ပွံက်အဘိဓာန် ဌာန်ဒေသမန်ဂမၠိုၚ်

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="mnw">
  <siteinfo>
    <sitename>ဝဳကဳပဳဒဳယာ</sitename>
    <dbname>mnwwiki</dbname>
    <base>https://mnw.wikipedia.org/wiki/%E1%80%99%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%99%E1%80%BA</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.5</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">မဳဒဳယာ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">တၟေင်</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ညးလွပ်</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ညးလွပ် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ဝဳကဳပဳဒဳယာ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ဝှာင်</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ဝှာင် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">မဳဒဳယာဝဳကဳ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">မဳဒဳယာဝဳကဳ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ထာမ်ပလိက်</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ထာမ်ပလိက် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ရီု</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ရီု ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ကဏ္ဍ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ကဏ္ဍ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ပါင်မုက်</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ပါင်မုက် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">မဝ်ဂျူ</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">မဝ်ဂျူ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ပွံက်အဘိဓာန် ဌာန်ဒေသမန်ဂမၠိုၚ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>764</id>
    <revision>
      <id>55234</id>
      <parentid>46523</parentid>
      <timestamp>2026-06-10T07:07:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Htawmonzel</username>
        <id>25</id>
      </contributor>
      <origin>55234</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="119404" sha1="35r3itugkmya2671vs8fpwt1nxvcfof" xml:space="preserve">==ပွံက်အဘိဓာန် ဌာန်ဒေသမန်ဂမၠိုင်==
အပ္ဍဲပယျဵုတိဍာ် မဒးဒုင်စၟတ်သမ္တီလဝ် ဍုင်ဗၟာတ္ၚဲဏအ်ဂှ် ယၟုဒေသတအ်ဂှ် ဒှ်ဒၟံင်ယၟုနကဵုရမ်သာင်မန်တၟာဂလိုင်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ရ။ ဒၞာဲလ္ၚဵုမ္ဂး ယၟုဒေသတအ်ဂှ် ၜိုန်ရဒှ်ယၟုမန်ဇေတ်တ်ကီုလေဝ် မၞိဟ်ပ္ဍဲဒေသဂှ် အရေဝ်မန်ဗြုဟွံလေပ်လးလးရ။ ညးလ္ၚဵု မပဒတဴဒၟံင် ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ် မွဲလှေ်ဟွံကေင်မိင် ရမ်သာင်မန်လေဝ် ဒှ်မာန်ကီုရ။ ယၟုဒေသတအ်ဂှ် ဒှ်ဟိုတ်မလဴထ္ၜးကဵု အာဲကၟာဲမန်၊ ဒှ်ဟိုတ်လဴကဵု ကောန်မန်ပိုဲ မန်ဟီုဂှ်ညးဂှ်ရောတုဲ ပကောံတုဲ ပတိုန်ထ္ၜးဏာ ယၟုဒေသမန်ဝွံရ။ ယၟုလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ဟိုတ်နူဆဵုဗီုဗၟာတအ်မချူဒၟံင်လၟုဟ်တုဲ ကလေင်လ္ၚတ်အဓိပ္ပါယ်ဂှ်ရ အဓိပ္ပါယ်ဂှ် ကာလဟွံဒးလေဝ် ဒှ်မာန်ကီု၊ တုဲပၠန် ယၟုဒေသလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ပၟိက်လညာတ်ညးမွဲကုမွဲ ဟွံတုပ်လေဝ် နွံမာန်ဂှ်ရ။ ပၟိက်လညာတ်ညးတၞဟ်လေဝ် ပတိုန်ထ္ၜးဏာ လက္ကရဴဂှ်ကီုရ။
ယၟုဒေသတအ်ဂှ် အစာကဝိ နာဲမာမက (သုတေသဳ) ဂှ် ချူပကောံလဝ် ပ္ဍဲလိက်ညး (မွန်တို့ဌာနေ ရာမည)တုဲ ဒုင်သဇိုင် ကုပရေင်ပကောံညးတုဲ အဲကလေင်ပတိုန်ထ္ၜးလဝ် နကဵုဘာသာမန် ဗီုအဲမညာတ်ကေတ်ရ။ ဒၞာဲလ္ၚဵု ယဝ်ရလညာတ်ဟွံတုပ်ကဵုညး ပ္ဍဲအဲနွံလေဝ် လညာတ်ညးဂှ်လေဝ် ပတိုန်ထ္ၜးလဝ် လက္ကရဴဂှ်ကီုရ။
နာဲမာမကဝွံ ပ္ဍဲကာလအခိင် အဲမယိုက်ဂၠေင်ဒၟံင် ပ္ဍဲဂကောံသင်မန် ဍုင်လ္ဂုင် နဒဒှ်ညးအုပ်ကာနာနာ ကေုာံ ညးဒါန်လိက် မဂ္ဂဇြေန်မန် လဂံါအာဇာနဲဂှ် ဂွံဆဵုညာတ်ညး ပ္ဍဲတိုက်ရံင်လိက်ကောန်ဂကူ (အမျိုးသာစာကြည့်တိုက်) တုဲ ဒဒှေ်အာကဵုညးရ။ အဲအာတ်မိက်ညး ညံင်ဂွံချူလိက်ပရေင်ဗီုမန် သွက်မဂ္ဂဇြေန်ပိုဲတုဲ ညးဟီု ဗီုမန်ဂှ် ညးချူစဟွံခံင်တုဲ အဲဟီုကဵုညး ချူဗီုဗၟာ တုဲမ္ဂးအဲကၠာဲကဵုဗီုမန်တုဲ ညးဒုင်ကအ်ပါင် သွက်ဂွံချူကဵုမွဲပိုဒ်ရ။ ကာလအဲမစိုပ်အာသ္ၚိညးဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် မၞိဟ်ပ္ဍဲသ္ၚိညးသီုဖအိုတ်ဂှ် ပဲါနူညးမွဲတုဲ ဆမွဲကီု ဟွံဟီုအရေဝ်မန် ကုအဲရ။ ညးဒုင်ကဵုလိက်ပရေင်ညးတုဲ ကာလအဲမဗှ်ရံင်လိက်ညးဂှ် အဲဂွံတီကေတ် ဗီုလဵုပရေင်ဒုင်စသိုင်ညး စပ်ကဵုအရေဝ်မန်လိက်မန် မဒးဒုင်ကၠေအ်အာ ပ္ဍဲဂတမတ်ညးဂှ် အဲချပ်ကေတ်ဒးရ။ လိက်ပရေင်ညး (ကောန်ၚာ်အနာဂတ် ဂွံလေပ်လိက်ပတ် ကဵုဇြဟတ်အိုတ်ညိ)ဂှ် အဲကၠာဲဗီုမန်တုဲ ပိုဲစုတ်လဝ် ပ္ဍဲမဂ္ဂဇြေန်ပိုဲ ကၞပ်(၄)ဂှ်ရ။ လၟုဟ်မ္ဂး ညးခၞမ်ဂွံပြကိုဟ် သီုကဵုလိက် (မွန်တို့ဌာနေ ရာမည)ဝွံမ္ဂး ဂွံအာ ၁၅ ကၞပ်ရ။ ဗွဲမဂၠိုင်မ္ဂး လညာတ်ပရေင်ဘာသာဂၠိုင်ရ။ တင်ဏာဂုန် လတူနာဲမာမက ဗွဲမဇၞော်ရ။

==အဘိဓာန်ဍုင်ကွာန်မန်ဂမၠိုင်==
#ကဍိုပ်စိင် (ကဒတ်စိန်) ရးဗဂေါ။ က္ဍိုပ် - မဒှ်အရာအဓိက၊ စိင် - ဇၞော် / တိရစ္ဆာန်မဇၞော်အိုတ်။
#ကတာ်ကၠဵု ?(ကတိုက်ကလော) ပွိုင်ဍုင်တၞက်ပြေင် (သနပ္ပင်)။
#ကတိုင်စိင်် (ကတောင်စိန်) တ္ကအ်ခၟိုင်။ ကတိုင် - မဒှ်ဒၞာဲတိမခၠံက်၊ စိင် - မဒှ်အရာမဇၞော်အိုတ်။ အဓိပ္ပါယ် ကတိုင်ဇၞော်/ ကတိုင်စိင် (မဒှ်တိရစ္ဆာန်ဇၞော်အိုတ်)။
#ကတိုင်စိင် (တိုက်ကြီ) လ္ဂုင်။ အဓိပ္ပါယ် ကတိုင်ဇၞော်။
#ကဒါ (ကဒါ) (ဨရဝတဳ/ရးမန်)။
#ကဒေါ (ကတိုး) ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု။ အဓိပ္ပါယ် ခဒိုဟ်/သၞေဟ် ဒၞာဲမဒေါအ်။
#ကဒုင်ၜဝ် (ကဒုံးပေါ်) မုဟ်ဍုင်။
#ကဒေါတ် (ကဒွတ်) ပွိုင်ဍုင်ဝဝ်။ အဓိပ္ပါယ် တၞံကဒေါတ် ဒှ်မာန်။ ?
#ကနိ (ကနိ) ပွိုင်ဍုင်ဖျာပုင်။ ကနိ - တၞံကနိ၊ တၞံကနိ တၞံမတိုန်ပ္ဍဲဇိုင်ၜဳဍာ်ဖ္ဍုင် ဗွဲမဂၠိုင်အခိင်ဍာ်တိုန် ဍာ်စိုပ်တုဲ အခိင်ဍာ်စှ်ေ ဍာ်ဟွံမွဲ၊ တၞးဍေဟ်ဟွံသၠုင် ထာင်ဍေဟ်တိုန်ဒၟံင်နူတိတုဲ ဗီုပြင်တုပ်ထာင်သတ်ဗြဴ၊ ရပ်ဍာ်ဍေဟ်တုဲ သုင်ပစစၞဗၜူ၊ တၞးဍေဟ်ဂှ် ထပက်သၠကၟဳသ္ၚိ။ အဓိပ္ပါယ် မုဟ်ခဒုင်တိ ဒၞာဲတၞံကနိမတိုန်။ အဓိပ္ပါယ် ဒၞာဲတၞံကနိမနွံ။
#ကပေင် (ကပၚ့်) ပွိုင်ဍုင်တၞက်ပြေင် (သနပ္ပင်)၊ ပွိုင်ဍုင်ကွာန်ဒဵု(တွံတေး)။ အဓိပ္ပါယ် ကွာန်တၞံကပေင်/ခပေင် ဒှ်မာန်။
#ကမနာံ (ကမနင်း) တ္ကအ်ခၟိုင်။ အဓိပ္ပါယ် ကဍောတ်တ်မွဲဂကူ မၞုံကဵုဂစေဟ် လဒေါဝ်ဇၞော် က္ဍိုပ်ကဵုဗတဍောတ် အသာ်ဗုဗု။
#ကရင်ဝင်စိင် (ကရင်ဝင်းစိန်) တ္ကအ်ခၟိုင်။ ဝင် - ဒၞာဲဍာ်မဇြိုင်၊ စိင် - မဟွံဍောတ်/တိရစ္ဆာန်မဇၞော်အိုတ် ပ္ဍဲဍုင်မန်။ ကရင်ဂှ် ကၠုင်နူကြုင်ဟာ?။
#ကလုဲ (ကလွီ) တ္ကအ်ခၟိုင်။ အဓိပ္ပါယ် တၞံဆုမွဲဂကူ တၞးဍောတ်တ် ဗီုတၞးမင်ဂၠန် သတ်ဍေဟ်သာ်ဗုသေၚက်တုဲ မၞုံရှ်ဖျး။
#ကလိုဟ်ၜဳ (ကလာပီ) တ္ကအ်ခၟိုင်။ ကလိုဟ် - အရာမထောင်ပံက် စဵုကဵုစိုပ်ကၞောတ်။
#ကလအ် (ကလော့) တ္ကအ်ခၟိုန်/ ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်။  ဒၞာဲမတဵု စၞစ မပတံ သၞေဝ်ကေဝ်။ အဓိပ္ပါယ် ကွာန်မတဵုကၠအ်။
#ကဝ (ကဝ) ရးဗဂေါ။ ကဝ - (၁) ဒၞာဲမပါ်ဒၟံင်ၜါၜါ။ (၂) ကၞိမၞုံကဵုသၞေင်တုဲ မလေပ်ဍုန်ဇိုင်ရပ်လဝ်မွဲမွဲဒၞာဲတုဲ ဒကဲလဝ်က္ဍိုပ်လပါ်သၟဝ်။ အဓိပ္ပါယ် ဒၞာဲဂၠံင်/ကြုင်မပါ်ဒၟံင်ၜါ (ဝါ) ဒၞာဲကဝမနွံဂၠိုင်။
#ကၟာက (ကမာကာရွာ) ဒဵုဒြာဲ (ဒေးဒရဲ)။
