ဝေသာလဳဗၟံက်၊ ပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ်

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="mnw">
  <siteinfo>
    <sitename>ဝဳကဳပဳဒဳယာ</sitename>
    <dbname>mnwwiki</dbname>
    <base>https://mnw.wikipedia.org/wiki/%E1%80%99%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%99%E1%80%BA</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.14</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">မဳဒဳယာ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">တၟေင်</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ညးလွပ်</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ညးလွပ် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ဝဳကဳပဳဒဳယာ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ဝှာင်</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ဝှာင် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">မဳဒဳယာဝဳကဳ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">မဳဒဳယာဝဳကဳ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ထာမ်ပလိက်</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ထာမ်ပလိက် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ရီု</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ရီု ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ကဏ္ဍ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ကဏ္ဍ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ပါင်မုက်</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ပါင်မုက် ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">မဝ်ဂျူ</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">မဝ်ဂျူ ဓရီုကျာ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ဝေသာလဳဗၟံက်၊ ပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ်</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6256</id>
    <revision>
      <id>56558</id>
      <parentid>48032</parentid>
      <timestamp>2026-08-08T09:40:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sdoung nyan</username>
        <id>2673</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ဝၚ်ကျာ်ဝိသိဋ္ဌမၚ်္ဂလ ကွာန်ဝေသာလဳဗၟံက်</comment>
      <origin>56558</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11953" sha1="pfmkgjhopkr0u5sc66gz7qvi72jzvu2" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
|name = ကွာန်ဝေသာလဳဗၟံက်
|official_name = 
|pushpin_label_position = bottom
|settlement_type = ကွာန်
|image_skyline = 
|image_map = 
|map_caption = 
|pushpin_map = မြန်မာနိုင်ငံ
|pushpin_map_caption = ဒၞာဲကွာန်ဝေသာလဳဗၟံက် မၞုံ
|subdivision_type = ကၟိန်ဍုင်
|subdivision_name = {{Flag|Myanmar}}
|subdivision_type1 = တွဵုရး
|subdivision_name1 = တွဵုရးကရေင်
|subdivision_type2 = ခရိုင်
|subdivision_name2 = ခရိုင်လှာဒကှ်
|subdivision_type3 = ပွိုင်ဍုင်
|subdivision_name3 = ပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ်
|unit_pref = Imperial
|area_total_km2 = 
|population_total =
|population_urban =
|population_rural =
|population_as_of =
|population_footnotes =
|population_density_km2 = auto
|coordinates = {{Coord|15.939467|98.112537|region:MM|display=inline,title}}
|elevation_ft = 
|elevation_m = 
|timezone = အခိင်ကၟိန်ဍုင်ဗၟာ
|utc_offset = +6.30
|website =
}}

'''ကွာန်ဝေသာလဳဗၟံက်''' ([[ဘာသာဗၟာ|ဗၟာ]]: ဝေသာလီအနောက် ကျေးရွာ ) ဝွံ နွံပ္ဍဲပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ်၊ ဒေသရးမန်၊ တွဵုးရဍုင်ကရေင်။ တုဲဒှ်ကွာန်မန်မၞုံသၟဝ်အုပ်ဓုပ်ဗော်ဍုၚ်မန်တၟိ အကြာၜဳၜါ ကော်ဂး ၜဳဇမိ ကေုာံ ၜဳဝၚ်ရော ပ္ဍဲကဵုဗွိုၚ်တိဍာ်အုပ်ဓုပ်ဗော်ဍုၚ်မန်ပိုၚ်ပြဳ မပါ်လဝ် ပန်သ္ကုတ်ဂှ် ကွာန်ဝေသာလဳဗၟံက်ဝွံ မၞုံပ္ဍဲသ္ကုတ်ပွိုၚ်တိုက်လၟိဟ် (၁)။&lt;ref&gt;[[လှာဒကှ်၊ ပွိုင်ဍုင်#:~:text=နိဿဲ-,လှာဒကှ်၊ ပွိုင်ဍုင်,၆ အရေဝ်ဘာသာဂမၠိုင်,-မုက်လိက်|လှာဒကှ်၊ ပွိုင်ဍုင်]]&lt;/ref&gt; ကောဒ်ဂၞန်ကွာန်ဝေသာလဳဗၟံက်ဂှ် ၁၇၀၆၉၂။&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://themimu.info/place-codes|title=Place codes (Pcodes)|work=Myanmar Information Management Unit|date=June 2020|accessdate=2020-12-20|archivedate=2020-11-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201121081823/https://themimu.info/place-codes}}&lt;/ref&gt;

