Greta Thunberg

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="mnw">
  <siteinfo>
    <sitename>ဝဳကဳပဳဒဳယာ</sitename>
    <dbname>mnwwiki</dbname>
    <base>https://mnw.wikipedia.org/wiki/%E1%80%99%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%99%E1%80%BA</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.11</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">မဳဒဳယာ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">တၟေင်</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ညးလွပ်</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ညးလွပ် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ဝဳကဳပဳဒဳယာ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ဝှာင်</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ဝှာင် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">မဳဒဳယာဝဳကဳ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">မဳဒဳယာဝဳကဳ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ထာမ်ပလိက်</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ထာမ်ပလိက် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ရီု</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ရီု ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ကဏ္ဍ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ကဏ္ဍ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ပါင်မုက်</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ပါင်မုက် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">မဝ်ဂျူ</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">မဝ်ဂျူ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Greta Thunberg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>342</id>
    <revision>
      <id>56295</id>
      <parentid>46981</parentid>
      <timestamp>2026-07-19T00:00:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>1698</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>56295</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39228" sha1="f8w3h1mn2rxwoymepym9iat62ttilnl" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name = ဂြေတ ထန်ဗဴ &lt;br&gt;Greta Thunberg
| honorific_suffix = [[FRSGS]]
| image = Greta Thunberg au parlement européen (33744056508), recadré.png
| alt =
| caption = Thunberg in April 2019
| birth_name = Greta Tintin Eleonora Ernman Thunberg
| birth_date = {{Birth date and age|2003|1|3|}}
| birth_place = သတံက်ဟောမ်၊ ဍုင်သွိတ်ဒေန်
| occupation = မၞိဟ်ချဳဓရာင် သွက်သဘာဝ 
| years_active = နူသၞာံ ၂၀၁၈ - စဵုကဵုလၟုဟ် 
| movement = [[School strike for climate]]
| relatives = Malena Ernman (mother)&lt;br&gt;Svante Thunberg (father)&lt;br&gt;Olof Thunberg (grandfather)
}}
[[ဝှာင်:Greta Thunberg 4.jpg|thumb|ထန်ဗဴ ထ္ၜးဒၟံင်ဆန္ဒ ဂတမုက် ကၠတ်ထဝ်ဍုင်သွိဒေန်၊ မရပ်လဝ် လိက် &quot;Skolstrejk för klimatet&quot; (နဘာသာမန် - ဗဂပ်ဗဗေင် ဘာ သွက်ရာသဳ)၊ သတံက်ဟောမ်၊ အဝ်ဂေတ် ၂၀၁၈]]
'''ဂြေတ ထန်ဗဴ '''('''Greta Thunberg''') (ၜံင် ၃ ဇန်နဝါရဳ ၂၀၀၃)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kiro7.com/news/trending-now/who-is-greta-thunberg-the-16-year-old-climate-activist-from-sweden-/989625915|title=Who is Greta Thunberg, the 16-year-old climate activist from Sweden?|last=Desk|first=Bob D'Angelo, Cox Media Group National Content|date=24 September 2019|website=KIRO|language=en-US|access-date=25 September 2019}}&lt;/ref&gt; ဝွံ ဒှ်ကောန်ဂကူသွိတ်ဒေန် မၞိဟ်မချဳဓရာင် သွက်ဂွံမင်မဲ သဘာဝ မဆေင်ကဵု ရာသဳပြံင်လှာဲတုဲ စန်ဒက်ဂွံ ဂကောံချဳဓရာင် နူဍုင်နာနာရ။ 

ထန်ဗဴ ညးဂမၠိုင်ဂွံစတီကၠုင် နဒဒှ် မၞိဟ်မချဳဓရာင် သွက်သဘာဝမွဲဂှ် စတမ်နူ ဂိတုအဝ်ဂေတ် သၞာံ ၂၀၁၈ အခိင်ကာလ ညးတေအ် မကလိဂွံ အာယုက် ၁၅ သၞာံ၊ ညးတေအ် တိတ်နူဘာဗတောန်လိက်တုဲ အာဂတမုက်ပါလဳမာန် ဍုင်သွိတ်ဒေန်တုဲ ထ္ၜးဆန္ဒ အာတ်မိက် ညံင်အလဵုအသဳသွိတ်ဒေန် ဂွံပါလုပ်ကၠောန် သီုစိုတ် သီုစရိုတ် ပ္ဍဲအရာမဆေင်ကဵု ဂၠးတိမကတဴတိုန် နကဵု မရပ်လဝ် လိက်မချူလဝ် နကဵုဘာသာသွိတ်ဒေန် &quot;Skolstreje för Klimatet&quot; မဂွံအဓိပ္ပါယ် (ဗဂပ်ဗဗေင် ကဵု ဘာ သွက်ရာသဳ)။ ခြာဟွံလအ်ဂှ် နူကဵု ကွးဘာတအ် စချဳဓရာင်ကၠုင် ပရေင်သဘာဝ။ တုဲဂှ် ညးတအ် စန်ဒက် ဒက်ကၠုင် ဂကောံချဳဓရာင် သွက်သဘာဝ နကဵုယၟု Fridays for Future (တ္ၚဲသိုက် သွက်အနာဂတ်)ရ။ စတမ်နူ ထန်ဗဴ ဟီုဂလာန် ပ္ဍဲကန်ဂရေတ်ကုလသမဂ္ဂ မဆေင်ကဵု ရာသဳအပြံင်လှာဲ ၂၀၁၈ (2018 United Nations Climate Change Conference) ဂှ်တုဲ ကွးဘာဍုင် ပ္ဍဲဂၠးတိ ဗွဲမဂၠိုင် ဇၟာပ်ပ်သတ္တဟ ချဳဓရာင်ကၠုင် သွက်သဘာဝရ။ ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ နကဵုဍုင်နာနာ ပံင်ကောံတုဲ တိတ်ထ္ၜးဆန္ဒၜါအလန်ပြင်င်တုဲ ကွးဘာပါလုပ် မွဲမဳလဳယာန်ပြင်င်ရ။&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://harvardpolitics.com/united-states/youth-demand-climate-action-in-global-school-strike/ |title=Youth Demand Climate Action in Global School Strike |last=Cohen |first=Ilana |last2=Heberle |first2=Jacob |date=19 March 2019 |website=[[Harvard Political Review]] |language=en |access-date=30 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190705183307/http://harvardpolitics.com/united-states/youth-demand-climate-action-in-global-school-strike/ |archive-date=5 July 2019 |url-status=live |accessdate=29 September 2019 |archivedate=5 July 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190705183307/http://harvardpolitics.com/united-states/youth-demand-climate-action-in-global-school-strike/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NEWS-Time(2019-05-24)&quot;&gt;{{Cite news |url=https://time.com/5595365/global-climate-strikes-greta-thunberg/ |title=Students From 1,600 Cities Just Walked Out of School to Protest Climate Change. It Could Be Greta Thunberg's Biggest Strike Yet |last=Haynes |first=Suyin |date=24 May 2019 |work=[[Time (magazine)|Time]] |access-date=22 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190723164619/https://time.com/5595365/global-climate-strikes-greta-thunberg/ |archive-date=23 July 2019 |url-status=live |accessdate=29 September 2019 |archivedate=23 July 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190723164619/https://time.com/5595365/global-climate-strikes-greta-thunberg/ }}&lt;/ref&gt;

ထန်ဗဴဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မဟီုအရေဝ်တပ်ပ်&lt;ref name=&quot;NEWS-SBS(2019-04-25)&quot;&gt;{{Cite news |url=https://www.sbs.com.au/news/is-my-english-ok-greta-thunberg-s-blunt-speech-to-uk-mps |title='Is my English OK?': Greta Thunberg's blunt speech to UK MPs |date=25 April 2019 |work=SBS News |access-date=30 August 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190830044705/https://www.sbs.com.au/news/is-my-english-ok-greta-thunberg-s-blunt-speech-to-uk-mps |archive-date=30 August 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ဟွံရံင်မုက် မၞိဟ်မွဲမွဲ&lt;ref name=&quot;NEWS-France24(2019-01-25)&quot;&gt;{{Cite news |url=https://www.france24.com/en/20190125-swedish-teenager-greta-thunberg-hold-world-leaders-accountable-climate-change |title=The Swedish teen holding world leaders accountable for climate change |date=25 January 2019 |work=France 24 |access-date=30 August 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190902162731/https://www.france24.com/en/20190125-swedish-teenager-greta-thunberg-hold-world-leaders-accountable-climate-change |archive-date=2 September 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ပ္ဍဲဂတမၞိဟ်ဂမၠိုင်ကီု သီုကဵု ကုက္ဍိုပ်သကိုပ်ဍုင်ဂမၠိုင် ညံင်ညးတအ် ဂွံပါလုပ်ကၠောန် ပ္ဍဲအရာညးတေအ် မဟီု ပြသၞာရာသဳ ဝွံရ။ ပ္ဍဲသ္ၚိညးလေဝ် ညးတေအ် အာတ်မိက် မိမညးတေအ် ညံင်ဂွံစကာ ဖအောန်ဖျေဟ် အရာမပကဵု ညံင်ဂၠးတိဂွံကတဴ မပ္တံကဵု ညံင်ဂွံစကာ စံင်ကၠေင်အောန်န် (ညံင်ဟွံဂွံစကာ ဒြဟတ်ဂမၠိုင် မပ္တံကဵု ကွဳစက်၊ ပၟတ်၊ ကေုာံ အရာမဒးကၠောန် နကဵုဒြဟတ်စက်) ဗီုကဵု ညံင်ဟွံဂွံ ဍိုန်က္ၜင်ကျာ၊ ဟွံစဖျုန်ဂၠိုင်င်တအ်ရ။ 

