံ ဆက်မင်မဲအာ ဒတန်သာသနာဂှ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်အစာတၠ ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး ကွာန်ကအ်ခပုင် ကောံ ကုသံဃနာယက ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ပ္အပ်ကဵု ညးတုဲ ကျာ်ဇၞော် အာပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာဂှ်ရ။ ယၟုဘာတြေံ နိဗ္ဗိန္ဒာရာမဂှ် ကျာ်ဇၞော် ခုတ်သၠာဲ နကဵုယၟုတၟိ ဘာလွဳမာန်ရတ် ရ။ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ညးပ္အပ်ကဵု ကောန်ကွးညး တၠဂုဏ်အစာဝဳရိယ။ မုဟိုတ် ညးဂွံကဵု ယၟု လွဳမာန်ရတ် ရော ညး ကေင် ပသောင်ထ္ၜးလဝ် ကုပိုယ်ဂှ် လွဳမာန် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဒတန် ဘုံပြာသာဒ် ဗီုဏအ် ဟွံသေင်၊ အဓိပ္ပါယ် ဗီုမန် ခေတ်တၟိ သောင်သောင် ကၠးကၠး၊ ယဝ်ရ ပ္တိတ်လွဳမာန်မ္ဂး ဒှ် ရတ်။ ကလေင်ချပ်အာမ္ဂး ယၟုဘာဏအ်လေဝ် ကိတ်ညဳ ကုလညာတ်ဒဿန ကျာ်ဇၞော်ကွေဟ်ရ။ ကျာ်ဇၞော် ကေင်ဟီုလဝ် ကုအဲ ယဝ်ရ ဗှ်ေပံက် ဘာဗတောန်လိက် ပညာပရေင်မၞိဟ် ပညာဂတာပ်ခေတ် ဗီု လိက်အေင်္ကလိက်မ္ဂး တိအရှာမ်ဏအ်ဂှ် ညး ပ္အပ်ကဵု လွာဲဂှ်ရ။ ကျာ်ဇၞော် ဟီု အခိင် ဍောတ်ဍောတ်တေအ် ဟိုတ်နူ ဟွံဂွံဗတောန် လိက်အေင်္ကလိက်တုဲ ညး ဂိုဟ်ကဟောမ်ဒၟံင်ရ။ ညး မိက်ဂွံလေပ် အေင်္ကလိက် ကွေဟ်ကွေဟ် ရောင်။ ညးဆဵု ဘာဓာတုမာလာ ဍုင်မတ်မလီု ဗ္တောန်ဒၟံင် အေင်္ကလိက်ဂှ် ညး မိက်ဂွံအာဗ္တောန်ကီု၊ ဆဂး ဒှ်ဟွံမာန် အာယုက်ဇၞော် လ္ဇုဲအာရ။ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ညး မိက်ဂွံဗှ် လိက် လညာတ်ဂၠးတိ မချူလဝ် န ဘာသာ အေင်္ကလိက်တအ်ရ။ ညး ဒးစိုတ် လိက် မကၠာဲလဝ် နူဘာသာသအာင် ဂၠိုင်ရ။ လိက် Richard Bach မချူလဝ် Jonathan Livingston Seagull၊ ဘသန်း(ဓမ္မိက) ကၠာဲလဝ် ဗီုဗၟာ န ယၟုလိက် &quot;ယောနသံစင်ရော်&quot; ဂှ် ညး ဒးစိုတ် ဗွဲမလောန်ရ။ ဟိုတ်ကျာ်ဇၞော် မဂွံဒးစိုတ် လိက်ဏအ်ဂှ် လညာတ် မဟီုထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲ လိက်ဏအ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် တုပ်ဒၟံင် ကုသဘဴဓရ် လညာတ်ကျာ်ဇၞော် နွံ ဗွဲမဂၠိုင် ဟီုမာန်ရ။ ယဝ်ဒးထ္ၜး နကု ဥပမာမ္ဂး ပ္ဍဲ ကဵုလိက်ဂှ် အစာလိက် Richard Bach ချူလဝ်

{{Cquote|
&quot;you've got to understand that a seagull is an unlimited idea of freedom, an image of the Great Gull, and your whole body, from wingtip to wingtip, is nothing more than your thought itself.&quot; 
(မၞးတအ် သ္ဒးတီကၠိုဟ်လဝ်ဂှ် ဂစေမ်အဘဴတအ်ဂှ် ဒှ်ကသပ်ညာဏ်ဗၠးၜး မဟွံမဲ ကုအပိုင်အခြာ ကၞောတ်အထောတ်ရ၊ တုဲပၠန် ရုပ်နိမိတ္တ မဟာအဘဴမွဲလေဝ် ဒှ်ရ။ တုဲပၠန် ခန္ဓကာယမၞးတအ် သီုဖအိုတ် နူကဵု တၞုင်သၞေင်လပါ်ဏအ် စဵုကဵု တၞုင်သၞေင်လပါ်တေအ်ဂှ် ပါဲနူ စိုတ်ကသပ် မၞးတအ်တုဲ မုလေဝ် ဟွံမဲရ။&quot; }} 	

လညာတ်ဏအ်ဂှ် တုပ်ဒၟံင် ကုလညာတ်ဓဝ်ဗုဒ္ဓဘာသာ အနတ္တဝါဒ အတိုင် ကျာ်ဇၞော် မကၠိုဟ်ကေတ်လဝ်၊ ကုသိုလ်ကီု အကုသိုလ်ကီု နွံဒၟံင် အပ္ဍဲ ခန္ဓကာယပိုယ်တအ်ဂှ်ရ။

ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ် အရှာမ်ဇၞော်လှဲ ခိုဟ်ကွေဟ်ရ။ ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ် မၞိဟ်ဇာတိ ကွာန်ကအ်ခပုင်တုဲ ဘာလကျာ် ပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ခပုင် လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဂွိင်ဖေက် ဒါယကာညးတအ် ပြံင်တိုန်ဘာညးရ။ ပ္ဍဲ သဘင်ဓရ် ကျာ်ဘင်ဍင်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် တွဟ်ဓရ်တုဲ အကြာဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဟီု ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ် ညး ဟွံဒုင်တဲ ဒါယကာ။ ဘာဂှ် သ္ဒးဒှ် ဘာမဟွံမဲ ကုဒါယကာမွဲရောင်။ ဆဂး ယဝ်ရ ဇကုသဒ္ဓါ နွံ မိက်ဂွံ ပလံင် ပိဏ္ဍပါတ် ကုခမဳသင်တအ်မ္ဂး ကၠုင်ပလံင် ဂွံ၊ သာ်ဂှ်ဟွံသေင် မိက်ဂွံသဳကၠဳ ပရေင်ဓရ်၊ မိက်ဂွံဓရီုကျာ ပရေင်ဓရ်မ္ဂး ညးလဵုမွဲ ဟွံဟီု၊ ပြာပ်အာ သဳကၠဳဂွံ အခိင်ဟွံရုဲရ။ မၞိဟ် ဟွံကၠိုဟ် အဓိပ္ပါယ် အရေဝ် မညး ဟီုဂှ်မ္ဂး မလေပ်ဟီုဂး မုလကျာ်ရော ဟွံဒုင်တဲ ဒါယကာ။ မုဘာရော ဘာဟွံမဲ ကုဒါယကာ။ ဟီုဂးစလဝ် နွံကီုရ။

အရာပိုယ်မတီလဝ် လညာတ်ကျာ်ဇၞော် နွံမွဲဂှ် ဘဝလကျာ် ဒးဗ္ဒဒၟံင် ကုဒါယကာဂှ် ညး ဟွံဒးဂၞပ် ကွေဟ်ကွေဟ်ရ။ ညး မိက်ဂွံမံင် တန်တဴ ကေတ်ကေတ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ် ညးကဵု ဒေအ်ညး ဣစဳမျ ကု တြုဟ်တၠသ္ၚိဣစဳမျ တဵုခၞေဝ်။ အကြာဂှ် ကောန်နာဲတအ်လေဝ် ဗိုင်တဵုခၞေဝ်တုဲ ခၞေဝ် မတိတ်ကၠုင် နူ ဘာဂှ် ညးကဵု ဣစဳမျ သွံ။ ညး မိက်ဂွံတန်တဴ နကုနဲကဲဂှ်ရ။ နကုလကျာ်မွဲ ဟွံမဲ ကုကောန်ဇာတ်၊ ဟွံမဲ ကုဂကောံသ္ၚိကၟိန် ဂွံတန်တဴ ဍာ်ဇမၠိင် နကုနဲကဲဂှ် ဟွံလောဲရ။ ကောန်နာဲတအ်လေဝ် အာယုက်စိုပ် ဗီုညးကုညး လ္ၚဵု အာကတ်လိက်၊ လ္ၚဵု ရာံတိတ်၊ တုဲပၠန် ဣစဳမျ ကု တၠသ္ၚိညးလေဝ် အာယုက်ဇၞော်ကၠုင် ကၠောန် ဟွံမာန်။ ဟိုတ်နူ ညး ဗ္တောန်လိက် ကုကောန်သင်တအ် ဟွံမာန်တုဲ ကောန်နာဲတၟိတၟိလေဝ် ဟွံစိုပ်ကၠုင်။ ကသပ်ညး နကုလကျာ် မံင်တန်တဴ ဗွဲမဗၠးၜးဂှ် ဟွံလောဲသွာရ။ ပ္ဍဲ အရှာမ်ဘာဂှ် ဗွဲကြဴ စၞး ခၞေဝ်ဂှ် တဵုလဝ် တၞံခၜိုတ်တုဲ ၜိုန်ရ ကောန်သင်တအ် ဟွံမဲကီုလေဝ် လှုဲနူခၜိုတ်ဂှ် ညး ဆက်တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ် သၞာံတၟာလအ်မာန်ဏီရ။

နကုအဲလေဝ် ဇၟာပ်မကလေင်စိုပ် စဴဝေင် ဍုင်မိတိမမန်ဇကုမ္ဂး ညံင်ဂွံစိုပ် ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်ဂှ် အာဒဵုစိုပ်ရ။ ကာလအဲ စိုပ်အာ သၞာံ ၂၀၁၄ ဂှ် ပ္ဍဲ ဘာဂှ် ကျာ်ဇၞော်မွဲဇကု ကု ကောန်ထပိုယ်ဍောတ်မွဲ၊ တုဲပၠန် တြုဟ်တၠသ္ၚိဣစဳမျ ရ နွံ ပ္ဍဲဘာဂှ်။ ပ္ဍဲ အရှာမ်ဘာဂှ် ဗီုကိုပ်ကၠာတေအ် မနွံ ကုကၠအ်ခၞေဝ် တၞံပကဴနာနာ သာယာဒၟံင်ဂှ် ဒှ်အာ ဗီု ကၠအ်ခၜိုတ်၊ မၞိဟ်ခွာတ်ခၜိုတ် နွံမွဲသ္ၚိရ။ ကောန်ထပိုယ် ဍောတ်ဂှ်လေဝ် ညးကဵုလဝ်ယၟု ကောန်စေက် ဗီုညး ကော်လဝ်အဲ ကိုပ်ကၠာတေအ်ကီုရ။ ဟီုဍာံဍာံ ၜိုတ်အဲမတီမ္ဂး ကောန်ထပိုယ် မဂွံယၟု ကောန်စေက် ပါယ်နူအဲတုဲ ဗွဲကြဴဏအ် နွံ တၟာဂလိုင်ရ။ ကျာ်ဇၞော် တန်တဴဒၟံင် နကဵုလှုဲ နူ တၞံခၜိုတ်တအ်ဂှ်ရ။ ဟိန်မဟီုဂး လဴပူဒၟံင် ပရူနာနာ ကုကျာ်ဇၞော်ဂှ် အရေဝ်စိုပ်တုဲ ကျာ်ဇၞော် လဴကဵု အဲမွဲရ။ ကောန်ကွးညး ကျာ်ဇၞော်ဝဳရိယ မနွံပိုန် ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ညာတ် ကျာ်ဇၞော်တၞဟ်တၞဟ်တအ် ကလိဂွံ တဆိပ်တြာ နူ သၟိင်အလဵုအသဳ နာနာသာ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်ဝဳရိယလေဝ် မိက်ဂွံကဵု အစာဇကု ဂွံ တဆိပ်တြာ မဟာဓမ္မကထိက ဗဟုဇနဟိတဓရ ကီုတုဲ ပ္ကောံချူ အတ္ထုပ္ပတ္တိ ကောံ ကုလိက်ပတိုန်ဂလာန်ကီုရ။ ကျာ်ဇၞော်ဝဳရိယ ပ္ကောံချူတုဲအိုတ် တဆိပ် ထံက်ဂလာန် နူ ဂကောံသံဃနာယကလေဝ် ဍဵုလဝ်ကဵုတုဲအိုတ်။ ဆဂး ကျာ်ဇၞော် ဟွံကဵု အခေါင်ပတိုန်၊ ညး ဟွံမဲပၟိက် တဆိပ်တြာ နူ အလဵုအသဳ ရ။ ညး ဟီု ညး လကျာ်ခမဳ ဓမ္မတာမွဲရ။ အခိင်ဂှ် အဲ ချပ်စိုပ်အာ လကျာ်ဇၞော် ဟွံမဲပၟိက် တဆိပ်တြာ နူ သၟိင်တၠဟီုဂှ် အဲကေင်မိင် ကေင်ဆဵု ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသဏအ်မွဲရ။ ၜိုတ်အဲ မကေင်မိင်လဝ်မ္ဂး ဂွံဂွံ တဆိပ်တြာ နူ သၟိင်အလဵုအသဳဂှ် ဒးထ္ပက်လှုဲ ဒးလိင် လကျာ်ဗၟာ ကဵုချူ လိက်ပတိုန်ဂလာန် အိုတ် လှုဲသြန် ကုစှ်ောကိုဋ်မွဲတဲဂးရ။

သၞာံ ၂၀၁၇ ဂှ် အဲက္လေင်စိုပ် ဇရေင်ကျာ်ဇၞော်မွဲဝါ။ အခိင်အဲ ကလေင်စိုပ် ဇရေင်ကျာ်ဇၞော် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံဆ ကျာ်ဇၞော်မွဲဇကု ကု တြုဟ်တၠသ္ၚိ ဣစဳမျ မၞိဟ်မဗိုင်ကၠောန်ဒၟံင် ညးဟေင်ရ။ နကုစိုတ်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ၜိုန်ရထတ်ယုက်ဒၟံင်၊ ယဲဘဲဇၞော်ဇၞော် ဟွံမဲကီုလေဝ် ဇိုင်ညး ကွာ်စ ဟွံခံင်လးလးရ။ အဲ ကဵုဒါန် ဝတ္ထုဒါန် သြန်ဂှ် ရံင်ကေတ်မ္ဂး ညး ဟွံမိက်ဒုင်တဲရ။ အဲ စွံဖျေဟ် ဗဒါယ် ညးအတေင်တုဲ ကာလအဲစဴတုဲ ညး ဒးကေတ်ရ။ ဟီုဍာံဍာံ အဲ ထေင်ကေတ် နကုကျာ်ဇၞော် စဵုတ္ၚဲဏအ် စွံလဝ်စိုတ်လတူပိုယ် နဒဒှ် ကောန်ကွးဇကုမွဲတုဲ စၞးမကေတ် နူ ကောန်ကွးဇကုဂှ် မိက်ဂွံဒုင်ကဵု ပိုယ်ရ။ သာ်ဂှ်ဟွံသေင် ညး မိင်ဒၟံင် ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဝါတ်ဂါတ်ဒၟံင်တုဲ ညး ဟွံမိက်ဒုင်တဲ ကေတ်သြန် နူ အဲလေဝ် ဒှ်မာန်ကီုရ။

ပိုယ်တီလဝ် ကျာ်ဇၞော်မွဲပၠန်ဂှ် ညး နွံစိုတ်ဆာန်ဍူ လတူ မၞိဟ်ဝါတ်ဝါတ် တအ်ရ။ ညး ဟွံမိက်ဒုင်ဒါန် နူ မၞိဟ်ဝါတ်တ်တအ်ရ။ ပိုယ် ကလေင် ရံင်အာ ပရေင်ကမၠောန်ညးမ္ဂး နူ အခိင် ညးဍောတ်ဍောတ်တေအ်ရ။ ဇၟာပ်မၞိဟ် ညံင်ဂွံကၠောန်မာန် ပမာန် တုပ်တုပ် ဖအိုတ်တုဲ ညံင်ဂွံအိုတ်သြန် အောန်အောန်ဂှ် ညးဖန်ရ။ ဥပမာ အခိင်ကဵုဒါန် သ္ၚာသၞုက်ဗြဲမ္ဂး ယဝ်ရ ရာန်နင်သ္ၚာ နူဖျာမ္ဂး သ္ၚာခိုဟ်ခိုဟ်ဂှ် င္ၚုဟ်ဍင်တုဲ ဇၟာပ်ဒါယကာ ပဟွံမာန်။ ဇၟာပ်ဒါယကာ ဂွံဗ္ဂိန် ဗီုညးတၞဟ်မာန်၊ နကု အလဵုဇကုညးဂှ် ဖန်ဇန်၊ ရာန်ယာတ်ကေတ်တ်တုဲ ကဵု ဒါယကာတအ် ဇိင်ကေတ်ကေတ်ရ။

ဇၟာပ်အဲ မကလေင်စိုပ် ဇရေင်ကျာ်ဇၞော်မ္ဂး စပ််ကုဒဿနဘဝ လညာတ် လတူကျာ်၊ ဓရ် ဗီုညးမဒုင်ကေတ်လဝ်ဂှ် ညး ဟွံထေင် ပိုယ်တအ် ကၠိုဟ်ကေတ်လဝ် တုဲတုဲရတုဲ ညး ဂ္စာန်လဴဒၟံင် အတိုင်ဂှ် ဖိုဟ်ဏီရ။ ညး ဂွံလဴထ္ၜး သဳကၠဳပရူဓရ်မ္ဂး ညး မိပ်မြဟ်ရ။ ဟိုတ်နူ ကတောဝ်ဇြိုင်တုဲ ကာလပိုယ် ကလေင်ဟီု ကလေင်သဳကၠဳဂှ် ညး ဟွံမိင်တုဲ ညး ထေင်ဒၟံင် ပိုယ် ဟွံကၠိုဟ်တုဲ ညး ဆက်ပသောင်ပၠန်ရ။

ကျာ်ဇၞော်ဇဝန နွံပိုန် ဘာထံင်ကှ်ေ အာတ်မိက်ညး သွက် ကလေင်မံင် ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေ ဂၠိုင်ကုအလန်ကီုလေဝ် ညး ဟွံမိက်မံင်။ ညး ဆက်တန်အာဒၟံင် ပ္ဍဲ ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ်ရ။ 

ဟီုဍာံဍာံ ပၟိက်အင္ၚာပ်စိုတ်ညး လကျာ် သီုဟွံဒးဗဒဗဒါယ် ဒါယကာ၊ မၞိဟ်မွဲ သီုဟွံဒး ဗ္ဒဗ္ဒါယ် ညးတၞဟ်မွဲသာ် တန်တဴ ညံင်ဂွံဂွံဂှ် အခိင်ပိုယ် မထတ်ယုက်ဒၟံင်ဂှ် ၜိုန်ရ ဒှ်မာန်ကီုလေဝ်၊ အခိင်ပိုယ် အာယုက်ဇၞော် နွံပၟိက်ကၠုင် အရီုအဗင် နူ ညးတၞဟ်ရ။ ကာလဂှ် ဂွံတန်တဴ ကေတ်ကေတ် ဟွံလောဲသွာရ။ ၜိုန်ရ စိုတ်ထတ် မိက်ဂွံမံင်ကီုလေဝ်၊ ကၞောတ်တဲ ဟိုတ်နူ ဗျုထဴလောန် တန်တဴကေတ်ကေတ် ဟွံဂွံ အာယုက် ကြပ်ပေင် ၉၀ ဂှ် ဂွံမိင်ကတ် နူ ကျာ်ဇၞော်ဇဝန ဒဒှ်ရ ညး ကလေင် ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေ မဒှ် ဘာမနွံပိုန်ညးတြေံ ကရောမ် ကွးဇကုပၠန်ရ။ ပိုယ်ကောန်ကွးတအ်လေဝ် ဂွံတီကေတ် ပရူဏအ်တုဲ ဂဝိင်ၜိုဟ်အာ လတူ ကျာ်ဇၞော် တၟာဂလိုင်ကီုရ။

သၞာံ ၂၀၂၆ ဂိတုမေ ၂၆ အခိင်ဂယး ၉း၂၂ ကလိဂွံ အာယုက် ၉၄၊ သိက္ခာ ၇၂ ဝှ်ဂှ် စုတိကလိလောန်စဴအာသွရ် ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေရ။ 

ပ္ဍဲ လိက် Jonathan Livingston Seagull တေအ် ဒၞာဲနိဂီုလိက်ဂှ် အစာလိက် Richard Bach ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ဗီု ဂစေမ်အဘဴယောနတာန် ဗ္ကန်လဝ် ကုကွးညး ဖလေတ်ချ် ဗီုဏအ်ရ။

&quot;Don't let them spread silly rumors about me, or make me a god. O.K., Fletch? I'm a seagull. I like to fly, maybe...&quot;&lt;br&gt;
&quot;JONATHAN!&quot;&lt;br&gt;
&quot;Poor Fletch. Don't believe what your eyes are telling you. All they show is limitation. Look with your understanding, find out what you already know, and you'll see the way to fly.&quot;&lt;br&gt;

&quot;လ္ပကဵု မၞိဟ်တအ် ပရး ကောလဟာလ ပရူအဲညိဏး၊ အဲဂှ် ညံင်ဂွံဒှ် ကျာ်တၠဣဓိမွဲဇကုဂှ်လေဝ် လ္ပကဵု ဍေဟ် ပညိဏး၊ မိင်ဟာ ဖလေတ်ချ်? အဲဂှ် ဒှ်ဆ ဂစေမ်အဘဴမွဲရ။ ဒှ် ဂစေမ်မွဲ မဒးစိုတ် ပဝ်၊ ဆဂး . . . ။&quot;
&quot;အစာယောနတာန်&quot; ဖလေတ်ချ် ဟီုကော်တိုန် တုဲ&lt;br&gt;
&quot;ဖလေတ်ချ်၊ အရာမတ်ဖျုန်မၞး မလဴထ္ၜးဒၟံင် သီုဖအိုတ်ဂှ် လ္ပပတှ်ေညိ။ မတ်ဖျုန်မၞးဂှ် ဆၜိုတ် အပိုင်အခြာ မွဲမွဲဟေင်ရ လဴထ္ၜးကဵု မၞးမာန်။ ရံင် နကုမတ်ပညာ၊ မတ်ပါရမတ်ညိ။ ညံင်ဂွံကၠိုဟ်ဂှ် ဂ္စာန်ဂၠာဲ သွဟ် ပ္ဍဲ အရာ ၜိုတ်ဗှ်ေ မတီလဝ်တုဲဂှ်ညိ၊ တုဲမ္ဂး ဂၠံင်တရဴ ဗီုလဵုမဂွံပဝ်ဂှ် ဗှ်ေ သဂွံဆဵုကေတ်မာန်ရောင်။&quot;&lt;br&gt;

ဍာံဒၟံင်ရ။ ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ကျာ်မွဲဇကုလေဝ် ဟွံသေင်၊ ပစ္စေကဗုဒ်လေဝ် ဟွံသေင်၊ တၠအရှန်လေဝ် ဟွံသေင်၊ က္ဍိုပ်သကိုပ်မွဲလေဝ် ဟွံသေင်၊ ဗီုညးလ္ၚဵု မဟီု မၞိဟ်ဂၠဟ်ဂၠဟ်၊ မၞိဟ်ဟွံကေတ်ဂၠံင် ဗီုဂှ်လေဝ် ဟွံသေင် ကီုရ။ ဟိုတ်နူ အကာဲအရာဘဝတုဲ ရုဲစှ်လဝ် ဘဝခမဳ၊ တုဲ ပဒတဴ အတိုင်ဒ္ဂေတ်လၟေတ်ခမဳ။ တုဲပၠန် မိပ်မြဟ် သၠောင် ကုပရေင်ဗစာရဏာ ဂၠာဲ သွဟ် ဒဿနဘဝ၊ စွံ င္ၚုဟ်မး ကုပရေင်ဗၠးၜး၊ စွံ ကရုဏာ လတူ မၞိဟ်တအ်။ ဆဂး ကျာ်ဇၞော်ဂှ် . . . . ။

== နိဿဲ ==

[[ကဏ္ဍ:BEHM]]
[[ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]</text>
      <sha1>eoipj99v7dce557pt0a40jesfx42m9q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>55101</id>
      <parentid>55100</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T05:47:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Htawmonzel</username>
        <id>25</id>
      </contributor>
      <origin>55101</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="102197" sha1="86kse4kyvu9jfgvg9sfiljxm6xc7cvp" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name          = ဘဒ္ဒန္တဝိလာသ
| image        = ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ဓမ္မကထိုက်.png
| alt           = ဘဒ္ဒန္တဝိလာသ
| caption       = ဗီုရုပ် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ နူသၞာံ ၂၀၁၄
| birth_name    = မာံယှိုဲခါင်
| birth_date  = {{Birth date|1933|03|14}}
| birth_place   = ကွာန်ကအ်ခပုင်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
| death_date = {{Death date and age|2026|05|26|1933|03|14}}&lt;!-- (enter DEATH date then BIRTH date (e.g., ...|1908|31|8|1967|28|2}} use both this parameter and |birth_date to display the person's date of birth, date of death, and age at death) --&gt;
| death_place        = ဘာထံင်ကှ်ေ
| death_cause        = အာယုက်ဇၞော်
| body_discovered    = 
| resting_place      = 
| education = တန်ဒေါဝ်
| alma_mater = ဘာကၠအ်ပၞဟ်၊ မုဟ်ဍုင်
| nationality  = {{Flag|Mon}}မန်
| citizenship   = {{Flag|Myanmar}}ကောန်ဍုင်ဗၟာ
| other_names  = 
| parents       = နာဲတုင်မံင် မိဨတေန်
| occupation = ဓမ္မကထိုက်
| years_active  = 
| known_for     = 
| notable_works = 
| spouse = 
| children =
}}

[[ဝှာင်:Ven.Vilasa.png|thumb]]

'''ဘဒ္ဒန္တဝိလာသ''' ဝွံ ဒှ် မနွံပိုန် ဘာလွဳမာန်ရတ် (၁၉၃၃ မာတ် ၁၅ - ၂၀၂၆ မေ ၂၆) ကွာန်ကအ်ခပုင် ကေုာံ ဘာထံင်ကှ်ေ (နူသၞာံ ၁၃၄၅) ကွာန်ထံင်ကှ်ေ၊ ဍုင်ကၟာဝက် ရးဇြာတုဲ ဒှ် အစာဓမ္မကထိုက် (အစာဓရ်) ယၟုပြာကတ်မွဲဇကုရ။ ကျာ်ဇၞော်အစာဝိလာသဝွံ ပ္ဍဲ အခိင် ဘဝသင်သၟတ်တေအ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၃၃၆ ပ္ဍဲ ဂကောံသင်ဓမံက်ပတိုန်လိက်ပတ်မည်ဂှ် ချဳဓရာင်ကၠုင်လဝ် ဗွဲမကတိုင်ကၟဟ် မွဲစွံ ကုကျာ်ဇၞော်အစာသိင်္ဃ ကေုာံ ကျာ်ဇၞော်ပါလိတ၊ နကုဂကောံဏအ်ဂှ် တက်ပ္တိတ် လိက်ဂတာပ်ခေတ် ရ။ နကုယၟုကၞေဟ် ကြဝိတ်မည်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ချူဇန်ကၠုင်လဝ် လိက်ပရေင်၊ ကဗျနာနာသာ် နွံရ။ နူ သၞာံ ၁၃၄၅ ဂှ် ဂွံဒှ် နွံပိုန် ဘာထံင်ကှ်ေ ကွာန်ကၟာဝက်တုဲ ဇၞော်မောဝ်လဝ် ဒတန်သာသနာဂှ်ရ။ နူဂှ် အာပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာလွဳမာန်ရတ် ပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ခပုင် ရ။ ဗွဲကြဴ ကာလအာယုက်ဇၞော်ဂှ် ကၠုင်ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေပၠန် စဵု လအိတ်ဘဝရ။

ဓမ္မကထိုက် ဘဒ္ဒန္တဝိလာသဝွံ က္တဵုဒှ် မၞိဟ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၃၃ မာတ် ၁၅ (သက္ကရာဇ် ၁၂၉၄ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၅ စွေက်) တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ အခိင်ဂယး ၁၀ နာဍဳ မဒှ်ကောန် နာဲတုင်မံင်၊ မိဨခေန် ပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ခပုင်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်ရ။ ပၞောဝ် ကောဒေအ် သီုဖအိုတ် ၆ တၠဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဒှ် ကောန်ထဍဲ မရနုက် ကုပန်၊ နူ ဍောတ်ဍောတ် ညး ခုတ်ခဴကဵုလဝ် ယၟု မာံယှိုဲခါင် (ရွှေခိုင်း)။ ၝဲ ကု ကော ကျာ်ဇၞော်ပိတၠဂှ် မိလျးသန် (မိယှိုဲတာန်)၊ မာံလျးထဝ် (မာံယှိုဲထေ)၊ မာံလျးရတ် (မာံယှိုဲယဳ)၊ ဒေအ်ကျာ်ဇၞော်ၜါဂှ် မိညာဏ်မၞိက် (မိညောအ်မြ)၊ မာံအံင်ကျာင်။ အခိင် ကျာ်ဇၞော် ကလိဂွံ အာယုက် ၁၃ သၞာံ၊ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၄၅ ဂိတုဨပြဳ ၁၂ (သက္ကရာဇ် ၁၃၀၇ ဂိတုပသာ် ၁၂ မၟံက်) တ္ၚဲအဒိုတ်ဂှ် ပ ထပိုယ်သာမဏဳ ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်အစာသဳလာစာရ ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး ကွာန်ကအ်ခပုင်။ ကျာ်ဇၞော် ဒှ် ထပိုယ် ဂွံ ပန်ဝှ်၊ ရာံတိတ် နူ ထပိုယ်တုဲ လုပ်ကၠောန်ဗ္ၚ ကရောမ်မိမၜါရ။ အခိင်ကာလ မကလိဂွံအာယုက် ၂၂ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၅၄ ဂိတုဂျောန် ၁၁ (သက္ကရာဇ် ၁၃၁၆ ဂိတုဒဂိုန် ၁၁ မၟံက်) တ္ၚဲအဒိုတ်ဂှ် ပ ခမဳ ပ္ဍဲ သိမ် ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး ကွာန်ကအ်ခပုင်၊ ကျာ်ဇၞော်အစာကေတုမာလာ ဘာအင်ဝ ဒှ် အစာဥပ္ပဇ္ဇျာယ်ရ။ ပ္ဍဲ ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞးဂှ် လုပ် ဒဂိုန်ဝှ် ၁ ဝှ်တုဲ အာကတ် လိက် ဇရေင် ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒက (ကျာ်ဇၞော်ဖျူ) ဘာမဟာဝိဟာရ၊ ကွာန်ဝါဍောတ် တကအ်ခၟိုင်၊ နူဂှ် အာကတ် လိက် ဇရေင်ဘဒ္ဒန္တကေတုသာရ ဘာကၠအ်ပၞဟ် ဍုင်မုဟ်ဍုင် မသုန်သၞာံ၊ နူ ဘာကၠအ်ပၞဟ် ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၃၁၇ ဂှ် ဂွံအံင်ကေတ် တန်ဍောတ် နူ အလဵုအသဳ၊ သက္ကရာဇ် ၁၃၁၈ ဂှ် ဂွံအံင်ကေတ် တန်ဒေါဝ် နူ အလဵုအသဳရ။ နူဂှ် အာပဒတဴ ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဝိသုဒ္ဓ ဘာဇၞော် ကွာန်တၟအ်ကၞေင် ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် ၁ သၞာံ၊ နူဂှ်ပၠန် အာပဒတဴ ဇရေင်ကျာ်ဇၞော် ဘဒ္ဒန္တကေတုမတဳ ဘာခရိုက်သာံ ဍုင်ရေဝ် ၇ သၞာံ၊ ဘာကမန် မနွံ ပါင်ဂၠံင်ဝါခရူ မံင်လဝ် မွဲလစုတ်၊ တုဲ အာပဒတဴ ဇရေင် ဘဒ္ဒန္တကေတုမာလာ ဘာဇၞော် ကွာန်သၞေဟ်ခရေင် ၂ သၞာံရ။ ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဝိလာသဝွံ နူ ဘဝခမဳသၟတ် ဂှ် ဒှ် ဓမ္မကထိုက် (အစာဓရ်) ယၟု မပြာကတ်မွဲဇကုရ။ 

ပ္ဍဲ ဂကောံသင်မန် မဟာသံဃသာမဂ္ဂဳ မဒှ် ဂကောံ မအာဂတ ပၠတရဴတုဲ မဒက်ပ္တန်လဝ် ကျာ်လဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀ လတူဒဵု ဍုင်မတ်မလီုဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဒှ် ခမဳမယိုက်ဂၠေင် ချဳဓရာင် အဓိကမွဲဇကုရ။ ဟိုတ်မဒှ် ဓမ္မကထိုက်မွဲဇကုတုဲ ညးရ ဒှ် မၞိဟ်မတွဟ်ဓရ် ပ္ဍဲ ဂကောံဂှ်။ ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ညးဂမၠိုင် ကော်စ ညး တၠဂုဏ်အစာသာသနာ၂၅၀၀။ 
ပ္ဍဲ အခိင် သင်သၟတ်မန်တအ် ဂကောံသင်ဓမံက်ပတိုန် လိက်ပတ်မည် ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၃၃၆ဂှ် ချဳဓရာင်ကၠုင်လဝ် နဒဒှ် မၞိဟ်အဓိက မွဲစွံ ကုကျာ်ဇၞော် အစာသိင်္ဃ (ဥက္ကဋ္ဌ)၊ ကျာ်ဇၞော်ပါလိတ (ညးအုပ်ကာ)၊ ကျာ်ဇၞော်ပုပ္ဖ (ဘာဝေလုဝန်) (သကိုပ်ဘဏ္ဍာ) အိန္ဒက (ကၟာဝက် လွဳမာန်ထဝ်)၊ အိန္ဒက (ဍုင်ပံင်)။ နကု ဂကောံဏအ်ဂှ် တက်ပ္တိတ် လိက်ဂတာပ်ခေတ်။ ကျာ်ဇၞော်လေဝ် နယၟုကၞေဟ် ကြဝိတ်မည်ဂှ် ချူဇန်ကၠုင်လဝ် လိက်ပရေင်၊ ကဗျနာနာသာ်နွံရ။ 

ပၞောဝ်ကဗျ ညးမချူလဝ်ဂမၠိုင်ဂှ် ကဗျ အနန္တမေတ္တာ 

“အိုတ်သီု စက္ကဝါ အဵု တန်တဴလေဝ် သတ်တအ်ကၠာ၊ တသိုက်စိုတ်ကာယျ ၜါပြကာ လၟိုင်ကောလ ကဵုဂွံတန်တဴအာ။ ဍောင်သွာမ္ၚဵု ယဵုဍာ်လံင်ဇြဲ ရိုဟ်တ္ၚဲပတ္ထဏာ ပိုယ်ဖျေဟ်မေတ္တာ မ္ၚဵုမပြဲ ရိုဟ်ဟ်တ္ၚဲ ကဵုဂွံတန်တဴအာ ပိုယ်ဖျေဟ်မေတ္တာ” 
ဂှ် ဗညာကွိင် ဖျေဟ် အခိုက်ဒွက်တုဲ ဒယှ်လဝ်ရ။ ဒွက်ဏအ် မွဲအခိင်တေအ် ဂွံမိင်ကေတ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ရေဒဳယော မွဲခဏ မွဲခဏရ။ 

လိက်ဂတာပ်ခေတ် တက်ပ္တိတ်ဂွံ ပိကၞပ်တုဲ၊ နကုဂကောံဏအ် ချူပ္တိုန် လိက် စပ်ကုအခေါင်ဂကူမန် သီုပလံင်ဗစိုပ် ရုင်ကလုတ်ဂမၠိုင် မနွံ ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာရ။ ဟိုတ်နူ လိက်ဏအ်တုဲ မၞိဟ်အဓိက ပ္ဍဲ ဂကောံဏအ် ဥက္ကဋ္ဌ ကျာ်ဇၞော်သိင်္ဃ၊ ညးအုပ်ကာ ကျာ်ဇၞော်ပါလိတ ဒးဒုင်ရပ်။ နကုဂကောံဂှ် သီုပ္တိတ်ဒၟံင် လိက်ဂတာပ်ခေတ် ကီုတုဲ လိက်ဂတာပ်ခေတ်ဂှ်လေဝ် ဒးဒုင် စၟဳစၟတ်ကီုရ။ ဆဂး လိက်ဂတာပ်ခေတ် ဂှ် ပ္တိတ်လဝ် အပ္ဍဲအခေါင်တုဲ ပ္တိုန်ဒုဟ် ဟွံဂွံ၊ နကု ဒုဟ်မပလံင်ဗစိုပ်လိက် ရုင်ကလုတ်ဍုင်သအာင်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်သိင်္ဃ ကု ကျာ်ဇၞော်ပါလိတ ဒးအာ ထံင်။ တုဲပၠန် လိက် ဂတာပ်ခေတ်ဂှ်လေဝ် ဟွံဂံင်ဆက်ပ္တိတ်ရ။ သွက် သဟဓရ်ဇကုၜါ မနွံ ပ္ဍဲ ထံင် ဂွံစသုင် နကုကျာ်ဇၞော် ကောံကုသကအ်ရဲဂမၠိုင် ပလံင်ဏာ ကခၞာ၊ ဖရံက်ခၞာတအ်ရ။ 

ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် နကုခမဳသင်မန် ညးမဆာန်ဂကူတအ် ညာတ်ကေတ် ကောန်မန် နူ ကွာန်တအ် ဒှ်ကၠုင် ဒြပ်ရတ် ပြံင်တိုန်မံင် ဍုင်မတ်မလီုမ္ဂး ကောန်ဇာတ် ညးတအ် ဟွံလေပ်မန်၊ ဒှ်အာ ဗၟာ။ ကောန်ဍုင်မတ်မလီု ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ် ဂကူမန်ကီုလေဝ် ဗွဲကြဴဏအ် မၞိဟ်မဟီုအရေဝ်မန်လေပ် အိုတ်အာတုဲ ဒှ်အာ ဗၟာအိုတ်ရ။ ဘာလကျာ်ဂမၠိုင်လေဝ် ဘာလ္ၚဵု ကျာ်ဇၞော် ၜိုန်ရ ဟီု အရေဝ်မန် လေပ်ဒၟံင်ဏီဖိုဟ်လေဝ် ကမၠောန်ဇၞော်မောဝ်၊ မင်မဲ သာသနာ မန်ဂှ် အရီုစိုတ် ဟွံမဲရ။ သွက်ဂွံ မင်မဲ ဂကူမန် လတူ ဍုင်မတ်မလီုတုဲ ခမဳမန်တအ် စိုတ်ထတ်ဒၟံင် သွက်ဂွံပ္တန် ဘာမန် လတူ ဍုင်မတ်မလီုရ။ မဂွံပ္တန် ဘာမန်ဂွံဂှ် နွံ ၜါနဲ၊ ရာန် တိကၠအ်တုဲ ဗဒှ်ပ္တိုန် ဘာတၟိ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ဘာလကျာ် မဒှ်အာ ဘာဗၟာတအ်ဂှ် ရာန်ကေတ်တုဲ ဗဒှ်ပ္တိုန် ဘာမန်။ 

ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ အခိင်မပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲဘာကုန်တက္ခဳ (စာရေကြီးကုန်) ဂှ် ဘာဇောတိကရာမ (စျေးကြို) ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ် ဂကူမန်၊ ဆဂး စိုတ်မန် ဟွံမဲ ညံင်ရဴ ကျာ်ဇၞော် လတူ ဍုင်မတ်မလီု ဗွဲမဂၠိုင်တအ်ကီုရ။ ကျာ်ဇၞော် ဘာဇောတိကရာမဂှ် ဘာညးဂှ် ညး သွံကဵု၊ ဆဂး ညးလေဝ် ဗျု၊ ဂွံအာမံင် ဘာတၞဟ်လေဝ် ဒှ်ဟွံမာန်။ ညး ထ္ပက်ကဵု စၟတ်တဲ၊ အခိင်ညး ဟွံမဲမ္ဂး ဘာဂှ် ညး ကဵု ဇကု ပ ကျာ်ဇၞော်။ င္ၚုဟ်ဘာဂှ် ၇၀၀၀ ဒကေဝ်။ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ညာတ်ကေတ်၊ ပ္ဍဲ ဘာဂှ် ကောန်မေန်ညးလေဝ် နွံဒၟံင်၊ တုဲပၠန် အကြာဂှ် စိုတ် ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဂတးအာမ္ဂး ဗီုလဵုဂွံပရော။ ဗွဲကြဴ ဒှ် အမှုအရာ မာန်တုဲ ဟွံရာန်ရ။ ဗွဲကြဴ ဘာဂှ် တၠဂုဏ်အစာစန္ဒိမာ၊ ဘာဝင်က ရာန်ကဵုတုဲ ပအပ်ကဵု တၠဂုဏ်ကြောအ် ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာဂှ်ရ။ ဗွဲကြဴညိ သ္ၚိဂကူကရေင် မနွံ ပ္ဍဲ အရာပ်က္ၜင်ထဝ်ဂှ်လေဝ် သွံကဵုကီု။ ဆဂး င္ၚုဟ်ဍင်လောန်အာ၊ ကျာ်ဇၞော် ဟွံဒး စိုတ်ကွေဟ်ကွေဟ်တုဲ ဟွံဒှ်ရာန်ပၠန်။  နူဂှ် ကျာ်ဇၞော် အာပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာဇၞော် ကွာန်သၞေဟ်ခရေင်။

သက္ကရာဇ် ၜိုတ် ၁၃၄၂ ဂှ် နူ ဘာဇၞော် ကွာန်သၞေဟ်ခရေင်ဂှ် က္ညကၠုင် ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေ ကွာန်ကၟာဝက်ရ။ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ပုပ္ဖ (တၠဂုဏ်ခေအ်) ဒှ်ဒၟံင် ကျာ်ဇၞော် ဘာထံင်ကှ်ေဂှ်ရ။ သက္ကရာဇ် ၁၃၄၅ ကျာ်ဇၞော်ပုပ္ဖ စဴအာသွဝ်တုဲ မဂွံဒုင်ခပတိုန် နဒဒှ် ညးမနွံပိုန် ဘာထံင်ကှ်ေဂှ်ရ။ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ က္လိဂွံ အာယုက် ၅၁၊ ၂၉ ဝှ်။ ကြဴနူ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ မဂွံဒှ် ကျာ်ဇၞော်တုဲ ခမဳသင် နူ ကွာန်ဒူရာ၊ နူ ကွာန်ကအ်ဒုန်မြင်တအ် ကၠုင်ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် တုဲ ခမဳသင် ဂၠိုင်တိုန်တုဲ ဒတန်သာသနာ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် နူ မကေင်နွံလဝ် ကျာ်ဇၞော်မွဲ ကု ကပ္ပိယမွဲဂှ် ဒှ်ကၠုင် ခမဳသင် အကြာ ၂၀ - ၃၀ ဇကုရ။ 

နူစ သက္ကရာဇ် ၁၃၄၇ ကေတ်လျိုင် နဒဒှ် ဂကောံသံဃနာယက ကွာန်ထံင်ကှ်ေ ကောံ ကုသဇိုင်ဝန် ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်ဂှ် လုပ် ယိုက်ဂၠေင်လဝ် ကီုရ။ သက္ကရာဇ် ၁၃၅၂ ဂှ် ဘာနိဗ္ဗိန္ဒာရာမ မဒှ် ဘာလကျာ် မနွံဗဒါယ် ကၟာဘင်ဍင်၊ ကွာန်ကအ်ခပုင် မဒှ်ဒၟံင် ဘာလကျာ်ဗၟာဂှ် ဟိုတ်နူ ကျာ်ဇၞော်ဗၟာ ဘာဂှ် က္လိလောန် ဒုဟ်သာသနာတုဲ ဒးတိတ်အာ နူ ဘာဂှ်ရ။ တၞဟ်နမဂွံ ဆက်မင်မဲအာ ဒတန်သာသနာဂှ်တုဲ နူ ကျာ်ဇၞော်အစာတၠဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး ကောံ ကု ဂကောံသံဃနာယက ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ပ္အပ်ကဵု ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ရ။ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ကျာ်ဇၞော် ပ္အပ်ကဵု ကောန်ကွးဇကု တၠဂုဏ်အစာ ဝဳရိယ (တၠဂုဏ်အုန်းသီး) မညး ဒှ် ဇာတိ ကွာန်ကအ်ဒုန်မြင်တုဲ ညး အာပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာတေအ်ရ။ ညး စိုပ် ဘာဂှ်တုဲ ယၟုဘာဂှ် ညး သၠာဲစုတ် ဘာလွဳမာန်ရတ် ရ။

== လညာတ်ဒဿန ပရေင်ဂကူ==
လညာတ်ဒဿန ကျာ်ဇၞော်အစာဝိလာသ မစပ်် ကု ပရေင်ဂကူမန်မ္ဂး ဗွဲမဂၠိုင် ပိုယ် ဂွံဆဵုကေတ် နူ လိက်ပရေင်၊ လိက်ပေါမ် မညး ချူလဝ် ပ္ဍဲ လိက်ဂတာပ်ခေတ် ဂၠိုင်ရ။ ပ္ဍဲ လိက်ဂတာပ်ခေတ် ကၞပ်မွဲဂှ် ကျာ်ဇၞော် ချူလဝ် &quot;ပေါမ်ကောန်ဗော် မင်ပြေင်&quot; မွဲရ။ ပ္ဍဲ ပေါမ်ဂှ် နွံ ညးတၠဒြပ် တြုဟ် ကု ဗြဴ ညးၜါ က္လိဂွံလဝ် ကောန်မွဲ ကဵုလဝ် ယၟု ကောန်ဗော်။ ဟိုတ်နူ မပတှ်ေ ပိုန်ဒြပ်တုဲ ဟွံကဵု ဗ္တောန်ပညာ၊ ဗွဲကြဴ ပိုန်ဒြပ် ယာဲတတအ် လေင်အိုတ်တုဲ သှ်ေ ဒြပ်ညိည ရာန် ပြေင်မသုန်တုဲ ကဵု ကောန်ဗော် မင်စပြေင်။ မွဲကရောမ် ကုဂမာပြေင်ပန်ဂှ် ကောန်ဗော် အာမင် ပြေင်ဇကု မသုန်ဂှ်ရ။ ပြေင် ညးတၞဟ် နွံ ကုကၠံ၊ ပြေင်ကောန်ဗော် နွံဆ မသုန်ဓဝ်ရ။ ဆဂး ဇၟာပ်ပြေင် မလုပ် ကၠအ်ညးတၞဟ်၊ မလုပ် အရှာမ်ဘာမ္ဂး ဒှ်ဒၟံင် ပြေင် ကောန်ဗော်တွဵု တုဲ ညးတၞဟ်တအ် မံင်ၜိုဟ်ၜိုဟ်၊ ကောန်ဗော် မွဲဓဝ် ဒးဒြေပ် ထဍေင်ဒၟံင် ပြေင် ကၠိုဟ်တ္ၚဲတုဲ ညးတေအ် ဟီု ကုအပါညးတေအ် ဒဒှ်ရ ပြေင် ညးတေအ် ဂၠာန်၊ လုပ် ကၠအ်ညးတၞဟ်။ ညးတေအ် မိက်ဂွံကဵု သွံထောအ်ရ။ အပါ ကောန်ဗော် စှ်ေစိုတ် ကောန်ဗော် ဟွံတီ ပြေင်ဇကု ဒှ်မာန်ရောင်တုဲ ပ္ဍဲ ဂြင်ပြေင် ကောန်ဗော်မသုန်ဂှ် အပါညးတေအ် စုတ်လဝ် ကုလကံက်ထာင်သတ်ဗြဴ၊ သွက် ကောန်ဗော် ဂွံသမ္တီ ပြေင်ဇကုဒးရ။ ကောန်ဗော် လဴဟီု ကုညးတၞဟ်တုဲ ညးတၞဟ်တအ်လေဝ် စုတ်ဗက် လကံင် ထာင်သတ်ဗြဴ ပ္ဍဲ ဂြင်ပြေင် ညးတၞဟ်ကီုရ။

ပြေင် လုပ် ကၠအ်ညးတၞဟ်ဟီု ပြေင်ကောန်ဗော် ဂးတုဲ ကောန်ဗော် ဟီု
{{Cquote|&quot;ဟး ပြေင်အဲဏအ် ဂၠာန်ကွေဟ်ဟ် သွံ၊ ကောန်ဗော် ဒးအာထဍေင် ပြေင်ပၠန်ရ။ ခြာဟွံလအ် ပြေင် လုပ် အရှာမ်ဘာလကျာ်လေဝ် ပ္ဍဲ ဂြင်ပြေင်ဂှ် ဟရတ်သၠထာင်တာ နွံဒၟံင်ပၠန်၊ ကောန်ဗော် ထေင်ဂး ပြေင်ဇကုတုဲ ကောန်ဗော်ပၠန်ရ ဒးအာထဍေင်ဒၟံင် ပြေင်ဂှ်။ ဒဒှ် ကောန်ဗော် ဟွံတီပြေင်ဇကု အမှုယှုက်ထုဲ ဒှ် ဂၠုဲညးရောင်&quot;}}&lt;ref&gt;{{cite book |last= |first= |author-link= |date= |title=လိက်ဂတာပ်ခေတ် ကၞပ် ၁|url= |location= |publisher= |page=၉၉-၁၀၄ |isbn=}}&lt;/ref&gt;

မြဴသာ်ဝွံ ကျာ်ဇၞော်အုပ်လဝ် နိဂီု ပေါမ်ညးရ။

ကောန်ဗော်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ပတုပ်လဝ် နဒဒှ် ဥပမာ ဂကူမန် ဒှ်မာန်ရ။ ဂကူမန်ဂှ် ဒှ် ဂကူ မနွံ ကုဝင်သၠုင်ပြဲ၊ တ္ၚဲဏအ် ဒှ်ဒၟံင် ဆမၞိဟ်ကၟင်ပြေင်။ ဟိုတ်နူ ပညာ ဟွံမဲတုဲ ဣလဵု ဒှ် ကမၠောန်ဇကု၊ ဣလဵု ဟွံဒှ် ကမၠောန်ဇကုဂှ် ပါ်ပါယ်ဟွံဒးတုဲ ဗက်ကၠောန်ဒၟံင် ဖအိုတ်၊ ဒးဒုင်စကာ ကုညးတၞဟ်။ ယဝ်ရ ကမၠောန်ဇကု ဇကုကၠောန်မ္ဂး၊ ယဝ်ရ ပြေင်ဇကုရ ဇကုမင်မ္ဂး ဇကု ဟွံဒးဍောင်၊ ကမၠောန်လေဝ် စိုပ်တရဴပြဟ် စိုပ်တရဴဂၠိုင်ရ။ လညာတ် ဒဿန ကျာ်ဇၞော်ဏအ် စဵုတ္ၚဲဏအ် ကိတ်ညဳဒၟံင်ဖိုဟ်ရ။ လကျာ်ဂကူတၞဟ် သြိုင်ဘာလေဝ် ဇကု ဒးကဵု၊ လကျာ်မန်ဇကု သြိုင်ဘာလေဝ် ဇကု ဒးကဵု၊ ဂကူတၞဟ် ကၠုင်လေဝ် ဇကု ဒးဗ္စ၊ ကပေါတ် ဂကူတၞဟ်လေဝ် ဇကု ဒးရာန် ဒးလိင်၊ က္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူတၞဟ် ကၠောန် သွက်အဝဵုဍေဟ်လေဝ် ဇကု ဒးဗိုင်ကၠောန် ဗိုင်ချိုတ်မ္ဂး၊ ဇကု ဟွံဍောင် ညးဂှ် ဂွံဍောင်ရော။ တုဲပၠန် ဇကု ဗျိဒၟံင် ပြေင်ဇကု ဂၠာန်၊ မၞိဟ်ဇကု ဂကူဇကု ဟီုဟွံမာန်။

အတိုင် လညာတ်ဏအ်ပၠန် ကျာ်ဇၞော် ချူလဝ် လိက်ပရေင် &quot;ဗရုမံင် မဟောသဓ&quot; ပ္ဍဲ လိက်ဂတာပ်ခေတ် ကၞပ်ပိ၊ ကျာ်ဇၞော် အုပ်လဝ် နိဂီုလိက်ညး

{{Cquote|ဗရုမံင် မဟောသဓ၊ သဒ္ဒဇြုင်ဂွု၊ ဗြုလလောင်တိုန် ဟိုဲဂကူမည်တအ် ကမၠောန်ညး ညးကၠောန် မည် ဇၞော်မောဝ် ဍာံ&quot;}}&lt;ref&gt;{{cite book |last= |first= |author-link= |date= |title=လိက်ဂတာပ်ခေတ် ကၞပ် ၃|url= |location= |publisher= |page=၁၆၆ |isbn=}}&lt;/ref&gt;

ပ္ဍဲ သဘင်မာဲ သၞာံ ၁၉၉၀ တေအ်ဂှ် ပ္ဍဲ ကၟာဝက် ဗော်ကိစ္စဇၞော် အိုတ် ဂကောံဒဳမဝ်ကရေသဳကောန်ဂကူမန် ကု ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဒြဟတ်ဇၞော်ဒၟံင်ရ။ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ဒှ်လဝ် ပရေင်ကလိုက်ကမဵု ဒစာံပန်မ ဟွံလအ် ကွေဟ်ကွေဟ်တုဲ ရဲကၟာဝက် လ္ၚဵုတအ်ဟီု ကွးဘာ မတိတ်အာဂြိုပ်တအ် ဍေဟ် ဂွံစဴကၠုင် ဗွဲမပြဟ်မာန်တုဲ သ္ဒးစုတ်ကဵု မာဲ ကုဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ (ဗော်ခမံက်)ရောင်။ ဗော်မန်ဂှ် ဂွံလဝ် တဆိပ်ပ္ကဴသၟိင်တ္ၚဲတုဲ အရေဝ် အကြာကွာန် ဟီုဒၟံင် &quot;ဂလဝ် ခမံက်တုဲမှ ၜှ်ကဴဂွံ&quot; အဓိပ္ပါယ်ဍေဟ်ဂှ် ဗော်အေဝ်အေဝ်ဒဳ ဇၞးတုဲဟေင် အခေါင်အရာ မန် မံက်ဂတဝ်မာန်ရ။ 

ဟီုပရူ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ပ္ဍဲ ကၟာဝက်မ္ဂး အရာပိုယ် ဝိုတ်စ ဟွံဂွံ နွံမွဲ၊ အရာဂှ် ဒှ် အရာမဒးကေတ် ခန်လ္ၚတ်ခိုဟ်လေဝ် ဟီုဂွံရ။ ပ္ဍဲ ကၟာဝက်ဂှ် ဂကောံၜိုပ်ဗၠာဲ ဟီုဂှ် ဒှ် ဂကောံတွိင်တွိုက်မန် ဒြဟတ်ဇၞော်ဒၟံင် ၜိုတ်ဒးရးရ။ ကောန်ဂကောံ ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ် ကွးဘာ တက္ကသိုလ်တြေံဂၠိုင်ရ။ ပ္ဍဲ မွဲတ္ၚဲ ကၠာဟွံစပေါယ်ဏီ အဃော ညးတအ် မပလေဝ်ပလေတ် ပ္ကိတ်ဒၟံင် တွိင်တွိုက်ဂှ် ညးတအ် ဟွံဂွံ ဗိုက်လတက် ကယျိုင်မန်ဏီရ။ ညးဂှ်မွဲ အာဟီု ကုကျာ်ဇၞော်ပါလိတ၊ ဒဒှ်ရ ရဲ ဂကောံၜိုပ်ဗၠာဲတအ်ဂှ် ဟွံဗိုက် ကယျိုင်မန်တုဲ ကျာ်ဇၞော်ပါလိတလေဝ် စိုတ်ဓါတ်ဂကူ ထတ် ၜက်လောန်ကာဲ ချူလိက် ဟီုၜေဟ်ၜါယ်ဏာ ဍေဟ်တအ် ဗွဲမသကာတ် မြဟ်ရ။ ကောန်ဂကောံ ၜိုပ်ဗၠာဲတအ်လေဝ် ဒှ် ဒေါသ၊ ထေဲ ကုကျာ်ဇၞော်တုဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် ညးတအ် ဟွံဗိုက်လတက် ကယျိုင်မန်ရ။ ကျာ်ဇၞော်လေဝ် ထေဲ လတူထေဲပၠန် တုဲ နူဂှ်တုဲ ဟိုတ်နူထေဲ ကုကျာ်ဇၞော်ပါလိတတုဲ နူ ဂကောံၜိုပ်ဗၠာဲ ဗွဲမဂၠိုင် ဟွံဆက်ကၠောန် ကမၠောန်မန်ရ။ ယၟုဝိုင်ဂဳတဂှ်လေဝ် နူ ဂကောံၜိုပ်ဗၠာဲဂှ် ဒှ်အာ “ဟင်္သာပျို”။ ဗွဲကြဴညိ အခိင် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ က္တဵုဒှ်ကၠုင်ဂှ် မၞိဟ် နူ ဂကောံဂှ် ကြပ်သီုဖအိုတ် ဒှ်အာ ကောန်ဗော် အေန်အေဝ်ဒဳ အိုတ်ရ။ စနူဂှ်တုဲ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဒြဟတ်ဇၞော်အာ ပ္ဍဲ ကွာန်ကၟာဝက် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲအရာပ်လဒေါဝ်ကွာန်ဂှ်ရ။ 

ပ္ဍဲ အခိင်တဝဟ်မာဲဂှ် ဒှ် အခိင် ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ပံက်လဝ် ဘာမန်ဥတုကညင်တုဲ နကုအဲ၊ ဗ္တောန်ဒၟံင်လိက် ကုကွးဘာတအ်ရ။ ကျာ်ဇၞော် မိင် နူတၞဟ်တုဲ လဴကဵု ပိုယ် အရေဝ်မွဲပိုတ် &quot;ဒိုင်ဗျုဇိုင်ကဝ် ဂလဝ်ခမံက် လ္ပလုပ်ခံက်ပိုယ်&quot; အခိင်ဂှ် ဒဝ်အံင်သာန်သုကျဳ ဒးဒၟံင် ထံင်သ္ၚိတုဲ ညးဟီုစ ဒိုင်ဗျုဇိုင်ကဝ်။ တုဲပၠန် အေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဂွံလဝ် တဆိပ်ခမံက်တုဲ မိင်ဒး အရေဝ်ဂှ်ဗက် ကၠိုဟ်အာ အဓိပ္ပါယ်ရ။ နကုအဲ ဗ္တောန်ကဵု ကွးဘာဥတုကညင်တအ်တုဲ ဇၟာပ် ဍေဟ်တအ် မဆဵု ရဲဗော်အေန်အေဝ်ဒဳမ္ဂး ဍေဟ်တအ် ပခေအ်လဝ် ဇိုင်မွဲဒိုဟ်တုဲ ကရေဲ &quot;ဒိုင်ဗျုဇိုင်ကဝ် ဂလဝ်ခမံက် လ္ပလုပ်ခံက်ပိုယ် ဒေင် ဒေင်&quot; ရ။ သွက်ဂွံ ပ္ဒေါအ် ကောန်င္ၚာ်တအ်ဂှ်တုဲ ရဲဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတအ် ကၠုင်ဟီု ကုကျာ်ဇၞော်ရ။ မုညးတအ် မဟီုဂးဒၟံင်ဂှ် နကုအဲ ဟွံဂွံမိင်။ နကုအဲလေဝ် အခိင်ဂှ် အာယုက်ဍောတ် အဃောကြဴတုဲ မၞိဟ်စဂှ် စှ်ေ နူဘာ အဲဗလးကဵု ကောန်င္ၚာ်တအ် ကရေဲဗက် လက်ကြဴ &quot;ဒိုင်ဗျုဇိုင်ကဝ် ဂလဝ်ခမံက် လ္ပလုပ်ခံက်ပိုယ် ဒေင် ဒေင်&quot; ရ။ ကျာ်ဇၞော် ၜိုန်ရတီဒၟံင်ကီုလေဝ် မုဟွံဟီုကဵုအဲ ကၠတ်အီဒၟံင် သ္ၚိတ်သ္ၚိတ် ဒှ်မာန်ရ။

တ္ၚဲစုတ်မာဲဂှ် ဂိတုမေ ၂၇ (ဇှ်ေ ၄ မမံက်) ဂိတုမေ ၂၃ (တ္ၚဲသဳ ဂိတုပသာ်အိုတ်) ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ကဵုတက် ခၞုက် ဟွံကဵုဇူ တက်ဒၟံင် ဟွံဒေါအ်တုဲ၊ ဒါယကာတအ် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲ ဘာ မုဒှ်ရော ကေတ်ဟွံဒး ဂၠောဲတိုန်ကၠုင်ဘာ သီုဖအိုတ်ရ။ ဗွဲမဂၠိုင် ပွမတက် ခၞုက်ဗီုဂှ်မ္ဂး ကျာ်ဇၞော် ဒှ် မွဲမွဲသာ်ရ။ ဒါယကာ ပေင်ဒၟံင် ဘာရ။ ကျာ်ဇၞော် တိုန်ပၞင်တုဲ ဟီု

&quot;အဲဂွံမိင်ဒၟံင် အကြာအရာပ် အကြာကွာန်၊ ညးလ္ၚဵုဟီု &quot;ဂလဝ်ခမံက်တုဲမှ ၜှ်ကဴဂွံ&quot;၊ ဒါယကာပိုယ် ဒှ်ဒၟံင် သံသယ၊ ပိတ္ၚဲပၠန် ဂွံအာစုတ် မာဲ ကုညးဂှ် ဟွံတီ။ ကမၠောန်ညး ညးကၠောန် မန်ဇၞော်မောဝ်ဍာံ၊ ဇကုမန် ကမၠောန်မန်ဇကု ဇကုဟွံကၠောန်တှ်ေ ညးဂှ် ဂွံကၠုင်ကၠောန်ကဵု ဇကုရော။ ယဝ်ရ ဗော်မန် ဇကုဟွံမဲမ္ဂး ဂွံစုတ် မာဲ ကုဗော်လဵု ဇကု ဒးရုဲ။ လၟုဟ် ဗော်မန်ဇကု နွံနွံဒၟံင်ဖိုဟ် ဇကု ဂွံစုတ်မာဲ ကုဗော်လဵု ကေတ်ဟွံဒးဟီုဂှ် ဒှ်ဟွံဂွံ။ ဒါယကာတအ် စုတ်မာဲ ကုဗော်မန်ဇကု၊ တဆိပ်ပကဴသၟိင်တ္ၚဲ ဂှ်ညိ။&quot; ဂးရ။ ပ္ဍဲ ကွာန်ထံင်ကှ်ေဂှ် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဂွံဏာ မာဲညိညဓဝ်ရ။ ဒါယကာဘာထံင်ကှ်ေ ကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် စုတ်မာဲ ကုဗော်မန် ဖအိုတ်ရ။ စဵုကဵုတ္ၚဲဏအ် အရာပ်ထံင်ကှ်ေဂှ် လၟိဟ်မမာဲ သွက် ဗော်မန် ဒြဟတ်ဇၞော်ဒၟံင်ဖိုဟ်ရ။

== ပရေင်ပကင်ရင် ကောံ ကုစရိုတ်==
သွက်ကောန်သင်တအ် ကျာ်ဇၞော် ဖန်ဇန်လဝ် အခိင်နာနာသာ်၊ အခိင် ဗ္တောန်လိက်၊ အခိင်ပတုဲဝတ် မပ္တံ သ္အးဇ္ၚးဘာ၊ အခိင်ဝေင်။ အခိင်ဝေင်မ္ဂး ပ္ဍဲ သလာတ် သၟဝ်တၞံတဵုဇၞော်မွဲတၞံ (ဒၞာဲ ဇြပ်သဘင်ဓရ် လၟုဟ်) ဂှ် အလဵုဇကု ကျာ်ဇၞော် ဗိုင်ထိင်၊ ဗိုင်ပ ဒေင် ကရောမ် ကောန်ထပိုယ် ကွးဘာ ညးမဝေင်ဒၟံင်တအ်ရ။ ဝေင်တေတ်မဖာန် ဒှ်တမ်၊ မၞိဟ်ကျ ဒးဒုင်ဗာကအ်၊ ဝေင်နာနာသာ်ရ။ အလဵုဇကုကျာ်ဇၞော် ဂြိုင်အီဒၟံင် အကြာ ကောန်ထပိုယ်၊ ကွးဘာတအ်ဂှ်ရ။

ပ္ဍဲ ဘာလကျာ်ဏအ်ဂှ် ဒှ် ဒၞာဲ မပကောံလဝ် ကောန်ဇာတ် မကၠုင်နူ ပွဳပွူနာနာတုဲ ပရေင်ပမာန် (မၞိဟ်ဇၞော် ပမာန် ကုမၞိဟ်ဍောတ်) (bullying) နွံစဒှ်ရ။ ပရေင်ပမာန် ရေင်သကအ်ဂှ် နကုကျာ်ဇၞော် ရပ်လဝ် သၞောဝ်တေင်တေင် (Zero Tolerance Policy) ကီုလေဝ် အိုတ်အာ ဟွံမာန်၊ နွံစဒၟံင် ညိညဖိုဟ်ရ။ ကလေင်ချပ်ရံင်မ္ဂး နဲကဲ ကျာ်ဇၞော်မဖန်လဝ် ပရေင်ပမာန်ဂွံအောန်ဂှ် ကဵုဝေင်မွဲစွံ၊ တုဲပၠန် အကြာ ညးမွဲကုမွဲ ဒးနွံ ပရေင်ဓဝ်ယာရ။ ညး ဖျေဟ်လဝ် သၞောဝ်၊ သတ်ဆု သတ်ဒုန် မနွံပ္ဍဲဘာဂှ် သီုဖအိုတ် အတိုင်ပၟိက်စိုတ်ဇကု ၜှ်စ ဟွံဂွံ။ တုဲပၠန် နကုဘာလေဝ် ပါယ်နူ သတ်ဗြဴတုဲ သွံစမ္ၚး ဟွံဂွံ၊ ဒးကဵု ကောန်ထပိုယ်၊ ကွးဘာတအ် စ သီုဖအိုတ်ရ။ ပ္ဍဲ ဘာဂှ် တၞံသတ်ဆု ဂၠိုင်ကွေဟ်ကွေဟ်ရ။ ပြဟ်စှ်ေကၠုင် ဇကု ဆဵုလေဝ် ဇကု စဟွံဂွံ၊ ဒးကၠုင်စွံလဝ် ဒၞာဲ ဘာကုဋ်ဂှ် ဖအိုတ်ရ။ ဇၟာပ်တ္ၚဲ အတိုင်လၟိဟ်မၞိဟ် မနွံ ဍောတ်ဇၞော် ဟွံရုဲ ညး ကဵု ဂအုမ်စွံလဝ် သတ်ဆုတအ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်မွဲ ကရဴလဝ် စး၊ မၞိဟ်မွဲ စၞောန် ဂအုမ်သတ်ဆု တအ်တုဲ မၞိဟ်မကရဴစးဂှ် ကော်ယၟု မၞိဟ်ဂှ်မ္ဂး မၞိဟ်ဂှ် ဂွံ ဂအုမ်ဂှ်ရ။

ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ် မၞိဟ် မဒးစိုတ် တၞံဆု တၞံကဴတုဲ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ညး တဵုလဝ် တၞံပ္ကဴနာနာ၊ တုဲပၠန် ဒၞာဲ မဒှ်ဒၟံင် အုမ်ရာပ်တအ်ဂှ်လေဝ် ညး ကဵုပသောင်ဖအး လဝ်ရ။ အခိင်တေအ် အရှာမ်ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ဟိုတ်နူ အုပ်ခြုမ်ဂၠိုင်၊ တၞံဆုဇၞော်ဇၞော် အာယုက် မနွံအာယုက် ပိပန်ကၠံလေဝ် ဂၠိုင်၊ တုဲပၠန် နွံ ကြပ်ဒၟံင် ကုၜဳပၠန်တုဲ ဇြုံလေဝ် ဂၠိုင် ဗွဲမလောန်ရ။ ရဲကွာန်တအ်လေဝ် ဟီုစ ဒၞာဲကလော်မကြမ်မွဲ ကီုရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကမၠောန်သအးဇ္ၚး ပသောင် အရှာမ်ဘာ၊ ဗဝ်သၠုင်ပ္တိုန်တိဂှ် ကျာ်ဇၞော် ကၠောန်ကၠုင်လဝ် သၞာံ ဗွဲမဂၠိုင်ရ။

အခိင်နူဂယး စဴ ပိဏ္ဍပါတ်၊ ကဵု ပိုန်ဂယးတုဲမ္ဂး အခိင်သတ်ဆုမ္ဂး ပရအ်စ သတ်ဆု၊ တုဲမ္ဂး ဗှ်လိက်၊ ကဵု ပိုန်တငဲ၊ ကဵု ပိုန်တငဲတုဲ ဒးတိက် သီု ညးဖအိုတ်။ မွဲနာဍဳ ကလေင် ဗတောန်လိက်၊ သဝ်တ္ၚဲ အခိင်ဝေင်၊ အခိင်ကညင်မ္ဂး ဒးဖဍာ် တၞံကဴတအ်ရ။ ညးၜါ မွဲနုင်ထုင် ဂၠေင်ဍာ်တုဲ ဖဍာ် တၞံပ္ကဴတအ်ရ။ ကျာ်ဇၞော် ပ အဓိက ကုလိက်မန်၊ လိက်ဗၟာ၊ ဂၞန် ပိဘာသာဏအ် ညံင်ဗှ် ချူ၊ တော်ဒးတုဲ လိက်ပရိယတ် မပ္တံ သုတ်စဉ်၊ ဒ္ဂေတ်ဝတ်သာမဏဳတအ်ရ။

==မွဲဘာ မွဲဂိုဏ်==

ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ဒှ် ဂကောံဂိုဏ် ဘာလွဳမာန်ထဝ်။ ဘာလွဳမာန်ထဝ် ကု ဘာထံင်ကှ်ေ အာကၠုင် ကၠောအ်ဍ ရေင်သကအ် ကွေဟ်ကွေဟ်ရ။ ကြဴနူ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ဒှ် ကျာ်ဇၞော်တုဲ မုဟွံလအ် ပဋိပက္ခ ဇၞော်ဇၞော် က္တဵုဒှ်ကၠုင် ရ။ ဟိုတ်ဍေဟ်ဂှ် ဒါယကာလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ကၠုင်ဘာမ္ဂး အရာလဵု ကောန်ထပိုယ်တအ် ပဂွံ၊ အရာလဵု ကောန်ထပိုယ်တအ် ပဟွံဂွံ။ ဥပမာ ကောန်ထပိုယ်မ္ဂး ဒးမံင် သိပ်သိပ်ဂၠိပ်ဂၠိပ် ဝေင်ဒၟံင် ဗီု ကောန်င္ၚာ်မ္ၚး ဟွံဂွံ။ ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ကောန်ထပိုယ်တအ်ဂှ် အခိင်ဝေင်မ္ဂး ဝေင်၊ အခိင် ဗတောန်လိက်မ္ဂး ဗတောန်လိက်၊ အခိင်လ္ၚောဝ်ကျာ်မ္ဂး လ္ၚောဝ်ကျာ်။ အခိင်ဇကု မကၠောန်မွဲမွဲမ္ဂး ညံင်စိုတ် ဂွံလုပ်စ ပ္ဍဲကမၠောန်ဇကု မကၠောန်ဒၟံင်ဂှ် ကိစ္စဇၞော်ရ။ တုဲပၠန် ကျာ်ဇၞော် ဖျေဟ်လဝ် ဒၞာဲလဵုမ္ဂး ဝေင်ဂွံ၊ ဒၞာဲလဵုမ္ဂး ဝေင်ဟွံဂွံ။ ဗွဲတၟေင် လပါ်ဂၠံင် ပါင်မုက်ဘာ (ပါင်တြင်ဇၞော်) ကောံ ကုဗဒါယ် ကျာ်စေတဳတေအ်မ္ဂး ဟွံကဵုဝေင်၊ ဟွံကဵုညာန်။ 

နူ အခိုက်တြေံ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ကိစ္စ ပ္ဍဲ ဘာသီုဖအိုတ်ဂှ် ဒါယကာတအ်ရ ဖန်တုဲ၊ ကျာ်ဇၞော် ဖန်ဟွံတုဲ။ ပဟိုတ် ကုအရာဏအ်တုဲ ကျာ်ဇၞော် ကေင်ဟီု “ကျာ်ဇၞော် နွံ ပ္ဍဲကွာန်၊ တာရဝါန် နွံ ပ္ဍဲဘာ” မဂွံ အဓိပ္ပါယ် ဒါယကာဂှ် ဒှ်ဒၟံင် ကျာ်ဇၞော် မၞိဟ် မဟီုတုဲ၊ ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ်ဒၟံင် ဆကၟင်ဘာ ဟေင်ရ။ ဒါယကာ ညးဟွံဂွံ ပၟိက်စိုတ်ဇကုတအ်ဂှ် အာဟီု ကုအစာတၠ ဘာလွဳမာန်ထဝ်၊ သွက်ဂွံ ထဍေင်ပ္တိတ် ကျာ်ဇၞော် နူ ဘာရ။ မွဲလပါ်ဂှ်ပၠန် ပၞောဝ် ကုကျာ်ဇၞော် ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ဂိုဏ်ပဝါရဏာဂှ် စှ်ေ နူ အစာတၠတုဲ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသဂှ် ဒှ် မၞိဟ် ဝှ်ဇၞော်အိုတ်ရ။ အရာဏအ်လေဝ် ကျာ်ဇၞော်လ္ၚဵု ဟွံဒးဂၞပ်ကီုရ။ သွက်ဂွံ ထဍေင်ပ္တိတ် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ နူ ဘာဂွံဂှ် ဒါယကာ ကောံ ကုအစာတၠဂိုဏ် စောဲလဝ် ဒုဟ်အမှု နွံ နာနာသာ်ရ။ အမှုဂှ် နကုဂကောံဂိုဏ် လေဝ် ပသောင် ဟွံဂွံ၊ နကု ဂကောံသံဃနာယက ပွိုင်ဍုင်လေဝ် ပသောင်ဟွံဂွံ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကောံသံဃနာယက ကၟိန်ဍုင် ကျာ်ဇၞော် ဘာဆု ကွာန်သၞေဟ်ဗဒဝ် ဒးပသောင်ရ။ 

ဗီုဒှ်ဂှ် ပၞောဝ် ကုဒါယကာဂမၠိုင် မပါ်တိတ်အာဂှ် ဒါယကာမွဲတၠဂှ် ညာတ်ကေတ် ဒှ်ဟွံမာန်၊ ဒှ်ဟွံထေက်တုဲ တင်ဂၞင် မပ္တိုန်လဝ် ဒုဟ်၊ တုဲပၠန် ဂလာန်မပ္တိုန်လဝ် ဒုဟ် သီုဖအိုတ်ဂှ် ကၠုင်ကၠတ်လဴဗ္စ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ရ။ အခိင်ကာလ မစၟဳစၟတ်ဂှ် ဇၟာပ် ဂကောံသင်သံဃနာယက ကၟိန်ဍုင် မသၟာန်နင် ကျာ်ဇၞော် သှ်ကဵု သောင်သောင်ကၠးကၠးမာန်ဖအိုတ်တုဲ ကျာ်ဇၞော် ဝိလာသ ဂွံဇၞးကေတ် အမှုဂှ်ရ။ 

ၜိုန်ဂှ်လေဝ် နူ ဂကောံကျာ်ဇၞော်ဘာတၞဟ်တအ်ဂှ် ဘပဠကၠုင် ညးတအ်  ပ္ကောံ မၞိဟ်တုဲ ထဍေင်ပ္တိတ် ညး နူ ကွာန်ကၟာဝက်ဂှ်ရောင် ဂးလဝ်ရ။ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ပ္ဍဲပါင်မုက်ဘာဂှ် ကၟာတ်လဝ် ကသေအ် နကု ဇုက်ဇရိဟ်ဇၞော်ဇၞော်၊ တုဲပၠန် ချူလဝ် လိက် ဘာသာမန်၊ ဘာသာဗၟာ &quot;မၞိဟ်ဟွံမဲ အခေါင် လ္ပလုပ် ဘာ။&quot; တုဲပၠန် ဒါယကာ ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင် သီုတငဲ သီုဗတံ ကောံတိက်မင်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဘာရ။ ဆဂး ကိစ္စဂှ် ညိင်သ္ၚိတ်ဇြ တုဲအာ အတိုင်ဂှ်ရ။ ဘာထံင်ကှ်ေ ဂှ်လေဝ် နကု မွဲဘာ မွဲဂိုဏ် ညးမွဲဓဝ် တန်တဴအာ ဗွဲတၞဟ်ခြာ ရ။

ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ကမၠောန်ပရေင်သာသနာ ပ္ဍဲ ကၟာဝက် သီုဖအိုတ် ဗီုကဵု လံင်ဗဗေင်ဇၞော် မဒှ် သဘင်လံင်ဗဗေင်သ္ၚု လကျာ်လၟိဟ်ဗဒါယ်လ္ၚီ၊ နိမန်နင် ခမဳသင်ပလုင် ဘာဍုင်ကွာန်တၞဟ်တၞဟ် ခမဳသင်မန်ကီု သီုကဵု ခမဳသင်ဗၟာ၊ ခမဳသင်ကရေင်ဂှ်လေဝ် ဟွံနိမန် ဘာထံင်ကှ်ေရ။ နကု ဒါယကာ ဘာထံင်ကှ်ေ ကၠောန် သဘင်လံင်ဗဗေင်ဇၞော် ပ္ဍဲ အရှာမ်ဘာဇကု ကေင်ဒှ်လဝ် နွံကီုရ။ တုဲပၠန် သဘင်ဖ္ဍောတ်ပဌာန်၊ သဘင်သွဟ်လိက်၊  ကမၠောန်ဇၞော်မောဝ်ကျာ်တၟအ် ကျာ်ဇြာတအ်ဂှ် ဟွံဂွံပါလုပ်ကၠောန်ရ။ ပါယ်နူဂှ်တုဲ ကမၠောန်ဂကူ ဗီုကဵု ဗတောန် လိက်မန် ဥတုကညင်တအ်လေဝ် ဟွံဂွံပါလုပ်တုဲ နကုနဲကဲဇကု ဗီုပြင်ဇကု လိက်ဗွဟ်ဇကု မွဲဟေင် ဗ္တောန်ကၠုင် လိက်မန်ဥတုကညင် ပ္ဍဲ ဘာဇကု ကုဇကုရ။

စပ်ကု ပရေင်မဒးဒုင်ပါယ်လဝ်ဏအ်တုဲ နကဵု ပရေင်ပူဂိုလ်အဲ အရာ မဝိုတ်ဟွံမာန် နွံမွဲရ။ ပိုယ်ဂှ် ဒှ် မၞိဟ် အရာပ်ကြုင်ထၜိုန်တုဲ အခိင် ပိုယ် ဍောတ်ဍောတ်တေအ်မ္ဂး ပိုယ် ပလံင် ပ္ကဴဝတ် ပ္ဍဲ ဘာလွဳမာန်ထဝ် ရ။ ဗွဲကြဴ ပိုယ်တအ် ပြံင်အာမံင် ကွာန်ထံင်ကှ်ေတုဲ ရဲသ္ၚိိပိုယ် ညးတိုန် ဘာထံင်ကှ်ေ။ အဲ ဒှ်ဂွံ ထပိုယ်မွဲၜါဝှ်တုဲ ကာလဘာထံင်ကှ်ေ မဒးဒုင် တးပါယ် နူ ဂကောံကွာန်ကၟာဝက်ဂှ် မိနော်ပိုယ် မိကောန်တဝ် ဂှ် အာယုက်ဇၞော် အာဘာ ဟွံမာန်တုဲ နကုအဲ ရိုဟ်တ္ၚဲသဳလ် စှ်ေကဵု သဳလ် ကုမိနော် ပ္ဍဲသ္ၚိညး အရာပ်ကြုင်ထၜိုန်တေအ်ရ။ ဗွဲကြဴညိ မိနော် စုတိအာရ။ မိနော်ဂှ် ဒှ် ဒါယကာ ဘာလွဳမာန်ထဝ်၊ အဲ မညး ဒှ် ကောန်စဴ ကောန်ထပိုယ်မွဲဍောတ်ဂှ် ၜိုန်ရ အပါပိုယ် မိက်ဂွံကဵုအာ ဖျေဟ်ကမ္မဋ္ဌာန် ကီုလေဝ် အခေါင်အာ ဟွံမဲ။ တုဲပၠန် တ္ၚဲမကၠောန်စ ပကုသဵုလေဝ် အခေါင်အာ ဟွံမဲကီုရ။ နူ ဘာလွဳမာန်ထဝ် ဟွံကဵုကၠုင်ဟာ၊ နကု ကျာ်ဇၞော် ဟွံကဵု အာဟာဂှ် အပါပိုယ် ဟွံလဴထ္ၜးတုဲ အဲ ဟွံတီကေတ် ဒဵုတ္ၚဲဏအ်ရ။

ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသဝွံ ပ္ဍဲ ကွာန်ကၟာဝက်ဂှ် ၜိုန်ရ ဟွံဂွံဒုင်နိမန်ကီုလေဝ် ညး ဒှ် အစာဓရ် ဒယှ်မွဲဇကုတုဲ ယဝ်ရ ညးဒုင်တဲမ္ဂး ဇၟာပ်တ္ၚဲသဳလ် ညး ဒး နိမန် သွက်ဂွံအာတွဟ်ဓရ် ပ္ဍဲ ကွာန်တၞဟ်ရ။ ဆဂး တ္ၚဲသဳလ်ဇၞော်ဇၞော်တအ်မ္ဂး ညး မံင် ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေ သွက်ဂွံ ပ္တုဲ ကေင်ကာသာသၞာ ပ္ဍဲ ဘာဇကုရ။

အရာတၟေင် မနွံ ပ္ဍဲ ကျာ်ဇၞော်မွဲပၠန်ဂှ် ကဝါ်မွဲမွဲတုဲ ဒုင်ဒါန်သြန် ပ္ဍဲ အကြာကွာန်ဂှ် ညး ဟွံဒုင်တဲ ညး ဟွံကဵုကၠောန်ရ။ ပ္ဍဲ ကွာန်ကၟာဝက်ပိုယ် အခိင်ကၠာတေအ် ကဝါ်သ္ၚာလလးကထိုန် ဟီုဂှ် အခိုက် ဟွံမဲဏီရ။ နကု ကျာ်ဇၞော် မိက်ဂွံကၠောန် ကဝါ်သ္ၚာလလးကထိုန် ပ္ဍဲ ကွာန်ထံင်ကှ်ေဂှ်ရ။ ဒါယကာမွဲဂှ် ကၠုင်ဟီု ညးတၞဟ်ဟီုစ မိက်ဂွံဂွံ လှုဲတုဲ ကၠောန်ဗဒှ်ပ္တိုန် အခိုက်တၟိ။ ကျာ်ဇၞော်ဟီု ဒၞာဲမၞိဟ်တအ် မဂွံစုတ်လှုဲဒါန် ဗီုကဵု ဗဗေင်တအ်ဂှ် ညး ဟွံကဵုစုတ် ပ္ဍဲ ကဝါ်ဂှ်ရ။

== လညာတ်လပါ်ဓရ် ကောံ ကုပရေင်ဘဝ ==
ကာလပိုယ်ဍောတ်ဍောတ် အခိင်မဒှ် ထပိုယ်တၟိတၟိတေအ်မ္ဂး ကျာ်ဇၞော် ညး လဴထ္ၜး ညး ပၟဝ်ဒၟံင် ဂုဏ်ကျာ်ဒစိတ် နကု အဓိဋ္ဌာန် နွံနွံရ။ သီု ညး ကေင် ဗ္တောန်ကဵု ပိုယ် နဲကဲဂွံပၟဝ် ဂုဏ်ကျာ်ဒစိတ်ကီုရ။ ပါယ်နူဂှ်တုဲ ညး သီုပတှ်ေဒၟံင် ဗီုကဵု မဗဒါတအ်တုဲ ညး ကု တၠဂုဏ်အစာမွဲဇကု၊ ညး ကော်စ တၠဂုဏ်ဂှ် ဂုဏ်တၟိ (နူခၟိုင်) တံင်ဒၟံင် သီုဓမုင်ဏီရ။ ညး ကြာတ်ဒၟံင် မဗဒါ သၟဝ်ဘာ ပိုယ်တအ် ကၠတ်ကျောဝ် နူ လတူဘာ။ မၞိဟ်ဇၞော်ဇၞော်တအ် မုကၠောန် မုပ ကောန်င္ၚာ်တအ် စိုတ်လုပ်စ မိက်ဂွံတီဂှ် ဒှ် သဘာဝမွဲရ။

ထပိုယ်ဂေါသိတ ဇာတိကအ်ဒုန်မြင် (ဒေအ် တၠဂုဏ်အုန်းသီး) ဂှ် ဒှ် ညးမဗိုင်ကၠောန် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ။ ကမၠောန်ဗဒါဂှ် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ကု ဂုဏ်တၟိ ညးၜါဂှ်ရ ကၠောန်၊ တုဲမ္ဂး ထပိုယ်ဂေါသိတဂှ် ဗိုင်စုတ် ပၟတ်၊ ဗိုင် ကၠောန်။ အဲ ထေင်ကေတ်မ္ဂး ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ် အစာဓရ်ဒယှ်တုဲ စပ်ကုင္ၚုဟ်ခရိတ်မအိုတ်ဂှ် ညး ဖ္အိုတ်၊ စပ် ကုနဲကဲ မကၠောန်ဂှ် ဂုဏ်တၟိဂှ် ဒှ် မၞိဟ်မကၠောန်။ 

ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲ သဟဓရ်ၜါ ဟီုဂးဒၟံင် ရေင်သကအ် ဒဒှ်ရ မဗဒါ ညးတအ် မဇက်ဒၟံင်ဂှ် အကာဲအရာ ခိုဟ်ဒၟံင်၊ ကြပ်အံင်ဒၟံင် ကွေဟ်ကွေဟ်ရ။ အရေဝ်ဂှ် ထပိုယ်မွဲ မဒှ် ကောန်ရဲတမ္ၚာ နူ ထံင်ကှ်ေဂှ် ဂွံမိင်ကေတ်တုဲ အခိင်ဗလးမတ် မွဲလစုတ် အာကၠတ်ကေတ် ထောအ် မဗဒါဂှ်ရ။ ဟိုတ်နူ မဗဒါဂှ် ကၠေအ်အာတုဲ ကျာ်ဇၞော် ကု ဂုဏ်တၟိ ညးမဒှ် သဟဓရ်ၜါဇကုဂှ် ခယျဗၠေတ် ရေင်သကအ်တုဲ စဵုကဵု ရံင်မုက် ရေင်သကအ် ဟွံဂွံရ။ ဗွဲကြဴညိ ဂုဏ်တၟိဂှ် ပြံင်တိတ် နူ ဘာထံင်ကှ်ေတုဲ ဂွံဒှ် ကျာ်ဇၞော် ဘာတၟိ ကွာန်ကၟာၜါ။ ပရူမဗဒါ မဒးဒုင်ကၠတ်ဂှ် ညးတအ် သီုညးၜါ ဟွံဂွံ တီကေတ်လဝ် စဵုတ္ၚဲဏအ်ရ။ နကုအဲဂှ် ဗွဲကြဴဏအ်ဟေင် ဂွံတီကေတ်ရ။

ဓမ္မကထိုက် ဘဒ္ဒန္တဝိလာသဝွံ ဒှ် ညး မတ္ၚအ်ဗှ်လိက်မွဲတုဲ ရိုဟ်ရိုဟ်တ္ၚဲ ဇၟာပ် မဂွံအခိင်ဂှ် ညး ဗှ်ဒၟံင် လိက် လၟိုန်ကာလရ။ ဗွဲတၟေင် လိက်မဆေင် ကုဒဿနဘဝတအ်ဂှ် ညးမလေပ် ဗှ်ဂၠိုင်ရ။ ရန်တၟအ် ကုကောန်ကွးတအ် စိုတ်ဂွံလုပ်စ ပရေင်ဗှ်လိက်တုဲ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် လိက်ကောန်င္ၚာ်ကီု သီုကဵု လိက်ညးဇၞော် ဗီုကု လိက်ကာတောန် လိက် ရွှေသွေး၊ မိုးသောက်ပန်း၊ လိက်ဂျာနေဝ် ဂကူနာနာ၊ လိက်ပရိုင်တအ်ဂှ် ဒုင်ကေတ်လဝ် လၟေင်လၟေင်ရ။ အခိင် ကွးဘာတက္ကသိုလ်ဂမၠိုင် မကၠုင်သွံ လိက်မဂ္ဂဇြေန် ပ္ဍဲ ဘာပၠန်လေဝ် ကောန်ထပိုယ် ကောန်နာဲတအ် သီုဖအိုတ် ညးမွဲ မွဲကၞပ် ညး ကဵုရာန်ဗှ် ဖအိုတ်ရ။ 

ဟိုတ်နူ အသိင် ဗှ်လိက် အသိင်ဗ္စာရဏာ ညး ခိုဟ် ဒှ်မာန်ရောင် ဗွဲကြဴဏအ် လညာတ်ဒဿန လပါ်ဓရ်ကီု သီုကဵု ဒဿန ပရေင်ဘဝဂှ် ပြံင်လှာဲ တၞဟ်ခြာအာ ဗွဲမဂၠိုင်လောန်ရ။

စပ်ကုဒဿနဘဝမ္ဂး ညး ကေင်ဟီုလဝ် သီုစၞောန်ထ္ၜးကဵု ပိုဒ်လိက် နူပါဠိ &quot;ယဝ်ရ ကမ်အတိက် နွံမ္ဂး၊ ကမ်အတိက်ဂှ် အသိင်ကဵုဖဵု ပ္ဍဲ အခိင်ကာလ ပ္တန် ပဋိသန္ဓိ မွဲဆန်ခဏဂှ် ဟေင်ရ။ သၟေဟ်နူဂှ်မ္ဂး ကမ် နူဘဝဏအ် ကောံ ကုပွဳပွူပ္ဍဲဘဝဏအ်ဟေင်ရ။ ယဝ်ရ ကမ်အတိက် ကဵုဖဵု လပါ်ပရေအ်မ္ဂး မၞိဟ်ဂှ် ဍိုန်နူဂဝ်၊ ဠဴနူဂဝ်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး က္ဍဟ်ဟွံပေင် နူဂဝ် က္တဵုဒှ်ရ။ သွက်မၞိဟ် ဟွံဍိုန်နူဂဝ် ဟွံဠဴနူဂဝ် ဟွံကြအ် နူဂဝ်တအ်မ္ဂး ကမ်အတိက် ကဵုလဝ်ဖိုလ် ခိုဟ်ခိုဟ် တုဲတုဲ ဖအိုတ်ရ။&quot; လညာတ်ဒဿနဏအ်ဂှ် ပကဵု ညး ဒၞာဲလ္ၚဵု လညာတ် ဂွံတၞဟ်ခြာ၊ ချပ် တၞဟ်ခြာ၊ နူ မၞိဟ်မပတှ်ေကမ် အတိက်တအ်ရ။ လညာတ်ညးမ္ဂး မၞိဟ်မပတှ်ေကမ်အတိက် ဇၟာပ်ဇၟာပ် ဒၞာဲဂှ် ဒှ် အရာ သွက်ဂွံပရေစိုတ်မွဲဟေင်တုဲ ဒှ် အရာ ဓဝ်ဍာံ ဟွံသေင်ရ။ ကျာ်ဇၞော် ကေင်ဟီုဒၟံင် ကုပိုယ် ဂၠိုင်ကုအလန်ဂှ် သွက်မၞိိဟ်တအ် ဂွံဒ္ဂေတ် ဂွံမံင်ခိုဟ်ခိုဟ်တုဲ အစာဘာသာတအ် &quot;ဘ ကုနရက် လှေအ် ကုဍုင်သွဝ်&quot;။ အရာဟွံခိုဟ်ဂှ် အစာဘာသာတအ် စကာ အရာမဘ မလှေအ်ဏအ်တုဲ ဖန် သွက် ဂုဏ်ဖိုလ်ဇကု ဗွဲမလောန်ကာဲရ။

စပ်ကုဒဿန မဆေင်ကုကျာ်ပၠန် လညာတ်ကျာ်ဇၞော်မ္ဂး ဂုဏ်ကျာ် ဒစိတ် ညးမဟီုလဝ်ဂှ် ညးမိက်ဂွံကဵု ကၠိုဟ် လက္သန်ကျာ်ဒစိတ်၊ ဟီုမွဲသာ်ပၠန် မၞိဟ်လဵုမွဲဟွံဟီု ယဝ်ရ ဍိုက်ပေင်တဴ ကုလက္သန်ဒစိတ် သာ် မညး ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ်ဂှ်မ္ဂး ပူဂိုလ်ဂှ် အရာဂှ် &quot;ကျာ်&quot; ပိုယ် ကော်စဂွံရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂုဏ်ကျာ်ဒစိတ်ဂှ် စၞးမကဵု ဗှ်ဖ္ဍောတ်ပၟဝ်ဒၟံင်ဂှ် ညံင်ဂွံကၠိုဟ် အဓိိပ္ပါယ်ဂှ် လ္ၚတ်တုဲ နဒဒှ် ပၞောန်ဗ္ၜတ်မွဲ စကာတုဲ ဣလဵုဒှ် ကျာ်၊ ဣလဵု ဟွံဒှ်ကျာ်ဂှ် ညး မိက်ဂွံကဵုလ္ၚတ်ရ။ ပၞောဝ်ကု ဂုဏ်ကျာ်ဒစိတ်ဂှ် &quot;အနုတ္တရော ပုရိသ ဒမ္မသာရထိ&quot; မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဒဒှ် မနွံ ကုလက္သန် မဟီုတွဟ် ဒၠောအ်ဗ္တောန် ကုညးဂမၠိုင်မာန်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် မလေပ် ထံက်ထ္ၜး ဟီုဂးဂၠိုင်ရ။ မုဟိုတ် ရောမ္ဂး မၞိဟ်တအ်ဂှ် ပ္တိတ်ဒြဟတ် ပ္တန်ဒၟံင် ရုပ်ကျာ်ဇၞော်ဇၞော် ဍောတ်ဍောတ် ဂှ် ၜိုန်ရ ပိုယ်တအ် ကော် ကျာ် ကီုလေဝ်၊ ရုပ်တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူ မဟီုဒၠောအ် ဗ္တောန် ကောန်မၞိဟ်တအ် ဟွံမာန်တုဲ ကျာ်ဂှ် ညး ဟွံမိက် စၟတ်သမ္တီ ပေင်ပေင်ရ။ ပဋိမာရုပ်တအ်ဂှ် ဒှ် ဆအယာံမာတ် ပညပ် မပကဵု နဒဒှ် သင်္ကေတ မၞိဟ်တအ် ညာတ်ဒးမ္ဂး ညံင်ဂွံချပ်ဂွံ ဂၠံင်ဓရ် မညး တွဟ်လေဝ်ဂှ် ဟေင်ရ။ ဂၠိုင်နူဂှ် နကု ကျာ်ဇၞော် ဟွံညာတ်။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပွမဒက်ပ္တန်လဝ် ကျာ် မပေင်ဒၟံင်ဒဵု မပေင်ဒၟံင် ဂၠံင်တအ်ဂှ် ဒှ် အမှိက်အမှောန် ဘာသာ ကျာ်ဇၞော် ကေင်ဟီုလဝ် ကုပိုယ် ဂၠိုင်ကုအလန်ရ။ ဟိုတ်နူ ဒဿနညး မနွံသာ်ဏအ်တုဲ ပွမပူဇဴပၟတ်ပၞာင်သ္ဍဴ၊ ပုင်သၟုတ်တအ်ဂှ် ဒှ် အရာအခိုက် ကၞာ အခိုက်အလိုက် မွဲဟေင် ကၠောန်ထေက်တုဲ ဒးစွံ အရီု ဒးပ္တိတ် ဒြဟတ် ဗွဲမဇၞော်ကုဒြဟတ်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဟွံကေင် ဗတိုက်ဖအောဝ် လဝ် ပိုယ်ရ။

စပ်ကုဒဿန မဆေင် ကုဓရ်မ္ဂး ကျာ်ဇၞော် မလေပ်ဖ္ဍောတ်ထ္ၜးကဵု ကဗျလင်္ကာ မညး ဇန်လဝ် ယၟုကဗျ &quot;ဓဝ်မ္ဂးဂှ်&quot; ရ။ လင်္ကာဂှ်

သ္ဘဴဍေဟ်ကဵုဍေဟ် ပ္ကင်ရင်ကွေဟ် ကော်ဂး ဓဝ်ရနာဲ၊&lt;br&gt;
ခိုဟ်ပရေအ်ၜါဆာဲ ဗ္ဒာဲကဵုဟိုတ် က္တဵုဒှ်အိုတ်ရနာဲ၊&lt;br&gt;
ခိုဟ်ဂှ်ကုသိုလ် ဖဵုဍေဟ်ပြဲ ပ္ဍဲခန္ဓနာဲရောင်၊&lt;br&gt;
ပရေအ်အကုသဵု ဖဵုဍေဟ်ယုတ် ထ္ၜုတ်ခန္ဓနာဲရောင်၊&lt;br&gt;
ဟိုတ်ဖဵုၜါဂှ် က္တဵုဒှ်ပြဲ ပ္ဍဲခန္ဓနာဲရောင်၊&lt;br&gt;
မိက်ဂွံတီသောင် ဍောင်ဓဝ်သ္တိ စွံလဝ် ပ္ဍဲသ္ၚိညိ။&lt;br&gt;

အဓိပ္ပါယ် ညးမိက်ဂွံဟီုဂှ် ဓဝ်ဟီုမ္ဂးဂှ် နွံဒၟံင် သဘဴဍေဟ်ကုဍေဟ်၊ ခိုဟ်ကီု ပရေအ်ကီု ပဟိုတ်နူ ကုဟိုတ်မွဲမွဲတုဲ ဍေဟ်က္တဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ခန္ဓဇကုရ။ အရာမပကဵု ညံင်မၞး ဂွံၜိုဟ်သြိုဟ် က္တဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ခန္ဓမၞးမ္ဂး မၞးဒှ် ကုသိုလ်၊ အရာမပကဵု ညံင်မၞး ဂွံဒုင်စသိုင်ပရေအ်မ္ဂး မၞး ဒှ် အကုသိုလ်ရ။ မၞး ဒှ် ကုသိုလ်ကီု၊ မၞး ဒှ် အကုသိုလ်ကီု တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ခန္ဓမၞး ဟေင်ရ။ ညံင်ဂွံတီ အရာမကတဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ခန္ဓဇကုဂှ် မၞး ဒးမံင် နကုသတိ။ ဟီုမွဲသာ်ပၠန် ဓဝ်သတိမွဲဂှ် စွံလဝ် ပ္ဍဲဇကုဇကု လၟိုန် ကာလညိ။ ဟီုမွဲသာ်ပၠန် လညာတ်ကျာ်ဇၞော်မ္ဂး ပိုယ် ဂွံဒှ် ကုသိုလ်ကီု ပိုယ် ဂွံဒှ် အကုသိုလ်ကီု အရာတအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ပိုယ်ဟေင်ရ။ စပ်ကု ဓဝ်တုဲ အရာညး မလေပ်ဟီုဒၠောအ်ဗ္တောန် ကုပိုယ် ဂၠိုင်ကုအလန် နွံမွဲပၠန်ဂှ် သမ္မပ္ပဋ္ဌာန် ၄ သာ်ဂှ်ရ။ သမ္မပ္ပဋ္ဌာန် ၄ ဂှ် ညးဇန်လဝ် ကဗျ

ဓဝ်အကုသိုလ် က္တဵုဒှ်တုဲ သ္ၚဳလလံပါယ်ကၠာ သ္ပလွဳပြာ&lt;br&gt;
အကုသဵုဂှ် ဟွံက္တဵုဒှ် ညံင်ဟွံက္တဵုဒှ် ပြဟ်လွဳပြာ&lt;br&gt;
ကုသဵုမွဲဂှ် ဟွံက္တဵုဒှ် တၞဟ်နက္တဵုဒှ် ပြဟ်လွဳပြာ&lt;br&gt;
က္တဵုဒှ်တုဲဂှ် သှ်ပ္တဴကၠာ ညံင်ဇၞော်မောဝ်အာ သ္ပလွဳပြာ&lt;br&gt;

ဟီုဂၠေအ်ဂၠေအ်မ္ဂး စိုတ်ဟွံခိုဟ် က္တဵုဒှ်တုဲ ဗွဲကြဴ ညံင်ဟွံဂွံက္တဵုဒှ်ပၠန် ဝေင်ပါယ်၊ စိုတ်ခိုဟ် က္တဵုဒှ်တုဲ ဗွဲကြဴ ညံင်ဂွံက္တဵုဒှ်ပၠန် ဆက်လွဳပရာ။ ဟီုကၠးကၠးမ္ဂး မံင်တန်တဴ ညံင်ဂွံကိတ်ညဳ ကုပရေင်ထတ်ယုက်စိုတ် (mental health) ရ။
ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မနွံကဵု ဒဿနဘဝ ကမ် (ဝါ) ကမၠောန်၊ တုဲပၠန် ဒှ် မၞိဟ် မဒုင်ကေတ်လဝ် အနတ္တဝါဒ (ဝါဒ မဒှ်လီု)တုဲ စိုတ်ကုသိုလ်ကီု စိုတ်အကုသိုလ်ကီု မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ပိုယ်တအ်ဂှ် သှ်ေတန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ပိုယ် ဗွဲမလအ်ဂှ် ညး ဟွံဒုင်တဲရ။ ဟိုတ်နူသညာ (ဝါ) ဟိုတ်နူ ပိုယ်သမ္တီလဝ်တုဲ က္လေင်ဗှ်ဗၞုဟ် ပရူတအ်တုဲ ကုသိုလ် အကုသိုလ်ဂှ် က္လေင်က္တဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ပိုယ်မာန်ရ။ ညး ပ္တုပ် နဥပမာ စိုတ် ပိုယ်မၞိဟ်တအ်ဂှ် တုပ်တဴ ညံင်ရဴပၟတ်ပၞာင်၊ ပၟတ်မဂဵုလဝ် နူ ကိုပ်ကၠာဂှ် ယဝ်ရ သှ်ေၜက်ဒၟံင်မ္ဂး ပၟတ်တအ် ဇၞော်တိုန် ဇၞော်တိုန် ပၟတ်တအ်ဂှ် မွဲလစုတ်ဓဝ် ဒှ်အာ တၟာဒဵုမာန်ရ။ ပၟတ်တြေံ ဂဵုအိုတ်အာ ပၟတ်တၟိ က္တဵုဒှ်ကၠုင်ပၠန်၊ စဵု ဖျုန်ပၞာင်အိုတ်ရ။ ဖျုန်ပၞာင် ဟွံအိုတ်မွဲသာ် ဟိုတ်နူ ဒြဟတ်ဒမြိုဟ် မ္ၚးမွဲမွဲတုဲ ပၟတ်ပၞာင် ဒးပၠိုတ်အာလေဝ် နွံရ။ ပၟတ်တြေံဂှ် ဟွံအိုတ်အာ၊ သှ်ေဒၟံင် (ဝါ) စိုတ်ကုသိုလ် စိုတ်အကုသိုလ် မကတဵုဒှ်လဝ်တုဲတအ် ဟွံအိုတ်အာ သှ်ေဒၟံင်မ္ဂး ဟွံဒှ် အနတ္တဝါဒ၊ ဒှ် အတ္တဝါဒ။ ဗီုဏအ် ကျာ်ဇၞော် ညာတ်ကေတ်ရ။ အရာတၞဟ်ခြာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကု ဟိန္ဒူဂှ် ပ္ဍဲ အရာဏအ်ရ။ ဟိန္ဒူဂှ် အတ္တဝါဒ၊ အရာမွဲမွဲ အိုတ်အာဟွံမဲ သှ်ေတန်တဴဒၟံင်။ ကျာ်တြဲပိုယ်ဂှ် လညာတ်တၞဟ်ခြာနူဂှ် ဒှ် အနတ္တဝါဒဳ အရာအိုတ်သီုဂှ် ဒှ်လီုဒၟံင်၊ တန်တဴဒၟံင် အတိုင်ဗီုတြေံ ဟွံမဲရ။

ဒုင်သဇိုင် ကုလညာတ်ဒဿန လတူကျာ် ကောံ ကုဓဝ် (ကုသိုလ် အကုသိုလ်) ပြဲ၊ ပရေအ် ဗွဲလတူဝွံတုဲ နကုလညာတ်ကျာ်ဇၞော်မ္ဂး ပ္ဍဲ အရာလဵု၊ ပ္ဍဲ ပူဂိုလ်လဵုလေဝ် ပြဲဒၟံင် တွဵု၊ ယုတ်ပရေအ်ဒၟံင် တွဵု ဟွံမဲ၊ တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ဆန်ခဏ စိုတ်ပူဂိုလ်ဂှ် မကတဵုဒှ်ဒၟံင်ရ။ ယဝ်ရ မၞိဟ်မွဲ စိုတ်ကုသိုလ် (စိုတ်ခိုဟ် က္တဵုဒှ်ဒၟံင်မ္ဂး) ပ္ဍဲ ဆန်ခဏဂှ် ဒှ် မၞိဟ်ပရဲ၊ ဒှ် ပူဂိုလ်ပရဲ၊ ဒှ် ပူဂိုလ်ကုသိုလ်ရ။ ပ္ဍဲ ဆန်ခဏ စိုတ်အကုသိုလ် (စိုတ်ဟွံခိုဟ်၊ စိုတ်ပရေအ်ပရေအ်) က္တဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ပူဂိုလ်ဂှ်မ္ဂး ညးလဵု ဟွံဟီု၊ မၞိဟ်ဂှ် ကယျိုင်လဵု လတက်လတက်၊ ဒၞာဲလဵု တန်တဴတန်တဴ၊ ဟွံဒှ် မၞိဟ်ခိုဟ်ခိုဟ် မၞိဟ်ပြဲပြဲရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ နကု အလဵုဇကု ကျာ်ဇၞော်လေဝ် ပြဲနူညးတၞဟ် ဇၟာပ်အခိင် ဇၟာပ်အခါဂှ် ညး ဟွံဒုင်ကေတ်လဝ်ရ။
အရာလတူတအ်ဂှ် ညးသရောပ်တုဲ ညးဇန်လဝ် ကဗျ မွဲပိုဒ် ညး ကဵုလဝ် ယၟုကဗျဂှ် ကျာ်ပညပ်၊ ကျာ်ပရမတ်၊ မတ်ဖျုန် မတ်ညာဏ်)

ကျာ်မ္ဂးကျာ် ပသာ်ဂွံဆဵု ဒးဗဵုလ္ၚောဝ် နညာဏ်&lt;br&gt;
ဓဝ်မ္ဂးဓဝ် ဓဝ်ဍာံဂှ် ဒးရုဲစှ် နညာဏ်&lt;br&gt;
သင်မ္ဂးသင် ဂွံကၠိုဟ်ခၠင် ဒးစင်ခြင် နညာဏ်&lt;br&gt;
ဂလာန်မ္ဂးဂလာန် ဂလာန်ဍာံဂှ် ဒးရုဲစှ် နညာဏ်&lt;br&gt;
မၞိဟ်မ္ဂးမၞိဟ် မၞိဟ်ဍိုက်ပေင် နွံဂ္ၚေင်သုတညာဏ်&lt;br&gt;
မၞိဟ်ဍိုက်ပေင်ကွေဟ် ရုဲစှ်ဒး ဗၠးဒဒိုက် ဂွံတသိုက်မာန်။&lt;br&gt;

သရောပ်တုဲ အဓိပ္ပါယ်ကဗျညးဂှ် ယဝ်ရသ္ဒးဟီု ဗီုအဲမကၠိုဟ်မ္ဂး မၞိဟ်မွဲ ဂွံဟီု မၞိဟ်ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင်ဂှ် သ္ဒးဒှ် မၞိဟ်မနွံကဵု အစောန်စရာဲ မသ္ၚေဝ်ဂၠေပ်ပါ်ပါယ် နကုညာဏ်ရောင်။ ပိုယ် နွံ ကုညာဏ်ဟေင် ပိုယ် ဆဵုကျာ်ပရမတ် မာန်၊ ဆဵု ဓဝ်ပရမတ် မာန်၊ ဆဵု သင်ပရမတ် မာန်။ တုဲပၠန် ပိုယ် ဂွံဗၠး နူ ဒဒိုက်တုဲ ပိုယ်ဂွံ တသိုက် မာန်ရ။ ယဝ်ရ ပိုယ် ဟွံမဲ ကုအစောန်စရာဲ မသ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပါ်ပါယ် နကုညာဏ်မ္ဂး ပိုယ်ဂှ် ဒးဒုင်ဗ္ဂေတ်စ ညးတၞဟ်၊ အတိုင် ညးတၞဟ်မဟီု ပိုယ် ဒးကလင်ဗက်ဒၟံင်။ ညးတၞဟ် ဟီု ကျာ်၊ ပိုယ် ပ ကျာ်၊ ညးတၞဟ် ဟီု ဓဝ်၊ ပိုယ် ပ ဓဝ်၊ ပိုယ် စၟဳဒၟံင် ကုသိုလ် ကၠုင်ကဵု ပိုယ် နူ ဌာန်ညးတၞဟ် မွဲမွဲဒၞာဲရ။ ယဝ်ရ ပိုယ် ဒှ်ဒၟံင် ဗီုဏအ်မ္ဂး ပိုယ်ဂှ် မၞိဟ်မွဲ ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင် ဂွံကော်စ ဟွံဂွံတုဲ ဆ ကျာ်ပညပ်၊ ဓရ်ပညပ်၊ သင်ပညပ်ရ ပိုယ် ဆဵုကေတ်မာန်။

သက္ကရာဇ် ၁၃၅၂ ဂှ် ဘာလကျာ် မနွံ ဗွဲဒိုဟ်ဗာယပ် ကၟာဘင်ဍင်၊ ကွာန်ကအ်ခပုင်ဂှ် လကျာ်ဗၟာ မပဒတဴ ပ္ဍဲဘာဂှ် က္လိလောန်ဒုဟ် ကိစ္စ သာသနာမွဲမွဲတုဲ ဒးတိတ်အာ နူဘာဂှ်ရ။ သွက်ဂွံ ဆက်မင်မဲအာ ဒတန်သာသနာဂှ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်အစာတၠ ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး ကွာန်ကအ်ခပုင် ကောံ ကုသံဃနာယက ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ပ္အပ်ကဵု ညးတုဲ ကျာ်ဇၞော် အာပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာဂှ်ရ။ ယၟုဘာတြေံ နိဗ္ဗိန္ဒာရာမဂှ် ကျာ်ဇၞော် ခုတ်သၠာဲ နကဵုယၟုတၟိ ဘာလွဳမာန်ရတ် ရ။ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ညးပ္အပ်ကဵု ကောန်ကွးညး တၠဂုဏ်အစာဝဳရိယ။ မုဟိုတ် ညးဂွံကဵု ယၟု လွဳမာန်ရတ် ရော ညး ကေင် ပသောင်ထ္ၜးလဝ် ကုပိုယ်ဂှ် လွဳမာန် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဒတန် ဘုံပြာသာဒ် ဗီုဏအ် ဟွံသေင်၊ အဓိပ္ပါယ် ဗီုမန် ခေတ်တၟိ သောင်သောင် ကၠးကၠး၊ ယဝ်ရ ပ္တိတ်လွဳမာန်မ္ဂး ဒှ် ရတ်။ ကလေင်ချပ်အာမ္ဂး ယၟုဘာဏအ်လေဝ် ကိတ်ညဳ ကုလညာတ်ဒဿန ကျာ်ဇၞော်ကွေဟ်ရ။ ကျာ်ဇၞော် ကေင်ဟီုလဝ် ကုအဲ ယဝ်ရ ဗှ်ေပံက် ဘာဗတောန်လိက် ပညာပရေင်မၞိဟ် ပညာဂတာပ်ခေတ် ဗီု လိက်အေင်္ကလိက်မ္ဂး တိအရှာမ်ဏအ်ဂှ် ညး ပ္အပ်ကဵု လွာဲဂှ်ရ။ ကျာ်ဇၞော် ဟီု အခိင် ဍောတ်ဍောတ်တေအ် ဟိုတ်နူ ဟွံဂွံဗတောန် လိက်အေင်္ကလိက်တုဲ ညး ဂိုဟ်ကဟောမ်ဒၟံင်ရ။ ညး မိက်ဂွံလေပ် အေင်္ကလိက် ကွေဟ်ကွေဟ် ရောင်။ ညးဆဵု ဘာဓာတုမာလာ ဍုင်မတ်မလီု ဗ္တောန်ဒၟံင် အေင်္ကလိက်ဂှ် ညး မိက်ဂွံအာဗ္တောန်ကီု၊ ဆဂး ဒှ်ဟွံမာန် အာယုက်ဇၞော် လ္ဇုဲအာရ။ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ညး မိက်ဂွံဗှ် လိက် လညာတ်ဂၠးတိ မချူလဝ် န ဘာသာ အေင်္ကလိက်တအ်ရ။ ညး ဒးစိုတ် လိက် မကၠာဲလဝ် နူဘာသာသအာင် ဂၠိုင်ရ။ လိက် Richard Bach မချူလဝ် Jonathan Livingston Seagull၊ ဘသန်း(ဓမ္မိက) ကၠာဲလဝ် ဗီုဗၟာ န ယၟုလိက် &quot;ယောနသံစင်ရော်&quot; ဂှ် ညး ဒးစိုတ် ဗွဲမလောန်ရ။ ဟိုတ်ကျာ်ဇၞော် မဂွံဒးစိုတ် လိက်ဏအ်ဂှ် လညာတ် မဟီုထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲ လိက်ဏအ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် တုပ်ဒၟံင် ကုသဘဴဓရ် လညာတ်ကျာ်ဇၞော် နွံ ဗွဲမဂၠိုင် ဟီုမာန်ရ။ ယဝ်ဒးထ္ၜး နကု ဥပမာမ္ဂး ပ္ဍဲ ကဵုလိက်ဂှ် အစာလိက် Richard Bach ချူလဝ်

{{Cquote|
&quot;you've got to understand that a seagull is an unlimited idea of freedom, an image of the Great Gull, and your whole body, from wingtip to wingtip, is nothing more than your thought itself.&quot; 
(မၞးတအ် သ္ဒးတီကၠိုဟ်လဝ်ဂှ် ဂစေမ်အဘဴတအ်ဂှ် ဒှ်ကသပ်ညာဏ်ဗၠးၜး မဟွံမဲ ကုအပိုင်အခြာ ကၞောတ်အထောတ်ရ၊ တုဲပၠန် ရုပ်နိမိတ္တ မဟာအဘဴမွဲလေဝ် ဒှ်ရ။ တုဲပၠန် ခန္ဓကာယမၞးတအ် သီုဖအိုတ် နူကဵု တၞုင်သၞေင်လပါ်ဏအ် စဵုကဵု တၞုင်သၞေင်လပါ်တေအ်ဂှ် ပါဲနူ စိုတ်ကသပ် မၞးတအ်တုဲ မုလေဝ် ဟွံမဲရ။&quot; }} 	

လညာတ်ဏအ်ဂှ် တုပ်ဒၟံင် ကုလညာတ်ဓဝ်ဗုဒ္ဓဘာသာ အနတ္တဝါဒ အတိုင် ကျာ်ဇၞော် မကၠိုဟ်ကေတ်လဝ်၊ ကုသိုလ်ကီု အကုသိုလ်ကီု နွံဒၟံင် အပ္ဍဲ ခန္ဓကာယပိုယ်တအ်ဂှ်ရ။

ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ် အရှာမ်ဇၞော်လှဲ ခိုဟ်ကွေဟ်ရ။ ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ် မၞိဟ်ဇာတိ ကွာန်ကအ်ခပုင်တုဲ ဘာလကျာ် ပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ခပုင် လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဂွိင်ဖေက် ဒါယကာညးတအ် ပြံင်တိုန်ဘာညးရ။ ပ္ဍဲ သဘင်ဓရ် ကျာ်ဘင်ဍင်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် တွဟ်ဓရ်တုဲ အကြာဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဟီု ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ် ညး ဟွံဒုင်တဲ ဒါယကာ။ ဘာဂှ် သ္ဒးဒှ် ဘာမဟွံမဲ ကုဒါယကာမွဲရောင်။ ဆဂး ယဝ်ရ ဇကုသဒ္ဓါ နွံ မိက်ဂွံ ပလံင် ပိဏ္ဍပါတ် ကုခမဳသင်တအ်မ္ဂး ကၠုင်ပလံင် ဂွံ၊ သာ်ဂှ်ဟွံသေင် မိက်ဂွံသဳကၠဳ ပရေင်ဓရ်၊ မိက်ဂွံဓရီုကျာ ပရေင်ဓရ်မ္ဂး ညးလဵုမွဲ ဟွံဟီု၊ ပြာပ်အာ သဳကၠဳဂွံ အခိင်ဟွံရုဲရ။ မၞိဟ် ဟွံကၠိုဟ် အဓိပ္ပါယ် အရေဝ် မညး ဟီုဂှ်မ္ဂး မလေပ်ဟီုဂး မုလကျာ်ရော ဟွံဒုင်တဲ ဒါယကာ။ မုဘာရော ဘာဟွံမဲ ကုဒါယကာ။ ဟီုဂးစလဝ် နွံကီုရ။

အရာပိုယ်မတီလဝ် လညာတ်ကျာ်ဇၞော် နွံမွဲဂှ် ဘဝလကျာ် ဒးဗ္ဒဒၟံင် ကုဒါယကာဂှ် ညး ဟွံဒးဂၞပ် ကွေဟ်ကွေဟ်ရ။ ညး မိက်ဂွံမံင် တန်တဴ ကေတ်ကေတ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ် ညးကဵု ဒေအ်ညး ဣစဳမျ ကု တြုဟ်တၠသ္ၚိဣစဳမျ တဵုခၞေဝ်။ အကြာဂှ် ကောန်နာဲတအ်လေဝ် ဗိုင်တဵုခၞေဝ်တုဲ ခၞေဝ် မတိတ်ကၠုင် နူ ဘာဂှ် ညးကဵု ဣစဳမျ သွံ။ ညး မိက်ဂွံတန်တဴ နကုနဲကဲဂှ်ရ။ နကုလကျာ်မွဲ ဟွံမဲ ကုကောန်ဇာတ်၊ ဟွံမဲ ကုဂကောံသ္ၚိကၟိန် ဂွံတန်တဴ ဍာ်ဇမၠိင် နကုနဲကဲဂှ် ဟွံလောဲရ။ ကောန်နာဲတအ်လေဝ် အာယုက်စိုပ် ဗီုညးကုညး လ္ၚဵု အာကတ်လိက်၊ လ္ၚဵု ရာံတိတ်၊ တုဲပၠန် ဣစဳမျ ကု တၠသ္ၚိညးလေဝ် အာယုက်ဇၞော်ကၠုင် ကၠောန် ဟွံမာန်။ ဟိုတ်နူ ညး ဗ္တောန်လိက် ကုကောန်သင်တအ် ဟွံမာန်တုဲ ကောန်နာဲတၟိတၟိလေဝ် ဟွံစိုပ်ကၠုင်။ ကသပ်ညး နကုလကျာ် မံင်တန်တဴ ဗွဲမဗၠးၜးဂှ် ဟွံလောဲသွာရ။ ပ္ဍဲ အရှာမ်ဘာဂှ် ဗွဲကြဴ စၞး ခၞေဝ်ဂှ် တဵုလဝ် တၞံခၜိုတ်တုဲ ၜိုန်ရ ကောန်သင်တအ် ဟွံမဲကီုလေဝ် လှုဲနူခၜိုတ်ဂှ် ညး ဆက်တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ် သၞာံတၟာလအ်မာန်ဏီရ။

နကုအဲလေဝ် ဇၟာပ်မကလေင်စိုပ် စဴဝေင် ဍုင်မိတိမမန်ဇကုမ္ဂး ညံင်ဂွံစိုပ် ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်ဂှ် အာဒဵုစိုပ်ရ။ ကာလအဲ စိုပ်အာ သၞာံ ၂၀၁၄ ဂှ် ပ္ဍဲ ဘာဂှ် ကျာ်ဇၞော်မွဲဇကု ကု ကောန်ထပိုယ်ဍောတ်မွဲ၊ တုဲပၠန် တြုဟ်တၠသ္ၚိဣစဳမျ ရ နွံ ပ္ဍဲဘာဂှ်။ ပ္ဍဲ အရှာမ်ဘာဂှ် ဗီုကိုပ်ကၠာတေအ် မနွံ ကုကၠအ်ခၞေဝ် တၞံပကဴနာနာ သာယာဒၟံင်ဂှ် ဒှ်အာ ဗီု ကၠအ်ခၜိုတ်၊ မၞိဟ်ခွာတ်ခၜိုတ် နွံမွဲသ္ၚိရ။ ကောန်ထပိုယ် ဍောတ်ဂှ်လေဝ် ညးကဵုလဝ်ယၟု ကောန်စေက် ဗီုညး ကော်လဝ်အဲ ကိုပ်ကၠာတေအ်ကီုရ။ ဟီုဍာံဍာံ ၜိုတ်အဲမတီမ္ဂး ကောန်ထပိုယ် မဂွံယၟု ကောန်စေက် ပါယ်နူအဲတုဲ ဗွဲကြဴဏအ် နွံ တၟာဂလိုင်ရ။ ကျာ်ဇၞော် တန်တဴဒၟံင် နကဵုလှုဲ နူ တၞံခၜိုတ်တအ်ဂှ်ရ။ ဟိန်မဟီုဂး လဴပူဒၟံင် ပရူနာနာ ကုကျာ်ဇၞော်ဂှ် အရေဝ်စိုပ်တုဲ ကျာ်ဇၞော် လဴကဵု အဲမွဲရ။ ကောန်ကွးညး ကျာ်ဇၞော်ဝဳရိယ မနွံပိုန် ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ညာတ် ကျာ်ဇၞော်တၞဟ်တၞဟ်တအ် ကလိဂွံ တဆိပ်တြာ နူ သၟိင်အလဵုအသဳ နာနာသာ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်ဝဳရိယလေဝ် မိက်ဂွံကဵု အစာဇကု ဂွံ တဆိပ်တြာ မဟာဓမ္မကထိက ဗဟုဇနဟိတဓရ ကီုတုဲ ပ္ကောံချူ အတ္ထုပ္ပတ္တိ ကောံ ကုလိက်ပတိုန်ဂလာန်ကီုရ။ ကျာ်ဇၞော်ဝဳရိယ ပ္ကောံချူတုဲအိုတ် တဆိပ် ထံက်ဂလာန် နူ ဂကောံသံဃနာယကလေဝ် ဍဵုလဝ်ကဵုတုဲအိုတ်။ ဆဂး ကျာ်ဇၞော် ဟွံကဵု အခေါင်ပတိုန်၊ ညး ဟွံမဲပၟိက် တဆိပ်တြာ နူ အလဵုအသဳ ရ။ ညး ဟီု ညး လကျာ်ခမဳ ဓမ္မတာမွဲရ။ အခိင်ဂှ် အဲ ချပ်စိုပ်အာ လကျာ်ဇၞော် ဟွံမဲပၟိက် တဆိပ်တြာ နူ သၟိင်တၠဟီုဂှ် အဲကေင်မိင် ကေင်ဆဵု ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသဏအ်မွဲရ။ ၜိုတ်အဲ မကေင်မိင်လဝ်မ္ဂး ဂွံဂွံ တဆိပ်တြာ နူ သၟိင်အလဵုအသဳဂှ် ဒးထ္ပက်လှုဲ ဒးလိင် လကျာ်ဗၟာ ကဵုချူ လိက်ပတိုန်ဂလာန် အိုတ် လှုဲသြန် ကုစှ်ောကိုဋ်မွဲတဲဂးရ။

သၞာံ ၂၀၁၇ ဂှ် အဲက္လေင်စိုပ် ဇရေင်ကျာ်ဇၞော်မွဲဝါ။ အခိင်အဲ ကလေင်စိုပ် ဇရေင်ကျာ်ဇၞော် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံဆ ကျာ်ဇၞော်မွဲဇကု ကု တြုဟ်တၠသ္ၚိ ဣစဳမျ မၞိဟ်မဗိုင်ကၠောန်ဒၟံင် ညးဟေင်ရ။ နကုစိုတ်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ၜိုန်ရထတ်ယုက်ဒၟံင်၊ ယဲဘဲဇၞော်ဇၞော် ဟွံမဲကီုလေဝ် ဇိုင်ညး ကွာ်စ ဟွံခံင်လးလးရ။ အဲ ကဵုဒါန် ဝတ္ထုဒါန် သြန်ဂှ် ရံင်ကေတ်မ္ဂး ညး ဟွံမိက်ဒုင်တဲရ။ အဲ စွံဖျေဟ် ဗဒါယ် ညးအတေင်တုဲ ကာလအဲစဴတုဲ ညး ဒးကေတ်ရ။ ဟီုဍာံဍာံ အဲ ထေင်ကေတ် နကုကျာ်ဇၞော် စဵုတ္ၚဲဏအ် စွံလဝ်စိုတ်လတူပိုယ် နဒဒှ် ကောန်ကွးဇကုမွဲတုဲ စၞးမကေတ် နူ ကောန်ကွးဇကုဂှ် မိက်ဂွံဒုင်ကဵု ပိုယ်ရ။ သာ်ဂှ်ဟွံသေင် ညး မိင်ဒၟံင် ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဝါတ်ဂါတ်ဒၟံင်တုဲ ညး ဟွံမိက်ဒုင်တဲ ကေတ်သြန် နူ အဲလေဝ် ဒှ်မာန်ကီုရ။

ပိုယ်တီလဝ် ကျာ်ဇၞော်မွဲပၠန်ဂှ် ညး နွံစိုတ်ဆာန်ဍူ လတူ မၞိဟ်ဝါတ်ဝါတ် တအ်ရ။ ညး ဟွံမိက်ဒုင်ဒါန် နူ မၞိဟ်ဝါတ်တ်တအ်ရ။ ပိုယ် ကလေင် ရံင်အာ ပရေင်ကမၠောန်ညးမ္ဂး နူ အခိင် ညးဍောတ်ဍောတ်တေအ်ရ။ ဇၟာပ်မၞိဟ် ညံင်ဂွံကၠောန်မာန် ပမာန် တုပ်တုပ် ဖအိုတ်တုဲ ညံင်ဂွံအိုတ်သြန် အောန်အောန်ဂှ် ညးဖန်ရ။ ဥပမာ အခိင်ကဵုဒါန် သ္ၚာသၞုက်ဗြဲမ္ဂး ယဝ်ရ ရာန်နင်သ္ၚာ နူဖျာမ္ဂး သ္ၚာခိုဟ်ခိုဟ်ဂှ် င္ၚုဟ်ဍင်တုဲ ဇၟာပ်ဒါယကာ ပဟွံမာန်။ ဇၟာပ်ဒါယကာ ဂွံဗ္ဂိန် ဗီုညးတၞဟ်မာန်၊ နကု အလဵုဇကုညးဂှ် ဖန်ဇန်၊ ရာန်ယာတ်ကေတ်တ်တုဲ ကဵု ဒါယကာတအ် ဇိင်ကေတ်ကေတ်ရ။

ဇၟာပ်အဲ မကလေင်စိုပ် ဇရေင်ကျာ်ဇၞော်မ္ဂး စပ််ကုဒဿနဘဝ လညာတ် လတူကျာ်၊ ဓရ် ဗီုညးမဒုင်ကေတ်လဝ်ဂှ် ညး ဟွံထေင် ပိုယ်တအ် ကၠိုဟ်ကေတ်လဝ် တုဲတုဲရတုဲ ညး ဂ္စာန်လဴဒၟံင် အတိုင်ဂှ် ဖိုဟ်ဏီရ။ ညး ဂွံလဴထ္ၜး သဳကၠဳပရူဓရ်မ္ဂး ညး မိပ်မြဟ်ရ။ ဟိုတ်နူ ကတောဝ်ဇြိုင်တုဲ ကာလပိုယ် ကလေင်ဟီု ကလေင်သဳကၠဳဂှ် ညး ဟွံမိင်တုဲ ညး ထေင်ဒၟံင် ပိုယ် ဟွံကၠိုဟ်တုဲ ညး ဆက်ပသောင်ပၠန်ရ။

ကျာ်ဇၞော်ဇဝန နွံပိုန် ဘာထံင်ကှ်ေ အာတ်မိက်ညး သွက် ကလေင်မံင် ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေ ဂၠိုင်ကုအလန်ကီုလေဝ် ညး ဟွံမိက်မံင်။ ညး ဆက်တန်အာဒၟံင် ပ္ဍဲ ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ်ရ။ 

ဟီုဍာံဍာံ ပၟိက်အင္ၚာပ်စိုတ်ညး လကျာ် သီုဟွံဒးဗဒဗဒါယ် ဒါယကာ၊ မၞိဟ်မွဲ သီုဟွံဒး ဗ္ဒဗ္ဒါယ် ညးတၞဟ်မွဲသာ် တန်တဴ ညံင်ဂွံဂွံဂှ် အခိင်ပိုယ် မထတ်ယုက်ဒၟံင်ဂှ် ၜိုန်ရ ဒှ်မာန်ကီုလေဝ်၊ အခိင်ပိုယ် အာယုက်ဇၞော် နွံပၟိက်ကၠုင် အရီုအဗင် နူ ညးတၞဟ်ရ။ ကာလဂှ် ဂွံတန်တဴ ကေတ်ကေတ် ဟွံလောဲသွာရ။ ၜိုန်ရ စိုတ်ထတ် မိက်ဂွံမံင်ကီုလေဝ်၊ ကၞောတ်တဲ ဟိုတ်နူ ဗျုထဴလောန် တန်တဴကေတ်ကေတ် ဟွံဂွံ အာယုက် ကြပ်ပေင် ၉၀ ဂှ် ဂွံမိင်ကတ် နူ ကျာ်ဇၞော်ဇဝန ဒဒှ်ရ ညး ကလေင် ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေ မဒှ် ဘာမနွံပိုန်ညးတြေံ ကရောမ် ကွးဇကုပၠန်ရ။ ပိုယ်ကောန်ကွးတအ်လေဝ် ဂွံတီကေတ် ပရူဏအ်တုဲ ဂဝိင်ၜိုဟ်အာ လတူ ကျာ်ဇၞော် တၟာဂလိုင်ကီုရ။

သၞာံ ၂၀၂၆ ဂိတုမေ ၂၆ အခိင်ဂယး ၉း၂၂ ကလိဂွံ အာယုက် ၉၄၊ သိက္ခာ ၇၂ ဝှ်ဂှ် စုတိကလိလောန်စဴအာသွရ် ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေရ။ 

ပ္ဍဲ လိက် Jonathan Livingston Seagull တေအ် ဒၞာဲနိဂီုလိက်ဂှ် အစာလိက် Richard Bach ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ဗီု ဂစေမ်အဘဴယောနတာန် ဗ္ကန်လဝ် ကုကွးညး ဖလေတ်ချ် ဗီုဏအ်ရ။

&quot;Don't let them spread silly rumors about me, or make me a god. O.K., Fletch? I'm a seagull. I like to fly, maybe...&quot;&lt;br&gt;
&quot;JONATHAN!&quot;&lt;br&gt;
&quot;Poor Fletch. Don't believe what your eyes are telling you. All they show is limitation. Look with your understanding, find out what you already know, and you'll see the way to fly.&quot;&lt;br&gt;

&quot;လ္ပကဵု မၞိဟ်တအ် ပရး ကောလဟာလ ပရူအဲညိဏး၊ အဲဂှ် ညံင်ဂွံဒှ် ကျာ်တၠဣဓိမွဲဇကုဂှ်လေဝ် လ္ပကဵု ဍေဟ် ပညိဏး၊ မိင်ဟာ ဖလေတ်ချ်? အဲဂှ် ဒှ်ဆ ဂစေမ်အဘဴမွဲရ။ ဒှ် ဂစေမ်မွဲ မဒးစိုတ် ပဝ်၊ ဆဂး . . . ။&quot;
&quot;အစာယောနတာန်&quot; ဖလေတ်ချ် ဟီုကော်တိုန် တုဲ&lt;br&gt;
&quot;ဖလေတ်ချ်၊ အရာမတ်ဖျုန်မၞး မလဴထ္ၜးဒၟံင် သီုဖအိုတ်ဂှ် လ္ပပတှ်ေညိ။ မတ်ဖျုန်မၞးဂှ် ဆၜိုတ် အပိုင်အခြာ မွဲမွဲဟေင်ရ လဴထ္ၜးကဵု မၞးမာန်။ ရံင် နကုမတ်ပညာ၊ မတ်ပါရမတ်ညိ။ ညံင်ဂွံကၠိုဟ်ဂှ် ဂ္စာန်ဂၠာဲ သွဟ် ပ္ဍဲ အရာ ၜိုတ်ဗှ်ေ မတီလဝ်တုဲဂှ်ညိ၊ တုဲမ္ဂး ဂၠံင်တရဴ ဗီုလဵုမဂွံပဝ်ဂှ် ဗှ်ေ သဂွံဆဵုကေတ်မာန်ရောင်။&quot;&lt;br&gt;

ဍာံဒၟံင်ရ။ ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ကျာ်မွဲဇကုလေဝ် ဟွံသေင်၊ ပစ္စေကဗုဒ်လေဝ် ဟွံသေင်၊ တၠအရှန်လေဝ် ဟွံသေင်၊ က္ဍိုပ်သကိုပ်မွဲလေဝ် ဟွံသေင်၊ ဗီုညးလ္ၚဵု မဟီု မၞိဟ်ဂၠဟ်ဂၠဟ်၊ မၞိဟ်ဟွံကေတ်ဂၠံင် ဗီုဂှ်လေဝ် ဟွံသေင် ကီုရ။ ဟိုတ်နူ အကာဲအရာဘဝတုဲ ရုဲစှ်လဝ် ဘဝခမဳ၊ တုဲ ပဒတဴ အတိုင်ဒ္ဂေတ်လၟေတ်ခမဳ။ တုဲပၠန် မိပ်မြဟ် သၠောင် ကုပရေင်ဗစာရဏာ ဂၠာဲ သွဟ် ဒဿနဘဝ၊ စွံ င္ၚုဟ်မး ကုပရေင်ဗၠးၜး၊ စွံ ကရုဏာ လတူ မၞိဟ်တအ်။ ဆဂး ကျာ်ဇၞော်ဂှ် . . . . ။

== နိဿဲ ==

[[ကဏ္ဍ:BEHM]]
[[ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]</text>
      <sha1>86kse4kyvu9jfgvg9sfiljxm6xc7cvp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>55102</id>
      <parentid>55101</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T05:47:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Htawmonzel</username>
        <id>25</id>
      </contributor>
      <origin>55102</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="102197" sha1="6r7ok10wp909rar1nbm3ecp94v6coii" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name          = ဘဒ္ဒန္တဝိလာသ
| image        = ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ဓမ္မကထိုက်.png
| alt           = ဘဒ္ဒန္တဝိလာသ
| caption       = ဗီုရုပ် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ နူသၞာံ ၂၀၁၄
| birth_name    = မာံယှိုဲခါင်
| birth_date  = {{Birth date|1933|03|14}}
| birth_place   = ကွာန်ကအ်ခပုင်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
| death_date = {{Death date and age|2026|05|26|1933|03|14}}&lt;!-- (enter DEATH date then BIRTH date (e.g., ...|1908|31|8|1967|28|2}} use both this parameter and |birth_date to display the person's date of birth, date of death, and age at death) --&gt;
| death_place        = ဘာထံင်ကှ်ေ
| death_cause        = အာယုက်ဇၞော်
| body_discovered    = 
| resting_place      = 
| education = တန်ဒေါဝ်
| alma_mater = ဘာကၠအ်ပၞဟ်၊ မုဟ်ဍုင်
| nationality  = {{Flag|Mon}}မန်
| citizenship   = {{Flag|Myanmar}}ကောန်ဍုင်ဗၟာ
| other_names  = 
| parents       = နာဲတုင်မံင် မိဨတေန်
| occupation = 
| years_active  = 
| known_for     = ဓမ္မကထိုက်
| notable_works = 
| spouse = 
| children =
}}

[[ဝှာင်:Ven.Vilasa.png|thumb]]

'''ဘဒ္ဒန္တဝိလာသ''' ဝွံ ဒှ် မနွံပိုန် ဘာလွဳမာန်ရတ် (၁၉၃၃ မာတ် ၁၅ - ၂၀၂၆ မေ ၂၆) ကွာန်ကအ်ခပုင် ကေုာံ ဘာထံင်ကှ်ေ (နူသၞာံ ၁၃၄၅) ကွာန်ထံင်ကှ်ေ၊ ဍုင်ကၟာဝက် ရးဇြာတုဲ ဒှ် အစာဓမ္မကထိုက် (အစာဓရ်) ယၟုပြာကတ်မွဲဇကုရ။ ကျာ်ဇၞော်အစာဝိလာသဝွံ ပ္ဍဲ အခိင် ဘဝသင်သၟတ်တေအ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၃၃၆ ပ္ဍဲ ဂကောံသင်ဓမံက်ပတိုန်လိက်ပတ်မည်ဂှ် ချဳဓရာင်ကၠုင်လဝ် ဗွဲမကတိုင်ကၟဟ် မွဲစွံ ကုကျာ်ဇၞော်အစာသိင်္ဃ ကေုာံ ကျာ်ဇၞော်ပါလိတ၊ နကုဂကောံဏအ်ဂှ် တက်ပ္တိတ် လိက်ဂတာပ်ခေတ် ရ။ နကုယၟုကၞေဟ် ကြဝိတ်မည်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ချူဇန်ကၠုင်လဝ် လိက်ပရေင်၊ ကဗျနာနာသာ် နွံရ။ နူ သၞာံ ၁၃၄၅ ဂှ် ဂွံဒှ် နွံပိုန် ဘာထံင်ကှ်ေ ကွာန်ကၟာဝက်တုဲ ဇၞော်မောဝ်လဝ် ဒတန်သာသနာဂှ်ရ။ နူဂှ် အာပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာလွဳမာန်ရတ် ပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ခပုင် ရ။ ဗွဲကြဴ ကာလအာယုက်ဇၞော်ဂှ် ကၠုင်ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေပၠန် စဵု လအိတ်ဘဝရ။

ဓမ္မကထိုက် ဘဒ္ဒန္တဝိလာသဝွံ က္တဵုဒှ် မၞိဟ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၃၃ မာတ် ၁၅ (သက္ကရာဇ် ၁၂၉၄ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၅ စွေက်) တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ အခိင်ဂယး ၁၀ နာဍဳ မဒှ်ကောန် နာဲတုင်မံင်၊ မိဨခေန် ပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ခပုင်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်ရ။ ပၞောဝ် ကောဒေအ် သီုဖအိုတ် ၆ တၠဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဒှ် ကောန်ထဍဲ မရနုက် ကုပန်၊ နူ ဍောတ်ဍောတ် ညး ခုတ်ခဴကဵုလဝ် ယၟု မာံယှိုဲခါင် (ရွှေခိုင်း)။ ၝဲ ကု ကော ကျာ်ဇၞော်ပိတၠဂှ် မိလျးသန် (မိယှိုဲတာန်)၊ မာံလျးထဝ် (မာံယှိုဲထေ)၊ မာံလျးရတ် (မာံယှိုဲယဳ)၊ ဒေအ်ကျာ်ဇၞော်ၜါဂှ် မိညာဏ်မၞိက် (မိညောအ်မြ)၊ မာံအံင်ကျာင်။ အခိင် ကျာ်ဇၞော် ကလိဂွံ အာယုက် ၁၃ သၞာံ၊ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၄၅ ဂိတုဨပြဳ ၁၂ (သက္ကရာဇ် ၁၃၀၇ ဂိတုပသာ် ၁၂ မၟံက်) တ္ၚဲအဒိုတ်ဂှ် ပ ထပိုယ်သာမဏဳ ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်အစာသဳလာစာရ ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး ကွာန်ကအ်ခပုင်။ ကျာ်ဇၞော် ဒှ် ထပိုယ် ဂွံ ပန်ဝှ်၊ ရာံတိတ် နူ ထပိုယ်တုဲ လုပ်ကၠောန်ဗ္ၚ ကရောမ်မိမၜါရ။ အခိင်ကာလ မကလိဂွံအာယုက် ၂၂ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၅၄ ဂိတုဂျောန် ၁၁ (သက္ကရာဇ် ၁၃၁၆ ဂိတုဒဂိုန် ၁၁ မၟံက်) တ္ၚဲအဒိုတ်ဂှ် ပ ခမဳ ပ္ဍဲ သိမ် ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး ကွာန်ကအ်ခပုင်၊ ကျာ်ဇၞော်အစာကေတုမာလာ ဘာအင်ဝ ဒှ် အစာဥပ္ပဇ္ဇျာယ်ရ။ ပ္ဍဲ ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞးဂှ် လုပ် ဒဂိုန်ဝှ် ၁ ဝှ်တုဲ အာကတ် လိက် ဇရေင် ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒက (ကျာ်ဇၞော်ဖျူ) ဘာမဟာဝိဟာရ၊ ကွာန်ဝါဍောတ် တကအ်ခၟိုင်၊ နူဂှ် အာကတ် လိက် ဇရေင်ဘဒ္ဒန္တကေတုသာရ ဘာကၠအ်ပၞဟ် ဍုင်မုဟ်ဍုင် မသုန်သၞာံ၊ နူ ဘာကၠအ်ပၞဟ် ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၃၁၇ ဂှ် ဂွံအံင်ကေတ် တန်ဍောတ် နူ အလဵုအသဳ၊ သက္ကရာဇ် ၁၃၁၈ ဂှ် ဂွံအံင်ကေတ် တန်ဒေါဝ် နူ အလဵုအသဳရ။ နူဂှ် အာပဒတဴ ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဝိသုဒ္ဓ ဘာဇၞော် ကွာန်တၟအ်ကၞေင် ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် ၁ သၞာံ၊ နူဂှ်ပၠန် အာပဒတဴ ဇရေင်ကျာ်ဇၞော် ဘဒ္ဒန္တကေတုမတဳ ဘာခရိုက်သာံ ဍုင်ရေဝ် ၇ သၞာံ၊ ဘာကမန် မနွံ ပါင်ဂၠံင်ဝါခရူ မံင်လဝ် မွဲလစုတ်၊ တုဲ အာပဒတဴ ဇရေင် ဘဒ္ဒန္တကေတုမာလာ ဘာဇၞော် ကွာန်သၞေဟ်ခရေင် ၂ သၞာံရ။ ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဝိလာသဝွံ နူ ဘဝခမဳသၟတ် ဂှ် ဒှ် ဓမ္မကထိုက် (အစာဓရ်) ယၟု မပြာကတ်မွဲဇကုရ။ 

ပ္ဍဲ ဂကောံသင်မန် မဟာသံဃသာမဂ္ဂဳ မဒှ် ဂကောံ မအာဂတ ပၠတရဴတုဲ မဒက်ပ္တန်လဝ် ကျာ်လဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀ လတူဒဵု ဍုင်မတ်မလီုဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဒှ် ခမဳမယိုက်ဂၠေင် ချဳဓရာင် အဓိကမွဲဇကုရ။ ဟိုတ်မဒှ် ဓမ္မကထိုက်မွဲဇကုတုဲ ညးရ ဒှ် မၞိဟ်မတွဟ်ဓရ် ပ္ဍဲ ဂကောံဂှ်။ ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ညးဂမၠိုင် ကော်စ ညး တၠဂုဏ်အစာသာသနာ၂၅၀၀။ 
ပ္ဍဲ အခိင် သင်သၟတ်မန်တအ် ဂကောံသင်ဓမံက်ပတိုန် လိက်ပတ်မည် ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၃၃၆ဂှ် ချဳဓရာင်ကၠုင်လဝ် နဒဒှ် မၞိဟ်အဓိက မွဲစွံ ကုကျာ်ဇၞော် အစာသိင်္ဃ (ဥက္ကဋ္ဌ)၊ ကျာ်ဇၞော်ပါလိတ (ညးအုပ်ကာ)၊ ကျာ်ဇၞော်ပုပ္ဖ (ဘာဝေလုဝန်) (သကိုပ်ဘဏ္ဍာ) အိန္ဒက (ကၟာဝက် လွဳမာန်ထဝ်)၊ အိန္ဒက (ဍုင်ပံင်)။ နကု ဂကောံဏအ်ဂှ် တက်ပ္တိတ် လိက်ဂတာပ်ခေတ်။ ကျာ်ဇၞော်လေဝ် နယၟုကၞေဟ် ကြဝိတ်မည်ဂှ် ချူဇန်ကၠုင်လဝ် လိက်ပရေင်၊ ကဗျနာနာသာ်နွံရ။ 

ပၞောဝ်ကဗျ ညးမချူလဝ်ဂမၠိုင်ဂှ် ကဗျ အနန္တမေတ္တာ 

“အိုတ်သီု စက္ကဝါ အဵု တန်တဴလေဝ် သတ်တအ်ကၠာ၊ တသိုက်စိုတ်ကာယျ ၜါပြကာ လၟိုင်ကောလ ကဵုဂွံတန်တဴအာ။ ဍောင်သွာမ္ၚဵု ယဵုဍာ်လံင်ဇြဲ ရိုဟ်တ္ၚဲပတ္ထဏာ ပိုယ်ဖျေဟ်မေတ္တာ မ္ၚဵုမပြဲ ရိုဟ်ဟ်တ္ၚဲ ကဵုဂွံတန်တဴအာ ပိုယ်ဖျေဟ်မေတ္တာ” 
ဂှ် ဗညာကွိင် ဖျေဟ် အခိုက်ဒွက်တုဲ ဒယှ်လဝ်ရ။ ဒွက်ဏအ် မွဲအခိင်တေအ် ဂွံမိင်ကေတ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ရေဒဳယော မွဲခဏ မွဲခဏရ။ 

လိက်ဂတာပ်ခေတ် တက်ပ္တိတ်ဂွံ ပိကၞပ်တုဲ၊ နကုဂကောံဏအ် ချူပ္တိုန် လိက် စပ်ကုအခေါင်ဂကူမန် သီုပလံင်ဗစိုပ် ရုင်ကလုတ်ဂမၠိုင် မနွံ ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာရ။ ဟိုတ်နူ လိက်ဏအ်တုဲ မၞိဟ်အဓိက ပ္ဍဲ ဂကောံဏအ် ဥက္ကဋ္ဌ ကျာ်ဇၞော်သိင်္ဃ၊ ညးအုပ်ကာ ကျာ်ဇၞော်ပါလိတ ဒးဒုင်ရပ်။ နကုဂကောံဂှ် သီုပ္တိတ်ဒၟံင် လိက်ဂတာပ်ခေတ် ကီုတုဲ လိက်ဂတာပ်ခေတ်ဂှ်လေဝ် ဒးဒုင် စၟဳစၟတ်ကီုရ။ ဆဂး လိက်ဂတာပ်ခေတ် ဂှ် ပ္တိတ်လဝ် အပ္ဍဲအခေါင်တုဲ ပ္တိုန်ဒုဟ် ဟွံဂွံ၊ နကု ဒုဟ်မပလံင်ဗစိုပ်လိက် ရုင်ကလုတ်ဍုင်သအာင်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်သိင်္ဃ ကု ကျာ်ဇၞော်ပါလိတ ဒးအာ ထံင်။ တုဲပၠန် လိက် ဂတာပ်ခေတ်ဂှ်လေဝ် ဟွံဂံင်ဆက်ပ္တိတ်ရ။ သွက် သဟဓရ်ဇကုၜါ မနွံ ပ္ဍဲ ထံင် ဂွံစသုင် နကုကျာ်ဇၞော် ကောံကုသကအ်ရဲဂမၠိုင် ပလံင်ဏာ ကခၞာ၊ ဖရံက်ခၞာတအ်ရ။ 

ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် နကုခမဳသင်မန် ညးမဆာန်ဂကူတအ် ညာတ်ကေတ် ကောန်မန် နူ ကွာန်တအ် ဒှ်ကၠုင် ဒြပ်ရတ် ပြံင်တိုန်မံင် ဍုင်မတ်မလီုမ္ဂး ကောန်ဇာတ် ညးတအ် ဟွံလေပ်မန်၊ ဒှ်အာ ဗၟာ။ ကောန်ဍုင်မတ်မလီု ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ် ဂကူမန်ကီုလေဝ် ဗွဲကြဴဏအ် မၞိဟ်မဟီုအရေဝ်မန်လေပ် အိုတ်အာတုဲ ဒှ်အာ ဗၟာအိုတ်ရ။ ဘာလကျာ်ဂမၠိုင်လေဝ် ဘာလ္ၚဵု ကျာ်ဇၞော် ၜိုန်ရ ဟီု အရေဝ်မန် လေပ်ဒၟံင်ဏီဖိုဟ်လေဝ် ကမၠောန်ဇၞော်မောဝ်၊ မင်မဲ သာသနာ မန်ဂှ် အရီုစိုတ် ဟွံမဲရ။ သွက်ဂွံ မင်မဲ ဂကူမန် လတူ ဍုင်မတ်မလီုတုဲ ခမဳမန်တအ် စိုတ်ထတ်ဒၟံင် သွက်ဂွံပ္တန် ဘာမန် လတူ ဍုင်မတ်မလီုရ။ မဂွံပ္တန် ဘာမန်ဂွံဂှ် နွံ ၜါနဲ၊ ရာန် တိကၠအ်တုဲ ဗဒှ်ပ္တိုန် ဘာတၟိ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ဘာလကျာ် မဒှ်အာ ဘာဗၟာတအ်ဂှ် ရာန်ကေတ်တုဲ ဗဒှ်ပ္တိုန် ဘာမန်။ 

ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ အခိင်မပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲဘာကုန်တက္ခဳ (စာရေကြီးကုန်) ဂှ် ဘာဇောတိကရာမ (စျေးကြို) ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ် ဂကူမန်၊ ဆဂး စိုတ်မန် ဟွံမဲ ညံင်ရဴ ကျာ်ဇၞော် လတူ ဍုင်မတ်မလီု ဗွဲမဂၠိုင်တအ်ကီုရ။ ကျာ်ဇၞော် ဘာဇောတိကရာမဂှ် ဘာညးဂှ် ညး သွံကဵု၊ ဆဂး ညးလေဝ် ဗျု၊ ဂွံအာမံင် ဘာတၞဟ်လေဝ် ဒှ်ဟွံမာန်။ ညး ထ္ပက်ကဵု စၟတ်တဲ၊ အခိင်ညး ဟွံမဲမ္ဂး ဘာဂှ် ညး ကဵု ဇကု ပ ကျာ်ဇၞော်။ င္ၚုဟ်ဘာဂှ် ၇၀၀၀ ဒကေဝ်။ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ညာတ်ကေတ်၊ ပ္ဍဲ ဘာဂှ် ကောန်မေန်ညးလေဝ် နွံဒၟံင်၊ တုဲပၠန် အကြာဂှ် စိုတ် ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဂတးအာမ္ဂး ဗီုလဵုဂွံပရော။ ဗွဲကြဴ ဒှ် အမှုအရာ မာန်တုဲ ဟွံရာန်ရ။ ဗွဲကြဴ ဘာဂှ် တၠဂုဏ်အစာစန္ဒိမာ၊ ဘာဝင်က ရာန်ကဵုတုဲ ပအပ်ကဵု တၠဂုဏ်ကြောအ် ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာဂှ်ရ။ ဗွဲကြဴညိ သ္ၚိဂကူကရေင် မနွံ ပ္ဍဲ အရာပ်က္ၜင်ထဝ်ဂှ်လေဝ် သွံကဵုကီု။ ဆဂး င္ၚုဟ်ဍင်လောန်အာ၊ ကျာ်ဇၞော် ဟွံဒး စိုတ်ကွေဟ်ကွေဟ်တုဲ ဟွံဒှ်ရာန်ပၠန်။  နူဂှ် ကျာ်ဇၞော် အာပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာဇၞော် ကွာန်သၞေဟ်ခရေင်။

သက္ကရာဇ် ၜိုတ် ၁၃၄၂ ဂှ် နူ ဘာဇၞော် ကွာန်သၞေဟ်ခရေင်ဂှ် က္ညကၠုင် ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေ ကွာန်ကၟာဝက်ရ။ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ပုပ္ဖ (တၠဂုဏ်ခေအ်) ဒှ်ဒၟံင် ကျာ်ဇၞော် ဘာထံင်ကှ်ေဂှ်ရ။ သက္ကရာဇ် ၁၃၄၅ ကျာ်ဇၞော်ပုပ္ဖ စဴအာသွဝ်တုဲ မဂွံဒုင်ခပတိုန် နဒဒှ် ညးမနွံပိုန် ဘာထံင်ကှ်ေဂှ်ရ။ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ က္လိဂွံ အာယုက် ၅၁၊ ၂၉ ဝှ်။ ကြဴနူ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ မဂွံဒှ် ကျာ်ဇၞော်တုဲ ခမဳသင် နူ ကွာန်ဒူရာ၊ နူ ကွာန်ကအ်ဒုန်မြင်တအ် ကၠုင်ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် တုဲ ခမဳသင် ဂၠိုင်တိုန်တုဲ ဒတန်သာသနာ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် နူ မကေင်နွံလဝ် ကျာ်ဇၞော်မွဲ ကု ကပ္ပိယမွဲဂှ် ဒှ်ကၠုင် ခမဳသင် အကြာ ၂၀ - ၃၀ ဇကုရ။ 

နူစ သက္ကရာဇ် ၁၃၄၇ ကေတ်လျိုင် နဒဒှ် ဂကောံသံဃနာယက ကွာန်ထံင်ကှ်ေ ကောံ ကုသဇိုင်ဝန် ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်ဂှ် လုပ် ယိုက်ဂၠေင်လဝ် ကီုရ။ သက္ကရာဇ် ၁၃၅၂ ဂှ် ဘာနိဗ္ဗိန္ဒာရာမ မဒှ် ဘာလကျာ် မနွံဗဒါယ် ကၟာဘင်ဍင်၊ ကွာန်ကအ်ခပုင် မဒှ်ဒၟံင် ဘာလကျာ်ဗၟာဂှ် ဟိုတ်နူ ကျာ်ဇၞော်ဗၟာ ဘာဂှ် က္လိလောန် ဒုဟ်သာသနာတုဲ ဒးတိတ်အာ နူ ဘာဂှ်ရ။ တၞဟ်နမဂွံ ဆက်မင်မဲအာ ဒတန်သာသနာဂှ်တုဲ နူ ကျာ်ဇၞော်အစာတၠဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး ကောံ ကု ဂကောံသံဃနာယက ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ပ္အပ်ကဵု ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ရ။ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ကျာ်ဇၞော် ပ္အပ်ကဵု ကောန်ကွးဇကု တၠဂုဏ်အစာ ဝဳရိယ (တၠဂုဏ်အုန်းသီး) မညး ဒှ် ဇာတိ ကွာန်ကအ်ဒုန်မြင်တုဲ ညး အာပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာတေအ်ရ။ ညး စိုပ် ဘာဂှ်တုဲ ယၟုဘာဂှ် ညး သၠာဲစုတ် ဘာလွဳမာန်ရတ် ရ။

== လညာတ်ဒဿန ပရေင်ဂကူ==
လညာတ်ဒဿန ကျာ်ဇၞော်အစာဝိလာသ မစပ်် ကု ပရေင်ဂကူမန်မ္ဂး ဗွဲမဂၠိုင် ပိုယ် ဂွံဆဵုကေတ် နူ လိက်ပရေင်၊ လိက်ပေါမ် မညး ချူလဝ် ပ္ဍဲ လိက်ဂတာပ်ခေတ် ဂၠိုင်ရ။ ပ္ဍဲ လိက်ဂတာပ်ခေတ် ကၞပ်မွဲဂှ် ကျာ်ဇၞော် ချူလဝ် &quot;ပေါမ်ကောန်ဗော် မင်ပြေင်&quot; မွဲရ။ ပ္ဍဲ ပေါမ်ဂှ် နွံ ညးတၠဒြပ် တြုဟ် ကု ဗြဴ ညးၜါ က္လိဂွံလဝ် ကောန်မွဲ ကဵုလဝ် ယၟု ကောန်ဗော်။ ဟိုတ်နူ မပတှ်ေ ပိုန်ဒြပ်တုဲ ဟွံကဵု ဗ္တောန်ပညာ၊ ဗွဲကြဴ ပိုန်ဒြပ် ယာဲတတအ် လေင်အိုတ်တုဲ သှ်ေ ဒြပ်ညိည ရာန် ပြေင်မသုန်တုဲ ကဵု ကောန်ဗော် မင်စပြေင်။ မွဲကရောမ် ကုဂမာပြေင်ပန်ဂှ် ကောန်ဗော် အာမင် ပြေင်ဇကု မသုန်ဂှ်ရ။ ပြေင် ညးတၞဟ် နွံ ကုကၠံ၊ ပြေင်ကောန်ဗော် နွံဆ မသုန်ဓဝ်ရ။ ဆဂး ဇၟာပ်ပြေင် မလုပ် ကၠအ်ညးတၞဟ်၊ မလုပ် အရှာမ်ဘာမ္ဂး ဒှ်ဒၟံင် ပြေင် ကောန်ဗော်တွဵု တုဲ ညးတၞဟ်တအ် မံင်ၜိုဟ်ၜိုဟ်၊ ကောန်ဗော် မွဲဓဝ် ဒးဒြေပ် ထဍေင်ဒၟံင် ပြေင် ကၠိုဟ်တ္ၚဲတုဲ ညးတေအ် ဟီု ကုအပါညးတေအ် ဒဒှ်ရ ပြေင် ညးတေအ် ဂၠာန်၊ လုပ် ကၠအ်ညးတၞဟ်။ ညးတေအ် မိက်ဂွံကဵု သွံထောအ်ရ။ အပါ ကောန်ဗော် စှ်ေစိုတ် ကောန်ဗော် ဟွံတီ ပြေင်ဇကု ဒှ်မာန်ရောင်တုဲ ပ္ဍဲ ဂြင်ပြေင် ကောန်ဗော်မသုန်ဂှ် အပါညးတေအ် စုတ်လဝ် ကုလကံက်ထာင်သတ်ဗြဴ၊ သွက် ကောန်ဗော် ဂွံသမ္တီ ပြေင်ဇကုဒးရ။ ကောန်ဗော် လဴဟီု ကုညးတၞဟ်တုဲ ညးတၞဟ်တအ်လေဝ် စုတ်ဗက် လကံင် ထာင်သတ်ဗြဴ ပ္ဍဲ ဂြင်ပြေင် ညးတၞဟ်ကီုရ။

ပြေင် လုပ် ကၠအ်ညးတၞဟ်ဟီု ပြေင်ကောန်ဗော် ဂးတုဲ ကောန်ဗော် ဟီု
{{Cquote|&quot;ဟး ပြေင်အဲဏအ် ဂၠာန်ကွေဟ်ဟ် သွံ၊ ကောန်ဗော် ဒးအာထဍေင် ပြေင်ပၠန်ရ။ ခြာဟွံလအ် ပြေင် လုပ် အရှာမ်ဘာလကျာ်လေဝ် ပ္ဍဲ ဂြင်ပြေင်ဂှ် ဟရတ်သၠထာင်တာ နွံဒၟံင်ပၠန်၊ ကောန်ဗော် ထေင်ဂး ပြေင်ဇကုတုဲ ကောန်ဗော်ပၠန်ရ ဒးအာထဍေင်ဒၟံင် ပြေင်ဂှ်။ ဒဒှ် ကောန်ဗော် ဟွံတီပြေင်ဇကု အမှုယှုက်ထုဲ ဒှ် ဂၠုဲညးရောင်&quot;}}&lt;ref&gt;{{cite book |last= |first= |author-link= |date= |title=လိက်ဂတာပ်ခေတ် ကၞပ် ၁|url= |location= |publisher= |page=၉၉-၁၀၄ |isbn=}}&lt;/ref&gt;