== ဝၚ်ကွာန်ဝေသာလဳဗၟံက်ဗွဲခမၞန် ==
နူကဵုသၟိၚ်အၚ်္ဂလိက်တအ်အပ်ပြာပ်ဇိုန်ဏှၚ်ကဵုဍုၚ် ဍုၚ်ဗၟာဂွံဗၠးၜးတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၀၆ သၞာံဂှ် ဟိုတ်နူပရေၚ်ပိုၚ်ပြဳအဝဵုတိဍာ်ဟွံညဳသၟဟ်တုဲ မန်၊ ကရေၚ်၊ ဗၟာ က္တဵုဒှ်ကၠုၚ်ပေဲါဗ္တိုက်တုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၁၁ သၞာံဂိတုဒ္ဂိုန် (၈) စွေက် ဂှ်ဗၟာတအ်ကၠုၚ်ဗ္တိုက် ကွာန်ယေဗူ (ကွာန်ဍာ်ဂမ္တဴ) တုဲကွာန်ယေဗူဂှ် မဒးတူလေၚ်အာရ။ နူဂှ်ညးကွာန်ပ္ဍဲကွာန်ယေဗူ ကေုာံ ခမဳသၚ်ဂမၠိုၚ်ဂြိပ်ပဲါဘဲပၞာန် စိုပ်ကၠုၚ် သၞေဟ်ဍုၚ်လှာဒကှ်တုဲဇူမံၚ်ပ္ဍဲ သၞေဟ်ဍုၚ်လှာဒကှ်မွဲအံၚ် စိုပ် ၁၃၁၂ သၞာံဂှ် ဗၟာတအ်ကၠုၚ်ထောံဗုံ ပ္ဍဲဍုၚ်လှာဒကှ်ပၠန်တုဲ ထပ်ဂြိပ်ဒဴကၠောံၜဳ စိုပ်ကၠုၚ်ဒၞာဲဂအာၚ်တြေံဝါဇၞော်ညးကော် ပ္ဍဲဝါဂှ်နွံလထဴကရေၚ်မွဲ မၞုံယၟု ဆာလဳ ပဟိုတ်နူလထဴကရေၚ်ဂှ်နွံတဴပ္ဍဲဝါဂှ်တုဲ ဝါဆာလဳညးတအ်ကော်ခဴကၠုၚ်ရ။ နူဂှ်ဇူဂွံမွဲအံၚ် ကျာ်ဇၞော်အ္စာနန္ဒသာရ ချပ်တဴသွက်ဂွံပတန်ကွာန်မွဲတုဲ နူလ္ပာ်ဗၟံက်ဝါဂှ် ဒဵု၊ဍာ်စောဝ်၊ၜဳတအ်ဒးဗီုသွက်ဂွံပ္တန်ကွာန်တုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၁၂ သၞာံ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန်(၁၅) မံက်ဂွံဟေၚ် စပ္တန်ကၠုၚ်လဝ်ကွာန်ဝေသာလဳဗၟံက်မဒှ်ရ။&lt;ref name=Dhamma&gt;{{Cite book|author=ဓမ္မရံသဳခမဳမန်|title=လိက်ကၞပ်စၟတ်သမ္တီ သ္ဘၚ်ပတိုန်စရာဲတဆိပ်ကြာသာသနဓဇဓမ္မာစရိယ ကေုာံ သ္ဘၚ်စရိုဟ်ဍာ် ဘာတိုက်တၟိ ရာမညနိကာယ ဘာဗၟံက် ကွာန်ဝေသာလဳ|year=၁၃၇၆ သၞာံ|number=၁၊၂၊၃၊၄၊|publisher=ဘာတိုက်တၟိ}}&lt;/ref&gt;

ယၟုညးပ္တန်လဝ်ကွာန်

၁။ ကျာ်ဇၞော်အ္စာနန္ဒသာရ (ကျာ်ဇၞော်အဝ်)

၂။ ဘဒ္ဒန္တပညာဒိပ္ပ (ကော်ဂးဂုဏ်စိန်မၚ်)

၃။ ဘဒ္ဒန္တအိန္ဒသာရ

၄။ ဘဒ္ဒန္တသြဘာသ (ကော်ဂးကျာ်ဇၞော်ပေဲ၊ အနော်ကျာ်)

၅။ ဘဒ္ဒန္တဇောတိပါလ

၆။ ဘဒ္ဒန္တသောမ

၇။ ထပိုဲဝါရ

၈။ ထပိုဲပညာ

၉။ ထပိုဲဉာဏ

၁၀။ ထပိုဲသောမ

၁၁။ နာဲခရုဲ

၁၂။ မာံညောံတေန် (လၟုဟ်ဒှ်ခမဳဗျု ဘာဗၟံက် ကွာန်ဝေသာလဳ)

၁၃။ မာံအုံ

၁၄။ မာံထောန်စိန်

၁၅။ မာံဨမောၚ်

၁၆။ ဗမောၚ်

== ဝၚ်ကျာ်ဇယမၚ်္ဂလပ္ဍဲလ္တူဒဵု ==
ကျာ်ဇယမၚ်္ဂလလ္တူဒဵု ကွာန်ဝေသာလဳဗၟံက်ဝွံ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၁၃ သၞာံဂှ် နူကဵုကျာ်ဇၞော်အ္စာနန္ဒသာရ (ကော်ဂးကျာ်ဇၞော်အဝ်) ဆဵုညာတ်ကေတ်ကျာ်တြေံတြဟ်ပ္ဍဲလ္တူက္ဍဟ်ဒဵု ပလိုတ်ကွာန်ဝေသာလဳဗၟံက်တုဲ ကော်ဂွံဂကောံကောန်ကွးဥကျာ်မေန်၊ ဥကျာ်ပေဲ၊ မာံညောအ်တေန်၊ ခမဳနာဲဗၠာဲ၊ နာဲကျၚ်တအ်ဂမၠိုၚ်တုဲ စဒက်ပလေဝ်ကၠုၚ်ကျာ်ဝွံရောၚ်။ ကျာ်ဟိုတ်နူဟွံအံၚ်တုဲကၠုၚ်တုဲ ပ္ဍဲကဵု ၁၃၁၃ သၞာံ ဂိတုဇှ်ေဂှ်ဟေၚ် ကျာ်စေတဳဂှ်လီုလာ်အာကီု သီုကဵုကျာ်ဇၞော်အ္စာနန္ဒသာရလေဝ်စုတိစဴအာသွဝ်ရ။ ပ္ဍဲကာလစိုပ်လက်ထက်ကျာ်ဇၞော်အ္စာကုသလဂ္ဇံဂွံဘာပွိုၚ် (၂၀) သၞာံတုဲ သက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၆၀ သၞာံဂိတုဒဂိုန် (၈) စွေက်ဂှ် ကျာ်ဇၞော်အ္စာကုသလက္ဍိုက်က္ဍိုပ်အာဂတပၠတရဴတုဲကောန်ကွးကီု ဒါယကာဘာဒါယကာဗျဉ်ကောန်ၚာ်ဝုတ်ဗၠာဲအမူအနာဲ ဣစဳညာဲအလုံကွာန်ဝေသာလဳဗၟံက်စိုတ်တုပ်သၟဟ်တုဲ ကလေၚ်ဒက်ပလေဝ်ဒက်ပ္တန်ကၠုၚ်ပၠန်ရ။  လက္ကရဴထပ်ကျာ်ဝွံထပ်လီုအာမွဲလဝ်ပၠန်တုဲ ကျာ်ဇၞော်အ္စာကုသလ ဟိုတ်နူဟွံယှအ်ဇဲလွဳတုဲ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် ၁၃၆၀ သၞာံ ဂိတုဖဝ်ရဂိုန် (၆) မံက်ဂှ်ကလေၚ်ဒက်ပလေဝ်ကၠုၚ်ပၠန်တုဲ နကဵုယၟု ကျာ်ဇယမၚ်္ဂလတုဲ စဵုကဵုအခိၚ်လၟုဟ်သ္ပကၠုၚ်မံၚ်သဘၚ်ကျာ်လၟေၚ်လၟေၚ်သၞာံရောၚ်။ တ္ၚဲကၠောန်ဘသၚ်ကျာ်ဇယမၚ်္ဂလ ကွာန်ဝေသာလဳဗၟံက်ဝွံ သ္ပပ္တံနူဂိတုပုဟ် (၁) စွေက် စဵုကဵုစိုပ် (၄) စွေက်မဒှ်ရ။&lt;ref name=Dhamma/&gt;

