ဝဳကဳပဳဒဳယာ
mnwwiki
https://mnw.wikipedia.org/wiki/%E1%80%99%E1%80%AF%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%9C%E1%80%AD%E1%80%80%E1%80%BA%E1%80%90%E1%80%99%E1%80%BA
MediaWiki 1.47.0-wmf.16
first-letter
မဳဒဳယာ
တၟေင်
ဓရီုကျာ
ညးလွပ်
ညးလွပ် ဓရီုကျာ
ဝဳကဳပဳဒဳယာ
ဝဳကဳပဳဒဳယာ ဓရီုကျာ
ဝှာင်
ဝှာင် ဓရီုကျာ
မဳဒဳယာဝဳကဳ
မဳဒဳယာဝဳကဳ ဓရီုကျာ
ထာမ်ပလိက်
ထာမ်ပလိက် ဓရီုကျာ
ရီု
ရီု ဓရီုကျာ
ကဏ္ဍ
ကဏ္ဍ ဓရီုကျာ
ပါင်မုက်
ပါင်မုက် ဓရီုကျာ
TimedText
TimedText talk
မဝ်ဂျူ
မဝ်ဂျူ ဓရီုကျာ
Event
Event talk
အက်သပရဲတ်သဝ်
0
8481
57316
50177
2026-08-25T10:48:03Z
Amherst99
1715
/* */
57316
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|နဲကဲဖျေံကဝ်ဖဳ အသိင်သၠုင် နကဵုဍာ်ဂမ္တဝ် ကေုာံ အသိင်ဓရတ် (Pressure)}}
{{Use dmy dates|date=April 2026}}
{{Infobox subject
| subject_name = အက်သပရဲတ်သဝ် (espresso)
| image =
| caption = အက်သပရဲတ်သဝ် မွဲခွက် မနွံကဵု ထပ်ခရဳမာ (Crema) သၠုင်သၠုင်
| field = [[ယေန်သၞာင်စၞစ]] / [[ကဝ်ဖဳ]]
| subdisciplines = နဲကဲဖျေံကဝ်ဖဳ (Brewing methods)
| key_concepts = Crema, Pressure (9 bar), Extraction
| related = [[Cappuccino]]၊ [[Latte]]၊ [[Americano]]
}}
'''အက်သပရဲတ်သဝ်''' (အင်္ဂလိက်: ''espresso''; အဳတလဳ: ''espresso'') ဝွံ ဒှ်နဲကဲဖျေံကဝ်ဖဳ မစကာဍာ်ဂမ္တဝ် (ဗွဲမဂၠိုင် 90–95 °C) နှဴကဵုအသိင်ဓရတ် (Pressure) သၠုင်သၠုင် သွက်ဂွံဇြိုက်ပတိတ် ရသနူမကဝ်ဖဳ မဂြိုင်လဝ်ဗွဲမဍိုတ်ရ။ ဟိုတ်နူစကာအသိင်ဓရတ်တုဲ ရသကဝ်ဖဳဂှ် ဍာဲကြံင်၊ သကာတ်မြဟ် တုဲမ္ဂး နွံကဵုဍာ်ကဝ်ဖဳမဒှ်ဖျုန် (Body) ဂၠိုင်နူကဝ်ဖဳဓမ္မတာရ။
== သိပ္ပံ ကေုာံ နဲကဲဖျေံ (Extraction Science) ==
သွက်ဂွံကလိဂွံ အက်သပရဲတ်သဝ် မနွံကဵုဍာ်ဒကေဝ်ဂှ် ဒးနွံကဵုတင်ဂၞင် အဓိက (၄) သာ်:
# '''Pressure (အသိင်ဓရတ်):''' ဒးစကာအသိင်ဓရတ် ဗွဲမဂၠိုင် 9 bar (atmosphere) သွက်ဂွံဇြိုက်ပတိတ် ကၠေင်ကဝ်ဖဳ (Coffee oils) ရ။
# '''Temperature (ဂမ္တဝ်):''' ဍာ်ဒးနွံကဵုဂမ္တဝ် မကိတ်ညဳ (အကြာ ၉၀-၉၅ ဒီဂရဳစင်တီဂရိတ်)။
# '''Grind (ပွမဂြိုင်):''' မကဝ်ဖဳ ဒးဂြိုင်လဝ် ဍိုတ်ဍိုတ် (Fine grind) ညံင်ဂွံဒှ် ညံင်ရဴဗ္တဳဍိုတ်ဍိုတ်ရ။
# '''Time (အခိင်):''' အခိင်ဖျေံ (Brewing time) ဗွဲမဂၠိုင် နွံအကြာ ၂၅-၃၀ စက္ကရ။
== လဒက်ပတန် အက်သပရဲတ်သဝ် ==
အက်သပရဲတ်သဝ် မွဲခွက် (Shot) မ္ဂး နွံကဵုအစိတ်အပိုင်း (၂) ထပ်:
* '''Crema (ခရဳမာ):''' ဒှ်ထပ်အဝေါန် အသာ်ထဝ်/ဗကေတ် မနွံဒၟံင်ပ္ဍဲလတူအိုတ်။ ဍေံကတဵုဒှ်ကၠုင်နူ ဓါတ်ဂက်သ် (Carbon dioxide) ကေုာံ ကၠေင်ကဝ်ဖဳ မနှဴအာမွဲစွံရ။
* '''Liquid (ဍာ်ကဝ်ဖဳ):''' ဒှ်ထပ်အပ္ဍဲ မနွံကဵုရသအောတ်၊ ရသဖျး ကေုာံ ရသကတန် မကိတ်ညဳဒၟံင်ရ။
== သဇိုင် သွက်ကဝ်ဖဳတၞဟ်ဂမၠိုင် ==
အက်သပရဲတ်သဝ်ဝွံ ဒှ်သဇိုင် (Base) အဓိက သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ် ကဝ်ဖဳနာနာသာ်:
* '''Caffè Americano:''' အက်သပရဲတ်သဝ် + ဍာ်ဂမ္တဝ်။
* '''Caffè Latte:''' အက်သပရဲတ်သဝ် + တှ်ဂမ္တဝ် (Steamed milk) ဂၠိုင်ဂၠိုင်။
* '''Cappuccino:''' အက်သပရဲတ်သဝ် + တှ်ဂမ္တဝ် + အဝေါန်တှ် (Milk foam)။
* '''Macchiato:''' အက်သပရဲတ်သဝ် + အဝေါန်တှ် ညိည။
== ဝေါဟာရဗေဒ ==
ဝေါဟာရ '''"Espresso"''' ပ္ဍဲအရေဝ်အဳတလဳ မဂွံအဓိပ္ပါယ် "မပတိတ်နကဵုအသိင်" (Pressed out) ဟွံသေင်မ္ဂး "ဗွဲမပြဟ်" (Expressly for you) ရ။
== နိဿဲ ==
{{Reflist}}
== ဆက်ဗှ်ညိ ==
* [[ကဝ်ဖဳ]]
* [[Barista]]
* [[ယေန်သၞာင်အဳတလဳ]]
[[Category:ကဝ်ဖဳဂမၠိုင်]]
[[Category:ယေန်သၞာင်စၞစ]]
o2q1oykbsuimcvalzq96sb7ylffmj8m
57317
57316
2026-08-25T10:48:57Z
Amherst99
1715
/* သိပ္ပံ ကေုာံ နဲကဲဖျေံ (extraction science) */
57317
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|နဲကဲဖျေံကဝ်ဖဳ အသိင်သၠုင် နကဵုဍာ်ဂမ္တဝ် ကေုာံ အသိင်ဓရတ် (Pressure)}}