#ကၟာကဇြဲ (ကမာကသွယ်) ဒလ။
#ကၟာကစေပ် (ကမာကဆစ်) ပွိုင်ဍုင်ခရမ်း။ ကၟာ - ဒၞာဲမကြိုင်ဍာ်၊ ကစေပ် - သၞေဝ်မွဲဂကူ မၞုံရှ်ဖျးတုဲ ဍုန်စ သၞာစဂွံ။
#ကၟာကဆံင် (ကမာကဆံ) ပွိုင်ဍုင်ပံင်။ ကၟာ - ဒၞာဲမကြိုင်ဍာ်၊ ကဆံင်၊ မၞုံကဵုဗီုပြင်သၠုင်သဝ် ဗီုဇိုင်ကၞေန်။ အဓိပ္ပါယ် ကၟာမၞုံကဵုကဆံင်။
#ကၟာကဒေါတ် (တမာကတော့) ကၟာ - ဒၞာဲမကြိုင်ဍာ်၊ ကဒေါတ် - တၞံမွဲဂကူ။
#ကၟာကယာ (ကမာကယာ) ပွိုင်ဍုင်ခရမ်း။ ကၟာ - ဒၞာဲမကြိုင်ဍာ်၊ ကယာ၊ ဒဒှ်အရာထပှေ်ထပှေ် မတိတ်အာနူတၞဟ်။ အဓိပ္ပါယ် ကၟာတိမကယာ။
#ကၟာကလုဲ (ကမာကလူ) ပွိုင်ဍုင်ခရမ်း။ ကၟာ - ဒၞာဲမကြိုင်ဍာ်၊ ကလုဲ - တၞံကလုဲ။ တၞံဆုမွဲဂကူ၊ တၞးဍေဟ်သောဲသောဲ တုပ်ညံင်တၞးမင်ဂၠန်၊ သတ်ဍေဟ်ခ္ဍမ်မ် အသာ်ဗုသေၚက်၊ မၞုံရှ်မဖျး။ အဓိပ္ပါယ် - ဒၞာဲကၟာတၞံကလုဲ။
#ကၟာကလတ်/ကၟာကလိုပ် (ကမာလုပ်) ပွိုင်ဍုင်ကျောက်တန်။ ကၟာ - ဒၞာဲမကြိုင်ဍာ်၊ ကလတ် - တၞံဆုမွဲဂကူ တၞံဍေဟ်တၟာဂတာတဲ၊ ကဴဍေဟ်အဃောခမောံ ဍုန်စသွ။ အဓိပ္ပါယ် ကၟာမၞုံကဵုတၞံကလုတ်။ ကလိုပ် - ဍာ်မဗၠိုတ်။ အဓိပ္ပါယ် ကၟာဍာ်မဗၠိုတ်။
#ကၟာကှ်ေ (ကမာကေး) တ္ကအ်ခၟိုင်။ ကၟာ - ဒၞာဲမကြိုင်ဍာ်၊ ကှ်ေ - တၞံဆုမွဲဂကူ။ တၞးဍောတ်တ် သဓီုဒၟံင်တွဵု။ ကဴဍေဟ်ဍောတ်တ် မၞုံသၟူမမောဝ်။ သတ်ဍေဟ်ဍောတ်တ် စဍာတ်ဒၟံင်ညိညိ။ ဆဂး မၞိဟ်တအ်ဟွံစကွေဟ်ဟ်။ အဓိပ္ပါယ် ကၟာမနွံကဵုတၞံကှ်ေ။
#ကၟာကြုင် (ကမာကရုန်) ရးဗဂေါ၊ ကၟာ - ဒၞာဲမကြိုင်ဍာ်၊ ကြုင် - ဒၞာဲဍာ်မဇွောဝ်အာ။
#ကၟာကြေဟ် (ကမာကလဲ့) ပွိုင်ဍုင်ကဝ။ ကၟာ - ဒၞာဲမကြိုင်ဍာ်၊ ကြေဟ်၊ မတၟအ်မွဲဂကူ ဍောတ်တ်၊ ဗွဲဂမၠိုင်ဒှ်အသာ်ဗကေတ်၊ အဓိပ္ပါယ် ကၟာတိကြေဟ်။
#ကၟာကၠိက် (ကမာကလိတ်) ပွိုင်ဍုင်ခရမ်း။ ကၟာ - ဒၞာဲမကြိုင်ဍာ်၊ ကၠိက်၊ သတ်ဇိုင်ပန် မလေပ်တုက်တိ နကဵုခၟဴ(မုဟ်)တုဲ မလေပ်ဒးဂၞပ်မံင်ဒၞာဲဂံက်က်။
#ကၟာခနဳ (ကမာခနိန်) ရးဗဂေါ။ ကၟာ - ဒၞာဲမကြိုင်ဍာ်၊ ခနဳ - တၞံဆုဇၞော်ဇၞော်မွဲဂကူ မၞုံကဵုတၞးသဓီုတုဲ ပ္ကဴဗဂေတ်တ်။ အဓိပ္ပါယ် ကၟာမၞုံကဵုတၞံခနဳ။
#ကၟာချိုတ် ? (ကမာချိုက်) ပွိုင်ဍုင်ခရမ်း။ ကၟာ - ဒၞာဲမကြိုင်ဍာ်၊ ယဝ်ရချိုတ်ဂှ် ဒှ်မာန်မ္ဂး အဓိပ္ပါယ် ကၟာဍာ်မချိုတ်၊ ကၟာဍာ်ဟွံမံင် ဒှ်မာန်။
#ကၟာဂမက် (ကမာမတ်) ရးလ္ဂုင်။ ကၟာ - ဒၞာဲမကြိုင်ဍာ်၊ ဂမက် - တိဍိုန်န်လှေက်က်မၞုံကဵုမနှဴ။ အဓိပ္ပါယ် ကၟာမၞုံကဵုတိဂမက်။
#ကၟာစိင် (ကမာစိန်) ဍုင်ကျောက်တန်း။ ကၟာ - ဒၞာဲမကြိုင်ဍာ်၊ စိင် - မဒှ်အရာမဇၞော်၊ အဓိပ္ပါယ် ကၟာဇၞော်။ ညးလ္ၚဵုဟီု စိင်ဒၞာဲဝွံ ဒှ်သတ်မဇၞော်အိုတ် မၞုံလပှ်(မုဟ်)မဂၠိင်ဂှ်။
#ကၟာဇြဲ (ကမာစဲ) ရးဗဂေါ။ ကၟာ - ဒၞာဲမကြိုင်ဍာ်၊ ဇြဲ - တၞံဆုမၞုံကဵုဇုက်မဓဇဲ/ မတကဲ။ အဓိပ္ပါယ် ကၟာမနွံကုတၞံဇြဲ။
#ကၟာဇြဲ (ကမာဆွဲ) ပွိုင်ဍုင်ကျောက်တန်း။ ကၟာ - ဒၞာဲမကြိုင်ဍာ်၊ ဇြဲ - တၞံဆုမၞုံကဵုဇုက်မဓဇဲ/ မတကဲ။ အဓိပ္ပါယ် ကၟာမနွံကုတၞံဇြဲ။
#ကမာဍိုတ် (မဒေါက်) ရးဗဂေါ။
#ကၟာနာ် (ကမာနတ်) ရးဗဂေါ။ ကၟာ - ဒၞာဲမကြိုင်ဍာ်၊ နာ် - ဂကူဇြုံမွဲဂကူ ပ္ဍဲကဵုဒဏ္ဍရဳ။
#ကၟာဗဒဝ် (ကမာပဒေါ) ခရမ်း။ ကၟာ - ဒၞာဲမကြိုင်ဍာ်၊ ဗဒဝ် - တၞံဆုမွဲဂကူ တၞးဍေဟ်ခ္ဍမ်တုဲဍောတ် တၞံဍေဟ်ပ္ဍဲကၞာင်ဍောတ်တ်ဂှ် ဇလနွံ။ သတ်ဍေဟ်စဂွံ။ အဓိပ္ပါယ် ကၟာမၞုံကဵုတၞံဗဒဝ်။
#ကၟာမံင် (ကမမောင်း) ပွိုင်ဍုင်ဘာအင်။ ကၟာ - ဒၞာဲမကြိုင်ဍာ်၊ မံင်။ ဒဒှ်မဟွံအိုတ်။ အဓိပ္ပါယ် ကၟာဍာ်မံင်။
#ကၟာမြာင် (ကမာပရံ) ရးဗဂေါ။ ကၟာ - ဒၞာဲမကြိုင်ဍာ်၊ မြာင် - တၞံဆုမွဲဂကူ သတ်ဍေဟ်ဖျးတုဲ ပဗစးဍုန်သွ။ အဓိပ္ပါယ် ကၟာမနွံကဵုတၞံမြာင်။
#ကၟာမဵု (ကမာမို) တကအ်ခၟိုင်။
#ကၟာရတ် (ကမာရွတ်) ရးလ္ဂုင်။ ကၟာ - ဒၞာဲမကြိုင်ဍာ်၊ ရတ် - (ပါ၊ ရတန) ဒဒှ်အရာမပြဲ။ အဓိပ္ပါယ် ကၟာမပြဲ။
#ကၟာလာန် (ကမာလမ်း) ပွိုင်ဍုင်ကျောက်တန်း။ ကၟာ - ဒၞာဲမကြိုင်ဍာ်၊ လာန် - တၞံဆုမွဲဂကူ ဗီုပြင်တုပ်ကဵုတၞံဇြဲ ဆဂးတၞးဍေဟ်ဟွံ ဍောတ်တုဲကေက်။ အဓိပ္ပါယ် ကၟာမၞုံကဵုတၞံလာန်။
#ကၟာဝက် (ကမာဝက်) ပွိုင်ဍုဟ်မုဟ်ဍုင်။ ကၟာ - ဒၞာဲမကြိုင်ဍာ်၊ ဝက် - မၞံဗီုပြင်မစှ်ေဗီုပြင် မၜေဲ။ အဓိပ္ပါယ် ကၟာမၞုံဗီုပြင်မၜေဲ။ ညးလ္ၚဵုဟီု ကၟာၜက် အဓိပ္ပါယ် ကၟာၜံက်ဟွံတုဲ သှ်ၜေက်ဒၟံင်။
#ကၟာၜါ (ကမာပါ) ကွမ်းခြံကုန်။ ကၟာ - ဒၞာဲမကြိုင်ဍာ်၊ ၜါ - ဂၞန် မွဲတုဲၜါ၊ အဓိပ္ပါယ် ဒၞာဲကၟာမၞုံၜါ။
#ကၟာၜဵု (မကာပို) ဨရာဝတဳ။ ကၟာ ဒၞာဲမကြိုင်ဍာ်၊ ၜဵု - ဓာတ်မဂွံနင်
#ကၟာအုပ် (ကမာအုပ်) တွဵုရးဍုင်မန် ရးဨရာဝတဳ။ ကၟာ - ဒၞာဲမကြိုင်ဍာ်၊ အုပ် - ဒဒှ်မဂၠိုင်။ ဗြဲအုပ် - မတ်ဗြဲဂၠိုင်။ မၞိဟ်အုပ် - မၞိဟ်ဂၠိုင်ကောံကလောအ်ဒၟံင်။ အဓိပ္ပါယ် ကၟာအုပ် - ကၟာဍာ်ခိုဟ်။
#ကုန်မၚ (မြင်းကကုန်း) ဨရာဝတဳ။ မၚ - တၞံဗ္ၚ။
#ကောန်ဗက (ကွန်ဗက) သုံးခွ။
#ကအ်ကတောတ် (ကော့ကဒွတ်) ဍုင်ကျာ်ထောဝ်။ ကအ် - ဒၞာဲမသၠုင် ပ္ဍဲပွဳပွူဂှ်၊ ကတောတ်၊ တၞံမွဲဂကူ။
#ကအ်ကဒ (ကော့ကဒဲ့) တ္ကအ်ခၟိုင်။ ကအ် - ဒၞာဲမသၠုင် ပ္ဍဲပွဳပွူဂှ်၊ ကဒ - တၞံမွဲဂကူ။ အဓိပ္ပါယ်
#ကအ်ကမု (ကော့ကမု) တွဵုရးဍုင်မန်။ ကအ် - ဒၞာဲမသၠုင် ပ္ဍဲပွဳပွူဂှ်၊ ကမု - တၞံလမု။
#ကအ်ကုန် (ကော့ဂွန်) တွဵုရးဍုင်ကရေင်။
#ကအ်ကျာ် (ကော့ကျိုက်) ပွိုင်ဍုင်ဘာအင်။
#ကအ်ကြိက် (ကော့ကရိတ်) တွဵုရးဍုင်ကရေင်။ ကအ် - ဒၞာဲမသၠုင် ပ္ဍဲပွဳပွူဂှ်၊ ကြိက် - တၞံဆုမွဲဂကူ တၞးဟွံသဓီု သတ်ဍေဟ်မှောအ် ကၠောန်ဂၞဳ ကၠောန်ဖုန်။
#ကအ်ကြုက် (ကော့ကရုတ်) ပွိုင်
#ကအ်ကြေင် (ကော့ကရင်) ဍုင်ပံင်။ ကအ် - ဒၞာဲမသၠုင် ပ္ဍဲပွဳပွူဂှ်၊ ကြေင် - တၞံဆုဇၞော်ဇၞော်မွဲဂကူ။
#ကအ်ကြေဟ် (ကော့ကရက်) ဍုင်ဘာအင်။ ကအ် - ဒၞာဲမသၠုင် ပ္ဍဲပွဳပွူဂှ်၊ ကြေဟ် - တၟအ်သောဲသောဲမွဲဂကူ မၞုံအသာ်ဗကေတ်။
#ကအ်ခတာင် (ကော့ကတန်) တွဵုရးဍုင်မန်။ ကအ် - ဒၞာဲမသၠုင် ပ္ဍဲပွဳပွူဂှ်။ ခတာင် -
#ကအ်ခဍာ် (ကော့ကဒိုက်) တ္ကအ်ခၟိုင်။ ကအ် - ဒၞာဲမသၠုင် ပ္ဍဲပွဳပွူဂှ်၊ ခဍာ် - ဂစေံမၞုံအသာ်လမ္စံက် ရမ်သာင်လရိုဟ်ဍေဟ် အက်အက်။
#ကအ်ခနေအ် (ကော့ခနိ) ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်။
#ကအ်ခပဳထဝ် (ကော့ဟပီထော) ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်။
#ကအ်ခပုင် (ကော့ခပုင်) ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်။
#ကအ်ခမာ (ကော့ခမယ်) ဒဵုဒြာဲ (ဒေးဒရဲ) ကအ် - ဒၞာဲမသၠုင်၊ ခမာ - ညးမမင်မွဲ။ အဓိပ္ပါယ် တကအ်ဒၞာဲညးမမင်မွဲပြေင်ဂၠဴ။
#ကအ်ခမိတ် (ကော့ခမိ) တွဵုရးဍုင်ကရေင်။
#ကအ်ခဗုဲ (ကော့ခဗွီ) ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်။
#ကအ်ခလောဲ (ကော့ခလွှာ) ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်။
#ကအ်ခိုက် (ကော့ခိုက်) ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်။
#ကအ်ချေဟ် (ကော့ချဲ) ရးဗဂေါ။
#ကအ်ဂတ် (ကော့ကပ်) ဇလွန်။
#ကအ်စိင် (ကော့စိန်) တွဵုရးဍုင်မန်။
#ကအ်ဇြေင် (ကော့ဇင်) ပွိုင်ဍုင်တၞက်ပြေင်။
#ကအ်ဍောတ် (ကော့ဒွတ်) တွဵုရးဍုင်မန်။
#ကအ်ဍုန် (ကော့တွန်) တွဵုရးဍုင်မန်။
#ကအ်ဒဒန် (ကော့ဒန်) ပွိုင်ဍုင်ဘာအင်။
#ကအ်ဒုန် (ကော့ဒွန်း) ပွိုင်ကွမ်ခြံကုန်း။
#ကအ်နှာတ် (ကော့နှာတ်) ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု။
#ကအ်ပံက် (ကော့ပေါက်) တွဵုရးဍုင်မန်။
#ကအ်ပြေင် (ကော့ပြင်း) ပွိုင်ဍုင်ဗဂေါ။
#ကအ်ဗြာတ် (ကော့ပြတ်) ဍုင်တၞက်ပြေင်။
#ကအ်ဗိန် (ကော့ဘိန်း) ပွိုင်ဍုင်ဘာအင်။
#ကအ်မရာင် (ကော့ပရံ) ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်။
#ကအ်မုဟ် (ကော့မှူး) ရးလ္ဂုင်။
#ကအ်မုဟ် (ကော့မု) ထန်းတပင်။
#ကအ်မုဟ်ပန် (ကော့မုပွန်) တ္ကအ်ခၟိုင်။
#ကအ်ရ (ကော့ရ) မုဟ်ဍုင်။
#ကအ်ရေဝ် (ကော့ရေး) ရးတၞင်သဳ။
#ကအ်လကီု/ကအ်ကီု (ကုက္ကိုင်း) ရးလ္ဂုင်။ ကအ် - တိဒၞာဲမသၠုင်နူဗွဳပွူဂှ်၊ လကီု - ကီု - တၞံဆုမွဲဂကူ။ ?