ပ္ဍဲဂိတုမေ ၂၀၁၉ဂှ် ဗီုရုပ်ထန်ဗဴ ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲဂတာပ်လိက်မဂ္ဂဇြေန် Time နကဵုက္ဍိုပ်လိက် &quot;next generation leader&quot; (က္ဍိုပ်သကိုပ် အနာဂတ်) တုဲ ချူလဝ် ဒဒှ်ရ ထန်ဗဴဂှ် ဒှ်မၞိဟ်မကေတ်စ အစာမ်ခိုဟ်မွဲရ။ &lt;ref name=&quot;WEB-PBN(2019-05-16)&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.plantbasednews.org/post/greta-thunberg-cover-time |title=Greta Thunberg On The Cover Of TIME: 'Now I Am Speaking to the Whole World' |last=Gilliver |first=Liam |website=Plant Based News |date=16 May 2019 |accessdate=22 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190630045412/https://www.plantbasednews.org/post/greta-thunberg-cover-time |archive-date=30 June 2019 |url-status=live |archivedate=30 June 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190630045412/https://www.plantbasednews.org/post/greta-thunberg-cover-time }}&lt;/ref&gt; ပရူပရာ မကော်ဂး documentary ထန်ဗဴ ကေုာံ ပရေင်ဗဂပ်ဗဗေင်ဘာ မချဳဓရာင်သွက်သဘာဝ ဂွံပါလုပ် ပ္ဍဲဌာနတဳဗဳ Vice ပွိုင် ၃၀ မိနေတ် နကဵုယၟု ''Make the World Greta Again'' (မကၠောန်ဗဒှ် ညံင်ဂၠးကဝ် ဂွံကလေင်ဇၞော်ပြဲ မွဲဝါပၠန်) ရ။ မဳဒဳယာလ္ၚဵုတအ် ဗၟံက်ထ္ၜးညးတေအ် လတူစင်ဂၠးတိ နဒဒှ် &quot;Greta Thunberg effect&quot; (မကၠောန်စိုပ်တရဴ ဂြေတ ထန်ဗဴ)ရ။&lt;ref name=&quot;NEWS-Guardian(2019-04-23)&quot;&gt;{{Cite news |url=https://www.theguardian.com/environment/2019/apr/23/greta-thunberg |title=The Greta Thunberg effect: at last, MPs focus on climate change |last=Watts |first=Jonathan |date=23 April 2019 |work=The Guardian |access-date=30 August 2019 |language=en-GB |issn=0261-3077 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190828192832/https://www.theguardian.com/environment/2019/apr/23/greta-thunberg |archive-date=28 August 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== ဘဝ ==
ဂြေတ ထန်ဗဴ ကတဵုဒှ်မၞိဟ် ပ္ဍဲ ၃ ဇာန်နဝါရဳ ၂၀၀၃ ပ္ဍဲဍုင်သတံက်ဟောမ်၊ ဍုင်ဇၞော်သွိတ်ဒေန်&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://arcticportal.org/ap-library/news/2110-greta-thunberg-s-climate-campaig |title=Greta Thunberg's climate campaign |publisher=Arctic Portal |date=21 February 2019 |accessdate=20 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190920191729/https://arcticportal.org/ap-library/news/2110-greta-thunberg-s-climate-campaig |archive-date=20 September 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.sympatico.ca/actualites/decouvertes/a-15-ans-elle-remet-les-dirigeants-mondiaux-a-leur-place-1.8622552|title=À 15 ans, elle remet les dirigeants mondiaux à leur place!|date=13 December 2018|access-date=20 September 2019|publisher=Sympatico|language=fr|author-last=Lobbe|author-first=Anne-Marie|archive-url=https://web.archive.org/web/20190318132406/http://www.sympatico.ca/actualites/decouvertes/a-15-ans-elle-remet-les-dirigeants-mondiaux-a-leur-place-1.8622552|archive-date=18 March 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt; မဒှ်ကောန်ဝုတ် မိ သၟာဒယှေ်ဒွက်အဝ်ပရာ မလေနာ ဣန်မေန် (Malena Ernman) ကေုာံ အပါ ကောန်မှိင်ရုပ်ဒမျိုင် သွေန်တာ ထန်ဗဴ (Svante Thunberg)ရ။&lt;ref name=&quot;Democracy Now&quot;/&gt; Her paternal grandfather is actor and director [[:en:Olof Thunberg|Olof Thunberg]].&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://heavy.com/news/2018/12/greta-thunberg/ |title=Greta Thunberg: 5 Fast Facts You Need to Know |last=Santiago |first=Ellyn |date=14 December 2018 |website=[[Heavy.com]] |access-date=5 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190207015727/https://heavy.com/news/2018/12/greta-thunberg/ |archive-date=7 February 2019 |url-status=live |accessdate=29 September 2019 |archivedate=7 February 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190207015727/https://heavy.com/news/2018/12/greta-thunberg/ }}&lt;/ref&gt;

ထန်ဗဴ ဟီု ညးတေအ် ဂွံမိင် ပရူရာသဳအပြံင်အလှာဲ နူညးတေအ် မကလိဂွံ အာယုက် ၈ သၞာံတေအ်ရ။ ဆဂး ညးတေအ် ကၠိုဟ်ကေတ် ဟွံမာန် မုဟိုတ် စဵုကဵုလၟုဟ် ကၠောန်ဒၟံင် သွက်ဏအ် ဆညိညဓဝ်ရော။&lt;ref name=&quot;YouTube-Thunberg(2018-11-24)&quot;&gt;{{Cite news |first=Greta |last=Thunberg |date=24 November 2018 |title=School strike for climate – save the world by changing the rules |publisher=TEDxStockholm |url=https://www.youtube.com/watch?v=EAmmUIEsN9A&amp;t=1m46s |access-date=29 January 2019 |time=1:46 |via=[[YouTube]] |quote=I was diagnosed with Asperger's syndrome, OCD, and selective mutism. That basically means I only speak when I think it's necessary. Now is one of those moments… I think that in many ways, we autistic are the normal ones, and the rest of the people are pretty strange, especially when it comes to the sustainability crisis, where everyone keeps saying that climate change is an existential threat and the most important issue of all and yet they just carry on like before.}}&lt;/ref&gt;ကြဴနူဂှ် ပိသၞာံတုဲ ညးတေအ် ကတဵုဒှ် စိုတ်ဍိုတ်(depressed) ကေုာံ lethargic၊ ဟွံဟီုအရေဝ် ဟွံစစၞတုဲ ဒးဒုင်ခုတ်ကဵုယၟုယဲ [[:en:Asperger syndrome]],&lt;ref name=&quot;jw01&quot;&gt;{{Cite news |url=https://www.theguardian.com/world/2019/mar/11/greta-thunberg-schoolgirl-climate-change-warrior-some-people-can-let-things-go-i-cant |title=Greta Thunberg, schoolgirl climate change warrior: 'Some people can let things go. I can't' |last=Watts |first=Jonathan |authorlink=Jonathan Watts |date=11 March 2019 |newspaper=[[The Guardian]] |access-date=11 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190311074634/https://www.theguardian.com/world/2019/mar/11/greta-thunberg-schoolgirl-climate-change-warrior-some-people-can-let-things-go-i-cant |archive-date=11 March 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; [[obsessive–compulsive disorder]] (OCD),&lt;ref name=&quot;jw01&quot;/&gt; ကေုာံ [[selective mutism]]ရ။&lt;ref name=&quot;jw01&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Rourke&quot;&gt;{{Cite news |last1=Rourke |first1=Alison |title=Greta Thunberg responds to Asperger's critics: 'It's a superpower' |url=https://www.theguardian.com/environment/2019/sep/02/greta-thunberg-responds-to-aspergers-critics-its-a-superpower |accessdate=2 September 2019 |work=The Guardian |date=2 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190902131133/https://www.theguardian.com/environment/2019/sep/02/greta-thunberg-responds-to-aspergers-critics-its-a-superpower |archive-date=2 September 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ဆဂး ပွမခုတ်ကဵုယၟုယဲဂှ် ဗဒှ်ကဵု ညံင်ညးတေအ် ဂွံဍိုန်လျစှ်ေ ဟွံသေင်။ ညးတေအ်ညာတ်ကေတ် Asperger ဂှ် ယဲမွဲဟွံသေင် ဣဏအ်ဂှ် ညးတေအ်ဒုင်ကေတ် ဒှ်ဒြဟတ်အစောန်&quot;superpower&quot;မွဲရ။&lt;ref name=&quot;Rourke&quot; /&gt;

လလအ်ပွိုင် ၜိုတ်ၜါသၞာံ ထန်ဗဴ ကဵုဒြဟတ်ဓရိဟ် ကုမိမညးတေအ် ညံင်ဂွံ စကာဖအောန်ဖျေဟ် ပ္ဍဲအရာမစံင်ကၠေင်၊ ပတိတ်ဓါတ်ကာဗောန်တအ်တုဲ မိမညးတေအ် ဒှ်အာ မၞိဟ်မဟွံစဖျုန်၊ ဟွံတိတ်တရဴ နကဵုက္ၜင်ကျာ၊ တုဲ ဟိုတ်နူ ဟွံဍိုက်က္ၜင်ကျာတုဲ ဂွံအာဒယှ်ေဒွက် ဍုင်သအာင် ဟွံလောဲသွာတုဲ မိညးတေအ် ဒးဒေါအ် နူကဵု ဘဝသၟာဒယှ်ေဒွက်အဝ်ဗရာ ဍုင်နာနာရ။&lt;ref name=&quot;Democracy Now&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; ထန်ဗဴ ဟီုကဵုမိမညးတေအ် ပွမပြံင်လှာဲထောအ် ဗီုပြင်မံင်စံင်ဘဝဂှ် ဒှ်အရာ မပကဵု ညံင်တင်စၟဳ သွက်အနာဂတ်ညးတေအ် ဂွံဍိုက်ပေင်မွဲရ။&lt;ref name=&quot;Democracy Now&quot; /&gt; ပရူဝင်ဂကောံသ္ၚိကၟိန်ဂှ် ချူပတိတ်လဝ်လိက် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၈ နကဵုယၟု ''[[:en:Scenes from the Heart]]'' (စင်ပရူဒဒှ် နူဂၠံသြိုဟ်)ရ။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://livewire.thewire.in/politics/greta-thunberg-film-childhood8491/|title='Scenes From the Heart': Backstory of 16-Year-Old Climate Activist Greta Thunberg|date=6 May 2019|access-date=31 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190701174347/https://livewire.thewire.in/politics/greta-thunberg-film-childhood8491/|archive-date=1 July 2019|url-status=live|accessdate=29 September 2019|archivedate=1 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190701174347/https://livewire.thewire.in/politics/greta-thunberg-film-childhood8491/}}&lt;/ref&gt;

ပ္ဍဲကၞောတ်သၞာံ ၂၀၁၈ ဂှ် ညးတေအ် စဗဂပ်ဗဗေင်ဘာ သွက်ရာသဳ (the school climate strikes)၊ တိတ်မ္ၚး ကၠောန်သဘင်ဟီုတွဟ်တုဲ ညးတေအ် ကတဵုဒှ် မၞိဟ်စန်ဒက် သွက်ပေါဲဗတိုက်သဘာဝ ဂၠးကဝ်မွဲရ။ ဟိုတ်နူ ညးတေအ် ဟွံအာဘာတုဲ အပါညးတေအ် ဟွံဒးဂၞပ်ကွေဟ်ဟ်ကီုလေဝ် အပါညးတေအ်ဟီု &quot;ပိုယ်တအ် ရှ်ေသှ်ေရဴဂဴဒၟံင် လတူပၟိက်ဆန္ဒဍေဟ် မတိတ်ထ္ၜးဆန္ဒဂှ်ရ။ စၞး ဍေဟ်ဂဇအ်ဒၟံင် ပ္ဍဲသ္ၚိတုဲ စိုတ်ဟွံမိပ်ဒၟံင်ဂှ် တိတ်မ္ၚး ထ္ၜးဆန္ဒတုဲ မိပ်မြဟ်ဂှ် ခိုဟ်ဂၠိုင်ရ။&quot;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news |url=https://www.theguardian.com/science/2018/sep/01/swedish-15-year-old-cutting-class-to-fight-the-climate-crisis |title=The Swedish 15-year-old who's cutting class to fight the climate crisis |last=Crouch |first=David |date=1 September 2018 |newspaper=The Guardian |access-date=12 May 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190104073409/https://www.theguardian.com/science/2018/sep/01/swedish-15-year-old-cutting-class-to-fight-the-climate-crisis |archive-date=4 January 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; ထန်ဗဴ ဟီု စပ်ကဵု တင်ရန်တၟအ်ညးတေအ်တုဲ ညးတေအ် ဘာလီုဂှ် အစာဘာ ပ္ဍဲဘာတအ်ဂှ် လညာတ် ဟွံတုပ် ရေင်သကအ်ရ။ မၞိဟ်တအ် စှ်ေစိုတ် အရာအဲမကၠောန်ဒၟံင်ဂှ် ဒှ်ကမၠောန်ခိုဟ်မွဲရ။ ဆဂး အစာဘာတအ်ဂှ် အဲထေက်ကဵု ဒေါအ်ထောအ် နူကမၠောန်ဏအ်တုဲ စၞးဂှ် အဲအာဘာမ္ဂး ခိုဟ်ရ မြဴသာ်ဝွံ ညးတအ် ညာတ်ကေတ်ရ။&quot;&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;