{{Use dmy dates|date=April 2026}}
{{Infobox subject
| subject_name = အက်သပရဲတ်သဝ် (espresso)
| image =
| caption = အက်သပရဲတ်သဝ် မွဲခွက် မနွံကဵု ထပ်ခရဳမာ (Crema) သၠုင်သၠုင်
| field = [[ယေန်သၞာင်စၞစ]] / [[ကဝ်ဖဳ]]
| subdisciplines = နဲကဲဖျေံကဝ်ဖဳ (Brewing methods)
| key_concepts = Crema, Pressure (9 bar), Extraction
| related = [[Cappuccino]]၊ [[Latte]]၊ [[Americano]]
}}
'''အက်သပရဲတ်သဝ်''' (အင်္ဂလိက်: ''espresso''; အဳတလဳ: ''espresso'') ဝွံ ဒှ်နဲကဲဖျေံကဝ်ဖဳ မစကာဍာ်ဂမ္တဝ် (ဗွဲမဂၠိုင် 90–95 °C) နှဴကဵုအသိင်ဓရတ် (Pressure) သၠုင်သၠုင် သွက်ဂွံဇြိုက်ပတိတ် ရသနူမကဝ်ဖဳ မဂြိုင်လဝ်ဗွဲမဍိုတ်ရ။ ဟိုတ်နူစကာအသိင်ဓရတ်တုဲ ရသကဝ်ဖဳဂှ် ဍာဲကြံင်၊ သကာတ်မြဟ် တုဲမ္ဂး နွံကဵုဍာ်ကဝ်ဖဳမဒှ်ဖျုန် (Body) ဂၠိုင်နူကဝ်ဖဳဓမ္မတာရ။
== သိပ္ပံ ကေုာံ နဲကဲဖျေံ (extraction science) ==
သွက်ဂွံကလိဂွံ အက်သပရဲတ်သဝ် မနွံကဵုဍာ်ဒကေဝ်ဂှ် ဒးနွံကဵုတင်ဂၞင် အဓိက (၄) သာ်:
# '''Pressure (အသိင်ဓရတ်):''' ဒးစကာအသိင်ဓရတ် ဗွဲမဂၠိုင် 9 bar (atmosphere) သွက်ဂွံဇြိုက်ပတိတ် ကၠေင်ကဝ်ဖဳ (coffee oils) ရ။
# '''Temperature (ဂမ္တဝ်):''' ဍာ်ဒးနွံကဵုဂမ္တဝ် မကိတ်ညဳ (အကြာ ၉၀-၉၅ ဒီဂရဳစင်တီဂရိတ်)။
# '''Grind (ပွမဂြိုင်):''' မကဝ်ဖဳ ဒးဂြိုင်လဝ် ဍိုတ်ဍိုတ် (Fine grind) ညံင်ဂွံဒှ် ညံင်ရဴဗ္တဳဍိုတ်ဍိုတ်ရ။
# '''Time (အခိင်):''' အခိင်ဖျေံ (brewing time) ဗွဲမဂၠိုင် နွံအကြာ ၂၅-၃၀ စက္ကရ။
== လဒက်ပတန် အက်သပရဲတ်သဝ် ==
အက်သပရဲတ်သဝ် မွဲခွက် (Shot) မ္ဂး နွံကဵုအစိတ်အပိုင်း (၂) ထပ်:
* '''Crema (ခရဳမာ):''' ဒှ်ထပ်အဝေါန် အသာ်ထဝ်/ဗကေတ် မနွံဒၟံင်ပ္ဍဲလတူအိုတ်။ ဍေံကတဵုဒှ်ကၠုင်နူ ဓါတ်ဂက်သ် (Carbon dioxide) ကေုာံ ကၠေင်ကဝ်ဖဳ မနှဴအာမွဲစွံရ။
* '''Liquid (ဍာ်ကဝ်ဖဳ):''' ဒှ်ထပ်အပ္ဍဲ မနွံကဵုရသအောတ်၊ ရသဖျး ကေုာံ ရသကတန် မကိတ်ညဳဒၟံင်ရ။