#ကအ်လှာ (ကော့လှာ) တွဵုရးဍုင်ကရေင်။
#ကအ်လ္ဂုတ် (ကလဂုတ်) ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်။ ကၠုင်နူ ကအ်သ္ကုတ် ဒှ်မာန်။ ကအ် ဒၞာဲမသၠုင်နူဒၞာဲပွဳပွူဂှ်၊ (ဝါ) တိမမံက်ဒၟံင်တုဲ ဍာ်မပိုင်လဝ်ဂေတ်ကၠောအ်။ သကုတ်။ ဒဒှ်မဟွံဆက်။ အဓိပ္ပါယ် တကအ်မသကုတ်ဒၟံင်။
#ကအ်ဝါခြက် (ကော့ဝယ်ခရပ်) တွဵုရးဍုင်ကရေင်။
#ကအ်ဝင် (ကော့ဝင်) ရးဗဂေါ။
#ကအ်သက် (ကော့သက်) တွဵုရးဍုင်မန်။
#ကအ်သံင် (ကော့သောင်း) ရးတၞင်သဳ။ ကအ် - ဒၞာဲမသၠုင်နူပွဳပွူဂှ်၊ သံင် - တိတၟိမမံက်တိုန်။ အဓိပ္ပါယ် #ကအ်မမံက်တိတ်တၟိ။ လ္ၚဵုဟီု သံင်ဂှ် ဒှ်ရမ်သာင်သေံ မဂွံအဓိပ္ပါယ်ၜါတုဲ ကအ်ၜါ လေဝ်ဒှ်မာန်။
#ကအ်ဟရံက် (ကော့ဟရောက်) ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်။
#ကၟအ်ကချူ (ကမော့ကချူး) ပွိုင်ဍုင်လိုင်ဗၠဲ (လှိုင်းဘွဲ့)။ ကၟအ် -
#ကျာ်ဣသိယဵု (ကျိုက်ထီးရိုး) ကျာ်ထောဝ်။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ဣသိ - မၞိဟ်မဒ္ဂေတ်ဓဝ်၊ ယဵု - ဒဒှ်မရေင်တၠုင်ဏာ အရာမွဲမွဲ နကဵုလဇံက်လဝ်လတူက္ဍိုပ်။ အဓိပ္ပါယ် ကျာ်ဣသိမွဲမယဵုလဝ်လတူက္ဍိုပ်။
#ကျာ်ကၜါ/ကျာ်ကၟာ (ကျိုက္ကဘာ) ဨရာဝတဳ။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ။ ကမာ - အရာမဒှ်ၜါ မၞုံဗီုပြင် အကာဲအရာမကြပ်တုပ်။ အဓိပ္ပါယ် ကျာ်ၜါနွံတုပ်ပ်တုဲ သန္ထာန်မကြပ်တုပ်။
#ကျာ်ကၟာကမု (ကျိုက်ကမာကမု) လ္ဂုင်။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ကမာ - ဒၞာဲမကြိုင်ဍာ်၊ ကမု - တၞံကမု။ အဓိပ္ပါယ် ကျာ်ပ္ဍဲကၟာတၞံကမု။
#ကျာ်ကၟာစိင် (ကျိုက္ကမာစိန်) လ္ဂုင်။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ကၟာ - ဒၞာဲမကြိုင်ဍာ်၊ စိင် - အရာမဇၞော်။ အဓိပ္ပါယ် ကျာ်ကၟာဇၞော်။
#ကျာ်ကမု (ကျိုက်ကမု) ဨရာဝတဳ။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ကမု - တၞံကမု။ အဓိပ္ပါယ် ကျာ်မၞုံကဵုတၞံကမု။
#ကျာ်တၟအ် (ကျိုက္ကမော့) ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ တၟအ် - သဘာဝတိမကြံင်မ္ၚုဟ်ကလောအ်တုဲဇြိုင်။ အဓိပ္ပါယ် ကျာ်မဒက်လဝ် နကဵုတၟအ် (ဝါ) ကျာ်မၞုံကဵုတၟအ်ဗွဲမဂၠိုင်။ ကျာ်ဝွံ ဇၟာပ်မစိုပ်ဂိတုဝှ်တြဴစွေက်မ္ဂး ကၠောန်သဘင်ပွိုင် ပိတ္ၚဲ ပိဗ္တံရ။ ယၟုကျာ်ဝွံ နူလိက် (ဍုင်၃၂ ဇာ ၁၂ ဒၟံင်စာတန်)ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ် ကျာ်သဳဟကန်ဒဴ။ ဒၞာဲကျာ်ဝွံဒှ်ပယျဵုအကြာဍုင်ဇြာကဵုဍုင်မတ်မလီု ပ္ဍဲအခိင်မုတ္တမ ၃၂ဍုင်တေအ်ရ။
#ကျာ်ကၠေံ (ကျိုက္ကလဲ့) လ္ဂုင်။ နူတမၠာယၟုကျာ်ဝွံ ကျာ်ကလိ ဒှ်မာန်ဟာ။ ဗၟာကော်ဟွံကၠး ကလိ တုဲ ဗၟာဟီု ကျိုက္ကလဲ့တုဲ နူဂှ်မွဲကဆံင် မန်ကလေင်ဟီုပၠန်တုဲ ဒှ်အာကျာ်ကၠေအ်ဟာဂှ် ထေက်ကဵုဒးချပ်ရ။ အခိုက်မန်ပိုဲ မဒက်ကျာ်ကီု ကဵုယၟုကျာ်ကလိ တအ်ဂှ် ဂွံဆဵုကေတ်ဒၟံင် ဗွဲမဂၠိုင်။ အဓိပ္ပါယ်တုန် ရန်တၟအ်ဂွံလ္ၚောဝ်ပူဇဴ ကျာ်မကလိလောန်စဴတုဲတအ်တုဲ ဒက်ကျာ်တုဲ ကဵုယၟုကျာ်ကလိလေဝ်ဒှ်မာန်။ ပ္ဍဲလိက်ဝင်ဓါတ်ဂှ် ဟီုလဝ် ဟိုတ်နူကျာ်တြဲကဵုကလော် ဝေင်စိင်အောပ်တုဲ ကျာ်ကၠေအ်အာဂှ်ရ ကျာ်ကၠေအ် ညးကော်။
#ကျာ်ကလအ် (ကျိုက်ကလို့) လ္ဂုင်။
#ကျာ်ကၠံဗန် (ကျိုက်ကလွန်ဗွန်) လတူဒဵုမုတ္တမ။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ကၠံ - ဂၞန် ၁၀၀။ ဗန် -ဗစုက်သြိုဟ်တုဲ နကဵုတဲသီုၜါ မိန်။ ဆဂး ကၠံ ဒၞာဲဝွံ ပြံင်လှာဲကၠုင်နူ က္လိ - အရာမလောန်အာ၊ ဗန်ဂှ် ပြံင်လှာဲကၠုင်နူ ပန် - ဂၞန် ၄။ အဓိပ္ပါယ် ကျာ်က္လိပန်၊ ကျာ်မလိလောန်အာတုဲပန်ဇကု။ ရန်တၟအ်ကဵုကျာ်ပန်ပ္ဍဲကဝ်ဝွံ မကလိလောန်အာတုဲ ဒက်ပတန်ကျာ်ဝွံ ဒှ်မာန်။
#ကျာ်ကလောပန် (ကျိုက်ကလွံပွန်) ဗဂေါ။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ကလော - မၞိဟ်တၞောဝ်ဒတောဝ်မကြပ်ညးသကအ်။ ပန် - ဂၞန် ၄ ၊ ဆဂး ကၠံ ဒၞာဲဝွံ ပြံင်လှာဲကၠုင်နူ က္လိ - အရာမလောန်အာ၊  အဓိပ္ပါယ် ကျာ်က္လိပန်၊ ကျာ်မလိလောန်အာတုဲပန်ဇကု။ ရန်တၟအ်ကဵုကျာ်ပန်ပ္ဍဲကဝ်ဝွံ မကလိလောန်အာတုဲ ဒက်ပတန်ကျာ်ဝွံ ဒှ်မာန်။
#ကျာ်ကလော်ပန် (ကျိုက္ကလွန်ပွန်) ဓနုဖြူ။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ကလော် - (၁) ဝိညာဏ် (၂) မၞိဟ်မၞုံရမ်သာ်မဖေက် ဓမ္မတာညာတ်ကေတ်နကဵုမတ်ဟွံမာန်။ ပန် - ဂၞန် ၄၊ ဆဂး ကလော် ဒၞာဲဝွံ ပြံင်လှာဲကၠုင်နူ က္လိ - အရာမလောန်အာ၊  အဓိပ္ပါယ် ကျာ်က္လိပန်၊ ကျာ်မလိလောန်အာတုဲပန်ဇကု။ ရန်တၟအ်ကဵုကျာ်ပန်ပ္ဍဲကဝ်ဝွံ မကလိလောန်အာတုဲ ဒက်ပတန်ကျာ်ဝွံ ဒှ်မာန်။
#ကျာ်ကၠိုင်ထဝ် (ကျိုက်ကလိုင်ထော်) ဒေသမှဝ်ၜဳ (မှော်ဘီထောင်ကြံ့)။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ကၠိုင် - ထၟာဲမွဲဂကူ၊ ထဝ် - ဓါတ်မွဲဂကူ မၞုံသာ်ဗကေတ်ဍာ်မိတ်တုဲပလေဲဒၟံင်။
#ကျာ်ကသး (ကျိုက္ကသာ) တွဵုရးဍုင်မန်။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ။ ကသး - ယၟုသၟိင်အသး မဒှ်ကောန်သၟိင်သမလ။ သၟိင်အသးဝွံ ကာလစဒှ်မၞိဟ်ဂှ် ဒးအာပၠေဲထောအ်လဝ်တုဲ ပြေင်ၝောအ်လွဳဗစလဝ်၊ ကာလတဝ်စၞေဟ်ကဵုဂလာအလာံဗာဂှ် နကဵုအရီုအဗင် မိပြေင်ဂှ်တုဲ ဂွံဇၞးကေတ်ဂလာဂှ်ရ။
#ကျာ်ကဴ (ကျိုက်ကာ) တွဵုရးဍုင်မန်။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ကဴ - အရာမတိတ်ကၠုင် နူတၞံဆုချောဲဂမၠိုင်၊ ကဴ ပ္ဍဲဒၞာဲဝွံ ဒှ်ယၟုဒါယကာတၠဒါန်မာန်။
#ကျာ်ကဴ (ကျိုက်ကော်) တွဵုရးဍုင်မန်။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ကဴ - အရာမတိတ်ကၠုင် နူတၞံဆုချောဲဂမၠိုင်၊ ကဴ ပ္ဍဲဒၞာဲဝွံ ဒှ်ယၟုဒါယကာတၠဒါန်မာန်။
#ကျာ်ကောန် (ကျိုက်ကွန်း) တိုက်ကြီး။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ကောန် - အရာမကတဵုဒှ်ကၠုင် နူအကြာမိမ၊ အရာမဍောတ်၊
#ကျာ်ခပိုဝ် (ကျိုက်ပို) ဨရာဝတဳ။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ခပိုဝ်၊ ကပေါတ်မသြိုင်တိုက်မွဲဂကူ ဓမ္မတာနွံသာ်ဗု ဖက်ကဵုဍာ်တုဲ လံက်တိုက်မ္ဂး ဂွံသာ်ဗု။
#ကျာ်ခမဳ (ကျိုက်ခမီ) ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ခမဳ - ဂမ်ဤ - ဒဒှ်မအေင် (ဝါ) ဒဒှ်မဝေင်ပါဲဒ္ဂေတ်၊ (ဝါ) မၞိဟ်မဒ္ဂေတ်သိက္ခာပိုဒ်ကျာ်၊ ကာလသၟိင်သိင်ဃဵု မဖဳနင်ရုပ်ကျာ်ပဋိမာရုပ်ပန်ဇကုဂှ် ရုပ်မွဲဇကုဂှ် စိုပ်ဒၞာဲဂှ်တုဲ ဒက်ပတန်လဝ် ဘုတ်ကျာ်ခမဳရ။ ဟိုတ်ဂှ်တုဲ ကောန်သၟိင်ဝါခရူဂှ် ပကၠေအ်တုဲ ဍုင်ကျာ်ခမဳ ညးကော်ရ။
#ကျာ်ခမောမ် (ကျိုက်ခမွမ်) ဖျာပုင်။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ခမောမ် - အရာမဒှ်ဒၟံင် ညံင်ရဴကဴကၠာဟွံဂွံရာင်။ ပ္ဍဲဝင်ကျာ်ဝွံ ညးဟီု ခမွမ် ဂှ်ကၠုင်နူအရေဝ်မန် ဂမၠိုင်တုဲ ဂွံအဓိပ္ပါယ် ကျာ်သတ်မဂၠိုင်မၜိုဟ်သြိုဟ်။
#ကျာ်ခုက် (ကျိုက်ခေါက်) ဍုင်သြေင်။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ အတိုင်ဝင်ကျာ်မ္ဂး ဣသိခုက်ဂှ် ဒက်ပတန်လဝ်တုဲ ကျာ်ခုက်ညးကော်ရ။ ခေါက် ရမ်သာင်ဗၟာဝွံ စှ်ေကၠုင်နူရမ်သာင်မန် ခိုဟ် ဟာဂှ်ထေက်ကဵုဒးချပ်ရ။
#ကျာ်စိရံ /ကျာ်သဓီု (ရွှေစားရံဘုရား) ဍုင်သဓီု။ ကျာ် - ဒဒှ်မသၠုင်ပြဲ။ စိရံ (ပါ) ဒဒှ်မတန်တဴဗွဲမလအ်လ။
#ကျာ်တဝ်ဝိ (ကျိုက်တော်ဝိ) ရးဗဂေါ။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ တဝ် - အရာမဆက်လဝ် ကဵုသတ်ဍေဟ်။ ဝိ - သတ်ဆုမွဲဂကူ။ တဝ်ဒၞာဲဝွံ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ကုန် ဟာ။
#ကျာ်တၟအ် (ကျိုက်ကမော့) ကၟာဝက်။
#ကျာ်ထပှ် (ကျိုက်ထပို့) လ္ဂုင်။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ထပှ် - ဂၞန် ၇။
#ကျာ်ထဝ် (ကျိုက်ထော်) ဒဵုဂြာဲ(ဒေးဒရဲ)/ကအ်လမု(ကော့မှူး)။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ။ ထဝ် - ဓါတ်မွဲဂကူ မၞုံသာ်ဗကေတ်ဍာ်မိတ်တုဲပလေဲဒၟံင်။
#ကျာ်ထောဝ် (ကျိုက်ထို) တွဵုရးဍုင်မန်။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ထောဝ် - စၞမၞုံကဵုသၞေင်မွဲဂကူ မံင်ကဵုဂကောံ၊ ထောဝ် ဒၞာဲဝွံ ပြံင်လှာဲကၠုင်နူ ထဝ် ဒှ်မာန်။
#ကျာ်တၟအ်ဝါန် (ကျိုက်မွန်ဝိုင်း) တိုက်ကြီး။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ တၟအ်ဝါန် - တၟအ်မွဲဂကူ ဖျုန်ဟွံကၟောန် မၞုံအရာဗဂေတ်။
#ကျာ်တၟအ်ဝါန် (ကျိုက်မှော်ဝန်း) ကျောက်တန်း။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ တၟအ်ဝါန် - တၟအ်မွဲဂကူ ဖျုန်ဟွံကၟောန် မၞုံအရာဗဂေတ်။