'''&lt;big&gt;ဝၚ်ကျာ်ဝိသိဋ္ဌမၚ်္ဂလ ကွာန်ဝသောလဳဗၟံက်&lt;/big&gt;'''

ပရူကျာ် ဂုဏဝိသိဋ္ဌမၚ်္ဂလ ကွာန်ဝေသာလဳဗၟံက်

ဂုဏဝိသိဋ္ဌမၚ်္ဂလ ကွာန်ဝေသာလဳဗၟံက် ပွိုၚ်ဍုၚ်လှာဒကှ်

ပ္ဍဲသက္ကရာဇ်ဍုၚ် ၁၃၈၁ သၞာံ။ သက္ကရာဇ် သာသနာ ၂၅၆၃ သၞာံ ဂိတုပုဟ်အိုတ် အခိၚ် ၉း၀၀ နာဍဳဂှ် စဖျေံရိုဟ်ကၞက် ဍိုတ်ထဝ်ဍိုတ်ဩန်တုဲ ပ္ဍဲဂိတုပသာ်ပေၚ်ဂှ် ပတိုန်လဝ်က္ဍိုၚ်ကျာ်ရ။

ဒုၚ်သ္ဇိုၚ်ကဵု တ္ၚဲဂိတုပသာ်ပေၚ် ပတိုန်လဝ်က္ဍိုၚ်ကျာ်ဝွံတုဲ 

လၟေၚ်သၞာံ ဇၟာပ်စိုပ်ဂိတုပသာ်ပေၚ်မ္ဂး ကၠောန်ဗဒှ်ကၠုၚ်မံၚ်သဘၚ်ကျာ်ဝွံရ။

ကျာ်ဂုဏဝိသိဋ္ဌမၚ်္ဂလဏအ်ဝွံ နူကဵုမိသဳလ သာဝကဳ သ္ပသ္ကိုပ်သ္ကတုဲ ပ္တန်ကၠုၚ်လဝ်ကျာ်ဝွံရ။ လ္တူဒဵုကျာ်ဂုဏဝိသိဋ္ဌမၚ်္ဂလဏအ်ဝွံ စသုၚ်မံၚ်စၞဟွံမွဲကဵုလမျီု (အသက်လွတ်) ရ။

လ္တူဒဵုကျာ်ဝွံ ဇြပ်သဳလ ဇြပ်သဘၚ်ဓရ် ကေုာံ ရုပ်ကျာ် နာနာသာ်ဏအ်ဒက်ပ္တန်လဝ်နွံရ။

== နိဿဲ ==
&lt;references /&gt;

{{ပွိုင်ဍုင်လှာဒကှ်}}</text>
      <sha1>pfmkgjhopkr0u5sc66gz7qvi72jzvu2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ဝဳကဳပဳဒဳယာ:ကာဒ် တ္ၚဲ ပွိုင်မွဲသၞာံ/၈. အဝ်ဂေတ်</title>
    <ns>4</ns>
    <id>11912</id>
    <revision>
      <id>56556</id>
      <timestamp>2026-08-08T05:30:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;&lt;noinclude&gt; {{Wikipedia:On this day/Header}} &lt;/noinclude&gt; '''[[၈ အဝ်ဂေတ်]]''':  * ၁၉၆၇ – ဂကောံ ဍုင် အာရှ အရှေ့တောင် ဂမၠိုင် မကော်စ '''[[အာသဳယာန်]]''' (ASEAN) ဂှ် ဒက်ပတန် လဝ် နကဵု လိက်လလောင်တြး ဗံင်ကံက် ပ္ဍဲ ဍုင်သ...&quot;</comment>
      <origin>56556</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1984" sha1="mx36p5wj93le0nwcdtwdd63s6u7zof7" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;
{{Wikipedia:On this day/Header}}
&lt;/noinclude&gt;
'''[[၈ အဝ်ဂေတ်]]''':

* ၁၉၆၇ – ဂကောံ ဍုင် အာရှ အရှေ့တောင် ဂမၠိုင် မကော်စ '''[[အာသဳယာန်]]''' (ASEAN) ဂှ် ဒက်ပတန် လဝ် နကဵု လိက်လလောင်တြး ဗံင်ကံက် ပ္ဍဲ ဍုင်သေံ။
* ၁၉၇၄ – ပြသၞာ ဝါတာဂိတ် (Watergate scandal): သမ္မတ ကၟိန်ဍုင်အမေရိကာန် '''[[ရစ်ချတ် နစ်ဆင်]]''' (Richard Nixon) လလောင်တြး ဒဒှ်ရ ညး သ္ဒေါအ် ဇူ နူ တာလျိုင် သမ္မတ ရ။
* ၁၉၈၈ – ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ ကတဵုဒှ် '''[[ပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ ၈၈၈၈]]''' (8888 Uprising) မဒှ် ပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ ညးဍုင်ကွာန် အလုံ ဍုင် ဒစးဒုင် သၞောတ် တၠအာဏာ မဆလ။