မြဴသာ်ဝွံ ကျာ်ဇၞော်အုပ်လဝ် နိဂီု ပေါမ်ညးရ။

ကောန်ဗော်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ပတုပ်လဝ် နဒဒှ် ဥပမာ ဂကူမန် ဒှ်မာန်ရ။ ဂကူမန်ဂှ် ဒှ် ဂကူ မနွံ ကုဝင်သၠုင်ပြဲ၊ တ္ၚဲဏအ် ဒှ်ဒၟံင် ဆမၞိဟ်ကၟင်ပြေင်။ ဟိုတ်နူ ပညာ ဟွံမဲတုဲ ဣလဵု ဒှ် ကမၠောန်ဇကု၊ ဣလဵု ဟွံဒှ် ကမၠောန်ဇကုဂှ် ပါ်ပါယ်ဟွံဒးတုဲ ဗက်ကၠောန်ဒၟံင် ဖအိုတ်၊ ဒးဒုင်စကာ ကုညးတၞဟ်။ ယဝ်ရ ကမၠောန်ဇကု ဇကုကၠောန်မ္ဂး၊ ယဝ်ရ ပြေင်ဇကုရ ဇကုမင်မ္ဂး ဇကု ဟွံဒးဍောင်၊ ကမၠောန်လေဝ် စိုပ်တရဴပြဟ် စိုပ်တရဴဂၠိုင်ရ။ လညာတ် ဒဿန ကျာ်ဇၞော်ဏအ် စဵုတ္ၚဲဏအ် ကိတ်ညဳဒၟံင်ဖိုဟ်ရ။ လကျာ်ဂကူတၞဟ် သြိုင်ဘာလေဝ် ဇကု ဒးကဵု၊ လကျာ်မန်ဇကု သြိုင်ဘာလေဝ် ဇကု ဒးကဵု၊ ဂကူတၞဟ် ကၠုင်လေဝ် ဇကု ဒးဗ္စ၊ ကပေါတ် ဂကူတၞဟ်လေဝ် ဇကု ဒးရာန် ဒးလိင်၊ က္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူတၞဟ် ကၠောန် သွက်အဝဵုဍေဟ်လေဝ် ဇကု ဒးဗိုင်ကၠောန် ဗိုင်ချိုတ်မ္ဂး၊ ဇကု ဟွံဍောင် ညးဂှ် ဂွံဍောင်ရော။ တုဲပၠန် ဇကု ဗျိဒၟံင် ပြေင်ဇကု ဂၠာန်၊ မၞိဟ်ဇကု ဂကူဇကု ဟီုဟွံမာန်။

အတိုင် လညာတ်ဏအ်ပၠန် ကျာ်ဇၞော် ချူလဝ် လိက်ပရေင် &quot;ဗရုမံင် မဟောသဓ&quot; ပ္ဍဲ လိက်ဂတာပ်ခေတ် ကၞပ်ပိ၊ ကျာ်ဇၞော် အုပ်လဝ် နိဂီုလိက်ညး

{{Cquote|ဗရုမံင် မဟောသဓ၊ သဒ္ဒဇြုင်ဂွု၊ ဗြုလလောင်တိုန် ဟိုဲဂကူမည်တအ် ကမၠောန်ညး ညးကၠောန် မည် ဇၞော်မောဝ် ဍာံ&quot;}}&lt;ref&gt;{{cite book |last= |first= |author-link= |date= |title=လိက်ဂတာပ်ခေတ် ကၞပ် ၃|url= |location= |publisher= |page=၁၆၆ |isbn=}}&lt;/ref&gt;

ပ္ဍဲ သဘင်မာဲ သၞာံ ၁၉၉၀ တေအ်ဂှ် ပ္ဍဲ ကၟာဝက် ဗော်ကိစ္စဇၞော် အိုတ် ဂကောံဒဳမဝ်ကရေသဳကောန်ဂကူမန် ကု ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဒြဟတ်ဇၞော်ဒၟံင်ရ။ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ဒှ်လဝ် ပရေင်ကလိုက်ကမဵု ဒစာံပန်မ ဟွံလအ် ကွေဟ်ကွေဟ်တုဲ ရဲကၟာဝက် လ္ၚဵုတအ်ဟီု ကွးဘာ မတိတ်အာဂြိုပ်တအ် ဍေဟ် ဂွံစဴကၠုင် ဗွဲမပြဟ်မာန်တုဲ သ္ဒးစုတ်ကဵု မာဲ ကုဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ (ဗော်ခမံက်)ရောင်။ ဗော်မန်ဂှ် ဂွံလဝ် တဆိပ်ပ္ကဴသၟိင်တ္ၚဲတုဲ အရေဝ် အကြာကွာန် ဟီုဒၟံင် &quot;ဂလဝ် ခမံက်တုဲမှ ၜှ်ကဴဂွံ&quot; အဓိပ္ပါယ်ဍေဟ်ဂှ် ဗော်အေဝ်အေဝ်ဒဳ ဇၞးတုဲဟေင် အခေါင်အရာ မန် မံက်ဂတဝ်မာန်ရ။ 

ဟီုပရူ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ပ္ဍဲ ကၟာဝက်မ္ဂး အရာပိုယ် ဝိုတ်စ ဟွံဂွံ နွံမွဲ၊ အရာဂှ် ဒှ် အရာမဒးကေတ် ခန်လ္ၚတ်ခိုဟ်လေဝ် ဟီုဂွံရ။ ပ္ဍဲ ကၟာဝက်ဂှ် ဂကောံၜိုပ်ဗၠာဲ ဟီုဂှ် ဒှ် ဂကောံတွိင်တွိုက်မန် ဒြဟတ်ဇၞော်ဒၟံင် ၜိုတ်ဒးရးရ။ ကောန်ဂကောံ ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ် ကွးဘာ တက္ကသိုလ်တြေံဂၠိုင်ရ။ ပ္ဍဲ မွဲတ္ၚဲ ကၠာဟွံစပေါယ်ဏီ အဃော ညးတအ် မပလေဝ်ပလေတ် ပ္ကိတ်ဒၟံင် တွိင်တွိုက်ဂှ် ညးတအ် ဟွံဂွံ ဗိုက်လတက် ကယျိုင်မန်ဏီရ။ ညးဂှ်မွဲ အာဟီု ကုကျာ်ဇၞော်ပါလိတ၊ ဒဒှ်ရ ရဲ ဂကောံၜိုပ်ဗၠာဲတအ်ဂှ် ဟွံဗိုက် ကယျိုင်မန်တုဲ ကျာ်ဇၞော်ပါလိတလေဝ် စိုတ်ဓါတ်ဂကူ ထတ် ၜက်လောန်ကာဲ ချူလိက် ဟီုၜေဟ်ၜါယ်ဏာ ဍေဟ်တအ် ဗွဲမသကာတ် မြဟ်ရ။ ကောန်ဂကောံ ၜိုပ်ဗၠာဲတအ်လေဝ် ဒှ် ဒေါသ၊ ထေဲ ကုကျာ်ဇၞော်တုဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် ညးတအ် ဟွံဗိုက်လတက် ကယျိုင်မန်ရ။ ကျာ်ဇၞော်လေဝ် ထေဲ လတူထေဲပၠန် တုဲ နူဂှ်တုဲ ဟိုတ်နူထေဲ ကုကျာ်ဇၞော်ပါလိတတုဲ နူ ဂကောံၜိုပ်ဗၠာဲ ဗွဲမဂၠိုင် ဟွံဆက်ကၠောန် ကမၠောန်မန်ရ။ ယၟုဝိုင်ဂဳတဂှ်လေဝ် နူ ဂကောံၜိုပ်ဗၠာဲဂှ် ဒှ်အာ “ဟင်္သာပျို”။ ဗွဲကြဴညိ အခိင် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ က္တဵုဒှ်ကၠုင်ဂှ် မၞိဟ် နူ ဂကောံဂှ် ကြပ်သီုဖအိုတ် ဒှ်အာ ကောန်ဗော် အေန်အေဝ်ဒဳ အိုတ်ရ။ စနူဂှ်တုဲ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဒြဟတ်ဇၞော်အာ ပ္ဍဲ ကွာန်ကၟာဝက် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲအရာပ်လဒေါဝ်ကွာန်ဂှ်ရ။ 

ပ္ဍဲ အခိင်တဝဟ်မာဲဂှ် ဒှ် အခိင် ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ပံက်လဝ် ဘာမန်ဥတုကညင်တုဲ နကုအဲ၊ ဗ္တောန်ဒၟံင်လိက် ကုကွးဘာတအ်ရ။ ကျာ်ဇၞော် မိင် နူတၞဟ်တုဲ လဴကဵု ပိုယ် အရေဝ်မွဲပိုတ် &quot;ဒိုင်ဗျုဇိုင်ကဝ် ဂလဝ်ခမံက် လ္ပလုပ်ခံက်ပိုယ်&quot; အခိင်ဂှ် ဒဝ်အံင်သာန်သုကျဳ ဒးဒၟံင် ထံင်သ္ၚိတုဲ ညးဟီုစ ဒိုင်ဗျုဇိုင်ကဝ်။ တုဲပၠန် အေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဂွံလဝ် တဆိပ်ခမံက်တုဲ မိင်ဒး အရေဝ်ဂှ်ဗက် ကၠိုဟ်အာ အဓိပ္ပါယ်ရ။ နကုအဲ ဗ္တောန်ကဵု ကွးဘာဥတုကညင်တအ်တုဲ ဇၟာပ် ဍေဟ်တအ် မဆဵု ရဲဗော်အေန်အေဝ်ဒဳမ္ဂး ဍေဟ်တအ် ပခေအ်လဝ် ဇိုင်မွဲဒိုဟ်တုဲ ကရေဲ &quot;ဒိုင်ဗျုဇိုင်ကဝ် ဂလဝ်ခမံက် လ္ပလုပ်ခံက်ပိုယ် ဒေင် ဒေင်&quot; ရ။ သွက်ဂွံ ပ္ဒေါအ် ကောန်င္ၚာ်တအ်ဂှ်တုဲ ရဲဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတအ် ကၠုင်ဟီု ကုကျာ်ဇၞော်ရ။ မုညးတအ် မဟီုဂးဒၟံင်ဂှ် နကုအဲ ဟွံဂွံမိင်။ နကုအဲလေဝ် အခိင်ဂှ် အာယုက်ဍောတ် အဃောကြဴတုဲ မၞိဟ်စဂှ် စှ်ေ နူဘာ အဲဗလးကဵု ကောန်င္ၚာ်တအ် ကရေဲဗက် လက်ကြဴ &quot;ဒိုင်ဗျုဇိုင်ကဝ် ဂလဝ်ခမံက် လ္ပလုပ်ခံက်ပိုယ် ဒေင် ဒေင်&quot; ရ။ ကျာ်ဇၞော် ၜိုန်ရတီဒၟံင်ကီုလေဝ် မုဟွံဟီုကဵုအဲ ကၠတ်အီဒၟံင် သ္ၚိတ်သ္ၚိတ် ဒှ်မာန်ရ။

တ္ၚဲစုတ်မာဲဂှ် ဂိတုမေ ၂၇ (ဇှ်ေ ၄ မမံက်) ဂိတုမေ ၂၃ (တ္ၚဲသဳ ဂိတုပသာ်အိုတ်) ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ကဵုတက် ခၞုက် ဟွံကဵုဇူ တက်ဒၟံင် ဟွံဒေါအ်တုဲ၊ ဒါယကာတအ် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲ ဘာ မုဒှ်ရော ကေတ်ဟွံဒး ဂၠောဲတိုန်ကၠုင်ဘာ သီုဖအိုတ်ရ။ ဗွဲမဂၠိုင် ပွမတက် ခၞုက်ဗီုဂှ်မ္ဂး ကျာ်ဇၞော် ဒှ် မွဲမွဲသာ်ရ။ ဒါယကာ ပေင်ဒၟံင် ဘာရ။ ကျာ်ဇၞော် တိုန်ပၞင်တုဲ ဟီု

&quot;အဲဂွံမိင်ဒၟံင် အကြာအရာပ် အကြာကွာန်၊ ညးလ္ၚဵုဟီု &quot;ဂလဝ်ခမံက်တုဲမှ ၜှ်ကဴဂွံ&quot;၊ ဒါယကာပိုယ် ဒှ်ဒၟံင် သံသယ၊ ပိတ္ၚဲပၠန် ဂွံအာစုတ် မာဲ ကုညးဂှ် ဟွံတီ။ ကမၠောန်ညး ညးကၠောန် မန်ဇၞော်မောဝ်ဍာံ၊ ဇကုမန် ကမၠောန်မန်ဇကု ဇကုဟွံကၠောန်တှ်ေ ညးဂှ် ဂွံကၠုင်ကၠောန်ကဵု ဇကုရော။ ယဝ်ရ ဗော်မန် ဇကုဟွံမဲမ္ဂး ဂွံစုတ် မာဲ ကုဗော်လဵု ဇကု ဒးရုဲ။ လၟုဟ် ဗော်မန်ဇကု နွံနွံဒၟံင်ဖိုဟ် ဇကု ဂွံစုတ်မာဲ ကုဗော်လဵု ကေတ်ဟွံဒးဟီုဂှ် ဒှ်ဟွံဂွံ။ ဒါယကာတအ် စုတ်မာဲ ကုဗော်မန်ဇကု၊ တဆိပ်ပကဴသၟိင်တ္ၚဲ ဂှ်ညိ။&quot; ဂးရ။ ပ္ဍဲ ကွာန်ထံင်ကှ်ေဂှ် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဂွံဏာ မာဲညိညဓဝ်ရ။ ဒါယကာဘာထံင်ကှ်ေ ကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် စုတ်မာဲ ကုဗော်မန် ဖအိုတ်ရ။ စဵုကဵုတ္ၚဲဏအ် အရာပ်ထံင်ကှ်ေဂှ် လၟိဟ်မမာဲ သွက် ဗော်မန် ဒြဟတ်ဇၞော်ဒၟံင်ဖိုဟ်ရ။

== ပရေင်ပကင်ရင် ကောံ ကုစရိုတ်==
သွက်ကောန်သင်တအ် ကျာ်ဇၞော် ဖန်ဇန်လဝ် အခိင်နာနာသာ်၊ အခိင် ဗ္တောန်လိက်၊ အခိင်ပတုဲဝတ် မပ္တံ သ္အးဇ္ၚးဘာ၊ အခိင်ဝေင်။ အခိင်ဝေင်မ္ဂး ပ္ဍဲ သလာတ် သၟဝ်တၞံတဵုဇၞော်မွဲတၞံ (ဒၞာဲ ဇြပ်သဘင်ဓရ် လၟုဟ်) ဂှ် အလဵုဇကု ကျာ်ဇၞော် ဗိုင်ထိင်၊ ဗိုင်ပ ဒေင် ကရောမ် ကောန်ထပိုယ် ကွးဘာ ညးမဝေင်ဒၟံင်တအ်ရ။ ဝေင်တေတ်မဖာန် ဒှ်တမ်၊ မၞိဟ်ကျ ဒးဒုင်ဗာကအ်၊ ဝေင်နာနာသာ်ရ။ အလဵုဇကုကျာ်ဇၞော် ဂြိုင်အီဒၟံင် အကြာ ကောန်ထပိုယ်၊ ကွးဘာတအ်ဂှ်ရ။

ပ္ဍဲ ဘာလကျာ်ဏအ်ဂှ် ဒှ် ဒၞာဲ မပကောံလဝ် ကောန်ဇာတ် မကၠုင်နူ ပွဳပွူနာနာတုဲ ပရေင်ပမာန် (မၞိဟ်ဇၞော် ပမာန် ကုမၞိဟ်ဍောတ်) (bullying) နွံစဒှ်ရ။ ပရေင်ပမာန် ရေင်သကအ်ဂှ် နကုကျာ်ဇၞော် ရပ်လဝ် သၞောဝ်တေင်တေင် (Zero Tolerance Policy) ကီုလေဝ် အိုတ်အာ ဟွံမာန်၊ နွံစဒၟံင် ညိညဖိုဟ်ရ။ ကလေင်ချပ်ရံင်မ္ဂး နဲကဲ ကျာ်ဇၞော်မဖန်လဝ် ပရေင်ပမာန်ဂွံအောန်ဂှ် ကဵုဝေင်မွဲစွံ၊ တုဲပၠန် အကြာ ညးမွဲကုမွဲ ဒးနွံ ပရေင်ဓဝ်ယာရ။ ညး ဖျေဟ်လဝ် သၞောဝ်၊ သတ်ဆု သတ်ဒုန် မနွံပ္ဍဲဘာဂှ် သီုဖအိုတ် အတိုင်ပၟိက်စိုတ်ဇကု ၜှ်စ ဟွံဂွံ။ တုဲပၠန် နကုဘာလေဝ် ပါယ်နူ သတ်ဗြဴတုဲ သွံစမ္ၚး ဟွံဂွံ၊ ဒးကဵု ကောန်ထပိုယ်၊ ကွးဘာတအ် စ သီုဖအိုတ်ရ။ ပ္ဍဲ ဘာဂှ် တၞံသတ်ဆု ဂၠိုင်ကွေဟ်ကွေဟ်ရ။ ပြဟ်စှ်ေကၠုင် ဇကု ဆဵုလေဝ် ဇကု စဟွံဂွံ၊ ဒးကၠုင်စွံလဝ် ဒၞာဲ ဘာကုဋ်ဂှ် ဖအိုတ်ရ။ ဇၟာပ်တ္ၚဲ အတိုင်လၟိဟ်မၞိဟ် မနွံ ဍောတ်ဇၞော် ဟွံရုဲ ညး ကဵု ဂအုမ်စွံလဝ် သတ်ဆုတအ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်မွဲ ကရဴလဝ် စး၊ မၞိဟ်မွဲ စၞောန် ဂအုမ်သတ်ဆု တအ်တုဲ မၞိဟ်မကရဴစးဂှ် ကော်ယၟု မၞိဟ်ဂှ်မ္ဂး မၞိဟ်ဂှ် ဂွံ ဂအုမ်ဂှ်ရ။

ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ် မၞိဟ် မဒးစိုတ် တၞံဆု တၞံကဴတုဲ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ညး တဵုလဝ် တၞံပ္ကဴနာနာ၊ တုဲပၠန် ဒၞာဲ မဒှ်ဒၟံင် အုမ်ရာပ်တအ်ဂှ်လေဝ် ညး ကဵုပသောင်ဖအး လဝ်ရ။ အခိင်တေအ် အရှာမ်ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ဟိုတ်နူ အုပ်ခြုမ်ဂၠိုင်၊ တၞံဆုဇၞော်ဇၞော် အာယုက် မနွံအာယုက် ပိပန်ကၠံလေဝ် ဂၠိုင်၊ တုဲပၠန် နွံ ကြပ်ဒၟံင် ကုၜဳပၠန်တုဲ ဇြုံလေဝ် ဂၠိုင် ဗွဲမလောန်ရ။ ရဲကွာန်တအ်လေဝ် ဟီုစ ဒၞာဲကလော်မကြမ်မွဲ ကီုရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကမၠောန်သအးဇ္ၚး ပသောင် အရှာမ်ဘာ၊ ဗဝ်သၠုင်ပ္တိုန်တိဂှ် ကျာ်ဇၞော် ကၠောန်ကၠုင်လဝ် သၞာံ ဗွဲမဂၠိုင်ရ။

အခိင်နူဂယး စဴ ပိဏ္ဍပါတ်၊ ကဵု ပိုန်ဂယးတုဲမ္ဂး အခိင်သတ်ဆုမ္ဂး ပရအ်စ သတ်ဆု၊ တုဲမ္ဂး ဗှ်လိက်၊ ကဵု ပိုန်တငဲ၊ ကဵု ပိုန်တငဲတုဲ ဒးတိက် သီု ညးဖအိုတ်။ မွဲနာဍဳ ကလေင် ဗတောန်လိက်၊ သဝ်တ္ၚဲ အခိင်ဝေင်၊ အခိင်ကညင်မ္ဂး ဒးဖဍာ် တၞံကဴတအ်ရ။ ညးၜါ မွဲနုင်ထုင် ဂၠေင်ဍာ်တုဲ ဖဍာ် တၞံပ္ကဴတအ်ရ။ ကျာ်ဇၞော် ပ အဓိက ကုလိက်မန်၊ လိက်ဗၟာ၊ ဂၞန် ပိဘာသာဏအ် ညံင်ဗှ် ချူ၊ တော်ဒးတုဲ လိက်ပရိယတ် မပ္တံ သုတ်စဉ်၊ ဒ္ဂေတ်ဝတ်သာမဏဳတအ်ရ။

==မွဲဘာ မွဲဂိုဏ်==

ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ဒှ် ဂကောံဂိုဏ် ဘာလွဳမာန်ထဝ်။ ဘာလွဳမာန်ထဝ် ကု ဘာထံင်ကှ်ေ အာကၠုင် ကၠောအ်ဍ ရေင်သကအ် ကွေဟ်ကွေဟ်ရ။ ကြဴနူ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ဒှ် ကျာ်ဇၞော်တုဲ မုဟွံလအ် ပဋိပက္ခ ဇၞော်ဇၞော် က္တဵုဒှ်ကၠုင် ရ။ ဟိုတ်ဍေဟ်ဂှ် ဒါယကာလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ကၠုင်ဘာမ္ဂး အရာလဵု ကောန်ထပိုယ်တအ် ပဂွံ၊ အရာလဵု ကောန်ထပိုယ်တအ် ပဟွံဂွံ။ ဥပမာ ကောန်ထပိုယ်မ္ဂး ဒးမံင် သိပ်သိပ်ဂၠိပ်ဂၠိပ် ဝေင်ဒၟံင် ဗီု ကောန်င္ၚာ်မ္ၚး ဟွံဂွံ။ ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ကောန်ထပိုယ်တအ်ဂှ် အခိင်ဝေင်မ္ဂး ဝေင်၊ အခိင် ဗတောန်လိက်မ္ဂး ဗတောန်လိက်၊ အခိင်လ္ၚောဝ်ကျာ်မ္ဂး လ္ၚောဝ်ကျာ်။ အခိင်ဇကု မကၠောန်မွဲမွဲမ္ဂး ညံင်စိုတ် ဂွံလုပ်စ ပ္ဍဲကမၠောန်ဇကု မကၠောန်ဒၟံင်ဂှ် ကိစ္စဇၞော်ရ။ တုဲပၠန် ကျာ်ဇၞော် ဖျေဟ်လဝ် ဒၞာဲလဵုမ္ဂး ဝေင်ဂွံ၊ ဒၞာဲလဵုမ္ဂး ဝေင်ဟွံဂွံ။ ဗွဲတၟေင် လပါ်ဂၠံင် ပါင်မုက်ဘာ (ပါင်တြင်ဇၞော်) ကောံ ကုဗဒါယ် ကျာ်စေတဳတေအ်မ္ဂး ဟွံကဵုဝေင်၊ ဟွံကဵုညာန်။ 

နူ အခိုက်တြေံ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ကိစ္စ ပ္ဍဲ ဘာသီုဖအိုတ်ဂှ် ဒါယကာတအ်ရ ဖန်တုဲ၊ ကျာ်ဇၞော် ဖန်ဟွံတုဲ။ ပဟိုတ် ကုအရာဏအ်တုဲ ကျာ်ဇၞော် ကေင်ဟီု “ကျာ်ဇၞော် နွံ ပ္ဍဲကွာန်၊ တာရဝါန် နွံ ပ္ဍဲဘာ” မဂွံ အဓိပ္ပါယ် ဒါယကာဂှ် ဒှ်ဒၟံင် ကျာ်ဇၞော် မၞိဟ် မဟီုတုဲ၊ ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ်ဒၟံင် ဆကၟင်ဘာ ဟေင်ရ။ ဒါယကာ ညးဟွံဂွံ ပၟိက်စိုတ်ဇကုတအ်ဂှ် အာဟီု ကုအစာတၠ ဘာလွဳမာန်ထဝ်၊ သွက်ဂွံ ထဍေင်ပ္တိတ် ကျာ်ဇၞော် နူ ဘာရ။ မွဲလပါ်ဂှ်ပၠန် ပၞောဝ် ကုကျာ်ဇၞော် ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ဂိုဏ်ပဝါရဏာဂှ် စှ်ေ နူ အစာတၠတုဲ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသဂှ် ဒှ် မၞိဟ် ဝှ်ဇၞော်အိုတ်ရ။ အရာဏအ်လေဝ် ကျာ်ဇၞော်လ္ၚဵု ဟွံဒးဂၞပ်ကီုရ။ သွက်ဂွံ ထဍေင်ပ္တိတ် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ နူ ဘာဂွံဂှ် ဒါယကာ ကောံ ကုအစာတၠဂိုဏ် စောဲလဝ် ဒုဟ်အမှု နွံ နာနာသာ်ရ။ အမှုဂှ် နကုဂကောံဂိုဏ် လေဝ် ပသောင် ဟွံဂွံ၊ နကု ဂကောံသံဃနာယက ပွိုင်ဍုင်လေဝ် ပသောင်ဟွံဂွံ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကောံသံဃနာယက ကၟိန်ဍုင် ကျာ်ဇၞော် ဘာဆု ကွာန်သၞေဟ်ဗဒဝ် ဒးပသောင်ရ။ 

ဗီုဒှ်ဂှ် ပၞောဝ် ကုဒါယကာဂမၠိုင် မပါ်တိတ်အာဂှ် ဒါယကာမွဲတၠဂှ် ညာတ်ကေတ် ဒှ်ဟွံမာန်၊ ဒှ်ဟွံထေက်တုဲ တင်ဂၞင် မပ္တိုန်လဝ် ဒုဟ်၊ တုဲပၠန် ဂလာန်မပ္တိုန်လဝ် ဒုဟ် သီုဖအိုတ်ဂှ် ကၠုင်ကၠတ်လဴဗ္စ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ရ။ အခိင်ကာလ မစၟဳစၟတ်ဂှ် ဇၟာပ် ဂကောံသင်သံဃနာယက ကၟိန်ဍုင် မသၟာန်နင် ကျာ်ဇၞော် သှ်ကဵု သောင်သောင်ကၠးကၠးမာန်ဖအိုတ်တုဲ ကျာ်ဇၞော် ဝိလာသ ဂွံဇၞးကေတ် အမှုဂှ်ရ။ 

ၜိုန်ဂှ်လေဝ် နူ ဂကောံကျာ်ဇၞော်ဘာတၞဟ်တအ်ဂှ် ဘပဠကၠုင် ညးတအ်  ပ္ကောံ မၞိဟ်တုဲ ထဍေင်ပ္တိတ် ညး နူ ကွာန်ကၟာဝက်ဂှ်ရောင် ဂးလဝ်ရ။ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ပ္ဍဲပါင်မုက်ဘာဂှ် ကၟာတ်လဝ် ကသေအ် နကု ဇုက်ဇရိဟ်ဇၞော်ဇၞော်၊ တုဲပၠန် ချူလဝ် လိက် ဘာသာမန်၊ ဘာသာဗၟာ &quot;မၞိဟ်ဟွံမဲ အခေါင် လ္ပလုပ် ဘာ။&quot; တုဲပၠန် ဒါယကာ ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင် သီုတငဲ သီုဗတံ ကောံတိက်မင်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဘာရ။ ဆဂး ကိစ္စဂှ် ညိင်သ္ၚိတ်ဇြ တုဲအာ အတိုင်ဂှ်ရ။ ဘာထံင်ကှ်ေ ဂှ်လေဝ် နကု မွဲဘာ မွဲဂိုဏ် ညးမွဲဓဝ် တန်တဴအာ ဗွဲတၞဟ်ခြာ ရ။

ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ကမၠောန်ပရေင်သာသနာ ပ္ဍဲ ကၟာဝက် သီုဖအိုတ် ဗီုကဵု လံင်ဗဗေင်ဇၞော် မဒှ် သဘင်လံင်ဗဗေင်သ္ၚု လကျာ်လၟိဟ်ဗဒါယ်လ္ၚီ၊ နိမန်နင် ခမဳသင်ပလုင် ဘာဍုင်ကွာန်တၞဟ်တၞဟ် ခမဳသင်မန်ကီု သီုကဵု ခမဳသင်ဗၟာ၊ ခမဳသင်ကရေင်ဂှ်လေဝ် ဟွံနိမန် ဘာထံင်ကှ်ေရ။ နကု ဒါယကာ ဘာထံင်ကှ်ေ ကၠောန် သဘင်လံင်ဗဗေင်ဇၞော် ပ္ဍဲ အရှာမ်ဘာဇကု ကေင်ဒှ်လဝ် နွံကီုရ။ တုဲပၠန် သဘင်ဖ္ဍောတ်ပဌာန်၊ သဘင်သွဟ်လိက်၊  ကမၠောန်ဇၞော်မောဝ်ကျာ်တၟအ် ကျာ်ဇြာတအ်ဂှ် ဟွံဂွံပါလုပ်ကၠောန်ရ။ ပါယ်နူဂှ်တုဲ ကမၠောန်ဂကူ ဗီုကဵု ဗတောန် လိက်မန် ဥတုကညင်တအ်လေဝ် ဟွံဂွံပါလုပ်တုဲ နကုနဲကဲဇကု ဗီုပြင်ဇကု လိက်ဗွဟ်ဇကု မွဲဟေင် ဗ္တောန်ကၠုင် လိက်မန်ဥတုကညင် ပ္ဍဲ ဘာဇကု ကုဇကုရ။

စပ်ကု ပရေင်မဒးဒုင်ပါယ်လဝ်ဏအ်တုဲ နကဵု ပရေင်ပူဂိုလ်အဲ အရာ မဝိုတ်ဟွံမာန် နွံမွဲရ။ ပိုယ်ဂှ် ဒှ် မၞိဟ် အရာပ်ကြုင်ထၜိုန်တုဲ အခိင် ပိုယ် ဍောတ်ဍောတ်တေအ်မ္ဂး ပိုယ် ပလံင် ပ္ကဴဝတ် ပ္ဍဲ ဘာလွဳမာန်ထဝ် ရ။ ဗွဲကြဴ ပိုယ်တအ် ပြံင်အာမံင် ကွာန်ထံင်ကှ်ေတုဲ ရဲသ္ၚိိပိုယ် ညးတိုန် ဘာထံင်ကှ်ေ။ အဲ ဒှ်ဂွံ ထပိုယ်မွဲၜါဝှ်တုဲ ကာလဘာထံင်ကှ်ေ မဒးဒုင် တးပါယ် နူ ဂကောံကွာန်ကၟာဝက်ဂှ် မိနော်ပိုယ် မိကောန်တဝ် ဂှ် အာယုက်ဇၞော် အာဘာ ဟွံမာန်တုဲ နကုအဲ ရိုဟ်တ္ၚဲသဳလ် စှ်ေကဵု သဳလ် ကုမိနော် ပ္ဍဲသ္ၚိညး အရာပ်ကြုင်ထၜိုန်တေအ်ရ။ ဗွဲကြဴညိ မိနော် စုတိအာရ။ မိနော်ဂှ် ဒှ် ဒါယကာ ဘာလွဳမာန်ထဝ်၊ အဲ မညး ဒှ် ကောန်စဴ ကောန်ထပိုယ်မွဲဍောတ်ဂှ် ၜိုန်ရ အပါပိုယ် မိက်ဂွံကဵုအာ ဖျေဟ်ကမ္မဋ္ဌာန် ကီုလေဝ် အခေါင်အာ ဟွံမဲ။ တုဲပၠန် တ္ၚဲမကၠောန်စ ပကုသဵုလေဝ် အခေါင်အာ ဟွံမဲကီုရ။ နူ ဘာလွဳမာန်ထဝ် ဟွံကဵုကၠုင်ဟာ၊ နကု ကျာ်ဇၞော် ဟွံကဵု အာဟာဂှ် အပါပိုယ် ဟွံလဴထ္ၜးတုဲ အဲ ဟွံတီကေတ် ဒဵုတ္ၚဲဏအ်ရ။

ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသဝွံ ပ္ဍဲ ကွာန်ကၟာဝက်ဂှ် ၜိုန်ရ ဟွံဂွံဒုင်နိမန်ကီုလေဝ် ညး ဒှ် အစာဓရ် ဒယှ်မွဲဇကုတုဲ ယဝ်ရ ညးဒုင်တဲမ္ဂး ဇၟာပ်တ္ၚဲသဳလ် ညး ဒး နိမန် သွက်ဂွံအာတွဟ်ဓရ် ပ္ဍဲ ကွာန်တၞဟ်ရ။ ဆဂး တ္ၚဲသဳလ်ဇၞော်ဇၞော်တအ်မ္ဂး ညး မံင် ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေ သွက်ဂွံ ပ္တုဲ ကေင်ကာသာသၞာ ပ္ဍဲ ဘာဇကုရ။

အရာတၟေင် မနွံ ပ္ဍဲ ကျာ်ဇၞော်မွဲပၠန်ဂှ် ကဝါ်မွဲမွဲတုဲ ဒုင်ဒါန်သြန် ပ္ဍဲ အကြာကွာန်ဂှ် ညး ဟွံဒုင်တဲ ညး ဟွံကဵုကၠောန်ရ။ ပ္ဍဲ ကွာန်ကၟာဝက်ပိုယ် အခိင်ကၠာတေအ် ကဝါ်သ္ၚာလလးကထိုန် ဟီုဂှ် အခိုက် ဟွံမဲဏီရ။ နကု ကျာ်ဇၞော် မိက်ဂွံကၠောန် ကဝါ်သ္ၚာလလးကထိုန် ပ္ဍဲ ကွာန်ထံင်ကှ်ေဂှ်ရ။ ဒါယကာမွဲဂှ် ကၠုင်ဟီု ညးတၞဟ်ဟီုစ မိက်ဂွံဂွံ လှုဲတုဲ ကၠောန်ဗဒှ်ပ္တိုန် အခိုက်တၟိ။ ကျာ်ဇၞော်ဟီု ဒၞာဲမၞိဟ်တအ် မဂွံစုတ်လှုဲဒါန် ဗီုကဵု ဗဗေင်တအ်ဂှ် ညး ဟွံကဵုစုတ် ပ္ဍဲ ကဝါ်ဂှ်ရ။

== လညာတ်လပါ်ဓရ် ကောံ ကုပရေင်ဘဝ ==
ကာလပိုယ်ဍောတ်ဍောတ် အခိင်မဒှ် ထပိုယ်တၟိတၟိတေအ်မ္ဂး ကျာ်ဇၞော် ညး လဴထ္ၜး ညး ပၟဝ်ဒၟံင် ဂုဏ်ကျာ်ဒစိတ် နကု အဓိဋ္ဌာန် နွံနွံရ။ သီု ညး ကေင် ဗ္တောန်ကဵု ပိုယ် နဲကဲဂွံပၟဝ် ဂုဏ်ကျာ်ဒစိတ်ကီုရ။ ပါယ်နူဂှ်တုဲ ညး သီုပတှ်ေဒၟံင် ဗီုကဵု မဗဒါတအ်တုဲ ညး ကု တၠဂုဏ်အစာမွဲဇကု၊ ညး ကော်စ တၠဂုဏ်ဂှ် ဂုဏ်တၟိ (နူခၟိုင်) တံင်ဒၟံင် သီုဓမုင်ဏီရ။ ညး ကြာတ်ဒၟံင် မဗဒါ သၟဝ်ဘာ ပိုယ်တအ် ကၠတ်ကျောဝ် နူ လတူဘာ။ မၞိဟ်ဇၞော်ဇၞော်တအ် မုကၠောန် မုပ ကောန်င္ၚာ်တအ် စိုတ်လုပ်စ မိက်ဂွံတီဂှ် ဒှ် သဘာဝမွဲရ။

ထပိုယ်ဂေါသိတ ဇာတိကအ်ဒုန်မြင် (ဒေအ် တၠဂုဏ်အုန်းသီး) ဂှ် ဒှ် ညးမဗိုင်ကၠောန် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ။ ကမၠောန်ဗဒါဂှ် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ကု ဂုဏ်တၟိ ညးၜါဂှ်ရ ကၠောန်၊ တုဲမ္ဂး ထပိုယ်ဂေါသိတဂှ် ဗိုင်စုတ် ပၟတ်၊ ဗိုင် ကၠောန်။ အဲ ထေင်ကေတ်မ္ဂး ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ် အစာဓရ်ဒယှ်တုဲ စပ်ကုင္ၚုဟ်ခရိတ်မအိုတ်ဂှ် ညး ဖ္အိုတ်၊ စပ် ကုနဲကဲ မကၠောန်ဂှ် ဂုဏ်တၟိဂှ် ဒှ် မၞိဟ်မကၠောန်။ 

ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲ သဟဓရ်ၜါ ဟီုဂးဒၟံင် ရေင်သကအ် ဒဒှ်ရ မဗဒါ ညးတအ် မဇက်ဒၟံင်ဂှ် အကာဲအရာ ခိုဟ်ဒၟံင်၊ ကြပ်အံင်ဒၟံင် ကွေဟ်ကွေဟ်ရ။ အရေဝ်ဂှ် ထပိုယ်မွဲ မဒှ် ကောန်ရဲတမ္ၚာ နူ ထံင်ကှ်ေဂှ် ဂွံမိင်ကေတ်တုဲ အခိင်ဗလးမတ် မွဲလစုတ် အာကၠတ်ကေတ် ထောအ် မဗဒါဂှ်ရ။ ဟိုတ်နူ မဗဒါဂှ် ကၠေအ်အာတုဲ ကျာ်ဇၞော် ကု ဂုဏ်တၟိ ညးမဒှ် သဟဓရ်ၜါဇကုဂှ် ခယျဗၠေတ် ရေင်သကအ်တုဲ စဵုကဵု ရံင်မုက် ရေင်သကအ် ဟွံဂွံရ။ ဗွဲကြဴညိ ဂုဏ်တၟိဂှ် ပြံင်တိတ် နူ ဘာထံင်ကှ်ေတုဲ ဂွံဒှ် ကျာ်ဇၞော် ဘာတၟိ ကွာန်ကၟာၜါ။ ပရူမဗဒါ မဒးဒုင်ကၠတ်ဂှ် ညးတအ် သီုညးၜါ ဟွံဂွံ တီကေတ်လဝ် စဵုတ္ၚဲဏအ်ရ။ နကုအဲဂှ် ဗွဲကြဴဏအ်ဟေင် ဂွံတီကေတ်ရ။

ဓမ္မကထိုက် ဘဒ္ဒန္တဝိလာသဝွံ ဒှ် ညး မတ္ၚအ်ဗှ်လိက်မွဲတုဲ ရိုဟ်ရိုဟ်တ္ၚဲ ဇၟာပ် မဂွံအခိင်ဂှ် ညး ဗှ်ဒၟံင် လိက် လၟိုန်ကာလရ။ ဗွဲတၟေင် လိက်မဆေင် ကုဒဿနဘဝတအ်ဂှ် ညးမလေပ် ဗှ်ဂၠိုင်ရ။ ရန်တၟအ် ကုကောန်ကွးတအ် စိုတ်ဂွံလုပ်စ ပရေင်ဗှ်လိက်တုဲ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် လိက်ကောန်င္ၚာ်ကီု သီုကဵု လိက်ညးဇၞော် ဗီုကု လိက်ကာတောန် လိက် ရွှေသွေး၊ မိုးသောက်ပန်း၊ လိက်ဂျာနေဝ် ဂကူနာနာ၊ လိက်ပရိုင်တအ်ဂှ် ဒုင်ကေတ်လဝ် လၟေင်လၟေင်ရ။ အခိင် ကွးဘာတက္ကသိုလ်ဂမၠိုင် မကၠုင်သွံ လိက်မဂ္ဂဇြေန် ပ္ဍဲ ဘာပၠန်လေဝ် ကောန်ထပိုယ် ကောန်နာဲတအ် သီုဖအိုတ် ညးမွဲ မွဲကၞပ် ညး ကဵုရာန်ဗှ် ဖအိုတ်ရ။ 

ဟိုတ်နူ အသိင် ဗှ်လိက် အသိင်ဗ္စာရဏာ ညး ခိုဟ် ဒှ်မာန်ရောင် ဗွဲကြဴဏအ် လညာတ်ဒဿန လပါ်ဓရ်ကီု သီုကဵု ဒဿန ပရေင်ဘဝဂှ် ပြံင်လှာဲ တၞဟ်ခြာအာ ဗွဲမဂၠိုင်လောန်ရ။

စပ်ကုဒဿနဘဝမ္ဂး ညး ကေင်ဟီုလဝ် သီုစၞောန်ထ္ၜးကဵု ပိုဒ်လိက် နူပါဠိ &quot;ယဝ်ရ ကမ်အတိက် နွံမ္ဂး၊ ကမ်အတိက်ဂှ် အသိင်ကဵုဖဵု ပ္ဍဲ အခိင်ကာလ ပ္တန် ပဋိသန္ဓိ မွဲဆန်ခဏဂှ် ဟေင်ရ။ သၟေဟ်နူဂှ်မ္ဂး ကမ် နူဘဝဏအ် ကောံ ကုပွဳပွူပ္ဍဲဘဝဏအ်ဟေင်ရ။ ယဝ်ရ ကမ်အတိက် ကဵုဖဵု လပါ်ပရေအ်မ္ဂး မၞိဟ်ဂှ် ဍိုန်နူဂဝ်၊ ဠဴနူဂဝ်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး က္ဍဟ်ဟွံပေင် နူဂဝ် က္တဵုဒှ်ရ။ သွက်မၞိဟ် ဟွံဍိုန်နူဂဝ် ဟွံဠဴနူဂဝ် ဟွံကြအ် နူဂဝ်တအ်မ္ဂး ကမ်အတိက် ကဵုလဝ်ဖိုလ် ခိုဟ်ခိုဟ် တုဲတုဲ ဖအိုတ်ရ။&quot; လညာတ်ဒဿနဏအ်ဂှ် ပကဵု ညး ဒၞာဲလ္ၚဵု လညာတ် ဂွံတၞဟ်ခြာ၊ ချပ် တၞဟ်ခြာ၊ နူ မၞိဟ်မပတှ်ေကမ် အတိက်တအ်ရ။ လညာတ်ညးမ္ဂး မၞိဟ်မပတှ်ေကမ်အတိက် ဇၟာပ်ဇၟာပ် ဒၞာဲဂှ် ဒှ် အရာ သွက်ဂွံပရေစိုတ်မွဲဟေင်တုဲ ဒှ် အရာ ဓဝ်ဍာံ ဟွံသေင်ရ။ ကျာ်ဇၞော် ကေင်ဟီုဒၟံင် ကုပိုယ် ဂၠိုင်ကုအလန်ဂှ် သွက်မၞိိဟ်တအ် ဂွံဒ္ဂေတ် ဂွံမံင်ခိုဟ်ခိုဟ်တုဲ အစာဘာသာတအ် &quot;ဘ ကုနရက် လှေအ် ကုဍုင်သွဝ်&quot;။ အရာဟွံခိုဟ်ဂှ် အစာဘာသာတအ် စကာ အရာမဘ မလှေအ်ဏအ်တုဲ ဖန် သွက် ဂုဏ်ဖိုလ်ဇကု ဗွဲမလောန်ကာဲရ။

စပ်ကုဒဿန မဆေင်ကုကျာ်ပၠန် လညာတ်ကျာ်ဇၞော်မ္ဂး ဂုဏ်ကျာ် ဒစိတ် ညးမဟီုလဝ်ဂှ် ညးမိက်ဂွံကဵု ကၠိုဟ် လက္သန်ကျာ်ဒစိတ်၊ ဟီုမွဲသာ်ပၠန် မၞိဟ်လဵုမွဲဟွံဟီု ယဝ်ရ ဍိုက်ပေင်တဴ ကုလက္သန်ဒစိတ် သာ် မညး ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ်ဂှ်မ္ဂး ပူဂိုလ်ဂှ် အရာဂှ် &quot;ကျာ်&quot; ပိုယ် ကော်စဂွံရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂုဏ်ကျာ်ဒစိတ်ဂှ် စၞးမကဵု ဗှ်ဖ္ဍောတ်ပၟဝ်ဒၟံင်ဂှ် ညံင်ဂွံကၠိုဟ် အဓိိပ္ပါယ်ဂှ် လ္ၚတ်တုဲ နဒဒှ် ပၞောန်ဗ္ၜတ်မွဲ စကာတုဲ ဣလဵုဒှ် ကျာ်၊ ဣလဵု ဟွံဒှ်ကျာ်ဂှ် ညး မိက်ဂွံကဵုလ္ၚတ်ရ။ ပၞောဝ်ကု ဂုဏ်ကျာ်ဒစိတ်ဂှ် &quot;အနုတ္တရော ပုရိသ ဒမ္မသာရထိ&quot; မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဒဒှ် မနွံ ကုလက္သန် မဟီုတွဟ် ဒၠောအ်ဗ္တောန် ကုညးဂမၠိုင်မာန်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် မလေပ် ထံက်ထ္ၜး ဟီုဂးဂၠိုင်ရ။ မုဟိုတ် ရောမ္ဂး မၞိဟ်တအ်ဂှ် ပ္တိတ်ဒြဟတ် ပ္တန်ဒၟံင် ရုပ်ကျာ်ဇၞော်ဇၞော် ဍောတ်ဍောတ် ဂှ် ၜိုန်ရ ပိုယ်တအ် ကော် ကျာ် ကီုလေဝ်၊ ရုပ်တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူ မဟီုဒၠောအ် ဗ္တောန် ကောန်မၞိဟ်တအ် ဟွံမာန်တုဲ ကျာ်ဂှ် ညး ဟွံမိက် စၟတ်သမ္တီ ပေင်ပေင်ရ။ ပဋိမာရုပ်တအ်ဂှ် ဒှ် ဆအယာံမာတ် ပညပ် မပကဵု နဒဒှ် သင်္ကေတ မၞိဟ်တအ် ညာတ်ဒးမ္ဂး ညံင်ဂွံချပ်ဂွံ ဂၠံင်ဓရ် မညး တွဟ်လေဝ်ဂှ် ဟေင်ရ။ ဂၠိုင်နူဂှ် နကု ကျာ်ဇၞော် ဟွံညာတ်။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပွမဒက်ပ္တန်လဝ် ကျာ် မပေင်ဒၟံင်ဒဵု မပေင်ဒၟံင် ဂၠံင်တအ်ဂှ် ဒှ် အမှိက်အမှောန် ဘာသာ ကျာ်ဇၞော် ကေင်ဟီုလဝ် ကုပိုယ် ဂၠိုင်ကုအလန်ရ။ ဟိုတ်နူ ဒဿနညး မနွံသာ်ဏအ်တုဲ ပွမပူဇဴပၟတ်ပၞာင်သ္ဍဴ၊ ပုင်သၟုတ်တအ်ဂှ် ဒှ် အရာအခိုက် ကၞာ အခိုက်အလိုက် မွဲဟေင် ကၠောန်ထေက်တုဲ ဒးစွံ အရီု ဒးပ္တိတ် ဒြဟတ် ဗွဲမဇၞော်ကုဒြဟတ်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဟွံကေင် ဗတိုက်ဖအောဝ် လဝ် ပိုယ်ရ။

စပ်ကုဒဿန မဆေင် ကုဓရ်မ္ဂး ကျာ်ဇၞော် မလေပ်ဖ္ဍောတ်ထ္ၜးကဵု ကဗျလင်္ကာ မညး ဇန်လဝ် ယၟုကဗျ &quot;ဓဝ်မ္ဂးဂှ်&quot; ရ။ လင်္ကာဂှ်

သ္ဘဴဍေဟ်ကဵုဍေဟ် ပ္ကင်ရင်ကွေဟ် ကော်ဂး ဓဝ်ရနာဲ၊&lt;br&gt;
ခိုဟ်ပရေအ်ၜါဆာဲ ဗ္ဒာဲကဵုဟိုတ် က္တဵုဒှ်အိုတ်ရနာဲ၊&lt;br&gt;
ခိုဟ်ဂှ်ကုသိုလ် ဖဵုဍေဟ်ပြဲ ပ္ဍဲခန္ဓနာဲရောင်၊&lt;br&gt;
ပရေအ်အကုသဵု ဖဵုဍေဟ်ယုတ် ထ္ၜုတ်ခန္ဓနာဲရောင်၊&lt;br&gt;
ဟိုတ်ဖဵုၜါဂှ် က္တဵုဒှ်ပြဲ ပ္ဍဲခန္ဓနာဲရောင်၊&lt;br&gt;
မိက်ဂွံတီသောင် ဍောင်ဓဝ်သ္တိ စွံလဝ် ပ္ဍဲသ္ၚိညိ။&lt;br&gt;

အဓိပ္ပါယ် ညးမိက်ဂွံဟီုဂှ် ဓဝ်ဟီုမ္ဂးဂှ် နွံဒၟံင် သဘဴဍေဟ်ကုဍေဟ်၊ ခိုဟ်ကီု ပရေအ်ကီု ပဟိုတ်နူ ကုဟိုတ်မွဲမွဲတုဲ ဍေဟ်က္တဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ခန္ဓဇကုရ။ အရာမပကဵု ညံင်မၞး ဂွံၜိုဟ်သြိုဟ် က္တဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ခန္ဓမၞးမ္ဂး မၞးဒှ် ကုသိုလ်၊ အရာမပကဵု ညံင်မၞး ဂွံဒုင်စသိုင်ပရေအ်မ္ဂး မၞး ဒှ် အကုသိုလ်ရ။ မၞး ဒှ် ကုသိုလ်ကီု၊ မၞး ဒှ် အကုသိုလ်ကီု တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ခန္ဓမၞး ဟေင်ရ။ ညံင်ဂွံတီ အရာမကတဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ခန္ဓဇကုဂှ် မၞး ဒးမံင် နကုသတိ။ ဟီုမွဲသာ်ပၠန် ဓဝ်သတိမွဲဂှ် စွံလဝ် ပ္ဍဲဇကုဇကု လၟိုန် ကာလညိ။ ဟီုမွဲသာ်ပၠန် လညာတ်ကျာ်ဇၞော်မ္ဂး ပိုယ် ဂွံဒှ် ကုသိုလ်ကီု ပိုယ် ဂွံဒှ် အကုသိုလ်ကီု အရာတအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ပိုယ်ဟေင်ရ။ စပ်ကု ဓဝ်တုဲ အရာညး မလေပ်ဟီုဒၠောအ်ဗ္တောန် ကုပိုယ် ဂၠိုင်ကုအလန် နွံမွဲပၠန်ဂှ် သမ္မပ္ပဋ္ဌာန် ၄ သာ်ဂှ်ရ။ သမ္မပ္ပဋ္ဌာန် ၄ ဂှ် ညးဇန်လဝ် ကဗျ

ဓဝ်အကုသိုလ် က္တဵုဒှ်တုဲ သ္ၚဳလလံပါယ်ကၠာ သ္ပလွဳပြာ&lt;br&gt;
အကုသဵုဂှ် ဟွံက္တဵုဒှ် ညံင်ဟွံက္တဵုဒှ် ပြဟ်လွဳပြာ&lt;br&gt;
ကုသဵုမွဲဂှ် ဟွံက္တဵုဒှ် တၞဟ်နက္တဵုဒှ် ပြဟ်လွဳပြာ&lt;br&gt;
က္တဵုဒှ်တုဲဂှ် သှ်ပ္တဴကၠာ ညံင်ဇၞော်မောဝ်အာ သ္ပလွဳပြာ&lt;br&gt;

ဟီုဂၠေအ်ဂၠေအ်မ္ဂး စိုတ်ဟွံခိုဟ် က္တဵုဒှ်တုဲ ဗွဲကြဴ ညံင်ဟွံဂွံက္တဵုဒှ်ပၠန် ဝေင်ပါယ်၊ စိုတ်ခိုဟ် က္တဵုဒှ်တုဲ ဗွဲကြဴ ညံင်ဂွံက္တဵုဒှ်ပၠန် ဆက်လွဳပရာ။ ဟီုကၠးကၠးမ္ဂး မံင်တန်တဴ ညံင်ဂွံကိတ်ညဳ ကုပရေင်ထတ်ယုက်စိုတ် (mental health) ရ။
ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မနွံကဵု ဒဿနဘဝ ကမ် (ဝါ) ကမၠောန်၊ တုဲပၠန် ဒှ် မၞိဟ် မဒုင်ကေတ်လဝ် အနတ္တဝါဒ (ဝါဒ မဒှ်လီု)တုဲ စိုတ်ကုသိုလ်ကီု စိုတ်အကုသိုလ်ကီု မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ပိုယ်တအ်ဂှ် သှ်ေတန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ပိုယ် ဗွဲမလအ်ဂှ် ညး ဟွံဒုင်တဲရ။ ဟိုတ်နူသညာ (ဝါ) ဟိုတ်နူ ပိုယ်သမ္တီလဝ်တုဲ က္လေင်ဗှ်ဗၞုဟ် ပရူတအ်တုဲ ကုသိုလ် အကုသိုလ်ဂှ် က္လေင်က္တဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ပိုယ်မာန်ရ။ ညး ပ္တုပ် နဥပမာ စိုတ် ပိုယ်မၞိဟ်တအ်ဂှ် တုပ်တဴ ညံင်ရဴပၟတ်ပၞာင်၊ ပၟတ်မဂဵုလဝ် နူ ကိုပ်ကၠာဂှ် ယဝ်ရ သှ်ေၜက်ဒၟံင်မ္ဂး ပၟတ်တအ် ဇၞော်တိုန် ဇၞော်တိုန် ပၟတ်တအ်ဂှ် မွဲလစုတ်ဓဝ် ဒှ်အာ တၟာဒဵုမာန်ရ။ ပၟတ်တြေံ ဂဵုအိုတ်အာ ပၟတ်တၟိ က္တဵုဒှ်ကၠုင်ပၠန်၊ စဵု ဖျုန်ပၞာင်အိုတ်ရ။ ဖျုန်ပၞာင် ဟွံအိုတ်မွဲသာ် ဟိုတ်နူ ဒြဟတ်ဒမြိုဟ် မ္ၚးမွဲမွဲတုဲ ပၟတ်ပၞာင် ဒးပၠိုတ်အာလေဝ် နွံရ။ ပၟတ်တြေံဂှ် ဟွံအိုတ်အာ၊ သှ်ေဒၟံင် (ဝါ) စိုတ်ကုသိုလ် စိုတ်အကုသိုလ် မကတဵုဒှ်လဝ်တုဲတအ် ဟွံအိုတ်အာ သှ်ေဒၟံင်မ္ဂး ဟွံဒှ် အနတ္တဝါဒ၊ ဒှ် အတ္တဝါဒ။ ဗီုဏအ် ကျာ်ဇၞော် ညာတ်ကေတ်ရ။ အရာတၞဟ်ခြာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကု ဟိန္ဒူဂှ် ပ္ဍဲ အရာဏအ်ရ။ ဟိန္ဒူဂှ် အတ္တဝါဒ၊ အရာမွဲမွဲ အိုတ်အာဟွံမဲ သှ်ေတန်တဴဒၟံင်။ ကျာ်တြဲပိုယ်ဂှ် လညာတ်တၞဟ်ခြာနူဂှ် ဒှ် အနတ္တဝါဒဳ အရာအိုတ်သီုဂှ် ဒှ်လီုဒၟံင်၊ တန်တဴဒၟံင် အတိုင်ဗီုတြေံ ဟွံမဲရ။

ဒုင်သဇိုင် ကုလညာတ်ဒဿန လတူကျာ် ကောံ ကုဓဝ် (ကုသိုလ် အကုသိုလ်) ပြဲ၊ ပရေအ် ဗွဲလတူဝွံတုဲ နကုလညာတ်ကျာ်ဇၞော်မ္ဂး ပ္ဍဲ အရာလဵု၊ ပ္ဍဲ ပူဂိုလ်လဵုလေဝ် ပြဲဒၟံင် တွဵု၊ ယုတ်ပရေအ်ဒၟံင် တွဵု ဟွံမဲ၊ တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ဆန်ခဏ စိုတ်ပူဂိုလ်ဂှ် မကတဵုဒှ်ဒၟံင်ရ။ ယဝ်ရ မၞိဟ်မွဲ စိုတ်ကုသိုလ် (စိုတ်ခိုဟ် က္တဵုဒှ်ဒၟံင်မ္ဂး) ပ္ဍဲ ဆန်ခဏဂှ် ဒှ် မၞိဟ်ပရဲ၊ ဒှ် ပူဂိုလ်ပရဲ၊ ဒှ် ပူဂိုလ်ကုသိုလ်ရ။ ပ္ဍဲ ဆန်ခဏ စိုတ်အကုသိုလ် (စိုတ်ဟွံခိုဟ်၊ စိုတ်ပရေအ်ပရေအ်) က္တဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ပူဂိုလ်ဂှ်မ္ဂး ညးလဵု ဟွံဟီု၊ မၞိဟ်ဂှ် ကယျိုင်လဵု လတက်လတက်၊ ဒၞာဲလဵု တန်တဴတန်တဴ၊ ဟွံဒှ် မၞိဟ်ခိုဟ်ခိုဟ် မၞိဟ်ပြဲပြဲရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ နကု အလဵုဇကု ကျာ်ဇၞော်လေဝ် ပြဲနူညးတၞဟ် ဇၟာပ်အခိင် ဇၟာပ်အခါဂှ် ညး ဟွံဒုင်ကေတ်လဝ်ရ။
အရာလတူတအ်ဂှ် ညးသရောပ်တုဲ ညးဇန်လဝ် ကဗျ မွဲပိုဒ် ညး ကဵုလဝ် ယၟုကဗျဂှ် ကျာ်ပညပ်၊ ကျာ်ပရမတ်၊ မတ်ဖျုန် မတ်ညာဏ်)

ကျာ်မ္ဂးကျာ် ပသာ်ဂွံဆဵု ဒးဗဵုလ္ၚောဝ် နညာဏ်&lt;br&gt;
ဓဝ်မ္ဂးဓဝ် ဓဝ်ဍာံဂှ် ဒးရုဲစှ် နညာဏ်&lt;br&gt;
သင်မ္ဂးသင် ဂွံကၠိုဟ်ခၠင် ဒးစင်ခြင် နညာဏ်&lt;br&gt;
ဂလာန်မ္ဂးဂလာန် ဂလာန်ဍာံဂှ် ဒးရုဲစှ် နညာဏ်&lt;br&gt;
မၞိဟ်မ္ဂးမၞိဟ် မၞိဟ်ဍိုက်ပေင် နွံဂ္ၚေင်သုတညာဏ်&lt;br&gt;
မၞိဟ်ဍိုက်ပေင်ကွေဟ် ရုဲစှ်ဒး ဗၠးဒဒိုက် ဂွံတသိုက်မာန်။&lt;br&gt;

သရောပ်တုဲ အဓိပ္ပါယ်ကဗျညးဂှ် ယဝ်ရသ္ဒးဟီု ဗီုအဲမကၠိုဟ်မ္ဂး မၞိဟ်မွဲ ဂွံဟီု မၞိဟ်ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင်ဂှ် သ္ဒးဒှ် မၞိဟ်မနွံကဵု အစောန်စရာဲ မသ္ၚေဝ်ဂၠေပ်ပါ်ပါယ် နကုညာဏ်ရောင်။ ပိုယ် နွံ ကုညာဏ်ဟေင် ပိုယ် ဆဵုကျာ်ပရမတ် မာန်၊ ဆဵု ဓဝ်ပရမတ် မာန်၊ ဆဵု သင်ပရမတ် မာန်။ တုဲပၠန် ပိုယ် ဂွံဗၠး နူ ဒဒိုက်တုဲ ပိုယ်ဂွံ တသိုက် မာန်ရ။ ယဝ်ရ ပိုယ် ဟွံမဲ ကုအစောန်စရာဲ မသ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပါ်ပါယ် နကုညာဏ်မ္ဂး ပိုယ်ဂှ် ဒးဒုင်ဗ္ဂေတ်စ ညးတၞဟ်၊ အတိုင် ညးတၞဟ်မဟီု ပိုယ် ဒးကလင်ဗက်ဒၟံင်။ ညးတၞဟ် ဟီု ကျာ်၊ ပိုယ် ပ ကျာ်၊ ညးတၞဟ် ဟီု ဓဝ်၊ ပိုယ် ပ ဓဝ်၊ ပိုယ် စၟဳဒၟံင် ကုသိုလ် ကၠုင်ကဵု ပိုယ် နူ ဌာန်ညးတၞဟ် မွဲမွဲဒၞာဲရ။ ယဝ်ရ ပိုယ် ဒှ်ဒၟံင် ဗီုဏအ်မ္ဂး ပိုယ်ဂှ် မၞိဟ်မွဲ ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင် ဂွံကော်စ ဟွံဂွံတုဲ ဆ ကျာ်ပညပ်၊ ဓရ်ပညပ်၊ သင်ပညပ်ရ ပိုယ် ဆဵုကေတ်မာန်။

သက္ကရာဇ် ၁၃၅၂ ဂှ် ဘာလကျာ် မနွံ ဗွဲဒိုဟ်ဗာယပ် ကၟာဘင်ဍင်၊ ကွာန်ကအ်ခပုင်ဂှ် လကျာ်ဗၟာ မပဒတဴ ပ္ဍဲဘာဂှ် က္လိလောန်ဒုဟ် ကိစ္စ သာသနာမွဲမွဲတုဲ ဒးတိတ်အာ နူဘာဂှ်ရ။ သွက်ဂွံ ဆက်မင်မဲအာ ဒတန်သာသနာဂှ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်အစာတၠ ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး ကွာန်ကအ်ခပုင် ကောံ ကုသံဃနာယက ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ပ္အပ်ကဵု ညးတုဲ ကျာ်ဇၞော် အာပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာဂှ်ရ။ ယၟုဘာတြေံ နိဗ္ဗိန္ဒာရာမဂှ် ကျာ်ဇၞော် ခုတ်သၠာဲ နကဵုယၟုတၟိ ဘာလွဳမာန်ရတ် ရ။ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ညးပ္အပ်ကဵု ကောန်ကွးညး တၠဂုဏ်အစာဝဳရိယ။ မုဟိုတ် ညးဂွံကဵု ယၟု လွဳမာန်ရတ် ရော ညး ကေင် ပသောင်ထ္ၜးလဝ် ကုပိုယ်ဂှ် လွဳမာန် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဒတန် ဘုံပြာသာဒ် ဗီုဏအ် ဟွံသေင်၊ အဓိပ္ပါယ် ဗီုမန် ခေတ်တၟိ သောင်သောင် ကၠးကၠး၊ ယဝ်ရ ပ္တိတ်လွဳမာန်မ္ဂး ဒှ် ရတ်။ ကလေင်ချပ်အာမ္ဂး ယၟုဘာဏအ်လေဝ် ကိတ်ညဳ ကုလညာတ်ဒဿန ကျာ်ဇၞော်ကွေဟ်ရ။ ကျာ်ဇၞော် ကေင်ဟီုလဝ် ကုအဲ ယဝ်ရ ဗှ်ေပံက် ဘာဗတောန်လိက် ပညာပရေင်မၞိဟ် ပညာဂတာပ်ခေတ် ဗီု လိက်အေင်္ကလိက်မ္ဂး တိအရှာမ်ဏအ်ဂှ် ညး ပ္အပ်ကဵု လွာဲဂှ်ရ။ ကျာ်ဇၞော် ဟီု အခိင် ဍောတ်ဍောတ်တေအ် ဟိုတ်နူ ဟွံဂွံဗတောန် လိက်အေင်္ကလိက်တုဲ ညး ဂိုဟ်ကဟောမ်ဒၟံင်ရ။ ညး မိက်ဂွံလေပ် အေင်္ကလိက် ကွေဟ်ကွေဟ် ရောင်။ ညးဆဵု ဘာဓာတုမာလာ ဍုင်မတ်မလီု ဗ္တောန်ဒၟံင် အေင်္ကလိက်ဂှ် ညး မိက်ဂွံအာဗ္တောန်ကီု၊ ဆဂး ဒှ်ဟွံမာန် အာယုက်ဇၞော် လ္ဇုဲအာရ။ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ညး မိက်ဂွံဗှ် လိက် လညာတ်ဂၠးတိ မချူလဝ် န ဘာသာ အေင်္ကလိက်တအ်ရ။ ညး ဒးစိုတ် လိက် မကၠာဲလဝ် နူဘာသာသအာင် ဂၠိုင်ရ။ လိက် Richard Bach မချူလဝ် Jonathan Livingston Seagull၊ ဘသန်း(ဓမ္မိက) ကၠာဲလဝ် ဗီုဗၟာ န ယၟုလိက် &quot;ယောနသံစင်ရော်&quot; ဂှ် ညး ဒးစိုတ် ဗွဲမလောန်ရ။ ဟိုတ်ကျာ်ဇၞော် မဂွံဒးစိုတ် လိက်ဏအ်ဂှ် လညာတ် မဟီုထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲ လိက်ဏအ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် တုပ်ဒၟံင် ကုသဘဴဓရ် လညာတ်ကျာ်ဇၞော် နွံ ဗွဲမဂၠိုင် ဟီုမာန်ရ။ ယဝ်ဒးထ္ၜး နကု ဥပမာမ္ဂး ပ္ဍဲ ကဵုလိက်ဂှ် အစာလိက် Richard Bach ချူလဝ်

{{Cquote|
&quot;you've got to understand that a seagull is an unlimited idea of freedom, an image of the Great Gull, and your whole body, from wingtip to wingtip, is nothing more than your thought itself.&quot; 
(မၞးတအ် သ္ဒးတီကၠိုဟ်လဝ်ဂှ် ဂစေမ်အဘဴတအ်ဂှ် ဒှ်ကသပ်ညာဏ်ဗၠးၜး မဟွံမဲ ကုအပိုင်အခြာ ကၞောတ်အထောတ်ရ၊ တုဲပၠန် ရုပ်နိမိတ္တ မဟာအဘဴမွဲလေဝ် ဒှ်ရ။ တုဲပၠန် ခန္ဓကာယမၞးတအ် သီုဖအိုတ် နူကဵု တၞုင်သၞေင်လပါ်ဏအ် စဵုကဵု တၞုင်သၞေင်လပါ်တေအ်ဂှ် ပါဲနူ စိုတ်ကသပ် မၞးတအ်တုဲ မုလေဝ် ဟွံမဲရ။&quot; }} 	

လညာတ်ဏအ်ဂှ် တုပ်ဒၟံင် ကုလညာတ်ဓဝ်ဗုဒ္ဓဘာသာ အနတ္တဝါဒ အတိုင် ကျာ်ဇၞော် မကၠိုဟ်ကေတ်လဝ်၊ ကုသိုလ်ကီု အကုသိုလ်ကီု နွံဒၟံင် အပ္ဍဲ ခန္ဓကာယပိုယ်တအ်ဂှ်ရ။

ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ် အရှာမ်ဇၞော်လှဲ ခိုဟ်ကွေဟ်ရ။ ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ် မၞိဟ်ဇာတိ ကွာန်ကအ်ခပုင်တုဲ ဘာလကျာ် ပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ခပုင် လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဂွိင်ဖေက် ဒါယကာညးတအ် ပြံင်တိုန်ဘာညးရ။ ပ္ဍဲ သဘင်ဓရ် ကျာ်ဘင်ဍင်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် တွဟ်ဓရ်တုဲ အကြာဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဟီု ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ် ညး ဟွံဒုင်တဲ ဒါယကာ။ ဘာဂှ် သ္ဒးဒှ် ဘာမဟွံမဲ ကုဒါယကာမွဲရောင်။ ဆဂး ယဝ်ရ ဇကုသဒ္ဓါ နွံ မိက်ဂွံ ပလံင် ပိဏ္ဍပါတ် ကုခမဳသင်တအ်မ္ဂး ကၠုင်ပလံင် ဂွံ၊ သာ်ဂှ်ဟွံသေင် မိက်ဂွံသဳကၠဳ ပရေင်ဓရ်၊ မိက်ဂွံဓရီုကျာ ပရေင်ဓရ်မ္ဂး ညးလဵုမွဲ ဟွံဟီု၊ ပြာပ်အာ သဳကၠဳဂွံ အခိင်ဟွံရုဲရ။ မၞိဟ် ဟွံကၠိုဟ် အဓိပ္ပါယ် အရေဝ် မညး ဟီုဂှ်မ္ဂး မလေပ်ဟီုဂး မုလကျာ်ရော ဟွံဒုင်တဲ ဒါယကာ။ မုဘာရော ဘာဟွံမဲ ကုဒါယကာ။ ဟီုဂးစလဝ် နွံကီုရ။

အရာပိုယ်မတီလဝ် လညာတ်ကျာ်ဇၞော် နွံမွဲဂှ် ဘဝလကျာ် ဒးဗ္ဒဒၟံင် ကုဒါယကာဂှ် ညး ဟွံဒးဂၞပ် ကွေဟ်ကွေဟ်ရ။ ညး မိက်ဂွံမံင် တန်တဴ ကေတ်ကေတ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ် ညးကဵု ဒေအ်ညး ဣစဳမျ ကု တြုဟ်တၠသ္ၚိဣစဳမျ တဵုခၞေဝ်။ အကြာဂှ် ကောန်နာဲတအ်လေဝ် ဗိုင်တဵုခၞေဝ်တုဲ ခၞေဝ် မတိတ်ကၠုင် နူ ဘာဂှ် ညးကဵု ဣစဳမျ သွံ။ ညး မိက်ဂွံတန်တဴ နကုနဲကဲဂှ်ရ။ နကုလကျာ်မွဲ ဟွံမဲ ကုကောန်ဇာတ်၊ ဟွံမဲ ကုဂကောံသ္ၚိကၟိန် ဂွံတန်တဴ ဍာ်ဇမၠိင် နကုနဲကဲဂှ် ဟွံလောဲရ။ ကောန်နာဲတအ်လေဝ် အာယုက်စိုပ် ဗီုညးကုညး လ္ၚဵု အာကတ်လိက်၊ လ္ၚဵု ရာံတိတ်၊ တုဲပၠန် ဣစဳမျ ကု တၠသ္ၚိညးလေဝ် အာယုက်ဇၞော်ကၠုင် ကၠောန် ဟွံမာန်။ ဟိုတ်နူ ညး ဗ္တောန်လိက် ကုကောန်သင်တအ် ဟွံမာန်တုဲ ကောန်နာဲတၟိတၟိလေဝ် ဟွံစိုပ်ကၠုင်။ ကသပ်ညး နကုလကျာ် မံင်တန်တဴ ဗွဲမဗၠးၜးဂှ် ဟွံလောဲသွာရ။ ပ္ဍဲ အရှာမ်ဘာဂှ် ဗွဲကြဴ စၞး ခၞေဝ်ဂှ် တဵုလဝ် တၞံခၜိုတ်တုဲ ၜိုန်ရ ကောန်သင်တအ် ဟွံမဲကီုလေဝ် လှုဲနူခၜိုတ်ဂှ် ညး ဆက်တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ် သၞာံတၟာလအ်မာန်ဏီရ။

နကုအဲလေဝ် ဇၟာပ်မကလေင်စိုပ် စဴဝေင် ဍုင်မိတိမမန်ဇကုမ္ဂး ညံင်ဂွံစိုပ် ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်ဂှ် အာဒဵုစိုပ်ရ။ ကာလအဲ စိုပ်အာ သၞာံ ၂၀၁၄ ဂှ် ပ္ဍဲ ဘာဂှ် ကျာ်ဇၞော်မွဲဇကု ကု ကောန်ထပိုယ်ဍောတ်မွဲ၊ တုဲပၠန် တြုဟ်တၠသ္ၚိဣစဳမျ ရ နွံ ပ္ဍဲဘာဂှ်။ ပ္ဍဲ အရှာမ်ဘာဂှ် ဗီုကိုပ်ကၠာတေအ် မနွံ ကုကၠအ်ခၞေဝ် တၞံပကဴနာနာ သာယာဒၟံင်ဂှ် ဒှ်အာ ဗီု ကၠအ်ခၜိုတ်၊ မၞိဟ်ခွာတ်ခၜိုတ် နွံမွဲသ္ၚိရ။ ကောန်ထပိုယ် ဍောတ်ဂှ်လေဝ် ညးကဵုလဝ်ယၟု ကောန်စေက် ဗီုညး ကော်လဝ်အဲ ကိုပ်ကၠာတေအ်ကီုရ။ ဟီုဍာံဍာံ ၜိုတ်အဲမတီမ္ဂး ကောန်ထပိုယ် မဂွံယၟု ကောန်စေက် ပါယ်နူအဲတုဲ ဗွဲကြဴဏအ် နွံ တၟာဂလိုင်ရ။ ကျာ်ဇၞော် တန်တဴဒၟံင် နကဵုလှုဲ နူ တၞံခၜိုတ်တအ်ဂှ်ရ။ ဟိန်မဟီုဂး လဴပူဒၟံင် ပရူနာနာ ကုကျာ်ဇၞော်ဂှ် အရေဝ်စိုပ်တုဲ ကျာ်ဇၞော် လဴကဵု အဲမွဲရ။ ကောန်ကွးညး ကျာ်ဇၞော်ဝဳရိယ မနွံပိုန် ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ညာတ် ကျာ်ဇၞော်တၞဟ်တၞဟ်တအ် ကလိဂွံ တဆိပ်တြာ နူ သၟိင်အလဵုအသဳ နာနာသာ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်ဝဳရိယလေဝ် မိက်ဂွံကဵု အစာဇကု ဂွံ တဆိပ်တြာ မဟာဓမ္မကထိက ဗဟုဇနဟိတဓရ ကီုတုဲ ပ္ကောံချူ အတ္ထုပ္ပတ္တိ ကောံ ကုလိက်ပတိုန်ဂလာန်ကီုရ။ ကျာ်ဇၞော်ဝဳရိယ ပ္ကောံချူတုဲအိုတ် တဆိပ် ထံက်ဂလာန် နူ ဂကောံသံဃနာယကလေဝ် ဍဵုလဝ်ကဵုတုဲအိုတ်။ ဆဂး ကျာ်ဇၞော် ဟွံကဵု အခေါင်ပတိုန်၊ ညး ဟွံမဲပၟိက် တဆိပ်တြာ နူ အလဵုအသဳ ရ။ ညး ဟီု ညး လကျာ်ခမဳ ဓမ္မတာမွဲရ။ အခိင်ဂှ် အဲ ချပ်စိုပ်အာ လကျာ်ဇၞော် ဟွံမဲပၟိက် တဆိပ်တြာ နူ သၟိင်တၠဟီုဂှ် အဲကေင်မိင် ကေင်ဆဵု ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသဏအ်မွဲရ။ ၜိုတ်အဲ မကေင်မိင်လဝ်မ္ဂး ဂွံဂွံ တဆိပ်တြာ နူ သၟိင်အလဵုအသဳဂှ် ဒးထ္ပက်လှုဲ ဒးလိင် လကျာ်ဗၟာ ကဵုချူ လိက်ပတိုန်ဂလာန် အိုတ် လှုဲသြန် ကုစှ်ောကိုဋ်မွဲတဲဂးရ။

သၞာံ ၂၀၁၇ ဂှ် အဲက္လေင်စိုပ် ဇရေင်ကျာ်ဇၞော်မွဲဝါ။ အခိင်အဲ ကလေင်စိုပ် ဇရေင်ကျာ်ဇၞော် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံဆ ကျာ်ဇၞော်မွဲဇကု ကု တြုဟ်တၠသ္ၚိ ဣစဳမျ မၞိဟ်မဗိုင်ကၠောန်ဒၟံင် ညးဟေင်ရ။ နကုစိုတ်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ၜိုန်ရထတ်ယုက်ဒၟံင်၊ ယဲဘဲဇၞော်ဇၞော် ဟွံမဲကီုလေဝ် ဇိုင်ညး ကွာ်စ ဟွံခံင်လးလးရ။ အဲ ကဵုဒါန် ဝတ္ထုဒါန် သြန်ဂှ် ရံင်ကေတ်မ္ဂး ညး ဟွံမိက်ဒုင်တဲရ။ အဲ စွံဖျေဟ် ဗဒါယ် ညးအတေင်တုဲ ကာလအဲစဴတုဲ ညး ဒးကေတ်ရ။ ဟီုဍာံဍာံ အဲ ထေင်ကေတ် နကုကျာ်ဇၞော် စဵုတ္ၚဲဏအ် စွံလဝ်စိုတ်လတူပိုယ် နဒဒှ် ကောန်ကွးဇကုမွဲတုဲ စၞးမကေတ် နူ ကောန်ကွးဇကုဂှ် မိက်ဂွံဒုင်ကဵု ပိုယ်ရ။ သာ်ဂှ်ဟွံသေင် ညး မိင်ဒၟံင် ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဝါတ်ဂါတ်ဒၟံင်တုဲ ညး ဟွံမိက်ဒုင်တဲ ကေတ်သြန် နူ အဲလေဝ် ဒှ်မာန်ကီုရ။

ပိုယ်တီလဝ် ကျာ်ဇၞော်မွဲပၠန်ဂှ် ညး နွံစိုတ်ဆာန်ဍူ လတူ မၞိဟ်ဝါတ်ဝါတ် တအ်ရ။ ညး ဟွံမိက်ဒုင်ဒါန် နူ မၞိဟ်ဝါတ်တ်တအ်ရ။ ပိုယ် ကလေင် ရံင်အာ ပရေင်ကမၠောန်ညးမ္ဂး နူ အခိင် ညးဍောတ်ဍောတ်တေအ်ရ။ ဇၟာပ်မၞိဟ် ညံင်ဂွံကၠောန်မာန် ပမာန် တုပ်တုပ် ဖအိုတ်တုဲ ညံင်ဂွံအိုတ်သြန် အောန်အောန်ဂှ် ညးဖန်ရ။ ဥပမာ အခိင်ကဵုဒါန် သ္ၚာသၞုက်ဗြဲမ္ဂး ယဝ်ရ ရာန်နင်သ္ၚာ နူဖျာမ္ဂး သ္ၚာခိုဟ်ခိုဟ်ဂှ် င္ၚုဟ်ဍင်တုဲ ဇၟာပ်ဒါယကာ ပဟွံမာန်။ ဇၟာပ်ဒါယကာ ဂွံဗ္ဂိန် ဗီုညးတၞဟ်မာန်၊ နကု အလဵုဇကုညးဂှ် ဖန်ဇန်၊ ရာန်ယာတ်ကေတ်တ်တုဲ ကဵု ဒါယကာတအ် ဇိင်ကေတ်ကေတ်ရ။

ဇၟာပ်အဲ မကလေင်စိုပ် ဇရေင်ကျာ်ဇၞော်မ္ဂး စပ််ကုဒဿနဘဝ လညာတ် လတူကျာ်၊ ဓရ် ဗီုညးမဒုင်ကေတ်လဝ်ဂှ် ညး ဟွံထေင် ပိုယ်တအ် ကၠိုဟ်ကေတ်လဝ် တုဲတုဲရတုဲ ညး ဂ္စာန်လဴဒၟံင် အတိုင်ဂှ် ဖိုဟ်ဏီရ။ ညး ဂွံလဴထ္ၜး သဳကၠဳပရူဓရ်မ္ဂး ညး မိပ်မြဟ်ရ။ ဟိုတ်နူ ကတောဝ်ဇြိုင်တုဲ ကာလပိုယ် ကလေင်ဟီု ကလေင်သဳကၠဳဂှ် ညး ဟွံမိင်တုဲ ညး ထေင်ဒၟံင် ပိုယ် ဟွံကၠိုဟ်တုဲ ညး ဆက်ပသောင်ပၠန်ရ။

ကျာ်ဇၞော်ဇဝန နွံပိုန် ဘာထံင်ကှ်ေ အာတ်မိက်ညး သွက် ကလေင်မံင် ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေ ဂၠိုင်ကုအလန်ကီုလေဝ် ညး ဟွံမိက်မံင်။ ညး ဆက်တန်အာဒၟံင် ပ္ဍဲ ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ်ရ။ 

ဟီုဍာံဍာံ ပၟိက်အင္ၚာပ်စိုတ်ညး လကျာ် သီုဟွံဒးဗဒဗဒါယ် ဒါယကာ၊ မၞိဟ်မွဲ သီုဟွံဒး ဗ္ဒဗ္ဒါယ် ညးတၞဟ်မွဲသာ် တန်တဴ ညံင်ဂွံဂွံဂှ် အခိင်ပိုယ် မထတ်ယုက်ဒၟံင်ဂှ် ၜိုန်ရ ဒှ်မာန်ကီုလေဝ်၊ အခိင်ပိုယ် အာယုက်ဇၞော် နွံပၟိက်ကၠုင် အရီုအဗင် နူ ညးတၞဟ်ရ။ ကာလဂှ် ဂွံတန်တဴ ကေတ်ကေတ် ဟွံလောဲသွာရ။ ၜိုန်ရ စိုတ်ထတ် မိက်ဂွံမံင်ကီုလေဝ်၊ ကၞောတ်တဲ ဟိုတ်နူ ဗျုထဴလောန် တန်တဴကေတ်ကေတ် ဟွံဂွံ အာယုက် ကြပ်ပေင် ၉၀ ဂှ် ဂွံမိင်ကတ် နူ ကျာ်ဇၞော်ဇဝန ဒဒှ်ရ ညး ကလေင် ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေ မဒှ် ဘာမနွံပိုန်ညးတြေံ ကရောမ် ကွးဇကုပၠန်ရ။ ပိုယ်ကောန်ကွးတအ်လေဝ် ဂွံတီကေတ် ပရူဏအ်တုဲ ဂဝိင်ၜိုဟ်အာ လတူ ကျာ်ဇၞော် တၟာဂလိုင်ကီုရ။