#ကျာ်ဒကဝ် (ကျိုက်စကိုင်း) တိုက်ကြီး။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ဒကဝ် - ဒဒှ်မကုတ်ပုတ်၊ အဓိပ္ပါယ် ကျာ်မကုတ်ပိုတ်။
#ကျာ်ဒစာံ (ကျိုက္ကစံ) လ္ဂုင်။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ။ ဒစာံ - ဂၞန် ၈။ အဓိပ္ပါယ် ကျာ်(စေတဳ)ဒစာံ(တၞုင်)။
#ကျာ်ဒဵုခၞုက် (ကျိုက်ဒေးခလုတ်) လ္ဂုင်။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ဒဵု - ဒၞာဲမသၠုင်နူညးတၞဟ်၊ ခၞုက် - အရာမကၠောန်လဝ်နကဵုဆု နကဵုဒုန် ပံက်လဝ်ပါင်ဍေဟ်တုဲ တက်မ္ဂးဗြု၊
#ကျာ်ဒဵုဇၞော် (ကျိုက်ဒေးတနော်) ကျောက်တန်း။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ဒဵု - ဒၞာဲမသၠုင်နူညးတၞဟ်။ ဇၞော် - ဒဒှ်မဟွံဍောတ်။ ညးလ္ၚဵုဂှ်ဟီု ကျာ်ဒဵုတၞဟ်၊ တၞဟ် - အရာမသအာင် အရာဟွံသေင်ကဵုအရာဂှ်။ ဗွဲစၟတ် ကျာ်ဒဵုဇၞော်ဂှ် ကိတ်ညဳဂၠိုင်။
#ကျာ်ဒဵုတၟအ် (ကျိုက်ဒေးမှော်) လ္ဂုင်။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ဒဵု - ဒၞာဲမသၠုင်နူညးတၞဟ်၊ တၟအ် - သဘာဝ တိမကြံင်မ္ၚုဟ် ကလောအ်တုဲဇြိုင်။
#ကျာ်ဒဵုရီု (ကျာ်ဒေးယျုံ) ဨရာဝတဳ - လ္ဂုင်။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ။ ဒဵု - ဒၞာဲမသၠုင်နူညးတၞဟ်၊ ရီု - တၞံရိုမ်။
#ကျာ်ဒဵုလာဲ (ကျိုက်ဒေးလား) လ္ဂုင်။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ဒဵု - ဒၞာဲမသၠုင်နူညးတၞဟ်၊ လာဲ - တၞံဍောတ်ဍောတ်မွဲဂကူ တၞးဍေဟ်ညံင်တၞးဒုန် ကဴဍေဟ်ညးကၠောန်ကၟအ်။
#ကျာ်ဒဵုဝိ (ကျိုက်ဒေဝိ)လ္ဂုင်။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ဒဵု - ဒၞာဲမသၠုင်နူညးတၞဟ်၊ ဝိ - တၞံဆုမွဲဂကူ သတ်ဍေဟ်စဂွံ။
#ကျာ်ဒဵုအပ် (ကျိုက်ဒေးအပ်) လ္ဂုင်။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ဒဵု - ဒၞာဲမသၠုင်နူညးတၞဟ်၊ အပ် - တၞံဇုက်မွဲဂကူ မၞုံရှ်ဖျး၊ ကျာ်ဝွံနွံပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်မ္ၚးထံင်(ဗိုလ်တထောင်)တုဲ ကျာ်မ္ၚးထံင်လေဝ်ကော်။ ဒၞာဲဂှ် ပ္ဍဲအခိင်လၟုဟ် ဟိုတ်နူရံင်စ ဟွံဒှ်ဗီုဒဵုတုဲ လတူယၟုဂှ် မၞိဟ်တအ်ခယျဒၟံင်တၞဟ်ဟ်သာ်အိုတ်ရ။ ညးလ္ၚဵုဟီု ကျာ်လထဳအာတ် ကာလကျာ်မကၠုင်ဂှ် လထဳမွဲဂှ်အာတ်ကျာ်တုဲ ကျာ်လထဳအာတ်ညးဂး။ လ္ၚဵုဟီု ကျာ်ဒးအပ် ဟိုတ်နူကာလ တပေါကဵုတဗဝ် ညးၜါစိုပ်ကၠုင်ဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ပအပ်ကဵုဓါတ်သော် ကုသၟိင်ဥက္ကလာပ။
#ကျာ်နိဗ္ဗာရဂါံဂဵု (ဝါခရူ) နိဗ္ဗာရန၊ ဂါံဂဵု (န) ဂဵု (ကြိ)၊ အဓိပ္ပါယ် ကျာ်မစၞောန်ထ္ၜးကဵုနိဗ္ဗာန်။
#ကျာ်ပတှ်ေ (ကျိုက်တဲ) တွဵုရးဍုင်မန်။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ပတှ်ေ - ဒဒှ်မစှ်ေစိုတ် အရာဂှ်ဒှ်မဍာံစၟတ်။
#ကျာ်ပတှ်ေ (ကျိုက်ပတဲ) တွဵုရးဍုင်မန်။
#ကျာ်ပိ (ကျိုက်ပိ) ဨရာဝတဳ၊ မန်။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ပိ - ဂၞန် ၃။
#ကျာ်ပိမွဲဇံင် (ကြက်ဖမွေးဇောင်း) ဖျာပုင်။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ပိ - ဂၞန် ၃၊ မွဲ ဂၞန် ၁၊ ဇံင် - ပလ္လင်၊ အဓိပ္ပါယ် ကျာ်ပိ မွဲပၞင်။
#ကျာ်ပဝ် (ကျိုက်ပဝ်) ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ပဝ် - ဒဒှ်မအာ မချဳဓရာင် ပ္ဍဲလတူကျာ။ အတိုင်ဝင်ကျာ်ဝွံမ္ဂး ပ္ဍဲအခိင်သၟိင်မန် နူသမလ စိုပ် ၁ရ ဒတောဝ်ဂှ် သၟိင်တိဿ ပရေင်ရင်ဍုင်တုဲ ဟိုတ်နူပတှ်ေကေတ် တဳနူဍုင်ဗၟာတုဲ ကဵုကၠဟ်ထောအ်ရုပ်ကျာ်တအ်အိုတ်ရ။ ကာလမိတၠထဝ် စှ်ေဝေင်ဍာ်ဂှ် လိုန်ဒးရုပ်ကျာ်တုဲ ကေတ်ပတိုန်တိုင် ရှ်ေသှ်ေဂှ်ရ သၟိင်ဒှ်ပၞောတ်တုဲ ကဵုဂစိုတ်မိတၠထဝ်ကီုလေဝ် ဂစိုတ်ဟွံဂွံဟိုတ်နူ ဂုန်ရတ်ပိပြကာ စိုပ်ကၞောတ် တၠထဝ်ပအဓိဋ္ဌာန်တုဲ ရုပ်ကျာ်ဂှ်ပဝ်တိုန်ဂှ်ရ ညးကော်စကျာ်ပဝ်။
#ကျာ်ပန် (ကျိုက်ပွန်) ဗဂေါ။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ပန် - ဂၞန် ၄။ ရန်တၟအ်ကျာ်ပန်မကလိလောန်အာတုဲ ဒက်လဝ်ရုပ်ကျာ်ပန်ဇကု။
#ကျာ်ပန် (ကျိုက်ပွန်) ဗဂေါ။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ပန် - ဂၞန် ၄။ ရန်တၟအ်ကျာ်ပန်မကလိလောန်အာတုဲ ဒက်လဝ်ရုပ်ကျာ်ပန်ဇကု။
#ကျာ်ပှ်လှ် (ကျိုက်ပေါလော) တွဵုရးဍုင်မန်။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ပှ်လှ် - ဒဒှ်အပိုင်အခြာမသ္ၚောဲနူဒၞာဲမၞိဟ်မမံင်။
#ကျာ်ဗတာင် (ကျိုက်ပတိုင် ကျိုက်ပဒိုင်) ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ ဨရာဝတဳ၊ ဗဂေါ။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ဗတာင် - အသာ်ဗု၊
#ကျာ်မင်ကလံ (ကျိုက်မင်ကလော့) ရးဗဂေါ။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ မင် - ကၠုင်ဏောင်တုဲ စၟဳဒၟံင်၊ ကလံ - ပူဇဴ ကဵုရှ်ေသှ်ေရဴဂဴ။
#ကျာ်မတ်ကဴ (ကျိုက်မက်ကော်) ကဝ။
#ကျာ်မှ်တဴ (ရွှေမုဠော်) မုဠော (ပါ) - မှ်တဴ ချူအတိုင်ရမ်သာင်။ အဓိပ္ပါယ် - ကျာ်မတိတ်ဗၠးကဵုဝဲအန္တရာဲဒဒိုက်။
#ကျာ်မြဟ် (ကျိုက်မရော) တွဵုရးဍုင်မန်။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ မြဟ် - ဒဒှ်မၞိဟ်မတီဂၠိုင်။
#ကျာ်မြဟ်ကအ်ဖါ ကၟာဝက်။ မြဟ် - ဒဒှ်မၞိဟ်မတီဂၠိုင်၊ ကအ် - ဒၞာဲမသၠုင်နူပွဳပွိုင်ဂှ်၊ ဖာ - ဒဒှ်မဟွံဍောတ်/ဟွံအောန်။ အဓိပ္ပါယ် ကျာ်မြဟ်တမ္ညဝ် ပ္ဍဲတကအ်ဇၞော်။
#ကျာ်မြဟ်ကအ်ဗဗေင် ကၟာဝက်။
#ကျာ်ယသ/ရသိထပှ် (ကျိုက်ယသ) လ္ဂုင်။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ယသ (ပါ) ဒယှ်တှ်။ ညးလ္ၚဵုဟီု ဗၟာဟီု ယသ ဂှ်ကၠုင်နူမန် ရသိ/ဣသိ။
#ကျာ်ရဲ (ကျိုက်ရွဲ) တွဵုရးဍုင်မန်။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ရဲ - မၞိဟ်မခိုဟ်ဆာန်ညးသကအ်။
#ကျာ်လဂေါဝ်ဍောတ် (ကျိုက်တဂိုတွတ်) ကအ်လမု (ကော့မှူး)။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ လဂေါဝ် - ဒၞာဲဍာ်မဇွောဝ်နကဵုသဘာဝ၊ ဍောတ် - အရာမဟွံဇၞော်။
#ကျာ်လဂေါဝ်ဇၞော် (ကျိုက်တဂိုနွတ်) ကအ်လမု (ကော့မှူး)။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ လဂေါဝ် - ဒၞာဲဍာ်မဇွောဝ်နကဵုသဘာဝ၊ ဇၞော် - အရာမဟွံဍောတ်။
#ကျာ်လှာ (ကျိုက်လှ) လ္ဂုင်။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ လှာ - ဒၞာဲဍာ်မတန်တုဲ ဟွံမွဲကဵုဇွောဝ်အာကၠုင် ဗွဲမဂၠိုင် ဟွံဇြိုဟ်တုဲ ဗွိုက်ဍေဟ်ဇၞော်။
#ကျာ်လာက် (ကျိုက်လတ်)လ္ဂုင်။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ လာက် - ဒဒှ်မလီုတုဲ ဒတုံကယျာစှ်ေဒၟံင် ဂတှ်ေကဵုဂတှ်ေ။
#ကျာ်ဝေင်အာပ် (ကျိုက်ဝိုင်း) လ္ဂုင်။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ယၟုကျာ်ဝွံ နူတမ်ဝါဒိတေအ် ဗီုလဵုရောဂှ် ထေက်ကဵုဒးဆက်လ္ၚတ်။ အတိုင်ဝင်ကျာ်ဂှ်မ္ဂး ကာလကျာ်ကဵုကလောပြိုင်ဣဓိရေင်သကအ်ဂှ် ညးတအ်ဝေင်စိင်အာပ်ဂှ်ရ ယၟုကျာ်ဝွံ ညးကော်စ ကျာ်ဝေင်အာပ်ရ။
#ကျာ်သာန်လာန် (ကျိုက်သန်လန်) ဍုင်မတ်မလီု။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ သာန် - သြင် - ဇိုင်ပြင်က္ၜဳ (ဝါ) မၞံဗီုပြင် သြင်ၜဳ။ လာန် - လာ် - ဒဒှ်မလီုတုဲ ဒတုံကယျာစှ်ေဒၟံင် ဂတှ်ေကဵုဂတှ်ေ။ အဓိပ္ပါယ် ကျာ်သြင်မလာ်ဒၟံင်။ ယၟုဒၞာဲဂှ် ဒှ်ကၠာတုဲ ဒက်ကျာ်လက္ကရဴ ဒုင်သဇိုင်ကဵုယၟုဒၞာဲဂှ်တုဲ ကဵုယၟုကျာ်ဒှ်မာန်။
#ကျာ်ၜါ (ကျိုက်ပါ) တွဵုရးဍုင်မန်၊ ရးလ္ဂုင်။ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ ၜါ - ဂၞန် ၂။
#ကျာ်အသုက် (ကျိုက်သုတ်) ဍုင်မတ်မလီု။ သုက်ဝွံ ဗွဲစၟတ် ဒှ်ကၠုင် သောက်၊ မဒှ်ယၟုသၟိင်မပတန်သာသၞာ နူဍုင်ဂလာ၊ အသောက ဒှ်မာန်။ ကျာ်အသောက် (ဝါ) ကျာ်အသောက။ လ္ၚဵုဟီု ကျာ်ဓါတ်သောက်။ လ္ၚဵုဟီု ကျာ်သုက် မဒှ်အင်္ဂလိင်မၞိဟ်တြုံ အင်္ဂလိင်မၞိဟ်တြံဒှ် ဒှ်လဒေါဝ်ပ္ဍဲခန္ဓပိုဲတုဲ ကျာ်ဝွံလဝ် ဒှ်လဒေါဝ်ဍုင် ဟိုတ်ဂှ်ရ ညးကော်ကျာ်အသုက်။ ဗွဲစၟတ်တုန် ကျာ်အသုက်ဝွံ ကၠုင်နူကျာ်အသောက်ဂှ် ယုတ္တိဂၠိုင်။
#ကျာံကင် (ကြံခင်း) ရးဨရာဝတဳ။
#ကြုက်ပိ (ကရုပ္ပိ) ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်။ ကြုက် - တၞံဆုမွဲဂကူ မၞုံကဵုသတ်ညးမစနဒဒှ်စၞ။ (ဝါ) မၞိဟ်မၞုံဖျုန်စၞာံဗတာင် မတ်ဍောတ်၊ ပိ - ဂၞန်မွဲပိအလန်။ အဓိပ္ပါယ် ကွာန်တၞံကြုက်ပိတၞံ။
#ကြုင်က (ကျုံက) ဨရာဝတဳ။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာကဵုၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ က - သတ်ဍာ်၊ အဓိပ္ပါယ် ကြုင်ကမဂၠိုင်။