'''တ္ၚဲဒှ်ဂမၠိုင်''': 
* ၁၉၀၁ – '''[[အာနက်စ် လောရင့်]]''' (Ernest Lawrence) တၠပညာ ရူပဗေဒ ဍုင်အမေရိကာန် မကလိဂွံ လာပ် နဝ်ဘဴ။
* ၁၉၈၁ – '''[[ရဝ်ဂျာ ဖေဒဒါရာ]]''' (Roger Federer) သၟာ ဝေင် တေန်နစ် (Tennis) ဍုင်သွိတ်ဇြာလာန် မပြာကတ် အလုံ ဂၠးတိ။

'''တ္ၚဲစုတိဂမၠိုင်''': 
* ၁၉၉၆ – '''[[နဗိလ် ဖရန်စစ် မော့တ်]]''' (Nevill Francis Mott) တၠပညာ ရူပဗေဒ ဍုင်အင်္ဂလာန် မကလိဂွံ လာပ် နဝ်ဘဴ။

&lt;noinclude&gt;
{{Wikipedia:On this day/Footer}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>mx36p5wj93le0nwcdtwdd63s6u7zof7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ ၈၈၈၈</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11913</id>
    <revision>
      <id>56557</id>
      <timestamp>2026-08-08T05:35:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aue Nai</username>
        <id>24</id>
      </contributor>
      <comment>ခၞံကၠောန်လဝ် မုက်လိက် နကု &quot;'''ပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ ၈၈၈၈''' (အၚ်္ဂလိက်: ''8888 Uprising'', ဗၟာ: ''၈၈၈၈ အရေးအခင်း'') ဝွံ မကော်စ ယၟု '''ပရေင်တဝ်စၞေဟ် ညးဍုင်ကွာန် သွက် ဒဳမဝ်ကရေသဳ''' ဒှ် ပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ၊ ပရေင်ကွာ်တရဴ ကေု...&quot;</comment>
      <origin>56557</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23742" sha1="od3l476z2w754dz3cdvlhf08tpf9nn1" xml:space="preserve">'''ပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ ၈၈၈၈''' (အၚ်္ဂလိက်: ''8888 Uprising'', ဗၟာ: ''၈၈၈၈ အရေးအခင်း'') ဝွံ မကော်စ ယၟု '''ပရေင်တဝ်စၞေဟ် ညးဍုင်ကွာန် သွက် ဒဳမဝ်ကရေသဳ''' ဒှ် ပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ၊ ပရေင်ကွာ်တရဴ ကေုာံ ပရေင်ကတဵုမသက အလုံဍုင် ပ္ဍဲ ဍုင်ဗၟာ (လၟုဟ် ဍုင်မျာန်မာ) မကတဵုဒှ် လဝ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၈၈ ရ။ ပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ ဏအ်ဝွံ စတင် ကတဵုဒှ် ကၠုင် နူကဵု ကွးဘာ တက္ကသိုလ် ပ္ဍဲ ဍုင်လ္ဂုင် (Yangon) ပ္ဍဲ ဂိတုမာတ် သၞာံ ၁၉၈၈ တုဲ၊ စိုပ် စၟတ်တ္ၚဲ ၈ ဂိတုအဝ်ဂေတ် သၞာံ ၁၉၈၈ (၈.၈.၈၈) ဂှ် ဒှ် အာ ပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ ဇၞော် အလုံ ဍုင် ရ။&lt;ref name=&quot;lintner&quot;&gt;{{cite book |last=Lintner |first=B. |title=Outrage: Burma's Struggle for Democracy |publisher=Review Publishing |year=1989 |pages=92-105}}&lt;/ref&gt;

ပေါဲတဝ်စၞေဟ် ဏအ်ဝွံ ကတဵုဒှ် ဟိုတ်နူကဵု ပရေင်အုပ်ဓုပ် ပရေအ်ပရေအ် ကေုာံ ပရေင်လီုလာ် စရင်ပိုန်ဒြပ် သၟဝ် သၞောတ် အလဵုအသဳ ဗော် မဆလ (Burma Socialist Programme Party - BSPP) မက္ဍိုက်က္ဍိုပ် နကဵု ဥက္ကဋ္ဌ ဦးနေဝင်း (Ne Win) မလအ် ကၠုင် ပွိုင် ၂၆ သၞာံ ရ။ ပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ ဏအ်ဝွံ အာစိုပ် ဒတုဲ ပ္ဍဲ ဂိတုသေပ်တေမ်ဗါ ၁၈၊ သၞာံ ၁၉၈၈၊ အခိင် ကာလ ဒပ်ပၞာန် သီ ကေတ် အဝဵု ကေုာံ ဒက်ပတန် ဂကောံကလေင်ပလေဝ်ပတန်သၞောဝ်ဝုတ် ကေုာံ ပရေင်ၜိုဟ်သြိုဟ် ဍုင် (SLORC) ရ။ ပ္ဍဲ ပေါဲတဝ်စၞေဟ် ဏအ်၊ ညးဍုင်ကွာန်၊ ကွးဘာ၊ ခမဳသင် မသုန်လ္ၚီ ပြင်င် သ္ဒး ဒုင် ပန် ဂစိုတ် လဝ် နကဵု ဒပ်ပၞာန် ရ။

[[File:Shwedagon_Pagoda_in_Yangon.jpg|thumb|right|300px|ကျာ်လ္ဂုင် (Shwedagon Pagoda) ဒှ် ဒၞာဲ ဗဟဵု မကောံသၟဟ် ညးဍုင်ကွာန် ကေုာံ ဒၞာဲ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် တွဟ် အရေဝ် ပ္ဍဲ ပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ ၈၈၈၈။]]