== သဇိုင် သွက်ကဝ်ဖဳတၞဟ်ဂမၠိုင် ==
အက်သပရဲတ်သဝ်ဝွံ ဒှ်သဇိုင် (Base) အဓိက သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ် ကဝ်ဖဳနာနာသာ်:
* '''Caffè Americano:''' အက်သပရဲတ်သဝ် + ဍာ်ဂမ္တဝ်။
* '''Caffè Latte:''' အက်သပရဲတ်သဝ် + တှ်ဂမ္တဝ် (Steamed milk) ဂၠိုင်ဂၠိုင်။
* '''Cappuccino:''' အက်သပရဲတ်သဝ် + တှ်ဂမ္တဝ် + အဝေါန်တှ် (Milk foam)။
* '''Macchiato:''' အက်သပရဲတ်သဝ် + အဝေါန်တှ် ညိည။
== ဝေါဟာရဗေဒ ==
ဝေါဟာရ '''"Espresso"''' ပ္ဍဲအရေဝ်အဳတလဳ မဂွံအဓိပ္ပါယ် "မပတိတ်နကဵုအသိင်" (Pressed out) ဟွံသေင်မ္ဂး "ဗွဲမပြဟ်" (Expressly for you) ရ။
== နိဿဲ ==
{{Reflist}}
== ဆက်ဗှ်ညိ ==
* [[ကဝ်ဖဳ]]
* [[Barista]]
* [[ယေန်သၞာင်အဳတလဳ]]
[[Category:ကဝ်ဖဳဂမၠိုင်]]
[[Category:ယေန်သၞာင်စၞစ]]
3zvsju06vh9onw6wjw8chff1fxoaio2
57318
57317
2026-08-25T10:49:15Z
Amherst99
1715
/* လဒက်ပတန် အက်သပရဲတ်သဝ် */
57318
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|နဲကဲဖျေံကဝ်ဖဳ အသိင်သၠုင် နကဵုဍာ်ဂမ္တဝ် ကေုာံ အသိင်ဓရတ် (Pressure)}}
{{Use dmy dates|date=April 2026}}
{{Infobox subject
| subject_name = အက်သပရဲတ်သဝ် (espresso)
| image =
| caption = အက်သပရဲတ်သဝ် မွဲခွက် မနွံကဵု ထပ်ခရဳမာ (Crema) သၠုင်သၠုင်
| field = [[ယေန်သၞာင်စၞစ]] / [[ကဝ်ဖဳ]]
| subdisciplines = နဲကဲဖျေံကဝ်ဖဳ (Brewing methods)
| key_concepts = Crema, Pressure (9 bar), Extraction
| related = [[Cappuccino]]၊ [[Latte]]၊ [[Americano]]
}}
'''အက်သပရဲတ်သဝ်''' (အင်္ဂလိက်: ''espresso''; အဳတလဳ: ''espresso'') ဝွံ ဒှ်နဲကဲဖျေံကဝ်ဖဳ မစကာဍာ်ဂမ္တဝ် (ဗွဲမဂၠိုင် 90–95 °C) နှဴကဵုအသိင်ဓရတ် (Pressure) သၠုင်သၠုင် သွက်ဂွံဇြိုက်ပတိတ် ရသနူမကဝ်ဖဳ မဂြိုင်လဝ်ဗွဲမဍိုတ်ရ။ ဟိုတ်နူစကာအသိင်ဓရတ်တုဲ ရသကဝ်ဖဳဂှ် ဍာဲကြံင်၊ သကာတ်မြဟ် တုဲမ္ဂး နွံကဵုဍာ်ကဝ်ဖဳမဒှ်ဖျုန် (Body) ဂၠိုင်နူကဝ်ဖဳဓမ္မတာရ။