ပ္ဍဲဂိတုမေ ၂၀၁၉ ဂှ် ထန်ဗဴ ပ္တိတ် ဂလာန်ပံင်ကောံ ညးတအ် မဟီုလဝ် ပ္ဍဲအခိင်ကာလ ညးတေအ် မထ္ၜးလဝ် ဆန္ဒဂမၠိုင်ရ။ လိက်ဂလာန်ပံင်ကောံဂှ် ညးတေအ် ကဵုလဝ်ယၟု ''[[:en:No One Is Too Small to Make a Difference]]'' (သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ် အရာတၞဟ်ခြာမွဲဂှ် ညးလဵုမွဲလေဝ် ဍောတ်လောန်အာ ဟွံမဲ)။&lt;ref name=&quot;NoOneIsTooSmall&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.penguin.co.uk/books/315/315787/no-one-is-too-small-to-make-a-difference/9780141991740.html |title=No One Is Too Small to Make a Difference |publisher=Penguin Books UK |accessdate=22 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190922073349/https://www.penguin.co.uk/books/315/315787/no-one-is-too-small-to-make-a-difference/9780141991740.html |archive-date=22 September 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; with the earnings being donated to charity.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.theguardian.com/environment/2019/may/24/you-ask-the-questions-greta-thunberg-interview-global-climate-strike |title=Send us your questions for climate activist Greta Thunberg |newspaper=The Guardian |date=24 May 2019 |accessdate=22 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190721233045/https://www.theguardian.com/environment/2019/may/24/you-ask-the-questions-greta-thunberg-interview-global-climate-strike |archive-date=21 July 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;  In one of her first speeches demanding climate action, Thunberg described the selective mutism aspect of her condition as meaning she &quot;only speaks when necessary&quot;.&lt;ref name=&quot;YouTube-Thunberg(2018-11-24)&quot;/&gt; ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ဂှ် ထန်ဗဴ ပၠုပ်ရမ္သာင် ([[:en:voiceover]]) သွက်ဂွံ ဗလး ပ္ဍဲကဝးဒွက် [[:en:The 1975 (2019 song)|&quot;The 1975&quot;]] သၟာဂဳတအင်္ဂလိက်မွဲရ။ ပ္ဍဲကဝးဒွက်ဂှ် ထန်ဗဴ အုပ်နိဂီု နကဵုမဆဝ်မ္ၚုဟ် &quot;So, everyone out there, it is now time for civil disobedience. It is time to rebel.&quot; (ဟိုတ်ဂှ်ရ ဇၟာပ်ညးအဲ မ္ၚးတေအ်၊ လၟုဟ်ဂှ် ဒှ်အခိင် သွက် ညးဍုင်ကွာန်တအ် အေင်ဒုင်ဒၟံင် ဟွံဂွံရ။ လၟုဟ်ဂှ် ဒှ်အခိင် မဒးတဝ်စၞေဟ်ရ)။ ပရေင်ချဳဓရာင်ဂှ် ဗဒှ်ကဵု ညံင်ဂွံဒှ် ပရေင်တဝ်စၞေဟ် ညးဍုင်ကွာန် (Extinction Rebellion) မဒှ် ပရေင်တဝ်စၞေဟ် ညးဍုင်ကွာန် မဟွံဒ္ဂေတ် နဲပကီုပရာပ်ရ။&lt;ref name=&quot;snapes-2019&quot;&gt;{{Cite news |last= Snapes |first= Laura |title= 'Time to rebel': Greta Thunberg adds voice to new song by the 1975 |date= 25 July 2019 |work= The Guardian |url= https://www.theguardian.com/music/2019/jul/25/time-to-rebel-greta-thunberg-makes-musical-debut-on-the-1975-track |access-date= 25 July 2019 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190724234918/https://www.theguardian.com/music/2019/jul/25/time-to-rebel-greta-thunberg-makes-musical-debut-on-the-1975-track |archive-date= 24 July 2019 |url-status= live }}&lt;/ref&gt;

=== တရဴဍာ် တတ်အာတလာန်တိစ် ===
ပ္ဍဲဂိတုအဝ်ဂေတ် ၂၀၁၉ ထန်ဗဴ ဍိုတ်အာက္ၜင် မတတ်ၜဳအာတလာန်တိစ် နူ ဗလိမောတ်၊ ဍုင်ယူကေ (Plymouth, UK) အာ ဍုင်နျူယံက် အမေရိကာန်၊ က္ၜင်ဂှ် စကာ ဓါတ်တ္ၚဲသဝ်လာ ကေုာံ ဒါင်နမာက်သၟဝ်ဍာ်ရ။ တင်ရန်တၟအ်တရဴဂှ် မထ္ၜးဆန္ဒ ဒဒှ်ရ အာတရဴ နကဵုကွက်စက် မကိတ်ညဳ ကုသဘာဝ၊ မဟွံပလီုပလာ်သဘာဝ ဂွံဒၟံင်ရ။  

တရဴက္ၜင်ဂှ် ဗီုမဆိင်ဂှ် လဇုဲအာ ပွိုင် ၁၅ တ္ၚဲ နူ ၁၄ စဵုကဵု ၂၈ အဝ်ဂေတ် ၂၀၁၉။ အခိင် ထန်ဗဴ မနွံဒၟံင် ပ္ဍဲအမေရိကာန်ဂှ် ညးတေအ် အာတိုန် သဘင်သဳကၠဳဇမၞော်ဍုင် ပရေင်ချဳဓရာင် ရာသဳ ကုလသမဂ္ဂ ([[:en:UN Climate Action Summit) ပ္ဍဲဍုင်နျူယံက်။ အရေဝ်ညးတေအ် မဟီုလဝ် ပ္ဍဲသဘင်သဳကၠဳဇမၞော်ဍုင်ဏအ် ပြးဇးအာ အလုံဂၠးတိမွဲတုဲ ယၟုညးတေအ်ကီု သီုကဵု ပရေင်ကမၠောန်ညးတေအ်ဂှ် ညးဂၠးတိတအ် ဂွံတီကေတ်ရ။ သၞာံ ၂၀၁၉ ဂိတုဒဳဇြေန်ပါတေအ် မကၠောန်ဗဒှ် သဘင်ကောံဓရီုဇၞော် မဆေင်ကဵု ရာသဳအပြံင်လှာဲ စဳအဝ်ပဳ ၂၅ (COP 25 Climate Change Conference) မကၠောန်ဗဒှ် ပ္ဍဴသေန်တဳယျာဂဝ် (Santiago) ဍုင်ချဳလဳ ပၠန်ရောင်။&lt;ref&gt;{{Cite web |last1=Watts |first1=Jonathan |title=Greta Thunberg sets sail for New York on zero-carbon yacht |url=https://www.theguardian.com/environment/2019/aug/14/greta-thunberg-sets-sail-plymouth-climate-us-trump |website=The Guardian |accessdate=1 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190901010705/https://www.theguardian.com/environment/2019/aug/14/greta-thunberg-sets-sail-plymouth-climate-us-trump |archive-date=1 September 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NEWS-CNN(2019-08-28)&quot;&gt;{{Cite news |url=https://www.cnn.com/2019/08/28/us/greta-thunberg-new-york-landfall-scli-intl/index.html |title=Greta Thunberg reaches New York after 15-day yacht journey |last=Picheta |first=Rob |access-date=28 August 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190828101932/https://www.cnn.com/2019/08/28/us/greta-thunberg-new-york-landfall-scli-intl/index.html |archive-date=28 August 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== ဂလာန်ဗကန် ထန်ဗဴ ==
[[ဝှာင်:Greta Thunberg- World Economic Forum (Davos).webm|thumb|right|thumbtime=05:27|ထန်ဗဴ ဟီုဒၟံင် ပရေင်ပေါဲဗတိုက်ညးတေအ် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၉ ပ္ဍဲ ဝှဝ်ရာမ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ဂၠးကဝ် [[World Economic Forum]] ပ္ဍဲ Davos]]
အခိင်ထန်ဗဴ မစထ္ၜးဆန္ဒ ဂတမုက်ကၠတ်ထဝ်ဍုင်သွိတ်ဒေန် ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၁၈ ညးတေအ် မကလိဂွံအာယုက် ၁၅ သၞာံဂှ် ဂလာန်ဗကန်ညးတေအ် နွံၜါသာ် - နကဵုလိက်သာင်ဗောတ် &quot;ဗဂပ်ဗဗေင်ဘာ သွက် ရာသဳ&quot; (school strike for the climate) ကဵု လိက်တၞးညးတေအ် မပရအ်ကဵုဂှ် ချူလဝ် &quot;I am doing this because you adults are shitting on my future.&quot; (အဲ ဒးကၠောန် အရာဏအ်၊ ဟိုတ်နူ မၞးတအ် မၞိဟ်ဇၞော်ဇၞော် အိက်စုတ်လဝ် ပ္ဍဲအနာဂတ်အဲ။)&lt;ref&gt;&quot;[https://www.theguardian.com/science/2018/sep/01/swedish-15-year-old-cutting-class-to-fight-the-climate-crisis The Swedish 15-year-old who's cutting class to fight the climate crisis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190104073409/https://www.theguardian.com/science/2018/sep/01/swedish-15-year-old-cutting-class-to-fight-the-climate-crisis |date=4 January 2019 }}&quot;. The Guardian. Retrieved 12 May 2019.&lt;/ref&gt; ဗွဲကြဴညိ မၞိဟ်တအ် စိုတ်လုပ်စ လတူကမၠောန်ညးတေအ်တုဲ ညးတေအ် ဂွံဒုင်ကော်ဘိက် သွက်ဂွံဟီုအရေဝ် ပ္ဍဲဝိုင်နာနာသာ်ရ။ ပ္ဍဲလဟီုညးတေအ်မ္ဂး ဒဒှ်ရ ကောန်မၞိဟ်တအ် ဒးဇီုကပိုက်ဒၟံင် အန္တရာယ် သွက်ဂွံကၠေအ်ကၠက်၊&lt;ref name=&quot;politico.eu&quot;&gt;[https://www.politico.eu/article/global-climate-icon-finds-that-political-change-is-complicated/ Climate icon Greta Thunberg finds that political change is ‘complicated’,] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190806050104/https://www.politico.eu/article/global-climate-icon-finds-that-political-change-is-complicated/ |date=6 August 2019 }} Politico, 16 April 2019&lt;/ref&gt;မၞိဟ်ဇၞော်ဇၞော် ပ္ဍဲတ္ၚဲဏအ်တအ်ဂှ် ဒှ်မၞိဟ် မဖန်ဇန်ကၠောန်ပလဝ် ညံင်ရာသဳ မဂွံပြံင်လှာဲ။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.facebook.com/gretathunbergsweden/posts/853561781678310|title=Greta Thunberg|website=www.facebook.com|access-date=6 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190904143654/https://www.facebook.com/gretathunbergsweden/posts/853561781678310|archive-date=4 September 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.democracynow.org/2018/12/13/you_are_stealing_our_future_greta|title=You Are Stealing Our Future: Greta Thunberg, 15, Condemns the World’s Inaction on Climate Change|website=Democracy Now!|access-date=13 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190104231252/https://www.democracynow.org/2018/12/13/you_are_stealing_our_future_greta|archive-date=4 January 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ပရေင်ရာသဳအပြံင်အလှာဲဂှ် သီုဟွံစှ်ေကဵု ဗဗွဲဓဝ် မၞိဟ်သၟတ်တအ် ဒးဒုင်စဒၟံင်ရ။ တုဲပၠန် ညးတအ် ကၠောန်ဒၟံင် သွက်ဏအ် ဆညိညဓဝ်ရ။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2019/08/02/opinion/climate-change-greta-thunberg.html|title=Opinion &amp;#124; The Problem With Greta Thunberg’s Climate Activism|first=Christopher|last=Caldwell|date=2 August 2019|via=NYTimes.com|access-date=21 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190819194121/https://www.nytimes.com/2019/08/02/opinion/climate-change-greta-thunberg.html|archive-date=19 August 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.google.com/search?q=greta+thunberg+we+need+to+wake+up&amp;rlz=1C1CHBF_enNZ703NZ703&amp;oq=greta+thunberg+we+need+to+wake+up&amp;aqs=chrome..69i57.22795j0j8&amp;sourceid=chrome&amp;ie=UTF-8|title=Greta Thunberg, we need to wake up – Google Search|website=www.google.com|access-date=31 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190924041647/https://www.google.com/search?q=greta+thunberg+we+need+to+wake+up&amp;rlz=1C1CHBF_enNZ703NZ703&amp;oq=greta+thunberg+we+need+to+wake+up&amp;aqs=chrome..69i57.22795j0j8&amp;sourceid=chrome&amp;ie=UTF-8|archive-date=24 September 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{Cite web|title=I want you to panic: 16-year-old issues climate warning at Davos|url=https://www.youtube.com/watch?v=RjsLm5PCdVQ&amp;t=2m23s|time=2:23|first=Greta|last=Thunberg|publisher=Guardian News|via=YouTube|date=25 January 2019|accessdate=22 July 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190917150326/https://www.youtube.com/watch?v=RjsLm5PCdVQ&amp;t=2m23s|archive-date=17 September 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt;တုဲပၠန် ညးတေအ် ဟီု သၟာပရေင်ဍုင်ကွာန်တအ်၊ မၞိဟ်မဂွံဒၞာဲ မဖျေဟ်သ္ဂုတ်သွာတ်တအ် ထေက်ကဵု ဒးကလင် အရေဝ် တၠပညာသိပ္ပံတအ် မဟီုဂှ်ရောင်။ She has also stated that that politicians and decision-makers need to listen to the scientists.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/av/uk-48018034/climate-change-activist-greta-thunberg-listen-to-climate-scientists|title='It's an existential crisis. Listen to scientists'|website=BBC News|access-date=31 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190814200923/https://www.bbc.com/news/av/uk-48018034/climate-change-activist-greta-thunberg-listen-to-climate-scientists|archive-date=14 August 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Our house is on fire&quot;&gt;{{Cite news |last=Thunberg |first=Greta |title='Our house is on fire': Greta Thunberg, 16, urges leaders to act on climate |url=https://www.theguardian.com/environment/2019/jan/25/our-house-is-on-fire-greta-thunberg16-urges-leaders-to-act-on-climate |work=The Guardian |date=25 January 2019 |access-date=14 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190725051443/https://www.theguardian.com/environment/2019/jan/25/our-house-is-on-fire-greta-thunberg16-urges-leaders-to-act-on-climate |archive-date=25 July 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