== ၁။ နိဒါန် ကေုာံ အဓိပ္ပါယ် ၈၈၈၈ (Introduction and Meaning of 8888) ==
ပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ ၈၈၈၈ ဝွံ ကလိဂွံ ယၟု နူကဵု စၟတ်တ္ၚဲ ၈ ဂိတုအဝ်ဂေတ် (ဂိတု ၈) သၞာံ ၁၉၈၈ ရ။ တ္ၚဲ ဏအ်ဂှ် ဒှ် တ္ၚဲ မလလောင်တြး လဝ် သွက်ဂွံ ကၠောန် ပေါဲကောံသၟဟ် ညးဍုင်ကွာန် အလုံ ဍုင် မွဲ (General Strike) တုဲ ညးဍုင်ကွာန်၊ ကွးဘာ၊ သၟာကမၠောန်၊ ခမဳသင်၊ အစာဘာ ကေုာံ အစာဂဥုဲ တအ် ပြိုဟ် တိတ် ကၠုင် လတူ ဂၠံင် သွက်ဂွံ အာတ်မိက် ပရေင်ဒဳမဝ်ကရေသဳ ကေုာံ အခေါင်အရာ မၞိဟ် ရ။

ပ္ဍဲ အခိင် ဂှ်၊ ဍုင်ဗၟာ ဝွံ ဒှ် ဍုင် မဒိုက်ဂတ် အိုတ် ပ္ဍဲ ဂၠးတိ (Least Developed Country) ဟိုတ်နူကဵု ပရေင်အုပ်ဓုပ် တၠအာဏာ ကေုာံ သၞောတ် သဵုယှေဝ်လေတ် နေဝေန် ရ။ ၈၈၈၈ ဝွံ ဟွံသေင် ဆ ပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ ဓမ္မတာ မွဲ ပုဟ်၊ ဍေဟ် ဒှ် ပေါဲပၠန်ဂတး (Uprising) မဖန် ညံင် သၞောတ် တၠအာဏာ မဆလ ဂွံ လီုလာ် အာ အလုံစုံ ရ။

== ၂။ ဝင် တမ်မူလ ကေုာံ ဟိုတ် (Background and Causes) ==
နူကဵု နေဝေန် သီ အဝဵု ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၆၂ တေအ် ဂှ်၊ ဍုင်ဗၟာ သ္ဒး ဒုင် အုပ်ဓုပ် သၟဝ် '''[[သၞောတ် သဵုယှေဝ်လေတ် ဗၟာ]]''' (Burmese Way to Socialism) ရ။ သၞောတ် ဏအ် ပကဵု ညံင် ဍုင်ဗၟာ ဂွံ ကၟာတ် ကၠေအ် တြင် နူကဵု ဍုင်သ္အာင် (Isolationism)၊ သီ ကေတ် ပရေင်ပိုန်ဒြပ် ညးဍုင်ကွာန်၊ ကေုာံ ပလီုပလာ် အခေါင်အရာ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ရ။&lt;ref name=&quot;fink&quot;&gt;{{cite book |last=Fink |first=C. |title=Living Silence: Burma under Military Rule |publisher=Zed Books |year=2001 |pages=45-52}}&lt;/ref&gt;

ဟိုတ် အဓိက မကတဵုဗဒှ် ပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ ဂှ် -
* '''ပရေင်ပိုန်ဒြပ် လီုလာ်:''' ဍုင်ဗၟာ မဒှ် လဝ် ဍုင် မပတိတ် သြောအ် ဂၠိုင် အိုတ် ပ္ဍဲ အာရှ ဂှ်၊ ဒး ဒုင် ဒှ် အာ ဍုင် မဟွံမဲ ကု စၞစ ဖုံလုံ။
* '''ပရေင်ဆောမ်လေင် အခေါင်အရာ မၞိဟ်:''' ဂကောံ ရဲထောက်လှမ်းရေး (MI) တအ် ရပ် ကြိုင်၊ ဍဵုဍိုက်၊ ကေုာံ ပလီုပလာ် ညးမဟီု ဒစးဒုင် အလဵုအသဳ သီုဖအိုတ်။
* '''ပရေင်ဗက် စောဲ ဍုင်သ္အာင်:''' ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၈၇၊ ကုလသမဂ္ဂ စၟတ်သမ္တီ ဍုင်ဗၟာ နဒဒှ် ဍုင် မဒိုက်ဂတ် အိုတ် (LDC status) ဂှ် ပကဵု ညံင် ညးဍုင်ကွာန် တအ် ညာတ် ကေတ် ပရေင်ကျ အလဵုအသဳ ရ။

== ၃။ ပရေင်လီုလာ် သြန် ကေုာံ ကောန်ဗတာင် (Demonetization and Early Protests) ==
ပ္ဍဲ ဂိတုသေပ်တေမ်ဗါ ၁၉၈၇၊ နေဝေန် လလောင်တြး ပလီု ထောအ် သြန် ကောန်ဗတာင် ၚုဟ်မး ၂၅၊ ၃၅ ကေုာံ ၇၅ ဒကေဝ် ဟွံကဵု အခေါင် သၠာဲ တၟိ ရ။ (နေဝေန် စကာ သြန် ၄၅ ကေုာံ ၉၀ ဒကေဝ် တၟိ ဟိုတ်နူ ညး ပတှ်ေ လေက် ၉ ရ)။

ပရေင်ဏအ် ပကဵု ညံင် သြန် ညးဍုင်ကွာန် ၈၀% ပြင်င် ဒှ် အာ စက္ခော သၟး ရ။ ကွးဘာ တက္ကသိုလ် တအ် ဟွံမဲ ကု သြန် သွက်ဂွံ ဆက် တိုန် ဘာ ကေုာံ စ သုင် တုဲ၊ ညးတအ် စ ထ္ၜး ဆန္ဒ ကၠာ အိုတ် ပ္ဍဲ တက္ကသိုလ် လ္ဂုင် ကေုာံ တက္ကသိုလ် စက်မှု (RIT) ရ။ အလဵုအသဳ ကၟာတ် ထောအ် ဘာ တက္ကသိုလ် သီုဖအိုတ် တုဲ ကဵု ကွးဘာ တအ် ကလေင် စဴ သ္ၚိ ရ။