သၞာံ ၂၀၂၆ ဂိတုမေ ၂၆ အခိင်ဂယး ၉း၂၂ ကလိဂွံ အာယုက် ၉၄၊ သိက္ခာ ၇၂ ဝှ်ဂှ် စုတိကလိလောန်စဴအာသွရ် ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေရ။ 

ပ္ဍဲ လိက် Jonathan Livingston Seagull တေအ် ဒၞာဲနိဂီုလိက်ဂှ် အစာလိက် Richard Bach ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ဗီု ဂစေမ်အဘဴယောနတာန် ဗ္ကန်လဝ် ကုကွးညး ဖလေတ်ချ် ဗီုဏအ်ရ။

&quot;Don't let them spread silly rumors about me, or make me a god. O.K., Fletch? I'm a seagull. I like to fly, maybe...&quot;&lt;br&gt;
&quot;JONATHAN!&quot;&lt;br&gt;
&quot;Poor Fletch. Don't believe what your eyes are telling you. All they show is limitation. Look with your understanding, find out what you already know, and you'll see the way to fly.&quot;&lt;br&gt;

&quot;လ္ပကဵု မၞိဟ်တအ် ပရး ကောလဟာလ ပရူအဲညိဏး၊ အဲဂှ် ညံင်ဂွံဒှ် ကျာ်တၠဣဓိမွဲဇကုဂှ်လေဝ် လ္ပကဵု ဍေဟ် ပညိဏး၊ မိင်ဟာ ဖလေတ်ချ်? အဲဂှ် ဒှ်ဆ ဂစေမ်အဘဴမွဲရ။ ဒှ် ဂစေမ်မွဲ မဒးစိုတ် ပဝ်၊ ဆဂး . . . ။&quot;
&quot;အစာယောနတာန်&quot; ဖလေတ်ချ် ဟီုကော်တိုန် တုဲ&lt;br&gt;
&quot;ဖလေတ်ချ်၊ အရာမတ်ဖျုန်မၞး မလဴထ္ၜးဒၟံင် သီုဖအိုတ်ဂှ် လ္ပပတှ်ေညိ။ မတ်ဖျုန်မၞးဂှ် ဆၜိုတ် အပိုင်အခြာ မွဲမွဲဟေင်ရ လဴထ္ၜးကဵု မၞးမာန်။ ရံင် နကုမတ်ပညာ၊ မတ်ပါရမတ်ညိ။ ညံင်ဂွံကၠိုဟ်ဂှ် ဂ္စာန်ဂၠာဲ သွဟ် ပ္ဍဲ အရာ ၜိုတ်ဗှ်ေ မတီလဝ်တုဲဂှ်ညိ၊ တုဲမ္ဂး ဂၠံင်တရဴ ဗီုလဵုမဂွံပဝ်ဂှ် ဗှ်ေ သဂွံဆဵုကေတ်မာန်ရောင်။&quot;&lt;br&gt;

ဍာံဒၟံင်ရ။ ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ကျာ်မွဲဇကုလေဝ် ဟွံသေင်၊ ပစ္စေကဗုဒ်လေဝ် ဟွံသေင်၊ တၠအရှန်လေဝ် ဟွံသေင်၊ က္ဍိုပ်သကိုပ်မွဲလေဝ် ဟွံသေင်၊ ဗီုညးလ္ၚဵု မဟီု မၞိဟ်ဂၠဟ်ဂၠဟ်၊ မၞိဟ်ဟွံကေတ်ဂၠံင် ဗီုဂှ်လေဝ် ဟွံသေင် ကီုရ။ ဟိုတ်နူ အကာဲအရာဘဝတုဲ ရုဲစှ်လဝ် ဘဝခမဳ၊ တုဲ ပဒတဴ အတိုင်ဒ္ဂေတ်လၟေတ်ခမဳ။ တုဲပၠန် မိပ်မြဟ် သၠောင် ကုပရေင်ဗစာရဏာ ဂၠာဲ သွဟ် ဒဿနဘဝ၊ စွံ င္ၚုဟ်မး ကုပရေင်ဗၠးၜး၊ စွံ ကရုဏာ လတူ မၞိဟ်တအ်။ ဆဂး ကျာ်ဇၞော်ဂှ် . . . . ။

== နိဿဲ ==

[[ကဏ္ဍ:BEHM]]
[[ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]</text>
      <sha1>6r7ok10wp909rar1nbm3ecp94v6coii</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>55103</id>
      <parentid>55102</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T05:53:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Htawmonzel</username>
        <id>25</id>
      </contributor>
      <comment>/* လညာတ်လပါ်ဓရ် ကောံ ကုပရေင်ဘဝ */</comment>
      <origin>55103</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="102219" sha1="h8l15izkckzo929mevrdn4w6gtcgrwd" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name          = ဘဒ္ဒန္တဝိလာသ
| image        = ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ဓမ္မကထိုက်.png
| alt           = ဘဒ္ဒန္တဝိလာသ
| caption       = ဗီုရုပ် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ နူသၞာံ ၂၀၁၄
| birth_name    = မာံယှိုဲခါင်
| birth_date  = {{Birth date|1933|03|14}}
| birth_place   = ကွာန်ကအ်ခပုင်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
| death_date = {{Death date and age|2026|05|26|1933|03|14}}&lt;!-- (enter DEATH date then BIRTH date (e.g., ...|1908|31|8|1967|28|2}} use both this parameter and |birth_date to display the person's date of birth, date of death, and age at death) --&gt;
| death_place        = ဘာထံင်ကှ်ေ
| death_cause        = အာယုက်ဇၞော်
| body_discovered    = 
| resting_place      = 
| education = တန်ဒေါဝ်
| alma_mater = ဘာကၠအ်ပၞဟ်၊ မုဟ်ဍုင်
| nationality  = {{Flag|Mon}}မန်
| citizenship   = {{Flag|Myanmar}}ကောန်ဍုင်ဗၟာ
| other_names  = 
| parents       = နာဲတုင်မံင် မိဨတေန်
| occupation = 
| years_active  = 
| known_for     = ဓမ္မကထိုက်
| notable_works = 
| spouse = 
| children =
}}

[[ဝှာင်:Ven.Vilasa.png|thumb]]

'''ဘဒ္ဒန္တဝိလာသ''' ဝွံ ဒှ် မနွံပိုန် ဘာလွဳမာန်ရတ် (၁၉၃၃ မာတ် ၁၅ - ၂၀၂၆ မေ ၂၆) ကွာန်ကအ်ခပုင် ကေုာံ ဘာထံင်ကှ်ေ (နူသၞာံ ၁၃၄၅) ကွာန်ထံင်ကှ်ေ၊ ဍုင်ကၟာဝက် ရးဇြာတုဲ ဒှ် အစာဓမ္မကထိုက် (အစာဓရ်) ယၟုပြာကတ်မွဲဇကုရ။ ကျာ်ဇၞော်အစာဝိလာသဝွံ ပ္ဍဲ အခိင် ဘဝသင်သၟတ်တေအ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၃၃၆ ပ္ဍဲ ဂကောံသင်ဓမံက်ပတိုန်လိက်ပတ်မည်ဂှ် ချဳဓရာင်ကၠုင်လဝ် ဗွဲမကတိုင်ကၟဟ် မွဲစွံ ကုကျာ်ဇၞော်အစာသိင်္ဃ ကေုာံ ကျာ်ဇၞော်ပါလိတ၊ နကုဂကောံဏအ်ဂှ် တက်ပ္တိတ် လိက်ဂတာပ်ခေတ် ရ။ နကုယၟုကၞေဟ် ကြဝိတ်မည်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ချူဇန်ကၠုင်လဝ် လိက်ပရေင်၊ ကဗျနာနာသာ် နွံရ။ နူ သၞာံ ၁၃၄၅ ဂှ် ဂွံဒှ် နွံပိုန် ဘာထံင်ကှ်ေ ကွာန်ကၟာဝက်တုဲ ဇၞော်မောဝ်လဝ် ဒတန်သာသနာဂှ်ရ။ နူဂှ် အာပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာလွဳမာန်ရတ် ပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ခပုင် ရ။ ဗွဲကြဴ ကာလအာယုက်ဇၞော်ဂှ် ကၠုင်ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေပၠန် စဵု လအိတ်ဘဝရ။

ဓမ္မကထိုက် ဘဒ္ဒန္တဝိလာသဝွံ က္တဵုဒှ် မၞိဟ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၃၃ မာတ် ၁၅ (သက္ကရာဇ် ၁၂၉၄ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၅ စွေက်) တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ အခိင်ဂယး ၁၀ နာဍဳ မဒှ်ကောန် နာဲတုင်မံင်၊ မိဨခေန် ပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ခပုင်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်ရ။ ပၞောဝ် ကောဒေအ် သီုဖအိုတ် ၆ တၠဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဒှ် ကောန်ထဍဲ မရနုက် ကုပန်၊ နူ ဍောတ်ဍောတ် ညး ခုတ်ခဴကဵုလဝ် ယၟု မာံယှိုဲခါင် (ရွှေခိုင်း)။ ၝဲ ကု ကော ကျာ်ဇၞော်ပိတၠဂှ် မိလျးသန် (မိယှိုဲတာန်)၊ မာံလျးထဝ် (မာံယှိုဲထေ)၊ မာံလျးရတ် (မာံယှိုဲယဳ)၊ ဒေအ်ကျာ်ဇၞော်ၜါဂှ် မိညာဏ်မၞိက် (မိညောအ်မြ)၊ မာံအံင်ကျာင်။ အခိင် ကျာ်ဇၞော် ကလိဂွံ အာယုက် ၁၃ သၞာံ၊ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၄၅ ဂိတုဨပြဳ ၁၂ (သက္ကရာဇ် ၁၃၀၇ ဂိတုပသာ် ၁၂ မၟံက်) တ္ၚဲအဒိုတ်ဂှ် ပ ထပိုယ်သာမဏဳ ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်အစာသဳလာစာရ ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး ကွာန်ကအ်ခပုင်။ ကျာ်ဇၞော် ဒှ် ထပိုယ် ဂွံ ပန်ဝှ်၊ ရာံတိတ် နူ ထပိုယ်တုဲ လုပ်ကၠောန်ဗ္ၚ ကရောမ်မိမၜါရ။ အခိင်ကာလ မကလိဂွံအာယုက် ၂၂ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၅၄ ဂိတုဂျောန် ၁၁ (သက္ကရာဇ် ၁၃၁၆ ဂိတုဒဂိုန် ၁၁ မၟံက်) တ္ၚဲအဒိုတ်ဂှ် ပ ခမဳ ပ္ဍဲ သိမ် ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး ကွာန်ကအ်ခပုင်၊ ကျာ်ဇၞော်အစာကေတုမာလာ ဘာအင်ဝ ဒှ် အစာဥပ္ပဇ္ဇျာယ်ရ။ ပ္ဍဲ ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞးဂှ် လုပ် ဒဂိုန်ဝှ် ၁ ဝှ်တုဲ အာကတ် လိက် ဇရေင် ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒက (ကျာ်ဇၞော်ဖျူ) ဘာမဟာဝိဟာရ၊ ကွာန်ဝါဍောတ် တကအ်ခၟိုင်၊ နူဂှ် အာကတ် လိက် ဇရေင်ဘဒ္ဒန္တကေတုသာရ ဘာကၠအ်ပၞဟ် ဍုင်မုဟ်ဍုင် မသုန်သၞာံ၊ နူ ဘာကၠအ်ပၞဟ် ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၃၁၇ ဂှ် ဂွံအံင်ကေတ် တန်ဍောတ် နူ အလဵုအသဳ၊ သက္ကရာဇ် ၁၃၁၈ ဂှ် ဂွံအံင်ကေတ် တန်ဒေါဝ် နူ အလဵုအသဳရ။ နူဂှ် အာပဒတဴ ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဝိသုဒ္ဓ ဘာဇၞော် ကွာန်တၟအ်ကၞေင် ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် ၁ သၞာံ၊ နူဂှ်ပၠန် အာပဒတဴ ဇရေင်ကျာ်ဇၞော် ဘဒ္ဒန္တကေတုမတဳ ဘာခရိုက်သာံ ဍုင်ရေဝ် ၇ သၞာံ၊ ဘာကမန် မနွံ ပါင်ဂၠံင်ဝါခရူ မံင်လဝ် မွဲလစုတ်၊ တုဲ အာပဒတဴ ဇရေင် ဘဒ္ဒန္တကေတုမာလာ ဘာဇၞော် ကွာန်သၞေဟ်ခရေင် ၂ သၞာံရ။ ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဝိလာသဝွံ နူ ဘဝခမဳသၟတ် ဂှ် ဒှ် ဓမ္မကထိုက် (အစာဓရ်) ယၟု မပြာကတ်မွဲဇကုရ။ 

ပ္ဍဲ ဂကောံသင်မန် မဟာသံဃသာမဂ္ဂဳ မဒှ် ဂကောံ မအာဂတ ပၠတရဴတုဲ မဒက်ပ္တန်လဝ် ကျာ်လဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀ လတူဒဵု ဍုင်မတ်မလီုဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဒှ် ခမဳမယိုက်ဂၠေင် ချဳဓရာင် အဓိကမွဲဇကုရ။ ဟိုတ်မဒှ် ဓမ္မကထိုက်မွဲဇကုတုဲ ညးရ ဒှ် မၞိဟ်မတွဟ်ဓရ် ပ္ဍဲ ဂကောံဂှ်။ ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ညးဂမၠိုင် ကော်စ ညး တၠဂုဏ်အစာသာသနာ၂၅၀၀။ 
ပ္ဍဲ အခိင် သင်သၟတ်မန်တအ် ဂကောံသင်ဓမံက်ပတိုန် လိက်ပတ်မည် ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၃၃၆ဂှ် ချဳဓရာင်ကၠုင်လဝ် နဒဒှ် မၞိဟ်အဓိက မွဲစွံ ကုကျာ်ဇၞော် အစာသိင်္ဃ (ဥက္ကဋ္ဌ)၊ ကျာ်ဇၞော်ပါလိတ (ညးအုပ်ကာ)၊ ကျာ်ဇၞော်ပုပ္ဖ (ဘာဝေလုဝန်) (သကိုပ်ဘဏ္ဍာ) အိန္ဒက (ကၟာဝက် လွဳမာန်ထဝ်)၊ အိန္ဒက (ဍုင်ပံင်)။ နကု ဂကောံဏအ်ဂှ် တက်ပ္တိတ် လိက်ဂတာပ်ခေတ်။ ကျာ်ဇၞော်လေဝ် နယၟုကၞေဟ် ကြဝိတ်မည်ဂှ် ချူဇန်ကၠုင်လဝ် လိက်ပရေင်၊ ကဗျနာနာသာ်နွံရ။ 

ပၞောဝ်ကဗျ ညးမချူလဝ်ဂမၠိုင်ဂှ် ကဗျ အနန္တမေတ္တာ 

“အိုတ်သီု စက္ကဝါ အဵု တန်တဴလေဝ် သတ်တအ်ကၠာ၊ တသိုက်စိုတ်ကာယျ ၜါပြကာ လၟိုင်ကောလ ကဵုဂွံတန်တဴအာ။ ဍောင်သွာမ္ၚဵု ယဵုဍာ်လံင်ဇြဲ ရိုဟ်တ္ၚဲပတ္ထဏာ ပိုယ်ဖျေဟ်မေတ္တာ မ္ၚဵုမပြဲ ရိုဟ်ဟ်တ္ၚဲ ကဵုဂွံတန်တဴအာ ပိုယ်ဖျေဟ်မေတ္တာ” 
ဂှ် ဗညာကွိင် ဖျေဟ် အခိုက်ဒွက်တုဲ ဒယှ်လဝ်ရ။ ဒွက်ဏအ် မွဲအခိင်တေအ် ဂွံမိင်ကေတ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ရေဒဳယော မွဲခဏ မွဲခဏရ။ 

လိက်ဂတာပ်ခေတ် တက်ပ္တိတ်ဂွံ ပိကၞပ်တုဲ၊ နကုဂကောံဏအ် ချူပ္တိုန် လိက် စပ်ကုအခေါင်ဂကူမန် သီုပလံင်ဗစိုပ် ရုင်ကလုတ်ဂမၠိုင် မနွံ ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာရ။ ဟိုတ်နူ လိက်ဏအ်တုဲ မၞိဟ်အဓိက ပ္ဍဲ ဂကောံဏအ် ဥက္ကဋ္ဌ ကျာ်ဇၞော်သိင်္ဃ၊ ညးအုပ်ကာ ကျာ်ဇၞော်ပါလိတ ဒးဒုင်ရပ်။ နကုဂကောံဂှ် သီုပ္တိတ်ဒၟံင် လိက်ဂတာပ်ခေတ် ကီုတုဲ လိက်ဂတာပ်ခေတ်ဂှ်လေဝ် ဒးဒုင် စၟဳစၟတ်ကီုရ။ ဆဂး လိက်ဂတာပ်ခေတ် ဂှ် ပ္တိတ်လဝ် အပ္ဍဲအခေါင်တုဲ ပ္တိုန်ဒုဟ် ဟွံဂွံ၊ နကု ဒုဟ်မပလံင်ဗစိုပ်လိက် ရုင်ကလုတ်ဍုင်သအာင်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်သိင်္ဃ ကု ကျာ်ဇၞော်ပါလိတ ဒးအာ ထံင်။ တုဲပၠန် လိက် ဂတာပ်ခေတ်ဂှ်လေဝ် ဟွံဂံင်ဆက်ပ္တိတ်ရ။ သွက် သဟဓရ်ဇကုၜါ မနွံ ပ္ဍဲ ထံင် ဂွံစသုင် နကုကျာ်ဇၞော် ကောံကုသကအ်ရဲဂမၠိုင် ပလံင်ဏာ ကခၞာ၊ ဖရံက်ခၞာတအ်ရ။ 

ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် နကုခမဳသင်မန် ညးမဆာန်ဂကူတအ် ညာတ်ကေတ် ကောန်မန် နူ ကွာန်တအ် ဒှ်ကၠုင် ဒြပ်ရတ် ပြံင်တိုန်မံင် ဍုင်မတ်မလီုမ္ဂး ကောန်ဇာတ် ညးတအ် ဟွံလေပ်မန်၊ ဒှ်အာ ဗၟာ။ ကောန်ဍုင်မတ်မလီု ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ် ဂကူမန်ကီုလေဝ် ဗွဲကြဴဏအ် မၞိဟ်မဟီုအရေဝ်မန်လေပ် အိုတ်အာတုဲ ဒှ်အာ ဗၟာအိုတ်ရ။ ဘာလကျာ်ဂမၠိုင်လေဝ် ဘာလ္ၚဵု ကျာ်ဇၞော် ၜိုန်ရ ဟီု အရေဝ်မန် လေပ်ဒၟံင်ဏီဖိုဟ်လေဝ် ကမၠောန်ဇၞော်မောဝ်၊ မင်မဲ သာသနာ မန်ဂှ် အရီုစိုတ် ဟွံမဲရ။ သွက်ဂွံ မင်မဲ ဂကူမန် လတူ ဍုင်မတ်မလီုတုဲ ခမဳမန်တအ် စိုတ်ထတ်ဒၟံင် သွက်ဂွံပ္တန် ဘာမန် လတူ ဍုင်မတ်မလီုရ။ မဂွံပ္တန် ဘာမန်ဂွံဂှ် နွံ ၜါနဲ၊ ရာန် တိကၠအ်တုဲ ဗဒှ်ပ္တိုန် ဘာတၟိ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ဘာလကျာ် မဒှ်အာ ဘာဗၟာတအ်ဂှ် ရာန်ကေတ်တုဲ ဗဒှ်ပ္တိုန် ဘာမန်။ 

ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ အခိင်မပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲဘာကုန်တက္ခဳ (စာရေကြီးကုန်) ဂှ် ဘာဇောတိကရာမ (စျေးကြို) ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ် ဂကူမန်၊ ဆဂး စိုတ်မန် ဟွံမဲ ညံင်ရဴ ကျာ်ဇၞော် လတူ ဍုင်မတ်မလီု ဗွဲမဂၠိုင်တအ်ကီုရ။ ကျာ်ဇၞော် ဘာဇောတိကရာမဂှ် ဘာညးဂှ် ညး သွံကဵု၊ ဆဂး ညးလေဝ် ဗျု၊ ဂွံအာမံင် ဘာတၞဟ်လေဝ် ဒှ်ဟွံမာန်။ ညး ထ္ပက်ကဵု စၟတ်တဲ၊ အခိင်ညး ဟွံမဲမ္ဂး ဘာဂှ် ညး ကဵု ဇကု ပ ကျာ်ဇၞော်။ င္ၚုဟ်ဘာဂှ် ၇၀၀၀ ဒကေဝ်။ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ညာတ်ကေတ်၊ ပ္ဍဲ ဘာဂှ် ကောန်မေန်ညးလေဝ် နွံဒၟံင်၊ တုဲပၠန် အကြာဂှ် စိုတ် ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဂတးအာမ္ဂး ဗီုလဵုဂွံပရော။ ဗွဲကြဴ ဒှ် အမှုအရာ မာန်တုဲ ဟွံရာန်ရ။ ဗွဲကြဴ ဘာဂှ် တၠဂုဏ်အစာစန္ဒိမာ၊ ဘာဝင်က ရာန်ကဵုတုဲ ပအပ်ကဵု တၠဂုဏ်ကြောအ် ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာဂှ်ရ။ ဗွဲကြဴညိ သ္ၚိဂကူကရေင် မနွံ ပ္ဍဲ အရာပ်က္ၜင်ထဝ်ဂှ်လေဝ် သွံကဵုကီု။ ဆဂး င္ၚုဟ်ဍင်လောန်အာ၊ ကျာ်ဇၞော် ဟွံဒး စိုတ်ကွေဟ်ကွေဟ်တုဲ ဟွံဒှ်ရာန်ပၠန်။  နူဂှ် ကျာ်ဇၞော် အာပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာဇၞော် ကွာန်သၞေဟ်ခရေင်။

သက္ကရာဇ် ၜိုတ် ၁၃၄၂ ဂှ် နူ ဘာဇၞော် ကွာန်သၞေဟ်ခရေင်ဂှ် က္ညကၠုင် ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေ ကွာန်ကၟာဝက်ရ။ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ပုပ္ဖ (တၠဂုဏ်ခေအ်) ဒှ်ဒၟံင် ကျာ်ဇၞော် ဘာထံင်ကှ်ေဂှ်ရ။ သက္ကရာဇ် ၁၃၄၅ ကျာ်ဇၞော်ပုပ္ဖ စဴအာသွဝ်တုဲ မဂွံဒုင်ခပတိုန် နဒဒှ် ညးမနွံပိုန် ဘာထံင်ကှ်ေဂှ်ရ။ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ က္လိဂွံ အာယုက် ၅၁၊ ၂၉ ဝှ်။ ကြဴနူ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ မဂွံဒှ် ကျာ်ဇၞော်တုဲ ခမဳသင် နူ ကွာန်ဒူရာ၊ နူ ကွာန်ကအ်ဒုန်မြင်တအ် ကၠုင်ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် တုဲ ခမဳသင် ဂၠိုင်တိုန်တုဲ ဒတန်သာသနာ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် နူ မကေင်နွံလဝ် ကျာ်ဇၞော်မွဲ ကု ကပ္ပိယမွဲဂှ် ဒှ်ကၠုင် ခမဳသင် အကြာ ၂၀ - ၃၀ ဇကုရ။ 

နူစ သက္ကရာဇ် ၁၃၄၇ ကေတ်လျိုင် နဒဒှ် ဂကောံသံဃနာယက ကွာန်ထံင်ကှ်ေ ကောံ ကုသဇိုင်ဝန် ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်ဂှ် လုပ် ယိုက်ဂၠေင်လဝ် ကီုရ။ သက္ကရာဇ် ၁၃၅၂ ဂှ် ဘာနိဗ္ဗိန္ဒာရာမ မဒှ် ဘာလကျာ် မနွံဗဒါယ် ကၟာဘင်ဍင်၊ ကွာန်ကအ်ခပုင် မဒှ်ဒၟံင် ဘာလကျာ်ဗၟာဂှ် ဟိုတ်နူ ကျာ်ဇၞော်ဗၟာ ဘာဂှ် က္လိလောန် ဒုဟ်သာသနာတုဲ ဒးတိတ်အာ နူ ဘာဂှ်ရ။ တၞဟ်နမဂွံ ဆက်မင်မဲအာ ဒတန်သာသနာဂှ်တုဲ နူ ကျာ်ဇၞော်အစာတၠဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး ကောံ ကု ဂကောံသံဃနာယက ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ပ္အပ်ကဵု ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ရ။ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ကျာ်ဇၞော် ပ္အပ်ကဵု ကောန်ကွးဇကု တၠဂုဏ်အစာ ဝဳရိယ (တၠဂုဏ်အုန်းသီး) မညး ဒှ် ဇာတိ ကွာန်ကအ်ဒုန်မြင်တုဲ ညး အာပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာတေအ်ရ။ ညး စိုပ် ဘာဂှ်တုဲ ယၟုဘာဂှ် ညး သၠာဲစုတ် ဘာလွဳမာန်ရတ် ရ။

== လညာတ်ဒဿန ပရေင်ဂကူ==
လညာတ်ဒဿန ကျာ်ဇၞော်အစာဝိလာသ မစပ်် ကု ပရေင်ဂကူမန်မ္ဂး ဗွဲမဂၠိုင် ပိုယ် ဂွံဆဵုကေတ် နူ လိက်ပရေင်၊ လိက်ပေါမ် မညး ချူလဝ် ပ္ဍဲ လိက်ဂတာပ်ခေတ် ဂၠိုင်ရ။ ပ္ဍဲ လိက်ဂတာပ်ခေတ် ကၞပ်မွဲဂှ် ကျာ်ဇၞော် ချူလဝ် &quot;ပေါမ်ကောန်ဗော် မင်ပြေင်&quot; မွဲရ။ ပ္ဍဲ ပေါမ်ဂှ် နွံ ညးတၠဒြပ် တြုဟ် ကု ဗြဴ ညးၜါ က္လိဂွံလဝ် ကောန်မွဲ ကဵုလဝ် ယၟု ကောန်ဗော်။ ဟိုတ်နူ မပတှ်ေ ပိုန်ဒြပ်တုဲ ဟွံကဵု ဗ္တောန်ပညာ၊ ဗွဲကြဴ ပိုန်ဒြပ် ယာဲတတအ် လေင်အိုတ်တုဲ သှ်ေ ဒြပ်ညိည ရာန် ပြေင်မသုန်တုဲ ကဵု ကောန်ဗော် မင်စပြေင်။ မွဲကရောမ် ကုဂမာပြေင်ပန်ဂှ် ကောန်ဗော် အာမင် ပြေင်ဇကု မသုန်ဂှ်ရ။ ပြေင် ညးတၞဟ် နွံ ကုကၠံ၊ ပြေင်ကောန်ဗော် နွံဆ မသုန်ဓဝ်ရ။ ဆဂး ဇၟာပ်ပြေင် မလုပ် ကၠအ်ညးတၞဟ်၊ မလုပ် အရှာမ်ဘာမ္ဂး ဒှ်ဒၟံင် ပြေင် ကောန်ဗော်တွဵု တုဲ ညးတၞဟ်တအ် မံင်ၜိုဟ်ၜိုဟ်၊ ကောန်ဗော် မွဲဓဝ် ဒးဒြေပ် ထဍေင်ဒၟံင် ပြေင် ကၠိုဟ်တ္ၚဲတုဲ ညးတေအ် ဟီု ကုအပါညးတေအ် ဒဒှ်ရ ပြေင် ညးတေအ် ဂၠာန်၊ လုပ် ကၠအ်ညးတၞဟ်။ ညးတေအ် မိက်ဂွံကဵု သွံထောအ်ရ။ အပါ ကောန်ဗော် စှ်ေစိုတ် ကောန်ဗော် ဟွံတီ ပြေင်ဇကု ဒှ်မာန်ရောင်တုဲ ပ္ဍဲ ဂြင်ပြေင် ကောန်ဗော်မသုန်ဂှ် အပါညးတေအ် စုတ်လဝ် ကုလကံက်ထာင်သတ်ဗြဴ၊ သွက် ကောန်ဗော် ဂွံသမ္တီ ပြေင်ဇကုဒးရ။ ကောန်ဗော် လဴဟီု ကုညးတၞဟ်တုဲ ညးတၞဟ်တအ်လေဝ် စုတ်ဗက် လကံင် ထာင်သတ်ဗြဴ ပ္ဍဲ ဂြင်ပြေင် ညးတၞဟ်ကီုရ။

ပြေင် လုပ် ကၠအ်ညးတၞဟ်ဟီု ပြေင်ကောန်ဗော် ဂးတုဲ ကောန်ဗော် ဟီု
{{Cquote|&quot;ဟး ပြေင်အဲဏအ် ဂၠာန်ကွေဟ်ဟ် သွံ၊ ကောန်ဗော် ဒးအာထဍေင် ပြေင်ပၠန်ရ။ ခြာဟွံလအ် ပြေင် လုပ် အရှာမ်ဘာလကျာ်လေဝ် ပ္ဍဲ ဂြင်ပြေင်ဂှ် ဟရတ်သၠထာင်တာ နွံဒၟံင်ပၠန်၊ ကောန်ဗော် ထေင်ဂး ပြေင်ဇကုတုဲ ကောန်ဗော်ပၠန်ရ ဒးအာထဍေင်ဒၟံင် ပြေင်ဂှ်။ ဒဒှ် ကောန်ဗော် ဟွံတီပြေင်ဇကု အမှုယှုက်ထုဲ ဒှ် ဂၠုဲညးရောင်&quot;}}&lt;ref&gt;{{cite book |last= |first= |author-link= |date= |title=လိက်ဂတာပ်ခေတ် ကၞပ် ၁|url= |location= |publisher= |page=၉၉-၁၀၄ |isbn=}}&lt;/ref&gt;

မြဴသာ်ဝွံ ကျာ်ဇၞော်အုပ်လဝ် နိဂီု ပေါမ်ညးရ။

ကောန်ဗော်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ပတုပ်လဝ် နဒဒှ် ဥပမာ ဂကူမန် ဒှ်မာန်ရ။ ဂကူမန်ဂှ် ဒှ် ဂကူ မနွံ ကုဝင်သၠုင်ပြဲ၊ တ္ၚဲဏအ် ဒှ်ဒၟံင် ဆမၞိဟ်ကၟင်ပြေင်။ ဟိုတ်နူ ပညာ ဟွံမဲတုဲ ဣလဵု ဒှ် ကမၠောန်ဇကု၊ ဣလဵု ဟွံဒှ် ကမၠောန်ဇကုဂှ် ပါ်ပါယ်ဟွံဒးတုဲ ဗက်ကၠောန်ဒၟံင် ဖအိုတ်၊ ဒးဒုင်စကာ ကုညးတၞဟ်။ ယဝ်ရ ကမၠောန်ဇကု ဇကုကၠောန်မ္ဂး၊ ယဝ်ရ ပြေင်ဇကုရ ဇကုမင်မ္ဂး ဇကု ဟွံဒးဍောင်၊ ကမၠောန်လေဝ် စိုပ်တရဴပြဟ် စိုပ်တရဴဂၠိုင်ရ။ လညာတ် ဒဿန ကျာ်ဇၞော်ဏအ် စဵုတ္ၚဲဏအ် ကိတ်ညဳဒၟံင်ဖိုဟ်ရ။ လကျာ်ဂကူတၞဟ် သြိုင်ဘာလေဝ် ဇကု ဒးကဵု၊ လကျာ်မန်ဇကု သြိုင်ဘာလေဝ် ဇကု ဒးကဵု၊ ဂကူတၞဟ် ကၠုင်လေဝ် ဇကု ဒးဗ္စ၊ ကပေါတ် ဂကူတၞဟ်လေဝ် ဇကု ဒးရာန် ဒးလိင်၊ က္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူတၞဟ် ကၠောန် သွက်အဝဵုဍေဟ်လေဝ် ဇကု ဒးဗိုင်ကၠောန် ဗိုင်ချိုတ်မ္ဂး၊ ဇကု ဟွံဍောင် ညးဂှ် ဂွံဍောင်ရော။ တုဲပၠန် ဇကု ဗျိဒၟံင် ပြေင်ဇကု ဂၠာန်၊ မၞိဟ်ဇကု ဂကူဇကု ဟီုဟွံမာန်။

အတိုင် လညာတ်ဏအ်ပၠန် ကျာ်ဇၞော် ချူလဝ် လိက်ပရေင် &quot;ဗရုမံင် မဟောသဓ&quot; ပ္ဍဲ လိက်ဂတာပ်ခေတ် ကၞပ်ပိ၊ ကျာ်ဇၞော် အုပ်လဝ် နိဂီုလိက်ညး

{{Cquote|ဗရုမံင် မဟောသဓ၊ သဒ္ဒဇြုင်ဂွု၊ ဗြုလလောင်တိုန် ဟိုဲဂကူမည်တအ် ကမၠောန်ညး ညးကၠောန် မည် ဇၞော်မောဝ် ဍာံ&quot;}}&lt;ref&gt;{{cite book |last= |first= |author-link= |date= |title=လိက်ဂတာပ်ခေတ် ကၞပ် ၃|url= |location= |publisher= |page=၁၆၆ |isbn=}}&lt;/ref&gt;

ပ္ဍဲ သဘင်မာဲ သၞာံ ၁၉၉၀ တေအ်ဂှ် ပ္ဍဲ ကၟာဝက် ဗော်ကိစ္စဇၞော် အိုတ် ဂကောံဒဳမဝ်ကရေသဳကောန်ဂကူမန် ကု ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဒြဟတ်ဇၞော်ဒၟံင်ရ။ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ဒှ်လဝ် ပရေင်ကလိုက်ကမဵု ဒစာံပန်မ ဟွံလအ် ကွေဟ်ကွေဟ်တုဲ ရဲကၟာဝက် လ္ၚဵုတအ်ဟီု ကွးဘာ မတိတ်အာဂြိုပ်တအ် ဍေဟ် ဂွံစဴကၠုင် ဗွဲမပြဟ်မာန်တုဲ သ္ဒးစုတ်ကဵု မာဲ ကုဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ (ဗော်ခမံက်)ရောင်။ ဗော်မန်ဂှ် ဂွံလဝ် တဆိပ်ပ္ကဴသၟိင်တ္ၚဲတုဲ အရေဝ် အကြာကွာန် ဟီုဒၟံင် &quot;ဂလဝ် ခမံက်တုဲမှ ၜှ်ကဴဂွံ&quot; အဓိပ္ပါယ်ဍေဟ်ဂှ် ဗော်အေဝ်အေဝ်ဒဳ ဇၞးတုဲဟေင် အခေါင်အရာ မန် မံက်ဂတဝ်မာန်ရ။ 

ဟီုပရူ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ပ္ဍဲ ကၟာဝက်မ္ဂး အရာပိုယ် ဝိုတ်စ ဟွံဂွံ နွံမွဲ၊ အရာဂှ် ဒှ် အရာမဒးကေတ် ခန်လ္ၚတ်ခိုဟ်လေဝ် ဟီုဂွံရ။ ပ္ဍဲ ကၟာဝက်ဂှ် ဂကောံၜိုပ်ဗၠာဲ ဟီုဂှ် ဒှ် ဂကောံတွိင်တွိုက်မန် ဒြဟတ်ဇၞော်ဒၟံင် ၜိုတ်ဒးရးရ။ ကောန်ဂကောံ ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ် ကွးဘာ တက္ကသိုလ်တြေံဂၠိုင်ရ။ ပ္ဍဲ မွဲတ္ၚဲ ကၠာဟွံစပေါယ်ဏီ အဃော ညးတအ် မပလေဝ်ပလေတ် ပ္ကိတ်ဒၟံင် တွိင်တွိုက်ဂှ် ညးတအ် ဟွံဂွံ ဗိုက်လတက် ကယျိုင်မန်ဏီရ။ ညးဂှ်မွဲ အာဟီု ကုကျာ်ဇၞော်ပါလိတ၊ ဒဒှ်ရ ရဲ ဂကောံၜိုပ်ဗၠာဲတအ်ဂှ် ဟွံဗိုက် ကယျိုင်မန်တုဲ ကျာ်ဇၞော်ပါလိတလေဝ် စိုတ်ဓါတ်ဂကူ ထတ် ၜက်လောန်ကာဲ ချူလိက် ဟီုၜေဟ်ၜါယ်ဏာ ဍေဟ်တအ် ဗွဲမသကာတ် မြဟ်ရ။ ကောန်ဂကောံ ၜိုပ်ဗၠာဲတအ်လေဝ် ဒှ် ဒေါသ၊ ထေဲ ကုကျာ်ဇၞော်တုဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် ညးတအ် ဟွံဗိုက်လတက် ကယျိုင်မန်ရ။ ကျာ်ဇၞော်လေဝ် ထေဲ လတူထေဲပၠန် တုဲ နူဂှ်တုဲ ဟိုတ်နူထေဲ ကုကျာ်ဇၞော်ပါလိတတုဲ နူ ဂကောံၜိုပ်ဗၠာဲ ဗွဲမဂၠိုင် ဟွံဆက်ကၠောန် ကမၠောန်မန်ရ။ ယၟုဝိုင်ဂဳတဂှ်လေဝ် နူ ဂကောံၜိုပ်ဗၠာဲဂှ် ဒှ်အာ “ဟင်္သာပျို”။ ဗွဲကြဴညိ အခိင် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ က္တဵုဒှ်ကၠုင်ဂှ် မၞိဟ် နူ ဂကောံဂှ် ကြပ်သီုဖအိုတ် ဒှ်အာ ကောန်ဗော် အေန်အေဝ်ဒဳ အိုတ်ရ။ စနူဂှ်တုဲ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဒြဟတ်ဇၞော်အာ ပ္ဍဲ ကွာန်ကၟာဝက် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲအရာပ်လဒေါဝ်ကွာန်ဂှ်ရ။ 

ပ္ဍဲ အခိင်တဝဟ်မာဲဂှ် ဒှ် အခိင် ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ပံက်လဝ် ဘာမန်ဥတုကညင်တုဲ နကုအဲ၊ ဗ္တောန်ဒၟံင်လိက် ကုကွးဘာတအ်ရ။ ကျာ်ဇၞော် မိင် နူတၞဟ်တုဲ လဴကဵု ပိုယ် အရေဝ်မွဲပိုတ် &quot;ဒိုင်ဗျုဇိုင်ကဝ် ဂလဝ်ခမံက် လ္ပလုပ်ခံက်ပိုယ်&quot; အခိင်ဂှ် ဒဝ်အံင်သာန်သုကျဳ ဒးဒၟံင် ထံင်သ္ၚိတုဲ ညးဟီုစ ဒိုင်ဗျုဇိုင်ကဝ်။ တုဲပၠန် အေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဂွံလဝ် တဆိပ်ခမံက်တုဲ မိင်ဒး အရေဝ်ဂှ်ဗက် ကၠိုဟ်အာ အဓိပ္ပါယ်ရ။ နကုအဲ ဗ္တောန်ကဵု ကွးဘာဥတုကညင်တအ်တုဲ ဇၟာပ် ဍေဟ်တအ် မဆဵု ရဲဗော်အေန်အေဝ်ဒဳမ္ဂး ဍေဟ်တအ် ပခေအ်လဝ် ဇိုင်မွဲဒိုဟ်တုဲ ကရေဲ &quot;ဒိုင်ဗျုဇိုင်ကဝ် ဂလဝ်ခမံက် လ္ပလုပ်ခံက်ပိုယ် ဒေင် ဒေင်&quot; ရ။ သွက်ဂွံ ပ္ဒေါအ် ကောန်င္ၚာ်တအ်ဂှ်တုဲ ရဲဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတအ် ကၠုင်ဟီု ကုကျာ်ဇၞော်ရ။ မုညးတအ် မဟီုဂးဒၟံင်ဂှ် နကုအဲ ဟွံဂွံမိင်။ နကုအဲလေဝ် အခိင်ဂှ် အာယုက်ဍောတ် အဃောကြဴတုဲ မၞိဟ်စဂှ် စှ်ေ နူဘာ အဲဗလးကဵု ကောန်င္ၚာ်တအ် ကရေဲဗက် လက်ကြဴ &quot;ဒိုင်ဗျုဇိုင်ကဝ် ဂလဝ်ခမံက် လ္ပလုပ်ခံက်ပိုယ် ဒေင် ဒေင်&quot; ရ။ ကျာ်ဇၞော် ၜိုန်ရတီဒၟံင်ကီုလေဝ် မုဟွံဟီုကဵုအဲ ကၠတ်အီဒၟံင် သ္ၚိတ်သ္ၚိတ် ဒှ်မာန်ရ။

တ္ၚဲစုတ်မာဲဂှ် ဂိတုမေ ၂၇ (ဇှ်ေ ၄ မမံက်) ဂိတုမေ ၂၃ (တ္ၚဲသဳ ဂိတုပသာ်အိုတ်) ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ကဵုတက် ခၞုက် ဟွံကဵုဇူ တက်ဒၟံင် ဟွံဒေါအ်တုဲ၊ ဒါယကာတအ် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲ ဘာ မုဒှ်ရော ကေတ်ဟွံဒး ဂၠောဲတိုန်ကၠုင်ဘာ သီုဖအိုတ်ရ။ ဗွဲမဂၠိုင် ပွမတက် ခၞုက်ဗီုဂှ်မ္ဂး ကျာ်ဇၞော် ဒှ် မွဲမွဲသာ်ရ။ ဒါယကာ ပေင်ဒၟံင် ဘာရ။ ကျာ်ဇၞော် တိုန်ပၞင်တုဲ ဟီု

&quot;အဲဂွံမိင်ဒၟံင် အကြာအရာပ် အကြာကွာန်၊ ညးလ္ၚဵုဟီု &quot;ဂလဝ်ခမံက်တုဲမှ ၜှ်ကဴဂွံ&quot;၊ ဒါယကာပိုယ် ဒှ်ဒၟံင် သံသယ၊ ပိတ္ၚဲပၠန် ဂွံအာစုတ် မာဲ ကုညးဂှ် ဟွံတီ။ ကမၠောန်ညး ညးကၠောန် မန်ဇၞော်မောဝ်ဍာံ၊ ဇကုမန် ကမၠောန်မန်ဇကု ဇကုဟွံကၠောန်တှ်ေ ညးဂှ် ဂွံကၠုင်ကၠောန်ကဵု ဇကုရော။ ယဝ်ရ ဗော်မန် ဇကုဟွံမဲမ္ဂး ဂွံစုတ် မာဲ ကုဗော်လဵု ဇကု ဒးရုဲ။ လၟုဟ် ဗော်မန်ဇကု နွံနွံဒၟံင်ဖိုဟ် ဇကု ဂွံစုတ်မာဲ ကုဗော်လဵု ကေတ်ဟွံဒးဟီုဂှ် ဒှ်ဟွံဂွံ။ ဒါယကာတအ် စုတ်မာဲ ကုဗော်မန်ဇကု၊ တဆိပ်ပကဴသၟိင်တ္ၚဲ ဂှ်ညိ။&quot; ဂးရ။ ပ္ဍဲ ကွာန်ထံင်ကှ်ေဂှ် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဂွံဏာ မာဲညိညဓဝ်ရ။ ဒါယကာဘာထံင်ကှ်ေ ကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် စုတ်မာဲ ကုဗော်မန် ဖအိုတ်ရ။ စဵုကဵုတ္ၚဲဏအ် အရာပ်ထံင်ကှ်ေဂှ် လၟိဟ်မမာဲ သွက် ဗော်မန် ဒြဟတ်ဇၞော်ဒၟံင်ဖိုဟ်ရ။

== ပရေင်ပကင်ရင် ကောံ ကုစရိုတ်==
သွက်ကောန်သင်တအ် ကျာ်ဇၞော် ဖန်ဇန်လဝ် အခိင်နာနာသာ်၊ အခိင် ဗ္တောန်လိက်၊ အခိင်ပတုဲဝတ် မပ္တံ သ္အးဇ္ၚးဘာ၊ အခိင်ဝေင်။ အခိင်ဝေင်မ္ဂး ပ္ဍဲ သလာတ် သၟဝ်တၞံတဵုဇၞော်မွဲတၞံ (ဒၞာဲ ဇြပ်သဘင်ဓရ် လၟုဟ်) ဂှ် အလဵုဇကု ကျာ်ဇၞော် ဗိုင်ထိင်၊ ဗိုင်ပ ဒေင် ကရောမ် ကောန်ထပိုယ် ကွးဘာ ညးမဝေင်ဒၟံင်တအ်ရ။ ဝေင်တေတ်မဖာန် ဒှ်တမ်၊ မၞိဟ်ကျ ဒးဒုင်ဗာကအ်၊ ဝေင်နာနာသာ်ရ။ အလဵုဇကုကျာ်ဇၞော် ဂြိုင်အီဒၟံင် အကြာ ကောန်ထပိုယ်၊ ကွးဘာတအ်ဂှ်ရ။

ပ္ဍဲ ဘာလကျာ်ဏအ်ဂှ် ဒှ် ဒၞာဲ မပကောံလဝ် ကောန်ဇာတ် မကၠုင်နူ ပွဳပွူနာနာတုဲ ပရေင်ပမာန် (မၞိဟ်ဇၞော် ပမာန် ကုမၞိဟ်ဍောတ်) (bullying) နွံစဒှ်ရ။ ပရေင်ပမာန် ရေင်သကအ်ဂှ် နကုကျာ်ဇၞော် ရပ်လဝ် သၞောဝ်တေင်တေင် (Zero Tolerance Policy) ကီုလေဝ် အိုတ်အာ ဟွံမာန်၊ နွံစဒၟံင် ညိညဖိုဟ်ရ။ ကလေင်ချပ်ရံင်မ္ဂး နဲကဲ ကျာ်ဇၞော်မဖန်လဝ် ပရေင်ပမာန်ဂွံအောန်ဂှ် ကဵုဝေင်မွဲစွံ၊ တုဲပၠန် အကြာ ညးမွဲကုမွဲ ဒးနွံ ပရေင်ဓဝ်ယာရ။ ညး ဖျေဟ်လဝ် သၞောဝ်၊ သတ်ဆု သတ်ဒုန် မနွံပ္ဍဲဘာဂှ် သီုဖအိုတ် အတိုင်ပၟိက်စိုတ်ဇကု ၜှ်စ ဟွံဂွံ။ တုဲပၠန် နကုဘာလေဝ် ပါယ်နူ သတ်ဗြဴတုဲ သွံစမ္ၚး ဟွံဂွံ၊ ဒးကဵု ကောန်ထပိုယ်၊ ကွးဘာတအ် စ သီုဖအိုတ်ရ။ ပ္ဍဲ ဘာဂှ် တၞံသတ်ဆု ဂၠိုင်ကွေဟ်ကွေဟ်ရ။ ပြဟ်စှ်ေကၠုင် ဇကု ဆဵုလေဝ် ဇကု စဟွံဂွံ၊ ဒးကၠုင်စွံလဝ် ဒၞာဲ ဘာကုဋ်ဂှ် ဖအိုတ်ရ။ ဇၟာပ်တ္ၚဲ အတိုင်လၟိဟ်မၞိဟ် မနွံ ဍောတ်ဇၞော် ဟွံရုဲ ညး ကဵု ဂအုမ်စွံလဝ် သတ်ဆုတအ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်မွဲ ကရဴလဝ် စး၊ မၞိဟ်မွဲ စၞောန် ဂအုမ်သတ်ဆု တအ်တုဲ မၞိဟ်မကရဴစးဂှ် ကော်ယၟု မၞိဟ်ဂှ်မ္ဂး မၞိဟ်ဂှ် ဂွံ ဂအုမ်ဂှ်ရ။

ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ် မၞိဟ် မဒးစိုတ် တၞံဆု တၞံကဴတုဲ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ညး တဵုလဝ် တၞံပ္ကဴနာနာ၊ တုဲပၠန် ဒၞာဲ မဒှ်ဒၟံင် အုမ်ရာပ်တအ်ဂှ်လေဝ် ညး ကဵုပသောင်ဖအး လဝ်ရ။ အခိင်တေအ် အရှာမ်ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ဟိုတ်နူ အုပ်ခြုမ်ဂၠိုင်၊ တၞံဆုဇၞော်ဇၞော် အာယုက် မနွံအာယုက် ပိပန်ကၠံလေဝ် ဂၠိုင်၊ တုဲပၠန် နွံ ကြပ်ဒၟံင် ကုၜဳပၠန်တုဲ ဇြုံလေဝ် ဂၠိုင် ဗွဲမလောန်ရ။ ရဲကွာန်တအ်လေဝ် ဟီုစ ဒၞာဲကလော်မကြမ်မွဲ ကီုရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကမၠောန်သအးဇ္ၚး ပသောင် အရှာမ်ဘာ၊ ဗဝ်သၠုင်ပ္တိုန်တိဂှ် ကျာ်ဇၞော် ကၠောန်ကၠုင်လဝ် သၞာံ ဗွဲမဂၠိုင်ရ။

အခိင်နူဂယး စဴ ပိဏ္ဍပါတ်၊ ကဵု ပိုန်ဂယးတုဲမ္ဂး အခိင်သတ်ဆုမ္ဂး ပရအ်စ သတ်ဆု၊ တုဲမ္ဂး ဗှ်လိက်၊ ကဵု ပိုန်တငဲ၊ ကဵု ပိုန်တငဲတုဲ ဒးတိက် သီု ညးဖအိုတ်။ မွဲနာဍဳ ကလေင် ဗတောန်လိက်၊ သဝ်တ္ၚဲ အခိင်ဝေင်၊ အခိင်ကညင်မ္ဂး ဒးဖဍာ် တၞံကဴတအ်ရ။ ညးၜါ မွဲနုင်ထုင် ဂၠေင်ဍာ်တုဲ ဖဍာ် တၞံပ္ကဴတအ်ရ။ ကျာ်ဇၞော် ပ အဓိက ကုလိက်မန်၊ လိက်ဗၟာ၊ ဂၞန် ပိဘာသာဏအ် ညံင်ဗှ် ချူ၊ တော်ဒးတုဲ လိက်ပရိယတ် မပ္တံ သုတ်စဉ်၊ ဒ္ဂေတ်ဝတ်သာမဏဳတအ်ရ။

==မွဲဘာ မွဲဂိုဏ်==

ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ဒှ် ဂကောံဂိုဏ် ဘာလွဳမာန်ထဝ်။ ဘာလွဳမာန်ထဝ် ကု ဘာထံင်ကှ်ေ အာကၠုင် ကၠောအ်ဍ ရေင်သကအ် ကွေဟ်ကွေဟ်ရ။ ကြဴနူ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ဒှ် ကျာ်ဇၞော်တုဲ မုဟွံလအ် ပဋိပက္ခ ဇၞော်ဇၞော် က္တဵုဒှ်ကၠုင် ရ။ ဟိုတ်ဍေဟ်ဂှ် ဒါယကာလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ကၠုင်ဘာမ္ဂး အရာလဵု ကောန်ထပိုယ်တအ် ပဂွံ၊ အရာလဵု ကောန်ထပိုယ်တအ် ပဟွံဂွံ။ ဥပမာ ကောန်ထပိုယ်မ္ဂး ဒးမံင် သိပ်သိပ်ဂၠိပ်ဂၠိပ် ဝေင်ဒၟံင် ဗီု ကောန်င္ၚာ်မ္ၚး ဟွံဂွံ။ ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ကောန်ထပိုယ်တအ်ဂှ် အခိင်ဝေင်မ္ဂး ဝေင်၊ အခိင် ဗတောန်လိက်မ္ဂး ဗတောန်လိက်၊ အခိင်လ္ၚောဝ်ကျာ်မ္ဂး လ္ၚောဝ်ကျာ်။ အခိင်ဇကု မကၠောန်မွဲမွဲမ္ဂး ညံင်စိုတ် ဂွံလုပ်စ ပ္ဍဲကမၠောန်ဇကု မကၠောန်ဒၟံင်ဂှ် ကိစ္စဇၞော်ရ။ တုဲပၠန် ကျာ်ဇၞော် ဖျေဟ်လဝ် ဒၞာဲလဵုမ္ဂး ဝေင်ဂွံ၊ ဒၞာဲလဵုမ္ဂး ဝေင်ဟွံဂွံ။ ဗွဲတၟေင် လပါ်ဂၠံင် ပါင်မုက်ဘာ (ပါင်တြင်ဇၞော်) ကောံ ကုဗဒါယ် ကျာ်စေတဳတေအ်မ္ဂး ဟွံကဵုဝေင်၊ ဟွံကဵုညာန်။ 

နူ အခိုက်တြေံ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ကိစ္စ ပ္ဍဲ ဘာသီုဖအိုတ်ဂှ် ဒါယကာတအ်ရ ဖန်တုဲ၊ ကျာ်ဇၞော် ဖန်ဟွံတုဲ။ ပဟိုတ် ကုအရာဏအ်တုဲ ကျာ်ဇၞော် ကေင်ဟီု “ကျာ်ဇၞော် နွံ ပ္ဍဲကွာန်၊ တာရဝါန် နွံ ပ္ဍဲဘာ” မဂွံ အဓိပ္ပါယ် ဒါယကာဂှ် ဒှ်ဒၟံင် ကျာ်ဇၞော် မၞိဟ် မဟီုတုဲ၊ ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ်ဒၟံင် ဆကၟင်ဘာ ဟေင်ရ။ ဒါယကာ ညးဟွံဂွံ ပၟိက်စိုတ်ဇကုတအ်ဂှ် အာဟီု ကုအစာတၠ ဘာလွဳမာန်ထဝ်၊ သွက်ဂွံ ထဍေင်ပ္တိတ် ကျာ်ဇၞော် နူ ဘာရ။ မွဲလပါ်ဂှ်ပၠန် ပၞောဝ် ကုကျာ်ဇၞော် ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ဂိုဏ်ပဝါရဏာဂှ် စှ်ေ နူ အစာတၠတုဲ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသဂှ် ဒှ် မၞိဟ် ဝှ်ဇၞော်အိုတ်ရ။ အရာဏအ်လေဝ် ကျာ်ဇၞော်လ္ၚဵု ဟွံဒးဂၞပ်ကီုရ။ သွက်ဂွံ ထဍေင်ပ္တိတ် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ နူ ဘာဂွံဂှ် ဒါယကာ ကောံ ကုအစာတၠဂိုဏ် စောဲလဝ် ဒုဟ်အမှု နွံ နာနာသာ်ရ။ အမှုဂှ် နကုဂကောံဂိုဏ် လေဝ် ပသောင် ဟွံဂွံ၊ နကု ဂကောံသံဃနာယက ပွိုင်ဍုင်လေဝ် ပသောင်ဟွံဂွံ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကောံသံဃနာယက ကၟိန်ဍုင် ကျာ်ဇၞော် ဘာဆု ကွာန်သၞေဟ်ဗဒဝ် ဒးပသောင်ရ။ 

ဗီုဒှ်ဂှ် ပၞောဝ် ကုဒါယကာဂမၠိုင် မပါ်တိတ်အာဂှ် ဒါယကာမွဲတၠဂှ် ညာတ်ကေတ် ဒှ်ဟွံမာန်၊ ဒှ်ဟွံထေက်တုဲ တင်ဂၞင် မပ္တိုန်လဝ် ဒုဟ်၊ တုဲပၠန် ဂလာန်မပ္တိုန်လဝ် ဒုဟ် သီုဖအိုတ်ဂှ် ကၠုင်ကၠတ်လဴဗ္စ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ရ။ အခိင်ကာလ မစၟဳစၟတ်ဂှ် ဇၟာပ် ဂကောံသင်သံဃနာယက ကၟိန်ဍုင် မသၟာန်နင် ကျာ်ဇၞော် သှ်ကဵု သောင်သောင်ကၠးကၠးမာန်ဖအိုတ်တုဲ ကျာ်ဇၞော် ဝိလာသ ဂွံဇၞးကေတ် အမှုဂှ်ရ။ 

ၜိုန်ဂှ်လေဝ် နူ ဂကောံကျာ်ဇၞော်ဘာတၞဟ်တအ်ဂှ် ဘပဠကၠုင် ညးတအ်  ပ္ကောံ မၞိဟ်တုဲ ထဍေင်ပ္တိတ် ညး နူ ကွာန်ကၟာဝက်ဂှ်ရောင် ဂးလဝ်ရ။ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ပ္ဍဲပါင်မုက်ဘာဂှ် ကၟာတ်လဝ် ကသေအ် နကု ဇုက်ဇရိဟ်ဇၞော်ဇၞော်၊ တုဲပၠန် ချူလဝ် လိက် ဘာသာမန်၊ ဘာသာဗၟာ &quot;မၞိဟ်ဟွံမဲ အခေါင် လ္ပလုပ် ဘာ။&quot; တုဲပၠန် ဒါယကာ ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင် သီုတငဲ သီုဗတံ ကောံတိက်မင်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဘာရ။ ဆဂး ကိစ္စဂှ် ညိင်သ္ၚိတ်ဇြ တုဲအာ အတိုင်ဂှ်ရ။ ဘာထံင်ကှ်ေ ဂှ်လေဝ် နကု မွဲဘာ မွဲဂိုဏ် ညးမွဲဓဝ် တန်တဴအာ ဗွဲတၞဟ်ခြာ ရ။

ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ကမၠောန်ပရေင်သာသနာ ပ္ဍဲ ကၟာဝက် သီုဖအိုတ် ဗီုကဵု လံင်ဗဗေင်ဇၞော် မဒှ် သဘင်လံင်ဗဗေင်သ္ၚု လကျာ်လၟိဟ်ဗဒါယ်လ္ၚီ၊ နိမန်နင် ခမဳသင်ပလုင် ဘာဍုင်ကွာန်တၞဟ်တၞဟ် ခမဳသင်မန်ကီု သီုကဵု ခမဳသင်ဗၟာ၊ ခမဳသင်ကရေင်ဂှ်လေဝ် ဟွံနိမန် ဘာထံင်ကှ်ေရ။ နကု ဒါယကာ ဘာထံင်ကှ်ေ ကၠောန် သဘင်လံင်ဗဗေင်ဇၞော် ပ္ဍဲ အရှာမ်ဘာဇကု ကေင်ဒှ်လဝ် နွံကီုရ။ တုဲပၠန် သဘင်ဖ္ဍောတ်ပဌာန်၊ သဘင်သွဟ်လိက်၊  ကမၠောန်ဇၞော်မောဝ်ကျာ်တၟအ် ကျာ်ဇြာတအ်ဂှ် ဟွံဂွံပါလုပ်ကၠောန်ရ။ ပါယ်နူဂှ်တုဲ ကမၠောန်ဂကူ ဗီုကဵု ဗတောန် လိက်မန် ဥတုကညင်တအ်လေဝ် ဟွံဂွံပါလုပ်တုဲ နကုနဲကဲဇကု ဗီုပြင်ဇကု လိက်ဗွဟ်ဇကု မွဲဟေင် ဗ္တောန်ကၠုင် လိက်မန်ဥတုကညင် ပ္ဍဲ ဘာဇကု ကုဇကုရ။

စပ်ကု ပရေင်မဒးဒုင်ပါယ်လဝ်ဏအ်တုဲ နကဵု ပရေင်ပူဂိုလ်အဲ အရာ မဝိုတ်ဟွံမာန် နွံမွဲရ။ ပိုယ်ဂှ် ဒှ် မၞိဟ် အရာပ်ကြုင်ထၜိုန်တုဲ အခိင် ပိုယ် ဍောတ်ဍောတ်တေအ်မ္ဂး ပိုယ် ပလံင် ပ္ကဴဝတ် ပ္ဍဲ ဘာလွဳမာန်ထဝ် ရ။ ဗွဲကြဴ ပိုယ်တအ် ပြံင်အာမံင် ကွာန်ထံင်ကှ်ေတုဲ ရဲသ္ၚိိပိုယ် ညးတိုန် ဘာထံင်ကှ်ေ။ အဲ ဒှ်ဂွံ ထပိုယ်မွဲၜါဝှ်တုဲ ကာလဘာထံင်ကှ်ေ မဒးဒုင် တးပါယ် နူ ဂကောံကွာန်ကၟာဝက်ဂှ် မိနော်ပိုယ် မိကောန်တဝ် ဂှ် အာယုက်ဇၞော် အာဘာ ဟွံမာန်တုဲ နကုအဲ ရိုဟ်တ္ၚဲသဳလ် စှ်ေကဵု သဳလ် ကုမိနော် ပ္ဍဲသ္ၚိညး အရာပ်ကြုင်ထၜိုန်တေအ်ရ။ ဗွဲကြဴညိ မိနော် စုတိအာရ။ မိနော်ဂှ် ဒှ် ဒါယကာ ဘာလွဳမာန်ထဝ်၊ အဲ မညး ဒှ် ကောန်စဴ ကောန်ထပိုယ်မွဲဍောတ်ဂှ် ၜိုန်ရ အပါပိုယ် မိက်ဂွံကဵုအာ ဖျေဟ်ကမ္မဋ္ဌာန် ကီုလေဝ် အခေါင်အာ ဟွံမဲ။ တုဲပၠန် တ္ၚဲမကၠောန်စ ပကုသဵုလေဝ် အခေါင်အာ ဟွံမဲကီုရ။ နူ ဘာလွဳမာန်ထဝ် ဟွံကဵုကၠုင်ဟာ၊ နကု ကျာ်ဇၞော် ဟွံကဵု အာဟာဂှ် အပါပိုယ် ဟွံလဴထ္ၜးတုဲ အဲ ဟွံတီကေတ် ဒဵုတ္ၚဲဏအ်ရ။

ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသဝွံ ပ္ဍဲ ကွာန်ကၟာဝက်ဂှ် ၜိုန်ရ ဟွံဂွံဒုင်နိမန်ကီုလေဝ် ညး ဒှ် အစာဓရ် ဒယှ်မွဲဇကုတုဲ ယဝ်ရ ညးဒုင်တဲမ္ဂး ဇၟာပ်တ္ၚဲသဳလ် ညး ဒး နိမန် သွက်ဂွံအာတွဟ်ဓရ် ပ္ဍဲ ကွာန်တၞဟ်ရ။ ဆဂး တ္ၚဲသဳလ်ဇၞော်ဇၞော်တအ်မ္ဂး ညး မံင် ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေ သွက်ဂွံ ပ္တုဲ ကေင်ကာသာသၞာ ပ္ဍဲ ဘာဇကုရ။

အရာတၟေင် မနွံ ပ္ဍဲ ကျာ်ဇၞော်မွဲပၠန်ဂှ် ကဝါ်မွဲမွဲတုဲ ဒုင်ဒါန်သြန် ပ္ဍဲ အကြာကွာန်ဂှ် ညး ဟွံဒုင်တဲ ညး ဟွံကဵုကၠောန်ရ။ ပ္ဍဲ ကွာန်ကၟာဝက်ပိုယ် အခိင်ကၠာတေအ် ကဝါ်သ္ၚာလလးကထိုန် ဟီုဂှ် အခိုက် ဟွံမဲဏီရ။ နကု ကျာ်ဇၞော် မိက်ဂွံကၠောန် ကဝါ်သ္ၚာလလးကထိုန် ပ္ဍဲ ကွာန်ထံင်ကှ်ေဂှ်ရ။ ဒါယကာမွဲဂှ် ကၠုင်ဟီု ညးတၞဟ်ဟီုစ မိက်ဂွံဂွံ လှုဲတုဲ ကၠောန်ဗဒှ်ပ္တိုန် အခိုက်တၟိ။ ကျာ်ဇၞော်ဟီု ဒၞာဲမၞိဟ်တအ် မဂွံစုတ်လှုဲဒါန် ဗီုကဵု ဗဗေင်တအ်ဂှ် ညး ဟွံကဵုစုတ် ပ္ဍဲ ကဝါ်ဂှ်ရ။

== လညာတ်လပါ်ဓရ် ကောံ ကုပရေင်ဘဝ ==
ကာလပိုယ်ဍောတ်ဍောတ် အခိင်မဒှ် ထပိုယ်တၟိတၟိတေအ်မ္ဂး ကျာ်ဇၞော် ညး လဴထ္ၜး ညး ပၟဝ်ဒၟံင် ဂုဏ်ကျာ်ဒစိတ် နကု အဓိဋ္ဌာန် နွံနွံရ။ သီု ညး ကေင် ဗ္တောန်ကဵု ပိုယ် နဲကဲဂွံပၟဝ် ဂုဏ်ကျာ်ဒစိတ်ကီုရ။ ပါယ်နူဂှ်တုဲ ညး သီုပတှ်ေဒၟံင် ဗီုကဵု မဗဒါတအ်တုဲ ညး ကု တၠဂုဏ်အစာမွဲဇကု၊ ညး ကော်စ တၠဂုဏ်ဂှ် ဂုဏ်တၟိ (နူခၟိုင်) တံင်ဒၟံင် သီုဓမုင်ဏီရ။ ညး ကြာတ်ဒၟံင် မဗဒါ သၟဝ်ဘာ ပိုယ်တအ် ကၠတ်ကျောဝ် နူ လတူဘာ။ မၞိဟ်ဇၞော်ဇၞော်တအ် မုကၠောန် မုပ ကောန်င္ၚာ်တအ် စိုတ်လုပ်စ မိက်ဂွံတီဂှ် ဒှ် သဘာဝမွဲရ။

ထပိုယ်ဂေါသိတ ဇာတိကအ်ဒုန်မြင် (ဒေအ် တၠဂုဏ်အုန်းသီး) ဂှ် ဒှ် ညးမဗိုင်ကၠောန် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ။ ကမၠောန်ဗဒါဂှ် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ကု ဂုဏ်တၟိ ညးၜါဂှ်ရ ကၠောန်၊ တုဲမ္ဂး ထပိုယ်ဂေါသိတဂှ် ဗိုင်စုတ် ပၟတ်၊ ဗိုင် ကၠောန်။ အဲ ထေင်ကေတ်မ္ဂး ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ် အစာဓရ်ဒယှ်တုဲ စပ်ကုင္ၚုဟ်ခရိတ်မအိုတ်ဂှ် ညး ဖ္အိုတ်၊ စပ် ကုနဲကဲ မကၠောန်ဂှ် ဂုဏ်တၟိဂှ် ဒှ် မၞိဟ်မကၠောန်။ 

ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲ သဟဓရ်ၜါ ဟီုဂးဒၟံင် ရေင်သကအ် ဒဒှ်ရ မဗဒါ ညးတအ် မဇက်ဒၟံင်ဂှ် အကာဲအရာ ခိုဟ်ဒၟံင်၊ ကြပ်အံင်ဒၟံင် ကွေဟ်ကွေဟ်ရ။ အရေဝ်ဂှ် ထပိုယ်မွဲ မဒှ် ကောန်ရဲတမ္ၚာ နူ ထံင်ကှ်ေဂှ် ဂွံမိင်ကေတ်တုဲ အခိင်ဗလးမတ် မွဲလစုတ် အာကၠတ်ကေတ် ထောအ် မဗဒါဂှ်ရ။ ဟိုတ်နူ မဗဒါဂှ် ကၠေအ်အာတုဲ ကျာ်ဇၞော် ကု ဂုဏ်တၟိ ညးမဒှ် သဟဓရ်ၜါဇကုဂှ် ခယျဗၠေတ် ရေင်သကအ်တုဲ စဵုကဵု ရံင်မုက် ရေင်သကအ် ဟွံဂွံရ။ ဗွဲကြဴညိ ဂုဏ်တၟိဂှ် ပြံင်တိတ် နူ ဘာထံင်ကှ်ေတုဲ ဂွံဒှ် ကျာ်ဇၞော် ဘာတၟိ ကွာန်ကၟာၜါ။ ပရူမဗဒါ မဒးဒုင်ကၠတ်ဂှ် ညးတအ် သီုညးၜါ ဟွံဂွံ တီကေတ်လဝ် စဵုတ္ၚဲဏအ်ရ။ နကုအဲဂှ် ဗွဲကြဴဏအ်ဟေင် ဂွံတီကေတ်ရ။

ဓမ္မကထိုက် ဘဒ္ဒန္တဝိလာသဝွံ ဒှ် ညး မတ္ၚအ်ဗှ်လိက်မွဲတုဲ ရိုဟ်ရိုဟ်တ္ၚဲ ဇၟာပ် မဂွံအခိင်ဂှ် ညး ဗှ်ဒၟံင် လိက် လၟိုန်ကာလရ။ ဗွဲတၟေင် လိက်မဆေင် ကုဒဿနဘဝတအ်ဂှ် ညးမလေပ် ဗှ်ဂၠိုင်ရ။ ရန်တၟအ် ကုကောန်ကွးတအ် စိုတ်ဂွံလုပ်စ ပရေင်ဗှ်လိက်တုဲ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် လိက်ကောန်င္ၚာ်ကီု သီုကဵု လိက်ညးဇၞော် ဗီုကု လိက်ကာတောန် လိက် ရွှေသွေး၊ မိုးသောက်ပန်း၊ လိက်ဂျာနေဝ် ဂကူနာနာ၊ လိက်ပရိုင်တအ်ဂှ် ဒုင်ကေတ်လဝ် လၟေင်လၟေင်ရ။ အခိင် ကွးဘာတက္ကသိုလ်ဂမၠိုင် မကၠုင်သွံ လိက်မဂ္ဂဇြေန် ပ္ဍဲ ဘာပၠန်လေဝ် ကောန်ထပိုယ် ကောန်နာဲတအ် သီုဖအိုတ် ညးမွဲ မွဲကၞပ် ညး ကဵုရာန်ဗှ် ဖအိုတ်ရ။ 

ဟိုတ်နူ အသိင် ဗှ်လိက် အသိင်ဗ္စာရဏာ ညး ခိုဟ် ဒှ်မာန်ရောင် ဗွဲကြဴဏအ် လညာတ်ဒဿန လပါ်ဓရ်ကီု သီုကဵု ဒဿန ပရေင်ဘဝဂှ် ပြံင်လှာဲ တၞဟ်ခြာအာ ဗွဲမဂၠိုင်လောန်ရ။

စပ်ကုဒဿနဘဝမ္ဂး ညး ကေင်ဟီုလဝ် သီုစၞောန်ထ္ၜးကဵု ပိုဒ်လိက် နူပါဠိ &quot;ယဝ်ရ ကမ်အတိက် နွံမ္ဂး၊ ကမ်အတိက်ဂှ် အသိင်ကဵုဖဵု ပ္ဍဲ အခိင်ကာလ ပ္တန် ပဋိသန္ဓိ မွဲဆန်ခဏဂှ် ဟေင်ရ။ သၟေဟ်နူဂှ်မ္ဂး ကမ် နူဘဝဏအ် ကောံ ကုပွဳပွူပ္ဍဲဘဝဏအ်ဟေင်ရ။ ယဝ်ရ ကမ်အတိက် ကဵုဖဵု လပါ်ပရေအ်မ္ဂး မၞိဟ်ဂှ် ဍိုန်နူဂဝ်၊ ဠဴနူဂဝ်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး က္ဍဟ်ဟွံပေင် နူဂဝ် က္တဵုဒှ်ရ။ သွက်မၞိဟ် ဟွံဍိုန်နူဂဝ် ဟွံဠဴနူဂဝ် ဟွံကြအ် နူဂဝ်တအ်မ္ဂး ကမ်အတိက် ကဵုလဝ်ဖိုလ် ခိုဟ်ခိုဟ် တုဲတုဲ ဖအိုတ်ရ။&quot; လညာတ်ဒဿနဏအ်ဂှ် ပကဵု ညး ဒၞာဲလ္ၚဵု လညာတ် ဂွံတၞဟ်ခြာ၊ ချပ် တၞဟ်ခြာ၊ နူ မၞိဟ်မပတှ်ေကမ် အတိက်တအ်ရ။ လညာတ်ညးမ္ဂး မၞိဟ်မပတှ်ေကမ်အတိက် ဇၟာပ်ဇၟာပ် ဒၞာဲဂှ် ဒှ် အရာ သွက်ဂွံပရေစိုတ်မွဲဟေင်တုဲ ဒှ် အရာ ဓဝ်ဍာံ ဟွံသေင်ရ။ ကျာ်ဇၞော် ကေင်ဟီုဒၟံင် ကုပိုယ် ဂၠိုင်ကုအလန်ဂှ် သွက်မၞိိဟ်တအ် ဂွံဒ္ဂေတ် ဂွံမံင်ခိုဟ်ခိုဟ်တုဲ အစာဘာသာတအ် &quot;ဘ ကုနရက် လှေအ် ကုဍုင်သွဝ်&quot;။ အရာဟွံခိုဟ်ဂှ် အစာဘာသာတအ် စကာ အရာမဘ မလှေအ်ဏအ်တုဲ ဖန် သွက် ဂုဏ်ဖိုလ်ဇကု ဗွဲမလောန်ကာဲရ။

စပ်ကုဒဿန မဆေင်ကုကျာ်ပၠန် လညာတ်ကျာ်ဇၞော်မ္ဂး ဂုဏ်ကျာ် ဒစိတ် ညးမဟီုလဝ်ဂှ် ညးမိက်ဂွံကဵု ကၠိုဟ် လက္သန်ကျာ်ဒစိတ်၊ ဟီုမွဲသာ်ပၠန် မၞိဟ်လဵုမွဲဟွံဟီု ယဝ်ရ ဍိုက်ပေင်တဴ ကုလက္သန်ဒစိတ် သာ် မညး ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ်ဂှ်မ္ဂး ပူဂိုလ်ဂှ် အရာဂှ် &quot;ကျာ်&quot; ပိုယ် ကော်စဂွံရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂုဏ်ကျာ်ဒစိတ်ဂှ် စၞးမကဵု ဗှ်ဖ္ဍောတ်ပၟဝ်ဒၟံင်ဂှ် ညံင်ဂွံကၠိုဟ် အဓိိပ္ပါယ်ဂှ် လ္ၚတ်တုဲ နဒဒှ် ပၞောန်ဗ္ၜတ်မွဲ စကာတုဲ ဣလဵုဒှ် ကျာ်၊ ဣလဵု ဟွံဒှ်ကျာ်ဂှ် ညး မိက်ဂွံကဵုလ္ၚတ်ရ။ ပၞောဝ်ကု ဂုဏ်ကျာ်ဒစိတ်ဂှ် &quot;အနုတ္တရော ပုရိသ ဒမ္မသာရထိ&quot; မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဒဒှ် မနွံ ကုလက္သန် မဟီုတွဟ် ဒၠောအ်ဗ္တောန် ကုညးဂမၠိုင်မာန်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် မလေပ် ထံက်ထ္ၜး ဟီုဂးဂၠိုင်ရ။ မုဟိုတ် ရောမ္ဂး မၞိဟ်တအ်ဂှ် ပ္တိတ်ဒြဟတ် ပ္တန်ဒၟံင် ရုပ်ကျာ်ဇၞော်ဇၞော် ဍောတ်ဍောတ် ဂှ် ၜိုန်ရ ပိုယ်တအ် ကော် ကျာ် ကီုလေဝ်၊ ရုပ်တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူ မဟီုဒၠောအ် ဗ္တောန် ကောန်မၞိဟ်တအ် ဟွံမာန်တုဲ ကျာ်ဂှ် ညး ဟွံမိက် စၟတ်သမ္တီ ပေင်ပေင်ရ။ ပဋိမာရုပ်တအ်ဂှ် ဒှ် ဆအယာံမာတ် ပညပ် မပကဵု နဒဒှ် သင်္ကေတ မၞိဟ်တအ် ညာတ်ဒးမ္ဂး ညံင်ဂွံချပ်ဂွံ ဂၠံင်ဓရ် မညး တွဟ်လေဝ်ဂှ် ဟေင်ရ။ ဂၠိုင်နူဂှ် နကု ကျာ်ဇၞော် ဟွံညာတ်။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပွမဒက်ပ္တန်လဝ် ကျာ် မပေင်ဒၟံင်ဒဵု မပေင်ဒၟံင် ဂၠံင်တအ်ဂှ် ဒှ် အမှိက်အမှောန် ဘာသာ ကျာ်ဇၞော် ကေင်ဟီုလဝ် ကုပိုယ် ဂၠိုင်ကုအလန်ရ။ ဟိုတ်နူ ဒဿနညး မနွံသာ်ဏအ်တုဲ ပွမပူဇဴပၟတ်ပၞာင်သ္ဍဴ၊ ပုင်သၟုတ်တအ်ဂှ် ဒှ် အရာအခိုက် ကၞာ အခိုက်အလိုက် မွဲဟေင် ကၠောန်ထေက်တုဲ ဒးစွံ အရီု ဒးပ္တိတ် ဒြဟတ် ဗွဲမဇၞော်ကုဒြဟတ်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဟွံကေင် ဗတိုက်ဖအောဝ် လဝ် ပိုယ်ရ။

စပ်ကုဒဿန မဆေင် ကုဓရ်မ္ဂး ကျာ်ဇၞော် မလေပ်ဖ္ဍောတ်ထ္ၜးကဵု ကဗျလင်္ကာ မညး ဇန်လဝ် ယၟုကဗျ &quot;ဓဝ်မ္ဂးဂှ်&quot; ရ။ လင်္ကာဂှ်

သ္ဘဴဍေဟ်ကဵုဍေဟ် ပ္ကင်ရင်ကွေဟ် ကော်ဂး ဓဝ်ရနာဲ၊&lt;br&gt;
ခိုဟ်ပရေအ်ၜါဆာဲ ဗ္ဒာဲကဵုဟိုတ် က္တဵုဒှ်အိုတ်ရနာဲ၊&lt;br&gt;
ခိုဟ်ဂှ်ကုသိုလ် ဖဵုဍေဟ်ပြဲ ပ္ဍဲခန္ဓနာဲရောင်၊&lt;br&gt;
ပရေအ်အကုသဵု ဖဵုဍေဟ်ယုတ် ထ္ၜုတ်ခန္ဓနာဲရောင်၊&lt;br&gt;
ဟိုတ်ဖဵုၜါဂှ် က္တဵုဒှ်ပြဲ ပ္ဍဲခန္ဓနာဲရောင်၊&lt;br&gt;
မိက်ဂွံတီသောင် ဍောင်ဓဝ်သ္တိ စွံလဝ် ပ္ဍဲသ္ၚိညိ။&lt;br&gt;

အဓိပ္ပါယ် ညးမိက်ဂွံဟီုဂှ် ဓဝ်ဟီုမ္ဂးဂှ် နွံဒၟံင် သဘဴဍေဟ်ကုဍေဟ်၊ ခိုဟ်ကီု ပရေအ်ကီု ပဟိုတ်နူ ကုဟိုတ်မွဲမွဲတုဲ ဍေဟ်က္တဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ခန္ဓဇကုရ။ အရာမပကဵု ညံင်မၞး ဂွံၜိုဟ်သြိုဟ် က္တဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ခန္ဓမၞးမ္ဂး မၞးဒှ် ကုသိုလ်၊ အရာမပကဵု ညံင်မၞး ဂွံဒုင်စသိုင်ပရေအ်မ္ဂး မၞး ဒှ် အကုသိုလ်ရ။ မၞး ဒှ် ကုသိုလ်ကီု၊ မၞး ဒှ် အကုသိုလ်ကီု တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ခန္ဓမၞး ဟေင်ရ။ ညံင်ဂွံတီ အရာမကတဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ခန္ဓဇကုဂှ် မၞး ဒးမံင် နကုသတိ။ ဟီုမွဲသာ်ပၠန် ဓဝ်သတိမွဲဂှ် စွံလဝ် ပ္ဍဲဇကုဇကု လၟိုန် ကာလညိ။ ဟီုမွဲသာ်ပၠန် လညာတ်ကျာ်ဇၞော်မ္ဂး ပိုယ် ဂွံဒှ် ကုသိုလ်ကီု ပိုယ် ဂွံဒှ် အကုသိုလ်ကီု အရာတအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ပိုယ်ဟေင်ရ။ စပ်ကု ဓဝ်တုဲ အရာညး မလေပ်ဟီုဒၠောအ်ဗ္တောန် ကုပိုယ် ဂၠိုင်ကုအလန် နွံမွဲပၠန်ဂှ် သမ္မပ္ပဋ္ဌာန် ၄ သာ်ဂှ်ရ။ သမ္မပ္ပဋ္ဌာန် ၄ ဂှ် ညးဇန်လဝ် ကဗျ