ဂလာန်ညးတေအ်မွဲပၠန်ဂှ် တင်လတုပ်စိုတ် ပ္ဍဲပဴရေစ် ညံင်ဂမ္တဴ ဂွံအောန်စှ်ေ 1.5 °C ဂှ် ဟွံရုံဂပ်၊ ပရေင်ပြံင်လှာဲ စၞးမစကာ အရာမဖန် သၟုဟ်ဂမ္တဴ ညံင်ဂၠးတိဂွံကတဴဂှ် ထေက်ကဵု ဒးစ ကိုပ်ကၠာနူ သၞာံ ၂၀၂၀။&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.commondreams.org/news/2019/07/29/deliver-fundamental-message-survival-future-generations-greta-thunberg-sail-atlantic|title=To Deliver 'Fundamental Message' for 'Survival of Future Generations,' Greta Thunberg to Sail Atlantic for Americas|website=Common Dreams|access-date=31 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190831085522/https://www.commondreams.org/news/2019/07/29/deliver-fundamental-message-survival-future-generations-greta-thunberg-sail-atlantic|archive-date=31 August 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/environment/2019/apr/23/greta-thunberg-full-speech-to-mps-you-did-not-act-in-time|title='You did not act in time': Greta Thunberg's full speech to MPs|first=Greta|last=Thunberg|date=23 April 2019|via=www.theguardian.com|access-date=31 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190831214211/https://www.theguardian.com/environment/2019/apr/23/greta-thunberg-full-speech-to-mps-you-did-not-act-in-time|archive-date=31 August 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ပ္ဍဲဖေဖဝ်ဝါရ ၂၀၁၉ ပ္ဍဲကောန်ဖရေန် ကမ္မတဳ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေင်မၞိဟ် ယူရဝ်ပဳယေန် (European Economic and Social Committee)ဂှ် ညးတေအ်ဟီု ကုလသမဂ္ဂယူရောပ် (အဳယူ) သ္ဒးဖျအ်ဖျေဟ် CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; 80% ပ္ဍဲသၞာံ ၂၀၃၀။ အရာဏအ်ဂှ် ဒှ်အရာၜါဆ မဖျေဟ်လဝ် ပ္ဍဲပဴရေစ် နကဵုတင်ရန်တၟအ် 40% ရ။&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;{{Cite news |last=Carmichael |first=Lachlan |title=Climate activist Thunberg urges EU to double carbon reduction targets |url=https://news.yahoo.com/climate-activist-thunberg-urges-eu-double-carbon-reduction-111042030.html |access-date=22 February 2019 |agency=Agence France-Presse |via=Yahoo! News |date=22 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190221172831/https://news.yahoo.com/climate-activist-thunberg-urges-eu-double-carbon-reduction-111042030.html |archive-date=21 February 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/environment/2019/feb/21/greta-thunberg-tells-eu-your-greenhouse-gas-targets-are-too-low|title=Greta Thunberg tells EU: your climate targets need doubling|first=Jennifer|last=Rankin|date=21 February 2019|via=www.theguardian.com|access-date=31 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190901001043/https://www.theguardian.com/environment/2019/feb/21/greta-thunberg-tells-eu-your-greenhouse-gas-targets-are-too-low|archive-date=1 September 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.commondreams.org/views/2019/02/03/response-lies-and-hate-let-me-make-some-things-clear-about-my-climate-strike |title=In Response to Lies and Hate, Let Me Make Some Things Clear About My Climate Strike |last=Thunberg |first=Greta |date=3 February 2019 |website=[[Common Dreams]] |access-date=22 March 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190330071012/https://www.commondreams.org/views/2019/02/03/response-lies-and-hate-let-me-make-some-things-clear-about-my-climate-strike |archive-date=30 March 2019 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.euronews.com/2019/08/28/greta-thunberg-swedish-climate-activist-set-to-arrive-in-new-york-on-carbon-neutral-yacht|title=Watch: Greta Thunberg arrives in New York on carbon-neutral yacht|first=Emma|last=Beswick|date=28 August 2019|website=euronews|access-date=31 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190830201101/https://www.euronews.com/2019/08/28/greta-thunberg-swedish-climate-activist-set-to-arrive-in-new-york-on-carbon-neutral-yacht|archive-date=30 August 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/environment/video/2019/aug/28/greta-thunberg-tells-trump-to-listen-to-the-science-as-she-arrives-in-new-york-video|title=Greta Thunberg tells Trump to 'listen to the science' as she arrives in New York – video|agency=Reuters|date=28 August 2019|via=www.theguardian.com|access-date=31 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190831155132/https://www.theguardian.com/environment/video/2019/aug/28/greta-thunberg-tells-trump-to-listen-to-the-science-as-she-arrives-in-new-york-video|archive-date=31 August 2019|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==နိဿဲ==

[[Category:ကဏ္ဍအဓိက!]]
[[Category:BEHM]]
[[Category:အတ္ထုပ္ပတ္တိ]]
[[Category:ပါန်ကွတ်]]
{{DEFAULTSORT:ဂြေတ ထန်ဗဴ}}</text>
      <sha1>f8w3h1mn2rxwoymepym9iat62ttilnl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11561</id>
    <revision>
      <id>56293</id>
      <parentid>56041</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T19:48:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amherst99</username>
        <id>1715</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>56293</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22605" sha1="lb5omngbvfl8cluqp4p9zkodx5cem06" xml:space="preserve">'''ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ပရေင်ချဳဓရာင် ဂကောံမၞိဟ်''' (အၚ်္ဂလိက်: ''social movement'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ဂကောံ မၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် မပံင်ကောံ တုဲ ချဳဓရာင် အတိုင် လၟေင်ကမၠောန် သွက်ဂွံ ဖန်ဗဒှ် ပရေင်ပြံင်လှာဲ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ဒစးဒုင် ပရေင်ပြံင်လှာဲ ပ္ဍဲကဵု [[ဂကောံမၞိဟ်]] (Society) ဟွံသေင်မ္ဂး [[ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] (Politics) ရ။ ပရေင်ချဳဓရာင် တအ်ဝွံ ဒှ် အရာ အဓိက သွက်ဂွံ အာတ်မိက် အခေါင်အရာ၊ သောင်ကလး ပြသၞာ ညးဍုင်ကွာန်၊ ကေုာံ ဖန်ဗဒှ် သၞောတ်ဝ် တၟိ ပ္ဍဲ ဍုင် မွဲမွဲ ရ။&lt;ref name=&quot;tilly&quot;&gt;{{cite book |last=Tilly |first=C. |title=Social Movements, 1768–2004 |publisher=Paradigm Publishers |year=2004 |pages=3-7}}&lt;/ref&gt;

ပ္ဍဲကဵု သမိုင်း ဂၠးတိ၊ ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန် ဝွံ ပြံင်လှာဲ လဝ် ဝင် ကောန်မၞိဟ် ဗွဲမဇၞော် မပ္တံကဵု ပရေင်ချဳဓရာင် သွက် အခေါင်အရာ ညးဗြဴ၊ ပရေင်ချဳဓရာင် သၟာကမၠောန်၊ ကေုာံ ပရေင်ချဳဓရာင် စဵုဒၞာ သဘာဝ ပွဳပွူ တအ် ရ။ လိက်ပရေင် ဏအ်ဝွံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် လဝ် ပရူပရာ ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန် နကဵု လညာတ် [[ပရေင်မၞိဟ်]] (Sociology)၊ [[သဳအိုရဳ]] (Theory)၊ ကေုာံ လွပ် ဍေဟ် ပ္ဍဲ ခေတ်တၟိ တအ် ဗွဲမလှဲလး ရ။

[[File:Martin_Luther_King_-_March_on_Washington.jpg|thumb|right|300px|ဗီုရုပ် ထ္ၜး ပရေင်ချဳဓရာင် အခေါင်အရာ ညးဍုင်ကွာန် (Civil Rights Movement) ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုင် အမေရိကာန် မက္ဍိုက်က္ဍိုပ် နကဵု မာတေန် လူသာ ကေန်။]]