== ၄။ ကွးဘာ ဖုန်းမော် ကေုာံ ပရေင်ကတဵုမသက (Death of Phone Maw and March-June Protests) ==
ပ္ဍဲ ဂိတုမာတ် ၁၂၊ သၞာံ ၁၉၈၈၊ ကွးဘာ တက္ကသိုလ် RIT တအ် ထ္ၜး ဆန္ဒ ကေုာံ တဝ်စၞေဟ် ကု ဗၠာဲရဲ တအ် ပ္ဍဲ ကြပ် ဆိုင် လက်ဖက်ရည် မွဲ ရ။ ဗၠာဲရဲ (Lon Htein) လွပ် လွဟ် တအ် ပန် စုတ် လတူ ကွးဘာ တအ် တုဲ ကွးဘာ နာဲဖုန်းမော် (Phone Maw) သ္ဒး ဒုင် ချိုတ် အာ ရ။&lt;ref name=&quot;tucker&quot;&gt;{{cite book |last=Tucker |first=S. |title=Burma: The Curse of Independence |publisher=Pluto Press |year=2001 |pages=220-230}}&lt;/ref&gt;

ပရေင်ဂစိုတ် ဖုန်းမော် ဂှ် ဒှ် &quot;ပၟတ် မွဲ လျး&quot; မစံင် ဗဒှ် ထောအ် ပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ ဇၞော် ပ္ဍဲ ဂိတုမာတ် ကေုာံ ဂျောန် ရ။ ကွးဘာ တအ် ကောံသၟဟ် တုဲ အာတ်မိက် အခေါင်အရာ ပရေင်ဍုင်ကွာန် ရ။ ပ္ဍဲ ဂိတုမာတ် ၁၆ ကေုာံ ၁၈ (တံတားနီ အရေးအခင်း)၊ ဒပ်ပၞာန် တအ် ပန် ဂစိုတ် ကွးဘာ ကၠံ ပြင်င် ပ္ဍဲ လတူ ဒဒန် တၟာဲကဝ် (Inya Lake) ကေုာံ ရပ် ကြိုင် ညးတအ် လ္ၚီ ပြင်င် ပ္ဍဲ ထံင် အင်းစိန် ရ။

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ [[သ္ၚိအင်]] ထ္ၜး အခိင် ကာလ အဓိက ပ္ဍဲ ပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ ၈၈၈၈
|-
! စၟတ်တ္ၚဲ / သၞာံ
! ကတဵုဒှ်
|-
| သေပ်တေမ်ဗါ ၁၉၈၇
| သြန် ဍုင် ပလီု ထောအ် (Demonetization) တုဲ ညးဍုင်ကွာန် သြန် အိုတ် အာ။
|-
| မာတ် ၁၉၈၈
| ကွးဘာ ဖုန်းမော် ချိုတ်၊ ပရေင်ဂစိုတ် လတူ ဒဒန် တံတားနီ။
|-
| ဂျူလာင် ၂၃၊ ၁၉၈၈
| နေဝေန် နုတ် တိတ် နူ ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဆဂး စွံ လဝ် စိန်လွင်။
|-
| အဝ်ဂေတ် ၈၊ ၁၉၈၈
| ပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ အလုံ ဍုင် (၈၈၈၈) စတင်။
|-
| သေပ်တေမ်ဗါ ၁၈၊ ၁၉၈၈
| ဒပ်ပၞာန် သီ အဝဵု (SLORC) ကေုာံ ပန် ဂစိုတ် ညးဍုင်ကွာန်။
|}

== ၅။ ပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ အလုံဍုင် ၈၈၈၈ (The 8888 Nationwide Uprising - August 1988) ==
ပ္ဍဲ ဂျူလာင် ၂၃၊ နေဝေန် လလောင်တြး နုတ် တိတ် နူ တာလျိုင် ဥက္ကဋ္ဌ ဗော် မဆလ ရ။ ဆဂး ညး ဟီု ခြိီ လဝ် ဒဒှ်ရ &quot;ယဝ်ရ ပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ ကတဵုဒှ် မ္ဂး ဒပ်ပၞာန် ဟွံပန် လတူ ကျာ ပုဟ်၊ ပန် လတူ မၞိဟ် တပ်တပ် ရ&quot;။ နေဝေန် ခါန်ကၞက် စိန်လွင် (Sein Lwin) မဒှ် ညးမက္ဍိုက်က္ဍိုပ် ပရေင်ဂစိုတ် ကွးဘာ တအ် ဂှ် နဒဒှ် သမ္မတ တၟိ ရ။

ပရေင်ဏအ် ပကဵု ညံင် ညးဍုင်ကွာန် တအ် ပၞောတ် တိတ် တုဲ၊ ခမဳသင်၊ ကွးဘာ၊ ကေုာံ ဂကောံ ညးဍုင်ကွာန် တအ် လလောင်တြး ညံင် ဂွံ ထ္ၜး ဆန္ဒ မွဲစွံ ပ္ဍဲ တ္ၚဲ ၈-၈-၁၉၈၈ ရ။ ပ္ဍဲ တ္ၚဲ ဂှ်၊ မၞိဟ် ကိုတ် ပြင်င် ပ္ဍဲ လ္ဂုင်၊ မန္တလေး၊ မော်လမြိုင်၊ တောင်ကြီး ကေုာံ ဍုင် နာနာ တအ် တိတ် ကၠုင် ထ္ၜး ဆန္ဒ ရ။ ညးတအ် ယိုက် အလာံ ဒေါင်း (Peacock flag) ကေုာံ ဒယှ်ေ ဒွက် ကဗျ တဝ်စၞေဟ် ရ။

== ၆။ ပရေင်ပလီုပလာ် ကေုာံ ပရေင်ဂစိုတ် (Crackdown and Massacres) ==
စိန်လွင် မဒးဒုင် ကော်စ ယၟု &quot;သမၠီု ဂစိုတ် လ္ဂုင်&quot; (Butcher of Rangoon) ဂှ်၊ ပတိတ် အမိင် သွက်ဂွံ ပန် ဂစိုတ် ညးထ္ၜးဆန္ဒ တအ် နကဵု လွဟ် ပၞာန် ဇေတ်တ် ရ။