ဓဝ်အကုသိုလ် က္တဵုဒှ်တုဲ သ္ၚဳလလံပါယ်ကၠာ သ္ပလွဳပြာ&lt;br&gt;
အကုသဵုဂှ် ဟွံက္တဵုဒှ် ညံင်ဟွံက္တဵုဒှ် ပြဟ်လွဳပြာ&lt;br&gt;
ကုသဵုမွဲဂှ် ဟွံက္တဵုဒှ် တၞဟ်နက္တဵုဒှ် ပြဟ်လွဳပြာ&lt;br&gt;
က္တဵုဒှ်တုဲဂှ် သှ်ပ္တဴကၠာ ညံင်ဇၞော်မောဝ်အာ သ္ပလွဳပြာ&lt;br&gt;

ဟီုဂၠေအ်ဂၠေအ်မ္ဂး စိုတ်ဟွံခိုဟ် က္တဵုဒှ်တုဲ ဗွဲကြဴ ညံင်ဟွံဂွံက္တဵုဒှ်ပၠန် ဝေင်ပါယ်၊ စိုတ်ခိုဟ် က္တဵုဒှ်တုဲ ဗွဲကြဴ ညံင်ဂွံက္တဵုဒှ်ပၠန် ဆက်လွဳပရာ။ ဟီုကၠးကၠးမ္ဂး မံင်တန်တဴ ညံင်ဂွံကိတ်ညဳ ကုပရေင်ထတ်ယုက်စိုတ် (mental health) ရ။
ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မနွံကဵု ဒဿနဘဝ ကမ် (ဝါ) ကမၠောန်၊ တုဲပၠန် ဒှ် မၞိဟ် မဒုင်ကေတ်လဝ် အနတ္တဝါဒ (ဝါဒ မဒှ်လီု)တုဲ စိုတ်ကုသိုလ်ကီု စိုတ်အကုသိုလ်ကီု မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ပိုယ်တအ်ဂှ် သှ်ေတန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ပိုယ် ဗွဲမလအ်ဂှ် ညး ဟွံဒုင်တဲရ။ ဟိုတ်နူသညာ (ဝါ) ဟိုတ်နူ ပိုယ်သမ္တီလဝ်တုဲ က္လေင်ဗှ်ဗၞုဟ် ပရူတအ်တုဲ ကုသိုလ် အကုသိုလ်ဂှ် က္လေင်က္တဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ပိုယ်မာန်ရ။ ညး ပ္တုပ် နဥပမာ စိုတ် ပိုယ်မၞိဟ်တအ်ဂှ် တုပ်တဴ ညံင်ရဴပၟတ်ပၞာင်၊ ပၟတ်မဂဵုလဝ် နူ ကိုပ်ကၠာဂှ် ယဝ်ရ သှ်ေၜက်ဒၟံင်မ္ဂး ပၟတ်တအ် ဇၞော်တိုန် ဇၞော်တိုန် ပၟတ်တအ်ဂှ် မွဲလစုတ်ဓဝ် ဒှ်အာ တၟာဒဵုမာန်ရ။ ပၟတ်တြေံ ဂဵုအိုတ်အာ ပၟတ်တၟိ က္တဵုဒှ်ကၠုင်ပၠန်၊ စဵု ဖျုန်ပၞာင်အိုတ်ရ။ ဖျုန်ပၞာင် ဟွံအိုတ်မွဲသာ် ဟိုတ်နူ ဒြဟတ်ဒမြိုဟ် မ္ၚးမွဲမွဲတုဲ ပၟတ်ပၞာင် ဒးပၠိုတ်အာလေဝ် နွံရ။ ပၟတ်တြေံဂှ် ဟွံအိုတ်အာ၊ သှ်ေဒၟံင် (ဝါ) စိုတ်ကုသိုလ် စိုတ်အကုသိုလ် မကတဵုဒှ်လဝ်တုဲတအ် ဟွံအိုတ်အာ သှ်ေဒၟံင်မ္ဂး ဟွံဒှ် အနတ္တဝါဒ၊ ဒှ် အတ္တဝါဒ။ ဗီုဏအ် ကျာ်ဇၞော် ညာတ်ကေတ်ရ။ အရာတၞဟ်ခြာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကု ဟိန္ဒူဂှ် ပ္ဍဲ အရာဏအ်ရ။ ဟိန္ဒူဂှ် အတ္တဝါဒ၊ အရာမွဲမွဲ အိုတ်အာဟွံမဲ သှ်ေတန်တဴဒၟံင်။ ကျာ်တြဲပိုယ်ဂှ် လညာတ်တၞဟ်ခြာနူဂှ် ဒှ် အနတ္တဝါဒဳ အရာအိုတ်သီုဂှ် ဒှ်လီုဒၟံင်၊ တန်တဴဒၟံင် အတိုင်ဗီုတြေံ ဟွံမဲရ။

ဒုင်သဇိုင် ကုလညာတ်ဒဿန လတူကျာ် ကောံ ကုဓဝ် (ကုသိုလ် အကုသိုလ်) ပြဲ၊ ပရေအ် ဗွဲလတူဝွံတုဲ နကုလညာတ်ကျာ်ဇၞော်မ္ဂး ပ္ဍဲ အရာလဵု၊ ပ္ဍဲ ပူဂိုလ်လဵုလေဝ် ပြဲဒၟံင် တွဵု၊ ယုတ်ပရေအ်ဒၟံင် တွဵု ဟွံမဲ၊ တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ဆန်ခဏ စိုတ်ပူဂိုလ်ဂှ် မကတဵုဒှ်ဒၟံင်ရ။ ယဝ်ရ မၞိဟ်မွဲ စိုတ်ကုသိုလ် (စိုတ်ခိုဟ် က္တဵုဒှ်ဒၟံင်မ္ဂး) ပ္ဍဲ ဆန်ခဏဂှ် ဒှ် မၞိဟ်ပရဲ၊ ဒှ် ပူဂိုလ်ပရဲ၊ ဒှ် ပူဂိုလ်ကုသိုလ်ရ။ ပ္ဍဲ ဆန်ခဏ စိုတ်အကုသိုလ် (စိုတ်ဟွံခိုဟ်၊ စိုတ်ပရေအ်ပရေအ်) က္တဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ပူဂိုလ်ဂှ်မ္ဂး ညးလဵု ဟွံဟီု၊ မၞိဟ်ဂှ် ကယျိုင်လဵု လတက်လတက်၊ ဒၞာဲလဵု တန်တဴတန်တဴ၊ ဟွံဒှ် မၞိဟ်ခိုဟ်ခိုဟ် မၞိဟ်ပြဲပြဲရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ နကု အလဵုဇကု ကျာ်ဇၞော်လေဝ် ပြဲနူညးတၞဟ် ဇၟာပ်အခိင် ဇၟာပ်အခါဂှ် ညး ဟွံဒုင်ကေတ်လဝ်ရ။
အရာလတူတအ်ဂှ် ညးသရောပ်တုဲ ညးဇန်လဝ် ကဗျ မွဲပိုဒ် ညး ကဵုလဝ် ယၟုကဗျဂှ် ကျာ်ပညပ်၊ ကျာ်ပရမတ်၊ မတ်ဖျုန် မတ်ညာဏ်)

ကျာ်မ္ဂးကျာ် ပသာ်ဂွံဆဵု ဒးဗဵုလ္ၚောဝ် နညာဏ်&lt;br&gt;
ဓဝ်မ္ဂးဓဝ် ဓဝ်ဍာံဂှ် ဒးရုဲစှ် နညာဏ်&lt;br&gt;
သင်မ္ဂးသင် ဂွံကၠိုဟ်ခၠင် ဒးစင်ခြင် နညာဏ်&lt;br&gt;
ဂလာန်မ္ဂးဂလာန် ဂလာန်ဍာံဂှ် ဒးရုဲစှ် နညာဏ်&lt;br&gt;
မၞိဟ်မ္ဂးမၞိဟ် မၞိဟ်ဍိုက်ပေင် နွံဂ္ၚေင်သုတညာဏ်&lt;br&gt;
မၞိဟ်ဍိုက်ပေင်ကွေဟ် ရုဲစှ်ဒး ဗၠးဒဒိုက် ဂွံတသိုက်မာန်။&lt;br&gt;

သရောပ်တုဲ အဓိပ္ပါယ်ကဗျညးဂှ် ယဝ်ရသ္ဒးဟီု ဗီုအဲမကၠိုဟ်မ္ဂး မၞိဟ်မွဲ ဂွံဟီု မၞိဟ်ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင်ဂှ် သ္ဒးဒှ် မၞိဟ်မနွံကဵု အစောန်စရာဲ မသ္ၚေဝ်ဂၠေပ်ပါ်ပါယ် နကုညာဏ်ရောင်။ ပိုယ် နွံ ကုညာဏ်ဟေင် ပိုယ် ဆဵုကျာ်ပရမတ် မာန်၊ ဆဵု ဓဝ်ပရမတ် မာန်၊ ဆဵု သင်ပရမတ် မာန်။ တုဲပၠန် ပိုယ် ဂွံဗၠး နူ ဒဒိုက်တုဲ ပိုယ်ဂွံ တသိုက် မာန်ရ။ ယဝ်ရ ပိုယ် ဟွံမဲ ကုအစောန်စရာဲ မသ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပါ်ပါယ် နကုညာဏ်မ္ဂး ပိုယ်ဂှ် ဒးဒုင်ဗ္ဂေတ်စ ညးတၞဟ်၊ အတိုင် ညးတၞဟ်မဟီု ပိုယ် ဒးကလင်ဗက်ဒၟံင်။ ညးတၞဟ် ဟီု ကျာ်၊ ပိုယ် ပ ကျာ်၊ ညးတၞဟ် ဟီု ဓဝ်၊ ပိုယ် ပ ဓဝ်၊ ပိုယ် စၟဳဒၟံင် ကုသိုလ် ကၠုင်ကဵု ပိုယ် နူ ဌာန်ညးတၞဟ် မွဲမွဲဒၞာဲရ။ ယဝ်ရ ပိုယ် ဒှ်ဒၟံင် ဗီုဏအ်မ္ဂး ပိုယ်ဂှ် မၞိဟ်မွဲ ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင် ဂွံကော်စ ဟွံဂွံတုဲ ဆ ကျာ်ပညပ်၊ ဓရ်ပညပ်၊ သင်ပညပ်ရ ပိုယ် ဆဵုကေတ်မာန်။

သက္ကရာဇ် ၁၃၅၂ ဂှ် ဘာလကျာ် မနွံ ဗွဲဒိုဟ်ဗာယပ် ကၟာဘင်ဍင်၊ ကွာန်ကအ်ခပုင်ဂှ် လကျာ်ဗၟာ မပဒတဴ ပ္ဍဲဘာဂှ် က္လိလောန်ဒုဟ် ကိစ္စ သာသနာမွဲမွဲတုဲ ဒးတိတ်အာ နူဘာဂှ်ရ။ သွက်ဂွံ ဆက်မင်မဲအာ ဒတန်သာသနာဂှ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်အစာတၠ ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး ကွာန်ကအ်ခပုင် ကောံ ကုသံဃနာယက ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ပ္အပ်ကဵု ညးတုဲ ကျာ်ဇၞော် အာပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာဂှ်ရ။ ယၟုဘာတြေံ နိဗ္ဗိန္ဒာရာမဂှ် ကျာ်ဇၞော် ခုတ်သၠာဲ နကဵုယၟုတၟိ ဘာလွဳမာန်ရတ် ရ။ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ညးပ္အပ်ကဵု ကောန်ကွးညး တၠဂုဏ်အစာဝဳရိယ။ မုဟိုတ် ညးဂွံကဵု ယၟု လွဳမာန်ရတ် ရော ညး ကေင် ပသောင်ထ္ၜးလဝ် ကုပိုယ်ဂှ် လွဳမာန် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဒတန် ဘုံပြာသာဒ် ဗီုဏအ် ဟွံသေင်၊ အဓိပ္ပါယ် ဗီုမန် ခေတ်တၟိ သောင်သောင် ကၠးကၠး၊ ယဝ်ရ ပ္တိတ်လွဳမာန်မ္ဂး ဒှ် ရတ်။ ကလေင်ချပ်အာမ္ဂး ယၟုဘာဏအ်လေဝ် ကိတ်ညဳ ကုလညာတ်ဒဿန ကျာ်ဇၞော်ကွေဟ်ရ။ ကျာ်ဇၞော် ကေင်ဟီုလဝ် ကုအဲ ယဝ်ရ ဗှ်ေပံက် ဘာဗတောန်လိက် ပညာပရေင်မၞိဟ် ပညာဂတာပ်ခေတ် ဗီု လိက်အေင်္ကလိက်မ္ဂး တိအရှာမ်ဏအ်ဂှ် ညး ပ္အပ်ကဵု လွာဲဂှ်ရ။ ကျာ်ဇၞော် ဟီု အခိင် ဍောတ်ဍောတ်တေအ် ဟိုတ်နူ ဟွံဂွံဗတောန် လိက်အေင်္ကလိက်တုဲ ညး ဂိုဟ်ကဟောမ်ဒၟံင်ရ။ ညး မိက်ဂွံလေပ် အေင်္ကလိက် ကွေဟ်ကွေဟ် ရောင်။ ညးဆဵု ဘာဓာတုမာလာ ဍုင်မတ်မလီု ဗ္တောန်ဒၟံင် အေင်္ကလိက်ဂှ် ညး မိက်ဂွံအာဗ္တောန်ကီု၊ ဆဂး ဒှ်ဟွံမာန် အာယုက်ဇၞော် လ္ဇုဲအာရ။ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ညး မိက်ဂွံဗှ် လိက် လညာတ်ဂၠးတိ မချူလဝ် န ဘာသာ အေင်္ကလိက်တအ်ရ။ ညး ဒးစိုတ် လိက် မကၠာဲလဝ် နူဘာသာသအာင် ဂၠိုင်ရ။ လိက် Richard Bach မချူလဝ် Jonathan Livingston Seagull၊ ဘသန်း(ဓမ္မိက) ကၠာဲလဝ် ဗီုဗၟာ န ယၟုလိက် &quot;ယောနသံစင်ရော်&quot; ဂှ် ညး ဒးစိုတ် ဗွဲမလောန်ရ။ ဟိုတ်ကျာ်ဇၞော် မဂွံဒးစိုတ် လိက်ဏအ်ဂှ် လညာတ် မဟီုထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲ လိက်ဏအ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် တုပ်ဒၟံင် ကုသဘဴဓရ် လညာတ်ကျာ်ဇၞော် နွံ ဗွဲမဂၠိုင် ဟီုမာန်ရ။ ယဝ်ဒးထ္ၜး နကု ဥပမာမ္ဂး ပ္ဍဲ ကဵုလိက်ဂှ် အစာလိက် Richard Bach ချူလဝ်

{{Cquote|
&quot;you've got to understand that a seagull is an unlimited idea of freedom, an image of the Great Gull, and your whole body, from wingtip to wingtip, is nothing more than your thought itself.&quot; 
(မၞးတအ် သ္ဒးတီကၠိုဟ်လဝ်ဂှ် ဂစေမ်အဘဴတအ်ဂှ် ဒှ်ကသပ်ညာဏ်ဗၠးၜး မဟွံမဲ ကုအပိုင်အခြာ ကၞောတ်အထောတ်ရ၊ တုဲပၠန် ရုပ်နိမိတ္တ မဟာအဘဴမွဲလေဝ် ဒှ်ရ။ တုဲပၠန် ခန္ဓကာယမၞးတအ် သီုဖအိုတ် နူကဵု တၞုင်သၞေင်လပါ်ဏအ် စဵုကဵု တၞုင်သၞေင်လပါ်တေအ်ဂှ် ပါဲနူ စိုတ်ကသပ် မၞးတအ်တုဲ မုလေဝ် ဟွံမဲရ။&quot; }} 	

လညာတ်ဏအ်ဂှ် တုပ်ဒၟံင် ကုလညာတ်ဓဝ်ဗုဒ္ဓဘာသာ အနတ္တဝါဒ အတိုင် ကျာ်ဇၞော် မကၠိုဟ်ကေတ်လဝ်၊ ကုသိုလ်ကီု အကုသိုလ်ကီု နွံဒၟံင် အပ္ဍဲ ခန္ဓကာယပိုယ်တအ်ဂှ်ရ။

ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ် အရှာမ်ဇၞော်လှဲ ခိုဟ်ကွေဟ်ရ။ ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ် မၞိဟ်ဇာတိ ကွာန်ကအ်ခပုင်တုဲ ဘာလကျာ် ပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ခပုင် လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဂွိင်ဖေက် ဒါယကာညးတအ် ပြံင်တိုန်ဘာညးရ။ ပ္ဍဲ သဘင်ဓရ် ကျာ်ဘင်ဍင်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် တွဟ်ဓရ်တုဲ အကြာဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဟီု ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ် ညး ဟွံဒုင်တဲ ဒါယကာ။ ဘာဂှ် သ္ဒးဒှ် ဘာမဟွံမဲ ကုဒါယကာမွဲရောင်။ ဆဂး ယဝ်ရ ဇကုသဒ္ဓါ နွံ မိက်ဂွံ ပလံင် ပိဏ္ဍပါတ် ကုခမဳသင်တအ်မ္ဂး ကၠုင်ပလံင် ဂွံ၊ သာ်ဂှ်ဟွံသေင် မိက်ဂွံသဳကၠဳ ပရေင်ဓရ်၊ မိက်ဂွံဓရီုကျာ ပရေင်ဓရ်မ္ဂး ညးလဵုမွဲ ဟွံဟီု၊ ပြာပ်အာ သဳကၠဳဂွံ အခိင်ဟွံရုဲရ။ မၞိဟ် ဟွံကၠိုဟ် အဓိပ္ပါယ် အရေဝ် မညး ဟီုဂှ်မ္ဂး မလေပ်ဟီုဂး မုလကျာ်ရော ဟွံဒုင်တဲ ဒါယကာ။ မုဘာရော ဘာဟွံမဲ ကုဒါယကာ။ ဟီုဂးစလဝ် နွံကီုရ။

အရာပိုယ်မတီလဝ် လညာတ်ကျာ်ဇၞော် နွံမွဲဂှ် ဘဝလကျာ် ဒးဗ္ဒဒၟံင် ကုဒါယကာဂှ် ညး ဟွံဒးဂၞပ် ကွေဟ်ကွေဟ်ရ။ ညး မိက်ဂွံမံင် တန်တဴ ကေတ်ကေတ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ် ညးကဵု ဒေအ်ညး ဣစဳမျ ကု တြုဟ်တၠသ္ၚိဣစဳမျ တဵုခၞေဝ်။ အကြာဂှ် ကောန်နာဲတအ်လေဝ် ဗိုင်တဵုခၞေဝ်တုဲ ခၞေဝ် မတိတ်ကၠုင် နူ ဘာဂှ် ညးကဵု ဣစဳမျ သွံ။ ညး မိက်ဂွံတန်တဴ နကုနဲကဲဂှ်ရ။ နကုလကျာ်မွဲ ဟွံမဲ ကုကောန်ဇာတ်၊ ဟွံမဲ ကုဂကောံသ္ၚိကၟိန် ဂွံတန်တဴ ဍာ်ဇမၠိင် နကုနဲကဲဂှ် ဟွံလောဲရ။ ကောန်နာဲတအ်လေဝ် အာယုက်စိုပ် ဗီုညးကုညး လ္ၚဵု အာကတ်လိက်၊ လ္ၚဵု ရာံတိတ်၊ တုဲပၠန် ဣစဳမျ ကု တၠသ္ၚိညးလေဝ် အာယုက်ဇၞော်ကၠုင် ကၠောန် ဟွံမာန်။ ဟိုတ်နူ ညး ဗ္တောန်လိက် ကုကောန်သင်တအ် ဟွံမာန်တုဲ ကောန်နာဲတၟိတၟိလေဝ် ဟွံစိုပ်ကၠုင်။ ကသပ်ညး နကုလကျာ် မံင်တန်တဴ ဗွဲမဗၠးၜးဂှ် ဟွံလောဲသွာရ။ ပ္ဍဲ အရှာမ်ဘာဂှ် ဗွဲကြဴ စၞး ခၞေဝ်ဂှ် တဵုလဝ် တၞံခၜိုတ်တုဲ ၜိုန်ရ ကောန်သင်တအ် ဟွံမဲကီုလေဝ် လှုဲနူခၜိုတ်ဂှ် ညး ဆက်တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ် သၞာံတၟာလအ်မာန်ဏီရ။

နကုအဲလေဝ် ဇၟာပ်မကလေင်စိုပ် စဴဝေင် ဍုင်မိတိမမန်ဇကုမ္ဂး ညံင်ဂွံစိုပ် ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်ဂှ် အာဒဵုစိုပ်ရ။ ကာလအဲ စိုပ်အာ သၞာံ ၂၀၁၄ ဂှ် ပ္ဍဲ ဘာဂှ် ကျာ်ဇၞော်မွဲဇကု ကု ကောန်ထပိုယ်ဍောတ်မွဲ၊ တုဲပၠန် တြုဟ်တၠသ္ၚိဣစဳမျ ရ နွံ ပ္ဍဲဘာဂှ်။ ပ္ဍဲ အရှာမ်ဘာဂှ် ဗီုကိုပ်ကၠာတေအ် မနွံ ကုကၠအ်ခၞေဝ် တၞံပကဴနာနာ သာယာဒၟံင်ဂှ် ဒှ်အာ ဗီု ကၠအ်ခၜိုတ်၊ မၞိဟ်ခွာတ်ခၜိုတ် နွံမွဲသ္ၚိရ။ ကောန်ထပိုယ် ဍောတ်ဂှ်လေဝ် ညးကဵုလဝ်ယၟု ကောန်စေက် ဗီုညး ကော်လဝ်အဲ ကိုပ်ကၠာတေအ်ကီုရ။ ဟီုဍာံဍာံ ၜိုတ်အဲမတီမ္ဂး ကောန်ထပိုယ် မဂွံယၟု ကောန်စေက် ပါယ်နူအဲတုဲ ဗွဲကြဴဏအ် နွံ တၟာဂလိုင်ရ။ ကျာ်ဇၞော် တန်တဴဒၟံင် နကဵုလှုဲ နူ တၞံခၜိုတ်တအ်ဂှ်ရ။ ဟိန်မဟီုဂး လဴပူဒၟံင် ပရူနာနာ ကုကျာ်ဇၞော်ဂှ် အရေဝ်စိုပ်တုဲ ကျာ်ဇၞော် လဴကဵု အဲမွဲရ။ ကောန်ကွးညး ကျာ်ဇၞော်ဝဳရိယ မနွံပိုန် ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ညာတ် ကျာ်ဇၞော်တၞဟ်တၞဟ်တအ် ကလိဂွံ တဆိပ်တြာ နူ သၟိင်အလဵုအသဳ နာနာသာ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်ဝဳရိယလေဝ် မိက်ဂွံကဵု အစာဇကု ဂွံ တဆိပ်တြာ မဟာဓမ္မကထိက ဗဟုဇနဟိတဓရ ကီုတုဲ ပ္ကောံချူ အတ္ထုပ္ပတ္တိ ကောံ ကုလိက်ပတိုန်ဂလာန်ကီုရ။ ကျာ်ဇၞော်ဝဳရိယ ပ္ကောံချူတုဲအိုတ် တဆိပ် ထံက်ဂလာန် နူ ဂကောံသံဃနာယကလေဝ် ဍဵုလဝ်ကဵုတုဲအိုတ်။ ဆဂး ကျာ်ဇၞော် ဟွံကဵု အခေါင်ပတိုန်၊ ညး ဟွံမဲပၟိက် တဆိပ်တြာ နူ အလဵုအသဳ ရ။ ညး ဟီု ညး လကျာ်ခမဳ ဓမ္မတာမွဲရ။ အခိင်ဂှ် အဲ ချပ်စိုပ်အာ လကျာ်ဇၞော် ဟွံမဲပၟိက် တဆိပ်တြာ နူ သၟိင်တၠဟီုဂှ် အဲကေင်မိင် ကေင်ဆဵု ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသဏအ်မွဲရ။ ၜိုတ်အဲ မကေင်မိင်လဝ်မ္ဂး ဂွံဂွံ တဆိပ်တြာ နူ သၟိင်အလဵုအသဳဂှ် ဒးထ္ပက်လှုဲ ဒးလိင် လကျာ်ဗၟာ ကဵုချူ လိက်ပတိုန်ဂလာန် အိုတ် လှုဲသြန် ကုစှ်ောကိုဋ်မွဲတဲဂးရ။

သၞာံ ၂၀၁၇ ဂှ် အဲက္လေင်စိုပ် ဇရေင်ကျာ်ဇၞော်မွဲဝါ။ အခိင်အဲ ကလေင်စိုပ် ဇရေင်ကျာ်ဇၞော် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံဆ ကျာ်ဇၞော်မွဲဇကု ကု တြုဟ်တၠသ္ၚိ ဣစဳမျ မၞိဟ်မဗိုင်ကၠောန်ဒၟံင် ညးဟေင်ရ။ နကုစိုတ်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ၜိုန်ရထတ်ယုက်ဒၟံင်၊ ယဲဘဲဇၞော်ဇၞော် ဟွံမဲကီုလေဝ် ဇိုင်ညး ကွာ်စ ဟွံခံင်လးလးရ။ အဲ ကဵုဒါန် ဝတ္ထုဒါန် သြန်ဂှ် ရံင်ကေတ်မ္ဂး ညး ဟွံမိက်ဒုင်တဲရ။ အဲ စွံဖျေဟ် ဗဒါယ် ညးအတေင်တုဲ ကာလအဲစဴတုဲ ညး ဒးကေတ်ရ။ ဟီုဍာံဍာံ အဲ ထေင်ကေတ် နကုကျာ်ဇၞော် စဵုတ္ၚဲဏအ် စွံလဝ်စိုတ်လတူပိုယ် နဒဒှ် ကောန်ကွးဇကုမွဲတုဲ စၞးမကေတ် နူ ကောန်ကွးဇကုဂှ် မိက်ဂွံဒုင်ကဵု ပိုယ်ရ။ သာ်ဂှ်ဟွံသေင် ညး မိင်ဒၟံင် ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဝါတ်ဂါတ်ဒၟံင်တုဲ ညး ဟွံမိက်ဒုင်တဲ ကေတ်သြန် နူ အဲလေဝ် ဒှ်မာန်ကီုရ။

ပိုယ်တီလဝ် ကျာ်ဇၞော်မွဲပၠန်ဂှ် ညး နွံစိုတ်ဆာန်ဍူ လတူ မၞိဟ်ဝါတ်ဝါတ် တအ်ရ။ ညး ဟွံမိက်ဒုင်ဒါန် နူ မၞိဟ်ဝါတ်တ်တအ်ရ။ ပိုယ် ကလေင် ရံင်အာ ပရေင်ကမၠောန်ညးမ္ဂး နူ အခိင် ညးဍောတ်ဍောတ်တေအ်ရ။ ဇၟာပ်မၞိဟ် ညံင်ဂွံကၠောန်မာန် ပမာန် တုပ်တုပ် ဖအိုတ်တုဲ ညံင်ဂွံအိုတ်သြန် အောန်အောန်ဂှ် ညးဖန်ရ။ ဥပမာ အခိင်ကဵုဒါန် သ္ၚာသၞုက်ဗြဲမ္ဂး ယဝ်ရ ရာန်နင်သ္ၚာ နူဖျာမ္ဂး သ္ၚာခိုဟ်ခိုဟ်ဂှ် င္ၚုဟ်ဍင်တုဲ ဇၟာပ်ဒါယကာ ပဟွံမာန်။ ဇၟာပ်ဒါယကာ ဂွံဗ္ဂိန် ဗီုညးတၞဟ်မာန်၊ နကု အလဵုဇကုညးဂှ် ဖန်ဇန်၊ ရာန်ယာတ်ကေတ်တ်တုဲ ကဵု ဒါယကာတအ် ဇိင်ကေတ်ကေတ်ရ။

ဇၟာပ်အဲ မကလေင်စိုပ် ဇရေင်ကျာ်ဇၞော်မ္ဂး စပ််ကုဒဿနဘဝ လညာတ် လတူကျာ်၊ ဓရ် ဗီုညးမဒုင်ကေတ်လဝ်ဂှ် ညး ဟွံထေင် ပိုယ်တအ် ကၠိုဟ်ကေတ်လဝ် တုဲတုဲရတုဲ ညး ဂ္စာန်လဴဒၟံင် အတိုင်ဂှ် ဖိုဟ်ဏီရ။ ညး ဂွံလဴထ္ၜး သဳကၠဳပရူဓရ်မ္ဂး ညး မိပ်မြဟ်ရ။ ဟိုတ်နူ ကတောဝ်ဇြိုင်တုဲ ကာလပိုယ် ကလေင်ဟီု ကလေင်သဳကၠဳဂှ် ညး ဟွံမိင်တုဲ ညး ထေင်ဒၟံင် ပိုယ် ဟွံကၠိုဟ်တုဲ ညး ဆက်ပသောင်ပၠန်ရ။

ကျာ်ဇၞော်ဇဝန နွံပိုန် ဘာထံင်ကှ်ေ အာတ်မိက်ညး သွက် ကလေင်မံင် ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေ ဂၠိုင်ကုအလန်ကီုလေဝ် ညး ဟွံမိက်မံင်။ ညး ဆက်တန်အာဒၟံင် ပ္ဍဲ ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ်ရ။ 

ဟီုဍာံဍာံ ပၟိက်အင္ၚာပ်စိုတ်ညး လကျာ် သီုဟွံဒးဗဒဗဒါယ် ဒါယကာ၊ မၞိဟ်မွဲ သီုဟွံဒး ဗ္ဒဗ္ဒါယ် ညးတၞဟ်မွဲသာ် တန်တဴ ညံင်ဂွံဂွံဂှ် အခိင်ပိုယ် မထတ်ယုက်ဒၟံင်ဂှ် ၜိုန်ရ ဒှ်မာန်ကီုလေဝ်၊ အခိင်ပိုယ် အာယုက်ဇၞော် နွံပၟိက်ကၠုင် အရီုအဗင် နူ ညးတၞဟ်ရ။ ကာလဂှ် ဂွံတန်တဴ ကေတ်ကေတ် ဟွံလောဲသွာရ။ ၜိုန်ရ စိုတ်ထတ် မိက်ဂွံမံင်ကီုလေဝ်၊ ကၞောတ်တဲ ဟိုတ်နူ ဗျုထဴလောန် တန်တဴကေတ်ကေတ် ဟွံဂွံ အာယုက် ကြပ်ပေင် ၉၀ ဂှ် ဂွံမိင်ကတ် နူ ကျာ်ဇၞော်ဇဝန ဒဒှ်ရ ညး ကလေင် ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေ မဒှ် ဘာမနွံပိုန်ညးတြေံ ကရောမ် ကွးဇကုပၠန်ရ။ ပိုယ်ကောန်ကွးတအ်လေဝ် ဂွံတီကေတ် ပရူဏအ်တုဲ ဂဝိင်ၜိုဟ်အာ လတူ ကျာ်ဇၞော် တၟာဂလိုင်ကီုရ။

သၞာံ ၂၀၂၆ ဂိတုမေ ၂၆ အခိင်ဂယး ၉း၂၂ ကျာ်ဇၞော် ကလိဂွံ အာယုက် ၉၄၊ သိက္ခာ ၇၂ ဝှ်၊ စုတိကလိလောန်စဴအာသွရ် ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေရ။ 

ပ္ဍဲ လိက် Jonathan Livingston Seagull တေအ် ဒၞာဲနိဂီုလိက်ဂှ် အစာလိက် Richard Bach ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ဗီု ဂစေမ်အဘဴယောနတာန် ဗ္ကန်လဝ် ကုကွးညး ဖလေတ်ချ် ဗီုဏအ်ရ။

&quot;Don't let them spread silly rumors about me, or make me a god. O.K., Fletch? I'm a seagull. I like to fly, maybe...&quot;&lt;br&gt;
&quot;JONATHAN!&quot;&lt;br&gt;
&quot;Poor Fletch. Don't believe what your eyes are telling you. All they show is limitation. Look with your understanding, find out what you already know, and you'll see the way to fly.&quot;&lt;br&gt;

&quot;လ္ပကဵု မၞိဟ်တအ် ပရး ကောလဟာလ ပရူအဲညိဏး၊ အဲဂှ် ညံင်ဂွံဒှ် ကျာ်တၠဣဓိမွဲဇကုဂှ်လေဝ် လ္ပကဵု ဍေဟ် ပညိဏး၊ မိင်ဟာ ဖလေတ်ချ်? အဲဂှ် ဒှ်ဆ ဂစေမ်အဘဴမွဲရ။ ဒှ် ဂစေမ်မွဲ မဒးစိုတ် ပဝ်၊ ဆဂး . . . ။&quot;
&quot;အစာယောနတာန်&quot; ဖလေတ်ချ် ဟီုကော်တိုန် တုဲ&lt;br&gt;
&quot;ဖလေတ်ချ်၊ အရာမတ်ဖျုန်မၞး မလဴထ္ၜးဒၟံင် သီုဖအိုတ်ဂှ် လ္ပပတှ်ေညိ။ မတ်ဖျုန်မၞးဂှ် ဆၜိုတ် အပိုင်အခြာ မွဲမွဲဟေင်ရ လဴထ္ၜးကဵု မၞးမာန်။ ရံင် နကုမတ်ပညာ၊ မတ်ပါရမတ်ညိ။ ညံင်ဂွံကၠိုဟ်ဂှ် ဂ္စာန်ဂၠာဲ သွဟ် ပ္ဍဲ အရာ ၜိုတ်ဗှ်ေ မတီလဝ်တုဲဂှ်ညိ၊ တုဲမ္ဂး ဂၠံင်တရဴ ဗီုလဵုမဂွံပဝ်ဂှ် ဗှ်ေ သဂွံဆဵုကေတ်မာန်ရောင်။&quot;&lt;br&gt;

ဍာံဒၟံင်ရ။ ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ကျာ်မွဲဇကုလေဝ် ဟွံသေင်၊ ပစ္စေကဗုဒ်လေဝ် ဟွံသေင်၊ တၠအရှန်လေဝ် ဟွံသေင်၊ က္ဍိုပ်သကိုပ်မွဲလေဝ် ဟွံသေင်၊ ဗီုညးလ္ၚဵု မဟီု မၞိဟ်ဂၠဟ်ဂၠဟ်၊ မၞိဟ်ဟွံကေတ်ဂၠံင် ဗီုဂှ်လေဝ် ဟွံသေင် ကီုရ။ ဟိုတ်နူ အကာဲအရာဘဝတုဲ ရုဲစှ်လဝ် ဘဝခမဳ၊ တုဲ ပဒတဴ အတိုင်ဒ္ဂေတ်လၟေတ်ခမဳ။ တုဲပၠန် မိပ်မြဟ် သၠောင် ကုပရေင်ဗစာရဏာ ဂၠာဲ သွဟ် ဒဿနဘဝ၊ စွံ င္ၚုဟ်မး ကုပရေင်ဗၠးၜး၊ စွံ ကရုဏာ လတူ မၞိဟ်တအ်။ ဆဂး ကျာ်ဇၞော်ဂှ် . . . . ။

== နိဿဲ ==

[[ကဏ္ဍ:BEHM]]
[[ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]</text>
      <sha1>h8l15izkckzo929mevrdn4w6gtcgrwd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>55104</id>
      <parentid>55103</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T06:05:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Htawmonzel</username>
        <id>25</id>
      </contributor>
      <comment>/* လညာတ်လပါ်ဓရ် ကောံ ကုပရေင်ဘဝ */</comment>
      <origin>55104</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="102192" sha1="l6ttggd8gch0htii4qzubyw5j6a6zyi" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name          = ဘဒ္ဒန္တဝိလာသ
| image        = ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ဓမ္မကထိုက်.png
| alt           = ဘဒ္ဒန္တဝိလာသ
| caption       = ဗီုရုပ် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ နူသၞာံ ၂၀၁၄
| birth_name    = မာံယှိုဲခါင်
| birth_date  = {{Birth date|1933|03|14}}
| birth_place   = ကွာန်ကအ်ခပုင်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
| death_date = {{Death date and age|2026|05|26|1933|03|14}}&lt;!-- (enter DEATH date then BIRTH date (e.g., ...|1908|31|8|1967|28|2}} use both this parameter and |birth_date to display the person's date of birth, date of death, and age at death) --&gt;
| death_place        = ဘာထံင်ကှ်ေ
| death_cause        = အာယုက်ဇၞော်
| body_discovered    = 
| resting_place      = 
| education = တန်ဒေါဝ်
| alma_mater = ဘာကၠအ်ပၞဟ်၊ မုဟ်ဍုင်
| nationality  = {{Flag|Mon}}မန်
| citizenship   = {{Flag|Myanmar}}ကောန်ဍုင်ဗၟာ
| other_names  = 
| parents       = နာဲတုင်မံင် မိဨတေန်
| occupation = 
| years_active  = 
| known_for     = ဓမ္မကထိုက်
| notable_works = 
| spouse = 
| children =
}}

[[ဝှာင်:Ven.Vilasa.png|thumb]]

'''ဘဒ္ဒန္တဝိလာသ''' ဝွံ ဒှ် မနွံပိုန် ဘာလွဳမာန်ရတ် (၁၉၃၃ မာတ် ၁၅ - ၂၀၂၆ မေ ၂၆) ကွာန်ကအ်ခပုင် ကေုာံ ဘာထံင်ကှ်ေ (နူသၞာံ ၁၃၄၅) ကွာန်ထံင်ကှ်ေ၊ ဍုင်ကၟာဝက် ရးဇြာတုဲ ဒှ် အစာဓမ္မကထိုက် (အစာဓရ်) ယၟုပြာကတ်မွဲဇကုရ။ ကျာ်ဇၞော်အစာဝိလာသဝွံ ပ္ဍဲ အခိင် ဘဝသင်သၟတ်တေအ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၃၃၆ ပ္ဍဲ ဂကောံသင်ဓမံက်ပတိုန်လိက်ပတ်မည်ဂှ် ချဳဓရာင်ကၠုင်လဝ် ဗွဲမကတိုင်ကၟဟ် မွဲစွံ ကုကျာ်ဇၞော်အစာသိင်္ဃ ကေုာံ ကျာ်ဇၞော်ပါလိတ၊ နကုဂကောံဏအ်ဂှ် တက်ပ္တိတ် လိက်ဂတာပ်ခေတ် ရ။ နကုယၟုကၞေဟ် ကြဝိတ်မည်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ချူဇန်ကၠုင်လဝ် လိက်ပရေင်၊ ကဗျနာနာသာ် နွံရ။ နူ သၞာံ ၁၃၄၅ ဂှ် ဂွံဒှ် နွံပိုန် ဘာထံင်ကှ်ေ ကွာန်ကၟာဝက်တုဲ ဇၞော်မောဝ်လဝ် ဒတန်သာသနာဂှ်ရ။ နူဂှ် အာပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာလွဳမာန်ရတ် ပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ခပုင် ရ။ ဗွဲကြဴ ကာလအာယုက်ဇၞော်ဂှ် ကၠုင်ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေပၠန် စဵု လအိတ်ဘဝရ။

ဓမ္မကထိုက် ဘဒ္ဒန္တဝိလာသဝွံ က္တဵုဒှ် မၞိဟ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၃၃ မာတ် ၁၅ (သက္ကရာဇ် ၁၂၉၄ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၅ စွေက်) တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ အခိင်ဂယး ၁၀ နာဍဳ မဒှ်ကောန် နာဲတုင်မံင်၊ မိဨခေန် ပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ခပုင်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်ရ။ ပၞောဝ် ကောဒေအ် သီုဖအိုတ် ၆ တၠဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဒှ် ကောန်ထဍဲ မရနုက် ကုပန်၊ နူ ဍောတ်ဍောတ် ညး ခုတ်ခဴကဵုလဝ် ယၟု မာံယှိုဲခါင် (ရွှေခိုင်း)။ ၝဲ ကု ကော ကျာ်ဇၞော်ပိတၠဂှ် မိလျးသန် (မိယှိုဲတာန်)၊ မာံလျးထဝ် (မာံယှိုဲထေ)၊ မာံလျးရတ် (မာံယှိုဲယဳ)၊ ဒေအ်ကျာ်ဇၞော်ၜါဂှ် မိညာဏ်မၞိက် (မိညောအ်မြ)၊ မာံအံင်ကျာင်။ အခိင် ကျာ်ဇၞော် ကလိဂွံ အာယုက် ၁၃ သၞာံ၊ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၄၅ ဂိတုဨပြဳ ၁၂ (သက္ကရာဇ် ၁၃၀၇ ဂိတုပသာ် ၁၂ မၟံက်) တ္ၚဲအဒိုတ်ဂှ် ပ ထပိုယ်သာမဏဳ ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်အစာသဳလာစာရ ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး ကွာန်ကအ်ခပုင်။ ကျာ်ဇၞော် ဒှ် ထပိုယ် ဂွံ ပန်ဝှ်၊ ရာံတိတ် နူ ထပိုယ်တုဲ လုပ်ကၠောန်ဗ္ၚ ကရောမ်မိမၜါရ။ အခိင်ကာလ မကလိဂွံအာယုက် ၂၂ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၅၄ ဂိတုဂျောန် ၁၁ (သက္ကရာဇ် ၁၃၁၆ ဂိတုဒဂိုန် ၁၁ မၟံက်) တ္ၚဲအဒိုတ်ဂှ် ပ ခမဳ ပ္ဍဲ သိမ် ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး ကွာန်ကအ်ခပုင်၊ ကျာ်ဇၞော်အစာကေတုမာလာ ဘာအင်ဝ ဒှ် အစာဥပ္ပဇ္ဇျာယ်ရ။ ပ္ဍဲ ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞးဂှ် လုပ် ဒဂိုန်ဝှ် ၁ ဝှ်တုဲ အာကတ် လိက် ဇရေင် ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒက (ကျာ်ဇၞော်ဖျူ) ဘာမဟာဝိဟာရ၊ ကွာန်ဝါဍောတ် တကအ်ခၟိုင်၊ နူဂှ် အာကတ် လိက် ဇရေင်ဘဒ္ဒန္တကေတုသာရ ဘာကၠအ်ပၞဟ် ဍုင်မုဟ်ဍုင် မသုန်သၞာံ၊ နူ ဘာကၠအ်ပၞဟ် ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၃၁၇ ဂှ် ဂွံအံင်ကေတ် တန်ဍောတ် နူ အလဵုအသဳ၊ သက္ကရာဇ် ၁၃၁၈ ဂှ် ဂွံအံင်ကေတ် တန်ဒေါဝ် နူ အလဵုအသဳရ။ နူဂှ် အာပဒတဴ ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဝိသုဒ္ဓ ဘာဇၞော် ကွာန်တၟအ်ကၞေင် ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် ၁ သၞာံ၊ နူဂှ်ပၠန် အာပဒတဴ ဇရေင်ကျာ်ဇၞော် ဘဒ္ဒန္တကေတုမတဳ ဘာခရိုက်သာံ ဍုင်ရေဝ် ၇ သၞာံ၊ ဘာကမန် မနွံ ပါင်ဂၠံင်ဝါခရူ မံင်လဝ် မွဲလစုတ်၊ တုဲ အာပဒတဴ ဇရေင် ဘဒ္ဒန္တကေတုမာလာ ဘာဇၞော် ကွာန်သၞေဟ်ခရေင် ၂ သၞာံရ။ ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဝိလာသဝွံ နူ ဘဝခမဳသၟတ် ဂှ် ဒှ် ဓမ္မကထိုက် (အစာဓရ်) ယၟု မပြာကတ်မွဲဇကုရ။ 

ပ္ဍဲ ဂကောံသင်မန် မဟာသံဃသာမဂ္ဂဳ မဒှ် ဂကောံ မအာဂတ ပၠတရဴတုဲ မဒက်ပ္တန်လဝ် ကျာ်လဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀ လတူဒဵု ဍုင်မတ်မလီုဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဒှ် ခမဳမယိုက်ဂၠေင် ချဳဓရာင် အဓိကမွဲဇကုရ။ ဟိုတ်မဒှ် ဓမ္မကထိုက်မွဲဇကုတုဲ ညးရ ဒှ် မၞိဟ်မတွဟ်ဓရ် ပ္ဍဲ ဂကောံဂှ်။ ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ညးဂမၠိုင် ကော်စ ညး တၠဂုဏ်အစာသာသနာ၂၅၀၀။ 
ပ္ဍဲ အခိင် သင်သၟတ်မန်တအ် ဂကောံသင်ဓမံက်ပတိုန် လိက်ပတ်မည် ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၃၃၆ဂှ် ချဳဓရာင်ကၠုင်လဝ် နဒဒှ် မၞိဟ်အဓိက မွဲစွံ ကုကျာ်ဇၞော် အစာသိင်္ဃ (ဥက္ကဋ္ဌ)၊ ကျာ်ဇၞော်ပါလိတ (ညးအုပ်ကာ)၊ ကျာ်ဇၞော်ပုပ္ဖ (ဘာဝေလုဝန်) (သကိုပ်ဘဏ္ဍာ) အိန္ဒက (ကၟာဝက် လွဳမာန်ထဝ်)၊ အိန္ဒက (ဍုင်ပံင်)။ နကု ဂကောံဏအ်ဂှ် တက်ပ္တိတ် လိက်ဂတာပ်ခေတ်။ ကျာ်ဇၞော်လေဝ် နယၟုကၞေဟ် ကြဝိတ်မည်ဂှ် ချူဇန်ကၠုင်လဝ် လိက်ပရေင်၊ ကဗျနာနာသာ်နွံရ။ 

ပၞောဝ်ကဗျ ညးမချူလဝ်ဂမၠိုင်ဂှ် ကဗျ အနန္တမေတ္တာ 

“အိုတ်သီု စက္ကဝါ အဵု တန်တဴလေဝ် သတ်တအ်ကၠာ၊ တသိုက်စိုတ်ကာယျ ၜါပြကာ လၟိုင်ကောလ ကဵုဂွံတန်တဴအာ။ ဍောင်သွာမ္ၚဵု ယဵုဍာ်လံင်ဇြဲ ရိုဟ်တ္ၚဲပတ္ထဏာ ပိုယ်ဖျေဟ်မေတ္တာ မ္ၚဵုမပြဲ ရိုဟ်ဟ်တ္ၚဲ ကဵုဂွံတန်တဴအာ ပိုယ်ဖျေဟ်မေတ္တာ” 
ဂှ် ဗညာကွိင် ဖျေဟ် အခိုက်ဒွက်တုဲ ဒယှ်လဝ်ရ။ ဒွက်ဏအ် မွဲအခိင်တေအ် ဂွံမိင်ကေတ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ရေဒဳယော မွဲခဏ မွဲခဏရ။ 

လိက်ဂတာပ်ခေတ် တက်ပ္တိတ်ဂွံ ပိကၞပ်တုဲ၊ နကုဂကောံဏအ် ချူပ္တိုန် လိက် စပ်ကုအခေါင်ဂကူမန် သီုပလံင်ဗစိုပ် ရုင်ကလုတ်ဂမၠိုင် မနွံ ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာရ။ ဟိုတ်နူ လိက်ဏအ်တုဲ မၞိဟ်အဓိက ပ္ဍဲ ဂကောံဏအ် ဥက္ကဋ္ဌ ကျာ်ဇၞော်သိင်္ဃ၊ ညးအုပ်ကာ ကျာ်ဇၞော်ပါလိတ ဒးဒုင်ရပ်။ နကုဂကောံဂှ် သီုပ္တိတ်ဒၟံင် လိက်ဂတာပ်ခေတ် ကီုတုဲ လိက်ဂတာပ်ခေတ်ဂှ်လေဝ် ဒးဒုင် စၟဳစၟတ်ကီုရ။ ဆဂး လိက်ဂတာပ်ခေတ် ဂှ် ပ္တိတ်လဝ် အပ္ဍဲအခေါင်တုဲ ပ္တိုန်ဒုဟ် ဟွံဂွံ၊ နကု ဒုဟ်မပလံင်ဗစိုပ်လိက် ရုင်ကလုတ်ဍုင်သအာင်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်သိင်္ဃ ကု ကျာ်ဇၞော်ပါလိတ ဒးအာ ထံင်။ တုဲပၠန် လိက် ဂတာပ်ခေတ်ဂှ်လေဝ် ဟွံဂံင်ဆက်ပ္တိတ်ရ။ သွက် သဟဓရ်ဇကုၜါ မနွံ ပ္ဍဲ ထံင် ဂွံစသုင် နကုကျာ်ဇၞော် ကောံကုသကအ်ရဲဂမၠိုင် ပလံင်ဏာ ကခၞာ၊ ဖရံက်ခၞာတအ်ရ။ 

ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် နကုခမဳသင်မန် ညးမဆာန်ဂကူတအ် ညာတ်ကေတ် ကောန်မန် နူ ကွာန်တအ် ဒှ်ကၠုင် ဒြပ်ရတ် ပြံင်တိုန်မံင် ဍုင်မတ်မလီုမ္ဂး ကောန်ဇာတ် ညးတအ် ဟွံလေပ်မန်၊ ဒှ်အာ ဗၟာ။ ကောန်ဍုင်မတ်မလီု ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ် ဂကူမန်ကီုလေဝ် ဗွဲကြဴဏအ် မၞိဟ်မဟီုအရေဝ်မန်လေပ် အိုတ်အာတုဲ ဒှ်အာ ဗၟာအိုတ်ရ။ ဘာလကျာ်ဂမၠိုင်လေဝ် ဘာလ္ၚဵု ကျာ်ဇၞော် ၜိုန်ရ ဟီု အရေဝ်မန် လေပ်ဒၟံင်ဏီဖိုဟ်လေဝ် ကမၠောန်ဇၞော်မောဝ်၊ မင်မဲ သာသနာ မန်ဂှ် အရီုစိုတ် ဟွံမဲရ။ သွက်ဂွံ မင်မဲ ဂကူမန် လတူ ဍုင်မတ်မလီုတုဲ ခမဳမန်တအ် စိုတ်ထတ်ဒၟံင် သွက်ဂွံပ္တန် ဘာမန် လတူ ဍုင်မတ်မလီုရ။ မဂွံပ္တန် ဘာမန်ဂွံဂှ် နွံ ၜါနဲ၊ ရာန် တိကၠအ်တုဲ ဗဒှ်ပ္တိုန် ဘာတၟိ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ဘာလကျာ် မဒှ်အာ ဘာဗၟာတအ်ဂှ် ရာန်ကေတ်တုဲ ဗဒှ်ပ္တိုန် ဘာမန်။ 

ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ အခိင်မပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲဘာကုန်တက္ခဳ (စာရေကြီးကုန်) ဂှ် ဘာဇောတိကရာမ (စျေးကြို) ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ် ဂကူမန်၊ ဆဂး စိုတ်မန် ဟွံမဲ ညံင်ရဴ ကျာ်ဇၞော် လတူ ဍုင်မတ်မလီု ဗွဲမဂၠိုင်တအ်ကီုရ။ ကျာ်ဇၞော် ဘာဇောတိကရာမဂှ် ဘာညးဂှ် ညး သွံကဵု၊ ဆဂး ညးလေဝ် ဗျု၊ ဂွံအာမံင် ဘာတၞဟ်လေဝ် ဒှ်ဟွံမာန်။ ညး ထ္ပက်ကဵု စၟတ်တဲ၊ အခိင်ညး ဟွံမဲမ္ဂး ဘာဂှ် ညး ကဵု ဇကု ပ ကျာ်ဇၞော်။ င္ၚုဟ်ဘာဂှ် ၇၀၀၀ ဒကေဝ်။ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ညာတ်ကေတ်၊ ပ္ဍဲ ဘာဂှ် ကောန်မေန်ညးလေဝ် နွံဒၟံင်၊ တုဲပၠန် အကြာဂှ် စိုတ် ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဂတးအာမ္ဂး ဗီုလဵုဂွံပရော။ ဗွဲကြဴ ဒှ် အမှုအရာ မာန်တုဲ ဟွံရာန်ရ။ ဗွဲကြဴ ဘာဂှ် တၠဂုဏ်အစာစန္ဒိမာ၊ ဘာဝင်က ရာန်ကဵုတုဲ ပအပ်ကဵု တၠဂုဏ်ကြောအ် ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာဂှ်ရ။ ဗွဲကြဴညိ သ္ၚိဂကူကရေင် မနွံ ပ္ဍဲ အရာပ်က္ၜင်ထဝ်ဂှ်လေဝ် သွံကဵုကီု။ ဆဂး င္ၚုဟ်ဍင်လောန်အာ၊ ကျာ်ဇၞော် ဟွံဒး စိုတ်ကွေဟ်ကွေဟ်တုဲ ဟွံဒှ်ရာန်ပၠန်။  နူဂှ် ကျာ်ဇၞော် အာပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာဇၞော် ကွာန်သၞေဟ်ခရေင်။

သက္ကရာဇ် ၜိုတ် ၁၃၄၂ ဂှ် နူ ဘာဇၞော် ကွာန်သၞေဟ်ခရေင်ဂှ် က္ညကၠုင် ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေ ကွာန်ကၟာဝက်ရ။ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ပုပ္ဖ (တၠဂုဏ်ခေအ်) ဒှ်ဒၟံင် ကျာ်ဇၞော် ဘာထံင်ကှ်ေဂှ်ရ။ သက္ကရာဇ် ၁၃၄၅ ကျာ်ဇၞော်ပုပ္ဖ စဴအာသွဝ်တုဲ မဂွံဒုင်ခပတိုန် နဒဒှ် ညးမနွံပိုန် ဘာထံင်ကှ်ေဂှ်ရ။ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ က္လိဂွံ အာယုက် ၅၁၊ ၂၉ ဝှ်။ ကြဴနူ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ မဂွံဒှ် ကျာ်ဇၞော်တုဲ ခမဳသင် နူ ကွာန်ဒူရာ၊ နူ ကွာန်ကအ်ဒုန်မြင်တအ် ကၠုင်ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် တုဲ ခမဳသင် ဂၠိုင်တိုန်တုဲ ဒတန်သာသနာ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် နူ မကေင်နွံလဝ် ကျာ်ဇၞော်မွဲ ကု ကပ္ပိယမွဲဂှ် ဒှ်ကၠုင် ခမဳသင် အကြာ ၂၀ - ၃၀ ဇကုရ။ 

နူစ သက္ကရာဇ် ၁၃၄၇ ကေတ်လျိုင် နဒဒှ် ဂကောံသံဃနာယက ကွာန်ထံင်ကှ်ေ ကောံ ကုသဇိုင်ဝန် ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်ဂှ် လုပ် ယိုက်ဂၠေင်လဝ် ကီုရ။ သက္ကရာဇ် ၁၃၅၂ ဂှ် ဘာနိဗ္ဗိန္ဒာရာမ မဒှ် ဘာလကျာ် မနွံဗဒါယ် ကၟာဘင်ဍင်၊ ကွာန်ကအ်ခပုင် မဒှ်ဒၟံင် ဘာလကျာ်ဗၟာဂှ် ဟိုတ်နူ ကျာ်ဇၞော်ဗၟာ ဘာဂှ် က္လိလောန် ဒုဟ်သာသနာတုဲ ဒးတိတ်အာ နူ ဘာဂှ်ရ။ တၞဟ်နမဂွံ ဆက်မင်မဲအာ ဒတန်သာသနာဂှ်တုဲ နူ ကျာ်ဇၞော်အစာတၠဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး ကောံ ကု ဂကောံသံဃနာယက ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ပ္အပ်ကဵု ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ရ။ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ကျာ်ဇၞော် ပ္အပ်ကဵု ကောန်ကွးဇကု တၠဂုဏ်အစာ ဝဳရိယ (တၠဂုဏ်အုန်းသီး) မညး ဒှ် ဇာတိ ကွာန်ကအ်ဒုန်မြင်တုဲ ညး အာပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာတေအ်ရ။ ညး စိုပ် ဘာဂှ်တုဲ ယၟုဘာဂှ် ညး သၠာဲစုတ် ဘာလွဳမာန်ရတ် ရ။

== လညာတ်ဒဿန ပရေင်ဂကူ==
လညာတ်ဒဿန ကျာ်ဇၞော်အစာဝိလာသ မစပ်် ကု ပရေင်ဂကူမန်မ္ဂး ဗွဲမဂၠိုင် ပိုယ် ဂွံဆဵုကေတ် နူ လိက်ပရေင်၊ လိက်ပေါမ် မညး ချူလဝ် ပ္ဍဲ လိက်ဂတာပ်ခေတ် ဂၠိုင်ရ။ ပ္ဍဲ လိက်ဂတာပ်ခေတ် ကၞပ်မွဲဂှ် ကျာ်ဇၞော် ချူလဝ် &quot;ပေါမ်ကောန်ဗော် မင်ပြေင်&quot; မွဲရ။ ပ္ဍဲ ပေါမ်ဂှ် နွံ ညးတၠဒြပ် တြုဟ် ကု ဗြဴ ညးၜါ က္လိဂွံလဝ် ကောန်မွဲ ကဵုလဝ် ယၟု ကောန်ဗော်။ ဟိုတ်နူ မပတှ်ေ ပိုန်ဒြပ်တုဲ ဟွံကဵု ဗ္တောန်ပညာ၊ ဗွဲကြဴ ပိုန်ဒြပ် ယာဲတတအ် လေင်အိုတ်တုဲ သှ်ေ ဒြပ်ညိည ရာန် ပြေင်မသုန်တုဲ ကဵု ကောန်ဗော် မင်စပြေင်။ မွဲကရောမ် ကုဂမာပြေင်ပန်ဂှ် ကောန်ဗော် အာမင် ပြေင်ဇကု မသုန်ဂှ်ရ။ ပြေင် ညးတၞဟ် နွံ ကုကၠံ၊ ပြေင်ကောန်ဗော် နွံဆ မသုန်ဓဝ်ရ။ ဆဂး ဇၟာပ်ပြေင် မလုပ် ကၠအ်ညးတၞဟ်၊ မလုပ် အရှာမ်ဘာမ္ဂး ဒှ်ဒၟံင် ပြေင် ကောန်ဗော်တွဵု တုဲ ညးတၞဟ်တအ် မံင်ၜိုဟ်ၜိုဟ်၊ ကောန်ဗော် မွဲဓဝ် ဒးဒြေပ် ထဍေင်ဒၟံင် ပြေင် ကၠိုဟ်တ္ၚဲတုဲ ညးတေအ် ဟီု ကုအပါညးတေအ် ဒဒှ်ရ ပြေင် ညးတေအ် ဂၠာန်၊ လုပ် ကၠအ်ညးတၞဟ်။ ညးတေအ် မိက်ဂွံကဵု သွံထောအ်ရ။ အပါ ကောန်ဗော် စှ်ေစိုတ် ကောန်ဗော် ဟွံတီ ပြေင်ဇကု ဒှ်မာန်ရောင်တုဲ ပ္ဍဲ ဂြင်ပြေင် ကောန်ဗော်မသုန်ဂှ် အပါညးတေအ် စုတ်လဝ် ကုလကံက်ထာင်သတ်ဗြဴ၊ သွက် ကောန်ဗော် ဂွံသမ္တီ ပြေင်ဇကုဒးရ။ ကောန်ဗော် လဴဟီု ကုညးတၞဟ်တုဲ ညးတၞဟ်တအ်လေဝ် စုတ်ဗက် လကံင် ထာင်သတ်ဗြဴ ပ္ဍဲ ဂြင်ပြေင် ညးတၞဟ်ကီုရ။

ပြေင် လုပ် ကၠအ်ညးတၞဟ်ဟီု ပြေင်ကောန်ဗော် ဂးတုဲ ကောန်ဗော် ဟီု
{{Cquote|&quot;ဟး ပြေင်အဲဏအ် ဂၠာန်ကွေဟ်ဟ် သွံ၊ ကောန်ဗော် ဒးအာထဍေင် ပြေင်ပၠန်ရ။ ခြာဟွံလအ် ပြေင် လုပ် အရှာမ်ဘာလကျာ်လေဝ် ပ္ဍဲ ဂြင်ပြေင်ဂှ် ဟရတ်သၠထာင်တာ နွံဒၟံင်ပၠန်၊ ကောန်ဗော် ထေင်ဂး ပြေင်ဇကုတုဲ ကောန်ဗော်ပၠန်ရ ဒးအာထဍေင်ဒၟံင် ပြေင်ဂှ်။ ဒဒှ် ကောန်ဗော် ဟွံတီပြေင်ဇကု အမှုယှုက်ထုဲ ဒှ် ဂၠုဲညးရောင်&quot;}}&lt;ref&gt;{{cite book |last= |first= |author-link= |date= |title=လိက်ဂတာပ်ခေတ် ကၞပ် ၁|url= |location= |publisher= |page=၉၉-၁၀၄ |isbn=}}&lt;/ref&gt;

မြဴသာ်ဝွံ ကျာ်ဇၞော်အုပ်လဝ် နိဂီု ပေါမ်ညးရ။

ကောန်ဗော်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ပတုပ်လဝ် နဒဒှ် ဥပမာ ဂကူမန် ဒှ်မာန်ရ။ ဂကူမန်ဂှ် ဒှ် ဂကူ မနွံ ကုဝင်သၠုင်ပြဲ၊ တ္ၚဲဏအ် ဒှ်ဒၟံင် ဆမၞိဟ်ကၟင်ပြေင်။ ဟိုတ်နူ ပညာ ဟွံမဲတုဲ ဣလဵု ဒှ် ကမၠောန်ဇကု၊ ဣလဵု ဟွံဒှ် ကမၠောန်ဇကုဂှ် ပါ်ပါယ်ဟွံဒးတုဲ ဗက်ကၠောန်ဒၟံင် ဖအိုတ်၊ ဒးဒုင်စကာ ကုညးတၞဟ်။ ယဝ်ရ ကမၠောန်ဇကု ဇကုကၠောန်မ္ဂး၊ ယဝ်ရ ပြေင်ဇကုရ ဇကုမင်မ္ဂး ဇကု ဟွံဒးဍောင်၊ ကမၠောန်လေဝ် စိုပ်တရဴပြဟ် စိုပ်တရဴဂၠိုင်ရ။ လညာတ် ဒဿန ကျာ်ဇၞော်ဏအ် စဵုတ္ၚဲဏအ် ကိတ်ညဳဒၟံင်ဖိုဟ်ရ။ လကျာ်ဂကူတၞဟ် သြိုင်ဘာလေဝ် ဇကု ဒးကဵု၊ လကျာ်မန်ဇကု သြိုင်ဘာလေဝ် ဇကု ဒးကဵု၊ ဂကူတၞဟ် ကၠုင်လေဝ် ဇကု ဒးဗ္စ၊ ကပေါတ် ဂကူတၞဟ်လေဝ် ဇကု ဒးရာန် ဒးလိင်၊ က္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူတၞဟ် ကၠောန် သွက်အဝဵုဍေဟ်လေဝ် ဇကု ဒးဗိုင်ကၠောန် ဗိုင်ချိုတ်မ္ဂး၊ ဇကု ဟွံဍောင် ညးဂှ် ဂွံဍောင်ရော။ တုဲပၠန် ဇကု ဗျိဒၟံင် ပြေင်ဇကု ဂၠာန်၊ မၞိဟ်ဇကု ဂကူဇကု ဟီုဟွံမာန်။

အတိုင် လညာတ်ဏအ်ပၠန် ကျာ်ဇၞော် ချူလဝ် လိက်ပရေင် &quot;ဗရုမံင် မဟောသဓ&quot; ပ္ဍဲ လိက်ဂတာပ်ခေတ် ကၞပ်ပိ၊ ကျာ်ဇၞော် အုပ်လဝ် နိဂီုလိက်ညး

{{Cquote|ဗရုမံင် မဟောသဓ၊ သဒ္ဒဇြုင်ဂွု၊ ဗြုလလောင်တိုန် ဟိုဲဂကူမည်တအ် ကမၠောန်ညး ညးကၠောန် မည် ဇၞော်မောဝ် ဍာံ&quot;}}&lt;ref&gt;{{cite book |last= |first= |author-link= |date= |title=လိက်ဂတာပ်ခေတ် ကၞပ် ၃|url= |location= |publisher= |page=၁၆၆ |isbn=}}&lt;/ref&gt;

ပ္ဍဲ သဘင်မာဲ သၞာံ ၁၉၉၀ တေအ်ဂှ် ပ္ဍဲ ကၟာဝက် ဗော်ကိစ္စဇၞော် အိုတ် ဂကောံဒဳမဝ်ကရေသဳကောန်ဂကူမန် ကု ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဒြဟတ်ဇၞော်ဒၟံင်ရ။ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ဒှ်လဝ် ပရေင်ကလိုက်ကမဵု ဒစာံပန်မ ဟွံလအ် ကွေဟ်ကွေဟ်တုဲ ရဲကၟာဝက် လ္ၚဵုတအ်ဟီု ကွးဘာ မတိတ်အာဂြိုပ်တအ် ဍေဟ် ဂွံစဴကၠုင် ဗွဲမပြဟ်မာန်တုဲ သ္ဒးစုတ်ကဵု မာဲ ကုဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ (ဗော်ခမံက်)ရောင်။ ဗော်မန်ဂှ် ဂွံလဝ် တဆိပ်ပ္ကဴသၟိင်တ္ၚဲတုဲ အရေဝ် အကြာကွာန် ဟီုဒၟံင် &quot;ဂလဝ် ခမံက်တုဲမှ ၜှ်ကဴဂွံ&quot; အဓိပ္ပါယ်ဍေဟ်ဂှ် ဗော်အေဝ်အေဝ်ဒဳ ဇၞးတုဲဟေင် အခေါင်အရာ မန် မံက်ဂတဝ်မာန်ရ။ 

ဟီုပရူ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ပ္ဍဲ ကၟာဝက်မ္ဂး အရာပိုယ် ဝိုတ်စ ဟွံဂွံ နွံမွဲ၊ အရာဂှ် ဒှ် အရာမဒးကေတ် ခန်လ္ၚတ်ခိုဟ်လေဝ် ဟီုဂွံရ။ ပ္ဍဲ ကၟာဝက်ဂှ် ဂကောံၜိုပ်ဗၠာဲ ဟီုဂှ် ဒှ် ဂကောံတွိင်တွိုက်မန် ဒြဟတ်ဇၞော်ဒၟံင် ၜိုတ်ဒးရးရ။ ကောန်ဂကောံ ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ် ကွးဘာ တက္ကသိုလ်တြေံဂၠိုင်ရ။ ပ္ဍဲ မွဲတ္ၚဲ ကၠာဟွံစပေါယ်ဏီ အဃော ညးတအ် မပလေဝ်ပလေတ် ပ္ကိတ်ဒၟံင် တွိင်တွိုက်ဂှ် ညးတအ် ဟွံဂွံ ဗိုက်လတက် ကယျိုင်မန်ဏီရ။ ညးဂှ်မွဲ အာဟီု ကုကျာ်ဇၞော်ပါလိတ၊ ဒဒှ်ရ ရဲ ဂကောံၜိုပ်ဗၠာဲတအ်ဂှ် ဟွံဗိုက် ကယျိုင်မန်တုဲ ကျာ်ဇၞော်ပါလိတလေဝ် စိုတ်ဓါတ်ဂကူ ထတ် ၜက်လောန်ကာဲ ချူလိက် ဟီုၜေဟ်ၜါယ်ဏာ ဍေဟ်တအ် ဗွဲမသကာတ် မြဟ်ရ။ ကောန်ဂကောံ ၜိုပ်ဗၠာဲတအ်လေဝ် ဒှ် ဒေါသ၊ ထေဲ ကုကျာ်ဇၞော်တုဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် ညးတအ် ဟွံဗိုက်လတက် ကယျိုင်မန်ရ။ ကျာ်ဇၞော်လေဝ် ထေဲ လတူထေဲပၠန် တုဲ နူဂှ်တုဲ ဟိုတ်နူထေဲ ကုကျာ်ဇၞော်ပါလိတတုဲ နူ ဂကောံၜိုပ်ဗၠာဲ ဗွဲမဂၠိုင် ဟွံဆက်ကၠောန် ကမၠောန်မန်ရ။ ယၟုဝိုင်ဂဳတဂှ်လေဝ် နူ ဂကောံၜိုပ်ဗၠာဲဂှ် ဒှ်အာ “ဟင်္သာပျို”။ ဗွဲကြဴညိ အခိင် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ က္တဵုဒှ်ကၠုင်ဂှ် မၞိဟ် နူ ဂကောံဂှ် ကြပ်သီုဖအိုတ် ဒှ်အာ ကောန်ဗော် အေန်အေဝ်ဒဳ အိုတ်ရ။ စနူဂှ်တုဲ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဒြဟတ်ဇၞော်အာ ပ္ဍဲ ကွာန်ကၟာဝက် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲအရာပ်လဒေါဝ်ကွာန်ဂှ်ရ။ 

ပ္ဍဲ အခိင်တဝဟ်မာဲဂှ် ဒှ် အခိင် ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ပံက်လဝ် ဘာမန်ဥတုကညင်တုဲ နကုအဲ၊ ဗ္တောန်ဒၟံင်လိက် ကုကွးဘာတအ်ရ။ ကျာ်ဇၞော် မိင် နူတၞဟ်တုဲ လဴကဵု ပိုယ် အရေဝ်မွဲပိုတ် &quot;ဒိုင်ဗျုဇိုင်ကဝ် ဂလဝ်ခမံက် လ္ပလုပ်ခံက်ပိုယ်&quot; အခိင်ဂှ် ဒဝ်အံင်သာန်သုကျဳ ဒးဒၟံင် ထံင်သ္ၚိတုဲ ညးဟီုစ ဒိုင်ဗျုဇိုင်ကဝ်။ တုဲပၠန် အေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဂွံလဝ် တဆိပ်ခမံက်တုဲ မိင်ဒး အရေဝ်ဂှ်ဗက် ကၠိုဟ်အာ အဓိပ္ပါယ်ရ။ နကုအဲ ဗ္တောန်ကဵု ကွးဘာဥတုကညင်တအ်တုဲ ဇၟာပ် ဍေဟ်တအ် မဆဵု ရဲဗော်အေန်အေဝ်ဒဳမ္ဂး ဍေဟ်တအ် ပခေအ်လဝ် ဇိုင်မွဲဒိုဟ်တုဲ ကရေဲ &quot;ဒိုင်ဗျုဇိုင်ကဝ် ဂလဝ်ခမံက် လ္ပလုပ်ခံက်ပိုယ် ဒေင် ဒေင်&quot; ရ။ သွက်ဂွံ ပ္ဒေါအ် ကောန်င္ၚာ်တအ်ဂှ်တုဲ ရဲဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတအ် ကၠုင်ဟီု ကုကျာ်ဇၞော်ရ။ မုညးတအ် မဟီုဂးဒၟံင်ဂှ် နကုအဲ ဟွံဂွံမိင်။ နကုအဲလေဝ် အခိင်ဂှ် အာယုက်ဍောတ် အဃောကြဴတုဲ မၞိဟ်စဂှ် စှ်ေ နူဘာ အဲဗလးကဵု ကောန်င္ၚာ်တအ် ကရေဲဗက် လက်ကြဴ &quot;ဒိုင်ဗျုဇိုင်ကဝ် ဂလဝ်ခမံက် လ္ပလုပ်ခံက်ပိုယ် ဒေင် ဒေင်&quot; ရ။ ကျာ်ဇၞော် ၜိုန်ရတီဒၟံင်ကီုလေဝ် မုဟွံဟီုကဵုအဲ ကၠတ်အီဒၟံင် သ္ၚိတ်သ္ၚိတ် ဒှ်မာန်ရ။

တ္ၚဲစုတ်မာဲဂှ် ဂိတုမေ ၂၇ (ဇှ်ေ ၄ မမံက်) ဂိတုမေ ၂၃ (တ္ၚဲသဳ ဂိတုပသာ်အိုတ်) ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ကဵုတက် ခၞုက် ဟွံကဵုဇူ တက်ဒၟံင် ဟွံဒေါအ်တုဲ၊ ဒါယကာတအ် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲ ဘာ မုဒှ်ရော ကေတ်ဟွံဒး ဂၠောဲတိုန်ကၠုင်ဘာ သီုဖအိုတ်ရ။ ဗွဲမဂၠိုင် ပွမတက် ခၞုက်ဗီုဂှ်မ္ဂး ကျာ်ဇၞော် ဒှ် မွဲမွဲသာ်ရ။ ဒါယကာ ပေင်ဒၟံင် ဘာရ။ ကျာ်ဇၞော် တိုန်ပၞင်တုဲ ဟီု

&quot;အဲဂွံမိင်ဒၟံင် အကြာအရာပ် အကြာကွာန်၊ ညးလ္ၚဵုဟီု &quot;ဂလဝ်ခမံက်တုဲမှ ၜှ်ကဴဂွံ&quot;၊ ဒါယကာပိုယ် ဒှ်ဒၟံင် သံသယ၊ ပိတ္ၚဲပၠန် ဂွံအာစုတ် မာဲ ကုညးဂှ် ဟွံတီ။ ကမၠောန်ညး ညးကၠောန် မန်ဇၞော်မောဝ်ဍာံ၊ ဇကုမန် ကမၠောန်မန်ဇကု ဇကုဟွံကၠောန်တှ်ေ ညးဂှ် ဂွံကၠုင်ကၠောန်ကဵု ဇကုရော။ ယဝ်ရ ဗော်မန် ဇကုဟွံမဲမ္ဂး ဂွံစုတ် မာဲ ကုဗော်လဵု ဇကု ဒးရုဲ။ လၟုဟ် ဗော်မန်ဇကု နွံနွံဒၟံင်ဖိုဟ် ဇကု ဂွံစုတ်မာဲ ကုဗော်လဵု ကေတ်ဟွံဒးဟီုဂှ် ဒှ်ဟွံဂွံ။ ဒါယကာတအ် စုတ်မာဲ ကုဗော်မန်ဇကု၊ တဆိပ်ပကဴသၟိင်တ္ၚဲ ဂှ်ညိ။&quot; ဂးရ။ ပ္ဍဲ ကွာန်ထံင်ကှ်ေဂှ် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဂွံဏာ မာဲညိညဓဝ်ရ။ ဒါယကာဘာထံင်ကှ်ေ ကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် စုတ်မာဲ ကုဗော်မန် ဖအိုတ်ရ။ စဵုကဵုတ္ၚဲဏအ် အရာပ်ထံင်ကှ်ေဂှ် လၟိဟ်မမာဲ သွက် ဗော်မန် ဒြဟတ်ဇၞော်ဒၟံင်ဖိုဟ်ရ။

== ပရေင်ပကင်ရင် ကောံ ကုစရိုတ်==
သွက်ကောန်သင်တအ် ကျာ်ဇၞော် ဖန်ဇန်လဝ် အခိင်နာနာသာ်၊ အခိင် ဗ္တောန်လိက်၊ အခိင်ပတုဲဝတ် မပ္တံ သ္အးဇ္ၚးဘာ၊ အခိင်ဝေင်။ အခိင်ဝေင်မ္ဂး ပ္ဍဲ သလာတ် သၟဝ်တၞံတဵုဇၞော်မွဲတၞံ (ဒၞာဲ ဇြပ်သဘင်ဓရ် လၟုဟ်) ဂှ် အလဵုဇကု ကျာ်ဇၞော် ဗိုင်ထိင်၊ ဗိုင်ပ ဒေင် ကရောမ် ကောန်ထပိုယ် ကွးဘာ ညးမဝေင်ဒၟံင်တအ်ရ။ ဝေင်တေတ်မဖာန် ဒှ်တမ်၊ မၞိဟ်ကျ ဒးဒုင်ဗာကအ်၊ ဝေင်နာနာသာ်ရ။ အလဵုဇကုကျာ်ဇၞော် ဂြိုင်အီဒၟံင် အကြာ ကောန်ထပိုယ်၊ ကွးဘာတအ်ဂှ်ရ။

ပ္ဍဲ ဘာလကျာ်ဏအ်ဂှ် ဒှ် ဒၞာဲ မပကောံလဝ် ကောန်ဇာတ် မကၠုင်နူ ပွဳပွူနာနာတုဲ ပရေင်ပမာန် (မၞိဟ်ဇၞော် ပမာန် ကုမၞိဟ်ဍောတ်) (bullying) နွံစဒှ်ရ။ ပရေင်ပမာန် ရေင်သကအ်ဂှ် နကုကျာ်ဇၞော် ရပ်လဝ် သၞောဝ်တေင်တေင် (Zero Tolerance Policy) ကီုလေဝ် အိုတ်အာ ဟွံမာန်၊ နွံစဒၟံင် ညိညဖိုဟ်ရ။ ကလေင်ချပ်ရံင်မ္ဂး နဲကဲ ကျာ်ဇၞော်မဖန်လဝ် ပရေင်ပမာန်ဂွံအောန်ဂှ် ကဵုဝေင်မွဲစွံ၊ တုဲပၠန် အကြာ ညးမွဲကုမွဲ ဒးနွံ ပရေင်ဓဝ်ယာရ။ ညး ဖျေဟ်လဝ် သၞောဝ်၊ သတ်ဆု သတ်ဒုန် မနွံပ္ဍဲဘာဂှ် သီုဖအိုတ် အတိုင်ပၟိက်စိုတ်ဇကု ၜှ်စ ဟွံဂွံ။ တုဲပၠန် နကုဘာလေဝ် ပါယ်နူ သတ်ဗြဴတုဲ သွံစမ္ၚး ဟွံဂွံ၊ ဒးကဵု ကောန်ထပိုယ်၊ ကွးဘာတအ် စ သီုဖအိုတ်ရ။ ပ္ဍဲ ဘာဂှ် တၞံသတ်ဆု ဂၠိုင်ကွေဟ်ကွေဟ်ရ။ ပြဟ်စှ်ေကၠုင် ဇကု ဆဵုလေဝ် ဇကု စဟွံဂွံ၊ ဒးကၠုင်စွံလဝ် ဒၞာဲ ဘာကုဋ်ဂှ် ဖအိုတ်ရ။ ဇၟာပ်တ္ၚဲ အတိုင်လၟိဟ်မၞိဟ် မနွံ ဍောတ်ဇၞော် ဟွံရုဲ ညး ကဵု ဂအုမ်စွံလဝ် သတ်ဆုတအ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်မွဲ ကရဴလဝ် စး၊ မၞိဟ်မွဲ စၞောန် ဂအုမ်သတ်ဆု တအ်တုဲ မၞိဟ်မကရဴစးဂှ် ကော်ယၟု မၞိဟ်ဂှ်မ္ဂး မၞိဟ်ဂှ် ဂွံ ဂအုမ်ဂှ်ရ။

ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ် မၞိဟ် မဒးစိုတ် တၞံဆု တၞံကဴတုဲ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ညး တဵုလဝ် တၞံပ္ကဴနာနာ၊ တုဲပၠန် ဒၞာဲ မဒှ်ဒၟံင် အုမ်ရာပ်တအ်ဂှ်လေဝ် ညး ကဵုပသောင်ဖအး လဝ်ရ။ အခိင်တေအ် အရှာမ်ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ဟိုတ်နူ အုပ်ခြုမ်ဂၠိုင်၊ တၞံဆုဇၞော်ဇၞော် အာယုက် မနွံအာယုက် ပိပန်ကၠံလေဝ် ဂၠိုင်၊ တုဲပၠန် နွံ ကြပ်ဒၟံင် ကုၜဳပၠန်တုဲ ဇြုံလေဝ် ဂၠိုင် ဗွဲမလောန်ရ။ ရဲကွာန်တအ်လေဝ် ဟီုစ ဒၞာဲကလော်မကြမ်မွဲ ကီုရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကမၠောန်သအးဇ္ၚး ပသောင် အရှာမ်ဘာ၊ ဗဝ်သၠုင်ပ္တိုန်တိဂှ် ကျာ်ဇၞော် ကၠောန်ကၠုင်လဝ် သၞာံ ဗွဲမဂၠိုင်ရ။

အခိင်နူဂယး စဴ ပိဏ္ဍပါတ်၊ ကဵု ပိုန်ဂယးတုဲမ္ဂး အခိင်သတ်ဆုမ္ဂး ပရအ်စ သတ်ဆု၊ တုဲမ္ဂး ဗှ်လိက်၊ ကဵု ပိုန်တငဲ၊ ကဵု ပိုန်တငဲတုဲ ဒးတိက် သီု ညးဖအိုတ်။ မွဲနာဍဳ ကလေင် ဗတောန်လိက်၊ သဝ်တ္ၚဲ အခိင်ဝေင်၊ အခိင်ကညင်မ္ဂး ဒးဖဍာ် တၞံကဴတအ်ရ။ ညးၜါ မွဲနုင်ထုင် ဂၠေင်ဍာ်တုဲ ဖဍာ် တၞံပ္ကဴတအ်ရ။ ကျာ်ဇၞော် ပ အဓိက ကုလိက်မန်၊ လိက်ဗၟာ၊ ဂၞန် ပိဘာသာဏအ် ညံင်ဗှ် ချူ၊ တော်ဒးတုဲ လိက်ပရိယတ် မပ္တံ သုတ်စဉ်၊ ဒ္ဂေတ်ဝတ်သာမဏဳတအ်ရ။