== ၁။ နိဒါန် ကေုာံ ပွံက်အဓိပ္ပါယ် (Introduction and Definition) ==
နကဵု လညာတ် ပညာ ပရေင်မၞိဟ် မ္ဂး၊ ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန် ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ပရေင်ကမၠောန် မကတဵုဒှ် လဝ် နကဵု ဂကောံ (Collective action) မနွံကဵု တင်ရန်တၟအ် ချိုတ်ချိုတ်ပၠိုတ်ပၠိုတ် သွက်ဂွံ ပြံင်လှာဲ သၞောဝ်ဥပဒေ၊ အခိုက်အလိုက်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး သၞောတ် ပရေင်အုပ်ဓုပ် ရ။

ပရေင်ချဳဓရာင် ဝွံ တၞဟ်ခြာ နူကဵု ပရေင်ကတဵုသပုန် (Rebellion) ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ထေဲစိုတ် ဟွံမဲ သၞောတ်ဝ် (Mob behavior) ရ။ ဍေဟ်တအ် နွံကဵု လဒက်ပတန်၊ က္ဍိုပ်သကိုပ်၊ ကေုာံ သြဇာ လတူ ညးဍုင်ကွာန် ဗွဲမလအ်လ ရ။ တၠပညာ သဳဒနဳ တာရဝ် (Sidney Tarrow) ဟီုတွံ လဝ် ဒဒှ်ရ ပရေင်ချဳဓရာင် ဝွံ ဒှ် &quot;ပရေင်ဒစးဒုင် အလုံ ဂကောံ မနွံကဵု တင်ရန်တၟအ် ဓမ္မတာ&quot; ရ။&lt;ref name=&quot;tarrow&quot;&gt;{{cite book |last=Tarrow |first=S. |title=Power in Movement: Social Movements and Contentious Politics |edition=3rd |publisher=Cambridge University Press |year=2011 |pages=10-15}}&lt;/ref&gt;

== ၂။ ဝင် ကေုာံ တမ်မူလ (History and Origins) ==
ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန် နကဵု ဗီုပြင် ခေတ်တၟိ ဝွံ စကတဵုဒှ် ကၠုင်လဝ် ပ္ဍဲ အကြာ လပါ် လက္ကရဴ ဗွဝ်ကၠံ ၁၈ ကေုာံ လပါ်စ ဗွဝ်ကၠံ ၁၉ ပ္ဍဲ ရးဥရောပ ကေုာံ အမေရိက ရ။ ဍေဟ် ဆက်စပ် ဒၟံင် ကု ပရေင်ပြံင်လှာဲ ခေတ် စက်ယန္တရား (Industrial Revolution) ကေုာံ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် သၞောတ် [[ဒဳမဝ်ကရေသဳ]] (Democracy) ရ။

ပ္ဍဲ အခိင် တေအ်၊ သၟာကမၠောန် တအ် ပံင်ကောံ တုဲ အာတ်မိက် ညံင်ဂွံ ဖအောန် ဖျေဟ် နာဍဳ ကမၠောန် ကေုာံ ပခိုဟ် တိုန် ၚုဟ်မး ကမၠောန် ရ။ လက္ကရဴ ဂှ်၊ ပရေင်ချဳဓရာင် သွက် အခေါင် မာဲ ညးဗြဴ (Women's suffrage movement) ကေုာံ ပရေင်ချဳဓရာင် ဒစးဒုင် ပရေင်ဍိက် (Abolitionism) တအ် ကတဵုဒှ် ကၠုင် ရ။ ဝင် ဏအ် ထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ ပရေင်ချဳဓရာင် ဝွံ ဒှ် လွဟ် ညးဍုင်ကွာန် မဟွံမဲ ကဵု အာဏာ တအ် သွက်ဂွံ တဝ်စၞေဟ် ကု သၟိင်တၠ တအ် ရ။

== ၃။ လၟေင် ကဆံင် ပရေင်ချဳဓရာင်ဂမၠိုင် (Stages of Social Movements) ==
တၠပညာ စိုတ်ပညာ ဟာဗတ် ဗလူမာ (Herbert Blumer) ပါ်လဝ် လၟေင် ကဆံင် ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန် နကဵု ၄ ကဆံင် အဓိက ရ - &lt;ref name=&quot;blumer&quot;&gt;{{cite book |last=Blumer |first=H. |title=Collective Behavior |publisher=Principles of Sociology |year=1969 |pages=170-175}}&lt;/ref&gt;

1. '''ကဆံင် ကတဵုဒှ် (Emergence):''' မၞိဟ် တအ် စ ဟီုဂး ကေုာံ ဟွံပေင်စိုတ် လတူ ပြသၞာ မွဲမွဲ ဆဂး ဟွံမဲ ကဵု ဂကောံ ဏီ။

2. '''ကဆံင် ပံင်ကောံ (Coalescence):''' မၞိဟ် တအ် စ ပံင်ကောံ၊ စၟတ်သမ္တီ က္ဍိုပ်သကိုပ်၊ တုဲ ဖန်ဇန် လၟေင် ကမၠောန် (ဥပမာ - ပရေင်ထ္ၜးဆန္ဒ)။

3. '''ကဆံင် ခၞံဗဒှ် သၞောတ်ဝ် (Bureaucratization):''' ဂကောံ ဂှ် ဇၞော် တိုန် တုဲ ဒက်ပတန် ရုင်၊ စကာ သြန်ဘဏ္ဍာ၊ ကေုာံ ကၠောန် ကမၠောန် နကဵု လၟေင် လဒက်ပတန် ပရေင်အုပ်ဓုပ်။

4. '''ကဆံင် ယှောတ်စှ်ေ (Decline):''' ပရေင်ချဳဓရာင် ဂှ် ဒေါအ် အာ ဟွံသေင်မ္ဂး ယှောတ် အာ။ ဍေဟ် မာန် ကတဵုဒှ် ဟိုတ်နူ ဍေဟ် အံင်ဇၞး အာ ရ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ဒးဒုင် ဍဵုဍိုက် ပလီု ထောအ်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ညးပါလုပ် တအ် ပါ် အာ ဂကောံ တၞဟ် ရ။

== ၄။ ဂကူ ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန် ဂမၠိုင် (Types of Social Movements) ==
ဒေဗစ် အေဘာလဳ (David Aberle) ပါ်လဝ် ဂကူ ပရေင်ချဳဓရာင် နကဵု အလုံ ပြသၞာ ဍေဟ်တအ် မိက်ဂွံ ပြံင်လှာဲ ရ။

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ [[သ္ၚိအင်]] ထ္ၜး ဂကူ ပရေင်ချဳဓရာင် ၄ သာ်
|-
! ဂကူ
! တင်ရန်တၟအ်
! အလုံ ပြံင်လှာဲ
! ဥပမာ
|-
| '''ပရေင်ချဳဓရာင် ပြံင်လှာဲ ညိည (Alternative)'''
| သွက်ဂွံ ပြံင်လှာဲ စရိုတ် မၞိဟ် လ္ၚဵု ညိည
| ပူဂိုလ်
| ဂကောံ စဵုဒၞာ ပရေင်သုင် အရက် (Temperance movement)
|-
| '''ပရေင်ချဳဓရာင် ကလေင် ဟံင်ပြာ် (Redemptive)'''
| သွက်ဂွံ ပြံင်လှာဲ ဘဝ မၞိဟ် လ္ၚဵု အလုံအိုတ်သီု
| ပူဂိုလ်
| ဂကောံ ကလေင် ဖန်ဗဒှ် ဘဝ သွက် ညးစကာ ဂဥုဲၜူမာဲ
|-
| '''ပရေင်ချဳဓရာင် ပလေဝ်ပလေတ် (Reformative)'''
| သွက်ဂွံ ပြံင်လှာဲ သၞောဝ် ညိည ပ္ဍဲ ဂကောံမၞိဟ် သီုဖအိုတ်
| အလုံ ဂကောံမၞိဟ်
| ပရေင်ချဳဓရာင် စဵုဒၞာ သဘာဝ ပွဳပွူ (Environmental movement)
|-
| '''ပရေင်ချဳဓရာင် တဝ်စၞေဟ် (Revolutionary)'''
| သွက်ဂွံ ပြံင်လှာဲ သၞောတ် ဍုင် ကေုာံ ဂကောံမၞိဟ် သီုဖအိုတ်
| အလုံ ဂကောံမၞိဟ်
| ပရေင်တဝ်စၞေဟ် ပြင်သေတ် (French Revolution)
|}

== ၅။ သဳအိုရဳ ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန် ဂမၠိုင် (Theories of Social Movements) ==
သွက်ဂွံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် မုဟိုတ် ပရေင်ချဳဓရာင် ကတဵုဒှ် ဂှ်၊ တၠပညာ တအ် ဖန်ဗဒှ် လဝ် [[သဳအိုရဳ]] နာနာ သာ် -

* '''သဳအိုရဳ ပရေင်မၞိဟ် ဍဵုဍိုက် (Structural Strain Theory):''' ပရေင်ချဳဓရာင် ကတဵုဒှ် ဟိုတ်နူကဵု ဂကောံမၞိဟ် ဒးဒုင် ဍဵုဍိုက် ကေုာံ သၞောတ်ဝ် တအ် ဟွံမာန် သောင်ကလး ပြသၞာ ရ။
* '''သဳအိုရဳ ပရေင်ပံင်ကောံ ဒြပ်ရတ် (Resource Mobilization Theory):''' သဳအိုရဳ ဏအ် ဟီုတွံ ဒဒှ်ရ ပရေင်ထေဲစိုတ် သက်သက် ဂှ် ဟွံရုံဂပ် ပုဟ်။ သွက်ဂွံ အံင်ဇၞး ဂှ် ဒးနွံကဵု ဒြပ်ရတ် (Resources) မပ္တံကဵု သြန်၊ က္ဍိုပ်သကိုပ်၊ ကေုာံ မဳဒဳယာ ရ။&lt;ref name=&quot;mccarthy&quot;&gt;{{cite journal |last=McCarthy |first=J. D. |author2=Zald, M. N. |title=Resource Mobilization and Social Movements: A Partial Theory |journal=American Journal of Sociology |volume=82 |issue=6 |pages=1212-1241 |year=1977}}&lt;/ref&gt;
* '''သဳအိုရဳ ပရေင်ချဳဓရာင် ခေတ်တၟိ (New Social Movement Theory):''' လ္ၚတ် ရံင် ပရေင်ချဳဓရာင် ပ္ဍဲ ခေတ် လက္ကရဴ ဏအ် (မပ္တံကဵု ပရေင်ချဳဓရာင် အခေါင် လိင် - LGBTQ+ rights) မဟွံမဲ တင်ရန်တၟအ် လတူ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် သက်သက် ဆဂး အာရီုစွံ လတူ အခေါင်အရာ ကေုာံ ဝိညာဏ် ဂကူ ရ။

== ၆။ တာလျိုင် မဳဒဳယာ ကေုာံ ကွတ်ပညာ (Role of Media and Technology) ==
ပ္ဍဲကဵု ခေတ် တ္ၚဲဏအ်၊ မဳဒဳယာ မဟာဇန် (Social media) မပ္တံကဵု Facebook, Twitter, ကေုာံ TikTok တအ်ဝွံ ဒှ် လွဟ် အဓိက သွက် ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန် ရ။ ကွတ်ပညာ ဏအ် ဖန်ဗဒှ် ကဵု &quot;Hashtag activism&quot; မပကဵု ညံင် တင်ဂၞင် တအ် ဂွံ ပြးဇး အလုံ ဂၠးတိ ပ္ဍဲ အခိင် ဂၠေအ်အ် ရ။