ပ္ဍဲ အကြာ အဝ်ဂေတ် ၈ ကဵု ၁၂၊ ဒပ်ပၞာန် ဗၟာ (Tatmadaw) တအ် ပန် စုတ် လတူ ဂကောံ မၞိဟ် မထ္ၜး ဆန္ဒ ၜိုဟ်ၜိုဟ်သြိုဟ်သြိုဟ် တအ် ရ။ ညးဍုင်ကွာန် ဗွဲမဂၠိုင်၊ သီုကဵု မၞိဟ်ဗြဴ ကေုာံ ကောန်ၚာ် တအ် သ္ဒး ဒုင် ချိုတ် အာ ပ္ဍဲ လတူ ဂၠံင် ရ။ ကွးဘာ ကေုာံ အစာဂဥုဲ မလွဳ ဒၟံင် ယဲ ပ္ဍဲ ရုင်ဂဥုဲ ဇၞော် လ္ဂုင် (Yangon General Hospital) လေဝ် ဒး ဒုင် ပန် ကီု ရ။ စိန်လွင် သ္ဒး ဒုင် ဒေါအ် ဇူ ပ္ဍဲ အဝ်ဂေတ် ၁၂ ဟိုတ်နူ ဒြဟတ် ဍဵုဍိုက် အလုံ ဂၠးတိ။

== ၇။ ပရေင်ကတဵုဒှ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် (Emergence of Aung San Suu Kyi) ==
ပ္ဍဲ အခိင် ဂှ်၊ '''[[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]]''' (Aung San Suu Kyi) ကောန်ဝုတ် သကိုပ်ဗိုလ် အံင်သာန် (Aung San) ဂှ် ကလေင် စိုပ် ဒၟံင် ဍုင်လ္ဂုင် သွက်ဂွံ လွဳ မိ ညး မယဲ ဒၟံင် ရ။&lt;ref name=&quot;boudreau&quot;&gt;{{cite book |last=Boudreau |first=V. |title=Resisting Dictatorship: Repression and Protest in Southeast Asia |publisher=Cambridge University Press |year=2004 |pages=190-205}}&lt;/ref&gt;

ညးဍုင်ကွာန် တအ် အာတ်မိက် ညံင် ညး ဂွံ က္ဍိုက်က္ဍိုပ် ပေါဲပၠန်ဂတး ဏအ် ရ။ ပ္ဍဲ အဝ်ဂေတ် ၂၆၊ သၞာံ ၁၉၈၈၊ ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် တွဟ် အရေဝ် ပ္ဍဲ ကြပ် ကျာ်လ္ဂုင် ကု ညးဍုင်ကွာန် ၜိုတ် ၅ ကိုတ် (Half a million) ပြင်င် ရ။ ညး ဟီု တွံ ဒဒှ်ရ ပေါဲတဝ်စၞေဟ် ဏအ်ဂှ် ဒှ် &quot;ပေါဲဗတိုက် အလန် ဒုတိယ သွက် ဗၠးၜး ဍုင်&quot; (Second struggle for national independence) ရ။ ကြဴနူ ဂှ်၊ ညး ဒက်ပတန် ဂကောံ ဂဥုပ် ကောန်ဂကူ သွက် ဒဳမဝ်ကရေသဳ (National League for Democracy - NLD) မွဲစွံ ကု သကိုပ်ပၞာန် တြေံ ဥူတင်ဦး ကေုာံ ဥူအောင်ကြီး ရ။

== ၈။ ပၞာန် သီအဝဵု SLORC (The SLORC Military Coup - September 18) ==
ၜိုန်ရ အလဵုအသဳ ပြံင်လှာဲ မၞိဟ် (ဒေါက်တာ မောင်မောင် ဒှ် သမ္မတ မွဲ လစုတ်) ကီုလေဝ်၊ ပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ ဟွံဒေါအ် အာ ရ။ ဂကောံ အုပ်ဓုပ် ဍုင် (Administration) လီုလာ် အာ အလုံ ဍုင် တုဲ၊ ဂကောံ ကွးဘာ ကေုာံ ခမဳသင် တအ် ထိင်ဒဝ် လဝ် ဍုင်ကွာန် ရ။

ဆဂး ပ္ဍဲ သေပ်တေမ်ဗါ ၁၈၊ သၞာံ ၁၉၈၈၊ ဒပ်ပၞာန် သီ ကေတ် အဝဵု အလုံ ဍုင် နကဵု လညာတ် ဒဒှ်ရ &quot;သွက်ဂွံ ကလေင် ထိင်ဒဝ် တည်ငြိမ်ရေး&quot; ရ။ ဗိုလ်ချုပ်ကြီး စောမောင် (Saw Maung) လလောင်တြး ဒက်ပတန် ဂကောံ SLORC တုဲ ပတိတ် သၞောဝ် မာရှယ်လော (Martial Law) ရ။ ဒပ်ပၞာန် တအ် ပန် ဂစိုတ် ညးဍုင်ကွာန် ဗွဲမသ္ကာတ်မြဟ် တုဲ ပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ ဂှ် သ္ဒး ဒုင် ပလီုပလာ် အာ အလုံစုံ ပ္ဍဲ ကၞောတ် ဂိတု သေပ်တေမ်ဗါ ရ။

== ၉။ ဖဵုသက်ရောက် ကေုာံ အကျိုးဆက် (Aftermath and Consequences) ==
ပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ ၈၈၈၈ ဝွံ ကဵု ဖဵုသက်ရောက် ဇၞော် ဗွဲမလောန် သွက် ဝင် ဍုင်ဗၟာ -