==မွဲဘာ မွဲဂိုဏ်==

ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ဒှ် ဂကောံဂိုဏ် ဘာလွဳမာန်ထဝ်။ ဘာလွဳမာန်ထဝ် ကု ဘာထံင်ကှ်ေ အာကၠုင် ကၠောအ်ဍ ရေင်သကအ် ကွေဟ်ကွေဟ်ရ။ ကြဴနူ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ဒှ် ကျာ်ဇၞော်တုဲ မုဟွံလအ် ပဋိပက္ခ ဇၞော်ဇၞော် က္တဵုဒှ်ကၠုင် ရ။ ဟိုတ်ဍေဟ်ဂှ် ဒါယကာလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ကၠုင်ဘာမ္ဂး အရာလဵု ကောန်ထပိုယ်တအ် ပဂွံ၊ အရာလဵု ကောန်ထပိုယ်တအ် ပဟွံဂွံ။ ဥပမာ ကောန်ထပိုယ်မ္ဂး ဒးမံင် သိပ်သိပ်ဂၠိပ်ဂၠိပ် ဝေင်ဒၟံင် ဗီု ကောန်င္ၚာ်မ္ၚး ဟွံဂွံ။ ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ကောန်ထပိုယ်တအ်ဂှ် အခိင်ဝေင်မ္ဂး ဝေင်၊ အခိင် ဗတောန်လိက်မ္ဂး ဗတောန်လိက်၊ အခိင်လ္ၚောဝ်ကျာ်မ္ဂး လ္ၚောဝ်ကျာ်။ အခိင်ဇကု မကၠောန်မွဲမွဲမ္ဂး ညံင်စိုတ် ဂွံလုပ်စ ပ္ဍဲကမၠောန်ဇကု မကၠောန်ဒၟံင်ဂှ် ကိစ္စဇၞော်ရ။ တုဲပၠန် ကျာ်ဇၞော် ဖျေဟ်လဝ် ဒၞာဲလဵုမ္ဂး ဝေင်ဂွံ၊ ဒၞာဲလဵုမ္ဂး ဝေင်ဟွံဂွံ။ ဗွဲတၟေင် လပါ်ဂၠံင် ပါင်မုက်ဘာ (ပါင်တြင်ဇၞော်) ကောံ ကုဗဒါယ် ကျာ်စေတဳတေအ်မ္ဂး ဟွံကဵုဝေင်၊ ဟွံကဵုညာန်။ 

နူ အခိုက်တြေံ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ကိစ္စ ပ္ဍဲ ဘာသီုဖအိုတ်ဂှ် ဒါယကာတအ်ရ ဖန်တုဲ၊ ကျာ်ဇၞော် ဖန်ဟွံတုဲ။ ပဟိုတ် ကုအရာဏအ်တုဲ ကျာ်ဇၞော် ကေင်ဟီု “ကျာ်ဇၞော် နွံ ပ္ဍဲကွာန်၊ တာရဝါန် နွံ ပ္ဍဲဘာ” မဂွံ အဓိပ္ပါယ် ဒါယကာဂှ် ဒှ်ဒၟံင် ကျာ်ဇၞော် မၞိဟ် မဟီုတုဲ၊ ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ်ဒၟံင် ဆကၟင်ဘာ ဟေင်ရ။ ဒါယကာ ညးဟွံဂွံ ပၟိက်စိုတ်ဇကုတအ်ဂှ် အာဟီု ကုအစာတၠ ဘာလွဳမာန်ထဝ်၊ သွက်ဂွံ ထဍေင်ပ္တိတ် ကျာ်ဇၞော် နူ ဘာရ။ မွဲလပါ်ဂှ်ပၠန် ပၞောဝ် ကုကျာ်ဇၞော် ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ဂိုဏ်ပဝါရဏာဂှ် စှ်ေ နူ အစာတၠတုဲ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသဂှ် ဒှ် မၞိဟ် ဝှ်ဇၞော်အိုတ်ရ။ အရာဏအ်လေဝ် ကျာ်ဇၞော်လ္ၚဵု ဟွံဒးဂၞပ်ကီုရ။ သွက်ဂွံ ထဍေင်ပ္တိတ် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ နူ ဘာဂွံဂှ် ဒါယကာ ကောံ ကုအစာတၠဂိုဏ် စောဲလဝ် ဒုဟ်အမှု နွံ နာနာသာ်ရ။ အမှုဂှ် နကုဂကောံဂိုဏ် လေဝ် ပသောင် ဟွံဂွံ၊ နကု ဂကောံသံဃနာယက ပွိုင်ဍုင်လေဝ် ပသောင်ဟွံဂွံ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကောံသံဃနာယက ကၟိန်ဍုင် ကျာ်ဇၞော် ဘာဆု ကွာန်သၞေဟ်ဗဒဝ် ဒးပသောင်ရ။ 

ဗီုဒှ်ဂှ် ပၞောဝ် ကုဒါယကာဂမၠိုင် မပါ်တိတ်အာဂှ် ဒါယကာမွဲတၠဂှ် ညာတ်ကေတ် ဒှ်ဟွံမာန်၊ ဒှ်ဟွံထေက်တုဲ တင်ဂၞင် မပ္တိုန်လဝ် ဒုဟ်၊ တုဲပၠန် ဂလာန်မပ္တိုန်လဝ် ဒုဟ် သီုဖအိုတ်ဂှ် ကၠုင်ကၠတ်လဴဗ္စ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ရ။ အခိင်ကာလ မစၟဳစၟတ်ဂှ် ဇၟာပ် ဂကောံသင်သံဃနာယက ကၟိန်ဍုင် မသၟာန်နင် ကျာ်ဇၞော် သှ်ကဵု သောင်သောင်ကၠးကၠးမာန်ဖအိုတ်တုဲ ကျာ်ဇၞော် ဝိလာသ ဂွံဇၞးကေတ် အမှုဂှ်ရ။ 

ၜိုန်ဂှ်လေဝ် နူ ဂကောံကျာ်ဇၞော်ဘာတၞဟ်တအ်ဂှ် ဘပဠကၠုင် ညးတအ်  ပ္ကောံ မၞိဟ်တုဲ ထဍေင်ပ္တိတ် ညး နူ ကွာန်ကၟာဝက်ဂှ်ရောင် ဂးလဝ်ရ။ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ပ္ဍဲပါင်မုက်ဘာဂှ် ကၟာတ်လဝ် ကသေအ် နကု ဇုက်ဇရိဟ်ဇၞော်ဇၞော်၊ တုဲပၠန် ချူလဝ် လိက် ဘာသာမန်၊ ဘာသာဗၟာ &quot;မၞိဟ်ဟွံမဲ အခေါင် လ္ပလုပ် ဘာ။&quot; တုဲပၠန် ဒါယကာ ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင် သီုတငဲ သီုဗတံ ကောံတိက်မင်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဘာရ။ ဆဂး ကိစ္စဂှ် ညိင်သ္ၚိတ်ဇြ တုဲအာ အတိုင်ဂှ်ရ။ ဘာထံင်ကှ်ေ ဂှ်လေဝ် နကု မွဲဘာ မွဲဂိုဏ် ညးမွဲဓဝ် တန်တဴအာ ဗွဲတၞဟ်ခြာ ရ။

ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ကမၠောန်ပရေင်သာသနာ ပ္ဍဲ ကၟာဝက် သီုဖအိုတ် ဗီုကဵု လံင်ဗဗေင်ဇၞော် မဒှ် သဘင်လံင်ဗဗေင်သ္ၚု လကျာ်လၟိဟ်ဗဒါယ်လ္ၚီ၊ နိမန်နင် ခမဳသင်ပလုင် ဘာဍုင်ကွာန်တၞဟ်တၞဟ် ခမဳသင်မန်ကီု သီုကဵု ခမဳသင်ဗၟာ၊ ခမဳသင်ကရေင်ဂှ်လေဝ် ဟွံနိမန် ဘာထံင်ကှ်ေရ။ နကု ဒါယကာ ဘာထံင်ကှ်ေ ကၠောန် သဘင်လံင်ဗဗေင်ဇၞော် ပ္ဍဲ အရှာမ်ဘာဇကု ကေင်ဒှ်လဝ် နွံကီုရ။ တုဲပၠန် သဘင်ဖ္ဍောတ်ပဌာန်၊ သဘင်သွဟ်လိက်၊  ကမၠောန်ဇၞော်မောဝ်ကျာ်တၟအ် ကျာ်ဇြာတအ်ဂှ် ဟွံဂွံပါလုပ်ကၠောန်ရ။ ပါယ်နူဂှ်တုဲ ကမၠောန်ဂကူ ဗီုကဵု ဗတောန် လိက်မန် ဥတုကညင်တအ်လေဝ် ဟွံဂွံပါလုပ်တုဲ နကုနဲကဲဇကု ဗီုပြင်ဇကု လိက်ဗွဟ်ဇကု မွဲဟေင် ဗ္တောန်ကၠုင် လိက်မန်ဥတုကညင် ပ္ဍဲ ဘာဇကု ကုဇကုရ။

စပ်ကု ပရေင်မဒးဒုင်ပါယ်လဝ်ဏအ်တုဲ နကဵု ပရေင်ပူဂိုလ်အဲ အရာ မဝိုတ်ဟွံမာန် နွံမွဲရ။ ပိုယ်ဂှ် ဒှ် မၞိဟ် အရာပ်ကြုင်ထၜိုန်တုဲ အခိင် ပိုယ် ဍောတ်ဍောတ်တေအ်မ္ဂး ပိုယ် ပလံင် ပ္ကဴဝတ် ပ္ဍဲ ဘာလွဳမာန်ထဝ် ရ။ ဗွဲကြဴ ပိုယ်တအ် ပြံင်အာမံင် ကွာန်ထံင်ကှ်ေတုဲ ရဲသ္ၚိိပိုယ် ညးတိုန် ဘာထံင်ကှ်ေ။ အဲ ဒှ်ဂွံ ထပိုယ်မွဲၜါဝှ်တုဲ ကာလဘာထံင်ကှ်ေ မဒးဒုင် တးပါယ် နူ ဂကောံကွာန်ကၟာဝက်ဂှ် မိနော်ပိုယ် မိကောန်တဝ် ဂှ် အာယုက်ဇၞော် အာဘာ ဟွံမာန်တုဲ နကုအဲ ရိုဟ်တ္ၚဲသဳလ် စှ်ေကဵု သဳလ် ကုမိနော် ပ္ဍဲသ္ၚိညး အရာပ်ကြုင်ထၜိုန်တေအ်ရ။ ဗွဲကြဴညိ မိနော် စုတိအာရ။ မိနော်ဂှ် ဒှ် ဒါယကာ ဘာလွဳမာန်ထဝ်၊ အဲ မညး ဒှ် ကောန်စဴ ကောန်ထပိုယ်မွဲဍောတ်ဂှ် ၜိုန်ရ အပါပိုယ် မိက်ဂွံကဵုအာ ဖျေဟ်ကမ္မဋ္ဌာန် ကီုလေဝ် အခေါင်အာ ဟွံမဲ။ တုဲပၠန် တ္ၚဲမကၠောန်စ ပကုသဵုလေဝ် အခေါင်အာ ဟွံမဲကီုရ။ နူ ဘာလွဳမာန်ထဝ် ဟွံကဵုကၠုင်ဟာ၊ နကု ကျာ်ဇၞော် ဟွံကဵု အာဟာဂှ် အပါပိုယ် ဟွံလဴထ္ၜးတုဲ အဲ ဟွံတီကေတ် ဒဵုတ္ၚဲဏအ်ရ။

ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသဝွံ ပ္ဍဲ ကွာန်ကၟာဝက်ဂှ် ၜိုန်ရ ဟွံဂွံဒုင်နိမန်ကီုလေဝ် ညး ဒှ် အစာဓရ် ဒယှ်မွဲဇကုတုဲ ယဝ်ရ ညးဒုင်တဲမ္ဂး ဇၟာပ်တ္ၚဲသဳလ် ညး ဒး နိမန် သွက်ဂွံအာတွဟ်ဓရ် ပ္ဍဲ ကွာန်တၞဟ်ရ။ ဆဂး တ္ၚဲသဳလ်ဇၞော်ဇၞော်တအ်မ္ဂး ညး မံင် ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေ သွက်ဂွံ ပ္တုဲ ကေင်ကာသာသၞာ ပ္ဍဲ ဘာဇကုရ။

အရာတၟေင် မနွံ ပ္ဍဲ ကျာ်ဇၞော်မွဲပၠန်ဂှ် ကဝါ်မွဲမွဲတုဲ ဒုင်ဒါန်သြန် ပ္ဍဲ အကြာကွာန်ဂှ် ညး ဟွံဒုင်တဲ ညး ဟွံကဵုကၠောန်ရ။ ပ္ဍဲ ကွာန်ကၟာဝက်ပိုယ် အခိင်ကၠာတေအ် ကဝါ်သ္ၚာလလးကထိုန် ဟီုဂှ် အခိုက် ဟွံမဲဏီရ။ နကု ကျာ်ဇၞော် မိက်ဂွံကၠောန် ကဝါ်သ္ၚာလလးကထိုန် ပ္ဍဲ ကွာန်ထံင်ကှ်ေဂှ်ရ။ ဒါယကာမွဲဂှ် ကၠုင်ဟီု ညးတၞဟ်ဟီုစ မိက်ဂွံဂွံ လှုဲတုဲ ကၠောန်ဗဒှ်ပ္တိုန် အခိုက်တၟိ။ ကျာ်ဇၞော်ဟီု ဒၞာဲမၞိဟ်တအ် မဂွံစုတ်လှုဲဒါန် ဗီုကဵု ဗဗေင်တအ်ဂှ် ညး ဟွံကဵုစုတ် ပ္ဍဲ ကဝါ်ဂှ်ရ။

== လညာတ်လပါ်ဓရ် ကောံ ကုပရေင်ဘဝ ==
ကာလပိုယ်ဍောတ်ဍောတ် အခိင်မဒှ် ထပိုယ်တၟိတၟိတေအ်မ္ဂး ကျာ်ဇၞော် ညး လဴထ္ၜး ညး ပၟဝ်ဒၟံင် ဂုဏ်ကျာ်ဒစိတ် နကု အဓိဋ္ဌာန် နွံနွံရ။ သီု ညး ကေင် ဗ္တောန်ကဵု ပိုယ် နဲကဲဂွံပၟဝ် ဂုဏ်ကျာ်ဒစိတ်ကီုရ။ ပါယ်နူဂှ်တုဲ ညး သီုပတှ်ေဒၟံင် ဗီုကဵု မဗဒါတအ်တုဲ ညး ကု တၠဂုဏ်အစာမွဲဇကု၊ ညး ကော်စ တၠဂုဏ်ဂှ် ဂုဏ်တၟိ (နူခၟိုင်) တံင်ဒၟံင် သီုဓမုင်ဏီရ။ ညး ကြာတ်ဒၟံင် မဗဒါ သၟဝ်ဘာ ပိုယ်တအ် ကၠတ်ကျောဝ် နူ လတူဘာ။ မၞိဟ်ဇၞော်ဇၞော်တအ် မုကၠောန် မုပ ကောန်င္ၚာ်တအ် စိုတ်လုပ်စ မိက်ဂွံတီဂှ် ဒှ် သဘာဝမွဲရ။

ထပိုယ်ဂေါသိတ ဇာတိကအ်ဒုန်မြင် (ဒေအ် တၠဂုဏ်အုန်းသီး) ဂှ် ဒှ် ညးမဗိုင်ကၠောန် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ။ ကမၠောန်ဗဒါဂှ် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ကု ဂုဏ်တၟိ ညးၜါဂှ်ရ ကၠောန်၊ တုဲမ္ဂး ထပိုယ်ဂေါသိတဂှ် ဗိုင်စုတ် ပၟတ်၊ ဗိုင် ကၠောန်။ အဲ ထေင်ကေတ်မ္ဂး ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ် အစာဓရ်ဒယှ်တုဲ စပ်ကုင္ၚုဟ်ခရိတ်မအိုတ်ဂှ် ညး ဖ္အိုတ်၊ စပ် ကုနဲကဲ မကၠောန်ဂှ် ဂုဏ်တၟိဂှ် ဒှ် မၞိဟ်မကၠောန်။ 

ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲ သဟဓရ်ၜါ ဟီုဂးဒၟံင် ရေင်သကအ် ဒဒှ်ရ မဗဒါ ညးတအ် မဇက်ဒၟံင်ဂှ် အကာဲအရာ ခိုဟ်ဒၟံင်၊ ကြပ်အံင်ဒၟံင် ကွေဟ်ကွေဟ်ရ။ အရေဝ်ဂှ် ထပိုယ်မွဲ မဒှ် ကောန်ရဲတမ္ၚာ နူ ထံင်ကှ်ေဂှ် ဂွံမိင်ကေတ်တုဲ အခိင်ဗလးမတ် မွဲလစုတ် အာကၠတ်ကေတ် ထောအ် မဗဒါဂှ်ရ။ ဟိုတ်နူ မဗဒါဂှ် ကၠေအ်အာတုဲ ကျာ်ဇၞော် ကု ဂုဏ်တၟိ ညးမဒှ် သဟဓရ်ၜါဇကုဂှ် ခယျဗၠေတ် ရေင်သကအ်တုဲ စဵုကဵု ရံင်မုက် ရေင်သကအ် ဟွံဂွံရ။ ဗွဲကြဴညိ ဂုဏ်တၟိဂှ် ပြံင်တိတ် နူ ဘာထံင်ကှ်ေတုဲ ဂွံဒှ် ကျာ်ဇၞော် ဘာတၟိ ကွာန်ကၟာၜါ။ ပရူမဗဒါ မဒးဒုင်ကၠတ်ဂှ် ညးတအ် သီုညးၜါ ဟွံဂွံ တီကေတ်လဝ် စဵုတ္ၚဲဏအ်ရ။ နကုအဲဂှ် ဗွဲကြဴဏအ်ဟေင် ဂွံတီကေတ်ရ။

ဓမ္မကထိုက် ဘဒ္ဒန္တဝိလာသဝွံ ဒှ် ညး မတ္ၚအ်ဗှ်လိက်မွဲတုဲ ရိုဟ်ရိုဟ်တ္ၚဲ ဇၟာပ် မဂွံအခိင်ဂှ် ညး ဗှ်ဒၟံင် လိက် လၟိုန်ကာလရ။ ဗွဲတၟေင် လိက်မဆေင် ကုဒဿနဘဝတအ်ဂှ် ညးမလေပ် ဗှ်ဂၠိုင်ရ။ ရန်တၟအ် ကုကောန်ကွးတအ် စိုတ်ဂွံလုပ်စ ပရေင်ဗှ်လိက်တုဲ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် လိက်ကောန်င္ၚာ်ကီု သီုကဵု လိက်ညးဇၞော် ဗီုကု လိက်ကာတောန် လိက် ရွှေသွေး၊ မိုးသောက်ပန်း၊ လိက်ဂျာနေဝ် ဂကူနာနာ၊ လိက်ပရိုင်တအ်ဂှ် ဒုင်ကေတ်လဝ် လၟေင်လၟေင်ရ။ အခိင် ကွးဘာတက္ကသိုလ်ဂမၠိုင် မကၠုင်သွံ လိက်မဂ္ဂဇြေန် ပ္ဍဲ ဘာပၠန်လေဝ် ကောန်ထပိုယ် ကောန်နာဲတအ် သီုဖအိုတ် ညးမွဲ မွဲကၞပ် ညး ကဵုရာန်ဗှ် ဖအိုတ်ရ။ 

ဟိုတ်နူ အသိင် ဗှ်လိက် အသိင်ဗ္စာရဏာ ညး ခိုဟ် ဒှ်မာန်ရောင် ဗွဲကြဴဏအ် လညာတ်ဒဿန လပါ်ဓရ်ကီု သီုကဵု ဒဿန ပရေင်ဘဝဂှ် ပြံင်လှာဲ တၞဟ်ခြာအာ ဗွဲမဂၠိုင်လောန်ရ။

စပ်ကုဒဿနဘဝမ္ဂး ညး ကေင်ဟီုလဝ် သီုစၞောန်ထ္ၜးကဵု ပိုဒ်လိက် နူပါဠိ &quot;ယဝ်ရ ကမ်အတိက် နွံမ္ဂး၊ ကမ်အတိက်ဂှ် အသိင်ကဵုဖဵု ပ္ဍဲ အခိင်ကာလ ပ္တန် ပဋိသန္ဓိ မွဲဆန်ခဏဂှ် ဟေင်ရ။ သၟေဟ်နူဂှ်မ္ဂး ကမ် နူဘဝဏအ် ကောံ ကုပွဳပွူပ္ဍဲဘဝဏအ်ဟေင်ရ။ ယဝ်ရ ကမ်အတိက် ကဵုဖဵု လပါ်ပရေအ်မ္ဂး မၞိဟ်ဂှ် ဍိုန်နူဂဝ်၊ ဠဴနူဂဝ်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး က္ဍဟ်ဟွံပေင် နူဂဝ် က္တဵုဒှ်ရ။ သွက်မၞိဟ် ဟွံဍိုန်နူဂဝ် ဟွံဠဴနူဂဝ် ဟွံကြအ် နူဂဝ်တအ်မ္ဂး ကမ်အတိက် ကဵုလဝ်ဖိုလ် ခိုဟ်ခိုဟ် တုဲတုဲ ဖအိုတ်ရ။&quot; လညာတ်ဒဿနဏအ်ဂှ် ပကဵု ညး ဒၞာဲလ္ၚဵု လညာတ် ဂွံတၞဟ်ခြာ၊ ချပ် တၞဟ်ခြာ၊ နူ မၞိဟ်မပတှ်ေကမ် အတိက်တအ်ရ။ လညာတ်ညးမ္ဂး မၞိဟ်မပတှ်ေကမ်အတိက် ဇၟာပ်ဇၟာပ် ဒၞာဲဂှ် ဒှ် အရာ သွက်ဂွံပရေစိုတ်မွဲဟေင်တုဲ ဒှ် အရာ ဓဝ်ဍာံ ဟွံသေင်ရ။ ကျာ်ဇၞော် ကေင်ဟီုဒၟံင် ကုပိုယ် ဂၠိုင်ကုအလန်ဂှ် သွက်မၞိိဟ်တအ် ဂွံဒ္ဂေတ် ဂွံမံင်ခိုဟ်ခိုဟ်တုဲ အစာဘာသာတအ် &quot;ဘ ကုနရက် လှေအ် ကုဍုင်သွဝ်&quot;။ အရာဟွံခိုဟ်ဂှ် အစာဘာသာတအ် စကာ အရာမဘ မလှေအ်ဏအ်တုဲ ဖန် သွက် ဂုဏ်ဖိုလ်ဇကု ဗွဲမလောန်ကာဲရ။

စပ်ကုဒဿန မဆေင်ကုကျာ်ပၠန် လညာတ်ကျာ်ဇၞော်မ္ဂး ဂုဏ်ကျာ် ဒစိတ် ညးမဟီုလဝ်ဂှ် ညးမိက်ဂွံကဵု ကၠိုဟ် လက္သန်ကျာ်ဒစိတ်၊ ဟီုမွဲသာ်ပၠန် မၞိဟ်လဵုမွဲဟွံဟီု ယဝ်ရ ဍိုက်ပေင်တဴ ကုလက္သန်ဒစိတ် သာ် မညး ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ်ဂှ်မ္ဂး ပူဂိုလ်ဂှ် အရာဂှ် &quot;ကျာ်&quot; ပိုယ် ကော်စဂွံရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂုဏ်ကျာ်ဒစိတ်ဂှ် စၞးမကဵု ဗှ်ဖ္ဍောတ်ပၟဝ်ဒၟံင်ဂှ် ညံင်ဂွံကၠိုဟ် အဓိိပ္ပါယ်ဂှ် လ္ၚတ်တုဲ နဒဒှ် ပၞောန်ဗ္ၜတ်မွဲ စကာတုဲ ဣလဵုဒှ် ကျာ်၊ ဣလဵု ဟွံဒှ်ကျာ်ဂှ် ညး မိက်ဂွံကဵုလ္ၚတ်ရ။ ပၞောဝ်ကု ဂုဏ်ကျာ်ဒစိတ်ဂှ် &quot;အနုတ္တရော ပုရိသ ဒမ္မသာရထိ&quot; မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဒဒှ် မနွံ ကုလက္သန် မဟီုတွဟ် ဒၠောအ်ဗ္တောန် ကုညးဂမၠိုင်မာန်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် မလေပ် ထံက်ထ္ၜး ဟီုဂးဂၠိုင်ရ။ မုဟိုတ် ရောမ္ဂး မၞိဟ်တအ်ဂှ် ပ္တိတ်ဒြဟတ် ပ္တန်ဒၟံင် ရုပ်ကျာ်ဇၞော်ဇၞော် ဍောတ်ဍောတ် ဂှ် ၜိုန်ရ ပိုယ်တအ် ကော် ကျာ် ကီုလေဝ်၊ ရုပ်တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူ မဟီုဒၠောအ် ဗ္တောန် ကောန်မၞိဟ်တအ် ဟွံမာန်တုဲ ကျာ်ဂှ် ညး ဟွံမိက် စၟတ်သမ္တီ ပေင်ပေင်ရ။ ပဋိမာရုပ်တအ်ဂှ် ဒှ် ဆအယာံမာတ် ပညပ် မပကဵု နဒဒှ် သင်္ကေတ မၞိဟ်တအ် ညာတ်ဒးမ္ဂး ညံင်ဂွံချပ်ဂွံ ဂၠံင်ဓရ် မညး တွဟ်လေဝ်ဂှ် ဟေင်ရ။ ဂၠိုင်နူဂှ် နကု ကျာ်ဇၞော် ဟွံညာတ်။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပွမဒက်ပ္တန်လဝ် ကျာ် မပေင်ဒၟံင်ဒဵု မပေင်ဒၟံင် ဂၠံင်တအ်ဂှ် ဒှ် အမှိက်အမှောန် ဘာသာ ကျာ်ဇၞော် ကေင်ဟီုလဝ် ကုပိုယ် ဂၠိုင်ကုအလန်ရ။ ဟိုတ်နူ ဒဿနညး မနွံသာ်ဏအ်တုဲ ပွမပူဇဴပၟတ်ပၞာင်သ္ဍဴ၊ ပုင်သၟုတ်တအ်ဂှ် ဒှ် အရာအခိုက် ကၞာ အခိုက်အလိုက် မွဲဟေင် ကၠောန်ထေက်တုဲ ဒးစွံ အရီု ဒးပ္တိတ် ဒြဟတ် ဗွဲမဇၞော်ကုဒြဟတ်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဟွံကေင် ဗတိုက်ဖအောဝ် လဝ် ပိုယ်ရ။

စပ်ကုဒဿန မဆေင် ကုဓရ်မ္ဂး ကျာ်ဇၞော် မလေပ်ဖ္ဍောတ်ထ္ၜးကဵု ကဗျလင်္ကာ မညး ဇန်လဝ် ယၟုကဗျ &quot;ဓဝ်မ္ဂးဂှ်&quot; ရ။ လင်္ကာဂှ်

သ္ဘဴဍေဟ်ကဵုဍေဟ် ပ္ကင်ရင်ကွေဟ် ကော်ဂး ဓဝ်ရနာဲ၊&lt;br&gt;
ခိုဟ်ပရေအ်ၜါဆာဲ ဗ္ဒာဲကဵုဟိုတ် က္တဵုဒှ်အိုတ်ရနာဲ၊&lt;br&gt;
ခိုဟ်ဂှ်ကုသိုလ် ဖဵုဍေဟ်ပြဲ ပ္ဍဲခန္ဓနာဲရောင်၊&lt;br&gt;
ပရေအ်အကုသဵု ဖဵုဍေဟ်ယုတ် ထ္ၜုတ်ခန္ဓနာဲရောင်၊&lt;br&gt;
ဟိုတ်ဖဵုၜါဂှ် က္တဵုဒှ်ပြဲ ပ္ဍဲခန္ဓနာဲရောင်၊&lt;br&gt;
မိက်ဂွံတီသောင် ဍောင်ဓဝ်သ္တိ စွံလဝ် ပ္ဍဲသ္ၚိညိ။&lt;br&gt;

အဓိပ္ပါယ် ညးမိက်ဂွံဟီုဂှ် ဓဝ်ဟီုမ္ဂးဂှ် နွံဒၟံင် သဘဴဍေဟ်ကုဍေဟ်၊ ခိုဟ်ကီု ပရေအ်ကီု ပဟိုတ်နူ ကုဟိုတ်မွဲမွဲတုဲ ဍေဟ်က္တဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ခန္ဓဇကုရ။ အရာမပကဵု ညံင်မၞး ဂွံၜိုဟ်သြိုဟ် က္တဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ခန္ဓမၞးမ္ဂး မၞးဒှ် ကုသိုလ်၊ အရာမပကဵု ညံင်မၞး ဂွံဒုင်စသိုင်ပရေအ်မ္ဂး မၞး ဒှ် အကုသိုလ်ရ။ မၞး ဒှ် ကုသိုလ်ကီု၊ မၞး ဒှ် အကုသိုလ်ကီု တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ခန္ဓမၞး ဟေင်ရ။ ညံင်ဂွံတီ အရာမကတဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ခန္ဓဇကုဂှ် မၞး ဒးမံင် နကုသတိ။ ဟီုမွဲသာ်ပၠန် ဓဝ်သတိမွဲဂှ် စွံလဝ် ပ္ဍဲဇကုဇကု လၟိုန် ကာလညိ။ ဟီုမွဲသာ်ပၠန် လညာတ်ကျာ်ဇၞော်မ္ဂး ပိုယ် ဂွံဒှ် ကုသိုလ်ကီု ပိုယ် ဂွံဒှ် အကုသိုလ်ကီု အရာတအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ပိုယ်ဟေင်ရ။ စပ်ကု ဓဝ်တုဲ အရာညး မလေပ်ဟီုဒၠောအ်ဗ္တောန် ကုပိုယ် ဂၠိုင်ကုအလန် နွံမွဲပၠန်ဂှ် သမ္မပ္ပဋ္ဌာန် ၄ သာ်ဂှ်ရ။ သမ္မပ္ပဋ္ဌာန် ၄ ဂှ် ညးဇန်လဝ် ကဗျ

ဓဝ်အကုသိုလ် က္တဵုဒှ်တုဲ သ္ၚဳလလံပါယ်ကၠာ သ္ပလွဳပြာ&lt;br&gt;
အကုသဵုဂှ် ဟွံက္တဵုဒှ် ညံင်ဟွံက္တဵုဒှ် ပြဟ်လွဳပြာ&lt;br&gt;
ကုသဵုမွဲဂှ် ဟွံက္တဵုဒှ် တၞဟ်နက္တဵုဒှ် ပြဟ်လွဳပြာ&lt;br&gt;
က္တဵုဒှ်တုဲဂှ် သှ်ပ္တဴကၠာ ညံင်ဇၞော်မောဝ်အာ သ္ပလွဳပြာ&lt;br&gt;

ဟီုဂၠေအ်ဂၠေအ်မ္ဂး စိုတ်ဟွံခိုဟ် က္တဵုဒှ်တုဲ ဗွဲကြဴ ညံင်ဟွံဂွံက္တဵုဒှ်ပၠန် ဝေင်ပါယ်၊ စိုတ်ခိုဟ် က္တဵုဒှ်တုဲ ဗွဲကြဴ ညံင်ဂွံက္တဵုဒှ်ပၠန် ဆက်လွဳပရာ။ ဟီုကၠးကၠးမ္ဂး မံင်တန်တဴ ညံင်ဂွံကိတ်ညဳ ကုပရေင်ထတ်ယုက်စိုတ် (mental health) ရ။
ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မနွံကဵု ဒဿနဘဝ ကမ် (ဝါ) ကမၠောန်၊ တုဲပၠန် ဒှ် မၞိဟ် မဒုင်ကေတ်လဝ် အနတ္တဝါဒ (ဝါဒ မဒှ်လီု)တုဲ စိုတ်ကုသိုလ်ကီု စိုတ်အကုသိုလ်ကီု မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ပိုယ်တအ်ဂှ် သှ်ေတန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ပိုယ် ဗွဲမလအ်ဂှ် ညး ဟွံဒုင်တဲရ။ ဟိုတ်နူသညာ (ဝါ) ဟိုတ်နူ ပိုယ်သမ္တီလဝ်တုဲ က္လေင်ဗှ်ဗၞုဟ် ပရူတအ်တုဲ ကုသိုလ် အကုသိုလ်ဂှ် က္လေင်က္တဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ပိုယ်မာန်ရ။ ညး ပ္တုပ် နဥပမာ စိုတ် ပိုယ်မၞိဟ်တအ်ဂှ် တုပ်တဴ ညံင်ရဴပၟတ်ပၞာင်၊ ပၟတ်မဂဵုလဝ် နူ ကိုပ်ကၠာဂှ် ယဝ်ရ သှ်ေၜက်ဒၟံင်မ္ဂး ပၟတ်တအ် ဇၞော်တိုန် ဇၞော်တိုန် ပၟတ်တအ်ဂှ် မွဲလစုတ်ဓဝ် ဒှ်အာ တၟာဒဵုမာန်ရ။ ပၟတ်တြေံ ဂဵုအိုတ်အာ ပၟတ်တၟိ က္တဵုဒှ်ကၠုင်ပၠန်၊ စဵု ဖျုန်ပၞာင်အိုတ်ရ။ ဖျုန်ပၞာင် ဟွံအိုတ်မွဲသာ် ဟိုတ်နူ ဒြဟတ်ဒမြိုဟ် မ္ၚးမွဲမွဲတုဲ ပၟတ်ပၞာင် ဒးပၠိုတ်အာလေဝ် နွံရ။ ပၟတ်တြေံဂှ် ဟွံအိုတ်အာ၊ သှ်ေဒၟံင် (ဝါ) စိုတ်ကုသိုလ် စိုတ်အကုသိုလ် မကတဵုဒှ်လဝ်တုဲတအ် ဟွံအိုတ်အာ သှ်ေဒၟံင်မ္ဂး ဟွံဒှ် အနတ္တဝါဒ၊ ဒှ် အတ္တဝါဒ။ ဗီုဏအ် ကျာ်ဇၞော် ညာတ်ကေတ်ရ။ အရာတၞဟ်ခြာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကု ဟိန္ဒူဂှ် ပ္ဍဲ အရာဏအ်ရ။ ဟိန္ဒူဂှ် အတ္တဝါဒ၊ အရာမွဲမွဲ အိုတ်အာဟွံမဲ သှ်ေတန်တဴဒၟံင်။ ကျာ်တြဲပိုယ်ဂှ် လညာတ်တၞဟ်ခြာနူဂှ် ဒှ် အနတ္တဝါဒဳ အရာအိုတ်သီုဂှ် ဒှ်လီုဒၟံင်၊ တန်တဴဒၟံင် အတိုင်ဗီုတြေံ ဟွံမဲရ။

ဒုင်သဇိုင် ကုလညာတ်ဒဿန လတူကျာ် ကောံ ကုဓဝ် (ကုသိုလ် အကုသိုလ်) ပြဲ၊ ပရေအ် ဗွဲလတူဝွံတုဲ နကုလညာတ်ကျာ်ဇၞော်မ္ဂး ပ္ဍဲ အရာလဵု၊ ပ္ဍဲ ပူဂိုလ်လဵုလေဝ် ပြဲဒၟံင် တွဵု၊ ယုတ်ပရေအ်ဒၟံင် တွဵု ဟွံမဲ၊ တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ဆန်ခဏ စိုတ်ပူဂိုလ်ဂှ် မကတဵုဒှ်ဒၟံင်ရ။ ယဝ်ရ မၞိဟ်မွဲ စိုတ်ကုသိုလ် (စိုတ်ခိုဟ် က္တဵုဒှ်ဒၟံင်မ္ဂး) ပ္ဍဲ ဆန်ခဏဂှ် ဒှ် မၞိဟ်ပရဲ၊ ဒှ် ပူဂိုလ်ပရဲ၊ ဒှ် ပူဂိုလ်ကုသိုလ်ရ။ ပ္ဍဲ ဆန်ခဏ စိုတ်အကုသိုလ် (စိုတ်ဟွံခိုဟ်၊ စိုတ်ပရေအ်ပရေအ်) က္တဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ပူဂိုလ်ဂှ်မ္ဂး ညးလဵု ဟွံဟီု၊ မၞိဟ်ဂှ် ကယျိုင်လဵု လတက်လတက်၊ ဒၞာဲလဵု တန်တဴတန်တဴ၊ ဟွံဒှ် မၞိဟ်ခိုဟ်ခိုဟ် မၞိဟ်ပြဲပြဲရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ နကု အလဵုဇကု ကျာ်ဇၞော်လေဝ် ပြဲနူညးတၞဟ် ဇၟာပ်အခိင် ဇၟာပ်အခါဂှ် ညး ဟွံဒုင်ကေတ်လဝ်ရ။
အရာလတူတအ်ဂှ် ညးသရောပ်တုဲ ညးဇန်လဝ် ကဗျ မွဲပိုဒ် ညး ကဵုလဝ် ယၟုကဗျဂှ် ကျာ်ပညပ်၊ ကျာ်ပရမတ်၊ မတ်ဖျုန် မတ်ညာဏ်)

ကျာ်မ္ဂးကျာ် ပသာ်ဂွံဆဵု ဒးဗဵုလ္ၚောဝ် နညာဏ်&lt;br&gt;
ဓဝ်မ္ဂးဓဝ် ဓဝ်ဍာံဂှ် ဒးရုဲစှ် နညာဏ်&lt;br&gt;
သင်မ္ဂးသင် ဂွံကၠိုဟ်ခၠင် ဒးစင်ခြင် နညာဏ်&lt;br&gt;
ဂလာန်မ္ဂးဂလာန် ဂလာန်ဍာံဂှ် ဒးရုဲစှ် နညာဏ်&lt;br&gt;
မၞိဟ်မ္ဂးမၞိဟ် မၞိဟ်ဍိုက်ပေင် နွံဂ္ၚေင်သုတညာဏ်&lt;br&gt;
မၞိဟ်ဍိုက်ပေင်ကွေဟ် ရုဲစှ်ဒး ဗၠးဒဒိုက် ဂွံတသိုက်မာန်။&lt;br&gt;

သရောပ်တုဲ အဓိပ္ပါယ်ကဗျညးဂှ် ယဝ်ရသ္ဒးဟီု ဗီုအဲမကၠိုဟ်မ္ဂး မၞိဟ်မွဲ ဂွံဟီု မၞိဟ်ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင်ဂှ် သ္ဒးဒှ် မၞိဟ်မနွံကဵု အစောန်စရာဲ မသ္ၚေဝ်ဂၠေပ်ပါ်ပါယ် နကုညာဏ်ရောင်။ ပိုယ် နွံ ကုညာဏ်ဟေင် ပိုယ် ဆဵုကျာ်ပရမတ် မာန်၊ ဆဵု ဓဝ်ပရမတ် မာန်၊ ဆဵု သင်ပရမတ် မာန်။ တုဲပၠန် ပိုယ် ဂွံဗၠး နူ ဒဒိုက်တုဲ ပိုယ်ဂွံ တသိုက် မာန်ရ။ ယဝ်ရ ပိုယ် ဟွံမဲ ကုအစောန်စရာဲ မသ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပါ်ပါယ် နကုညာဏ်မ္ဂး ပိုယ်ဂှ် ဒးဒုင်ဗ္ဂေတ်စ ညးတၞဟ်၊ အတိုင် ညးတၞဟ်မဟီု ပိုယ် ဒးကလင်ဗက်ဒၟံင်။ ညးတၞဟ် ဟီု ကျာ်၊ ပိုယ် ပ ကျာ်၊ ညးတၞဟ် ဟီု ဓဝ်၊ ပိုယ် ပ ဓဝ်၊ ပိုယ် စၟဳဒၟံင် ကုသိုလ် ကၠုင်ကဵု ပိုယ် နူ ဌာန်ညးတၞဟ် မွဲမွဲဒၞာဲရ။ ယဝ်ရ ပိုယ် ဒှ်ဒၟံင် ဗီုဏအ်မ္ဂး ပိုယ်ဂှ် မၞိဟ်မွဲ ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင် ဂွံကော်စ ဟွံဂွံတုဲ ဆ ကျာ်ပညပ်၊ ဓရ်ပညပ်၊ သင်ပညပ်ရ ပိုယ် ဆဵုကေတ်မာန်။

သက္ကရာဇ် ၁၃၅၂ ဂှ် ဘာလကျာ် မနွံ ဗွဲဒိုဟ်ဗာယပ် ကၟာဘင်ဍင်၊ ကွာန်ကအ်ခပုင်ဂှ် လကျာ်ဗၟာ မပဒတဴ ပ္ဍဲဘာဂှ် က္လိလောန်ဒုဟ် ကိစ္စ သာသနာမွဲမွဲတုဲ ဒးတိတ်အာ နူဘာဂှ်ရ။ သွက်ဂွံ ဆက်မင်မဲအာ ဒတန်သာသနာဂှ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်အစာတၠ ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး ကွာန်ကအ်ခပုင် ကောံ ကုသံဃနာယက ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ပ္အပ်ကဵု ညးတုဲ ကျာ်ဇၞော် အာပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာဂှ်ရ။ ယၟုဘာတြေံ နိဗ္ဗိန္ဒာရာမဂှ် ကျာ်ဇၞော် ခုတ်သၠာဲ နကဵုယၟုတၟိ ဘာလွဳမာန်ရတ် ရ။ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ညးပ္အပ်ကဵု ကောန်ကွးညး တၠဂုဏ်အစာဝဳရိယ။ မုဟိုတ် ညးဂွံကဵု ယၟု လွဳမာန်ရတ် ရော ညး ကေင် ပသောင်ထ္ၜးလဝ် ကုပိုယ်ဂှ် လွဳမာန် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဒတန် ဘုံပြာသာဒ် ဗီုဏအ် ဟွံသေင်၊ အဓိပ္ပါယ် ဗီုမန် ခေတ်တၟိ သောင်သောင် ကၠးကၠး၊ ယဝ်ရ ပ္တိတ်လွဳမာန်မ္ဂး ဒှ် ရတ်။ ကလေင်ချပ်အာမ္ဂး ယၟုဘာဏအ်လေဝ် ကိတ်ညဳ ကုလညာတ်ဒဿန ကျာ်ဇၞော်ကွေဟ်ရ။ ကျာ်ဇၞော် ကေင်ဟီုလဝ် ကုအဲ ယဝ်ရ ဗှ်ေပံက် ဘာဗတောန်လိက် ပညာပရေင်မၞိဟ် ပညာဂတာပ်ခေတ် ဗီု လိက်အေင်္ကလိက်မ္ဂး တိအရှာမ်ဏအ်ဂှ် ညး ပ္အပ်ကဵု လွာဲဂှ်ရ။ ကျာ်ဇၞော် ဟီု အခိင် ဍောတ်ဍောတ်တေအ် ဟိုတ်နူ ဟွံဂွံဗတောန် လိက်အေင်္ကလိက်တုဲ ညး ဂိုဟ်ကဟောမ်ဒၟံင်ရ။ ညး မိက်ဂွံလေပ် အေင်္ကလိက် ကွေဟ်ကွေဟ် ရောင်။ ညးဆဵု ဘာဓာတုမာလာ ဍုင်မတ်မလီု ဗ္တောန်ဒၟံင် အေင်္ကလိက်ဂှ် ညး မိက်ဂွံအာဗ္တောန်ကီု၊ ဆဂး ဒှ်ဟွံမာန် အာယုက်ဇၞော် လ္ဇုဲအာရ။ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ညး မိက်ဂွံဗှ် လိက် လညာတ်ဂၠးတိ မချူလဝ် န ဘာသာ အေင်္ကလိက်တအ်ရ။ ညး ဒးစိုတ် လိက် မကၠာဲလဝ် နူဘာသာသအာင် ဂၠိုင်ရ။ လိက် Richard Bach မချူလဝ် Jonathan Livingston Seagull၊ ဘသန်း(ဓမ္မိက) ကၠာဲလဝ် ဗီုဗၟာ န ယၟုလိက် &quot;ယောနသံစင်ရော်&quot; ဂှ် ညး ဒးစိုတ် ဗွဲမလောန်ရ။ ဟိုတ်ကျာ်ဇၞော် မဂွံဒးစိုတ် လိက်ဏအ်ဂှ် လညာတ် မဟီုထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲ လိက်ဏအ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် တုပ်ဒၟံင် ကုသဘဴဓရ် လညာတ်ကျာ်ဇၞော် နွံ ဗွဲမဂၠိုင် ဟီုမာန်ရ။ ယဝ်ဒးထ္ၜး နကု ဥပမာမ္ဂး ပ္ဍဲ လိက်ဂှ် အစာလိက် Richard Bach ချူလဝ်

{{Cquote|
&quot;you've got to understand that a seagull is an unlimited idea of freedom, an image of the Great Gull, and your whole body, from wingtip to wingtip, is nothing more than your thought itself.&quot; 
(မၞးတအ် သ္ဒးတီကၠိုဟ်လဝ်ဂှ် ဂစေမ်အဘဴတအ်ဂှ် ဒှ် ကသပ်ညာဏ်ဗၠးၜး မဟွံမဲ ကုအပိုင်အခြာ ကၞောတ်အထောတ်ရ၊ တုဲပၠန် ရုပ်နိမိတ္တ မဟာအဘဴမွဲလေဝ် ဒှ်ရ။ တုဲပၠန် ခန္ဓကာယမၞးတအ် သီုဖအိုတ် နူတၞုင်သၞေင်လပါ်ဏအ် စဵု တၞုင်သၞေင်လပါ်တေအ်ဂှ် ပါဲနူ စိုတ်ကသပ် မၞးတအ်တုဲ မုလေဝ် ဟွံမဲရ။&quot; }} 	

လညာတ်ဏအ်ဂှ် တုပ်ဒၟံင် ကုလညာတ်ဓဝ်ဗုဒ္ဓဘာသာ အနတ္တဝါဒ အတိုင် ကျာ်ဇၞော် မကၠိုဟ်ကေတ်လဝ်၊ ကုသိုလ်ကီု အကုသိုလ်ကီု နွံဒၟံင် အပ္ဍဲ ခန္ဓကာယပိုယ်တအ်ဂှ်ရ။

ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ် အရှာမ်ဇၞော်လှဲ ခိုဟ်ကွေဟ်ရ။ ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ် မၞိဟ်ဇာတိ ကွာန်ကအ်ခပုင်တုဲ ဘာလကျာ် ပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ခပုင် လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဂွိင်ဖေက် ဒါယကာညးတအ် ပြံင်တိုန်ဘာညးရ။ ပ္ဍဲ သဘင်ဓရ် ကျာ်ဘင်ဍင်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် တွဟ်ဓရ်တုဲ အကြာဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဟီု ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ် ညး ဟွံဒုင်တဲ ဒါယကာ။ ဘာဂှ် သ္ဒးဒှ် ဘာမဟွံမဲ ကုဒါယကာမွဲရောင်။ ဆဂး ယဝ်ရ ဇကုသဒ္ဓါ နွံ မိက်ဂွံ ပလံင် ပိဏ္ဍပါတ် ကုခမဳသင်တအ်မ္ဂး ကၠုင်ပလံင် ဂွံ၊ သာ်ဂှ်ဟွံသေင် မိက်ဂွံသဳကၠဳ ပရေင်ဓရ်၊ မိက်ဂွံဓရီုကျာ ပရေင်ဓရ်မ္ဂး ညးလဵုမွဲ ဟွံဟီု၊ ပြာပ်အာ သဳကၠဳဂွံ အခိင်ဟွံရုဲရ။ မၞိဟ် ဟွံကၠိုဟ် အဓိပ္ပါယ် အရေဝ် မညး ဟီုဂှ်မ္ဂး မလေပ်ဟီုဂး မုလကျာ်ရော ဟွံဒုင်တဲ ဒါယကာ။ မုဘာရော ဘာဟွံမဲ ကုဒါယကာ။ ဟီုဂးစလဝ် နွံကီုရ။

အရာပိုယ်မတီလဝ် လညာတ်ကျာ်ဇၞော် နွံမွဲဂှ် ဘဝလကျာ် ဒးဗ္ဒဒၟံင် ကုဒါယကာဂှ် ညး ဟွံဒးဂၞပ် ကွေဟ်ကွေဟ်ရ။ ညး မိက်ဂွံမံင် တန်တဴ ကေတ်ကေတ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ် ညးကဵု ဒေအ်ညး ဣစဳမျ ကု တြုဟ်တၠသ္ၚိဣစဳမျ တဵုခၞေဝ်။ အကြာဂှ် ကောန်နာဲတအ်လေဝ် ဗိုင်တဵုခၞေဝ်တုဲ ခၞေဝ် မတိတ်ကၠုင် နူ ဘာဂှ် ညးကဵု ဣစဳမျ သွံ။ ညး မိက်ဂွံတန်တဴ နကုနဲကဲဂှ်ရ။ နကုလကျာ်မွဲ ဟွံမဲ ကုကောန်ဇာတ်၊ ဟွံမဲ ကုဂကောံသ္ၚိကၟိန် ဂွံတန်တဴ ဍာ်ဇမၠိင် နကုနဲကဲဂှ် ဟွံလောဲရ။ ကောန်နာဲတအ်လေဝ် အာယုက်စိုပ် ဗီုညးကုညး လ္ၚဵု အာကတ်လိက်၊ လ္ၚဵု ရာံတိတ်၊ တုဲပၠန် ဣစဳမျ ကု တၠသ္ၚိညးလေဝ် အာယုက်ဇၞော်ကၠုင် ကၠောန် ဟွံမာန်။ ဟိုတ်နူ ညး ဗ္တောန်လိက် ကုကောန်သင်တအ် ဟွံမာန်တုဲ ကောန်နာဲတၟိတၟိလေဝ် ဟွံစိုပ်ကၠုင်။ ကသပ်ညး နကုလကျာ် မံင်တန်တဴ ဗွဲမဗၠးၜးဂှ် ဟွံလောဲသွာရ။ ပ္ဍဲ အရှာမ်ဘာဂှ် ဗွဲကြဴ စၞး ခၞေဝ်ဂှ် တဵုလဝ် တၞံခၜိုတ်တုဲ ၜိုန်ရ ကောန်သင်တအ် ဟွံမဲကီုလေဝ် လှုဲနူခၜိုတ်ဂှ် ညး ဆက်တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ် သၞာံတၟာလအ်မာန်ဏီရ။

နကုအဲလေဝ် ဇၟာပ်မကလေင်စိုပ် စဴဝေင် ဍုင်မိတိမမန်ဇကုမ္ဂး ညံင်ဂွံစိုပ် ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်ဂှ် အာဒဵုစိုပ်ရ။ ကာလအဲ စိုပ်အာ သၞာံ ၂၀၁၄ ဂှ် ပ္ဍဲ ဘာဂှ် ကျာ်ဇၞော်မွဲဇကု ကု ကောန်ထပိုယ်ဍောတ်မွဲ၊ တုဲပၠန် တြုဟ်တၠသ္ၚိဣစဳမျ ရ နွံ ပ္ဍဲဘာဂှ်။ ပ္ဍဲ အရှာမ်ဘာဂှ် ဗီုကိုပ်ကၠာတေအ် မနွံ ကုကၠအ်ခၞေဝ် တၞံပကဴနာနာ သာယာဒၟံင်ဂှ် ဒှ်အာ ဗီု ကၠအ်ခၜိုတ်၊ မၞိဟ်ခွာတ်ခၜိုတ် နွံမွဲသ္ၚိရ။ ကောန်ထပိုယ် ဍောတ်ဂှ်လေဝ် ညးကဵုလဝ်ယၟု ကောန်စေက် ဗီုညး ကော်လဝ်အဲ ကိုပ်ကၠာတေအ်ကီုရ။ ဟီုဍာံဍာံ ၜိုတ်အဲမတီမ္ဂး ကောန်ထပိုယ် မဂွံယၟု ကောန်စေက် ပါယ်နူအဲတုဲ ဗွဲကြဴဏအ် နွံ တၟာဂလိုင်ရ။ ကျာ်ဇၞော် တန်တဴဒၟံင် နကဵုလှုဲ နူ တၞံခၜိုတ်တအ်ဂှ်ရ။ ဟိန်မဟီုဂး လဴပူဒၟံင် ပရူနာနာ ကုကျာ်ဇၞော်ဂှ် အရေဝ်စိုပ်တုဲ ကျာ်ဇၞော် လဴကဵု အဲမွဲရ။ ကောန်ကွးညး ကျာ်ဇၞော်ဝဳရိယ မနွံပိုန် ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ညာတ် ကျာ်ဇၞော်တၞဟ်တၞဟ်တအ် ကလိဂွံ တဆိပ်တြာ နူ သၟိင်အလဵုအသဳ နာနာသာ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်ဝဳရိယလေဝ် မိက်ဂွံကဵု အစာဇကု ဂွံ တဆိပ်တြာ မဟာဓမ္မကထိက ဗဟုဇနဟိတဓရ ကီုတုဲ ပ္ကောံချူ အတ္ထုပ္ပတ္တိ ကောံ ကုလိက်ပတိုန်ဂလာန်ကီုရ။ ကျာ်ဇၞော်ဝဳရိယ ပ္ကောံချူတုဲအိုတ် တဆိပ် ထံက်ဂလာန် နူ ဂကောံသံဃနာယကလေဝ် ဍဵုလဝ်ကဵုတုဲအိုတ်။ ဆဂး ကျာ်ဇၞော် ဟွံကဵု အခေါင်ပတိုန်၊ ညး ဟွံမဲပၟိက် တဆိပ်တြာ နူ အလဵုအသဳ ရ။ ညး ဟီု ညး လကျာ်ခမဳ ဓမ္မတာမွဲရ။ အခိင်ဂှ် အဲ ချပ်စိုပ်အာ လကျာ်ဇၞော် ဟွံမဲပၟိက် တဆိပ်တြာ နူ သၟိင်တၠဟီုဂှ် အဲကေင်မိင် ကေင်ဆဵု ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသဏအ်မွဲရ။ ၜိုတ်အဲ မကေင်မိင်လဝ်မ္ဂး ဂွံဂွံ တဆိပ်တြာ နူ သၟိင်အလဵုအသဳဂှ် ဒးထ္ပက်လှုဲ ဒးလိင် လကျာ်ဗၟာ ကဵုချူ လိက်ပတိုန်ဂလာန် အိုတ် လှုဲသြန် ကုစှ်ောကိုဋ်မွဲတဲဂးရ။

သၞာံ ၂၀၁၇ ဂှ် အဲက္လေင်စိုပ် ဇရေင်ကျာ်ဇၞော်မွဲဝါ။ အခိင်အဲ ကလေင်စိုပ် ဇရေင်ကျာ်ဇၞော် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံဆ ကျာ်ဇၞော်မွဲဇကု ကု တြုဟ်တၠသ္ၚိ ဣစဳမျ မၞိဟ်မဗိုင်ကၠောန်ဒၟံင် ညးဟေင်ရ။ နကုစိုတ်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ၜိုန်ရထတ်ယုက်ဒၟံင်၊ ယဲဘဲဇၞော်ဇၞော် ဟွံမဲကီုလေဝ် ဇိုင်ညး ကွာ်စ ဟွံခံင်လးလးရ။ အဲ ကဵုဒါန် ဝတ္ထုဒါန် သြန်ဂှ် ရံင်ကေတ်မ္ဂး ညး ဟွံမိက်ဒုင်တဲရ။ အဲ စွံဖျေဟ် ဗဒါယ် ညးအတေင်တုဲ ကာလအဲစဴတုဲ ညး ဒးကေတ်ရ။ ဟီုဍာံဍာံ အဲ ထေင်ကေတ် နကုကျာ်ဇၞော် စဵုတ္ၚဲဏအ် စွံလဝ်စိုတ်လတူပိုယ် နဒဒှ် ကောန်ကွးဇကုမွဲတုဲ စၞးမကေတ် နူ ကောန်ကွးဇကုဂှ် မိက်ဂွံဒုင်ကဵု ပိုယ်ရ။ သာ်ဂှ်ဟွံသေင် ညး မိင်ဒၟံင် ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဝါတ်ဂါတ်ဒၟံင်တုဲ ညး ဟွံမိက်ဒုင်တဲ ကေတ်သြန် နူ အဲလေဝ် ဒှ်မာန်ကီုရ။

ပိုယ်တီလဝ် ကျာ်ဇၞော်မွဲပၠန်ဂှ် ညး နွံစိုတ်ဆာန်ဍူ လတူ မၞိဟ်ဝါတ်ဝါတ် တအ်ရ။ ညး ဟွံမိက်ဒုင်ဒါန် နူ မၞိဟ်ဝါတ်တ်တအ်ရ။ ပိုယ် ကလေင် ရံင်အာ ပရေင်ကမၠောန်ညးမ္ဂး နူ အခိင် ညးဍောတ်ဍောတ်တေအ်ရ။ ဇၟာပ်မၞိဟ် ညံင်ဂွံကၠောန်မာန် ပမာန် တုပ်တုပ် ဖအိုတ်တုဲ ညံင်ဂွံအိုတ်သြန် အောန်အောန်ဂှ် ညးဖန်ရ။ ဥပမာ အခိင်ကဵုဒါန် သ္ၚာသၞုက်ဗြဲမ္ဂး ယဝ်ရ ရာန်နင်သ္ၚာ နူဖျာမ္ဂး သ္ၚာခိုဟ်ခိုဟ်ဂှ် င္ၚုဟ်ဍင်တုဲ ဇၟာပ်ဒါယကာ ပဟွံမာန်။ ဇၟာပ်ဒါယကာ ဂွံဗ္ဂိန် ဗီုညးတၞဟ်မာန်၊ နကု အလဵုဇကုညးဂှ် ဖန်ဇန်၊ ရာန်ယာတ်ကေတ်တ်တုဲ ကဵု ဒါယကာတအ် ဇိင်ကေတ်ကေတ်ရ။

ဇၟာပ်အဲ မကလေင်စိုပ် ဇရေင်ကျာ်ဇၞော်မ္ဂး စပ််ကုဒဿနဘဝ လညာတ် လတူကျာ်၊ ဓရ် ဗီုညးမဒုင်ကေတ်လဝ်ဂှ် ညး ဟွံထေင် ပိုယ်တအ် ကၠိုဟ်ကေတ်လဝ် တုဲတုဲရတုဲ ညး ဂ္စာန်လဴဒၟံင် အတိုင်ဂှ် ဖိုဟ်ဏီရ။ ညး ဂွံလဴထ္ၜး သဳကၠဳပရူဓရ်မ္ဂး ညး မိပ်မြဟ်ရ။ ဟိုတ်နူ ကတောဝ်ဇြိုင်တုဲ ကာလပိုယ် ကလေင်ဟီု ကလေင်သဳကၠဳဂှ် ညး ဟွံမိင်တုဲ ညး ထေင်ဒၟံင် ပိုယ် ဟွံကၠိုဟ်တုဲ ညး ဆက်ပသောင်ပၠန်ရ။

ကျာ်ဇၞော်ဇဝန နွံပိုန် ဘာထံင်ကှ်ေ အာတ်မိက်ညး သွက် ကလေင်မံင် ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေ ဂၠိုင်ကုအလန်ကီုလေဝ် ညး ဟွံမိက်မံင်။ ညး ဆက်တန်အာဒၟံင် ပ္ဍဲ ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ်ရ။ 

ဟီုဍာံဍာံ ပၟိက်အင္ၚာပ်စိုတ်ညး လကျာ် သီုဟွံဒးဗဒဗဒါယ် ဒါယကာ၊ မၞိဟ်မွဲ သီုဟွံဒး ဗ္ဒဗ္ဒါယ် ညးတၞဟ်မွဲသာ် တန်တဴ ညံင်ဂွံဂွံဂှ် အခိင်ပိုယ် မထတ်ယုက်ဒၟံင်ဂှ် ၜိုန်ရ ဒှ်မာန်ကီုလေဝ်၊ အခိင်ပိုယ် အာယုက်ဇၞော် နွံပၟိက်ကၠုင် အရီုအဗင် နူ ညးတၞဟ်ရ။ ကာလဂှ် ဂွံတန်တဴ ကေတ်ကေတ် ဟွံလောဲသွာရ။ ၜိုန်ရ စိုတ်ထတ် မိက်ဂွံမံင်ကီုလေဝ်၊ ကၞောတ်တဲ ဟိုတ်နူ ဗျုထဴလောန် တန်တဴကေတ်ကေတ် ဟွံဂွံ အာယုက် ကြပ်ပေင် ၉၀ ဂှ် ဂွံမိင်ကတ် နူ ကျာ်ဇၞော်ဇဝန ဒဒှ်ရ ညး ကလေင် ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေ မဒှ် ဘာမနွံပိုန်ညးတြေံ ကရောမ် ကွးဇကုပၠန်ရ။ ပိုယ်ကောန်ကွးတအ်လေဝ် ဂွံတီကေတ် ပရူဏအ်တုဲ ဂဝိင်ၜိုဟ်အာ လတူ ကျာ်ဇၞော် တၟာဂလိုင်ကီုရ။

သၞာံ ၂၀၂၆ ဂိတုမေ ၂၆ အခိင်ဂယး ၉း၂၂ ကျာ်ဇၞော် ကလိဂွံ အာယုက် ၉၄၊ သိက္ခာ ၇၂ ဝှ်၊ စုတိကလိလောန်စဴအာသွရ် ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေရ။ 

ပ္ဍဲ လိက် Jonathan Livingston Seagull တေအ် ဒၞာဲနိဂီုလိက်ဂှ် အစာလိက် Richard Bach ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ဗီု ဂစေမ်အဘဴယောနတာန် ဗ္ကန်လဝ် ကုကွးညး ဖလေတ်ချ် ဗီုဏအ်ရ။

&quot;Don't let them spread silly rumors about me, or make me a god. O.K., Fletch? I'm a seagull. I like to fly, maybe...&quot;&lt;br&gt;
&quot;JONATHAN!&quot;&lt;br&gt;
&quot;Poor Fletch. Don't believe what your eyes are telling you. All they show is limitation. Look with your understanding, find out what you already know, and you'll see the way to fly.&quot;&lt;br&gt;

&quot;လ္ပကဵု မၞိဟ်တအ် ပရး ကောလဟာလ ပရူအဲညိဏး၊ အဲဂှ် ညံင်ဂွံဒှ် ကျာ်တၠဣဓိမွဲဇကုဂှ်လေဝ် လ္ပကဵု ဍေဟ် ပညိဏး၊ မိင်ဟာ ဖလေတ်ချ်? အဲဂှ် ဒှ်ဆ ဂစေမ်အဘဴမွဲရ။ ဒှ် ဂစေမ်မွဲ မဒးစိုတ် ပဝ်၊ ဆဂး . . . ။&quot;
&quot;အစာယောနတာန်&quot; ဖလေတ်ချ် ဟီုကော်တိုန် တုဲ&lt;br&gt;
&quot;ဖလေတ်ချ်၊ အရာမတ်ဖျုန်မၞး မလဴထ္ၜးဒၟံင် သီုဖအိုတ်ဂှ် လ္ပပတှ်ေညိ။ မတ်ဖျုန်မၞးဂှ် ဆၜိုတ် အပိုင်အခြာ မွဲမွဲဟေင်ရ လဴထ္ၜးကဵု မၞးမာန်။ ရံင် နကုမတ်ပညာ၊ မတ်ပါရမတ်ညိ။ ညံင်ဂွံကၠိုဟ်ဂှ် ဂ္စာန်ဂၠာဲ သွဟ် ပ္ဍဲ အရာ ၜိုတ်ဗှ်ေ မတီလဝ်တုဲဂှ်ညိ၊ တုဲမ္ဂး ဂၠံင်တရဴ ဗီုလဵုမဂွံပဝ်ဂှ် ဗှ်ေ သဂွံဆဵုကေတ်မာန်ရောင်။&quot;&lt;br&gt;

ဍာံဒၟံင်ရ။ ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ကျာ်မွဲဇကုလေဝ် ဟွံသေင်၊ ပစ္စေကဗုဒ်လေဝ် ဟွံသေင်၊ တၠအရှန်လေဝ် ဟွံသေင်၊ က္ဍိုပ်သကိုပ်မွဲလေဝ် ဟွံသေင်၊ ဗီုညးလ္ၚဵု မဟီု မၞိဟ်ဂၠဟ်ဂၠဟ်၊ မၞိဟ်ဟွံကေတ်ဂၠံင် ဗီုဂှ်လေဝ် ဟွံသေင် ကီုရ။ ဟိုတ်နူ အကာဲအရာဘဝတုဲ ရုဲစှ်လဝ် ဘဝခမဳ၊ တုဲ ပဒတဴ အတိုင်ဒ္ဂေတ်လၟေတ်ခမဳ။ တုဲပၠန် မိပ်မြဟ် သၠောင် ကုပရေင်ဗစာရဏာ ဂၠာဲ သွဟ် ဒဿနဘဝ၊ စွံ င္ၚုဟ်မး ကုပရေင်ဗၠးၜး၊ စွံ ကရုဏာ လတူ မၞိဟ်တအ်။ ဆဂး ကျာ်ဇၞော်ဂှ် . . . . ။

== နိဿဲ ==

[[ကဏ္ဍ:BEHM]]
[[ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]</text>
      <sha1>l6ttggd8gch0htii4qzubyw5j6a6zyi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>55107</id>
      <parentid>55104</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T09:00:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Htawmonzel</username>
        <id>25</id>
      </contributor>
      <origin>55107</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="102189" sha1="az6bob2gn39cjs54z0nx07a8x35uotg" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name          = ဘဒ္ဒန္တဝိလာသ
| image        = ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ဓမ္မကထိုက်.png
| alt           = ဘဒ္ဒန္တဝိလာသ
| caption       = ဗီုရုပ် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ နူသၞာံ ၂၀၁၄
| birth_name    = မာံယှိုဲခါင်
| birth_date  = {{Birth date|1933|03|14}}
| birth_place   = ကွာန်ကအ်ခပုင်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်
| death_date = {{Death date and age|2026|05|26|1933|03|14}}&lt;!-- (enter DEATH date then BIRTH date (e.g., ...|1908|31|8|1967|28|2}} use both this parameter and |birth_date to display the person's date of birth, date of death, and age at death) --&gt;
| death_place        = ဘာထံင်ကှ်ေ
| death_cause        = အာယုက်ဇၞော်
| body_discovered    = 
| resting_place      = 
| education = တန်ဒေါဝ်
| alma_mater = ဘာကၠအ်ပၞဟ်၊ မုဟ်ဍုင်
| nationality  = {{Flag|Mon}}မန်
| citizenship   = {{Flag|Myanmar}}ကောန်ဍုင်ဗၟာ
| other_names  = 
| parents       = နာဲတုင်မံင် မိဨတေန်
| occupation = 
| years_active  = 
| known_for     = ဓမ္မကထိုက်
| notable_works = 
| spouse = 
| children =
}}

[[ဝှာင်:Ven.Vilasa.png|thumb]]

'''ဘဒ္ဒန္တဝိလာသ''' ဝွံ ဒှ် မနွံပိုန် ဘာလွဳမာန်ရတ် (၁၉၃၃ မာတ် ၁၅ - ၂၀၂၆ မေ ၂၆) ကွာန်ကအ်ခပုင် ကေုာံ ဘာထံင်ကှ်ေ (နူသၞာံ ၁၃၄၅) ကွာန်ထံင်ကှ်ေ၊ ဍုင်ကၟာဝက် ရးဇြာတုဲ ဒှ် အစာဓမ္မကထိုက် (အစာဓရ်) ယၟုပြာကတ်မွဲဇကုရ။ ကျာ်ဇၞော်အစာဝိလာသဝွံ ပ္ဍဲ အခိင် ဘဝသင်သၟတ်တေအ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၃၃၆ ပ္ဍဲ ဂကောံသင်ဓမံက်ပတိုန်လိက်ပတ်မည်ဂှ် ချဳဓရာင်ကၠုင်လဝ် ဗွဲမကတိုင်ကၟဟ် မွဲစွံ ကုကျာ်ဇၞော်အစာသိင်္ဃ ကေုာံ ကျာ်ဇၞော်ပါလိတ၊ နကုဂကောံဏအ်ဂှ် တက်ပ္တိတ် လိက်ဂတာပ်ခေတ် ရ။ နကုယၟုကၞေဟ် ကြဝိတ်မည်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ချူဇန်ကၠုင်လဝ် လိက်ပရေင်၊ ကဗျနာနာသာ် နွံရ။ နူ သၞာံ ၁၃၄၅ ဂှ် ဂွံဒှ် နွံပိုန် ဘာထံင်ကှ်ေ ကွာန်ကၟာဝက်တုဲ ဇၞော်မောဝ်လဝ် ဒတန်သာသနာဂှ်ရ။ နူဂှ် အာပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာလွဳမာန်ရတ် ပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ခပုင် ရ။ ဗွဲကြဴ ကာလအာယုက်ဇၞော်ဂှ် ကၠုင်ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေပၠန် စဵု လအိတ်ဘဝရ။

ဓမ္မကထိုက် ဘဒ္ဒန္တဝိလာသဝွံ က္တဵုဒှ် မၞိဟ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၃၃ မာတ် ၁၅ (သက္ကရာဇ် ၁၂၉၄ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် ၅ စွေက်) တ္ၚဲဗုဒ္ဓဝါ အခိင်ဂယး ၁၀ နာဍဳ မဒှ်ကောန် နာဲတုင်မံင်၊ မိဨခေန် ပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ခပုင်၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်ရ။ ပၞောဝ် ကောဒေအ် သီုဖအိုတ် ၆ တၠဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဒှ် ကောန်ထဍဲ မရနုက် ကုပန်၊ နူ ဍောတ်ဍောတ် ညး ခုတ်ခဴကဵုလဝ် ယၟု မာံယှိုဲခါင် (ရွှေခိုင်း)။ ၝဲ ကု ကော ကျာ်ဇၞော်ပိတၠဂှ် မိလျးသန် (မိယှိုဲတာန်)၊ မာံလျးထဝ် (မာံယှိုဲထေ)၊ မာံလျးရတ် (မာံယှိုဲယဳ)၊ ဒေအ်ကျာ်ဇၞော်ၜါဂှ် မိညာဏ်မၞိက် (မိညောအ်မြ)၊ မာံအံင်ကျာင်။ အခိင် ကျာ်ဇၞော် ကလိဂွံ အာယုက် ၁၃ သၞာံ၊ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၄၅ ဂိတုဨပြဳ ၁၂ (သက္ကရာဇ် ၁၃၀၇ ဂိတုပသာ် ၁၂ မၟံက်) တ္ၚဲအဒိုတ်ဂှ် ပ ထပိုယ်သာမဏဳ ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်အစာသဳလာစာရ ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး ကွာန်ကအ်ခပုင်။ ကျာ်ဇၞော် ဒှ် ထပိုယ် ဂွံ ပန်ဝှ်၊ ရာံတိတ် နူ ထပိုယ်တုဲ လုပ်ကၠောန်ဗ္ၚ ကရောမ်မိမၜါရ။ အခိင်ကာလ မကလိဂွံအာယုက် ၂၂ ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၅၄ ဂိတုဂျောန် ၁၁ (သက္ကရာဇ် ၁၃၁၆ ဂိတုဒဂိုန် ၁၁ မၟံက်) တ္ၚဲအဒိုတ်ဂှ် ပ ခမဳ ပ္ဍဲ သိမ် ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး ကွာန်ကအ်ခပုင်၊ ကျာ်ဇၞော်အစာကေတုမာလာ ဘာအင်ဝ ဒှ် အစာဥပ္ပဇ္ဇျာယ်ရ။ ပ္ဍဲ ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞးဂှ် လုပ် ဒဂိုန်ဝှ် ၁ ဝှ်တုဲ အာကတ် လိက် ဇရေင် ဘဒ္ဒန္တဣန္ဒက (ကျာ်ဇၞော်ဖျူ) ဘာမဟာဝိဟာရ၊ ကွာန်ဝါဍောတ် တကအ်ခၟိုင်၊ နူဂှ် အာကတ် လိက် ဇရေင်ဘဒ္ဒန္တကေတုသာရ ဘာကၠအ်ပၞဟ် ဍုင်မုဟ်ဍုင် မသုန်သၞာံ၊ နူ ဘာကၠအ်ပၞဟ် ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၃၁၇ ဂှ် ဂွံအံင်ကေတ် တန်ဍောတ် နူ အလဵုအသဳ၊ သက္ကရာဇ် ၁၃၁၈ ဂှ် ဂွံအံင်ကေတ် တန်ဒေါဝ် နူ အလဵုအသဳရ။ နူဂှ် အာပဒတဴ ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဝိသုဒ္ဓ ဘာဇၞော် ကွာန်တၟအ်ကၞေင် ပွိုင်ဍုင်ရေဝ် ၁ သၞာံ၊ နူဂှ်ပၠန် အာပဒတဴ ဇရေင်ကျာ်ဇၞော် ဘဒ္ဒန္တကေတုမတဳ ဘာခရိုက်သာံ ဍုင်ရေဝ် ၇ သၞာံ၊ ဘာကမန် မနွံ ပါင်ဂၠံင်ဝါခရူ မံင်လဝ် မွဲလစုတ်၊ တုဲ အာပဒတဴ ဇရေင် ဘဒ္ဒန္တကေတုမာလာ ဘာဇၞော် ကွာန်သၞေဟ်ခရေင် ၂ သၞာံရ။ ကျာ်ဇၞော်ဘဒ္ဒန္တဝိလာသဝွံ နူ ဘဝခမဳသၟတ် ဂှ် ဒှ် ဓမ္မကထိုက် (အစာဓရ်) ယၟု မပြာကတ်မွဲဇကုရ။ 

ပ္ဍဲ ဂကောံသင်မန် မဟာသံဃသာမဂ္ဂဳ မဒှ် ဂကောံ မအာဂတ ပၠတရဴတုဲ မဒက်ပ္တန်လဝ် ကျာ်လဒေါဝ်သာသနာ ၂၅၀၀ လတူဒဵု ဍုင်မတ်မလီုဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဒှ် ခမဳမယိုက်ဂၠေင် ချဳဓရာင် အဓိကမွဲဇကုရ။ ဟိုတ်မဒှ် ဓမ္မကထိုက်မွဲဇကုတုဲ ညးရ ဒှ် မၞိဟ်မတွဟ်ဓရ် ပ္ဍဲ ဂကောံဂှ်။ ဟိုတ်နူဂှ်တုဲ ညးဂမၠိုင် ကော်စ ညး တၠဂုဏ်အစာသာသနာ၂၅၀၀။ 
ပ္ဍဲ အခိင် သင်သၟတ်မန်တအ် ဂကောံသင်ဓမံက်ပတိုန် လိက်ပတ်မည် ပ္ဍဲ သက္ကရာဇ် ၁၃၃၆ဂှ် ချဳဓရာင်ကၠုင်လဝ် နဒဒှ် မၞိဟ်အဓိက မွဲစွံ ကုကျာ်ဇၞော် အစာသိင်္ဃ (ဥက္ကဋ္ဌ)၊ ကျာ်ဇၞော်ပါလိတ (ညးအုပ်ကာ)၊ ကျာ်ဇၞော်ပုပ္ဖ (ဘာဝေလုဝန်) (သကိုပ်ဘဏ္ဍာ) အိန္ဒက (ကၟာဝက် လွဳမာန်ထဝ်)၊ အိန္ဒက (ဍုင်ပံင်)။ နကု ဂကောံဏအ်ဂှ် တက်ပ္တိတ် လိက်ဂတာပ်ခေတ်။ ကျာ်ဇၞော်လေဝ် နယၟုကၞေဟ် ကြဝိတ်မည်ဂှ် ချူဇန်ကၠုင်လဝ် လိက်ပရေင်၊ ကဗျနာနာသာ်နွံရ။ 

ပၞောဝ်ကဗျ ညးမချူလဝ်ဂမၠိုင်ဂှ် ကဗျ အနန္တမေတ္တာ 

“အိုတ်သီု စက္ကဝါ အဵု တန်တဴလေဝ် သတ်တအ်ကၠာ၊ တသိုက်စိုတ်ကာယျ ၜါပြကာ လၟိုင်ကာလ ကဵုဂွံတန်တဴအာ။ ဍောင်သွာမ္ၚဵု ယဵုဍာ်လံင်ဇြဲ ရိုဟ်တ္ၚဲပတ္ထဏာ ပိုယ်ဖျေဟ်မေတ္တာ မ္ၚဵုမပြဲ ရိုဟ်ဟ်တ္ၚဲ ကဵုဂွံတန်တဴအာ ပိုယ်ဖျေဟ်မေတ္တာ” 
ဂှ် ဗညာကွိင် ဖျေဟ် အခိုက်ဒွက်တုဲ ဒယှ်လဝ်ရ။ ဒွက်ဏအ် မွဲအခိင်တေအ် ဂွံမိင်ကေတ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ရေဒဳယော မွဲခဏ မွဲခဏရ။ 

လိက်ဂတာပ်ခေတ် တက်ပ္တိတ်ဂွံ ပိကၞပ်တုဲ၊ နကုဂကောံဏအ် ချူပ္တိုန် လိက် စပ်ကုအခေါင်ဂကူမန် သီုပလံင်ဗစိုပ် ရုင်ကလုတ်ဂမၠိုင် မနွံ ပ္ဍဲ ရးနိဂီုဗၟာရ။ ဟိုတ်နူ လိက်ဏအ်တုဲ မၞိဟ်အဓိက ပ္ဍဲ ဂကောံဏအ် ဥက္ကဋ္ဌ ကျာ်ဇၞော်သိင်္ဃ၊ ညးအုပ်ကာ ကျာ်ဇၞော်ပါလိတ ဒးဒုင်ရပ်။ နကုဂကောံဂှ် သီုပ္တိတ်ဒၟံင် လိက်ဂတာပ်ခေတ် ကီုတုဲ လိက်ဂတာပ်ခေတ်ဂှ်လေဝ် ဒးဒုင် စၟဳစၟတ်ကီုရ။ ဆဂး လိက်ဂတာပ်ခေတ် ဂှ် ပ္တိတ်လဝ် အပ္ဍဲအခေါင်တုဲ ပ္တိုန်ဒုဟ် ဟွံဂွံ၊ နကု ဒုဟ်မပလံင်ဗစိုပ်လိက် ရုင်ကလုတ်ဍုင်သအာင်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်သိင်္ဃ ကု ကျာ်ဇၞော်ပါလိတ ဒးအာ ထံင်။ တုဲပၠန် လိက် ဂတာပ်ခေတ်ဂှ်လေဝ် ဟွံဂံင်ဆက်ပ္တိတ်ရ။ သွက် သဟဓရ်ဇကုၜါ မနွံ ပ္ဍဲ ထံင် ဂွံစသုင် နကုကျာ်ဇၞော် ကောံကုသကအ်ရဲဂမၠိုင် ပလံင်ဏာ ကခၞာ၊ ဖရံက်ခၞာတအ်ရ။ 

ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် နကုခမဳသင်မန် ညးမဆာန်ဂကူတအ် ညာတ်ကေတ် ကောန်မန် နူ ကွာန်တအ် ဒှ်ကၠုင် ဒြပ်ရတ် ပြံင်တိုန်မံင် ဍုင်မတ်မလီုမ္ဂး ကောန်ဇာတ် ညးတအ် ဟွံလေပ်မန်၊ ဒှ်အာ ဗၟာ။ ကောန်ဍုင်မတ်မလီု ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ် ဂကူမန်ကီုလေဝ် ဗွဲကြဴဏအ် မၞိဟ်မဟီုအရေဝ်မန်လေပ် အိုတ်အာတုဲ ဒှ်အာ ဗၟာအိုတ်ရ။ ဘာလကျာ်ဂမၠိုင်လေဝ် ဘာလ္ၚဵု ကျာ်ဇၞော် ၜိုန်ရ ဟီု အရေဝ်မန် လေပ်ဒၟံင်ဏီဖိုဟ်လေဝ် ကမၠောန်ဇၞော်မောဝ်၊ မင်မဲ သာသနာ မန်ဂှ် အရီုစိုတ် ဟွံမဲရ။ သွက်ဂွံ မင်မဲ ဂကူမန် လတူ ဍုင်မတ်မလီုတုဲ ခမဳမန်တအ် စိုတ်ထတ်ဒၟံင် သွက်ဂွံပ္တန် ဘာမန် လတူ ဍုင်မတ်မလီုရ။ မဂွံပ္တန် ဘာမန်ဂွံဂှ် နွံ ၜါနဲ၊ ရာန် တိကၠအ်တုဲ ဗဒှ်ပ္တိုန် ဘာတၟိ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ဘာလကျာ် မဒှ်အာ ဘာဗၟာတအ်ဂှ် ရာန်ကေတ်တုဲ ဗဒှ်ပ္တိုန် ဘာမန်။ 

ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ အခိင်မပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲဘာကုန်တက္ခဳ (စာရေကြီးကုန်) ဂှ် ဘာဇောတိကရာမ (စျေးကြို) ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ် ဂကူမန်၊ ဆဂး စိုတ်မန် ဟွံမဲ ညံင်ရဴ ကျာ်ဇၞော် လတူ ဍုင်မတ်မလီု ဗွဲမဂၠိုင်တအ်ကီုရ။ ကျာ်ဇၞော် ဘာဇောတိကရာမဂှ် ဘာညးဂှ် ညး သွံကဵု၊ ဆဂး ညးလေဝ် ဗျု၊ ဂွံအာမံင် ဘာတၞဟ်လေဝ် ဒှ်ဟွံမာန်။ ညး ထ္ပက်ကဵု စၟတ်တဲ၊ အခိင်ညး ဟွံမဲမ္ဂး ဘာဂှ် ညး ကဵု ဇကု ပ ကျာ်ဇၞော်။ င္ၚုဟ်ဘာဂှ် ၇၀၀၀ ဒကေဝ်။ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ညာတ်ကေတ်၊ ပ္ဍဲ ဘာဂှ် ကောန်မေန်ညးလေဝ် နွံဒၟံင်၊ တုဲပၠန် အကြာဂှ် စိုတ် ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဂတးအာမ္ဂး ဗီုလဵုဂွံပရော။ ဗွဲကြဴ ဒှ် အမှုအရာ မာန်တုဲ ဟွံရာန်ရ။ ဗွဲကြဴ ဘာဂှ် တၠဂုဏ်အစာစန္ဒိမာ၊ ဘာဝင်က ရာန်ကဵုတုဲ ပအပ်ကဵု တၠဂုဏ်ကြောအ် ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာဂှ်ရ။ ဗွဲကြဴညိ သ္ၚိဂကူကရေင် မနွံ ပ္ဍဲ အရာပ်က္ၜင်ထဝ်ဂှ်လေဝ် သွံကဵုကီု။ ဆဂး င္ၚုဟ်ဍင်လောန်အာ၊ ကျာ်ဇၞော် ဟွံဒး စိုတ်ကွေဟ်ကွေဟ်တုဲ ဟွံဒှ်ရာန်ပၠန်။  နူဂှ် ကျာ်ဇၞော် အာပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာဇၞော် ကွာန်သၞေဟ်ခရေင်။

သက္ကရာဇ် ၜိုတ် ၁၃၄၂ ဂှ် နူ ဘာဇၞော် ကွာန်သၞေဟ်ခရေင်ဂှ် က္ညကၠုင် ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေ ကွာန်ကၟာဝက်ရ။ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ပုပ္ဖ (တၠဂုဏ်ခေအ်) ဒှ်ဒၟံင် ကျာ်ဇၞော် ဘာထံင်ကှ်ေဂှ်ရ။ သက္ကရာဇ် ၁၃၄၅ ကျာ်ဇၞော်ပုပ္ဖ စဴအာသွဝ်တုဲ မဂွံဒုင်ခပတိုန် နဒဒှ် ညးမနွံပိုန် ဘာထံင်ကှ်ေဂှ်ရ။ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ က္လိဂွံ အာယုက် ၅၁၊ ၂၉ ဝှ်။ ကြဴနူ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ မဂွံဒှ် ကျာ်ဇၞော်တုဲ ခမဳသင် နူ ကွာန်ဒူရာ၊ နူ ကွာန်ကအ်ဒုန်မြင်တအ် ကၠုင်ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် တုဲ ခမဳသင် ဂၠိုင်တိုန်တုဲ ဒတန်သာသနာ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် နူ မကေင်နွံလဝ် ကျာ်ဇၞော်မွဲ ကု ကပ္ပိယမွဲဂှ် ဒှ်ကၠုင် ခမဳသင် အကြာ ၂၀ - ၃၀ ဇကုရ။ 

နူစ သက္ကရာဇ် ၁၃၄၇ ကေတ်လျိုင် နဒဒှ် ဂကောံသံဃနာယက ကွာန်ထံင်ကှ်ေ ကောံ ကုသဇိုင်ဝန် ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်ဂှ် လုပ် ယိုက်ဂၠေင်လဝ် ကီုရ။ သက္ကရာဇ် ၁၃၅၂ ဂှ် ဘာနိဗ္ဗိန္ဒာရာမ မဒှ် ဘာလကျာ် မနွံဗဒါယ် ကၟာဘင်ဍင်၊ ကွာန်ကအ်ခပုင် မဒှ်ဒၟံင် ဘာလကျာ်ဗၟာဂှ် ဟိုတ်နူ ကျာ်ဇၞော်ဗၟာ ဘာဂှ် က္လိလောန် ဒုဟ်သာသနာတုဲ ဒးတိတ်အာ နူ ဘာဂှ်ရ။ တၞဟ်နမဂွံ ဆက်မင်မဲအာ ဒတန်သာသနာဂှ်တုဲ နူ ကျာ်ဇၞော်အစာတၠဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး ကောံ ကု ဂကောံသံဃနာယက ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ပ္အပ်ကဵု ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ရ။ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ကျာ်ဇၞော် ပ္အပ်ကဵု ကောန်ကွးဇကု တၠဂုဏ်အစာ ဝဳရိယ (တၠဂုဏ်အုန်းသီး) မညး ဒှ် ဇာတိ ကွာန်ကအ်ဒုန်မြင်တုဲ ညး အာပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာတေအ်ရ။ ညး စိုပ် ဘာဂှ်တုဲ ယၟုဘာဂှ် ညး သၠာဲစုတ် ဘာလွဳမာန်ရတ် ရ။

== လညာတ်ဒဿန ပရေင်ဂကူ==
လညာတ်ဒဿန ကျာ်ဇၞော်အစာဝိလာသ မစပ်် ကု ပရေင်ဂကူမန်မ္ဂး ဗွဲမဂၠိုင် ပိုယ် ဂွံဆဵုကေတ် နူ လိက်ပရေင်၊ လိက်ပေါမ် မညး ချူလဝ် ပ္ဍဲ လိက်ဂတာပ်ခေတ် ဂၠိုင်ရ။ ပ္ဍဲ လိက်ဂတာပ်ခေတ် ကၞပ်မွဲဂှ် ကျာ်ဇၞော် ချူလဝ် &quot;ပေါမ်ကောန်ဗော် မင်ပြေင်&quot; မွဲရ။ ပ္ဍဲ ပေါမ်ဂှ် နွံ ညးတၠဒြပ် တြုဟ် ကု ဗြဴ ညးၜါ က္လိဂွံလဝ် ကောန်မွဲ ကဵုလဝ် ယၟု ကောန်ဗော်။ ဟိုတ်နူ မပတှ်ေ ပိုန်ဒြပ်တုဲ ဟွံကဵု ဗ္တောန်ပညာ၊ ဗွဲကြဴ ပိုန်ဒြပ် ယာဲတတအ် လေင်အိုတ်တုဲ သှ်ေ ဒြပ်ညိည ရာန် ပြေင်မသုန်တုဲ ကဵု ကောန်ဗော် မင်စပြေင်။ မွဲကရောမ် ကုဂမာပြေင်ပန်ဂှ် ကောန်ဗော် အာမင် ပြေင်ဇကု မသုန်ဂှ်ရ။ ပြေင် ညးတၞဟ် နွံ ကုကၠံ၊ ပြေင်ကောန်ဗော် နွံဆ မသုန်ဓဝ်ရ။ ဆဂး ဇၟာပ်ပြေင် မလုပ် ကၠအ်ညးတၞဟ်၊ မလုပ် အရှာမ်ဘာမ္ဂး ဒှ်ဒၟံင် ပြေင် ကောန်ဗော်တွဵု တုဲ ညးတၞဟ်တအ် မံင်ၜိုဟ်ၜိုဟ်၊ ကောန်ဗော် မွဲဓဝ် ဒးဒြေပ် ထဍေင်ဒၟံင် ပြေင် ကၠိုဟ်တ္ၚဲတုဲ ညးတေအ် ဟီု ကုအပါညးတေအ် ဒဒှ်ရ ပြေင် ညးတေအ် ဂၠာန်၊ လုပ် ကၠအ်ညးတၞဟ်။ ညးတေအ် မိက်ဂွံကဵု သွံထောအ်ရ။ အပါ ကောန်ဗော် စှ်ေစိုတ် ကောန်ဗော် ဟွံတီ ပြေင်ဇကု ဒှ်မာန်ရောင်တုဲ ပ္ဍဲ ဂြင်ပြေင် ကောန်ဗော်မသုန်ဂှ် အပါညးတေအ် စုတ်လဝ် ကုလကံက်ထာင်သတ်ဗြဴ၊ သွက် ကောန်ဗော် ဂွံသမ္တီ ပြေင်ဇကုဒးရ။ ကောန်ဗော် လဴဟီု ကုညးတၞဟ်တုဲ ညးတၞဟ်တအ်လေဝ် စုတ်ဗက် လကံင် ထာင်သတ်ဗြဴ ပ္ဍဲ ဂြင်ပြေင် ညးတၞဟ်ကီုရ။

ပြေင် လုပ် ကၠအ်ညးတၞဟ်ဟီု ပြေင်ကောန်ဗော် ဂးတုဲ ကောန်ဗော် ဟီု
{{Cquote|&quot;ဟး ပြေင်အဲဏအ် ဂၠာန်ကွေဟ်ဟ် သွံ၊ ကောန်ဗော် ဒးအာထဍေင် ပြေင်ပၠန်ရ။ ခြာဟွံလအ် ပြေင် လုပ် အရှာမ်ဘာလကျာ်လေဝ် ပ္ဍဲ ဂြင်ပြေင်ဂှ် ဟရတ်သၠထာင်တာ နွံဒၟံင်ပၠန်၊ ကောန်ဗော် ထေင်ဂး ပြေင်ဇကုတုဲ ကောန်ဗော်ပၠန်ရ ဒးအာထဍေင်ဒၟံင် ပြေင်ဂှ်။ ဒဒှ် ကောန်ဗော် ဟွံတီပြေင်ဇကု အမှုယှုက်ထုဲ ဒှ် ဂၠုဲညးရောင်&quot;}}&lt;ref&gt;{{cite book |last= |first= |author-link= |date= |title=လိက်ဂတာပ်ခေတ် ကၞပ် ၁|url= |location= |publisher= |page=၉၉-၁၀၄ |isbn=}}&lt;/ref&gt;

မြဴသာ်ဝွံ ကျာ်ဇၞော်အုပ်လဝ် နိဂီု ပေါမ်ညးရ။

ကောန်ဗော်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ပတုပ်လဝ် နဒဒှ် ဥပမာ ဂကူမန် ဒှ်မာန်ရ။ ဂကူမန်ဂှ် ဒှ် ဂကူ မနွံ ကုဝင်သၠုင်ပြဲ၊ တ္ၚဲဏအ် ဒှ်ဒၟံင် ဆမၞိဟ်ကၟင်ပြေင်။ ဟိုတ်နူ ပညာ ဟွံမဲတုဲ ဣလဵု ဒှ် ကမၠောန်ဇကု၊ ဣလဵု ဟွံဒှ် ကမၠောန်ဇကုဂှ် ပါ်ပါယ်ဟွံဒးတုဲ ဗက်ကၠောန်ဒၟံင် ဖအိုတ်၊ ဒးဒုင်စကာ ကုညးတၞဟ်။ ယဝ်ရ ကမၠောန်ဇကု ဇကုကၠောန်မ္ဂး၊ ယဝ်ရ ပြေင်ဇကုရ ဇကုမင်မ္ဂး ဇကု ဟွံဒးဍောင်၊ ကမၠောန်လေဝ် စိုပ်တရဴပြဟ် စိုပ်တရဴဂၠိုင်ရ။ လညာတ် ဒဿန ကျာ်ဇၞော်ဏအ် စဵုတ္ၚဲဏအ် ကိတ်ညဳဒၟံင်ဖိုဟ်ရ။ လကျာ်ဂကူတၞဟ် သြိုင်ဘာလေဝ် ဇကု ဒးကဵု၊ လကျာ်မန်ဇကု သြိုင်ဘာလေဝ် ဇကု ဒးကဵု၊ ဂကူတၞဟ် ကၠုင်လေဝ် ဇကု ဒးဗ္စ၊ ကပေါတ် ဂကူတၞဟ်လေဝ် ဇကု ဒးရာန် ဒးလိင်၊ က္ဍိုပ်သကိုပ်ဂကူတၞဟ် ကၠောန် သွက်အဝဵုဍေဟ်လေဝ် ဇကု ဒးဗိုင်ကၠောန် ဗိုင်ချိုတ်မ္ဂး၊ ဇကု ဟွံဍောင် ညးဂှ် ဂွံဍောင်ရော။ တုဲပၠန် ဇကု ဗျိဒၟံင် ပြေင်ဇကု ဂၠာန်၊ မၞိဟ်ဇကု ဂကူဇကု ဟီုဟွံမာန်။

အတိုင် လညာတ်ဏအ်ပၠန် ကျာ်ဇၞော် ချူလဝ် လိက်ပရေင် &quot;ဗရုမံင် မဟောသဓ&quot; ပ္ဍဲ လိက်ဂတာပ်ခေတ် ကၞပ်ပိ၊ ကျာ်ဇၞော် အုပ်လဝ် နိဂီုလိက်ညး

{{Cquote|ဗရုမံင် မဟောသဓ၊ သဒ္ဒဇြုင်ဂွု၊ ဗြုလလောင်တိုန် ဟိုဲဂကူမည်တအ် ကမၠောန်ညး ညးကၠောန် မည် ဇၞော်မောဝ် ဍာံ&quot;}}&lt;ref&gt;{{cite book |last= |first= |author-link= |date= |title=လိက်ဂတာပ်ခေတ် ကၞပ် ၃|url= |location= |publisher= |page=၁၆၆ |isbn=}}&lt;/ref&gt;

ပ္ဍဲ သဘင်မာဲ သၞာံ ၁၉၉၀ တေအ်ဂှ် ပ္ဍဲ ကၟာဝက် ဗော်ကိစ္စဇၞော် အိုတ် ဂကောံဒဳမဝ်ကရေသဳကောန်ဂကူမန် ကု ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဒြဟတ်ဇၞော်ဒၟံင်ရ။ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ဒှ်လဝ် ပရေင်ကလိုက်ကမဵု ဒစာံပန်မ ဟွံလအ် ကွေဟ်ကွေဟ်တုဲ ရဲကၟာဝက် လ္ၚဵုတအ်ဟီု ကွးဘာ မတိတ်အာဂြိုပ်တအ် ဍေဟ် ဂွံစဴကၠုင် ဗွဲမပြဟ်မာန်တုဲ သ္ဒးစုတ်ကဵု မာဲ ကုဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ (ဗော်ခမံက်)ရောင်။ ဗော်မန်ဂှ် ဂွံလဝ် တဆိပ်ပ္ကဴသၟိင်တ္ၚဲတုဲ အရေဝ် အကြာကွာန် ဟီုဒၟံင် &quot;ဂလဝ် ခမံက်တုဲမှ ၜှ်ကဴဂွံ&quot; အဓိပ္ပါယ်ဍေဟ်ဂှ် ဗော်အေဝ်အေဝ်ဒဳ ဇၞးတုဲဟေင် အခေါင်အရာ မန် မံက်ဂတဝ်မာန်ရ။ 

ဟီုပရူ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ပ္ဍဲ ကၟာဝက်မ္ဂး အရာပိုယ် ဝိုတ်စ ဟွံဂွံ နွံမွဲ၊ အရာဂှ် ဒှ် အရာမဒးကေတ် ခန်လ္ၚတ်ခိုဟ်လေဝ် ဟီုဂွံရ။ ပ္ဍဲ ကၟာဝက်ဂှ် ဂကောံၜိုပ်ဗၠာဲ ဟီုဂှ် ဒှ် ဂကောံတွိင်တွိုက်မန် ဒြဟတ်ဇၞော်ဒၟံင် ၜိုတ်ဒးရးရ။ ကောန်ဂကောံ ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် ဒှ် ကွးဘာ တက္ကသိုလ်တြေံဂၠိုင်ရ။ ပ္ဍဲ မွဲတ္ၚဲ ကၠာဟွံစပေါယ်ဏီ အဃော ညးတအ် မပလေဝ်ပလေတ် ပ္ကိတ်ဒၟံင် တွိင်တွိုက်ဂှ် ညးတအ် ဟွံဂွံ ဗိုက်လတက် ကယျိုင်မန်ဏီရ။ ညးဂှ်မွဲ အာဟီု ကုကျာ်ဇၞော်ပါလိတ၊ ဒဒှ်ရ ရဲ ဂကောံၜိုပ်ဗၠာဲတအ်ဂှ် ဟွံဗိုက် ကယျိုင်မန်တုဲ ကျာ်ဇၞော်ပါလိတလေဝ် စိုတ်ဓါတ်ဂကူ ထတ် ၜက်လောန်ကာဲ ချူလိက် ဟီုၜေဟ်ၜါယ်ဏာ ဍေဟ်တအ် ဗွဲမသကာတ် မြဟ်ရ။ ကောန်ဂကောံ ၜိုပ်ဗၠာဲတအ်လေဝ် ဒှ် ဒေါသ၊ ထေဲ ကုကျာ်ဇၞော်တုဲ ပ္ဍဲတ္ၚဲဂှ် ညးတအ် ဟွံဗိုက်လတက် ကယျိုင်မန်ရ။ ကျာ်ဇၞော်လေဝ် ထေဲ လတူထေဲပၠန် တုဲ နူဂှ်တုဲ ဟိုတ်နူထေဲ ကုကျာ်ဇၞော်ပါလိတတုဲ နူ ဂကောံၜိုပ်ဗၠာဲ ဗွဲမဂၠိုင် ဟွံဆက်ကၠောန် ကမၠောန်မန်ရ။ ယၟုဝိုင်ဂဳတဂှ်လေဝ် နူ ဂကောံၜိုပ်ဗၠာဲဂှ် ဒှ်အာ “ဟင်္သာပျို”။ ဗွဲကြဴညိ အခိင် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ က္တဵုဒှ်ကၠုင်ဂှ် မၞိဟ် နူ ဂကောံဂှ် ကြပ်သီုဖအိုတ် ဒှ်အာ ကောန်ဗော် အေန်အေဝ်ဒဳ အိုတ်ရ။ စနူဂှ်တုဲ ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဒြဟတ်ဇၞော်အာ ပ္ဍဲ ကွာန်ကၟာဝက် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲအရာပ်လဒေါဝ်ကွာန်ဂှ်ရ။ 

ပ္ဍဲ အခိင်တဝဟ်မာဲဂှ် ဒှ် အခိင် ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ပံက်လဝ် ဘာမန်ဥတုကညင်တုဲ နကုအဲ၊ ဗ္တောန်ဒၟံင်လိက် ကုကွးဘာတအ်ရ။ ကျာ်ဇၞော် မိင် နူတၞဟ်တုဲ လဴကဵု ပိုယ် အရေဝ်မွဲပိုတ် &quot;ဒိုင်ဗျုဇိုင်ကဝ် ဂလဝ်ခမံက် လ္ပလုပ်ခံက်ပိုယ်&quot; အခိင်ဂှ် ဒဝ်အံင်သာန်သုကျဳ ဒးဒၟံင် ထံင်သ္ၚိတုဲ ညးဟီုစ ဒိုင်ဗျုဇိုင်ကဝ်။ တုဲပၠန် အေန်အေဝ်ဒဳဂှ် ဂွံလဝ် တဆိပ်ခမံက်တုဲ မိင်ဒး အရေဝ်ဂှ်ဗက် ကၠိုဟ်အာ အဓိပ္ပါယ်ရ။ နကုအဲ ဗ္တောန်ကဵု ကွးဘာဥတုကညင်တအ်တုဲ ဇၟာပ် ဍေဟ်တအ် မဆဵု ရဲဗော်အေန်အေဝ်ဒဳမ္ဂး ဍေဟ်တအ် ပခေအ်လဝ် ဇိုင်မွဲဒိုဟ်တုဲ ကရေဲ &quot;ဒိုင်ဗျုဇိုင်ကဝ် ဂလဝ်ခမံက် လ္ပလုပ်ခံက်ပိုယ် ဒေင် ဒေင်&quot; ရ။ သွက်ဂွံ ပ္ဒေါအ် ကောန်င္ၚာ်တအ်ဂှ်တုဲ ရဲဗော်အေန်အေဝ်ဒဳတအ် ကၠုင်ဟီု ကုကျာ်ဇၞော်ရ။ မုညးတအ် မဟီုဂးဒၟံင်ဂှ် နကုအဲ ဟွံဂွံမိင်။ နကုအဲလေဝ် အခိင်ဂှ် အာယုက်ဍောတ် အဃောကြဴတုဲ မၞိဟ်စဂှ် စှ်ေ နူဘာ အဲဗလးကဵု ကောန်င္ၚာ်တအ် ကရေဲဗက် လက်ကြဴ &quot;ဒိုင်ဗျုဇိုင်ကဝ် ဂလဝ်ခမံက် လ္ပလုပ်ခံက်ပိုယ် ဒေင် ဒေင်&quot; ရ။ ကျာ်ဇၞော် ၜိုန်ရတီဒၟံင်ကီုလေဝ် မုဟွံဟီုကဵုအဲ ကၠတ်အီဒၟံင် သ္ၚိတ်သ္ၚိတ် ဒှ်မာန်ရ။

တ္ၚဲစုတ်မာဲဂှ် ဂိတုမေ ၂၇ (ဇှ်ေ ၄ မမံက်) ဂိတုမေ ၂၃ (တ္ၚဲသဳ ဂိတုပသာ်အိုတ်) ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ကဵုတက် ခၞုက် ဟွံကဵုဇူ တက်ဒၟံင် ဟွံဒေါအ်တုဲ၊ ဒါယကာတအ် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲ ဘာ မုဒှ်ရော ကေတ်ဟွံဒး ဂၠောဲတိုန်ကၠုင်ဘာ သီုဖအိုတ်ရ။ ဗွဲမဂၠိုင် ပွမတက် ခၞုက်ဗီုဂှ်မ္ဂး ကျာ်ဇၞော် ဒှ် မွဲမွဲသာ်ရ။ ဒါယကာ ပေင်ဒၟံင် ဘာရ။ ကျာ်ဇၞော် တိုန်ပၞင်တုဲ ဟီု

&quot;အဲဂွံမိင်ဒၟံင် အကြာအရာပ် အကြာကွာန်၊ ညးလ္ၚဵုဟီု &quot;ဂလဝ်ခမံက်တုဲမှ ၜှ်ကဴဂွံ&quot;၊ ဒါယကာပိုယ် ဒှ်ဒၟံင် သံသယ၊ ပိတ္ၚဲပၠန် ဂွံအာစုတ် မာဲ ကုညးဂှ် ဟွံတီ။ ကမၠောန်ညး ညးကၠောန် မန်ဇၞော်မောဝ်ဍာံ၊ ဇကုမန် ကမၠောန်မန်ဇကု ဇကုဟွံကၠောန်တှ်ေ ညးဂှ် ဂွံကၠုင်ကၠောန်ကဵု ဇကုရော။ ယဝ်ရ ဗော်မန် ဇကုဟွံမဲမ္ဂး ဂွံစုတ် မာဲ ကုဗော်လဵု ဇကု ဒးရုဲ။ လၟုဟ် ဗော်မန်ဇကု နွံနွံဒၟံင်ဖိုဟ် ဇကု ဂွံစုတ်မာဲ ကုဗော်လဵု ကေတ်ဟွံဒးဟီုဂှ် ဒှ်ဟွံဂွံ။ ဒါယကာတအ် စုတ်မာဲ ကုဗော်မန်ဇကု၊ တဆိပ်ပကဴသၟိင်တ္ၚဲ ဂှ်ညိ။&quot; ဂးရ။ ပ္ဍဲ ကွာန်ထံင်ကှ်ေဂှ် ဗော်အေန်အေဝ်ဒဳ ဂွံဏာ မာဲညိညဓဝ်ရ။ ဒါယကာဘာထံင်ကှ်ေ ကြပ်သီုဖအိုတ်ဂှ် စုတ်မာဲ ကုဗော်မန် ဖအိုတ်ရ။ စဵုကဵုတ္ၚဲဏအ် အရာပ်ထံင်ကှ်ေဂှ် လၟိဟ်မမာဲ သွက် ဗော်မန် ဒြဟတ်ဇၞော်ဒၟံင်ဖိုဟ်ရ။

== ပရေင်ပကင်ရင် ကောံ ကုစရိုတ်==
သွက်ကောန်သင်တအ် ကျာ်ဇၞော် ဖန်ဇန်လဝ် အခိင်နာနာသာ်၊ အခိင် ဗ္တောန်လိက်၊ အခိင်ပတုဲဝတ် မပ္တံ သ္အးဇ္ၚးဘာ၊ အခိင်ဝေင်။ အခိင်ဝေင်မ္ဂး ပ္ဍဲ သလာတ် သၟဝ်တၞံတဵုဇၞော်မွဲတၞံ (ဒၞာဲ ဇြပ်သဘင်ဓရ် လၟုဟ်) ဂှ် အလဵုဇကု ကျာ်ဇၞော် ဗိုင်ထိင်၊ ဗိုင်ပ ဒေင် ကရောမ် ကောန်ထပိုယ် ကွးဘာ ညးမဝေင်ဒၟံင်တအ်ရ။ ဝေင်တေတ်မဖာန် ဒှ်တမ်၊ မၞိဟ်ကျ ဒးဒုင်ဗာကအ်၊ ဝေင်နာနာသာ်ရ။ အလဵုဇကုကျာ်ဇၞော် ဂြိုင်အီဒၟံင် အကြာ ကောန်ထပိုယ်၊ ကွးဘာတအ်ဂှ်ရ။

ပ္ဍဲ ဘာလကျာ်ဏအ်ဂှ် ဒှ် ဒၞာဲ မပကောံလဝ် ကောန်ဇာတ် မကၠုင်နူ ပွဳပွူနာနာတုဲ ပရေင်ပမာန် (မၞိဟ်ဇၞော် ပမာန် ကုမၞိဟ်ဍောတ်) (bullying) နွံစဒှ်ရ။ ပရေင်ပမာန် ရေင်သကအ်ဂှ် နကုကျာ်ဇၞော် ရပ်လဝ် သၞောဝ်တေင်တေင် (Zero Tolerance Policy) ကီုလေဝ် အိုတ်အာ ဟွံမာန်၊ နွံစဒၟံင် ညိညဖိုဟ်ရ။ ကလေင်ချပ်ရံင်မ္ဂး နဲကဲ ကျာ်ဇၞော်မဖန်လဝ် ပရေင်ပမာန်ဂွံအောန်ဂှ် ကဵုဝေင်မွဲစွံ၊ တုဲပၠန် အကြာ ညးမွဲကုမွဲ ဒးနွံ ပရေင်ဓဝ်ယာရ။ ညး ဖျေဟ်လဝ် သၞောဝ်၊ သတ်ဆု သတ်ဒုန် မနွံပ္ဍဲဘာဂှ် သီုဖအိုတ် အတိုင်ပၟိက်စိုတ်ဇကု ၜှ်စ ဟွံဂွံ။ တုဲပၠန် နကုဘာလေဝ် ပါယ်နူ သတ်ဗြဴတုဲ သွံစမ္ၚး ဟွံဂွံ၊ ဒးကဵု ကောန်ထပိုယ်၊ ကွးဘာတအ် စ သီုဖအိုတ်ရ။ ပ္ဍဲ ဘာဂှ် တၞံသတ်ဆု ဂၠိုင်ကွေဟ်ကွေဟ်ရ။ ပြဟ်စှ်ေကၠုင် ဇကု ဆဵုလေဝ် ဇကု စဟွံဂွံ၊ ဒးကၠုင်စွံလဝ် ဒၞာဲ ဘာကုဋ်ဂှ် ဖအိုတ်ရ။ ဇၟာပ်တ္ၚဲ အတိုင်လၟိဟ်မၞိဟ် မနွံ ဍောတ်ဇၞော် ဟွံရုဲ ညး ကဵု ဂအုမ်စွံလဝ် သတ်ဆုတအ်ဂှ်တုဲ မၞိဟ်မွဲ ကရဴလဝ် စး၊ မၞိဟ်မွဲ စၞောန် ဂအုမ်သတ်ဆု တအ်တုဲ မၞိဟ်မကရဴစးဂှ် ကော်ယၟု မၞိဟ်ဂှ်မ္ဂး မၞိဟ်ဂှ် ဂွံ ဂအုမ်ဂှ်ရ။

ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ် မၞိဟ် မဒးစိုတ် တၞံဆု တၞံကဴတုဲ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ညး တဵုလဝ် တၞံပ္ကဴနာနာ၊ တုဲပၠန် ဒၞာဲ မဒှ်ဒၟံင် အုမ်ရာပ်တအ်ဂှ်လေဝ် ညး ကဵုပသောင်ဖအး လဝ်ရ။ အခိင်တေအ် အရှာမ်ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ဟိုတ်နူ အုပ်ခြုမ်ဂၠိုင်၊ တၞံဆုဇၞော်ဇၞော် အာယုက် မနွံအာယုက် ပိပန်ကၠံလေဝ် ဂၠိုင်၊ တုဲပၠန် နွံ ကြပ်ဒၟံင် ကုၜဳပၠန်တုဲ ဇြုံလေဝ် ဂၠိုင် ဗွဲမလောန်ရ။ ရဲကွာန်တအ်လေဝ် ဟီုစ ဒၞာဲကလော်မကြမ်မွဲ ကီုရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ကမၠောန်သအးဇ္ၚး ပသောင် အရှာမ်ဘာ၊ ဗဝ်သၠုင်ပ္တိုန်တိဂှ် ကျာ်ဇၞော် ကၠောန်ကၠုင်လဝ် သၞာံ ဗွဲမဂၠိုင်ရ။

အခိင်နူဂယး စဴ ပိဏ္ဍပါတ်၊ ကဵု ပိုန်ဂယးတုဲမ္ဂး အခိင်သတ်ဆုမ္ဂး ပရအ်စ သတ်ဆု၊ တုဲမ္ဂး ဗှ်လိက်၊ ကဵု ပိုန်တငဲ၊ ကဵု ပိုန်တငဲတုဲ ဒးတိက် သီု ညးဖအိုတ်။ မွဲနာဍဳ ကလေင် ဗတောန်လိက်၊ သဝ်တ္ၚဲ အခိင်ဝေင်၊ အခိင်ကညင်မ္ဂး ဒးဖဍာ် တၞံကဴတအ်ရ။ ညးၜါ မွဲနုင်ထုင် ဂၠေင်ဍာ်တုဲ ဖဍာ် တၞံပ္ကဴတအ်ရ။ ကျာ်ဇၞော် ပ အဓိက ကုလိက်မန်၊ လိက်ဗၟာ၊ ဂၞန် ပိဘာသာဏအ် ညံင်ဗှ် ချူ၊ တော်ဒးတုဲ လိက်ပရိယတ် မပ္တံ သုတ်စဉ်၊ ဒ္ဂေတ်ဝတ်သာမဏဳတအ်ရ။

==မွဲဘာ မွဲဂိုဏ်==

ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ဒှ် ဂကောံဂိုဏ် ဘာလွဳမာန်ထဝ်။ ဘာလွဳမာန်ထဝ် ကု ဘာထံင်ကှ်ေ အာကၠုင် ကၠောအ်ဍ ရေင်သကအ် ကွေဟ်ကွေဟ်ရ။ ကြဴနူ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ဒှ် ကျာ်ဇၞော်တုဲ မုဟွံလအ် ပဋိပက္ခ ဇၞော်ဇၞော် က္တဵုဒှ်ကၠုင် ရ။ ဟိုတ်ဍေဟ်ဂှ် ဒါယကာလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ကၠုင်ဘာမ္ဂး အရာလဵု ကောန်ထပိုယ်တအ် ပဂွံ၊ အရာလဵု ကောန်ထပိုယ်တအ် ပဟွံဂွံ။ ဥပမာ ကောန်ထပိုယ်မ္ဂး ဒးမံင် သိပ်သိပ်ဂၠိပ်ဂၠိပ် ဝေင်ဒၟံင် ဗီု ကောန်င္ၚာ်မ္ၚး ဟွံဂွံ။ ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ကောန်ထပိုယ်တအ်ဂှ် အခိင်ဝေင်မ္ဂး ဝေင်၊ အခိင် ဗတောန်လိက်မ္ဂး ဗတောန်လိက်၊ အခိင်လ္ၚောဝ်ကျာ်မ္ဂး လ္ၚောဝ်ကျာ်။ အခိင်ဇကု မကၠောန်မွဲမွဲမ္ဂး ညံင်စိုတ် ဂွံလုပ်စ ပ္ဍဲကမၠောန်ဇကု မကၠောန်ဒၟံင်ဂှ် ကိစ္စဇၞော်ရ။ တုဲပၠန် ကျာ်ဇၞော် ဖျေဟ်လဝ် ဒၞာဲလဵုမ္ဂး ဝေင်ဂွံ၊ ဒၞာဲလဵုမ္ဂး ဝေင်ဟွံဂွံ။ ဗွဲတၟေင် လပါ်ဂၠံင် ပါင်မုက်ဘာ (ပါင်တြင်ဇၞော်) ကောံ ကုဗဒါယ် ကျာ်စေတဳတေအ်မ္ဂး ဟွံကဵုဝေင်၊ ဟွံကဵုညာန်။ 

နူ အခိုက်တြေံ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ကိစ္စ ပ္ဍဲ ဘာသီုဖအိုတ်ဂှ် ဒါယကာတအ်ရ ဖန်တုဲ၊ ကျာ်ဇၞော် ဖန်ဟွံတုဲ။ ပဟိုတ် ကုအရာဏအ်တုဲ ကျာ်ဇၞော် ကေင်ဟီု “ကျာ်ဇၞော် နွံ ပ္ဍဲကွာန်၊ တာရဝါန် နွံ ပ္ဍဲဘာ” မဂွံ အဓိပ္ပါယ် ဒါယကာဂှ် ဒှ်ဒၟံင် ကျာ်ဇၞော် မၞိဟ် မဟီုတုဲ၊ ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ်ဒၟံင် ဆကၟင်ဘာ ဟေင်ရ။ ဒါယကာ ညးဟွံဂွံ ပၟိက်စိုတ်ဇကုတအ်ဂှ် အာဟီု ကုအစာတၠ ဘာလွဳမာန်ထဝ်၊ သွက်ဂွံ ထဍေင်ပ္တိတ် ကျာ်ဇၞော် နူ ဘာရ။ မွဲလပါ်ဂှ်ပၠန် ပၞောဝ် ကုကျာ်ဇၞော် ဂမၠိုင် ပ္ဍဲ ဂိုဏ်ပဝါရဏာဂှ် စှ်ေ နူ အစာတၠတုဲ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသဂှ် ဒှ် မၞိဟ် ဝှ်ဇၞော်အိုတ်ရ။ အရာဏအ်လေဝ် ကျာ်ဇၞော်လ္ၚဵု ဟွံဒးဂၞပ်ကီုရ။ သွက်ဂွံ ထဍေင်ပ္တိတ် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ နူ ဘာဂွံဂှ် ဒါယကာ ကောံ ကုအစာတၠဂိုဏ် စောဲလဝ် ဒုဟ်အမှု နွံ နာနာသာ်ရ။ အမှုဂှ် နကုဂကောံဂိုဏ် လေဝ် ပသောင် ဟွံဂွံ၊ နကု ဂကောံသံဃနာယက ပွိုင်ဍုင်လေဝ် ပသောင်ဟွံဂွံ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကောံသံဃနာယက ကၟိန်ဍုင် ကျာ်ဇၞော် ဘာဆု ကွာန်သၞေဟ်ဗဒဝ် ဒးပသောင်ရ။ 

ဗီုဒှ်ဂှ် ပၞောဝ် ကုဒါယကာဂမၠိုင် မပါ်တိတ်အာဂှ် ဒါယကာမွဲတၠဂှ် ညာတ်ကေတ် ဒှ်ဟွံမာန်၊ ဒှ်ဟွံထေက်တုဲ တင်ဂၞင် မပ္တိုန်လဝ် ဒုဟ်၊ တုဲပၠန် ဂလာန်မပ္တိုန်လဝ် ဒုဟ် သီုဖအိုတ်ဂှ် ကၠုင်ကၠတ်လဴဗ္စ ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ရ။ အခိင်ကာလ မစၟဳစၟတ်ဂှ် ဇၟာပ် ဂကောံသင်သံဃနာယက ကၟိန်ဍုင် မသၟာန်နင် ကျာ်ဇၞော် သှ်ကဵု သောင်သောင်ကၠးကၠးမာန်ဖအိုတ်တုဲ ကျာ်ဇၞော် ဝိလာသ ဂွံဇၞးကေတ် အမှုဂှ်ရ။ 

ၜိုန်ဂှ်လေဝ် နူ ဂကောံကျာ်ဇၞော်ဘာတၞဟ်တအ်ဂှ် ဘပဠကၠုင် ညးတအ်  ပ္ကောံ မၞိဟ်တုဲ ထဍေင်ပ္တိတ် ညး နူ ကွာန်ကၟာဝက်ဂှ်ရောင် ဂးလဝ်ရ။ ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ပ္ဍဲပါင်မုက်ဘာဂှ် ကၟာတ်လဝ် ကသေအ် နကု ဇုက်ဇရိဟ်ဇၞော်ဇၞော်၊ တုဲပၠန် ချူလဝ် လိက် ဘာသာမန်၊ ဘာသာဗၟာ &quot;မၞိဟ်ဟွံမဲ အခေါင် လ္ပလုပ် ဘာ။&quot; တုဲပၠန် ဒါယကာ ဗွဲမဂၠိုင်ဂၠေင် သီုတငဲ သီုဗတံ ကောံတိက်မင်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဘာရ။ ဆဂး ကိစ္စဂှ် ညိင်သ္ၚိတ်ဇြ တုဲအာ အတိုင်ဂှ်ရ။ ဘာထံင်ကှ်ေ ဂှ်လေဝ် နကု မွဲဘာ မွဲဂိုဏ် ညးမွဲဓဝ် တန်တဴအာ ဗွဲတၞဟ်ခြာ ရ။

ပ္ဍဲ အခိင်ဂှ် ကမၠောန်ပရေင်သာသနာ ပ္ဍဲ ကၟာဝက် သီုဖအိုတ် ဗီုကဵု လံင်ဗဗေင်ဇၞော် မဒှ် သဘင်လံင်ဗဗေင်သ္ၚု လကျာ်လၟိဟ်ဗဒါယ်လ္ၚီ၊ နိမန်နင် ခမဳသင်ပလုင် ဘာဍုင်ကွာန်တၞဟ်တၞဟ် ခမဳသင်မန်ကီု သီုကဵု ခမဳသင်ဗၟာ၊ ခမဳသင်ကရေင်ဂှ်လေဝ် ဟွံနိမန် ဘာထံင်ကှ်ေရ။ နကု ဒါယကာ ဘာထံင်ကှ်ေ ကၠောန် သဘင်လံင်ဗဗေင်ဇၞော် ပ္ဍဲ အရှာမ်ဘာဇကု ကေင်ဒှ်လဝ် နွံကီုရ။ တုဲပၠန် သဘင်ဖ္ဍောတ်ပဌာန်၊ သဘင်သွဟ်လိက်၊  ကမၠောန်ဇၞော်မောဝ်ကျာ်တၟအ် ကျာ်ဇြာတအ်ဂှ် ဟွံဂွံပါလုပ်ကၠောန်ရ။ ပါယ်နူဂှ်တုဲ ကမၠောန်ဂကူ ဗီုကဵု ဗတောန် လိက်မန် ဥတုကညင်တအ်လေဝ် ဟွံဂွံပါလုပ်တုဲ နကုနဲကဲဇကု ဗီုပြင်ဇကု လိက်ဗွဟ်ဇကု မွဲဟေင် ဗ္တောန်ကၠုင် လိက်မန်ဥတုကညင် ပ္ဍဲ ဘာဇကု ကုဇကုရ။

စပ်ကု ပရေင်မဒးဒုင်ပါယ်လဝ်ဏအ်တုဲ နကဵု ပရေင်ပူဂိုလ်အဲ အရာ မဝိုတ်ဟွံမာန် နွံမွဲရ။ ပိုယ်ဂှ် ဒှ် မၞိဟ် အရာပ်ကြုင်ထၜိုန်တုဲ အခိင် ပိုယ် ဍောတ်ဍောတ်တေအ်မ္ဂး ပိုယ် ပလံင် ပ္ကဴဝတ် ပ္ဍဲ ဘာလွဳမာန်ထဝ် ရ။ ဗွဲကြဴ ပိုယ်တအ် ပြံင်အာမံင် ကွာန်ထံင်ကှ်ေတုဲ ရဲသ္ၚိိပိုယ် ညးတိုန် ဘာထံင်ကှ်ေ။ အဲ ဒှ်ဂွံ ထပိုယ်မွဲၜါဝှ်တုဲ ကာလဘာထံင်ကှ်ေ မဒးဒုင် တးပါယ် နူ ဂကောံကွာန်ကၟာဝက်ဂှ် မိနော်ပိုယ် မိကောန်တဝ် ဂှ် အာယုက်ဇၞော် အာဘာ ဟွံမာန်တုဲ နကုအဲ ရိုဟ်တ္ၚဲသဳလ် စှ်ေကဵု သဳလ် ကုမိနော် ပ္ဍဲသ္ၚိညး အရာပ်ကြုင်ထၜိုန်တေအ်ရ။ ဗွဲကြဴညိ မိနော် စုတိအာရ။ မိနော်ဂှ် ဒှ် ဒါယကာ ဘာလွဳမာန်ထဝ်၊ အဲ မညး ဒှ် ကောန်စဴ ကောန်ထပိုယ်မွဲဍောတ်ဂှ် ၜိုန်ရ အပါပိုယ် မိက်ဂွံကဵုအာ ဖျေဟ်ကမ္မဋ္ဌာန် ကီုလေဝ် အခေါင်အာ ဟွံမဲ။ တုဲပၠန် တ္ၚဲမကၠောန်စ ပကုသဵုလေဝ် အခေါင်အာ ဟွံမဲကီုရ။ နူ ဘာလွဳမာန်ထဝ် ဟွံကဵုကၠုင်ဟာ၊ နကု ကျာ်ဇၞော် ဟွံကဵု အာဟာဂှ် အပါပိုယ် ဟွံလဴထ္ၜးတုဲ အဲ ဟွံတီကေတ် ဒဵုတ္ၚဲဏအ်ရ။

ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသဝွံ ပ္ဍဲ ကွာန်ကၟာဝက်ဂှ် ၜိုန်ရ ဟွံဂွံဒုင်နိမန်ကီုလေဝ် ညး ဒှ် အစာဓရ် ဒယှ်မွဲဇကုတုဲ ယဝ်ရ ညးဒုင်တဲမ္ဂး ဇၟာပ်တ္ၚဲသဳလ် ညး ဒး နိမန် သွက်ဂွံအာတွဟ်ဓရ် ပ္ဍဲ ကွာန်တၞဟ်ရ။ ဆဂး တ္ၚဲသဳလ်ဇၞော်ဇၞော်တအ်မ္ဂး ညး မံင် ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေ သွက်ဂွံ ပ္တုဲ ကေင်ကာသာသၞာ ပ္ဍဲ ဘာဇကုရ။

အရာတၟေင် မနွံ ပ္ဍဲ ကျာ်ဇၞော်မွဲပၠန်ဂှ် ကဝါ်မွဲမွဲတုဲ ဒုင်ဒါန်သြန် ပ္ဍဲ အကြာကွာန်ဂှ် ညး ဟွံဒုင်တဲ ညး ဟွံကဵုကၠောန်ရ။ ပ္ဍဲ ကွာန်ကၟာဝက်ပိုယ် အခိင်ကၠာတေအ် ကဝါ်သ္ၚာလလးကထိုန် ဟီုဂှ် အခိုက် ဟွံမဲဏီရ။ နကု ကျာ်ဇၞော် မိက်ဂွံကၠောန် ကဝါ်သ္ၚာလလးကထိုန် ပ္ဍဲ ကွာန်ထံင်ကှ်ေဂှ်ရ။ ဒါယကာမွဲဂှ် ကၠုင်ဟီု ညးတၞဟ်ဟီုစ မိက်ဂွံဂွံ လှုဲတုဲ ကၠောန်ဗဒှ်ပ္တိုန် အခိုက်တၟိ။ ကျာ်ဇၞော်ဟီု ဒၞာဲမၞိဟ်တအ် မဂွံစုတ်လှုဲဒါန် ဗီုကဵု ဗဗေင်တအ်ဂှ် ညး ဟွံကဵုစုတ် ပ္ဍဲ ကဝါ်ဂှ်ရ။

== လညာတ်လပါ်ဓရ် ကောံ ကုပရေင်ဘဝ ==
ကာလပိုယ်ဍောတ်ဍောတ် အခိင်မဒှ် ထပိုယ်တၟိတၟိတေအ်မ္ဂး ကျာ်ဇၞော် ညး လဴထ္ၜး ညး ပၟဝ်ဒၟံင် ဂုဏ်ကျာ်ဒစိတ် နကု အဓိဋ္ဌာန် နွံနွံရ။ သီု ညး ကေင် ဗ္တောန်ကဵု ပိုယ် နဲကဲဂွံပၟဝ် ဂုဏ်ကျာ်ဒစိတ်ကီုရ။ ပါယ်နူဂှ်တုဲ ညး သီုပတှ်ေဒၟံင် ဗီုကဵု မဗဒါတအ်တုဲ ညး ကု တၠဂုဏ်အစာမွဲဇကု၊ ညး ကော်စ တၠဂုဏ်ဂှ် ဂုဏ်တၟိ (နူခၟိုင်) တံင်ဒၟံင် သီုဓမုင်ဏီရ။ ညး ကြာတ်ဒၟံင် မဗဒါ သၟဝ်ဘာ ပိုယ်တအ် ကၠတ်ကျောဝ် နူ လတူဘာ။ မၞိဟ်ဇၞော်ဇၞော်တအ် မုကၠောန် မုပ ကောန်င္ၚာ်တအ် စိုတ်လုပ်စ မိက်ဂွံတီဂှ် ဒှ် သဘာဝမွဲရ။

ထပိုယ်ဂေါသိတ ဇာတိကအ်ဒုန်မြင် (ဒေအ် တၠဂုဏ်အုန်းသီး) ဂှ် ဒှ် ညးမဗိုင်ကၠောန် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ။ ကမၠောန်ဗဒါဂှ် ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသ ကု ဂုဏ်တၟိ ညးၜါဂှ်ရ ကၠောန်၊ တုဲမ္ဂး ထပိုယ်ဂေါသိတဂှ် ဗိုင်စုတ် ပၟတ်၊ ဗိုင် ကၠောန်။ အဲ ထေင်ကေတ်မ္ဂး ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ် အစာဓရ်ဒယှ်တုဲ စပ်ကုင္ၚုဟ်ခရိတ်မအိုတ်ဂှ် ညး ဖ္အိုတ်၊ စပ် ကုနဲကဲ မကၠောန်ဂှ် ဂုဏ်တၟိဂှ် ဒှ် မၞိဟ်မကၠောန်။ 

ပ္ဍဲမွဲတ္ၚဲ သဟဓရ်ၜါ ဟီုဂးဒၟံင် ရေင်သကအ် ဒဒှ်ရ မဗဒါ ညးတအ် မဇက်ဒၟံင်ဂှ် အကာဲအရာ ခိုဟ်ဒၟံင်၊ ကြပ်အံင်ဒၟံင် ကွေဟ်ကွေဟ်ရ။ အရေဝ်ဂှ် ထပိုယ်မွဲ မဒှ် ကောန်ရဲတမ္ၚာ နူ ထံင်ကှ်ေဂှ် ဂွံမိင်ကေတ်တုဲ အခိင်ဗလးမတ် မွဲလစုတ် အာကၠတ်ကေတ် ထောအ် မဗဒါဂှ်ရ။ ဟိုတ်နူ မဗဒါဂှ် ကၠေအ်အာတုဲ ကျာ်ဇၞော် ကု ဂုဏ်တၟိ ညးမဒှ် သဟဓရ်ၜါဇကုဂှ် ခယျဗၠေတ် ရေင်သကအ်တုဲ စဵုကဵု ရံင်မုက် ရေင်သကအ် ဟွံဂွံရ။ ဗွဲကြဴညိ ဂုဏ်တၟိဂှ် ပြံင်တိတ် နူ ဘာထံင်ကှ်ေတုဲ ဂွံဒှ် ကျာ်ဇၞော် ဘာတၟိ ကွာန်ကၟာၜါ။ ပရူမဗဒါ မဒးဒုင်ကၠတ်ဂှ် ညးတအ် သီုညးၜါ ဟွံဂွံ တီကေတ်လဝ် စဵုတ္ၚဲဏအ်ရ။ နကုအဲဂှ် ဗွဲကြဴဏအ်ဟေင် ဂွံတီကေတ်ရ။

ဓမ္မကထိုက် ဘဒ္ဒန္တဝိလာသဝွံ ဒှ် ညး မတ္ၚအ်ဗှ်လိက်မွဲတုဲ ရိုဟ်ရိုဟ်တ္ၚဲ ဇၟာပ် မဂွံအခိင်ဂှ် ညး ဗှ်ဒၟံင် လိက် လၟိုန်ကာလရ။ ဗွဲတၟေင် လိက်မဆေင် ကုဒဿနဘဝတအ်ဂှ် ညးမလေပ် ဗှ်ဂၠိုင်ရ။ ရန်တၟအ် ကုကောန်ကွးတအ် စိုတ်ဂွံလုပ်စ ပရေင်ဗှ်လိက်တုဲ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် လိက်ကောန်င္ၚာ်ကီု သီုကဵု လိက်ညးဇၞော် ဗီုကု လိက်ကာတောန် လိက် ရွှေသွေး၊ မိုးသောက်ပန်း၊ လိက်ဂျာနေဝ် ဂကူနာနာ၊ လိက်ပရိုင်တအ်ဂှ် ဒုင်ကေတ်လဝ် လၟေင်လၟေင်ရ။ အခိင် ကွးဘာတက္ကသိုလ်ဂမၠိုင် မကၠုင်သွံ လိက်မဂ္ဂဇြေန် ပ္ဍဲ ဘာပၠန်လေဝ် ကောန်ထပိုယ် ကောန်နာဲတအ် သီုဖအိုတ် ညးမွဲ မွဲကၞပ် ညး ကဵုရာန်ဗှ် ဖအိုတ်ရ။ 

ဟိုတ်နူ အသိင် ဗှ်လိက် အသိင်ဗ္စာရဏာ ညး ခိုဟ် ဒှ်မာန်ရောင် ဗွဲကြဴဏအ် လညာတ်ဒဿန လပါ်ဓရ်ကီု သီုကဵု ဒဿန ပရေင်ဘဝဂှ် ပြံင်လှာဲ တၞဟ်ခြာအာ ဗွဲမဂၠိုင်လောန်ရ။

စပ်ကုဒဿနဘဝမ္ဂး ညး ကေင်ဟီုလဝ် သီုစၞောန်ထ္ၜးကဵု ပိုဒ်လိက် နူပါဠိ &quot;ယဝ်ရ ကမ်အတိက် နွံမ္ဂး၊ ကမ်အတိက်ဂှ် အသိင်ကဵုဖဵု ပ္ဍဲ အခိင်ကာလ ပ္တန် ပဋိသန္ဓိ မွဲဆန်ခဏဂှ် ဟေင်ရ။ သၟေဟ်နူဂှ်မ္ဂး ကမ် နူဘဝဏအ် ကောံ ကုပွဳပွူပ္ဍဲဘဝဏအ်ဟေင်ရ။ ယဝ်ရ ကမ်အတိက် ကဵုဖဵု လပါ်ပရေအ်မ္ဂး မၞိဟ်ဂှ် ဍိုန်နူဂဝ်၊ ဠဴနူဂဝ်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး က္ဍဟ်ဟွံပေင် နူဂဝ် က္တဵုဒှ်ရ။ သွက်မၞိဟ် ဟွံဍိုန်နူဂဝ် ဟွံဠဴနူဂဝ် ဟွံကြအ် နူဂဝ်တအ်မ္ဂး ကမ်အတိက် ကဵုလဝ်ဖိုလ် ခိုဟ်ခိုဟ် တုဲတုဲ ဖအိုတ်ရ။&quot; လညာတ်ဒဿနဏအ်ဂှ် ပကဵု ညး ဒၞာဲလ္ၚဵု လညာတ် ဂွံတၞဟ်ခြာ၊ ချပ် တၞဟ်ခြာ၊ နူ မၞိဟ်မပတှ်ေကမ် အတိက်တအ်ရ။ လညာတ်ညးမ္ဂး မၞိဟ်မပတှ်ေကမ်အတိက် ဇၟာပ်ဇၟာပ် ဒၞာဲဂှ် ဒှ် အရာ သွက်ဂွံပရေစိုတ်မွဲဟေင်တုဲ ဒှ် အရာ ဓဝ်ဍာံ ဟွံသေင်ရ။ ကျာ်ဇၞော် ကေင်ဟီုဒၟံင် ကုပိုယ် ဂၠိုင်ကုအလန်ဂှ် သွက်မၞိိဟ်တအ် ဂွံဒ္ဂေတ် ဂွံမံင်ခိုဟ်ခိုဟ်တုဲ အစာဘာသာတအ် &quot;ဘ ကုနရက် လှေအ် ကုဍုင်သွဝ်&quot;။ အရာဟွံခိုဟ်ဂှ် အစာဘာသာတအ် စကာ အရာမဘ မလှေအ်ဏအ်တုဲ ဖန် သွက် ဂုဏ်ဖိုလ်ဇကု ဗွဲမလောန်ကာဲရ။

စပ်ကုဒဿန မဆေင်ကုကျာ်ပၠန် လညာတ်ကျာ်ဇၞော်မ္ဂး ဂုဏ်ကျာ် ဒစိတ် ညးမဟီုလဝ်ဂှ် ညးမိက်ဂွံကဵု ကၠိုဟ် လက္သန်ကျာ်ဒစိတ်၊ ဟီုမွဲသာ်ပၠန် မၞိဟ်လဵုမွဲဟွံဟီု ယဝ်ရ ဍိုက်ပေင်တဴ ကုလက္သန်ဒစိတ် သာ် မညး ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ်ဂှ်မ္ဂး ပူဂိုလ်ဂှ် အရာဂှ် &quot;ကျာ်&quot; ပိုယ် ကော်စဂွံရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂုဏ်ကျာ်ဒစိတ်ဂှ် စၞးမကဵု ဗှ်ဖ္ဍောတ်ပၟဝ်ဒၟံင်ဂှ် ညံင်ဂွံကၠိုဟ် အဓိိပ္ပါယ်ဂှ် လ္ၚတ်တုဲ နဒဒှ် ပၞောန်ဗ္ၜတ်မွဲ စကာတုဲ ဣလဵုဒှ် ကျာ်၊ ဣလဵု ဟွံဒှ်ကျာ်ဂှ် ညး မိက်ဂွံကဵုလ္ၚတ်ရ။ ပၞောဝ်ကု ဂုဏ်ကျာ်ဒစိတ်ဂှ် &quot;အနုတ္တရော ပုရိသ ဒမ္မသာရထိ&quot; မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဒဒှ် မနွံ ကုလက္သန် မဟီုတွဟ် ဒၠောအ်ဗ္တောန် ကုညးဂမၠိုင်မာန်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် မလေပ် ထံက်ထ္ၜး ဟီုဂးဂၠိုင်ရ။ မုဟိုတ် ရောမ္ဂး မၞိဟ်တအ်ဂှ် ပ္တိတ်ဒြဟတ် ပ္တန်ဒၟံင် ရုပ်ကျာ်ဇၞော်ဇၞော် ဍောတ်ဍောတ် ဂှ် ၜိုန်ရ ပိုယ်တအ် ကော် ကျာ် ကီုလေဝ်၊ ရုပ်တအ်ဂှ် ဟိုတ်နူ မဟီုဒၠောအ် ဗ္တောန် ကောန်မၞိဟ်တအ် ဟွံမာန်တုဲ ကျာ်ဂှ် ညး ဟွံမိက် စၟတ်သမ္တီ ပေင်ပေင်ရ။ ပဋိမာရုပ်တအ်ဂှ် ဒှ် ဆအယာံမာတ် ပညပ် မပကဵု နဒဒှ် သင်္ကေတ မၞိဟ်တအ် ညာတ်ဒးမ္ဂး ညံင်ဂွံချပ်ဂွံ ဂၠံင်ဓရ် မညး တွဟ်လေဝ်ဂှ် ဟေင်ရ။ ဂၠိုင်နူဂှ် နကု ကျာ်ဇၞော် ဟွံညာတ်။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပွမဒက်ပ္တန်လဝ် ကျာ် မပေင်ဒၟံင်ဒဵု မပေင်ဒၟံင် ဂၠံင်တအ်ဂှ် ဒှ် အမှိက်အမှောန် ဘာသာ ကျာ်ဇၞော် ကေင်ဟီုလဝ် ကုပိုယ် ဂၠိုင်ကုအလန်ရ။ ဟိုတ်နူ ဒဿနညး မနွံသာ်ဏအ်တုဲ ပွမပူဇဴပၟတ်ပၞာင်သ္ဍဴ၊ ပုင်သၟုတ်တအ်ဂှ် ဒှ် အရာအခိုက် ကၞာ အခိုက်အလိုက် မွဲဟေင် ကၠောန်ထေက်တုဲ ဒးစွံ အရီု ဒးပ္တိတ် ဒြဟတ် ဗွဲမဇၞော်ကုဒြဟတ်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဟွံကေင် ဗတိုက်ဖအောဝ် လဝ် ပိုယ်ရ။

စပ်ကုဒဿန မဆေင် ကုဓရ်မ္ဂး ကျာ်ဇၞော် မလေပ်ဖ္ဍောတ်ထ္ၜးကဵု ကဗျလင်္ကာ မညး ဇန်လဝ် ယၟုကဗျ &quot;ဓဝ်မ္ဂးဂှ်&quot; ရ။ လင်္ကာဂှ်

သ္ဘဴဍေဟ်ကဵုဍေဟ် ပ္ကင်ရင်ကွေဟ် ကော်ဂး ဓဝ်ရနာဲ၊&lt;br&gt;
ခိုဟ်ပရေအ်ၜါဆာဲ ဗ္ဒာဲကဵုဟိုတ် က္တဵုဒှ်အိုတ်ရနာဲ၊&lt;br&gt;
ခိုဟ်ဂှ်ကုသိုလ် ဖဵုဍေဟ်ပြဲ ပ္ဍဲခန္ဓနာဲရောင်၊&lt;br&gt;
ပရေအ်အကုသဵု ဖဵုဍေဟ်ယုတ် ထ္ၜုတ်ခန္ဓနာဲရောင်၊&lt;br&gt;
ဟိုတ်ဖဵုၜါဂှ် က္တဵုဒှ်ပြဲ ပ္ဍဲခန္ဓနာဲရောင်၊&lt;br&gt;
မိက်ဂွံတီသောင် ဍောင်ဓဝ်သ္တိ စွံလဝ် ပ္ဍဲသ္ၚိညိ။&lt;br&gt;

အဓိပ္ပါယ် ညးမိက်ဂွံဟီုဂှ် ဓဝ်ဟီုမ္ဂးဂှ် နွံဒၟံင် သဘဴဍေဟ်ကုဍေဟ်၊ ခိုဟ်ကီု ပရေအ်ကီု ပဟိုတ်နူ ကုဟိုတ်မွဲမွဲတုဲ ဍေဟ်က္တဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ခန္ဓဇကုရ။ အရာမပကဵု ညံင်မၞး ဂွံၜိုဟ်သြိုဟ် က္တဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ခန္ဓမၞးမ္ဂး မၞးဒှ် ကုသိုလ်၊ အရာမပကဵု ညံင်မၞး ဂွံဒုင်စသိုင်ပရေအ်မ္ဂး မၞး ဒှ် အကုသိုလ်ရ။ မၞး ဒှ် ကုသိုလ်ကီု၊ မၞး ဒှ် အကုသိုလ်ကီု တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ခန္ဓမၞး ဟေင်ရ။ ညံင်ဂွံတီ အရာမကတဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ခန္ဓဇကုဂှ် မၞး ဒးမံင် နကုသတိ။ ဟီုမွဲသာ်ပၠန် ဓဝ်သတိမွဲဂှ် စွံလဝ် ပ္ဍဲဇကုဇကု လၟိုန် ကာလညိ။ ဟီုမွဲသာ်ပၠန် လညာတ်ကျာ်ဇၞော်မ္ဂး ပိုယ် ဂွံဒှ် ကုသိုလ်ကီု ပိုယ် ဂွံဒှ် အကုသိုလ်ကီု အရာတအ် သီုဖအိုတ်ဂှ် တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ပိုယ်ဟေင်ရ။ စပ်ကု ဓဝ်တုဲ အရာညး မလေပ်ဟီုဒၠောအ်ဗ္တောန် ကုပိုယ် ဂၠိုင်ကုအလန် နွံမွဲပၠန်ဂှ် သမ္မပ္ပဋ္ဌာန် ၄ သာ်ဂှ်ရ။ သမ္မပ္ပဋ္ဌာန် ၄ ဂှ် ညးဇန်လဝ် ကဗျ

ဓဝ်အကုသိုလ် က္တဵုဒှ်တုဲ သ္ၚဳလလံပါယ်ကၠာ သ္ပလွဳပြာ&lt;br&gt;
အကုသဵုဂှ် ဟွံက္တဵုဒှ် ညံင်ဟွံက္တဵုဒှ် ပြဟ်လွဳပြာ&lt;br&gt;
ကုသဵုမွဲဂှ် ဟွံက္တဵုဒှ် တၞဟ်နက္တဵုဒှ် ပြဟ်လွဳပြာ&lt;br&gt;
က္တဵုဒှ်တုဲဂှ် သှ်ပ္တဴကၠာ ညံင်ဇၞော်မောဝ်အာ သ္ပလွဳပြာ&lt;br&gt;

ဟီုဂၠေအ်ဂၠေအ်မ္ဂး စိုတ်ဟွံခိုဟ် က္တဵုဒှ်တုဲ ဗွဲကြဴ ညံင်ဟွံဂွံက္တဵုဒှ်ပၠန် ဝေင်ပါယ်၊ စိုတ်ခိုဟ် က္တဵုဒှ်တုဲ ဗွဲကြဴ ညံင်ဂွံက္တဵုဒှ်ပၠန် ဆက်လွဳပရာ။ ဟီုကၠးကၠးမ္ဂး မံင်တန်တဴ ညံင်ဂွံကိတ်ညဳ ကုပရေင်ထတ်ယုက်စိုတ် (mental health) ရ။
ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မနွံကဵု ဒဿနဘဝ ကမ် (ဝါ) ကမၠောန်၊ တုဲပၠန် ဒှ် မၞိဟ် မဒုင်ကေတ်လဝ် အနတ္တဝါဒ (ဝါဒ မဒှ်လီု)တုဲ စိုတ်ကုသိုလ်ကီု စိုတ်အကုသိုလ်ကီု မကတဵုဒှ်လဝ် ပ္ဍဲ ပိုယ်တအ်ဂှ် သှ်ေတန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ပိုယ် ဗွဲမလအ်ဂှ် ညး ဟွံဒုင်တဲရ။ ဟိုတ်နူသညာ (ဝါ) ဟိုတ်နူ ပိုယ်သမ္တီလဝ်တုဲ က္လေင်ဗှ်ဗၞုဟ် ပရူတအ်တုဲ ကုသိုလ် အကုသိုလ်ဂှ် က္လေင်က္တဵုဒှ်ကၠုင် ပ္ဍဲ ပိုယ်မာန်ရ။ ညး ပ္တုပ် နဥပမာ စိုတ် ပိုယ်မၞိဟ်တအ်ဂှ် တုပ်တဴ ညံင်ရဴပၟတ်ပၞာင်၊ ပၟတ်မဂဵုလဝ် နူ ကိုပ်ကၠာဂှ် ယဝ်ရ သှ်ေၜက်ဒၟံင်မ္ဂး ပၟတ်တအ် ဇၞော်တိုန် ဇၞော်တိုန် ပၟတ်တအ်ဂှ် မွဲလစုတ်ဓဝ် ဒှ်အာ တၟာဒဵုမာန်ရ။ ပၟတ်တြေံ ဂဵုအိုတ်အာ ပၟတ်တၟိ က္တဵုဒှ်ကၠုင်ပၠန်၊ စဵု ဖျုန်ပၞာင်အိုတ်ရ။ ဖျုန်ပၞာင် ဟွံအိုတ်မွဲသာ် ဟိုတ်နူ ဒြဟတ်ဒမြိုဟ် မ္ၚးမွဲမွဲတုဲ ပၟတ်ပၞာင် ဒးပၠိုတ်အာလေဝ် နွံရ။ ပၟတ်တြေံဂှ် ဟွံအိုတ်အာ၊ သှ်ေဒၟံင် (ဝါ) စိုတ်ကုသိုလ် စိုတ်အကုသိုလ် မကတဵုဒှ်လဝ်တုဲတအ် ဟွံအိုတ်အာ သှ်ေဒၟံင်မ္ဂး ဟွံဒှ် အနတ္တဝါဒ၊ ဒှ် အတ္တဝါဒ။ ဗီုဏအ် ကျာ်ဇၞော် ညာတ်ကေတ်ရ။ အရာတၞဟ်ခြာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကု ဟိန္ဒူဂှ် ပ္ဍဲ အရာဏအ်ရ။ ဟိန္ဒူဂှ် အတ္တဝါဒ၊ အရာမွဲမွဲ အိုတ်အာဟွံမဲ သှ်ေတန်တဴဒၟံင်။ ကျာ်တြဲပိုယ်ဂှ် လညာတ်တၞဟ်ခြာနူဂှ် ဒှ် အနတ္တဝါဒဳ အရာအိုတ်သီုဂှ် ဒှ်လီုဒၟံင်၊ တန်တဴဒၟံင် အတိုင်ဗီုတြေံ ဟွံမဲရ။

ဒုင်သဇိုင် ကုလညာတ်ဒဿန လတူကျာ် ကောံ ကုဓဝ် (ကုသိုလ် အကုသိုလ်) ပြဲ၊ ပရေအ် ဗွဲလတူဝွံတုဲ နကုလညာတ်ကျာ်ဇၞော်မ္ဂး ပ္ဍဲ အရာလဵု၊ ပ္ဍဲ ပူဂိုလ်လဵုလေဝ် ပြဲဒၟံင် တွဵု၊ ယုတ်ပရေအ်ဒၟံင် တွဵု ဟွံမဲ၊ တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ဆန်ခဏ စိုတ်ပူဂိုလ်ဂှ် မကတဵုဒှ်ဒၟံင်ရ။ ယဝ်ရ မၞိဟ်မွဲ စိုတ်ကုသိုလ် (စိုတ်ခိုဟ် က္တဵုဒှ်ဒၟံင်မ္ဂး) ပ္ဍဲ ဆန်ခဏဂှ် ဒှ် မၞိဟ်ပရဲ၊ ဒှ် ပူဂိုလ်ပရဲ၊ ဒှ် ပူဂိုလ်ကုသိုလ်ရ။ ပ္ဍဲ ဆန်ခဏ စိုတ်အကုသိုလ် (စိုတ်ဟွံခိုဟ်၊ စိုတ်ပရေအ်ပရေအ်) က္တဵုဒှ်ဒၟံင် ပ္ဍဲ ပူဂိုလ်ဂှ်မ္ဂး ညးလဵု ဟွံဟီု၊ မၞိဟ်ဂှ် ကယျိုင်လဵု လတက်လတက်၊ ဒၞာဲလဵု တန်တဴတန်တဴ၊ ဟွံဒှ် မၞိဟ်ခိုဟ်ခိုဟ် မၞိဟ်ပြဲပြဲရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ နကု အလဵုဇကု ကျာ်ဇၞော်လေဝ် ပြဲနူညးတၞဟ် ဇၟာပ်အခိင် ဇၟာပ်အခါဂှ် ညး ဟွံဒုင်ကေတ်လဝ်ရ။
အရာလတူတအ်ဂှ် ညးသရောပ်တုဲ ညးဇန်လဝ် ကဗျ မွဲပိုဒ် ညး ကဵုလဝ် ယၟုကဗျဂှ် ကျာ်ပညပ်၊ ကျာ်ပရမတ်၊ မတ်ဖျုန် မတ်ညာဏ်)

ကျာ်မ္ဂးကျာ် ပသာ်ဂွံဆဵု ဒးဗဵုလ္ၚောဝ် နညာဏ်&lt;br&gt;
ဓဝ်မ္ဂးဓဝ် ဓဝ်ဍာံဂှ် ဒးရုဲစှ် နညာဏ်&lt;br&gt;
သင်မ္ဂးသင် ဂွံကၠိုဟ်ခၠင် ဒးစင်ခြင် နညာဏ်&lt;br&gt;
ဂလာန်မ္ဂးဂလာန် ဂလာန်ဍာံဂှ် ဒးရုဲစှ် နညာဏ်&lt;br&gt;
မၞိဟ်မ္ဂးမၞိဟ် မၞိဟ်ဍိုက်ပေင် နွံဂ္ၚေင်သုတညာဏ်&lt;br&gt;
မၞိဟ်ဍိုက်ပေင်ကွေဟ် ရုဲစှ်ဒး ဗၠးဒဒိုက် ဂွံတသိုက်မာန်။&lt;br&gt;

သရောပ်တုဲ အဓိပ္ပါယ်ကဗျညးဂှ် ယဝ်ရသ္ဒးဟီု ဗီုအဲမကၠိုဟ်မ္ဂး မၞိဟ်မွဲ ဂွံဟီု မၞိဟ်ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင်ဂှ် သ္ဒးဒှ် မၞိဟ်မနွံကဵု အစောန်စရာဲ မသ္ၚေဝ်ဂၠေပ်ပါ်ပါယ် နကုညာဏ်ရောင်။ ပိုယ် နွံ ကုညာဏ်ဟေင် ပိုယ် ဆဵုကျာ်ပရမတ် မာန်၊ ဆဵု ဓဝ်ပရမတ် မာန်၊ ဆဵု သင်ပရမတ် မာန်။ တုဲပၠန် ပိုယ် ဂွံဗၠး နူ ဒဒိုက်တုဲ ပိုယ်ဂွံ တသိုက် မာန်ရ။ ယဝ်ရ ပိုယ် ဟွံမဲ ကုအစောန်စရာဲ မသ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ပါ်ပါယ် နကုညာဏ်မ္ဂး ပိုယ်ဂှ် ဒးဒုင်ဗ္ဂေတ်စ ညးတၞဟ်၊ အတိုင် ညးတၞဟ်မဟီု ပိုယ် ဒးကလင်ဗက်ဒၟံင်။ ညးတၞဟ် ဟီု ကျာ်၊ ပိုယ် ပ ကျာ်၊ ညးတၞဟ် ဟီု ဓဝ်၊ ပိုယ် ပ ဓဝ်၊ ပိုယ် စၟဳဒၟံင် ကုသိုလ် ကၠုင်ကဵု ပိုယ် နူ ဌာန်ညးတၞဟ် မွဲမွဲဒၞာဲရ။ ယဝ်ရ ပိုယ် ဒှ်ဒၟံင် ဗီုဏအ်မ္ဂး ပိုယ်ဂှ် မၞိဟ်မွဲ ဍိုက်ဍိုက်ပေင်ပေင် ဂွံကော်စ ဟွံဂွံတုဲ ဆ ကျာ်ပညပ်၊ ဓရ်ပညပ်၊ သင်ပညပ်ရ ပိုယ် ဆဵုကေတ်မာန်။

သက္ကရာဇ် ၁၃၅၂ ဂှ် ဘာလကျာ် မနွံ ဗွဲဒိုဟ်ဗာယပ် ကၟာဘင်ဍင်၊ ကွာန်ကအ်ခပုင်ဂှ် လကျာ်ဗၟာ မပဒတဴ ပ္ဍဲဘာဂှ် က္လိလောန်ဒုဟ် ကိစ္စ သာသနာမွဲမွဲတုဲ ဒးတိတ်အာ နူဘာဂှ်ရ။ သွက်ဂွံ ဆက်မင်မဲအာ ဒတန်သာသနာဂှ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်အစာတၠ ဘာမ္ၚဵုအံင်ဇၞး ကွာန်ကအ်ခပုင် ကောံ ကုသံဃနာယက ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင် ပ္အပ်ကဵု ညးတုဲ ကျာ်ဇၞော် အာပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာဂှ်ရ။ ယၟုဘာတြေံ နိဗ္ဗိန္ဒာရာမဂှ် ကျာ်ဇၞော် ခုတ်သၠာဲ နကဵုယၟုတၟိ ဘာလွဳမာန်ရတ် ရ။ ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ညးပ္အပ်ကဵု ကောန်ကွးညး တၠဂုဏ်အစာဝဳရိယ။ မုဟိုတ် ညးဂွံကဵု ယၟု လွဳမာန်ရတ် ရော ညး ကေင် ပသောင်ထ္ၜးလဝ် ကုပိုယ်ဂှ် လွဳမာန် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ဒတန် ဘုံပြာသာဒ် ဗီုဏအ် ဟွံသေင်၊ အဓိပ္ပါယ် ဗီုမန် ခေတ်တၟိ သောင်သောင် ကၠးကၠး၊ ယဝ်ရ ပ္တိတ်လွဳမာန်မ္ဂး ဒှ် ရတ်။ ကလေင်ချပ်အာမ္ဂး ယၟုဘာဏအ်လေဝ် ကိတ်ညဳ ကုလညာတ်ဒဿန ကျာ်ဇၞော်ကွေဟ်ရ။ ကျာ်ဇၞော် ကေင်ဟီုလဝ် ကုအဲ ယဝ်ရ ဗှ်ေပံက် ဘာဗတောန်လိက် ပညာပရေင်မၞိဟ် ပညာဂတာပ်ခေတ် ဗီု လိက်အေင်္ကလိက်မ္ဂး တိအရှာမ်ဏအ်ဂှ် ညး ပ္အပ်ကဵု လွာဲဂှ်ရ။ ကျာ်ဇၞော် ဟီု အခိင် ဍောတ်ဍောတ်တေအ် ဟိုတ်နူ ဟွံဂွံဗတောန် လိက်အေင်္ကလိက်တုဲ ညး ဂိုဟ်ကဟောမ်ဒၟံင်ရ။ ညး မိက်ဂွံလေပ် အေင်္ကလိက် ကွေဟ်ကွေဟ် ရောင်။ ညးဆဵု ဘာဓာတုမာလာ ဍုင်မတ်မလီု ဗ္တောန်ဒၟံင် အေင်္ကလိက်ဂှ် ညး မိက်ဂွံအာဗ္တောန်ကီု၊ ဆဂး ဒှ်ဟွံမာန် အာယုက်ဇၞော် လ္ဇုဲအာရ။ မုဟိုတ်ရောမ္ဂး ညး မိက်ဂွံဗှ် လိက် လညာတ်ဂၠးတိ မချူလဝ် န ဘာသာ အေင်္ကလိက်တအ်ရ။ ညး ဒးစိုတ် လိက် မကၠာဲလဝ် နူဘာသာသအာင် ဂၠိုင်ရ။ လိက် Richard Bach မချူလဝ် Jonathan Livingston Seagull၊ ဘသန်း(ဓမ္မိက) ကၠာဲလဝ် ဗီုဗၟာ န ယၟုလိက် &quot;ယောနသံစင်ရော်&quot; ဂှ် ညး ဒးစိုတ် ဗွဲမလောန်ရ။ ဟိုတ်ကျာ်ဇၞော် မဂွံဒးစိုတ် လိက်ဏအ်ဂှ် လညာတ် မဟီုထ္ၜးလဝ် ပ္ဍဲ လိက်ဏအ် ဗွဲမဂၠိုင်ဂှ် တုပ်ဒၟံင် ကုသဘဴဓရ် လညာတ်ကျာ်ဇၞော် နွံ ဗွဲမဂၠိုင် ဟီုမာန်ရ။ ယဝ်ဒးထ္ၜး နကု ဥပမာမ္ဂး ပ္ဍဲ လိက်ဂှ် အစာလိက် Richard Bach ချူလဝ်

{{Cquote|
&quot;you've got to understand that a seagull is an unlimited idea of freedom, an image of the Great Gull, and your whole body, from wingtip to wingtip, is nothing more than your thought itself.&quot; 
(မၞးတအ် သ္ဒးတီကၠိုဟ်လဝ်ဂှ် ဂစေမ်အဘဴတအ်ဂှ် ဒှ် ကသပ်ညာဏ်ဗၠးၜး မဟွံမဲ ကုအပိုင်အခြာ ကၞောတ်အထောတ်ရ၊ တုဲပၠန် ရုပ်နိမိတ္တ မဟာအဘဴမွဲလေဝ် ဒှ်ရ။ တုဲပၠန် ခန္ဓကာယမၞးတအ် သီုဖအိုတ် နူတၞုင်သၞေင်လပါ်ဏအ် စဵု တၞုင်သၞေင်လပါ်တေအ်ဂှ် ပါဲနူ စိုတ်ကသပ် မၞးတအ်တုဲ မုလေဝ် ဟွံမဲရ။&quot; }} 	

လညာတ်ဏအ်ဂှ် တုပ်ဒၟံင် ကုလညာတ်ဓဝ်ဗုဒ္ဓဘာသာ အနတ္တဝါဒ အတိုင် ကျာ်ဇၞော် မကၠိုဟ်ကေတ်လဝ်၊ ကုသိုလ်ကီု အကုသိုလ်ကီု နွံဒၟံင် အပ္ဍဲ ခန္ဓကာယပိုယ်တအ်ဂှ်ရ။

ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ် အရှာမ်ဇၞော်လှဲ ခိုဟ်ကွေဟ်ရ။ ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ဒှ် မၞိဟ်ဇာတိ ကွာန်ကအ်ခပုင်တုဲ ဘာလကျာ် ပ္ဍဲ ကွာန်ကအ်ခပုင် လ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဂွိင်ဖေက် ဒါယကာညးတအ် ပြံင်တိုန်ဘာညးရ။ ပ္ဍဲ သဘင်ဓရ် ကျာ်ဘင်ဍင်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် တွဟ်ဓရ်တုဲ အကြာဂှ် ကျာ်ဇၞော် ဟီု ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ် ညး ဟွံဒုင်တဲ ဒါယကာ။ ဘာဂှ် သ္ဒးဒှ် ဘာမဟွံမဲ ကုဒါယကာမွဲရောင်။ ဆဂး ယဝ်ရ ဇကုသဒ္ဓါ နွံ မိက်ဂွံ ပလံင် ပိဏ္ဍပါတ် ကုခမဳသင်တအ်မ္ဂး ကၠုင်ပလံင် ဂွံ၊ သာ်ဂှ်ဟွံသေင် မိက်ဂွံသဳကၠဳ ပရေင်ဓရ်၊ မိက်ဂွံဓရီုကျာ ပရေင်ဓရ်မ္ဂး ညးလဵုမွဲ ဟွံဟီု၊ ပြာပ်အာ သဳကၠဳဂွံ အခိင်ဟွံရုဲရ။ မၞိဟ် ဟွံကၠိုဟ် အဓိပ္ပါယ် အရေဝ် မညး ဟီုဂှ်မ္ဂး မလေပ်ဟီုဂး မုလကျာ်ရော ဟွံဒုင်တဲ ဒါယကာ။ မုဘာရော ဘာဟွံမဲ ကုဒါယကာ။ ဟီုဂးစလဝ် နွံကီုရ။