ဥပမာ - ပရေင်ချဳဓရာင် [[တမ်သၞာံ အာရပ်]] (Arab Spring) ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၁ ဂှ်၊ မၞိဟ် တအ် စကာ မဳဒဳယာ သွက်ဂွံ ပံင်ကောံ တုဲ တဝ်စၞေဟ် ကု သၟိင် အာဏာရှင် တအ် ရ။ သာ်ဂှ် ဟွံသေင် ပရေင်ချဳဓရာင် #MeToo ဂှ် လေဝ် ပြးဇး အလုံ ဂၠးတိ နကဵု အင်တာနက် သွက်ဂွံ ဒစးဒုင် ပရေင်ဍဵုဍိုက် လိင် ရ။

== ၇။ တင်အဓိက သွက်ဂွံ အံင်ဇၞး ကေုာံ ကျဟောမ် (Elements of Success and Failure) ==
ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန် မွဲ အံင်ဇၞး ဟွံသေင်မ္ဂး ကျဟောမ် ဂှ် တန်တဴ ဒၟံင် လတူ တင် အဓိက ဂမၠိုင် ရ -
* '''ပရေင်လဒက်ပတန် ခိုင်ကၠိုက် (Organization):''' ဒးနွံကဵု က္ဍိုပ်သကိုပ် မခိုင်ကၠိုက် ကေုာံ မၞိဟ် မပါလုပ် မဂၠိုင်။
* '''အခေါင် ပရေင်ဍုင်ကွာန် (Political Opportunity):''' ယဝ်ရ အလဵုအသဳ လပါ် လတူ ဍိုန်လျ အာ ဟွံသေင်မ္ဂး ပါ်ကရေက် အာ မ္ဂး၊ ပရေင်ချဳဓရာင် တအ် ဂွံ အခေါင် အံင်ဇၞး ဂၠိုင် ရ။
* '''သြဇာ လတူ ညးဍုင်ကွာန် (Public Support):''' ပရေင်ချဳဓရာင် ဂှ် ဒးဂွံ ပရေင်ထံက်ပင် နူကဵု ဂကောံမၞိဟ် ဓမ္မတာ (Public sympathy)။ ယဝ်ရ ညးတအ် စကာ ပရေင်ပလီုပလာ် ဗွဲမလောန် (Violence) မ္ဂး၊ ညးဍုင်ကွာန် တအ် မာန် ဒစးဒုင် ဍေဟ်တအ် ပၠန် ရ။

== ၈။ ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန် အလုံ ဂၠးတိ (Global Social Movements) ==
ဝင် ဂၠးတိ ဝွံ ဍိုက်ပေင် ဒၟံင် နကဵု ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန် မပြာကတ် ဗွဲမဂၠိုင် ရ -
* '''ပရေင်ချဳဓရာင် အခေါင်အရာ ညးဍုင်ကွာန် အမေရိကာန် (US Civil Rights Movement):''' က္ဍိုက်က္ဍိုပ် နကဵု မာတေန် လူသာ ကေန် (Martin Luther King Jr.) သွက်ဂွံ ပလီု ထောအ် သၞောဝ် ပါ်ကရေက် အသာ် စၞာံ။
* '''ပရေင်ချဳဓရာင် ဒစးဒုင် အပါသိုက် (Anti-Apartheid Movement):''' ပ္ဍဲ အာဖရိက သၠုင်ကျာ မက္ဍိုက်က္ဍိုပ် နကဵု နေလ်ဆင် မန်ဒဲလာ (Nelson Mandela) သွက်ဂွံ ပလီု သၞောတ် ပါ်ကရေက် ဂကူ။
* '''ပရေင်ချဳဓရာင် သဘာဝ ပွဳပွူ (Environmental Movement):''' ပ္ဍဲ တ္ၚဲဏအ် မက္ဍိုက်က္ဍိုပ် နကဵု မၞိဟ် ဝုတ်ဗၠာဲ မပ္တံကဵု ဂရီတာ သန်ဘာတ် (Greta Thunberg) သွက်ဂွံ တဝ်စၞေဟ် ကု ပရေင်ပြံင်လှာဲ ဥတု ကေုာံ ဓါတ်ဂမ္တဴ (Climate change)။

== ၉။ ဖဵုသက်ရောက် လတူ ဂကောံမၞိဟ် ကေုာံ ပဝ်လသဳ (Impact on Society and Policy) ==
ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန် ဝွံ နွံကဵု ဖဵုသက်ရောက် အဓိက ၜါ သာ် - 
၁။ '''ပရေင်ပြံင်လှာဲ ပဝ်လသဳ (Policy Change):''' ပကဵု ညံင် အလဵုအသဳ ဂွံ ခၞံဗဒှ် သၞောဝ်ဥပဒေ တၟိ (ဥပမာ - သၞောဝ် အခေါင် မာဲ၊ သၞောဝ် မင်မဲ သဘာဝ)။
၂။ '''ပရေင်ပြံင်လှာဲ ယေန်သၞာင် (Cultural Change):''' ပြံင်လှာဲ ထောအ် လညာတ် ကေုာံ အခိုက်အလိုက် ဂကောံမၞိဟ် လတူ အရာ မွဲမွဲ (ဥပမာ - ပရေင်စၟတ်သမ္တီ အခေါင် တုပ်သၟဟ် ညးဗြဴ ကဵု ညးတြုံ)။

ၜိုန်ရ ပရေင်ချဳဓရာင် လ္ၚဵု ဟွံကလိဂွံ ပရေင်ပြံင်လှာဲ သၞောဝ်ဥပဒေ ပြဟ်ပြဟ် ကီုလေဝ်၊ ဍေဟ်တအ် မာန် ပြံင်လှာဲ လညာတ် မၞိဟ် ပ္ဍဲ ဂကောံမၞိဟ် ဗွဲမလအ်လ ရ။

== ၁၀။ အနာဂတ် ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန် (Future of Social Movements) ==
အနာဂတ် သွက် ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန် ဝွံ ဆက်စပ် ဒၟံင် ကု ဂၠးတိ မဆက်စပ် ဒၟံင် ရေင်သကအ် (Globalization) ရ။ ပရေင်ချဳဓရာင် ပ္ဍဲ တ္ၚဲဏအ် ဝွံ ဟွံဒက်ပတန် လဝ် ဆ ပ္ဍဲ ဍုင် မွဲ ဓဝ် ပုဟ်၊ ဍေဟ်တအ် ဒှ် ပရေင်ချဳဓရာင် အလုံ ဂၠးတိ (Transnational movements) မာန် ရ။

တုဲပၠန်၊ လွပ် [[ဉာဏ်စက်]] (Artificial intelligence) ကေုာံ ဒေတာ ဇၞော် (Big data) တအ်ဝွံ မာန် ပြံင်လှာဲ ဗီုလဵု ဂကောံ တအ် ပံင်ကောံ ကေုာံ ဖန်ဇန် လၟေင် ကမၠောန် ရ။ ဆဂး၊ ပ္ဍဲ အခိင် တုပ် ဂှ်၊ အလဵုအသဳ တအ် လေဝ် စကာ နည်းပညာ တအ် ဏအ် သွက်ဂွံ လ္ၚတ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ကေုာံ ဍဵုဍိုက် ပရေင်ချဳဓရာင် တအ် ဗွဲမလောဲသွာ မာန် ကီု ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပေါဲဗတိုက် အကြာ အဝဵု ကေုာံ ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန် ဝွံ ဆက် ကတဵုဒှ် အာ နကဵု ဗီုပြင် ခေတ်တၟိ ပ္ဍဲ အနာဂတ် ရောင်။

== နိဿဲဂမၠိုင် ==
&lt;references /&gt;

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ပရေင်မၞိဟ်]] (Sociology)
* [[ဒဳမဝ်ကရေသဳ]] (Democracy)
* [[အခေါင်အရာ ညးဍုင်ကွာန်]] (Civil rights)
* [[ပရေင်တဝ်စၞေဟ်]] (Revolution)

{{Navbox
| name = Sociology and Politics
| title = ပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် (Sociology and Politics)
| listclass = hlist
| state = autocollapse
| group1 = လညာတ် သဇိုင်
| list1 =
* [[ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်]] (Social movement)
* [[ပရေင်မၞိဟ်]] (Sociology)
* [[အခေါင်အရာ ညးဍုင်ကွာန်]] (Civil rights)
* [[ပရေင်တဝ်စၞေဟ်]] (Revolution)
| group2 = သဳအိုရဳ
| list2 =
* [[သဳအိုရဳ ပရေင်ပံင်ကောံ ဒြပ်ရတ်]] (Resource mobilization theory)
* [[သဳအိုရဳ ပရေင်ချဳဓရာင် ခေတ်တၟိ]] (New social movement)
* [[သဳအိုရဳ ပရေင်မၞိဟ် ဍဵုဍိုက်]] (Structural strain theory)
| group3 = ကဏ္ဍ ဆက်စပ်ဂမၠိုင်
| list3 =
* [[ဒဳမဝ်ကရေသဳ]] (Democracy)
* [[တမ်သၞာံ အာရပ်]] (Arab Spring)
* [[အခေါင် မာဲ ညးဗြဴ]] (Women's suffrage)
* [[မဳဒဳယာ မဟာဇန်]] (Social media)
}}

[[Category:ပရေင်မၞိဟ်]]
[[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
[[Category:ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်]]
[[Category:အခေါင်အရာ]]</text>
      <sha1>lb5omngbvfl8cluqp4p9zkodx5cem06</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>56294</id>
      <parentid>56293</parentid>
      <timestamp>2026-07-18T19:49:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amherst99</username>
        <id>1715</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>56294</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22605" sha1="nnqkwsurse0bl9gtlqw9vj7uxtzwj5d" xml:space="preserve">'''ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်''' ဟွံသေင်မ္ဂး '''ပရေင်ချဳဓရာင် ဂကောံမၞိဟ်''' (အၚ်္ဂလိက်: ''social movement'') ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ဂကောံ မၞိဟ် ဗွဲမဂၠိုင် မပံင်ကောံ တုဲ ချဳဓရာင် အတိုင် လၟေင်ကမၠောန် သွက်ဂွံ ဖန်ဗဒှ် ပရေင်ပြံင်လှာဲ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ဒစးဒုင် ပရေင်ပြံင်လှာဲ ပ္ဍဲကဵု [[ဂကောံမၞိဟ်]] (society) ဟွံသေင်မ္ဂး [[ပရေင်ဍုင်ကွာန်]] (politics) ရ။ ပရေင်ချဳဓရာင် တအ်ဝွံ ဒှ် အရာ အဓိက သွက်ဂွံ အာတ်မိက် အခေါင်အရာ၊ သောင်ကလး ပြသၞာ ညးဍုင်ကွာန်၊ ကေုာံ ဖန်ဗဒှ် သၞောတ်ဝ် တၟိ ပ္ဍဲ ဍုင် မွဲမွဲ ရ။&lt;ref name=&quot;tilly&quot;&gt;{{cite book |last=Tilly |first=C. |title=Social Movements, 1768–2004 |publisher=Paradigm Publishers |year=2004 |pages=3-7}}&lt;/ref&gt;