== သိပ္ပံ ကေုာံ နဲကဲဖျေံ (extraction science) ==
သွက်ဂွံကလိဂွံ အက်သပရဲတ်သဝ် မနွံကဵုဍာ်ဒကေဝ်ဂှ် ဒးနွံကဵုတင်ဂၞင် အဓိက (၄) သာ်:
# '''Pressure (အသိင်ဓရတ်):''' ဒးစကာအသိင်ဓရတ် ဗွဲမဂၠိုင် 9 bar (atmosphere) သွက်ဂွံဇြိုက်ပတိတ် ကၠေင်ကဝ်ဖဳ (coffee oils) ရ။
# '''Temperature (ဂမ္တဝ်):''' ဍာ်ဒးနွံကဵုဂမ္တဝ် မကိတ်ညဳ (အကြာ ၉၀-၉၅ ဒီဂရဳစင်တီဂရိတ်)။
# '''Grind (ပွမဂြိုင်):''' မကဝ်ဖဳ ဒးဂြိုင်လဝ် ဍိုတ်ဍိုတ် (Fine grind) ညံင်ဂွံဒှ် ညံင်ရဴဗ္တဳဍိုတ်ဍိုတ်ရ။
# '''Time (အခိင်):''' အခိင်ဖျေံ (brewing time) ဗွဲမဂၠိုင် နွံအကြာ ၂၅-၃၀ စက္ကရ။
== လဒက်ပတန် အက်သပရဲတ်သဝ် ==
အက်သပရဲတ်သဝ် မွဲခွက် (Shot) မ္ဂး နွံကဵုအစိတ်အပိုင်း (၂) ထပ်:
* '''Crema (ခရဳမာ):''' ဒှ်ထပ်အဝေါန် အသာ်ထဝ်/ဗကေတ် မနွံဒၟံင်ပ္ဍဲလတူအိုတ်။ ဍေံကတဵုဒှ်ကၠုင်နူ ဓါတ်ဂက်သ် (carbon dioxide) ကေုာံ ကၠေင်ကဝ်ဖဳ မနှဴအာမွဲစွံရ။
* '''Liquid (ဍာ်ကဝ်ဖဳ):''' ဒှ်ထပ်အပ္ဍဲ မနွံကဵုရသအောတ်၊ ရသဖျး ကေုာံ ရသကတန် မကိတ်ညဳဒၟံင်ရ။
== သဇိုင် သွက်ကဝ်ဖဳတၞဟ်ဂမၠိုင် ==
အက်သပရဲတ်သဝ်ဝွံ ဒှ်သဇိုင် (Base) အဓိက သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ် ကဝ်ဖဳနာနာသာ်:
* '''Caffè Americano:''' အက်သပရဲတ်သဝ် + ဍာ်ဂမ္တဝ်။
* '''Caffè Latte:''' အက်သပရဲတ်သဝ် + တှ်ဂမ္တဝ် (Steamed milk) ဂၠိုင်ဂၠိုင်။
* '''Cappuccino:''' အက်သပရဲတ်သဝ် + တှ်ဂမ္တဝ် + အဝေါန်တှ် (Milk foam)။
* '''Macchiato:''' အက်သပရဲတ်သဝ် + အဝေါန်တှ် ညိည။
== ဝေါဟာရဗေဒ ==
ဝေါဟာရ '''"Espresso"''' ပ္ဍဲအရေဝ်အဳတလဳ မဂွံအဓိပ္ပါယ် "မပတိတ်နကဵုအသိင်" (Pressed out) ဟွံသေင်မ္ဂး "ဗွဲမပြဟ်" (Expressly for you) ရ။
== နိဿဲ ==
{{Reflist}}
== ဆက်ဗှ်ညိ ==
* [[ကဝ်ဖဳ]]
* [[Barista]]
* [[ယေန်သၞာင်အဳတလဳ]]
[[Category:ကဝ်ဖဳဂမၠိုင်]]