#ကြုင်ကဂနန် (ကျုံကနန်) ဒဵုဂြာဲ။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာကဵုၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ ဂကဂနန်၊ သတ်ဍာ်မွဲဂကူ မၞုံဗီုပြင်ဂၠိင်င်။
#ကြုင်ကနံင် (ကျုံကနောင်) ပါန်ဇၞော်(ပန်းတနော်)။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာကဵုၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ ကနံင် - ဍာ်မဂေတ်ဒၟံင်နကဵုအသိင်၊ ဝဲ။ ကနောင် ဗၟာဟီုဂှ် ကၠုင်နူမအရေဝ်မန် ဇၞော်လေဝ်ဒှ်မာန်။ ကြုင်ဇၞော်။
#ကြုင်ကဒူ (ကျုံကဒူ) ဒဵုဒြာဲ (ဒေးဒရဲ)။
#ကြုင်ကဒါတ် (ကျုံကဒတ်) ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ ကဒါတ် - တၞံကဒါတ်။
#ကြုင်ကဒါတ် (ကျုံဒါတ်ရွာ) ဒဵုဒြာဲ (ဒေးဒရဲ)။
#ကြုင်ကမိ (ကျုံကမိ) ပွိုင်ဍုင်ၜဳကလေင်(ဘီလင်း)။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ ကမိ - တၟိ - အရာမဟွံတြေံ။
#ကြုင်ကၟာ (ကျုံကမာ) ပွိုင်ဍုင်ညောင်တုန်း။
#ကြုင်ကင် (ကျုံကံ) ကျောက်တန်း။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ ကင် - ဒၞာဲညးမဂွံအဝဵုအသဳတအ် မင်စၟဳစၟတ်။
#ကြုင်ကင် (ကျုံတကင်း) ထန်းတပင်။
#ကြုင်ကျာ် (ကျုံကျိုက်) ဒဵုဒြာဲ (ဒေးဒရဲ)။
#ကြုင်ကျာ် (ကျုံကျိုက်) ဒဵုဂြာဲ။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ၊ အဓိပ္ပါယ် ကြုက်ကျာ်စေတဳ။
#ကြုင်ခရာ (ကျုံခရာရွာ) ဝါခမာ (ဝါးခယ်မ)။
#ကြုင်ခရေင် (ကျုံခရင်) ကန်ကြီးဒေါၚ့်။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ ခရေင် - ရေင် - ဒဒှ်မၞုံမွဲဓဝ်ဟွံသေင်တုဲ မစွံလဝ်မွဲတုဲမွဲ။ ခရေင် တၞံခရေင်။
#ကြုင်ဂဇံ (ကျုံကဇော့) ပွိုင်ဍုင်ညောင်တုန်း။
#ကြုင်ဂူ (ကျုံကူ) ဨရာဝတဳ။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ ဂူ - ဒၞာဲမတဵုလွဳစၞစမပ္တံကုသၞေဝ်။
#ကြုင်ဂၠေအ် (ကျုံကြည့်) ဨရာဝတဳ။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ ဂၠေအ် - ဒဒှ်မဟွံဂၠိင်။
#ကြုင်စိင် (ကျုံစိန်) ရးဗဂေါ။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ စိင် - ဒဒှ်မဇၞော် (၂) တိရစ္ဆာန်မဇၞော်အိုတ်။ အဓိပ္ပါယ် ကြုင်ဇၞော် (ဝါ) ကြုင်စိင်။
#ကြုင်ဍောတ် (ကျုံဒွတ်) ဨရာဝတဳ။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ ဍောတ် - ဒဒှ်မဟွံဇၞော်။
#ကြုင်ဍောတ် (ကျုံတွတ်) မြံင်မြ။ ။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ ဍောတ် - ဒဒှ်မဟွံဇၞော်။
#ကြုင်တာ (ကျုံတာ) ဨရာဝတဳ။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ တာ - တၞံဆုမွဲဂကူ ဗီုပြင်တၞံသတ်ဗြဴ ဆဂးတၞးဍေဟ်ခရာဒၟံင် ညံင်ဂတာတဲ၊ သတ်ဍေဟ်စဂွံ ဍာ်ဍေဟ်သုင်ပစၞဗၜူ။
#ကြုင်တာ (ကျုံတူ) ရးဗဂေါ။ ။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ တာ - တၞံဆုမွဲဂကူ ဗီုပြင်တၞံသတ်ဗြဴ ဆဂးတၞးဍေဟ်ခရာဒၟံင် ညံင်ဂတာတဲ၊ သတ်ဍေဟ်စဂွံ ဍာ်ဍေဟ်သုင်ပစၞဗၜူ။
#ကြုင်တာ(ဘာ) (ကျုံတာကျောင်း) ကျောက်တန်း။
#ကြုင်တန် (ကျုံတုံ) ဓနူဖြူ။
#ကြုင်တိုင် (ကျုံတိုင်) ဝါခမာ (ဝါးခယ်မ)။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ တိုင် - အရာမဒှ်အဓိက။ အဓိပ္ပါယ် ကြုင်မဒှ်တိုင်ခဳအဓိက။
#ကြုင်ထနေအ် (ကျုံထနီး) ဨရာဝတဳ။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ ထနေအ် - တၞံဆုမွဲဂကူ။
#ကြုင်ထဝ် (ကျုံထော်) သဓီု။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ ထဝ် - ဓါတ်မွဲဂကူ မၞုံအသာ်ဗကေတ်မိတ်တုဲ ပလေဲဒၟံင်။
#ကြုင်ဒဒန် (ကျုံကဒွန်း) ဨရာဝတဳ။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ ဒဒန် - အရာမဆက်လဝ် နူမွဲလပါ်ကဵုမွဲလပါ်။
#ကြုင်ဒရေင် (ကျုံဒရင်ကွင်း) ဒဂုံဍုင်တၟိသၠုင်ကျာ။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ ဒရေင် - မၞုံဗီုပြင် မရေင်ဒၟံင်။
#ကြုင်ဒါ (ကျုံဒါး) ဒဵုဂြာဲ (ဒေးဒရဲ)။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ ဒါ - သတ်တၠသၞေင်မွဲဂကူ ဗွဲတၟေင်မံင်ဇိုင်ဍာ်။
#ကြုင်ဒုန် (ကျုံဒူး) ဒဵုဒြာဲ (ဒေးဒရဲ)။
#ကြုင်ဒဵု (ကျုံဒိုး) တွဵုရးကရေင်။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ ဒဵု - တိမသၠုင်နူဓမ္မတာ။ အဓိပ္ပါယ် ကြုင်မၞုံအကြာဒဵု။
#ကြုင်ဓရေယ် (ကျုံဒရယ်) ဖျာပုင်။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ ဓရေယ် - တၞံဆုမွဲဂကူ သတ်ဍေဟ်စဂွံ။
#ကြုင်ပတုက် (ကျုံပတုတ်) ဨရာဝတဳ။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ ပတုက် - တၞံဆုမွဲဂကူ၊
#ကြုင်ပိ (ကျုံပိ) ရးဗဂေါ။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ ပိ - ဂၞန် ၃။
#ကြုင်ပၞဟ် (ကျုံပနော်) တွဵုရးဍုင်ကရေင်။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ ပၞဟ် - တၞံဆုမွဲဂကူ သတ်ဍေဟ်မၞုံကဵုကၟဝ်တုဲ စဍာတ်။
#ကြုင်ပသဲ (ကျုံပသွယ်) ပါန်ဇၞော် (ပန်းတနော်)။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ ပသဲ - ဓါတ်မွဲဂကူ မၞုံဒဒှ်မကြံင်မ္ၚိုဟ်။
#ကြုင်ပြဴ (ကျုံပျော်) ဨရာဝတဳ။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ ပြဴ - တၞံဆုမွဲဂကူ။
#ကြုင်ဘာ (ကျုံဖာ) လ္ဂုင်။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ ဘာ - သ္ၚိဒၞာဲလကျာ်မမံင်။
#ကြုင်ဘာ (ကျုံဖဲ) ဨရာဝတဳ။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ ဘာ - သ္ၚိဒၞာဲလကျာ်မမံင်။
#ကြုင်ပါ် (ကျုံဖိုက်) တွဵုရးဍုင်မန်။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ ပါ် - ဒဒှ်မတိတ်ဂၠိုင်နူမွဲ။
#ကြုင်ဗိုင် (ကျုံဘိုင်) ဒဵုဒြာဲ (ဒေးဒရဲ)။ ညးလ္ၚဵုဟီု ကြုင်ပါင်။
#ကြုင်မှေအ် (ကျုံမဲ့ရွာ) ဒဵုဒြာဲ (ဒေးဒရဲ)။
#ကြုင်မ္ၚဵု (ကျုံမေၚး) ဨရာဝတဳ။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ မ္ၚဵု - (ပါ)မင်္ဂလ - ဒဒှ်မပြဲ။
#ကြုင်သ္ၚု (ကျုံဟုရာ) ဒဵုဒြာဲ (ဒေးဒရဲ)။
#ကြုင်သိတ်/ကြုင်သိ (ကျုံသိ) ကျိုက်လတ်။
#ကြုင်ၜဝ် (ကျုံပေါ်ရွာ) ဒဵုဒြာဲ (ဒေးဒရဲ)။
#ကြုင်ၜါ (ကျုံပါ) တၞက်ပြင် (သနပ္ပင်)။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ ၜါ - ဂၞန် ၂။
#ကြုင်ယ (ကျုံရဲ) ပွိုင်ဍုင်ဝါ (ဝေါ)။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ ယ - တၞံဆုမွဲဂကူ။
#ကြုင်လတာ (ကျုံလတာ) ကွမ်းခြံကုန်း ဝါခမာ(ဝါးခယ်မ)။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ လတာ - တိမဍိုန်န်လှေက်က်မနှဴကဵုဍာ်။
#ကြုင်လှ (ကျုံလှ) ရးဨရာဝတဳ။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ လှ - တၞးဆု။ ဒၞာဲဝွံ ပတၟေင်ကဵုတၞံကၞိဒှ်မာန်ရ။
#ကြုင်ဝါ (ကျုံဝါး) ကန်ကြီးဒေါၚ့် ဝါခမာ(ဝါးခယ်မ)။ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်အာၜဳဇၞော် နကဵုသဘာဝ၊ ဝါ - ဒဒှ်ဒၞာဲမဟွံမွဲကုတၞံဆုဇၞော်ဇၞော်။
#ကြေဝ်ဏာ (တရနာ) မတ်မလီု။
#ကၠအ်သတ် (ကလော့သော့) ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်။ ကၠအ် ဒၞာဲမတဵုစၞစ မပတံသၞေဝ်ကေဝ်၊ သတ် - တၞံမွဲဂကူ ဗီုပြင်မတုပ်ကဵု တၞံသတ်ဗြဴ ဆဂးဍောတ် သတ်ဍေဟ်စကဵုဇဗၠု။ အဓိပ္ပါယ် ဒၞာဲ(ကွာန်) မတဵုတၞံသတ်။
#ကၠအ်သတ်(ဂၠံင်) (ကလော့သေားလမ်း) ဓနုဖြူ။
#ကွာန်ဇြဲ (ကွမ်သဲ) မုဟ်ဍုင်။ ကွာန် - ဒၞာဲမၞိဟ်တအ် မကောံမံင်ဒၟံင်တွဵု။  ဇြဲ - တၞံဆုမွဲဂကူ မၞုံကဵုဇုက်တကဲတကဲ။
#ကွာန်တာ (ကွမ်းတာ) တ္ကအ်ခၟိုင်/ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်။ ကွာန် - ဒၞာဲမၞိဟ်တအ် မကောံမံင်ဒၟံင်တွဵု။  တာ - တၞံဆုမၞုံဗီုပြင် ညံင်ရဴတၞံသတ်ဗြဴ ထာင်ဍေဟ်ခ္ဍမ်။
#ကွာန်ဒဵု (တွံ့တေး) ရးလ္ဂုင်။ ကွာန် - ဒၞာဲမၞိဟ်တအ်မမံင်တွဵု၊ ဒဵု - အရာ(တိ/တၟအ်)မသၠုင်နူ။
#ကွာန်ပလိုင် (ကွန်ပလိုင်) ပွိုင်ဍုင်ကျာ်လောတ် (ကျိုက်လတ်)။ ကွာန် - ဒၞာဲမၞိဟ်တအ် မကောံမံင်ဒၟံင်တွဵု။  ပလိုင် - ဒၞာဲမၜံက်လဝ်တိတုဲ သၟဝ်ဂှ်ဍာ်လွပ်ဍာ်သွုင်နွံ။
#ကွာန်မုဟ်ဒဵု (ကွမ်းမိုးဒိမ်း) သုံးခွခရမ်း။ ကွာန် - ဒၞာဲမၞိဟ်တအ် မကောံမံင်ဒၟံင်တွဵု။  မုဟ် - ဒဒှ်မဒှ်တၞုင်တၞး၊ ဒဵု - ဒၞာဲတိမသၠုင်နူဓမ္မတာ။  အဓိပ္ပါယ် ကွာန်မၞုံတၞုင်မုဟ်ဇိုင်ဒဵု။
#ကွာန်ယိုက် (ကွမ်းရိုက်) တ္ကအ်ခၟိုင်။ ကွာန် - ဒၞာဲမၞိဟ်တအ် မကောံမံင်ဒၟံင်တွဵု။   ယိုက် - ဒဒှ်မရေင်တၠုင်ဏာ။