ပ္ဍဲကဵု သမိုင်း ဂၠးတိ၊ ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန် ဝွံ ပြံင်လှာဲ လဝ် ဝင် ကောန်မၞိဟ် ဗွဲမဇၞော် မပ္တံကဵု ပရေင်ချဳဓရာင် သွက် အခေါင်အရာ ညးဗြဴ၊ ပရေင်ချဳဓရာင် သၟာကမၠောန်၊ ကေုာံ ပရေင်ချဳဓရာင် စဵုဒၞာ သဘာဝ ပွဳပွူ တအ် ရ။ လိက်ပရေင် ဏအ်ဝွံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် လဝ် ပရူပရာ ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန် နကဵု လညာတ် [[ပရေင်မၞိဟ်]] (Sociology)၊ [[သဳအိုရဳ]] (Theory)၊ ကေုာံ လွပ် ဍေဟ် ပ္ဍဲ ခေတ်တၟိ တအ် ဗွဲမလှဲလး ရ။

[[File:Martin_Luther_King_-_March_on_Washington.jpg|thumb|right|300px|ဗီုရုပ် ထ္ၜး ပရေင်ချဳဓရာင် အခေါင်အရာ ညးဍုင်ကွာန် (Civil Rights Movement) ပ္ဍဲ ကၟိန်ဍုင် အမေရိကာန် မက္ဍိုက်က္ဍိုပ် နကဵု မာတေန် လူသာ ကေန်။]]

== ၁။ နိဒါန် ကေုာံ ပွံက်အဓိပ္ပါယ် (Introduction and Definition) ==
နကဵု လညာတ် ပညာ ပရေင်မၞိဟ် မ္ဂး၊ ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန် ဟီုမ္ဂးဂှ် ဒှ် ပရေင်ကမၠောန် မကတဵုဒှ် လဝ် နကဵု ဂကောံ (Collective action) မနွံကဵု တင်ရန်တၟအ် ချိုတ်ချိုတ်ပၠိုတ်ပၠိုတ် သွက်ဂွံ ပြံင်လှာဲ သၞောဝ်ဥပဒေ၊ အခိုက်အလိုက်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး သၞောတ် ပရေင်အုပ်ဓုပ် ရ။

ပရေင်ချဳဓရာင် ဝွံ တၞဟ်ခြာ နူကဵု ပရေင်ကတဵုသပုန် (Rebellion) ဟွံသေင်မ္ဂး ပရေင်ထေဲစိုတ် ဟွံမဲ သၞောတ်ဝ် (Mob behavior) ရ။ ဍေဟ်တအ် နွံကဵု လဒက်ပတန်၊ က္ဍိုပ်သကိုပ်၊ ကေုာံ သြဇာ လတူ ညးဍုင်ကွာန် ဗွဲမလအ်လ ရ။ တၠပညာ သဳဒနဳ တာရဝ် (Sidney Tarrow) ဟီုတွံ လဝ် ဒဒှ်ရ ပရေင်ချဳဓရာင် ဝွံ ဒှ် &quot;ပရေင်ဒစးဒုင် အလုံ ဂကောံ မနွံကဵု တင်ရန်တၟအ် ဓမ္မတာ&quot; ရ။&lt;ref name=&quot;tarrow&quot;&gt;{{cite book |last=Tarrow |first=S. |title=Power in Movement: Social Movements and Contentious Politics |edition=3rd |publisher=Cambridge University Press |year=2011 |pages=10-15}}&lt;/ref&gt;

== ၂။ ဝင် ကေုာံ တမ်မူလ (History and Origins) ==
ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန် နကဵု ဗီုပြင် ခေတ်တၟိ ဝွံ စကတဵုဒှ် ကၠုင်လဝ် ပ္ဍဲ အကြာ လပါ် လက္ကရဴ ဗွဝ်ကၠံ ၁၈ ကေုာံ လပါ်စ ဗွဝ်ကၠံ ၁၉ ပ္ဍဲ ရးဥရောပ ကေုာံ အမေရိက ရ။ ဍေဟ် ဆက်စပ် ဒၟံင် ကု ပရေင်ပြံင်လှာဲ ခေတ် စက်ယန္တရား (Industrial Revolution) ကေုာံ ပရေင်ဇၞော်မောဝ် သၞောတ် [[ဒဳမဝ်ကရေသဳ]] (Democracy) ရ။

ပ္ဍဲ အခိင် တေအ်၊ သၟာကမၠောန် တအ် ပံင်ကောံ တုဲ အာတ်မိက် ညံင်ဂွံ ဖအောန် ဖျေဟ် နာဍဳ ကမၠောန် ကေုာံ ပခိုဟ် တိုန် ၚုဟ်မး ကမၠောန် ရ။ လက္ကရဴ ဂှ်၊ ပရေင်ချဳဓရာင် သွက် အခေါင် မာဲ ညးဗြဴ (Women's suffrage movement) ကေုာံ ပရေင်ချဳဓရာင် ဒစးဒုင် ပရေင်ဍိက် (Abolitionism) တအ် ကတဵုဒှ် ကၠုင် ရ။ ဝင် ဏအ် ထ္ၜးကဵု ဒဒှ်ရ ပရေင်ချဳဓရာင် ဝွံ ဒှ် လွဟ် ညးဍုင်ကွာန် မဟွံမဲ ကဵု အာဏာ တအ် သွက်ဂွံ တဝ်စၞေဟ် ကု သၟိင်တၠ တအ် ရ။

== ၃။ လၟေင် ကဆံင် ပရေင်ချဳဓရာင်ဂမၠိုင် (Stages of Social Movements) ==
တၠပညာ စိုတ်ပညာ ဟာဗတ် ဗလူမာ (Herbert Blumer) ပါ်လဝ် လၟေင် ကဆံင် ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန် နကဵု ၄ ကဆံင် အဓိက ရ - &lt;ref name=&quot;blumer&quot;&gt;{{cite book |last=Blumer |first=H. |title=Collective Behavior |publisher=Principles of Sociology |year=1969 |pages=170-175}}&lt;/ref&gt;

1. '''ကဆံင် ကတဵုဒှ် (Emergence):''' မၞိဟ် တအ် စ ဟီုဂး ကေုာံ ဟွံပေင်စိုတ် လတူ ပြသၞာ မွဲမွဲ ဆဂး ဟွံမဲ ကဵု ဂကောံ ဏီ။

2. '''ကဆံင် ပံင်ကောံ (Coalescence):''' မၞိဟ် တအ် စ ပံင်ကောံ၊ စၟတ်သမ္တီ က္ဍိုပ်သကိုပ်၊ တုဲ ဖန်ဇန် လၟေင် ကမၠောန် (ဥပမာ - ပရေင်ထ္ၜးဆန္ဒ)။

3. '''ကဆံင် ခၞံဗဒှ် သၞောတ်ဝ် (Bureaucratization):''' ဂကောံ ဂှ် ဇၞော် တိုန် တုဲ ဒက်ပတန် ရုင်၊ စကာ သြန်ဘဏ္ဍာ၊ ကေုာံ ကၠောန် ကမၠောန် နကဵု လၟေင် လဒက်ပတန် ပရေင်အုပ်ဓုပ်။

4. '''ကဆံင် ယှောတ်စှ်ေ (Decline):''' ပရေင်ချဳဓရာင် ဂှ် ဒေါအ် အာ ဟွံသေင်မ္ဂး ယှောတ် အာ။ ဍေဟ် မာန် ကတဵုဒှ် ဟိုတ်နူ ဍေဟ် အံင်ဇၞး အာ ရ၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ဒးဒုင် ဍဵုဍိုက် ပလီု ထောအ်၊ ဟွံသေင်မ္ဂး ညးပါလုပ် တအ် ပါ် အာ ဂကောံ တၞဟ် ရ။

== ၄။ ဂကူ ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန် ဂမၠိုင် (Types of Social Movements) ==
ဒေဗစ် အေဘာလဳ (David Aberle) ပါ်လဝ် ဂကူ ပရေင်ချဳဓရာင် နကဵု အလုံ ပြသၞာ ဍေဟ်တအ် မိက်ဂွံ ပြံင်လှာဲ ရ။

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ [[သ္ၚိအင်]] ထ္ၜး ဂကူ ပရေင်ချဳဓရာင် ၄ သာ်
|-
! ဂကူ
! တင်ရန်တၟအ်
! အလုံ ပြံင်လှာဲ
! ဥပမာ
|-
| '''ပရေင်ချဳဓရာင် ပြံင်လှာဲ ညိည (Alternative)'''
| သွက်ဂွံ ပြံင်လှာဲ စရိုတ် မၞိဟ် လ္ၚဵု ညိည
| ပူဂိုလ်
| ဂကောံ စဵုဒၞာ ပရေင်သုင် အရက် (Temperance movement)
|-
| '''ပရေင်ချဳဓရာင် ကလေင် ဟံင်ပြာ် (Redemptive)'''
| သွက်ဂွံ ပြံင်လှာဲ ဘဝ မၞိဟ် လ္ၚဵု အလုံအိုတ်သီု
| ပူဂိုလ်
| ဂကောံ ကလေင် ဖန်ဗဒှ် ဘဝ သွက် ညးစကာ ဂဥုဲၜူမာဲ
|-
| '''ပရေင်ချဳဓရာင် ပလေဝ်ပလေတ် (Reformative)'''
| သွက်ဂွံ ပြံင်လှာဲ သၞောဝ် ညိည ပ္ဍဲ ဂကောံမၞိဟ် သီုဖအိုတ်
| အလုံ ဂကောံမၞိဟ်
| ပရေင်ချဳဓရာင် စဵုဒၞာ သဘာဝ ပွဳပွူ (Environmental movement)
|-
| '''ပရေင်ချဳဓရာင် တဝ်စၞေဟ် (Revolutionary)'''
| သွက်ဂွံ ပြံင်လှာဲ သၞောတ် ဍုင် ကေုာံ ဂကောံမၞိဟ် သီုဖအိုတ်
| အလုံ ဂကောံမၞိဟ်
| ပရေင်တဝ်စၞေဟ် ပြင်သေတ် (French Revolution)
|}

== ၅။ သဳအိုရဳ ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန် ဂမၠိုင် (Theories of Social Movements) ==
သွက်ဂွံ သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် မုဟိုတ် ပရေင်ချဳဓရာင် ကတဵုဒှ် ဂှ်၊ တၠပညာ တအ် ဖန်ဗဒှ် လဝ် [[သဳအိုရဳ]] နာနာ သာ် -

* '''သဳအိုရဳ ပရေင်မၞိဟ် ဍဵုဍိုက် (Structural Strain Theory):''' ပရေင်ချဳဓရာင် ကတဵုဒှ် ဟိုတ်နူကဵု ဂကောံမၞိဟ် ဒးဒုင် ဍဵုဍိုက် ကေုာံ သၞောတ်ဝ် တအ် ဟွံမာန် သောင်ကလး ပြသၞာ ရ။
* '''သဳအိုရဳ ပရေင်ပံင်ကောံ ဒြပ်ရတ် (Resource Mobilization Theory):''' သဳအိုရဳ ဏအ် ဟီုတွံ ဒဒှ်ရ ပရေင်ထေဲစိုတ် သက်သက် ဂှ် ဟွံရုံဂပ် ပုဟ်။ သွက်ဂွံ အံင်ဇၞး ဂှ် ဒးနွံကဵု ဒြပ်ရတ် (Resources) မပ္တံကဵု သြန်၊ က္ဍိုပ်သကိုပ်၊ ကေုာံ မဳဒဳယာ ရ။&lt;ref name=&quot;mccarthy&quot;&gt;{{cite journal |last=McCarthy |first=J. D. |author2=Zald, M. N. |title=Resource Mobilization and Social Movements: A Partial Theory |journal=American Journal of Sociology |volume=82 |issue=6 |pages=1212-1241 |year=1977}}&lt;/ref&gt;
* '''သဳအိုရဳ ပရေင်ချဳဓရာင် ခေတ်တၟိ (New Social Movement Theory):''' လ္ၚတ် ရံင် ပရေင်ချဳဓရာင် ပ္ဍဲ ခေတ် လက္ကရဴ ဏအ် (မပ္တံကဵု ပရေင်ချဳဓရာင် အခေါင် လိင် - LGBTQ+ rights) မဟွံမဲ တင်ရန်တၟအ် လတူ ပရေင်ပိုန်ဒြပ် သက်သက် ဆဂး အာရီုစွံ လတူ အခေါင်အရာ ကေုာံ ဝိညာဏ် ဂကူ ရ။