* '''လၟိဟ် မချိုတ်:''' အတိုင် စရင် ဍုင်သ္အာင် မ္ဂး ညးဍုင်ကွာန် ၜိုတ် ၃,၀၀၀ စဵုကဵု ၁၀,၀၀၀ သ္ဒး ဒုင် ဂစိုတ် လဝ် ရ။ (အလဵုအသဳ ပၞာန် ဟီု လဝ် ဆ ၜိုတ် ရာ ပြင် သၟး)။
* '''ပရေင်ဒြေပ် ဒဴ:''' ကွးဘာ ကေုာံ ညးတဝ်စၞေဟ် လ္ၚီ ပြင်င် တအ် ဒြေပ် ဒဴ တိတ် အာ ဇရေင် ပယျဵု သေံ၊ ဒၞာဲ တိ ကေအေန်ယူ (KNU) ကေုာံ ဒက်ပတန် ဒပ် ကွးဘာ (ABSDF) သွက်ဂွံ တဝ်စၞေဟ် နကဵု လွဟ်။
* '''မဲ ရုဲစှ် ၁၉၉၀:''' SLORC ကၠောန် ပေါဲရုဲစှ် ပ္ဍဲ သၞာံ ၁၉၉၀ တုဲ NLD အံင်ဇၞး ဂွံ မဲ ၈၀% ပြင်င် ရ။ ဆဂး ဒပ်ပၞာန် ဟွံကဵု အဝဵု တုဲ ရပ် ကြိုင် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည် လတူ သ္ၚိ ရ။&lt;ref name=&quot;ferrara&quot;&gt;{{cite book |last=Ferrara |first=F. |title=Why Regimes Create Parties: The Dynamics of Party Institutionalization in Myanmar |publisher=Asian Survey |year=2003 |pages=58-72}}&lt;/ref&gt;

== ၁၀။ သ္ၚောပ် ကေုာံ ဝင် ၈၈၈၈ ပ္ဍဲ ခေတ်လၟုဟ် (Conclusion and Legacy) ==
ပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ ၈၈၈၈ ဝွံ ဒှ် တိုင်တၟအ် အဓိက အိုတ် ပ္ဍဲ ဝင် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဍုင်ဗၟာ ခေတ်တၟိ ရ။ ဍေဟ် ဒှ် အခိင် ကာလ ညးဍုင်ကွာန် အလုံ ဍုင် (ဗၟာ ကေုာံ ကောန်ဍုင်အရင် သီုဖအိုတ်) ကောံသၟဟ် တုဲ တဝ်စၞေဟ် ကု သၞောတ် တၠအာဏာ ရ။

စဵုကဵု တ္ၚဲဏအ်၊ လညာတ် စိုတ်ဓါတ် &quot;၈၈&quot; (88 Generation) ဝွံ ဆက် ဂျိုင် ဒၟံင် ပ္ဍဲ ဂကောံ ညးတဝ်စၞေဟ် ဥပမာ ကိုမင်းကိုနိုင် (Min Ko Naing) တအ် ရ။ ၜိုန်ရ ပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ ဂှ် သ္ဒး ဒုင် ပလီုပလာ် နကဵု လွဟ် ကီုလေဝ်၊ ဍေဟ် ဒှ် သဇိုင် အဓိက သွက် ပေါဲပၠန်ဂတး ရွှေဝါရောင် (Saffron Revolution - 2007) ကေုာံ ပေါဲတဝ်စၞေဟ် နွေဦးတော်လှန်ရေး (Spring Revolution - 2021) ညံင် ဂွံ ဆက် တန်တဴ တဝ်စၞေဟ် အာ သွက် ဒဳမဝ်ကရေသဳ မာန် ရောင်။

== နိဿဲဂမၠိုင် ==
&lt;references /&gt;

== ဆက်ဗှ်လ္ၚတ် ==
* [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] (Aung San Suu Kyi)
* [[ဗော် အမျိုးသားဒီမိုကရေစီအဖွဲ့ချုပ်]] (National League for Democracy)
* [[သၞောတ် သဵုယှေဝ်လေတ် ဗၟာ]] (Burmese Way to Socialism)
* [[ပေါဲပၠန်ဂတး သၞာံ ၂၀၂၁]] (2021 Myanmar coup d'état)

{{Navbox
| name = History of Myanmar
| title = ဝင် ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဍုင်ဗၟာ (Political History of Myanmar)
| listclass = hlist
| state = autocollapse
| group1 = ပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ ကေုာံ တဝ်စၞေဟ်
| list1 =
* [[ပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ ၈၈၈၈]] (8888 Uprising)
* [[ပေါဲထ္ၜးဆန္ဒ ရွှေဝါရောင်]] (Saffron Revolution - 2007)
* [[ပေါဲပၠန်ဂတး သၞာံ ၂၀၂၁]] (Spring Revolution - 2021)
| group2 = ဂကောံ ကေုာံ အလဵုအသဳ
| list2 =
* [[ဗော် မဆလ]] (BSPP)
* [[နဝတ]] (SLORC)
* [[နအဖ]] (SPDC)
* [[ဗော် NLD]] (NLD)
| group3 = မၞိဟ် အဓိကဂမၠိုင်
| list3 =
* [[အံင်သာန်]] (Aung San)
* [[နေဝေန်]] (Ne Win)
* [[ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်]] (Aung San Suu Kyi)
* [[မင်းကိုနိုင်]] (Min Ko Naing)
| group4 = ကဏ္ဍ ဆက်စပ်ဂမၠိုင်
| list4 =
* [[ဒပ်ပၞာန် တပ်မတော်]] (Tatmadaw)
* [[ဒဳမဝ်ကရေသဳ]] (Democracy)
* [[အခေါင်အရာ မၞိဟ်]] (Human Rights)
}}

[[Category:ဝင် ဍုင်ဗၟာ]]
[[Category:ပေါဲထ္ၜးဆန္ဒဂမၠိုင်]]
[[Category:ပရေင်ဍုင်ကွာန် ဍုင်ဗၟာ]]
[[Category:၁၉၈၈]]</text>
      <sha1>od3l476z2w754dz3cdvlhf08tpf9nn1</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>