#ကွာန်လှာ (ကွမ်လှာ) ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်၊ တ္ကအ်ခၟိုင်။ ကွာန် - ဒၞာဲမၞိဟ်တအ် မကောံမံင်ဒၟံင်တွဵု။  လှာ - ဒၞာဲတိမသဝ်တုဲ ဍာ်နွံ နကဵုဗွိုက်ဇၞော်ဇၞော်။
#ကွာန်လာန် (ညောင်လန်းရွာ) လာန် - တၞံဆုမွဲဂကူ ဗီုပြင်မတုပ်ကဵုဇြဲ မၞုံကဵုဇုက်တကဲတကဲ။
#ခဒုင်ကနိ (ကဒုံကနိ) ဨရဝတဳ။ ခဒုင် - မုဟ်တိမတိတ်ဒၟံင်တုဲ သၠုင်နူညးတၞဟ်၊ ဥပမာ မုဟ်တိမတိတ်ဒၟံင် ပ္ဍဲၜဳ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး မုဟ်ဒဵု မိတိတ်ဒၟံင်။ ကနိ - တၞံကနိ၊ တၞံကနိ တၞံမတိုန်ပ္ဍဲဇိုင်ၜဳဍာ်ဖ္ဍုင် ဗွဲမဂၠိုင်အခိင်ဍာ်တိုန် ဍာ်စိုပ်တုဲ အခိင်ဍာ်စှ်ေ ဍာ်ဟွံမွဲ၊ တၞးဍေဟ်ဟွံသၠုင် ထာင်ဍေဟ်တိုန်ဒၟံင်နူတိတုဲ ဗီုပြင်တုပ်ထာင်သတ်ဗြဴ၊ ရပ်ဍာ်ဍေဟ်တုဲ သုင်ပစစၞဗၜူ၊ တၞးဍေဟ်ဂှ် ထပက်သၠကၟဳသ္ၚိ။ အဓိပ္ပါယ် မုဟ်ခဒုင်တိ ဒၞာဲတၞံကနိမတိုန်။
#ခဒုင်သှ်ေ (ကဒုံစီး) ဍုင်ပံင်။ ခဒုင် - မုဟ်တိမတိတ်ဒၟံင်တုဲ သၠုင်နူညးတၞဟ်၊ ဥပမာ မုဟ်တိမတိတ်ဒၟံင် ပ္ဍဲၜဳ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး မုဟ်ဒဵု မိတိတ်ဒၟံင်။ သှ်ေ - တၞံသှ်ေ။ တၞံမတိုန်ဒၟံင် ပ္ဍဲတိယာပ်ပ်(ဍုက်က်) တၞံဍောတ်တ် ဇလနွံဒၟံင်။ ထာင်ဍေဟ်ၜတ်တ်ဂှ် ကၠပ်စ ဟွံသေင် ဍုန်စသွဂွံ။ အဓိပ္ပါယ် မုဟ်ခဒုင်ဒၞာဲတၞံသှ်ေမတိုန်။
#ခနဳ(ကွာန်) (ခနီရွာ) ကဝ။
#ခနံင် (ကနောင်) ရးဨရဝတဳ။ ခနံင် - ဍာ်မဂေတ်ဒၟံင် နကဵုအသိင်မသကာတ်။ ဝဲခနံင်။ အဓိပ္ပါယ် ဒၞာဲဂှ် မဒှ်ဒၞာဲမကြပ်ကဵု ဍာ်ဝဲ။
#ခနံင် (ခနောင်) ဝါခယ်မ/ကျောက်တန်း။
#ခနံင်ထဝ် (ခနောင်ထော်) မအူပင်။ ခနံင် - ဒၞာဲဍာ်မဂေတ်ဒၟံင် နကဵုအသိင်မသကာတ်၊ ထဝ် - ဓါတ်မွဲဂကူ မၞုံသာ်ဗကေတ်ဍာ်မိတ်တုဲ ပလေဲဒၟံင်။
#ခပေင် (ခပၚ့်) လ္ဂုင်။ ခပေင် - တၞံဆုမတိုန်ဇိုင်ၜဳမွဲဂကူ။
#ခပေင် (ကံဘဲ့) လ္ဂုင်။ အဓိပ္ပါယ်တၞံခပေင်။
#ခပေင်ဂလာဲ (တပေကုလား) ရးလ္ဂုင်။ ခပေင် - တၞံဆုမွဲဂကူ၊ ဂလာဲ - ဒဒှ်မဗဒဒၟံင် (ဝါ) ဒဒှ်မဟွံတပ်။
#ခမက် (ခမက်) လ္ဂုင်။ ခမက် - ခမေက် - တိမဍိုန်တုဲ မဖနှဴကဵုဍာ်။
#ခရိုက်ဒုန် (ခရိုက်ဒူး) တ္ကအ်ခၟိုင်။ ခရိုက် - အရာပ်၊ ဒုန် - တၞံမွဲဂကူ တၞံဍေဟ်စကာဂွံနာနာ။
#ခရိုက်နှေဟ်ဟု (ခရိုက်နှင်းဟု)တ္ကအ်ခၟိုင်။ ခရိုက် - အရာပ်၊ နှေဟ် - ဒၞာဲမဒေါအ် ဗွဲမဂၠိုင်သၞေဟ်ဂၠုင်၊ ဟု - သ္ၚု- သြောံမဟွံမွဲကုခၞော်။ အဓိပ္ပါယ် အရာပ်ဗဒေါအ်သ္ၚု။
#ခရိုက်သိတ် (ခရိုက်သစ်) တ္ကအ်ခၟိုင်။ ခရိုက် - အရာပ်၊ သိတ်/သြိတ် တိရစ္ဆာန်မွဲဂကူ ဇကုဇၞော် ဂြင်နွံလဒေါဝ်က္ဍိုပ်။
#ခလံက်ဂနာင် (ခလော့ကနိုင်း) တ္ကအ်ခၟိုင်။ ခလံင် - ဒၞာဲတိမသဝ်၊ ဂနာင် - တၞံဆုမွဲဂကူ ပ္ကဴဍေဟ်မောဝ်။
#ခလာပ် (ခလပ်စု) ပွိုင်တၞက်ပြေင်(သနပ္ပင်)။ ခလာပ် - ခလာတ်။
#ခေါန်ဒိင် (တံခွန်တိုင်) မုဟ်ဍုင်။ အဓိပ္ပါယ် ဒၞာဲမကံက်အခေါန်။
#ဂဇာင် (ကဇိုင်းရွာ) ဒေသကရေင်။ အဓိပ္ပါယ် ကွာန်ဂဇာင်။ တၞံဂဇာင်ဂှ် တိုန်ဗဒါဲကြုင် ဟွံသေင်မ္ဂး ဒၞာဲတိယာပ်ပ် (ဍုက်က်)၊ တၞးဍေဟ်ဂၠိင်င်။ တၞးဍေဟ်ညးတာန်သကဝ်၊ တာန်ကၠံက်နာနာ။
#ဂနာင်ပန် (အနိုင်းပွန်) ၜဳကလေင်။ ဂနာင် တၞံအနာင်၊ ပန် - ဂၞန် ၄။
#ဂမာပြေင် (ခမဲပြင်) ရးဗဂေါ။ ဂမာ - ညးမမင်မွဲ၊ ပြေင် - တိရစ္ဆာန်မွဲဂကူ ဇကုဇၞော် ဂြင်နွံၜါ ဗီုကဵုဂၠဴ။
#ဂလာဒိုအ် (ကလယ်ဒို့) တ္ကအ်ခၟိုင်။
#ဂၞကျာ် (ခုနစ်ကျိုက်)လ္ဂုင်။ ဂၞကျာ် - သမ္ဘာသၟိင်တၠ။ ကာလတၠညးရာဇာဓိရာဇ် တၞဟ်နဂွံပကောံရးဘာသီ ပ္ဍဲဍုင်ဗဂေါဂှ် ညးသြိုင်လဝ် နန်တၞက်မွဲတုဲ နန်ဂှ် နန်ဂၞကျာ်ရဴသာ်ဝွံညးကော်တုဲ ဗွဲကြဴဒှ်အာဂၞကျာ်ရ။
#စက်စာဲ (စက်စဲ) ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု။ အဓိပ္ပါယ် သၞေဟ်သင်။
#စိင်တံင် (စိန်တောင်) ကၟာဝက်။
#ဆဵုပလး (ဆယ်ပလာ)တ္ကအ်ခၟိုင်။
#ဇလ၊ ဍုင်ဒုန်ဇလ (ဒလ) ရးလ္ဂုင်။
#ဇလတ်ထဝ် (ဇလက်ထော်) ဗဂေါ။ ဇလတ် တၞံမွဲဂကူ၊ ထဝ် - ဓါတ်မွဲဂကူ မၞုံအသာ်ဗကေတ်ဍာ်မိတ်တုဲ ပလေဲ။
#ဇလောန် (ဇလွန်)ဨရာဝတဳ။ ဇလောန် - တၞံမတာန်သကဝ်မွဲဂကူ။
#ဇြာ (ဇရား) ကွာန်ကၟာဝက်။ အဓိပ္ပါယ် အရာမဒှ်လဒေါဝ်။ အတိုင်ဝင်ဓါတ်ကျာ်မ္ဂး ဟိုတ်နူလထဴဗျု ကဵုဒါန်ကျာ် ကာလကျာ်မက္ညကၠုင်ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်တုဲ ထဴဇရာ ဇရာဂှ် ဒှ်အာဇြာ။
#ဇြဲက္ၜင် (ဇွဲကပင်)တွဵုရးဍုင်ကရေင်။ ဇြဲ - တၞံဆုမွဲဂကူ မၞုံဇုက်တကဲတကဲ၊ လိက်လ္ၚဵုဟီု ဂြဲက္ၜင်၊
#ဇြဲဂလာ (ဇွဲဂလာ) ပွိုင်ဍုင်ၜဳကလေင်(ဘီးလင်း)။ ဇြဲ - တၞံဆုမွဲဂကူမၞုံဇုက်တကဲတကဲ။
#ဇြဲတောန် (ဇွဲတွန်) ရးလ္ဂုင်။ တၞံဆုဇြဲမွဲဂကူ။
#ဇြဲထဝ် (ဇွဲထော်) ဍုင်သြေင် (သန်လျင်)။
#ဇြဲဘာ (ဇွဲဘာ) ပွိုင်ဍုင်ကျောက်တန်း။ ဇြဲ - တၞံဆုမွဲဂကူမၞုံဇုက်တကဲတကဲ၊ ဘာ - သ္ၚိဒၞာဲလကျာ်မပဒတဴ။
#ဇုက်သော် (ဇုတ်သုတ်)ၜဳကလေင်(ဘီလင်း)။ ဇုက် - အရာမဍောတ်တုဲဂၠိင်၊ သော် - မတိတ်နူကဵုက္ဍိုပ်၊
#ဇိုင်ကျာ် (ဇင်းကျိုက်) ပံင်။ ဇိုင် - မဒှ်သၟဝ် (ဝါ) မဒှ်ဟွံသ္ၚောဲ၊ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ။ အဓိပ္ပါယ် ဒၞာဲမကြပ်ညောန်ကုကျာ်။
#ဇိုင်ဂနာင်/ဇိုင်ဂၞိင် (ဇိုင်းဂနိုင်း)ရးဗဂေါ။ ဇိုင် - ဒၞာဲမကြပ်ညောန်၊ ဂနာင် - တၞံဆုမွဲဂကူ ပ္ကဴဍေဟ်မောဝ်။ ဂၞိင် - ဂြိုပ်။ အဓိပ္ပါယ် ဒၞာဲမကြပ်ကဵုတၞံဂနာင် (ဝါ) ဒၞာဲမကြပ်ကဵုဂြိုပ်။
#ဇိုင်တာ (ဇောင်းတူ)ဗဂေါ။ အဓိပ္ပါယ် ဒၞာဲမကြပ်ကဵုတၞံတာ။(?) ညးလ္ၚဵုဟီု ဇံင်တူ။
#ဍုင်တၟိ (ဒုံတမိ) တွဵုရးဍုင်မန်။
#ဍုင်တိုက်ခဍန် (တိုက်ကုလား) တွဵုရးဍုင်မန်။ ဍုင်တိုက် - ဍုင်သၟတ်၊ ခဍန် - ဒဒှ်မဟွံဇၞော်။ လ္ၚဵုဟီု တာဲဂုဠ - အဓိပ္ပါယ် တာဲညးမဍုန်ကဝ်။ လ္ၚဵုဟီု တာဲဂလာ၊ တာဲ-သ္ၚိသၟတ်၊ ဂလာ - (ဟိန္ဒဳ) ဂလာ - ဖျုန်စၞာံလမ္စံက်။ အဓိပ္ပါယ် တာဲညးမၞုံဖျုန်စၞာံလမ္စံက်မမံင်။
#ဍုင်ဒြာဲမ္ၚဵု (မင်္ဂလာဒုံ) ရးလ္ဂုင်။
#ဍုင်ဝါန် (ဒုံဝန်း) တွဵုရးဍုင်မန်။
#ဍုင်သိတ် (ကြိတ်မြို့) တွဵုရးဍုင်ကရေင်။ ဍုင် - ဒၞာဲမၞိဟ်မမံင်တွဵု မဇၞော်ဇၞော် မၞုံကဵုရုင်ပကင်ရင်။ သိတ်/သြိတ် - တိရစ္ဆာန်မွဲဂကူ ဇကုဇၞော် ဂြင်နွံလဒေါဝ်က္ဍိုပ်။
#ဍုင်သြေင် (တညင်) လ္ဂုင်။ သေင် - တၞံဆုမွဲဂကူ။ လၟုဟ်မ္ဂး ဍုင်သြေင် (သန်လျင်)။ ဗွဲတၟေင် ဍုင်သြေင်တြေံဂှ် နွံပ္ဍဲ(တညင်)လၟုဟ်ဒှ်မာန်။
#ဍုင်သှ်ေ (ဒုံဇရစ်) ရးဗဂေါ။ သှ်ေ - (စရစ်ပင်)။
#ဍာ်အုဲ (ဒိုက်ဦး) ရးဗဂေါ။
#တဂဝ်ကနောတ် (တကောကနုတ် (ကဝ/တၞက်ပြေင်)။ တဂဝ် တဂေါဝ်- ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်၊ ကနောတ် - ဒဒှ်မစိုပ်ဒတုဲ။
#တဂေါဝ်ကၞဴ (တကူကနာ) တ္ကအ်ခၟိုင်။ တဂေါဝ် - လဂေါဝ် ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်။ ကၞဴ - တၞံဆုမွဲဂကူ။
#တဂေါဝ်ဂဥုဲ (တကူဟအီ) တ္ကအ်ခၟိုင်။
#တဂဝ်တာ (တကူတာ) တ္ကအ်ခၟိုင်။ တဂဝ် - တဂေါဝ် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်။ တာ - တၞံတာ။
#တဂေါဝ် (ကွာန်) (တကောရွာ) အိမ်မဲ။
#တဂေါဝ်ဗတဳ (တကူပတီ) တ္ကအ်ခၟိုင်။ တဂေါဝ် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်၊
#တနင်သဳ (တနင်္သာရီ) ရးတနင်သဳ။ တနင် - အရာမဒစးလၞင်ဒၟံင်၊ သဳ - ၜဳ ။အဓိပ္ပါယ် ဒၞာဲဒေသမတၞင်လနင်ဒၟံင်ၜဳ။ ညးလ္ၚဵုဟီု တနင်ဂှ် ကၠုင်နူ ရတနတုဲ သဳဂှ် ဂြဳတုဲ အဓိပ္ပါယ် ဒၞာဲရတ်မၞုံ။
#တမာထကဝ်/ကၟာထကှ် (တမာတကော) ဨရာဝတဳ၊
#တလတ်ထဝ် (တလုပ်ထော်) ဟင်္သာတ။ တလတ် (ဇင်ပြွန်း)- တၞံဆုမွဲဂကူ။
#တာပသုန် (တာပဆွန်း) တွဵုရးဍုင်မန်။ တာ - တၞံဆုမွဲဂကူ ဗီုပြင်မတုပ်ကဵုတၞံသတ်ဗြဴ တၞးဍေဟ်ခ္ဍမ်။ ပသုန် - မသုန် - ဂၞန် ၅။
#တာပိ (တာပိကွင်း) ဘာသီ။ တာ - တၞံဆုမွဲဂကူ ဗီုပြင်မတုပ်ကဵုတၞံသတ်ဗြဴ တၞးဍေဟ်ခ္ဍမ်၊ ပိ - ဂၞန် ၃။
#တာပိုတ် (တပ) ပွိုင်ဍုင်ကျောက်တန်း။ အဓိပ္ပါယ် ဒၞာဲတၞံတာမပိုတ်။
#တာပန် (တာပွန်) (ခရမ်း/ပေါင်းတည်)။ တာ - တၞံဆုမွဲဂကူ ဗီုပြင်မတုပ်ကဵုတၞံသတ်ဗြဴ တၞးဍေဟ်ခ္ဍမ်၊ ပန် - ဂၞန်၄။
#တာမသုန် (တာမသွန်) ရးဨရာဝတဳ။ တာ - တၞံဆုမွဲဂကူ ဗီုပြင်မတုပ်ကဵုတၞံသတ်ဗြဴ တၞးဍေဟ်ခ္ဍမ်၊ မသုန် - ဂၞန် ၅။
#တာဝါ (တာဝ) ဗဂေါ။
#တာမွဲ (တာမွေ) လ္ဂုင်။ တာ - တၞံဆုမွဲဂကူ ဗီုပြင်မတုပ်ကဵုတၞံသတ်ဗြဴ တၞးဍေဟ်ခ္ဍမ်။ မွဲ - ဂၞန် ၁။
#တီလေင် (တာလီ)ရးဗဂေါ။ တီ - ညးမၞုံကွေတ်မဗၠေတ်၊ လေင် - ဒဒှ်မသ္ၚောံလေင်။
#တဝ်ကစေတ် (တော်ကဆစ်) သုံးခွ။ တဝ် - ကုန်၊ ကစေတ် - ဂစေပ်။
#တဝ်ကၞဴ (တော်ကနာ) တ္ကအ်ခၟိုင်။ တဝ် - ကုန်၊ ကၞဴ - တၞံမွဲဂကူ သတ်ဍေဟ်မၞုံရှ်ဖျး။