== ၆။ တာလျိုင် မဳဒဳယာ ကေုာံ ကွတ်ပညာ (Role of Media and Technology) ==
ပ္ဍဲကဵု ခေတ် တ္ၚဲဏအ်၊ မဳဒဳယာ မဟာဇန် (Social media) မပ္တံကဵု Facebook, Twitter, ကေုာံ TikTok တအ်ဝွံ ဒှ် လွဟ် အဓိက သွက် ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန် ရ။ ကွတ်ပညာ ဏအ် ဖန်ဗဒှ် ကဵု &quot;Hashtag activism&quot; မပကဵု ညံင် တင်ဂၞင် တအ် ဂွံ ပြးဇး အလုံ ဂၠးတိ ပ္ဍဲ အခိင် ဂၠေအ်အ် ရ။

ဥပမာ - ပရေင်ချဳဓရာင် [[တမ်သၞာံ အာရပ်]] (Arab Spring) ပ္ဍဲ သၞာံ ၂၀၁၁ ဂှ်၊ မၞိဟ် တအ် စကာ မဳဒဳယာ သွက်ဂွံ ပံင်ကောံ တုဲ တဝ်စၞေဟ် ကု သၟိင် အာဏာရှင် တအ် ရ။ သာ်ဂှ် ဟွံသေင် ပရေင်ချဳဓရာင် #MeToo ဂှ် လေဝ် ပြးဇး အလုံ ဂၠးတိ နကဵု အင်တာနက် သွက်ဂွံ ဒစးဒုင် ပရေင်ဍဵုဍိုက် လိင် ရ။

== ၇။ တင်အဓိက သွက်ဂွံ အံင်ဇၞး ကေုာံ ကျဟောမ် (Elements of Success and Failure) ==
ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန် မွဲ အံင်ဇၞး ဟွံသေင်မ္ဂး ကျဟောမ် ဂှ် တန်တဴ ဒၟံင် လတူ တင် အဓိက ဂမၠိုင် ရ -
* '''ပရေင်လဒက်ပတန် ခိုင်ကၠိုက် (Organization):''' ဒးနွံကဵု က္ဍိုပ်သကိုပ် မခိုင်ကၠိုက် ကေုာံ မၞိဟ် မပါလုပ် မဂၠိုင်။
* '''အခေါင် ပရေင်ဍုင်ကွာန် (Political Opportunity):''' ယဝ်ရ အလဵုအသဳ လပါ် လတူ ဍိုန်လျ အာ ဟွံသေင်မ္ဂး ပါ်ကရေက် အာ မ္ဂး၊ ပရေင်ချဳဓရာင် တအ် ဂွံ အခေါင် အံင်ဇၞး ဂၠိုင် ရ။
* '''သြဇာ လတူ ညးဍုင်ကွာန် (Public Support):''' ပရေင်ချဳဓရာင် ဂှ် ဒးဂွံ ပရေင်ထံက်ပင် နူကဵု ဂကောံမၞိဟ် ဓမ္မတာ (Public sympathy)။ ယဝ်ရ ညးတအ် စကာ ပရေင်ပလီုပလာ် ဗွဲမလောန် (Violence) မ္ဂး၊ ညးဍုင်ကွာန် တအ် မာန် ဒစးဒုင် ဍေဟ်တအ် ပၠန် ရ။

== ၈။ ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန် အလုံ ဂၠးတိ (Global Social Movements) ==
ဝင် ဂၠးတိ ဝွံ ဍိုက်ပေင် ဒၟံင် နကဵု ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန် မပြာကတ် ဗွဲမဂၠိုင် ရ -
* '''ပရေင်ချဳဓရာင် အခေါင်အရာ ညးဍုင်ကွာန် အမေရိကာန် (US Civil Rights Movement):''' က္ဍိုက်က္ဍိုပ် နကဵု မာတေန် လူသာ ကေန် (Martin Luther King Jr.) သွက်ဂွံ ပလီု ထောအ် သၞောဝ် ပါ်ကရေက် အသာ် စၞာံ။
* '''ပရေင်ချဳဓရာင် ဒစးဒုင် အပါသိုက် (Anti-Apartheid Movement):''' ပ္ဍဲ အာဖရိက သၠုင်ကျာ မက္ဍိုက်က္ဍိုပ် နကဵု နေလ်ဆင် မန်ဒဲလာ (Nelson Mandela) သွက်ဂွံ ပလီု သၞောတ် ပါ်ကရေက် ဂကူ။
* '''ပရေင်ချဳဓရာင် သဘာဝ ပွဳပွူ (Environmental Movement):''' ပ္ဍဲ တ္ၚဲဏအ် မက္ဍိုက်က္ဍိုပ် နကဵု မၞိဟ် ဝုတ်ဗၠာဲ မပ္တံကဵု ဂရီတာ သန်ဘာတ် (Greta Thunberg) သွက်ဂွံ တဝ်စၞေဟ် ကု ပရေင်ပြံင်လှာဲ ဥတု ကေုာံ ဓါတ်ဂမ္တဴ (Climate change)။

== ၉။ ဖဵုသက်ရောက် လတူ ဂကောံမၞိဟ် ကေုာံ ပဝ်လသဳ (Impact on Society and Policy) ==
ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန် ဝွံ နွံကဵု ဖဵုသက်ရောက် အဓိက ၜါ သာ် - 
၁။ '''ပရေင်ပြံင်လှာဲ ပဝ်လသဳ (Policy Change):''' ပကဵု ညံင် အလဵုအသဳ ဂွံ ခၞံဗဒှ် သၞောဝ်ဥပဒေ တၟိ (ဥပမာ - သၞောဝ် အခေါင် မာဲ၊ သၞောဝ် မင်မဲ သဘာဝ)။
၂။ '''ပရေင်ပြံင်လှာဲ ယေန်သၞာင် (Cultural Change):''' ပြံင်လှာဲ ထောအ် လညာတ် ကေုာံ အခိုက်အလိုက် ဂကောံမၞိဟ် လတူ အရာ မွဲမွဲ (ဥပမာ - ပရေင်စၟတ်သမ္တီ အခေါင် တုပ်သၟဟ် ညးဗြဴ ကဵု ညးတြုံ)။

ၜိုန်ရ ပရေင်ချဳဓရာင် လ္ၚဵု ဟွံကလိဂွံ ပရေင်ပြံင်လှာဲ သၞောဝ်ဥပဒေ ပြဟ်ပြဟ် ကီုလေဝ်၊ ဍေဟ်တအ် မာန် ပြံင်လှာဲ လညာတ် မၞိဟ် ပ္ဍဲ ဂကောံမၞိဟ် ဗွဲမလအ်လ ရ။

== ၁၀။ အနာဂတ် ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန် (Future of Social Movements) ==
အနာဂတ် သွက် ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန် ဝွံ ဆက်စပ် ဒၟံင် ကု ဂၠးတိ မဆက်စပ် ဒၟံင် ရေင်သကအ် (Globalization) ရ။ ပရေင်ချဳဓရာင် ပ္ဍဲ တ္ၚဲဏအ် ဝွံ ဟွံဒက်ပတန် လဝ် ဆ ပ္ဍဲ ဍုင် မွဲ ဓဝ် ပုဟ်၊ ဍေဟ်တအ် ဒှ် ပရေင်ချဳဓရာင် အလုံ ဂၠးတိ (Transnational movements) မာန် ရ။

တုဲပၠန်၊ လွပ် [[ဉာဏ်စက်]] (Artificial intelligence) ကေုာံ ဒေတာ ဇၞော် (Big data) တအ်ဝွံ မာန် ပြံင်လှာဲ ဗီုလဵု ဂကောံ တအ် ပံင်ကောံ ကေုာံ ဖန်ဇန် လၟေင် ကမၠောန် ရ။ ဆဂး၊ ပ္ဍဲ အခိင် တုပ် ဂှ်၊ အလဵုအသဳ တအ် လေဝ် စကာ နည်းပညာ တအ် ဏအ် သွက်ဂွံ လ္ၚတ် သ္ၚေဝ်ဂၠေပ် ကေုာံ ဍဵုဍိုက် ပရေင်ချဳဓရာင် တအ် ဗွဲမလောဲသွာ မာန် ကီု ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပေါဲဗတိုက် အကြာ အဝဵု ကေုာံ ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန် ဝွံ ဆက် ကတဵုဒှ် အာ နကဵု ဗီုပြင် ခေတ်တၟိ ပ္ဍဲ အနာဂတ် ရောင်။

== နိဿဲဂမၠိုင် ==
&lt;references /&gt;

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ပရေင်မၞိဟ်]] (Sociology)
* [[ဒဳမဝ်ကရေသဳ]] (Democracy)
* [[အခေါင်အရာ ညးဍုင်ကွာန်]] (Civil rights)
* [[ပရေင်တဝ်စၞေဟ်]] (Revolution)

{{Navbox
| name = Sociology and Politics
| title = ပရေင်မၞိဟ် ကေုာံ ပရေင်ဍုင်ကွာန် (Sociology and Politics)
| listclass = hlist
| state = autocollapse
| group1 = လညာတ် သဇိုင်
| list1 =
* [[ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်]] (Social movement)
* [[ပရေင်မၞိဟ်]] (Sociology)
* [[အခေါင်အရာ ညးဍုင်ကွာန်]] (Civil rights)
* [[ပရေင်တဝ်စၞေဟ်]] (Revolution)
| group2 = သဳအိုရဳ
| list2 =
* [[သဳအိုရဳ ပရေင်ပံင်ကောံ ဒြပ်ရတ်]] (Resource mobilization theory)
* [[သဳအိုရဳ ပရေင်ချဳဓရာင် ခေတ်တၟိ]] (New social movement)
* [[သဳအိုရဳ ပရေင်မၞိဟ် ဍဵုဍိုက်]] (Structural strain theory)
| group3 = ကဏ္ဍ ဆက်စပ်ဂမၠိုင်
| list3 =
* [[ဒဳမဝ်ကရေသဳ]] (Democracy)
* [[တမ်သၞာံ အာရပ်]] (Arab Spring)
* [[အခေါင် မာဲ ညးဗြဴ]] (Women's suffrage)
* [[မဳဒဳယာ မဟာဇန်]] (Social media)
}}

[[Category:ပရေင်မၞိဟ်]]
[[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန်]]
[[Category:ပရေင်ချဳဓရာင် ညးဍုင်ကွာန်]]
[[Category:အခေါင်အရာ]]</text>
      <sha1>nnqkwsurse0bl9gtlqw9vj7uxtzwj5d</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>