[[Category:ယေန်သၞာင်စၞစ]]
mmp3du58cagw09tjtj2k0otxyhc7uag
57319
57318
2026-08-25T10:49:55Z
Amherst99
1715
/* သဇိုင် သွက်ကဝ်ဖဳတၞဟ်ဂမၠိုင် */
57319
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|နဲကဲဖျေံကဝ်ဖဳ အသိင်သၠုင် နကဵုဍာ်ဂမ္တဝ် ကေုာံ အသိင်ဓရတ် (Pressure)}}
{{Use dmy dates|date=April 2026}}
{{Infobox subject
| subject_name = အက်သပရဲတ်သဝ် (espresso)
| image =
| caption = အက်သပရဲတ်သဝ် မွဲခွက် မနွံကဵု ထပ်ခရဳမာ (Crema) သၠုင်သၠုင်
| field = [[ယေန်သၞာင်စၞစ]] / [[ကဝ်ဖဳ]]
| subdisciplines = နဲကဲဖျေံကဝ်ဖဳ (Brewing methods)
| key_concepts = Crema, Pressure (9 bar), Extraction
| related = [[Cappuccino]]၊ [[Latte]]၊ [[Americano]]
}}
'''အက်သပရဲတ်သဝ်''' (အင်္ဂလိက်: ''espresso''; အဳတလဳ: ''espresso'') ဝွံ ဒှ်နဲကဲဖျေံကဝ်ဖဳ မစကာဍာ်ဂမ္တဝ် (ဗွဲမဂၠိုင် 90–95 °C) နှဴကဵုအသိင်ဓရတ် (Pressure) သၠုင်သၠုင် သွက်ဂွံဇြိုက်ပတိတ် ရသနူမကဝ်ဖဳ မဂြိုင်လဝ်ဗွဲမဍိုတ်ရ။ ဟိုတ်နူစကာအသိင်ဓရတ်တုဲ ရသကဝ်ဖဳဂှ် ဍာဲကြံင်၊ သကာတ်မြဟ် တုဲမ္ဂး နွံကဵုဍာ်ကဝ်ဖဳမဒှ်ဖျုန် (Body) ဂၠိုင်နူကဝ်ဖဳဓမ္မတာရ။
== သိပ္ပံ ကေုာံ နဲကဲဖျေံ (extraction science) ==
သွက်ဂွံကလိဂွံ အက်သပရဲတ်သဝ် မနွံကဵုဍာ်ဒကေဝ်ဂှ် ဒးနွံကဵုတင်ဂၞင် အဓိက (၄) သာ်:
# '''Pressure (အသိင်ဓရတ်):''' ဒးစကာအသိင်ဓရတ် ဗွဲမဂၠိုင် 9 bar (atmosphere) သွက်ဂွံဇြိုက်ပတိတ် ကၠေင်ကဝ်ဖဳ (coffee oils) ရ။
# '''Temperature (ဂမ္တဝ်):''' ဍာ်ဒးနွံကဵုဂမ္တဝ် မကိတ်ညဳ (အကြာ ၉၀-၉၅ ဒီဂရဳစင်တီဂရိတ်)။
# '''Grind (ပွမဂြိုင်):''' မကဝ်ဖဳ ဒးဂြိုင်လဝ် ဍိုတ်ဍိုတ် (Fine grind) ညံင်ဂွံဒှ် ညံင်ရဴဗ္တဳဍိုတ်ဍိုတ်ရ။
# '''Time (အခိင်):''' အခိင်ဖျေံ (brewing time) ဗွဲမဂၠိုင် နွံအကြာ ၂၅-၃၀ စက္ကရ။
== လဒက်ပတန် အက်သပရဲတ်သဝ် ==
အက်သပရဲတ်သဝ် မွဲခွက် (Shot) မ္ဂး နွံကဵုအစိတ်အပိုင်း (၂) ထပ်:
* '''Crema (ခရဳမာ):''' ဒှ်ထပ်အဝေါန် အသာ်ထဝ်/ဗကေတ် မနွံဒၟံင်ပ္ဍဲလတူအိုတ်။ ဍေံကတဵုဒှ်ကၠုင်နူ ဓါတ်ဂက်သ် (carbon dioxide) ကေုာံ ကၠေင်ကဝ်ဖဳ မနှဴအာမွဲစွံရ။
* '''Liquid (ဍာ်ကဝ်ဖဳ):''' ဒှ်ထပ်အပ္ဍဲ မနွံကဵုရသအောတ်၊ ရသဖျး ကေုာံ ရသကတန် မကိတ်ညဳဒၟံင်ရ။
== သဇိုင် သွက်ကဝ်ဖဳတၞဟ်ဂမၠိုင် ==
အက်သပရဲတ်သဝ်ဝွံ ဒှ်သဇိုင် (base) အဓိက သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ် ကဝ်ဖဳနာနာသာ်:
* '''Caffè Americano:''' အက်သပရဲတ်သဝ် + ဍာ်ဂမ္တဝ်။
* '''Caffè latte:''' အက်သပရဲတ်သဝ် + တှ်ဂမ္တဝ် (steamed milk) ဂၠိုင်ဂၠိုင်။
* '''Cappuccino:''' အက်သပရဲတ်သဝ် + တှ်ဂမ္တဝ် + အဝေါန်တှ် (milk foam)။
* '''Macchiato:''' အက်သပရဲတ်သဝ် + အဝေါန်တှ် ညိည။
== ဝေါဟာရဗေဒ ==
ဝေါဟာရ '''"Espresso"''' ပ္ဍဲအရေဝ်အဳတလဳ မဂွံအဓိပ္ပါယ် "မပတိတ်နကဵုအသိင်" (Pressed out) ဟွံသေင်မ္ဂး "ဗွဲမပြဟ်" (Expressly for you) ရ။
== နိဿဲ ==
{{Reflist}}
== ဆက်ဗှ်ညိ ==
* [[ကဝ်ဖဳ]]
* [[Barista]]
* [[ယေန်သၞာင်အဳတလဳ]]
[[Category:ကဝ်ဖဳဂမၠိုင်]]
[[Category:ယေန်သၞာင်စၞစ]]
9bxm6v2yy7aje51su9wrv7ccjsasghl
57320
57319
2026-08-25T10:50:12Z
Amherst99
1715
/* ဝေါဟာရဗေဒ */
57320
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|နဲကဲဖျေံကဝ်ဖဳ အသိင်သၠုင် နကဵုဍာ်ဂမ္တဝ် ကေုာံ အသိင်ဓရတ် (Pressure)}}
{{Use dmy dates|date=April 2026}}
{{Infobox subject
| subject_name = အက်သပရဲတ်သဝ် (espresso)
| image =
| caption = အက်သပရဲတ်သဝ် မွဲခွက် မနွံကဵု ထပ်ခရဳမာ (Crema) သၠုင်သၠုင်
| field = [[ယေန်သၞာင်စၞစ]] / [[ကဝ်ဖဳ]]
| subdisciplines = နဲကဲဖျေံကဝ်ဖဳ (Brewing methods)
| key_concepts = Crema, Pressure (9 bar), Extraction
| related = [[Cappuccino]]၊ [[Latte]]၊ [[Americano]]
}}