အရာပိုယ်မတီလဝ် လညာတ်ကျာ်ဇၞော် နွံမွဲဂှ် ဘဝလကျာ် ဒးဗ္ဒဒၟံင် ကုဒါယကာဂှ် ညး ဟွံဒးဂၞပ် ကွေဟ်ကွေဟ်ရ။ ညး မိက်ဂွံမံင် တန်တဴ ကေတ်ကေတ်ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ် ညးကဵု ဒေအ်ညး ဣစဳမျ ကု တြုဟ်တၠသ္ၚိဣစဳမျ တဵုခၞေဝ်။ အကြာဂှ် ကောန်နာဲတအ်လေဝ် ဗိုင်တဵုခၞေဝ်တုဲ ခၞေဝ် မတိတ်ကၠုင် နူ ဘာဂှ် ညးကဵု ဣစဳမျ သွံ။ ညး မိက်ဂွံတန်တဴ နကုနဲကဲဂှ်ရ။ နကုလကျာ်မွဲ ဟွံမဲ ကုကောန်ဇာတ်၊ ဟွံမဲ ကုဂကောံသ္ၚိကၟိန် ဂွံတန်တဴ ဍာ်ဇမၠိင် နကုနဲကဲဂှ် ဟွံလောဲရ။ ကောန်နာဲတအ်လေဝ် အာယုက်စိုပ် ဗီုညးကုညး လ္ၚဵု အာကတ်လိက်၊ လ္ၚဵု ရာံတိတ်၊ တုဲပၠန် ဣစဳမျ ကု တၠသ္ၚိညးလေဝ် အာယုက်ဇၞော်ကၠုင် ကၠောန် ဟွံမာန်။ ဟိုတ်နူ ညး ဗ္တောန်လိက် ကုကောန်သင်တအ် ဟွံမာန်တုဲ ကောန်နာဲတၟိတၟိလေဝ် ဟွံစိုပ်ကၠုင်။ ကသပ်ညး နကုလကျာ် မံင်တန်တဴ ဗွဲမဗၠးၜးဂှ် ဟွံလောဲသွာရ။ ပ္ဍဲ အရှာမ်ဘာဂှ် ဗွဲကြဴ စၞး ခၞေဝ်ဂှ် တဵုလဝ် တၞံခၜိုတ်တုဲ ၜိုန်ရ ကောန်သင်တအ် ဟွံမဲကီုလေဝ် လှုဲနူခၜိုတ်ဂှ် ညး ဆက်တန်တဴဒၟံင် ပ္ဍဲ ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ် သၞာံတၟာလအ်မာန်ဏီရ။

နကုအဲလေဝ် ဇၟာပ်မကလေင်စိုပ် စဴဝေင် ဍုင်မိတိမမန်ဇကုမ္ဂး ညံင်ဂွံစိုပ် ဇရေင် ကျာ်ဇၞော်ဂှ် အာဒဵုစိုပ်ရ။ ကာလအဲ စိုပ်အာ သၞာံ ၂၀၁၄ ဂှ် ပ္ဍဲ ဘာဂှ် ကျာ်ဇၞော်မွဲဇကု ကု ကောန်ထပိုယ်ဍောတ်မွဲ၊ တုဲပၠန် တြုဟ်တၠသ္ၚိဣစဳမျ ရ နွံ ပ္ဍဲဘာဂှ်။ ပ္ဍဲ အရှာမ်ဘာဂှ် ဗီုကိုပ်ကၠာတေအ် မနွံ ကုကၠအ်ခၞေဝ် တၞံပကဴနာနာ သာယာဒၟံင်ဂှ် ဒှ်အာ ဗီု ကၠအ်ခၜိုတ်၊ မၞိဟ်ခွာတ်ခၜိုတ် နွံမွဲသ္ၚိရ။ ကောန်ထပိုယ် ဍောတ်ဂှ်လေဝ် ညးကဵုလဝ်ယၟု ကောန်စေက် ဗီုညး ကော်လဝ်အဲ ကိုပ်ကၠာတေအ်ကီုရ။ ဟီုဍာံဍာံ ၜိုတ်အဲမတီမ္ဂး ကောန်ထပိုယ် မဂွံယၟု ကောန်စေက် ပါယ်နူအဲတုဲ ဗွဲကြဴဏအ် နွံ တၟာဂလိုင်ရ။ ကျာ်ဇၞော် တန်တဴဒၟံင် နကဵုလှုဲ နူ တၞံခၜိုတ်တအ်ဂှ်ရ။ ဟိန်မဟီုဂး လဴပူဒၟံင် ပရူနာနာ ကုကျာ်ဇၞော်ဂှ် အရေဝ်စိုပ်တုဲ ကျာ်ဇၞော် လဴကဵု အဲမွဲရ။ ကောန်ကွးညး ကျာ်ဇၞော်ဝဳရိယ မနွံပိုန် ဘာထံင်ကှ်ေဂှ် ညာတ် ကျာ်ဇၞော်တၞဟ်တၞဟ်တအ် ကလိဂွံ တဆိပ်တြာ နူ သၟိင်အလဵုအသဳ နာနာသာ်တုဲ ကျာ်ဇၞော်ဝဳရိယလေဝ် မိက်ဂွံကဵု အစာဇကု ဂွံ တဆိပ်တြာ မဟာဓမ္မကထိက ဗဟုဇနဟိတဓရ ကီုတုဲ ပ္ကောံချူ အတ္ထုပ္ပတ္တိ ကောံ ကုလိက်ပတိုန်ဂလာန်ကီုရ။ ကျာ်ဇၞော်ဝဳရိယ ပ္ကောံချူတုဲအိုတ် တဆိပ် ထံက်ဂလာန် နူ ဂကောံသံဃနာယကလေဝ် ဍဵုလဝ်ကဵုတုဲအိုတ်။ ဆဂး ကျာ်ဇၞော် ဟွံကဵု အခေါင်ပတိုန်၊ ညး ဟွံမဲပၟိက် တဆိပ်တြာ နူ အလဵုအသဳ ရ။ ညး ဟီု ညး လကျာ်ခမဳ ဓမ္မတာမွဲရ။ အခိင်ဂှ် အဲ ချပ်စိုပ်အာ လကျာ်ဇၞော် ဟွံမဲပၟိက် တဆိပ်တြာ နူ သၟိင်တၠဟီုဂှ် အဲကေင်မိင် ကေင်ဆဵု ကျာ်ဇၞော်ဝိလာသဏအ်မွဲရ။ ၜိုတ်အဲ မကေင်မိင်လဝ်မ္ဂး ဂွံဂွံ တဆိပ်တြာ နူ သၟိင်အလဵုအသဳဂှ် ဒးထ္ပက်လှုဲ ဒးလိင် လကျာ်ဗၟာ ကဵုချူ လိက်ပတိုန်ဂလာန် အိုတ် လှုဲသြန် ကုစှ်ောကိုဋ်မွဲတဲဂးရ။

သၞာံ ၂၀၁၇ ဂှ် အဲက္လေင်စိုပ် ဇရေင်ကျာ်ဇၞော်မွဲဝါ။ အခိင်အဲ ကလေင်စိုပ် ဇရေင်ကျာ်ဇၞော် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် နွံဆ ကျာ်ဇၞော်မွဲဇကု ကု တြုဟ်တၠသ္ၚိ ဣစဳမျ မၞိဟ်မဗိုင်ကၠောန်ဒၟံင် ညးဟေင်ရ။ နကုစိုတ်ဂှ် ကျာ်ဇၞော် ၜိုန်ရထတ်ယုက်ဒၟံင်၊ ယဲဘဲဇၞော်ဇၞော် ဟွံမဲကီုလေဝ် ဇိုင်ညး ကွာ်စ ဟွံခံင်လးလးရ။ အဲ ကဵုဒါန် ဝတ္ထုဒါန် သြန်ဂှ် ရံင်ကေတ်မ္ဂး ညး ဟွံမိက်ဒုင်တဲရ။ အဲ စွံဖျေဟ် ဗဒါယ် ညးအတေင်တုဲ ကာလအဲစဴတုဲ ညး ဒးကေတ်ရ။ ဟီုဍာံဍာံ အဲ ထေင်ကေတ် နကုကျာ်ဇၞော် စဵုတ္ၚဲဏအ် စွံလဝ်စိုတ်လတူပိုယ် နဒဒှ် ကောန်ကွးဇကုမွဲတုဲ စၞးမကေတ် နူ ကောန်ကွးဇကုဂှ် မိက်ဂွံဒုင်ကဵု ပိုယ်ရ။ သာ်ဂှ်ဟွံသေင် ညး မိင်ဒၟံင် ညးဍုင်ကွာန်တအ် ဝါတ်ဂါတ်ဒၟံင်တုဲ ညး ဟွံမိက်ဒုင်တဲ ကေတ်သြန် နူ အဲလေဝ် ဒှ်မာန်ကီုရ။

ပိုယ်တီလဝ် ကျာ်ဇၞော်မွဲပၠန်ဂှ် ညး နွံစိုတ်ဆာန်ဍူ လတူ မၞိဟ်ဝါတ်ဝါတ် တအ်ရ။ ညး ဟွံမိက်ဒုင်ဒါန် နူ မၞိဟ်ဝါတ်တ်တအ်ရ။ ပိုယ် ကလေင် ရံင်အာ ပရေင်ကမၠောန်ညးမ္ဂး နူ အခိင် ညးဍောတ်ဍောတ်တေအ်ရ။ ဇၟာပ်မၞိဟ် ညံင်ဂွံကၠောန်မာန် ပမာန် တုပ်တုပ် ဖအိုတ်တုဲ ညံင်ဂွံအိုတ်သြန် အောန်အောန်ဂှ် ညးဖန်ရ။ ဥပမာ အခိင်ကဵုဒါန် သ္ၚာသၞုက်ဗြဲမ္ဂး ယဝ်ရ ရာန်နင်သ္ၚာ နူဖျာမ္ဂး သ္ၚာခိုဟ်ခိုဟ်ဂှ် င္ၚုဟ်ဍင်တုဲ ဇၟာပ်ဒါယကာ ပဟွံမာန်။ ဇၟာပ်ဒါယကာ ဂွံဗ္ဂိန် ဗီုညးတၞဟ်မာန်၊ နကု အလဵုဇကုညးဂှ် ဖန်ဇန်၊ ရာန်ယာတ်ကေတ်တ်တုဲ ကဵု ဒါယကာတအ် ဇိင်ကေတ်ကေတ်ရ။

ဇၟာပ်အဲ မကလေင်စိုပ် ဇရေင်ကျာ်ဇၞော်မ္ဂး စပ််ကုဒဿနဘဝ လညာတ် လတူကျာ်၊ ဓရ် ဗီုညးမဒုင်ကေတ်လဝ်ဂှ် ညး ဟွံထေင် ပိုယ်တအ် ကၠိုဟ်ကေတ်လဝ် တုဲတုဲရတုဲ ညး ဂ္စာန်လဴဒၟံင် အတိုင်ဂှ် ဖိုဟ်ဏီရ။ ညး ဂွံလဴထ္ၜး သဳကၠဳပရူဓရ်မ္ဂး ညး မိပ်မြဟ်ရ။ ဟိုတ်နူ ကတောဝ်ဇြိုင်တုဲ ကာလပိုယ် ကလေင်ဟီု ကလေင်သဳကၠဳဂှ် ညး ဟွံမိင်တုဲ ညး ထေင်ဒၟံင် ပိုယ် ဟွံကၠိုဟ်တုဲ ညး ဆက်ပသောင်ပၠန်ရ။

ကျာ်ဇၞော်ဇဝန နွံပိုန် ဘာထံင်ကှ်ေ အာတ်မိက်ညး သွက် ကလေင်မံင် ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေ ဂၠိုင်ကုအလန်ကီုလေဝ် ညး ဟွံမိက်မံင်။ ညး ဆက်တန်အာဒၟံင် ပ္ဍဲ ဘာလွဳမာန်ရတ်ဂှ်ရ။ 

ဟီုဍာံဍာံ ပၟိက်အင္ၚာပ်စိုတ်ညး လကျာ် သီုဟွံဒးဗဒဗဒါယ် ဒါယကာ၊ မၞိဟ်မွဲ သီုဟွံဒး ဗ္ဒဗ္ဒါယ် ညးတၞဟ်မွဲသာ် တန်တဴ ညံင်ဂွံဂွံဂှ် အခိင်ပိုယ် မထတ်ယုက်ဒၟံင်ဂှ် ၜိုန်ရ ဒှ်မာန်ကီုလေဝ်၊ အခိင်ပိုယ် အာယုက်ဇၞော် နွံပၟိက်ကၠုင် အရီုအဗင် နူ ညးတၞဟ်ရ။ ကာလဂှ် ဂွံတန်တဴ ကေတ်ကေတ် ဟွံလောဲသွာရ။ ၜိုန်ရ စိုတ်ထတ် မိက်ဂွံမံင်ကီုလေဝ်၊ ကၞောတ်တဲ ဟိုတ်နူ ဗျုထဴလောန် တန်တဴကေတ်ကေတ် ဟွံဂွံ အာယုက် ကြပ်ပေင် ၉၀ ဂှ် ဂွံမိင်ကတ် နူ ကျာ်ဇၞော်ဇဝန ဒဒှ်ရ ညး ကလေင် ပဒတဴ ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေ မဒှ် ဘာမနွံပိုန်ညးတြေံ ကရောမ် ကွးဇကုပၠန်ရ။ ပိုယ်ကောန်ကွးတအ်လေဝ် ဂွံတီကေတ် ပရူဏအ်တုဲ ဂဝိင်ၜိုဟ်အာ လတူ ကျာ်ဇၞော် တၟာဂလိုင်ကီုရ။

သၞာံ ၂၀၂၆ ဂိတုမေ ၂၆ အခိင်ဂယး ၉း၂၂ ကျာ်ဇၞော် ကလိဂွံ အာယုက် ၉၄၊ သိက္ခာ ၇၂ ဝှ်၊ စုတိကလိလောန်စဴအာသွရ် ပ္ဍဲ ဘာထံင်ကှ်ေရ။ 

ပ္ဍဲ လိက် Jonathan Livingston Seagull တေအ် ဒၞာဲနိဂီုလိက်ဂှ် အစာလိက် Richard Bach ဗၟံက်ထ္ၜးလဝ် ဗီု ဂစေမ်အဘဴယောနတာန် ဗ္ကန်လဝ် ကုကွးညး ဖလေတ်ချ် ဗီုဏအ်ရ။

&quot;Don't let them spread silly rumors about me, or make me a god. O.K., Fletch? I'm a seagull. I like to fly, maybe...&quot;&lt;br&gt;
&quot;JONATHAN!&quot;&lt;br&gt;
&quot;Poor Fletch. Don't believe what your eyes are telling you. All they show is limitation. Look with your understanding, find out what you already know, and you'll see the way to fly.&quot;&lt;br&gt;

&quot;လ္ပကဵု မၞိဟ်တအ် ပရး ကောလဟာလ ပရူအဲညိဏး၊ အဲဂှ် ညံင်ဂွံဒှ် ကျာ်တၠဣဓိမွဲဇကုဂှ်လေဝ် လ္ပကဵု ဍေဟ် ပညိဏး၊ မိင်ဟာ ဖလေတ်ချ်? အဲဂှ် ဒှ်ဆ ဂစေမ်အဘဴမွဲရ။ ဒှ် ဂစေမ်မွဲ မဒးစိုတ် ပဝ်၊ ဆဂး . . . ။&quot;
&quot;အစာယောနတာန်&quot; ဖလေတ်ချ် ဟီုကော်တိုန် တုဲ&lt;br&gt;
&quot;ဖလေတ်ချ်၊ အရာမတ်ဖျုန်မၞး မလဴထ္ၜးဒၟံင် သီုဖအိုတ်ဂှ် လ္ပပတှ်ေညိ။ မတ်ဖျုန်မၞးဂှ် ဆၜိုတ် အပိုင်အခြာ မွဲမွဲဟေင်ရ လဴထ္ၜးကဵု မၞးမာန်။ ရံင် နကုမတ်ပညာ၊ မတ်ပါရမတ်ညိ။ ညံင်ဂွံကၠိုဟ်ဂှ် ဂ္စာန်ဂၠာဲ သွဟ် ပ္ဍဲ အရာ ၜိုတ်ဗှ်ေ မတီလဝ်တုဲဂှ်ညိ၊ တုဲမ္ဂး ဂၠံင်တရဴ ဗီုလဵုမဂွံပဝ်ဂှ် ဗှ်ေ သဂွံဆဵုကေတ်မာန်ရောင်။&quot;&lt;br&gt;

ဍာံဒၟံင်ရ။ ကျာ်ဇၞော်ဂှ် ကျာ်မွဲဇကုလေဝ် ဟွံသေင်၊ ပစ္စေကဗုဒ်လေဝ် ဟွံသေင်၊ တၠအရှန်လေဝ် ဟွံသေင်၊ က္ဍိုပ်သကိုပ်မွဲလေဝ် ဟွံသေင်၊ ဗီုညးလ္ၚဵု မဟီု မၞိဟ်ဂၠဟ်ဂၠဟ်၊ မၞိဟ်ဟွံကေတ်ဂၠံင် ဗီုဂှ်လေဝ် ဟွံသေင် ကီုရ။ ဟိုတ်နူ အကာဲအရာဘဝတုဲ ရုဲစှ်လဝ် ဘဝခမဳ၊ တုဲ ပဒတဴ အတိုင်ဒ္ဂေတ်လၟေတ်ခမဳ။ တုဲပၠန် မိပ်မြဟ် သၠောင် ကုပရေင်ဗစာရဏာ ဂၠာဲ သွဟ် ဒဿနဘဝ၊ စွံ င္ၚုဟ်မး ကုပရေင်ဗၠးၜး၊ စွံ ကရုဏာ လတူ မၞိဟ်တအ်။ ဆဂး ကျာ်ဇၞော်ဂှ် . . . . ။

== နိဿဲ ==

[[ကဏ္ဍ:BEHM]]
[[ကဏ္ဍ:အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]</text>
      <sha1>az6bob2gn39cjs54z0nx07a8x35uotg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ကံင်သဳပၠတရဴ သွက်ဂွံမံက်ဂတဝ် ကၟိန်ဍုင်ဖေက်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7095</id>
    <revision>
      <id>55097</id>
      <parentid>50999</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T00:21:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>1698</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>55097</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9350" sha1="2xo52e4o0pn8yoob4xs54saranp8ric" xml:space="preserve">'''ကံင်သဳပၠတရဴ သွက်ဂွံမံက်ဂတဝ် ကၟိန်ဍုင်ဖေက်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ''' (အၚ်္ဂလိက်: Steering Council for the Emergence of a Federal Democratic Union, ဗွဲခမၞောန် '''SCEF''') ဝွံ ဒှ်ဂကောံပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ ကံင်သဳပၠတရဴ မဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု တင်ရန်တၟအ် သွက်ဂွံ ပလီုပလာ် သၞောတ်တၠအာဏာပၞာန် ကေုာံ သြိုင်ပ္တန် ကၟိန်ဍုင်ဖေက်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ (Federal Democratic Union) မဍိုက်ပေင် ကုအခေါင်တုပ်သၟဟ် ကေုာံ အခေါင်ဖန်ဇန်ကံကုသဵုဇကုကေတ်တ် ပ္ဍဲရးနိဂီုဗၟာ (Myanmar) ရ။&lt;ref&gt;Myanmar Spring Revolution Political Documentation. &quot;Federal Democratic Union Principles and Objectives&quot;.&lt;/ref&gt; ဂကောံဝွံ မံက်ဂတဝ်ကၠုင် ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲအခိင် ပေါဲဗတိုက် အလုံမွဲရးနိဂီု ကြဴနူ ပၞာန်သီအာဏာ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၂၁ တုဲ၊ ပံင်ကောံလဝ် ကုဂကောံဒစဵုဒစး တၠအာဏာနာနာသာ်၊ ဂကောံကောန်ဍုင်အရင် ကေုာံ ကမ္မတဳထပှ်ေပေါဲဆန္ဒဂမၠိုင်ရ။

== ဝင် ကေုာံ ပရေင်ကတဵုဒှ် ==
ကြဴနူ ဒပ်ပၞာန်ဗၟာ သီကေတ် အာဏာဍုင် ပ္ဍဲဂိတုဖေဖဝ်ဝါရဳ သၞာံ ၂၀၂၁ တုဲ၊ ကောန်ဍုင်အရင်နာနာ ကေုာံ ဂကောံသၟတ်၊ ဂကောံညးကမၠောန်၊ သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန်တအ် ပံင်ကောံတုဲ ဒစဵုဒစးကၠုင် တၠအာဏာပၞာန် ဗွဲမဇၞော်ကဵုဒြဟတ်ရ။ ပ္ဍဲအရာမကၠောန်ပေါဲဗတိုက်ဏအ် သွက်ဂွံ ကလိဂွံ ပရေင်ပံင်ကောံ မခိုင်ဗိုန် ကေုာံ သွက်ဂွံ ချူဓဇက် ပၠတရဴ ပရေင်ဍုင်ကွာန် မွဲဂှ် ဂကောံနာနာတအ် ညာတ်ကေတ် ဒဒှ်ရ ကံင်သဳပၠတရဴ ဟွံသေင်မ္ဂး ကံင်သဳက္ဍိုက်ပ် မွဲ ဒးနွံထေက်ရ။&lt;ref&gt;Assistance Association for Political Prisoners (AAPP). &quot;Political Movements Post-Coup 2021&quot;.&lt;/ref&gt; 

ကံင်သဳပၠတရဴ (SCEF) ဝွံ ပံင်ကောံလဝ် ကုညးစၞး နူကဵု ကမ္မတဳထပှ်ေပေါဲဆန္ဒ (Strike Committees)၊ ဂကောံကောန်ဍုင်အရင်ဂမၠိုင် (Ethnic Armed Organizations - EAOs)၊ ကေုာံ ဂကောံမှာဇန် (Civil Society Organizations) သွက်ဂွံ ဖန်ဇန် ပရေင်ချဳဒရာင် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ကေုာံ သၞောတ်ဖေက်ဒရေဝ်ရ။

== တင်ရန်တၟအ် ကေုာံ ပရေင်လွဳလွတ် ==
SCEF ဝွံ နွံကဵု တင်ရန်တၟအ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် အဓိက မပ္တံကဵု-
* '''ပလီုပလာ် သၞောတ်တၠအာဏာပၞာန် (Eradication of Military Dictatorship)''': သွက်ဂွံ ဖအိုတ်သၠေတ် သၞောတ်အုပ်ဓုပ် ပၞာန် မကၟာတ်လဒဵုလဝ် အခေါင်အရာ မၞိဟ် ကေုာံ အခေါင်ဒဳမဝ်ကရေသဳ။
* '''ပလီုပလာ် သၞောဝ်ဥပဒေ ၂၀၀၈ (Abolition of the 2008 Constitution)''': တးပါဲ သၞောဝ်ဥပဒေ ၂၀၀၈ မချူဓဇက်လဝ် နကဵု ဒပ်ပၞာန် သွက်ဂွံ ဆက်ကေတ်အာဏာ။
* '''သြိုင်ပ္တန် ကၟိန်ဍုင်ဖေက်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ (Building a Federal Democratic Union)''': သွက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် ကၟိန်ဍုင်တၟိ မဒုင်သဇိုင် ကုပရေင်တုပ်သၟဟ် (Equality)၊ အခေါင်ဖန်ဇန်ကံကုသဵုဇကုကေတ်တ် (Self-determination) ကေုာံ အခေါင်အရာကောန်ဍုင်အရင် (Ethnic rights) ဗွဲမဍိုက်ပေင်။&lt;ref&gt;Transnational Institute (TNI). &quot;Federalism in Myanmar: Prospects and Challenges&quot;.&lt;/ref&gt;
* '''ကတဵုဗဒှ် သၞောဝ်ဥပဒေတၟိ (Drafting a New Constitution)''': ချူဓဇက် သၞောဝ်ဥပဒေ ကၟိန်ဍုင်တၟိ မကိတ်ညဳ ကုသဘဴဓဝ် ဖေက်ဒရေဝ် ကေုာံ ဒဳမဝ်ကရေသဳ။

== လဒက်ပ္တန် ကေုာံ ကောန်ဂကောံ ==
ကံင်သဳပၠတရဴ သွက်ဂွံမံက်ဂတဝ် ကၟိန်ဍုင်ဖေက်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ (SCEF) ဝွံ ဒက်ပ္တန်လဝ် နကဵု ဗီုပြင်ပံင်ကောံ (Coalition) မပါလုပ်လဝ်-
# '''ဂကောံထပှ်ေပေါဲဆန္ဒ (General Strike Committees)''': ဂကောံသၟတ် ကေုာံ ကွးဘာ မကၠောန်ဒၟံင် ပေါဲဆန္ဒ ပ္ဍဲလတူဂၠံင်နာနာ။
# '''ဂကောံကောန်ဍုင်အရင် (Ethnic Groups)''': ညးစၞး နူကဵု ကံင်သဳကောန်ဍုင်အရင် ကေုာံ ဒပ်ယိုက်လွဟ်ဂမၠိုင် မနွံပၟိက် ကၟိန်ဍုင်ဖေက်ဒရေဝ်။
# '''ဂကောံမှာဇန် ကေုာံ သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန် (CSOs and Politicians)''': ညးမချဳဒရာင် လပါ်အခေါင်အရာမၞိဟ် ကေုာံ ပရေင်ပညာ။

== ပရေင်ဆက်စၠောအ် ကုဂကောံတၞဟ် ==
ဂကောံဝွံ မလေပ် ဆက်စၠောအ် ကေုာံ ပံင်တဲ ကၠောန်ကမၠောန် ကု '''ကံင်သဳကဵုကသပ် ပရေင်ညဳသၟဟ်ကောန်ဂကူ (National Unity Consultative Council - NUCC)''' ကေုာံ '''အလဵုအသဳ ညဳသၟဟ်ကောန်ဂကူ (National Unity Government - NUG)''' သွက်ဂွံ ကလိဂွံ ဓရ်တုပ်စိုတ် ပရေင်ဍုင်ကွာန် (Political Pact) ကေုာံ လိက်ကသုက် ဓမ္မသတ် ဖေက်ဒရေဝ်ဒဳမဝ်ကရေသဳ (Federal Democratic Charter) ရ။&lt;ref&gt;National Unity Consultative Council (NUCC). &quot;Federal Democratic Charter Documentation&quot;.&lt;/ref&gt;

ပ္ဍဲပေါဲဗတိုက် အလုံကောန်ဂကူ (Spring Revolution) ဂှ် SCEF ဝွံ နွံကဵု တာလျိုင် ဗွဲမဇၞော် သွက်ဂွံ ညဳသၟဟ် (Coordinate) ကဵု အသံဂကောံနာနာ မဟွံတုပ်ရေင်သကအ် ညံင်ဂွံ ဒှ်မွဲရမ္သာင်ဓဝ်ရ။ ဗွဲတၟေင် ပ္ဍဲအရာမသဳကၠဳ ပရူဗီုပြင် (Structure) ကၟိန်ဍုင်ဖေက်ဒရေဝ်၊ ပရေင်ပါ်ပရအ် အာဏာ (Power sharing) အကြာ အလဵုအသဳဗဟဵု ကဵု အလဵုအသဳတွဵုရး၊ ကေုာံ ပရေင်စဵုဒၞာ အခေါင်အရာ ဂကူကောန်ဍောတ်တအ်ဂှ် ကံင်သဳဏအ် ကဵုကၠုင် ကသပ်ဉာဏ် ကေုာံ တင်အာတ်မိက် ဗွဲမခိုင်ဗိုန်ရ။

== နိဿဲ (References) ==
&lt;references /&gt;

== လေန်မ္ၚး (External Links) ==
* [https://www.nugmyanmar.org Official Website of the National Unity Government (NUG)]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://nucc-myanmar.org National Unity Consultative Council (NUCC)]{{Dead link|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဗၟာ]]
[[Category:ဂကောံပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
[[Category:ရးနိဂီုဗၟာ]]</text>
      <sha1>2xo52e4o0pn8yoob4xs54saranp8ric</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>မိသဳရိမာယာ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11080</id>
    <revision>
      <id>55099</id>
      <parentid>54910</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T01:23:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>1698</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>55099</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20270" sha1="7ogsm6d44wskh5wdmm4ga0eu6lg4lbl" xml:space="preserve">{{Use dmy dates|date=May 2026}}
{{Infobox royalty
| name = မိသဳရိမာယာ (Queen Maya)
| title = ဂၞကျာ်ဇၞော် သက္က (Queen of the Shakya Republic)
| image = Queen_Maya_giving_birth_to_the_Buddha,_Gandhara,_2nd-3rd_century_AD.jpg
| caption = ရုပ်တၟအ် ဝင် မိသဳရိမာယာ ဃော သၠးဂၠံဂဝ် ကျာ်တြဲ ပ္ဍဲ ဂြိုပ် လုမ္ဗိနဳ (အနုသုခုမ ခေတ် ဂန္ဓာရ، ၂-၃ ဗွဝ်ကၠံ)။
| succession = ဂၞကျာ် ကပ္ပိလဝတ္ထု
| spouse = သၟိင် [[သုဒ္ဓေါဒန၊သၟိင်|သုဒ္ဓေါဒန]] (King Śuddhodana)
| issue = [[ဂေါတမ ဗုဒ္ဓ|သိဒ္ဓတ္ထ ဂေါတမ]] (Siddhartha Gautama)
| dynasty = သက္က (Shakya) 
| father = သၟိင် [[အဉ္စန]] (King Añjana)
| mother = ဂၞကျာ် [[သုလက္ခဏာ]] (Queen Sulakkhana)
| religion = ဗြဟ္မဏ / [[ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
| birth_place = [[ဒေဝဒဟ]] (Devadaha)
| death_place = [[ကပ္ပိလဝတ္ထု]] (Kapilavastu)
}}

'''မိသဳရိမာယာ''' ({{lang-en|Queen Maya of Sakya}}, {{lang-pi|Māyādevī}}) ဝွံ ဒှ် ဂၞကျာ် မဒှ် မိ မသၠးဂၠံဂဝ် ကဵု တၠဳမၞုံကုပိုဉ် [[ကျာ်တြဲ]] ဂေါတမ (Gautama Buddha) မဒှ် တၠသဗ္ဗညု မခၞံဗဒှ် သာသနာ ဗုဒ္ဓဘာသာ ရ။ ပ္ဍဲ ပြကိုဟ် ဗုဒ္ဓဝင် တအ် ဂှ် ညး ဝွံ ဒှ် ဂၞကျာ် အဂ္ဂမဟေသဳ သွက် သၟိင် [[သုဒ္ဓေါဒန၊သၟိင်|သုဒ္ဓေါဒန]] (King Suddhodana) မပိုင်ပြဳ ဍုင် [[ကပ္ပိလဝတ္ထု]] (Kapilavastu) ရ။

မိသဳရိမာယာ ဝွံ ဒှ် ကောန်ဝုတ် သၟိင် အဉ္စန မပိုင်ပြဳ ဍုင် [[ဒေဝဒဟ]] တုဲ ညး ဝွံ နွံ ကု ဍာ်ဒကေဝ် ရုပ်သာ် မကျေဝ်ဂေါဝ် ကေုာံ စိုတ်ဓါတ် မပြဲဇဲ လောန် ရ။ အတိုင် လိက် ပြကိုဟ် ထေရဝါဒ မ္ဂး မိသဳရိမာယာ ဝွံ ကြဴနူ သၠးဂၠံဂဝ် ကောန်ၚာ် သိဒ္ဓတ္ထ တုဲ ဂွံ ထပှ် တ္ၚဲ ဂှ် ညး စုတိ အာ တုဲ၊ ကလေင် ကတဵုဒှ် ဘဝ ဒေဝတဴ ပ္ဍဲ ဍုင် သွဝ် [[တုသိတာ]] (Tushita Heaven) ရ။&lt;ref&gt;Narada Thera. (1992). *The Buddha and His Teachings*. Buddhist Missionary Society, p. 2-3.&lt;/ref&gt;

== ၁. နိဒါန် ကေုာံ ဝင်ပူဂိုလ် (Introduction and Background) ==
ယၟု &quot;မာယာ&quot; ပ္ဍဲ အရေဝ် သက္ကတ (Sanskrit) ဝွံ မၞုံ အဓိပ္ပါယ် &quot;ပွမလှဲလး&quot; ဟွံသေင်မ္ဂး &quot;လျး&quot; ရ။ မိသဳရိမာယာ ဝွံ သၠးဂၠံဂဝ် ပ္ဍဲ သ္ၚိကၟိန် သၟိင် ဍုင် ဒေဝဒဟ မဒှ် ဂကူ ကောလဳယျ (Koliya) တုဲ ညး ဝွံ ဒှ် မၞိဟ် မၞုံ ကု ပရေင် ဒဂေတ် သဳလ မခိုဟ် ပြဲ နူ အခိင် ဍောတ်တ် တေအ် ရ။ 

ပ္ဍဲ အခိင် ညး ဇၞော် ကၠုင် ဂှ် သၟိင် သုဒ္ဓေါဒန နူ ဍုင် ကပ္ပိလဝတ္ထု ဂှ် အာတ် မိက် ကေတ် ညး နဒဒှ် ဂၞကျာ် ဇၞော် အိုတ် ရ။ သ္ၚိကၟိန် ၜါ ဏအ် ဝွံ ဒှ် ဂကူ မကြပ်ညောန် ရေင်သကအ် တုဲ ပရေင် သ္ၚိကၟိန် ဏအ် ဝွံ ဖန် ညံင် ပရေင် ၜိုဟ်သြိုဟ် အကြာ ဍုင် ၜါ ဂွံ တန်တဴ လအ်လ မာန် ရ။&lt;ref&gt;Malalasekera, G. P. (2003). *Dictionary of Pali Proper Names*. Asian Educational Services, Vol 2, p. 608.&lt;/ref&gt;

== ၂. သ္ၚိကၟိန် ကေုာံ ပရေင်စုံဖက် (Family and Marriage) ==
မိသဳရိမာယာ ဝွံ ပါလုပ် ပ္ဍဲ တၞောဝ် ဝင် သၟိင် ဂကူ သက္က ကေုာံ ကောလဳယျ ရ။
* '''မိမ:''' မအံက် ဂှ် ဒှ် သၟိင် အဉ္စန (Anjana) တုဲ မိအံက် ဂှ် ဒှ် ဂၞကျာ် သုလက္ခဏာ (Sulakkhana) ရ။
* '''ဒေအ် ဗြဴ:''' ညး မၞုံ ကု ဒေအ် ဗြဴ မွဲ ဇကု မကော်ဂး [[မဟာပဇာပတိ ဂေါတမဳ]] (Mahapajapati Gotami) มဒှ် ဂၞကျာ် သၟိင် သုဒ္ဓေါဒန ကီု တုဲ၊ ကြဴနူ မိသဳရိမာယာ စုတိ အာ ဂှ် ညး ဒှ် မၞိဟ် မလွဳလွတ် ဇၞော်မောဝ် ပတိုန် ကျာ်တြဲ ရ။

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%; text-align:center;&quot;
|+ ဇယား: တၞောဝ် ဝင် သ္ၚိကၟိန် မိသဳရိမာယာ
|-
! သၟိင် ဍုင် ကပ္ပိလဝတ္ထု !! သၟိင် ဍုင် ဒေဝဒဟ !! မဆက်စပ်
|-
| သၟိင် သဳဟဟနု (Sihahanu) || သၟိင် အဉ္စန (Anjana) || ဇုဇ ကေုာံ မအံက် 
|-
| သၟိင် [[သုဒ္ဓေါဒန]] || '''မိသဳရိမာယာ''' || တၠသ္ၚိ ကေုာံ ဂၞကျာ်
|-
|  || [[မဟာပဇာပတိ ဂေါတမဳ]] || ဒေအ် ဗြဴ ကေုာံ ဂၞကျာ် မရနုက် ကု ၜါ
|-
| '''သိဒ္ဓတ္ထ ဂေါတမ''' (ကျာ်တြဲ) || - || ကောန်
|}
&lt;small&gt;*(နိဿဲ: ဝင် တၞောဝ် သာကျဝံသ / Sakya Dynasty)*&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Rhys Davids, T. W. (1903). *Buddhist India*. G.P. Putnam's Sons, p. 16-17.&lt;/ref&gt;

== ၃. သွပ်လ္ပအ် မပြာကတ် (The Famous Dream - The White Elephant) ==
[[File:Maya dream.jpg|thumb|right|250px|ဗီုရုပ် မိသဳရိမာယာ လ္ပအ် ညာတ် စိင် ဗု လုပ် ဇရေင် ဗုင် လပါ် ပုင်။]]
အတိုင် လိက် ပြကိုဟ် ဝင် မ္ဂး၊ ကိုပ်ကၠာ ဟွံဂွံ တန် ပဋိသန္ဓေ ဂှ်၊ ပ္ဍဲ တ္ၚဲ သဘင် ပုဏ္ဏမဳ (သဘင် အသဠှ) ဂှ် မိသဳရိမာယာ ဝွံ မင်မဲ လဝ် သဳလ ကေုာံ ကၠောန် ပေါဲ သဘင် ရ။ 

ပ္ဍဲ ဗတံ ဂှ် ညး သတိက် လှိင် အာ တုဲ ညာတ် သွပ်လ္ပအ် မပြဲဇဲ မွဲ ရ။ ပ္ဍဲ သွပ်လ္ပအ် ဂှ် ဒေဝတဴ ပန် ဇကု ယိုက် ကေတ် ညး ဏာ စွံ ပ္ဍဲ ဂြိုပ် ဟေမဝန် ရ။ ပ္ဍဲ အခိင် ဏအ်၊ စိင် ဗု (White Elephant) မၞုံ ကု ဂြင် ၆ မွဲ ဇကု မရပ် လဝ် ပ္ကဴ ဒကှ် ဗု ဂှ် ဂေတ် ညး ၃ နာဍဳ တုဲ လုပ် အာ ဇရေင် လပါ် ဗုင် လပါ် ပုင် ညး ရ။ 

နူ ဂှ် ညး လကိုတ် တိုန် တုဲ လဴ စ ကု သၟိင် သုဒ္ဓေါဒန ရ။ အစာ ပုဏ္ဏား ၆၄ တၠ တအ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် သွပ်လ္ပအ် ဏအ် တုဲ ဟီု တွံ လဝ် ဒဒှ်ရ &quot;ဂၞကျာ် တန် ပဋိသန္ဓေ ကောန်ၚာ် တြုဟ် မွဲ တုဲ၊ ကောန် ဏအ် ဝွံ ယဝ်ရ မံင် ပ္ဍဲ သ္ၚိ မ္ဂး ဂွံ ဒှ် သၟိင် စက္ကဝဝ်၊ ယဝ်ရ တိတ် ဂၠာဲ ဓဝ် မ္ဂး ဂွံ ဒှ် ကျာ်တြဲ&quot; ရ။&lt;ref&gt;Silva, Piyadassi (1991). *The Buddha's Ancient Path*. Buddhist Publication Society, p. 11-12.&lt;/ref&gt;

== ၄. ပွမသၠးဂၠံဂဝ် ပ္ဍဲ လုမ္ဗိနဳ (Birth of the Buddha in Lumbini) ==
ကာလ ဂၠံဂဝ် ပေင် ၉ ဂိတု ၁၀ တ္ၚဲ ဂှ် မိသဳရိမာယာ အာတ် မိက် သၟိင် သုဒ္ဓေါဒန သွက်ဂွံ ကလေင် အာ ဍုင် မိမ ညး မဒှ် ဍုင် ဒေဝဒဟ ရ။ 

ဃော အာ တရဴ ဂှ်၊ ညးတအ် ဇူ ပ္ဍဲ ကၠအ် ပ္ကဴ ဂြိုပ် [[လုမ္ဗိနဳ]] (Lumbini) မၞုံ အကြာ ဍုင် ၜါ ဂှ် ရ။ ပ္ဍဲ အခိင် ဂှ် မိသဳရိမာယာ အာ ရပ် ကၞာင် တၞံ အံင်ရေင် (Sal tree) မွဲ တုဲ၊ ဃော မရပ် လဝ် ကၞာင် ဆု ဂှ် ဟေင် ညး သၠးဂၠံဂဝ် ကောန်ၚာ် သိဒ္ဓတ္ထ နကဵု လပါ် ပုင် ရ။ အတိုင် ဝင် မ္ဂး ကောန်ၚာ် ဏအ် ဝွံ သၠးဂၠံဂဝ် တုဲ မ္ဂး ကွာ် အာ ဂတ ထပှ် လၟေင် ဇိုင် တုဲ ဟီု လလောင် တြး &quot;အဲ ဒှ် ညး မပြဲ အိုတ် ပ္ဍဲ လောက ဏအ် ရ&quot; သာ်ဏအ် ရ။&lt;ref&gt;Nanamoli, Bhikkhu. (1992). *The Life of the Buddha: According to the Pali Canon*. Buddhist Publication Society, p. 5-7.&lt;/ref&gt;

== ၅. ပွမစုတိ ကေုာံ ဘဝ လက္ကရဴ (Death and Afterlife in Tushita) ==
ကြဴနူ သၠးဂၠံဂဝ် သၟတ် သိဒ္ဓတ္ထ ဂွံ ထပှ် တ္ၚဲ ဂှ်၊ မိသဳရိမာယာ ဝွံ စုတိ လေင် လမျီု အာ ရ။ ဟိုတ် အဓိက အတိုင် ပြကိုဟ် ဗုဒ္ဓဘာသာ မ္ဂး &quot;ဗုင် ဂၠံဂဝ် မယိုက်ဂၠေင် လဝ် ဗောဓိသတ် ကျာ် ဂှ် ဒှ် ဌာန် ကျာ်သြဳ မပြဲဇဲ တုဲ၊ မၞိဟ် တၞဟ် တအ် ဟွံထေက် ကု ဒး သၠးဂၠံဂဝ် နူ ဂှ် ပၠန် ရ&quot; ဟိုတ်ဂှ်ရ ညး ဒး စုတိ အာ ရ။

စုတိ နူ ဘဝ မၞိဟ် တုဲ ညး အာ ကတဵုဒှ် ဒေဝတဴ တြုဟ် မၞုံ ယၟု သန္တုဿိတ (Santussita Deva) ပ္ဍဲ ဍုင် သွဝ် [[တုသိတာ]] (Tushita Heaven) ရ။ ညး ဟွံကတဵုဒှ် ပ္ဍဲ သွဝ် တာဝတိံ (Tavatimsa) ဟိုတ်နူ သွဝ် တုသိတာ ဂှ် ဒှ် ဌာန် ဒတန် သွက် ဗောဓိသတ် ကေုာံ ညး မၞုံ ကု ပါရမဳ သၠုင် တအ် ရ။

== ၆. ကျာ်တြဲ တွံ ဓရ် အဘိဓရ် ကု မိအံက် (Teaching Abhidhamma) ==
[[File:Buddha_descends_from_Tavatimsa.jpg|thumb|left|250px|ကျာ်တြဲ တွံ ဓရ် အဘိဓရ် ပ္ဍဲ သွဝ် တာဝတိံ ကု ဒေဝတဴ မဒှ် လဝ် မိအံက်။]]
ကြဴနူ သိဒ္ဓတ္ထ ကလိဂွံ ဉာဏ် သဗ္ဗညုတ တုဲ ဒှ် ကျာ်တြဲ ပ္ဍဲ သၞာံ မရနုက် ကု ၇ ဂှ်၊ ကျာ်တြဲ တိုန် အာ သွဝ် တာဝတိံ သွက်ဂွံ ရေင်တၠုင် တွံ ဓရ် ကဵု မိအံက် ရ။ 

ကျာ်တြဲ တွံ ထ္ၜး ကဵု ဓရ် [[အဘိဓရ်]] (Abhidhamma) ပွိုင် ၃ ဂိတု ဍောတ်တ် လတူ တၟအ် ပဏ္ဍုကၟလာသန (Pandukambalasilasana) ရ။ ပ္ဍဲ အခိင် ဂှ် ဒေဝတဴ သန္တုဿိတ (မိသဳရိမာယာ) စှ်ေ ကၠုင် နူ သွဝ် တုသိတာ တုဲ ကလင် ဓရ် ကျာ် ဂွံ အာစိုပ် သောတာပန် (Sotapanna) ရ။ ပရူ ဏအ် ဝွံ ဒှ် ဝင် မပြာကတ် အိုတ် ပ္ဍဲ တ္ၚဲ သဘင် ဖျဴ ကျာ် ပ္ဍဲ ဂိတု ဝှ် လၟေင် သၞာံ ပ္ဍဲ ဍုင် မန် ဗၟာ ရ။&lt;ref&gt;Thera, Nyanaponika. (1998). *Abhidhamma Studies: Buddhist Explorations of Consciousness and Time*. Wisdom Publications, p. 19-21.&lt;/ref&gt;

== ၇. မိသဳရိမာယာ ပ္ဍဲ လိက်ပတ် ကေုာံ ယေန်သၞာင် (Literature and Culture) ==
မိသဳရိမာယာ ဝွံ ပါလုပ် ဒၟံင် ပ္ဍဲ ပြကိုဟ် လိက်ပတ် မန် ကေုာံ အာရှ ဗွဲမဂၠိုင် ရ-
* '''ပြကိုဟ် ဗုဒ္ဓဝင်:''' ဇၟာပ် ပြကိုဟ် ဗုဒ္ဓဝင် မန် ම္ဂး စ ချူ လဝ် နူကဵု ပရူ သွပ်လ္ပအ် မိသဳရိမာယာ လၟိုန် ရ။
* '''ဒွက် ကေုာံ လှ်ေ:''' ပ္ဍဲ ပေါဲ သဘင် မန် မပ္တံ ကု ပေါဲ ဇာတ် တအ် မ္ဂး ဇာတ် မိသဳရိမာယာ သၠးဂၠံဂဝ် ဂှ် ဒှ် ဇာတ် မၞိဟ် ဒးစိုတ် ဂၠိုင် အိုတ် မွဲ ရ။
* '''သင်္ကေတ မိ:''' ပ္ဍဲ ယေန်သၞာင် ဗုဒ္ဓဘာသာ မ္ဂး ညး ဝွံ ဒှ် သင်္ကေတ သွက် ပရေင် ဆာန် မိ ကေုာံ ပရေင် ပူဇဴ ဒုင် ဒဒိုက် သွက် ကောန် ရ။

== ၈. ဗီုရုပ် ကေုာံ အနုသုခုမ ပ္ဍဲ အာရှ (Iconography and Art in Asia) ==
ဗီုရုပ် အနုသုခုမ မဆေင် ကု မိသဳရိမာယာ ဝွံ ပြာကတ် ဗွဲမလောန် ပ္ဍဲ ဝင် အနုသုခုမ အာရှ ရ။
* '''အနုသုခုမ ဂန္ဓာရ (Gandhara Art):''' ပ္ဍဲ ရုပ်တၟအ် ခေတ် ဂန္ဓာရ (ကြပ် ကု ပါကစ္စတာန် လၟုဟ်) မ္ဂး ညးတအ် ထောန် လဝ် ရုပ် မိသဳရိမာယာ ကွာ် ကၠုင် တုဲ ရပ် လဝ် ကၞာင် ဆု လပါ် ပုင်၊ တုဲ သၟတ် သိဒ္ဓတ္ထ တိတ် ကၠုင် နူ လပါ် ပုင် ညး ရ။
* '''ပ္ဍဲ သေံ ကေုာံ မန်:''' ရုပ် ကသူ ပ္ဍဲ ဗဒင် ကျာ် (Murals) ပ္ဍဲ ဍုင် သေံ ကေုာံ ဍုင် မန် တအ် မ္ဂး ဗီုရုပ် ညး သတိက် လှိင် တုဲ စိင် ဗု လုပ် ကၠုင် ဂှ် ဒှ် ဗီုရုပ် မပြာကတ် အိုတ် ရ။&lt;ref&gt;Huntington, Susan L. (1985). *The Art of Ancient India: Buddhist, Hindu, Jain*. Weatherhill, p. 116-118.&lt;/ref&gt;

== ၉. ဌာန် ဇၞော်မောဝ် ကေုာံ ဒၞာဲ ကျာ် (Development of Sacred Sites) ==
[[File:Maya Devi Temple in Lumbini, Nepal.jpg|thumb|right|250px|ဘာကျာ် မိသဳရိမာယာ ပ္ဍဲ လုမ္ဗိနဳ၊ ဍုင် နဳပေါ။]]
ဒၞာဲ မိသဳရိမာယာ သၠးဂၠံဂဝ် ပ္ဍဲ '''လုမ္ဗိနဳ''' (Lumbini - လၟုဟ် နွံ ပ္ဍဲ ဍုင် နဳပေါ) ဂှ် ဒှ် ဒၞာဲ ဌာန် ကျာ် မပြဲဇဲ အိုတ် မွဲ သွက် ဂကောံ ဗုဒ္ဓဘာသာ အလုံ ဂၠးတိ ရ။
* '''တိုင် တၟအ် အသောက (Ashoka Pillar):''' သၟိင် အသောက နူ ဍုင် အိန္ဒိယ ကၠုင် စိုပ် ပ္ဍဲ ဘဳသဳ ၂၄၉ (249 BC) တုဲ ပတန် လဝ် တိုင် တၟအ် မွဲ သွက်ဂွံ စၟတ်သမ္တီ ဒၞာဲ မိသဳရိမာယာ သၠးဂၠံဂဝ် ရ။
* '''ဘာကျာ် မာယာဒေဝဳ (Maya Devi Temple):''' လၟုဟ် မ္ဂး ဘာကျာ် ဏအ် ဝွံ ဒှ် ဒၞာဲ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် အာဲကၟာဲ ယူနက်သကဝ် (UNESCO World Heritage Site) တုဲ မၞိဟ် နူ အလုံ ဂၠးတိ ကၠုင် ဗဵု လ္ၚောဝ် ဒၟံင် လၟိုန် ရ။&lt;ref&gt;Coningham, Robin. (2001). &quot;The Archaeology of Buddhism&quot;. *Archaeology and World Religion*. Routledge, p. 60-63.&lt;/ref&gt;

[https://www.youtube.com/watch?v=k-a_7tq5Z3E လ္ၚတ်ရံင် ပရူ ဝင် လုမ္ဗိနဳ ကေုာံ မိသဳရိမာယာ (YouTube)]

== ၁၀. မစၞောန်ညွှန် ကေုာံ လေန်မ္ၚး (References and External Links) ==
&lt;references /&gt;

'''လေန် ကေုာံ တင်နင် မ္ၚး (External Resources):'''
* [https://en.wikipedia.org/wiki/Maya_Devi Maya Devi] ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ အင်္ဂလိက်။
* [https://www.buddhanet.net/e-learning/buddhism/lifebuddha/2lbud.htm The Life of the Buddha]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (Buddhanet).
* [https://whc.unesco.org/en/list/666 Lumbini, the Birthplace of the Lord Buddha] - UNESCO.

{{Navbox
| name  = ဗုဒ္ဓဘာသာ သ္ၚိကၟိန်
| title = တၞောဝ် ဝင် သ္ၚိကၟိန် [[ဂေါတမ ဗုဒ္ဓ|ကျာ်တြဲ ဂေါတမ]] (Family of Gautama Buddha)
| listclass = hlist
| state = uncollapsed

| group1 = မိမ ကေုာံ ကလော
| list1  = 
* သၟိင် [[သုဒ္ဓေါဒန]] (မအံက်)
* '''မိသဳရိမာယာ''' (မိအံက်)
* [[မဟာပဇာပတိ ဂေါတမဳ]] (မိလွဳ)
* သၟိင် သုပ္ပဗုဒ္ဓ 

| group2 = သ္ၚိကၟိန် ကေုာံ ကောန်
| list2  = 
* ဂၞကျာ် [[ယသောဓရာ]] (Bimba / Yasodhara)
* သၟတ် [[ရာဟုလာ]] (Rahula - ကောန်)

| group3 = ကောဒေအ် ကေုာံ ကလော မဆက်စပ်
| list3  = 
* [[အာနန္ဒာ]] (Ananda)
* ဒေဝဒတ် (Devadatta)
* နန္ဒ (Nanda)

| group4 = ဌာန်ဒတန် အဓိက
| list4  = 
* [[လုမ္ဗိနဳ]] (Lumbini)
* [[ကပ္ပိလဝတ္ထု]] (Kapilavastu)
* [[ဒေဝဒဟ]] (Devadaha)
}}

[[ကဏ္ဍ:ပူဂိုလ် ပ္ဍဲ ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[ကဏ္ဍ:သ္ၚိကၟိန် ကျာ်တြဲ ဂေါတမ]]
[[ကဏ္ဍ:ဝင် ဗုဒ္ဓဘာသာ]]
[[ကဏ္ဍ:ဂၞကျာ်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>7ogsm6d44wskh5wdmm4ga0eu6lg4lbl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>စက်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11084</id>
    <revision>
      <id>55098</id>
      <parentid>54916</parentid>
      <timestamp>2026-05-26T00:39:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>1698</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>55098</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24358" sha1="35dytrnap8gcxsguzupnok1nzafua1g" xml:space="preserve">{{Use dmy dates|date=May 2026}}
{{Infobox technology
| name = စက် (Machine)
| image = [[File:KUKA Industrial Robots IR.jpg|300px|center|စက် ရဝ်ဗတ် သွက် ကမၠောန် ရုင်စက်]]
| caption = စက် ရဝ်ဗတ် (Industrial robots) မစကာ ဒၟံင် ပ္ဍဲ ကမၠောန် ရုင်စက် ကွဳစက် ပ္ဍဲ ခေတ် လၟုဟ်။
| type = အရာမကၠောန်ဗဒှ်လဝ် (Artifact)
| origins = ခေတ် တမၠာ (စက် သာမည)
| fields = [[အေန်ဂျေန်နဳယာ မက်ကေန်နဳကယ်]] (Mechanical engineering)
| related = [[စက် သာမည]]၊ [[ဒြဟတ်]]၊ [[ကောမ်ပျူတာ]]၊ [[ရဝ်ဗတ်]]
}}

'''စက်''' ({{lang-en|Machine}}) ဝွံ ဒှ် သၞောတ် ရုပ်ဝတ္ထု (Physical system) မစကာ ဒြဟတ် (Power) သွက်ဂွံ သွံလဟီု ဒြဟတ် ဓရိုတ် ကေုာံ အုပ်ကွပ် ပွမချဳဒရာင် သွက်ဂွံ ကၠောန် ဍိုက်ပေင် ကဵု ကမၠောန် မွဲမွဲ ရ။ စက် တအ် ဝွံ မလေပ် ဒုင် ကေတ် ဒြဟတ် ဒြဟတ် နူကဵု တိရစ္ဆာန်၊ မၞိဟ်၊ သဘာဝ (ကျာ ကေုာံ ဍာ်)၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ဒြဟတ် ဓါတု၊ လျးလလဳ ကေုာံ ဓါတ်ဂမ္တဴ တအ် တုဲ ဍေံ ကလေင် ပတိတ် ကဵု ကမၠောန် (Work) မၞုံ ကု ဖဵု ရ။ ပ္ဍဲ ခေတ် လၟုဟ် မ္ဂး စက် ဝွံ ဒက်ပ္တန် လဝ် နကဵု သၞောတ် မထုဲကြာန် ဗွဲမဂၠိုင် မပ္တံ ကု ကောမ်ပျူတာ၊ သၞောတ် အီလက်ထရောနစ် ကေုာံ စက်ယန္တရာ ရဝ်ဗတ် တအ် ရ။&lt;ref&gt;Usher, A. P. (1929). *A History of Mechanical Inventions*. Harvard University Press.&lt;/ref&gt;

အရာ မပြာကတ် အိုတ် ပ္ဍဲ ပွမခၞံဗဒှ် စက် ဝွံ ဒှ် [[စက် သာမည]] (Simple machines) ၆ သာ် မပ္တံ ကု [လေဗါ] (Lever) ကေုာံ [ကသိုင်] (Wheel and axle) တအ် မဒှ် သဇိုင် အဓိက သွက်ဂွံ ဒက်ပ္တန် စက် ဇၞော်ဇၞော် တအ် ရ။ ဝင် စက် ဝွံ စ ကတဵုဒှ် ကၠုင် နူကဵု ခေတ် တမၠာ တေအ် တုဲ၊ စိုပ် ခေတ် [[ပရေင်ပၠန်ဂတး စက်ယန္တရာ]] (Industrial Revolution) မ္ဂး စက် ယက်ဍာ် (Steam engine) ဂှ် ဖန်ဗဒှ် ကဵု ပရေင် ပြံင်လှာဲ မဇၞော် အိုတ် သွက် ဂကူ မၞိဟ် တအ် ရ။ လၟုဟ် မ္ဂး စက် တအ် ဝွံ ပါလုပ် ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဘဝ လၟေင် တ္ၚဲ သီုဖအိုတ် မပ္တံ ကု ပရေင် ပလံင်ဗစိုပ်၊ ရုင်စက်၊ ကေုာံ ရုင်ဂဥုဲ တအ် ရ။&lt;ref&gt;Asimov, Isaac (1988). *Understanding Physics*. Barnes &amp; Noble Books.&lt;/ref&gt;

== ၁. နိဒါန် ကေုာံ ပွံက်အဓိပ္ပါယ် (Introduction and Definition) ==
ဝေါဟာရ &quot;စက်&quot; ဟွံသေင်မ္ဂး &quot;စက်ယန္တရာ&quot; ဏအ် ဝွံ ကၠုင် နူ အရေဝ် ပါဠိ &quot;စက္က&quot; ကေုာံ &quot;ယန္တ&quot; မဂွံ အဓိပ္ပါယ် အရာ မဗဂေတ် ကေုာံ အရာ မကၠောန် ကမၠောန် ရ။ ပ္ဍဲ အရေဝ် အင်္ဂလိက် မ္ဂး ဝေါဟာရ &quot;Machine&quot; ဝွံ ဆက်စပ် ကၠုင် နူ အရေဝ် ဂရိတ် တမၠာ မကော်ဂး ''mekhane'' (μηχανή) မဂွံ အဓိပ္ပါယ် &quot;နဲကဲ&quot; ဟွံသေင်မ္ဂး &quot;အရပ်အစပ်&quot; ရ။ 

အတိုင် ပွံက်အဓိပ္ပါယ် နူကဵု တၠပညာ အေန်ဂျေန်နဳယာ မ္ဂး၊ စက် ဝွံ ဒှ် &quot;အရာ မကၠောန်ဗဒှ် လဝ် နကဵု ဒကုတ် ဒကဴ ဗွဲမဂၠိုင်၊ မၞုံ ကု ပရေင် ချဳဒရာင် မချိုတ်ပၠိုတ်၊ တုဲ မစကာ ဒြဟတ် သွက်ဂွံ ကၠောန် ကမၠောန် မွဲမွဲ&quot; ရ။ အရာ မတၞဟ်ခြာ အကြာ စက် ကေုာံ အရပ်အစပ် (Tool) ဓမ္မတာ ဂှ်၊ စက် ဝွံ မလေပ် ဖန်ဇန် ဒြဟတ် ကေုာံ ချဳဒရာင် နကဵု သၞောတ် မွဲ (Mechanism) ရ။&lt;ref&gt;Reuleaux, F. (1876). *The Kinematics of Machinery*. Macmillan and Co.&lt;/ref&gt;

== ၂. ဝင် ကေုာံ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် (History and Development) ==
[[File:Boulton_and_Watt_steam_engine_1784.png|thumb|right|250px|စက် ယက်ဍာ် Boulton and Watt မဒှ် စက် အဓိက ပ္ဍဲ ခေတ် ပရေင်ပၠန်ဂတး စက်ယန္တရာ။]]
ဝင် စက် ဝွံ ဒှ် ဝင် ပရေင် ဇၞော်မောဝ် ကောန် မၞိဟ် တအ် ရ။
* '''ခေတ် တမၠာ:''' စက် သာမည ကိုပ်ကၠာ အိုတ် မပ္တံ ကု ဒုတ် လေဗါ ကေုာံ [ကသိုင်] တအ် ဝွံ ဂကူ မၞိဟ် တအ် စကာ ကၠုင် နူကဵု သၞာံ မဂၠိုင် ကု လ္ၚီ တေအ် ရ။ တၠပညာ ဂရိတ် အာခဳမဳဒိသ် (Archimedes) ဝွံ လ္ၚတ် ကေုာံ ချူ ဓမံက် ထ္ၜး လဝ် ပရူ စက် သာမည ၃ သာ် (လေဗါ၊ ပူလဳ၊ ဝက်) အလန် ကိုပ်ကၠာ အိုတ် ပ္ဍဲ ၃ ဗွဝ်ကၠံ ဘဳသဳ ရ။
* '''ခေတ် လဒေါဝ်:''' ဂကူ အာရာပ် ကေုာံ ကြုက် တအ် ဖန်ဗဒှ် စက် မစကာ ဍာ် ကေုာံ ကျာ (Watermills and Windmills) သွက်ဂွံ ထောင်း သြောအ် ကေုာံ ပတိတ် ဍာ် နူ ကြုင် ရ။
* '''ပရေင်ပၠန်ဂတး စက်ယန္တရာ (Industrial Revolution):''' ပ္ဍဲ ၁၈ ဗွဝ်ကၠံ ဂှ် ဂျေမ် ဝတ် (James Watt) လဟဵု ပတိတ် [[စက် ယက်ဍာ်]] (Steam engine) တုဲ၊ ရုင်စက် ဇၞော်ဇၞော် တအ် ကတဵုဒှ် ကၠုင် ရ။ ဣဏအ် ဝွံ ဖန် ညံင် ဂကူ မၞိဟ် တအ် ဂွံ ပြံင်လှာဲ နူကဵု ကမၠောန် တဲ အာ ဇရေင် ကမၠောန် စက် မပတိတ် ကပေါတ် ဗွဲမဂၠိုင် ရ။&lt;ref&gt;Needham, Joseph (1965). *Science and Civilisation in China: Volume 4, Physics and Physical Technology*. Cambridge University Press.&lt;/ref&gt;

== ၃. စက် သာမည ၆ သာ် (The Six Simple Machines) ==
စက် ဇၞော်ဇၞော် မထုဲကြာန် သီုဖအိုတ် ပ္ဍဲ ခေတ် လၟုဟ် ဝွံ လဒက်ပ္တန် လဝ် နကဵု သဇိုင် စက် သာမည (Simple machines) ၆ သာ် ဏအ် ရ။ တၠပညာ ခေတ် ရီနေသ်သုတ် (Renaissance) တအ် စၟတ်သမ္တီ လဝ် အတိုင် ဗွဲသၟဝ် ဏအ် ရ-

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%; text-align:left;&quot;
|+ ဇယား: စက် သာမည ၆ သာ် (The Six Simple Machines)
|-
! ဂကူ စက် !! အဓိပ္ပါယ် ကေုာံ လဒက်ပ္တန် !! ဥပမာ သုင်စောဲ
|-
| '''လေဗါ''' (Lever) || ဒုတ် မွဲ မထံက် လဝ် လတူ တိုင် (Fulcrum) မွဲ သွက်ဂွံ ယိုက် ကပေါတ် ဇြိုင်ဇြိုင်။ || ဒုတ် ထောက်၊ တွဵု ကတ်ကြေဟ်
|-
| '''ကသိုင် ကေုာံ ဝင်ရိုး''' (Wheel &amp; Axle) || ကသိုင် မွဲ မဂေတ် လတူ ဝင်ရိုး မွဲ သွက်ဂွံ ပြံင်လှာဲ ဒြဟတ် ဂေတ်။ || ကသိုင် ကွဳစက်၊ လေအ် ဂေတ် တြင်
|-
| '''ပူလဳ''' (Pulley) || ကသိုင် မၞုံ ကု ဇုက် မွဲ သွက်ဂွံ ပြံင်လှာဲ ဒိုဟ် ဒြဟတ် ယိုက်။ || ကရိန်း (Crane)၊ ဇုက် အလာံ
|-
| '''ဗလး ဇိုင်ဒဵု''' (Inclined Plane) || ဗလး တိ မတ္ၚေက် ဒၟံင် သွက်ဂွံ ပတိုန် ကပေါတ် ဇြိုင် သာသာ။ || ကသိုင် ဇိုင် တိုန် (Ramp)
|-
| '''ဝက်''' (Wedge) || ဗလး ဇိုင်ဒဵု ၜါ မပံင် လဝ် သွက်ဂွံ ပါ် တမ် ဟွံသေင်မ္ဂး ကုတ် လိက်။ || [ၜုန်]၊ ခြိုတ်
|-
| '''ဝက်အူ''' (Screw) || ဗလး ဇိုင်ဒဵု မဂေတ် ပူ လဝ် လတူ တိုင် မွဲ။ || ဂဇေက် တံင်၊ ဝက်အူ (Screws)
|}
&lt;small&gt;*(နိဿဲ: U.S. Department of Energy - Simple Machines)*&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;Grafton, Anthony (1991). *Defenders of the Text: The Traditions of Scholarship in an Age of Science*. Harvard University Press.&lt;/ref&gt;

== ၄. လဒက်ပ္တန် ကေုာံ စက်ယန္တရာ (Structure and Mechanisms) ==
[[File:Rack_and_pinion_animation.gif|thumb|left|200px|ဂဳယာ (Gear) မပြံင်လှာဲ ပွမဂေတ် အာ နဒဒှ် ပွမတပ် (Rack and pinion)။]]
စက် မွဲ ဝွံ ဒက်ပ္တန် လဝ် နကဵု ဒကုတ် ဒကဴ (Components) ဗွဲမဂၠိုင် မကော်ဂး သၞောတ် ယန္တရာ (Mechanisms) ရ။ အရာ တအ် ဏအ် ဝွံ ပြံင်လှာဲ ကဵု ဒြဟတ် ကေုာံ ပွမချဳဒရာင် ရ။
* '''[ဂဳယာ] (Gears):''' ကသိုင် မၞုံ ကု ၚေက် တအ် ဝွံ ဆက်စၠောအ် ရေင်သကအ် တုဲ ပြံင်လှာဲ ကဵု လဟိင် ကေုာံ ဒြဟတ် ဓရိုတ် (Torque) ရ။
* '''ခမ် ကေုာံ ဖေါလဝ်ဝါ (Cam and Follower):''' ပြံင်လှာဲ ပွမဂေတ် (Rotary motion) အာ နဒဒှ် ပွမချဳ တိုန် စှ်ေ (Linear motion) ရ။ ဥပမာ - ပ္ဍဲ စက် ကွဳစက် (Engine valves)။
* '''[လေင်ကေ့ချ်] (Linkages):''' ဒုတ် ပသဲ မဆက် လဝ် နကဵု ခလိုင် (Joints) သွက်ဂွံ အုပ်ကွပ် ဒိုဟ် ကေုာံ ဗီုပြင် ပွမချဳဒရာင် ရ။
* '''ဘယ်ရင် (Bearings):''' ဒကုတ် မဖအောန် ကဵု ပွမပွတ်တိုက် (Friction) အကြာ အရာ မချဳဒရာင် ၜါ သွက်ဂွံ ဗဂေတ် လောဲသွာ ရ။&lt;ref&gt;Shigley, J. E., &amp; Uicker, J. J. (2003). *Theory of Machines and Mechanisms*. Oxford University Press.&lt;/ref&gt;

== ၅. ဒြဟတ် ကေုာံ ဒြဟတ် (Power and Energy Sources) ==
စက် သီုဖအိုတ် နွံ ပၟိက် ကု [[ဒြဟတ်]] (Energy) သွက်ဂွံ ချဳဒရာင် ကေုာံ ကၠောန် ကမၠောန် ရ။ ဝင် ဒြဟတ် သွက် စက် ဝွံ ဇၞော်မောဝ် ကၠုင် ဗွဲမဂၠိုင် သာ် ရ-
၁။ '''ဒြဟတ် မၞိဟ် ကေုာံ တိရစ္ဆာန်:''' ပ္ဍဲ အခိင် တမၠာ စက် တအ် ဒး စကာ ဒြဟတ် ချောဲ၊ ဂၠဴ ဟွံသေင်မ္ဂး မၞိဟ် (ဥပမာ - ကွဳ လေဝ် တဲ)။
၂။ '''ဒြဟတ် သဘာဝ (ဍာ် ကေုာံ ကျာ):''' စက် ဍာ် (Waterwheels) ကေုာံ စက် ကျာ တအ် ဂှ် စကာ ဒြဟတ် သဘာဝ သွက်ဂွံ ဗဂေတ် စက် ရုံ။
၃။ '''ဓါတ်ဂမ္တဴ (Heat Engines):''' စက် ယက်ဍာ် ကေုာံ [[စက် စံင် အပ္ဍဲ]] (Internal combustion engines) တအ် ဝွံ စံင် ကၠေင်၊ ချး တုဲ ပြံင်လှာဲ ဓါတ်ဂမ္တဴ အာ နဒဒှ် ဒြဟတ် မက်ကေန်နဳကယ် (Mechanical work) ရ။
၄။ '''လျးလလဳ (Electrical Power):''' ပ္ဍဲ ခေတ် ၂၀ ဗွဝ်ကၠံ စိုပ် လၟုဟ်၊ စက် မောတာ (Electric motors) တအ် ဝွံ စကာ ဓါတ် လလဳ တုဲ ဗဂေတ် ကဵု ရုင်စက်၊ ကွဳစက် ကေုာံ စက် အိမ်သုံး ဗွဲမဂၠိုင် ရ။&lt;ref&gt;Smil, Vaclav (1994). *Energy in World History*. Westview Press.&lt;/ref&gt;

== ၆. စက် ကောမ်ပျူတာ ကေုာံ နဲပညာ (Computing Machines and Technology) ==
[[File:Analytical_Machine_part_of_the_mill.png|thumb|right|250px|စက် ချပ်ဂၞန် Analytical Engine မဖန်ဗဒှ် လဝ် နကဵု ရှာလ် ဘက်ဘိတ်ချ် (Charles Babbage)။]]
ပ္ဍဲ လပါ် လက္ကရဴ ဏအ်၊ စက် ဝွံ ဟွံသေင် ဆ အရာ မချဳဒရာင် ရုပ်ဝတ္ထု ဓဝ်၊ ဍေံ သီု ဒှ် အရာ မကၠောန် ကမၠောန် ချပ် ဂၞန် ကေုာံ စၟတ်သမ္တီ တင်နင် (Information processing) မာန် ကၠုင် ရ။
* '''စက် ဂၞန် တမၠာ:''' ရှာလ် ဘက်ဘိတ်ချ် ဝွံ ဖန်ဗဒှ် လဝ် စက် Analytical Engine မဒှ် ကောမ်ပျူတာ မက်ကေန်နဳကယ် ကိုပ်ကၠာ အိုတ် ရ။
* '''စက် တျူရင် (Turing Machine):''' အယ်လန် တျူရင် (Alan Turing) ဖန်ဗဒှ် လဝ် သဘောၚ်တရာ စက် ကောမ်ပျူတာ မမာန် ကၠောန် ဍိုက်ပေင် အလံင်ဂရစ်သမ် (Algorithms) နာနာ သာ် ရ။
* '''အီလက်ထရောနစ် စက် (Electronic Machines):''' ခေတ် လၟုဟ် မ္ဂး [[ကောမ်ပျူတာ]] ကေုာံ ဖုန် တအ် ဝွံ ဒှ် &quot;စက်&quot; မဒက်ပ္တန် လဝ် နကဵု ဓါတ် လလဳ ကေုာံ [မာင်ကြဝ်ပရဝ်သေတ်သာ] (Microprocessors) တုဲ ဍေံတအ် မာန် အုပ်ကွပ် စက် တၞဟ်ဟ် (ဥပမာ - ရဝ်ဗတ်) ဗွဲမစိစောန် ရ။&lt;ref&gt;Turing, A. M. (1936). &quot;On Computable Numbers, with an Application to the Entscheidungsproblem&quot;. *Proceedings of the London Mathematical Society*.&lt;/ref&gt;

== ၇. ပရေင်သုင်စောဲ ပ္ဍဲ ကမၠောန်နာနာ (Applications in Various Industries) ==
စက် တအ် ဝွံ လုပ် စိုပ် အာ ပ္ဍဲ ဇၟာပ် ဗွိုင် ကမၠောန် အလုံ ဂၠးတိ ရ-
* '''ပရေင် တဵုလွဳ (Agriculture):''' ကွဳ ထွန်စက် (Tractors) ကေုာံ စက် ရတ် သြောအ် (Harvesters) တအ် ဝွံ ပြံင်လှာဲ ထောအ် ပရေင် တဵုလွဳ ညံင်ဂွံ ပတိတ် သြောအ် မဂၠိုင် ကု ဆ မာန် ရ။
* '''ပရေင် ပတိတ် ကပေါတ် (Manufacturing):''' ပ္ဍဲ ရုင်စက် ဇၞော်ဇၞော် တအ်၊ စက် လေတ် (Lathes)၊ စက် ပ္ဍဵု (Presses) ကေုာံ ရဝ်ဗတ် သွက်ဂွံ ပံင် ကပေါတ် (Assembly robots) တအ် ကၠောန် ကမၠောန် မွဲ တ္ၚဲ ၂၄ နာဍဳ ရ။
* '''ပရေင် ပလံင်ဗစိုပ် (Transportation):''' [[ကွဳစက်]]၊ [[ကွဳပၟတ်]]၊ က္ၜင် ကေုာံ က္ၜင်ကျာ တအ် ဝွံ ဒှ် စက် မပြံင်လှာဲ ပရေင် သ္ၚောဲ ကြပ် ဂၠးတိ ရ။
* '''ပရေင် ထတ်ယုက် (Healthcare):''' စက် ဒ္ၚေါဝ်ဓာတ် (X-ray machines)၊ စက် MRI ကေုာံ စက် ရီုဗင် ယီု (Ventilators) တအ် ဝွံ ရီုဗင် စဵုဒၞာ လမျီု မၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် ရ။&lt;ref&gt;Landes, David S. (1969). *The Unbound Prometheus: Technological Change and Industrial Development in Western Europe*. Cambridge University Press.&lt;/ref&gt;

== ၈. ဖဵု ကေုာံ အန္တရာယ် (Benefits and Impacts/Risks) ==
ပွမသုင်စောဲ စက် ဝွံ ကဵု ဖဵု ခိုဟ် ဗွဲမဂၠိုင် ကီု လေဝ်၊ အန္တရာယ် ကေုာံ ဍာ်ရမိတ် ဍေံ လေဝ် နွံ တဴ ရ။
* '''ဖဵု ခိုဟ် (Benefits):''' စက် တအ် ဝွံ ဖန် ညံင် ကမၠောန် ဂွံ ပြဟ်၊ ဂွံ ဂၠိုင်၊ ကေုာံ သောတ်သြး ကဵု ဇြဟတ် မၞိဟ် ရ။ ဍေံ ဖန် ညံင် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂၠးတိ ဂွံ ဇၞော်မောဝ် တိုန် တုဲ အခိင် လဟိင် မၞိဟ် တအ် ဂၠိုင် တိုန် ရ။
* '''အန္တရာယ် ကေုာံ ပြသၞာ (Risks):''' စက် တအ် သုင်စောဲ ဒြဟတ် ဂၠိုင် လောန် တုဲ ဖန်ဗဒှ် ကဵု [[ပရေင် ပလီုပွဳပွူ သဘာဝ]] (Environmental pollution) ကေုာံ ဓါတ် ကာဗောန် ရ။ ပါဲနူ ဂှ် ပရေင် အလိုအလျောက် (Automation) ဝွံ ဖန် ညံင် ကမၠောန် မၞိဟ် တအ် ဂွံ အောန် စှ်ေ (Job displacement) ကေုာံ ပြသၞာ ပရေင် သမၠဲ စိုတ် ကတဵုဒှ် မာန် ရ။&lt;ref&gt;Brynjolfsson, E., &amp; McAfee, A. (2014). *The Second Machine Age: Work, Progress, and Prosperity in a Time of Brilliant Technologies*. W. W. Norton &amp; Company.&lt;/ref&gt;

== ၉. အနာဂတ် စက်ယန္တရာ (Future of Machines) ==
[[File:Honda_ASIMO_(cropped).jpg|thumb|left|200px|ရဝ်ဗတ် အာသဳမဝ် (ASIMO) မဒှ် စက် ရဝ်ဗတ် မကွာ် ညံင် မၞိဟ်။]]
အနာဂတ် သွက် စက်ယန္တရာ ဝွံ ဆက်စပ် ဒၟံင် ကု နဲပညာ မသၠုင် အိုတ် ပ္ဍဲ ခေတ် ဏအ် ရ။
* '''ပညာ ကောန်နိမိတ် (Artificial Intelligence - AI):''' စက် တအ် ပ္ဍဲ အနာဂတ် ဝွံ ဟွံဒး မင် အမိင် နူ မၞိဟ် တွဵု ရ။ ဍေံတအ် မာန် ချပ်၊ လ္ၚတ် ကေုာံ သ္ဂုတ်တ် ကေတ်တ် အလဵု ဇကု မာန် ကၠုင် ရ (ဥပမာ - ကွဳစက် ဗဂေတ် အလဵုဇကု Self-driving cars)။
* '''စက် နာနဝ် (Nanomachines):''' တၠပညာ တအ် ဃော ဖန်ဗဒှ် ဒၟံင် စက် မၞုံ ဇမၞော် ဍောတ် နူကဵု ကလာပ်ရုပ် (Cells) သွက်ဂွံ စုတ် ပ္ဍဲ ခန္ဓကာယ မၞိဟ် တုဲ လွဳ ယဲ မာန် ရ။
* '''[ရဝ်ဗတ်] ကေုာံ မၞိဟ် (Human-Robot Interaction):''' စက် ရဝ်ဗတ် တအ် ဝွံ မလေပ် ပံင်နှဴ ကၠုင် ပ္ဍဲ ဂကောံ မၞိဟ် ညံင်ရဴ မၞိဟ် အရီုအဗင် ပ္ဍဲ သ္ၚိ ဟွံသေင်မ္ဂး ရုင်ဂဥုဲ ရ။&lt;ref&gt;Ford, Martin (2015). *Rise of the Robots: Technology and the Threat of a Jobless Future*. Basic Books.&lt;/ref&gt;

[https://www.youtube.com/watch?v=LSfiasMEzGg လ္ၚတ်ရံင် ပရူ စက် သာမည ၆ သာ် ကေုာံ လဒက်ပ္တန် ဍေံ (YouTube - English)]

== ၁၀. မစၞောန်ညွှန် ကေုာံ လေန်မ္ၚး (References and External Links) ==
&lt;references /&gt;

'''လေန် ကေုာံ တင်နင် မ္ၚး (External Resources):'''
* [https://en.wikipedia.org/wiki/Machine Machine] ပ္ဍဲ ဝဳကဳပဳဒဳယာ အင်္ဂလိက်။
* [https://www.britannica.com/technology/machine Britannica - Machine] 
* [https://americanhistory.si.edu/kinematics/ Kinematics Models for Design]{{Dead link|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} - ပြတိုက် ဝင် အမေရိကာန်။

{{Navbox
| name  = စက် ကေုာံ အေန်ဂျေန်နဳယာ
| title = [[စက်]] (Machine) ကေုာံ နဲပညာ မက်ကေန်နဳကယ်
| listclass = hlist
| state = uncollapsed

| group1 = စက် သာမည ၆ သာ်
| list1  = 
* [[လေဗါ]] (Lever)
* ကသိုင် ကေုာံ ဝင်ရိုး (Wheel &amp; Axle)
* [[ပူလဳ]] (Pulley)
* ဗလး ဇိုင်ဒဵု (Inclined Plane)
* [[ဝက်]] (Wedge)
* ဝက်အူ (Screw)

| group2 = ယန္တရာ ကေုာံ ဒကုတ်
| list2  = 
* ဂဳယာ (Gear)
* ခမ် (Cam)
* ဘယ်ရင် (Bearing)
* လေင်ကေ့ချ် (Linkage)

| group3 = ဒြဟတ် ကေုာံ ရုင်စက်
| list3  = 
* [[စက် ယက်ဍာ်]] (Steam engine)
* [[စက် စံင် အပ္ဍဲ]] (Combustion engine)
* [[မောတာ လလဳ]] (Electric motor)
* တာဘိုင် (Turbine)

| group4 = ကဏ္ဍ မဆက်စပ်
| list4  = 
* [[အေန်ဂျေန်နဳယာ မက်ကေန်နဳကယ်]]
* [[ရဝ်ဗတ်]] (Robotics)
* [[ကောမ်ပျူတာ]]
* [[ပရေင်ပၠန်ဂတး စက်ယန္တရာ]]
}}

[[ကဏ္ဍ:စက်ဂမၠိုင်]]
[[ကဏ္ဍ:နဲပညာ]]
[[ကဏ္ဍ:အေန်ဂျေန်နဳယာ]]
[[ကဏ္ဍ:ဒြဟတ်]]
[[ကဏ္ဍ:အရာမကၠောန်ဗဒှ်လဝ်ဂမၠိုင်]]</text>
      <sha1>35dytrnap8gcxsguzupnok1nzafua1g</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>