#တဝ်ခရိုင် (ကွာန်) (တော်ခရမ်းရွာ) ကွမ်းခြံကုန်း။
#တဝ်ကပုသ် (တော်ကပို့) တ္ကအ်ခၟိုင်။ တဝ် - ကုန်၊ ကပုသ် - သိမ်။ အဓိပ္ပါယ် ကုန်သီ။
#တဝ်ကမေဝ် (တော်ကမယ်) ဨရာဝတဳ။ တဝ် - ကုန်၊ ကမေဝ် - တၞံဆုမွဲဂကူ မတိုန်ပ္ဍဲဇိုင်က္ၜဳ။
#တဝ်ကလတ် (တော်ကလုပ်) ပွိုင်ဍုင်ကျောက်တန်း။ တဝ် - ကုန်၊ ကလတ် - တၞံဆုမွဲဂကူ သတ်ဍေဟ်စဂွံ။
#ကဝ်ကၟိုန် (တော်ကမံ) ရးဨရာဝတဳ။ တဝ် - ကုန်၊ ကၟိုန် - အရာမတာဒၞာလဝ် ဥပမာ ဍာ် ညံင်ဟွံဂွံတိတ်အာ။
#တဝ်ကျာ် (တော်ကျိုက်) ဒဵုဒြာဲ။ တဝ် - ကုန်၊ ကျာ် - အရာမသၠုင်ပြဲ။
#တဝ်ကြာပ် (တော်ကြပ်) ဨရာဝတဳ။ တဝ် - ကုန်၊ ကြာပ် - ဒဒှ်မနွံအကြာၜါ။
#တဝ်ဇံင် (တိုးချောင်ကြီး တိုးချောင်းကလေး) လ္ဂုင်။ တဝ် - ကုန်၊ ဇံင် - ပၞင်။
#တဝ်ဓနေံ (တော်တနီး) ဨရာဝတဳ။ တဝ် - ကုန်၊ ဓနေအ် - တၞံဆုမွဲဂကူ။
#တဝ်လတေအ် (တော်လတဲ့) ရးဗဂေါ။ တဝ် - ကုန်၊ လတေအ် - တၞံ (ပဒတ်စာပင်)။
#တဝ်လင်တိ (တော်လတီ) ရးဗဂေါ။ တဝ် - ကုန်၊ လင်တိ - ကောက်လှိုင်းချည်ပင်။
#တဝ်လာန် (တော်လန်း) ရးလ္ဂုင်၊ တွဵုရးဍုင်မန်။ တဝ် - ကုန်၊ လာန် - တၞံဆုမွဲဂကူ မၞုံဗီုပြင်တၞံဇြဲ။
#တဝ်ဝိ (တော်ဝိ) ရးဗဂေါ။ တဝ် - ကုန်၊ ဝိ - တၞံဆုမွဲဂကူ။
#တဝ်ၜန် (တော်ပွန်) တ္ကအ်ခၟိုင်။ တဝ် - ကုန်၊ ၜန် - တၞံဆုမွဲဂကူ။
#တဝ်ၜန် (ဒေါပုံ) ရးလ္ဂုင်။ တဝ် - ကုန်၊ ၜန် - တၞံဆုမွဲဂကူ (နဘဲပင်)။
#တေဝ်တောဝ် (တီတွတ်) ခရမ်း။
#တဵုဂူ (တော်ကူး) ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်။
#တက်ကၠ (တက္ကလ) တၞက်ပြေင် (သနပ္ပင်)။
#တံင်မောံ (တောင်ဘုံ) ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်။ သ္ပဟိုတ်နူ တက်မံင် ပ္ကောံမၞိဟ်တန်တဴမံင်ပ္ဍဲကွာန်တုဲ နူတမ်ဝါဒိမကော်စ ကွာန်တက်မံင်ရ။ စိုပ်ကၠုင်အခေတ် ဂျပါန်စကၠောန်ပံက်ဂၠံင်ကွဳပၟတ်ဂှ် ဟိုတ်နူသၟာန်ဒးယၟုကွာန် ကုညးသၟာအာဝါမွဲတုဲ ယၟုကွာန်ဒှ်အာ ကွာန်ခလောမ်မွဲဗါ ကီုရ။ လက္ကရဴဝွံ က္လေင်ထ္ၜုတ်ကေတ် ကွာန်တံင်မောံ နူဝေါဟာ တက်မံင် တေံရ။
#တံင်ပြင် (တောင်ပြင်) ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်။ တံင် - တန် - အရာမကြပ်ညောန်၊ ပြင် - ဒၞာဲၜဳမအိုတ်/ဇိုင်ၜဳ။
#တၞက်ပြေင် (သနပ်ပင်) ရးဗဂေါ။ တၞက် - ဒၞာဲသွက်ဂွံဇူ၊ အဓိပ္ပါယ် ဒၞာဲဗလးပြေင်ဂၠဴ သွက်ဂွံဂၠာဲစစၟ။ ညးလ္ၚဵုဟီု၊ တက်ပြေင်။
#တၟတ်လောတ် (တလုတ်လတ်) ပွိုင်ဍုင်မအူပင်။
#တၟအ်ဂနင်/တၟအ်ကနေင်။ (မော့ကနင်) ပွိုင်ဍုင်ရေဝ်။ ဂနင် - ဒဒှ်မလၞင်ဒၟံင်အကြာၜါ။
#ထဝါဲ (ထားဝယ်) ရးတၞင်သဳ။ အဓိပ္ပါယ် ဗီုဂဇအ်ဇိုင်ပ္ၚံက်တုဲ ၜံင်ၜါတိတ်ဂတမညဳ။ ဟိုတ်မပအစာံ ကုရုပ်ကျာ်ထဝါဲတုဲ ကော်စထဝါဲ။ အတိုင်ဝင်ဓါတ်မ္ဂး ကာလကျာ်တြဲမစိုပ်ဒေသဂှ် ညးဂဇအ်ထဝါဲတုဲ ကော်စဍုင်ထဝါဲ။
#ထဝါဲဇံင် (ထားဝယ်ချောင်) လ္ဂုင်။ အဓိပ္ပါယ် ပၞင်မဂဇအ်ထဝါဲ။
#ထုင်အင် (ထုံးအိုင်) ပွိုင်ဍုင်ဘာအင်။ ထုင် - ဒဒှ်မဇြိုဟ်၊ အင် - ဒၞာဲတိမသဝ်တုဲ ဍာ်မကြိုင်အံင်မံင်။ အဓိပ္ပါယ် အင်ဍာ်ဇမျိုဟ်။
#ထံင်ကှ်ေ (ထောင်ကေး)ကၟာဝက်။
#ထံင်ဘုတ် (ထောင်ဖုတ်) ကၟာဝက်။
#ဒရေယ်ဟလူ (ဒရယ်လူး) ကွမ်းခြံကုန်း။ ဒရေယ် - တၞံဆုမွဲဂကူ သတ်ဍေဟ်စဂွံ၊ ဟလူ - အရာမမဓလူတိတ်မံင်။
#ဒါၜိင်၊ (ဒါးပိန်) လ္ဂုင်။ ၜိင် (ကြိ) ဒၜိင် (နာမ်)၊ အဓိပ္ပါယ် ဒၞာဲမၜိင်ဍာ်။
#ဒဵုကင် (ဒေးကင်း) တွဵုရးဍုင်မန်။
#ဒဵုစမ္ပါ (ဒေးစွန်ပါ) ရးဗဂေါ။ ဒဵု - ဒၞာဲမသၠုင်၊ စမ္ပါ - တၞံဆုမွဲဂကူ ပ္ကဴဍေဟ်မောဝ်။
#ဒဵုတနော်/ဒဵုတၞဟ် (ဒေးတနော) ကွာန်ဒဵု(တွံတေး)ကွမ်းခြံကုန်း။ ဒဵု - ဒၞာဲမသၠုင်၊ တနော် - ဇၞော် - အရာမဟွံဍောတ်။ ညးလ္ၚဵုဟီု တၞဟ် - အရာမဒှ်မွဲသအာင်။
#ဒဵုဒြာဲ (ဒေးဒရဲ) ရးဨရာဝတဳ။ ဒဵု - ဒၞာဲမသၠုင်၊ ဒြာဲ - တိရစ္ဆာန်မွဲဂကူ ကၞက်မၞုံကဵုဒြင်၊
#ဒဵုပသဲ (ဒေးပသွယ်) ရးဨရာဝတဳ။ ဒဵု - ဒၞာဲမသၠုင်၊ ပသဲ - ဓါတ်မွဲဂကူ မၞုံကဵုဒဒှ်မကြံင်။
#ဒဵုပံက် (ဒေးပေါက်) ပွိုင်ဍုင်ခရမ်း။ ဒဵု - ဒၞာဲမသၠုင်၊ ပံက် - ဂစေံမွဲဂကူ မၞုံအသာ်ဗု၊ (၂) ဒဒှ်မဟွံကၟာတ်/မပၠးလဝ်။
#ဒဵုယောန်/ဒဵုယန် (ဒေးယွန်း) တွဵုရးဍုင်မန်။ ဒဵု - ဒၞာဲမသၠုင်၊ ယောန် - ဒဒှ်မအာသိုက်က်၊ (၂) မၞုံဗီုရုပ်ကသူ။
#ဒဵုလာန် (ဒေါ်လန်း) တွဵုရးဍုင်ကရေင်။ ဒဵု - ဒၞာဲမသၠုင်၊ လာန် - တၞံဆုမွဲဂကူ မၞုံဗီုပြင်တၞံဇြဲ။
#ဒဵုဟနာတ် (ဒေါနတောင်) ကအ်ကြိက်။ ဒဵု - ဒၞာဲမသၠုင်၊ ဟနာတ် - တၞံဆုမွဲဂကူ တၞးဍေဟ်ဍုန်စသွ။
#ဓိထာန် (ထိတန်းရွာ) ဨရာဝတဳ။ အဓိပ္ပါယ် တၞံဆုမွဲဂကူ မၞုံကဵုသၞိင်မခိုဟ်။
#လ္ဂုင် (ဒဂုံ/ရန်ကုန်) ရးလ္ဂုင်။ လ္ဂုင် - ဒဂုံ - အရာမတိတ်ဒၟံင်လၞင်ဒၟံင်။ တိဍာ်ဒၞာဲဂှ် ဒဒှ်မတိတ်လၞင်ဒၟံင်ၜဳ မဂွံအဓိပ္ပါယ်မာန်ရ။ အတိုင်ဝင်ဓါတ်မ္ဂး ကာလပတိုန်ကျာ်လ္ဂုင်ဂှ် ဟိုတ်နူတၞံဆုမွဲလၞင်အာတုဲ ကော်စကျာ်ဒဂုံ/လ္ဂုင်။ ကျာ်တိဂုင် (ရွှေတိဂုံ)ဂှ် စိုပ်သၞာံ ၁၇၅၅ ကာလအံင်ဇဲယျသီဂွံဍုင်လ္ဂုင်ဂှ် ကျာ်မဒှ်ယၟုကျာ်သြဳဂကူမန်ဂှ် ညံင်ရဴဍုင်ညးတေအ် မသၠာဲလဝ် နူ မုဆိုးဖိုး ဂှ် ယှိုဲဖိုး ကီု ယၟုကျာ်ဒမြဟ်ဂမၠိုင်လေဝ် ညးတေအ်သၠာဲဗက်ကီုရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ဗွဲစၟတ်တုန် ယၟုကျာ်ဝွံတမၠာဂှ် ကျာ်တိဂုင် မဂွံအဓိပ္ပါယ် ကျာ်ပ္ဍဲဍုင်မၞုံကဵုတိမဂုင်ဒၟံင်ရ။ အစာလ္ၚဵုဟီု တိ ဂှ် ဒှ်အရေဝ်ပါဠိ မဂွံအဓိပ္ပါယ် ပိ ဒှ်မာန်ရ။
#ဒံင်ရာပ် (ဒေါင်းရပ်) တ္ကအ်ခၟိုင်။
#နာ်ပန် (နဂါးပန်) ရးဗဂေါ။ နာ် - ဂကူဇြုံ မကၠုင်နူလိက်တမၠာ၊ ပန် - ဂၞန် ၄။
#နာင်သၠုင် (နိုင်လုံ) ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်။
#နာဲသၟိင် (နဲသမိန်) ရးဗဂေါ။
#နှေဟ်ကြေင် (နှစ်ကရင်) ပွိုင်ဍုင်ရေင်။ နှေဟ် - သၞေဟ် - ဒၞာဲမဒေါအ်၊ ကြေင် - တၞံဆုမွဲဂကူ။
#နှေဟ်ကိုင် ၊ နှေဟ်ကင် (နှစ်ကိုင်) တွဵုရးဍုင်မန်။ နှေဟ် - သၞေဟ် - ဒၞာဲမဒေါအ်၊ ကိုင် - ဒၞာဲမကၠောန်ဂၠုင်။
#နှေဟ်ဗဒဝ် (နှီးပဒေါ) ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်။ နှေဟ် - သၞေဟ် - ဒၞာဲမဒေါအ်၊ ဗဒဝ် - တၞံဆုမွဲဂကူ သတ်ဍေဟ်စဂွံ။
#နှေဟ်ဗလ (နှင်းပုလဲ) တွဵုရးဍုင်မန်။ နှေဟ် - သၞေဟ် - ဒၞာဲမဒေါအ်၊ ဗလ - တၞံဆုမွဲဂကူ။
#နှေဟ်မုက် (နှီးမုတ်) တ္ကအ်ခၟိုင်။ နှေဟ် - သၞေဟ် - ဒၞာဲမဒေါအ်၊ မုက် -
#ပ္ဍဲထံင် (ပုဇွန်တောင်) လ္ဂုင်။ ပုဍေယ် - ဒဒှ်မၞုံအပ္ဍဲ၊ ထံင် - ဒၞာဲ/သၞေဟ်။ အဓိပ္ပါယ် ဒၞာဲမၞုံအပ္ဍဲ။ မ္ၚးထံင် (ဗိုလ်တထောင်) ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲမၞုံမ္ၚး။
#ပသဲ(ကွာန်) (ပသွယ်ရွာ) ပါန်ဇၞော်(ပန်းတနော်)။
#ပသုန်ထံင် (ပုဇွန်တောင်) လ္ဂုင်။ ပုဍေယ် - ပသုန် (ပ္ဍဲ)၊ ထံင် - ဒၞာဲဒတန်။ ပ္ဍဲထံင် အဓိပ္ပါယ် ဒၞာဲမဒှ်ပ္ဍဲ။
#ပလိုင်ဝါန် (ပလန်ဝမ်း) တ္ကအ်ခၟိုင်။
#ပ္ၚ (ပၚ) ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု၊ ပ္ၚ - တမ္ၚာ၊ အဓိပ္ပါယ် ကွာန်မဂယိုင်လမျီု နကဵုကမၠောန်ၜဳ(ဂၠာဲက)။ ညးလ္ၚဵုဟီု ဗ္ၚ တၞံသၟတ်မတိုန်အကြာဝါမွဲဂကူ။
#ပါင်ကၟာ (ပိုင်ကမာ) ရးဗဂေါ၊ ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်။ ပါင် - ဒၞာဲမစလုပ်ဂွံ သွက်ဇရေင်မွဲမွဲ၊ ကၟာ - အရာမကြိုင်ဍာ်။
#ပါင်ကြုင် (ပိုင်ကျုံ) တွဵုရးဍုင်ကရေင်။ ပါင် - ဒၞာဲမစလုပ်ဂွံ သွက်ဇရေင်မွဲမွဲ၊ ကြုင် - ဂၠံင်ဍာ်သွက်ဂွံဇွောဝ် အာကဵုၜဳဇၞော်။
#ပါင်ကၠိုဟ်(ကြုင်) (ပန်းကျော်မြစ်) ရးဗဂေါ။ ပါင် - ဒၞာဲမစလုပ်ဂွံ သွက်ဇရေင်မွဲမွဲ၊ ကၠဟ် - ဒဒှ်မထောင်ကၠိုဟ်ဒၟံင်။
#ပါင်ခဍး (ပိုင်ကတာ) တွဵုရးဍုင်ကရေင်။ ပါင် - ဒၞာဲမစလုပ်ဂွံ သွက်ဇရေင်မွဲမွဲ၊ ခဍး - ဝါဍာ်ဍာဍာ။
#ပါင်ခဍး (ပိုင်ကဒါ) တ္ကအ်ခၟိုင်။
#ပါင်လံင် (ပေါင်းလောင်း) တွဵုရးဍုင်မန်/ရးဗဂေါ။ ပါင် - ဒၞာဲမစလုပ်ဂွံ သွက်ဇရေင်မွဲမွဲ၊ လံင် - ဍာ်မ
#ပံင် (ပေါင်) တွဵုရးဍုင်မန်။
#ပါန်ဇၞော် (ပန်းတနော်) ဨရာဝတဳ။ ပ - ပါန်၊ အရာမဒှ်။ ဇၞော် - ဒဒှ်ဟွံဍောတ်။ အဓိပ္ပါယ် ကွာန်/ဍုင်ညးဇၞော်။ ညးလ္ၚဵုဟီု ပါင်တၞဟ်၊
#ပြေင်ခရိုင် (ပြင်ခရိုင်) ဨရာဝတဳ။
#ပၠန်သစာ/ပလီုသစာ ?(ပြွန်တံဆာ) ရးဗဂေါ။
#ဖရံက် (အဖျောက်) ရးဨရာဝတဳ။
#ဖအံက် (ဖားအောက်)
#ဖာသီ (ပုသိမ်) ဨရာဝတဳ။ ဘာ - ဖာ၊ သ္ၚိဒၞာဲလကျာ်တအ်မမံင်။ သီ - ဒၞာဲ(သ္ၚိ) ခမဳဗုဒ္ဓဘာသာတအ် မစဳရေင်ပါတိမုက်။ ညးလ္ၚဵုဟီု ပါ် - ဖာ၊ ဒဒှ်မတိတ်အာတၞဟ်ခြာ။ အဓိပ္ပါယ် ဒေသမဒှ်သီတၞဟ်ခြာ။(တမၠာတေအ်ဂှ် ဒေသမွဲ သီမွဲမ ဒှ်တုဲ ဗွဲကြဴ ပါ်တိတ်သီ ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်တုဲ ခမဳပ္ဍဲဒေသဂှ် စဳရေင်ပါတိမုက် ပ္ဍဲဒၞာဲဂှ်။) ညးလ္ၚဵုဟီုပၠန် ဖာသီ ဂှ် ဒှ်ယၟုဂကူဂလာဖာသဳ (အဳရာန်လၟုဟ်) အဓိပ္ပါယ် ဒၞာဲဂလာဖာသဳတအ်။ ဂလာန်ဝွံယုတ္တိအောန်သန်။
#ဖျာပုင် (ဖျာပုံ) ရးဨရာဝတဳ။
#ဖန်ဖက် (ဖံဖ) တ္ကအ်ခၟိုင်။
#ဗဂေါ (ပဲခူး) ရးဗဂေါ။ ဂေါဝ် (ဝိသေသန)- ဒဒှ်အရာ/ဒၞာဲမဒးဂၞပ်စိုတ် သွက်ဂွံဗဵု။ ဗဂေါဝ် (နာမ်) အရာ/ဒၞာဲမဂေါဝ်ဆာဲသပ္ပါဲ။ အတိုင်ဝင်လ္ၚဵုဟီု ဘဂွံ - ဗဂေါ၊ အဓိပ္ပါယ် - ဘပဠတုဲမဂွံ။
#ဗြဝတဳ (မြဝတဳ)
#ဗင်လာဲ /ဘင်လှိုင်(ဘင်လိုင်) မုဟ်ဍုင်/သဓီု။ ဗင်/ဘင် - ကၟာဇၞော်ဇၞော်၊ လိုင် ဒဒှ်ဍာ်မတိတ်ဒၟံင်။
#ဘာကဆံင် (ဖားဆောင်း) တွဵုရးဍုင်ကရေင်ဍာဲ၊ တွဵုရးဍုင်ကရေင်။
#ဘာကရး (ဗားကရာ)
#ဘာဂတဵု (ဖယ်ကတာ) တွဵုရးဍုင်ကရေင်။ ဘာ - သ္ၚိဒၞာဲလကျာ်မမံင်၊ ဂတဵု - ဆုမရေက်လဝ်ဖန်လဝ် သွက်ဂွံစကာပ္ဍဲမပတံသ္ၚိတအ်တုဲတုဲ။
#ဘာဂါပ် (ဖားကပ်) တွဵုရးဍုင်ကရေင်။ ဘာ - သ္ၚိဒၞာဲလကျာ်မမံင်။ ဂါပ် - အရာမလိင်/မစိုပ်ဒၟံင် သီုၜါလပါ်။
#ဘာထဝ် (ဖဲထော်) ပွိုင်ဍုင်မတ်မလီု။
#ဘာပန် (ဖာပွန်) တွဵုရးဍုင်ကရေင်။ ဘာ - သ္ၚိဒၞာဲလကျာ်မမံင်။ ပန် - ဂၞန် ၄။
#ဘာဖရ (ဖားဗျ) တွဵုရးဍုင်ကရေင်။ ဘာ - သ္ၚိဒၞာဲလကျာ်မမံင်။
#ဘာသီ (ဖာသိမ်) တွဵုရးဍုင်ကရေင်။ ဘာ - သ္ၚိဒၞာဲလကျာ်မမံင်၊ သီ - ဒၞာဲခမဳတအ် မဂရင်ပါတိမုက်။
#ဘာတၟအ် (ဗားတမေ့ာ)
#ဘာမှေအ် (ဗားမဲ့)
#ဘာမြေက် (ဗားဗြိုက်)
#ဘာအင် (ဘားအံ) တွဵုရးဍုင်ကရေင်။ ဘာ - သ္ၚိဒၞာဲလကျာ်မမံင်။ အင် - ဒၞာဲဍာ်မအံင်ဒၞာဲဟွံဇြိုဟ် ဗဝိုက်ဍေဟ်ဇၞော်။ (ဝါ) တၞံအင်။
#မ္ၚးထံင် (ဗိုလ်တထောင်) လ္ဂုင်။ မ္ၚး - ဒဒှ်မတိတ်ဒၟံင် နူတၞဟ်၊ ထံင် - ဒၞာဲ/သၞေဟ်၊ အဓိပ္ပါယ် ဒၞာဲဒတန်မနွံမ္ၚး။ ပ္ဍဲထံင် (ပုဇွန်တောင်)ဂှ် ဒှ်ဒၞာဲမ္ၚး။
#မုက်ပြေင် (မုပ္ပလင်) တွဵုရးဍုင်မန်။
#မင်ဂၠန် (မင်ဂလွန်း) ရးဨရာဝတဳ။
#မတ်မလီု (မော်လမြိုင်) တွဵုရးဍုင်မန်။ မုဟ်လမၠီု - မတ်မလီု။ မုဟ် - အရာမဒှ်တၞုင်၊ လမၠီု (နာမ်) လီု(ကြိ)။ ဒဒှ်မလီုလာ်။ အဓိပ္ပါယ် ဒၞာဲမုဟ်(ၜဳ)ဂမၠိုင်မလီုလာ်ဒၟံင်။ ညးလ္ၚဵုဟီု ဟိုတ်နူသၟိင်မတ်ပိ မတ်လီုအာတုဲ ညးကော်မတ်မလီု။ ဒုင်သဇိုင် ကုယၟု မတ်မလီုတုဲ  ပုံသၟိင်မတ်ပိဂှ် အစာကဝိတအ်ဇန်လဝ်။
#မတ်လအိတ် (မွတ်လအိဘုရား) တွဵုရးဍုင်ကရေင်။ အဓိပ္ပါယ် ဒယှ်တမ္ညဝ်။
#မတ်လအက် (မွတ်လအပ်ဘုရား) တွဵုရးဍုင်ကရေင်။ အဓိပ္ပါယ် ဒဒှ်မယှ်ဗွဲမလောန်။
#မုဟ်ကွေဟ် (မုကွဲ) တ္ကအ်ခၟိုင်။ မုဟ် - တၞုင်။ ကွေဟ် - ဆုကွေဟ်။
#မုဟ်ခနဳ (မုခနီး) တ္ကအ်ခၟိုင်။
#မုဟ်ဍုင် (မုဒုံ) တွဵုရးဍုင်မန်။ မုဟ် - မဒှ်အရာမစိုပ်ကၞောတ်၊ အဓိပ္ပါယ် ဒေသမဒှ်ကၞောတ်ဍုင်။ ကၠာတေအ် ဒၞာဲမုဟ်ဍုင်လၟုဟ်ဂှ် ဒှ်ပယျဵုတိရးဇြာ ကဵု ရးမတ်မလီု။
#မုဟ်တင်/မုဟ်နင်္ဂရာဇ် (မော်တင်) ဨရာဝတဳ။
#မုဟ်တၟအ် (မုတ္တမ) တွဵုရးဍုင်မန်။
#မုဟ်ဒုန် (မုဒွန်း) တ္ကအ်ခၟိုင်။
#မုဟ်ဒုန် (မုဒူး) ရေဖြူ။
#မုဟ်နာ် (မုနိုင်း) တ္ကအ်ခၟိုင်။
#မုဟ်ပန် (မုပွန်) မတ်မလီု။
#မုဟ်ရိုတ်(ဍောတ်/ဇၞော်) (မူးရစ်ကလေး၊ မူးရစ်ကြီး) တ္ကအ်ခၟိုင်။
#မှဝ်ၜဳ/သၟဝ်ၜဳ (မှော်ဘီ) လ္ဂုင်။
#မြံင်မလ (မြောင်းမြ) ရးဨရာဝတဳ။ မြံင် - ဂၠံင်ဍာ်မဇွောဝ်။ မလ - ဆုမလ။ အဓိပ္ပါယ် ကြုင်မၞုံကဵုတၞံဆုမလ။
#ယံက်တကအ် (ယောက်ကော်) လ္ဂုင်။ အဓိပ္ပါယ် တကအ်မၞုံကုတၞံယံက်။
#ရောဂေါ(ကွာန်)(ကျာ်) (ရိုးဂိုး) ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်။ ရဂေါဟ် - ရောဂေါ - ဒဒှ်မတမ္ညဝ် မဂဵုလဟဵု။
#ရေဝ် (ရေး) တွဵုရးဍုင်မန်။
#လပတ်ဂလာဲ (လပွတ်ကုလား) မြံင်မလ။ လပတ် - ဒၞာဲဍာ်မဇွောဝ်။ ဂလာဲ -
#လပတ်တလတ် (လပွတ္တလုတ်) ရးဨရာဝတဳ။ လပတ် - ဒၞာဲဍာ်မဇွောဝ်၊ တလတ် - တၞံသတ်တလတ်။
#လပတ်တာ (လပွတ္တာ) ရးဨရာဝတဳ။ လပတ် - ဒၞာဲဍာ်မဇွောဝ်၊ တာ - တၞံတာ။ ညးလ္ၚဵုဟီု လပှ်တက် ဟွံသေင်မ္ဂး လပှ်တာ။
#လှာကမေက် (လှာကမြင်) ဘာအင်။
#လှာကမောတ် (လှာကမွတ်) ဗဂေါ။ လှာ - ဒၞာဲဍာ်မအံင်/မင်ဒၟံင် ဟွံဇြိုဟ် ဗဝိုက်ဇၞော်။ ကမောတ် - ချောဲ။
#လှာဂဲ (လှာကာ) ပွိုင်ဍုင်ဘာအင်။
#လှာဗကေတ် (လှာပကစ်) ရးဗဂေါ။ လှာ - ဒၞာဲဍာ်မအံင်/မင်ဒၟံင် ဟွံဇြိုဟ် ဗဝိုက်ဇၞော်။ ဗကေတ် - အသာ်မတုပ်ကုဆီ။
#လှာဗတဳ(ကျာ်) (လက္ခိုက်ဘုရား) ရးလ္ဂုင်။
#လေင်(ၜဳ) (လှိုင်မြစ်) လ္ဂုင်။ ညးလ္ၚဵုဟီု ၜဳလာဲ။
#လိုင်ဗၠဲ (လှိုင်းဘွဲ့) တွဵုရးဍုင်ကရေင်။
#လာံသဴ(ကွာန်) (သာယာကုန်း) ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်။ လာံသဴ - အဓိပ္ပါယ် မၜိုဟ်သြိုဟ်ကျေဝ်ဂေါဝ် (သာယာ)။
#ဝါ (ဝေါ) ရးဗဂေါ။ ညးလ္ၚဵုဟီု ဍုင်အစွောအ်။
#ဝါကရး (ဝါးတရာ) ရးဗဂေါ။ ဝါ - ဒၞာဲတိဝါ မဟွံမွဲ ကုတၞံဆုသၠုင်င်။ ကရး - ဒၞာဲတၞံဆုဍောတ်တ်တအ် မတိုန်ဒၟံင်ပြးဓဂါတ်။ အဓိပ္ပါယ် - ဝါမၞုံကုတၞံဆုဍောတ်တ်ညိညိ။
#ဝါကလိ (ဝဲကလိ) ပွိုင်ဍုင်မုဟ်ဍုင်။
#ဝါခမာ (ဝါးခယ်မ) ရးဨရာဝတဳ။ ဝါ - ဒၞာဲတိဝါ မဟွံမွဲကုတၞံဆုသၠုင်င်။ ခမာ - ဒဒှ်မမင်မင်မွဲ ဗွဲတၟေင်တိရစ္ဆာန်ပြေင်ဂၠဴ။ အဓိပ္ပါယ် ဝါဒၞာဲဗ္စပြေင်ဂၠဴ။ ညးလ္ၚဵုဟီု ဝါခမာက် ဝါမၞုံကဵုတၞံခမာက်။
#ဝါခမိ (ဝါခမိ) တွဵုရးဍုင်ကရေင်။
#ဝါခရူ (ဝါးခရူ) ပွိုင်ဍုင်ဇြပ်ဗု။
#ဝါဍောတ် (ရွာလွတ်) တ္ကအ်ခၟိုင်။
#ဝါပတုက် (ဝါးပတုတ်ဆည်) ဗဂေါ။
#ဝါပတင် (ဝဲပတန်) ကဝ။
#ဝါပတောင် ? (ဝဲပတန်) ကဝ။
#ဝါပဒဝ် (ဝါးပတော) မှဝ်ၜဳ။ အဓိပ္ပါယ် ဝါမၞုံကဵုတၞံဗဒဝ်။
#ဝါဘလိုက်သြောံ (ဝါးဘလောက်သောက်) ရးလ္ဂုင်။ အဓိပ္ပါယ် ဝါမပေင်တၟိုဟ်ဒၟံင်ကုသြောံ။ ဝါသြောံခိုဟ်။ ညးလ္ၚဵုဟီု - ဝါပၠောပ်သြောံ။
#ဝါယာပ်(အရာပ်) ကၟာဝက်။ ဝါ- ယာပ် - ဒဒှ်မဍုက်ဍေက်။ အဓိပ္ပါယ် ဝါဒၞာဲမဍုက်ဍေက်။
#ဝါလာန် (ဝယ်လာန်) တ္ကအ်ခၟိုင်။
#ဝါၜါ (ဝါဘာ) သဓီု။
#ဝင်က (ဝင်က) တွဵုရးဍုင်ကရေင်။ ဝင် - ဒၞာဲဒတန်မဆေင်စပ် ကုအရာဂှ်။ ဝင်နန် ဒၞာဲနန်မနွံ။ ဝင်က ဒၞာဲဒတန်ကနွံဂၠိုင်။ (၂) ဒၞာဲဍာ်မဇြိုဟ်။
#ဝင်ကလုဲ (ဝင်းကလော) ကျာ်ထောဝ်။
#ဝင်ကျာံ (ဝင်းကြံ) တွဵုရးဍုင်ကရေင်။
#ဝင်ခနေအ် (ဝင်ခနီး) ရးဗဂေါ။
#ဝင်ဂၠုင် (ဝင်းဂလုံ) တ္ကအ်ခၟိုင်။
#ဝင်စိင် (ဝင်းစိန်) တ္ကအ်ခၟိုင်။ အဓိပ္ပါယ် - ဝင်ဇၞော်။
#ဝင်ပၞဟ် (ဝင်းပနော်) တွဵုရးဍုင်မန်။
#သဓီု (သထုံ) တွဵုရးဍုင်မန်။ အဓိပ္ပါယ် ဒၞာဲဒေသတၞံဆုမအုပ်သဓီုဒၟံင်။
#သရဝတဳ (သာယာဝတီ) ရးဗဂေါ။ သရ (ပါ) ကၟာ၊ ဝတဳ - ဍုင် အဓိပ္ပါယ် ဍုင်ကၟာ။
#သရာဲသၟိင် (သူရဲသမိန်) ဝါ (ဝေါ)။
#သက်တိုင် (စစ်တောင်း)  တွဵုရးဍုင်မန်။ အဓိပ္ပါယ် တမၠာတေအ် ဒၞာဲမဒှ်ပယျဵုဍုင်သဓီုကဵုဍုင်ဗဂေါဒှ်မာန်။
#သာံလှေဝ် (သံလှယ်) ပွိုင်ဍုင်ဘာအင်၊ တွဵုရးကရေင်။ အဓိပ္ပါယ် ဟိုတ်လှာဲပြံင်ရှာံတုဲ ဒှ်အာရှာံလှာဲ နူဂှ်မြိပတ်အာတုဲ ဒှ်အာသာံလှေဝ်ရ။
#သြင်ဂင် (စံကင်း) ဨရာဝတဳ။ သြင် - ဒၞာဲၜဳမအိုတ်၊ ဂင် - (ပါ) ဂင်္ဂါ - က္ၜဳ။ အဓိပ္ပါယ် သြင်ၜဳ။
#သြင်မလာ် (ဆင်မလိုတ်) သြင် - ဒၞာဲၜဳမအိုတ်၊ မလာ် - ဒဒှ်မလီုတုဲဒတုံစှ်ေနကဵုဂတှ်ေ။ အဓိပ္ပါယ် သင်ၜဳမလာ်လီု။
#သြေင် (သန်လျင်) သြေင် - သြင် - ဒၞာဲၜဳမအိုတ်။
#သၟိင် (သမိုင်း) ရးလ္ဂုင်။
#သၟိင်ဍောတ် (သမိန်ဒွတ်) ပွိုင်လှာဒကှ်။
#သၟိင်ဓဝ် (သမိန်ထော) ရးဨရာဝတဳ၊ ရးဗဂေါ။
#သြောံဗလိုက် (ဆားမလောက်) ပွိုင်ဍုင်ညောင်းတုန်း။ သြောံ - တၞံသြောံ၊ ဗလိုက် - ဒဒှ်မစိုပ်အာသၟဝ်ဍာ်။ အဓိပ္ပါယ် ဒၞာဲဝါသြောံမဗၠိုက်ဍာ်။
#ဟံသာဒိုအ် (ဟင်္သာတ) ရးဨရာဝတဳ။ အဓိပ္ပါယ် ဒၞာဲၜိုပ်မဒေါအ်။
#ၜဳကလေင် (ဘီးလင်) တွဵုရးဍုင်မန်။
#ၜဳဍောတ် (ဘီတွတ်) ရးဨရာဝတဳ။
#ၜဝ်ဇုက် (ဘောဇုတ်) ပွိုင်ဍုင်ကြုင်ပြဴ (ကျုံပျော်)။
#ၜိုပ်ထဝ် (ဘောက်ထော်) ရးလ္ဂုင်။
#အဗျ (အဗျား) ရးဗဂေါ။ အဓိပ္ပါယ် အရာမဟွံလုပ်စကာ။ ?
#အသုက် (အသုတ်) ရးဨရာဝတဳ။ အဓိပ္ပါယ် ဒေသတၞံအသုက်မတိုန်။
#အာယသ္မာ (အယက်သည်မ) ၜဳကလေင်။ အာယ (ပါ) ဒဒှ်မသၠုင်ပြဲ။ သ္မာ - သၟာ။ အဓိပ္ပါယ် ညးမသၠုင်ပြဲ။
#အင်ခဍန် (အင်ဂလုံ) ရးလ္ဂုင်။
#အင်စိင် (အင်းစိန်) ရးလ္ဂုင်။ အဓိပ္ပါယ် အင်ဇၞော်။ ညးလ္ၚဵုဟီု အင်ဒၞာဲစိင်မနွံ။ ဆဂး စိင်တအ်ဂှ် ဟွံမံင်ပ္ဍဲဍာ်တွဵုဂှ်ရ စှ်ေစိုတ်အင်ဇၞော်ဂှ် ဒှ်မာန်ဂၠိုင်။
#အင်တဂေါဝ် (အင်းတကော်) ရးလ္ဂုင်။
#အင်လှာ (အင်ယား) လ္ဂုင်။
#အုပ်ကပေါဝ် (အောက်ကဘာ) ရးဨရာဝတဳ။

[[Category:ကဏ္ဍအဓိက!]]
[[Category:ဝင်ပထဝဳ]]
{{DEFAULTSORT:ပွံက်အဘိဓာန်ဌာန်ဒေသဂမၠိုင်}}</text>
      <sha1>35r3itugkmya2671vs8fpwt1nxvcfof</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>