'''အက်သပရဲတ်သဝ်''' (အင်္ဂလိက်: ''espresso''; အဳတလဳ: ''espresso'') ဝွံ ဒှ်နဲကဲဖျေံကဝ်ဖဳ မစကာဍာ်ဂမ္တဝ် (ဗွဲမဂၠိုင် 90–95 °C) နှဴကဵုအသိင်ဓရတ် (Pressure) သၠုင်သၠုင် သွက်ဂွံဇြိုက်ပတိတ် ရသနူမကဝ်ဖဳ မဂြိုင်လဝ်ဗွဲမဍိုတ်ရ။ ဟိုတ်နူစကာအသိင်ဓရတ်တုဲ ရသကဝ်ဖဳဂှ် ဍာဲကြံင်၊ သကာတ်မြဟ် တုဲမ္ဂး နွံကဵုဍာ်ကဝ်ဖဳမဒှ်ဖျုန် (Body) ဂၠိုင်နူကဝ်ဖဳဓမ္မတာရ။
== သိပ္ပံ ကေုာံ နဲကဲဖျေံ (extraction science) ==
သွက်ဂွံကလိဂွံ အက်သပရဲတ်သဝ် မနွံကဵုဍာ်ဒကေဝ်ဂှ် ဒးနွံကဵုတင်ဂၞင် အဓိက (၄) သာ်:
# '''Pressure (အသိင်ဓရတ်):''' ဒးစကာအသိင်ဓရတ် ဗွဲမဂၠိုင် 9 bar (atmosphere) သွက်ဂွံဇြိုက်ပတိတ် ကၠေင်ကဝ်ဖဳ (coffee oils) ရ။
# '''Temperature (ဂမ္တဝ်):''' ဍာ်ဒးနွံကဵုဂမ္တဝ် မကိတ်ညဳ (အကြာ ၉၀-၉၅ ဒီဂရဳစင်တီဂရိတ်)။
# '''Grind (ပွမဂြိုင်):''' မကဝ်ဖဳ ဒးဂြိုင်လဝ် ဍိုတ်ဍိုတ် (Fine grind) ညံင်ဂွံဒှ် ညံင်ရဴဗ္တဳဍိုတ်ဍိုတ်ရ။
# '''Time (အခိင်):''' အခိင်ဖျေံ (brewing time) ဗွဲမဂၠိုင် နွံအကြာ ၂၅-၃၀ စက္ကရ။
== လဒက်ပတန် အက်သပရဲတ်သဝ် ==
အက်သပရဲတ်သဝ် မွဲခွက် (Shot) မ္ဂး နွံကဵုအစိတ်အပိုင်း (၂) ထပ်:
* '''Crema (ခရဳမာ):''' ဒှ်ထပ်အဝေါန် အသာ်ထဝ်/ဗကေတ် မနွံဒၟံင်ပ္ဍဲလတူအိုတ်။ ဍေံကတဵုဒှ်ကၠုင်နူ ဓါတ်ဂက်သ် (carbon dioxide) ကေုာံ ကၠေင်ကဝ်ဖဳ မနှဴအာမွဲစွံရ။
* '''Liquid (ဍာ်ကဝ်ဖဳ):''' ဒှ်ထပ်အပ္ဍဲ မနွံကဵုရသအောတ်၊ ရသဖျး ကေုာံ ရသကတန် မကိတ်ညဳဒၟံင်ရ။
== သဇိုင် သွက်ကဝ်ဖဳတၞဟ်ဂမၠိုင် ==
အက်သပရဲတ်သဝ်ဝွံ ဒှ်သဇိုင် (base) အဓိက သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ် ကဝ်ဖဳနာနာသာ်:
* '''Caffè Americano:''' အက်သပရဲတ်သဝ် + ဍာ်ဂမ္တဝ်။
* '''Caffè latte:''' အက်သပရဲတ်သဝ် + တှ်ဂမ္တဝ် (steamed milk) ဂၠိုင်ဂၠိုင်။
* '''Cappuccino:''' အက်သပရဲတ်သဝ် + တှ်ဂမ္တဝ် + အဝေါန်တှ် (milk foam)။
* '''Macchiato:''' အက်သပရဲတ်သဝ် + အဝေါန်တှ် ညိည။
== ဝေါဟာရဗေဒ ==
ဝေါဟာရ '''"Espresso"''' ပ္ဍဲအရေဝ်အဳတလဳ မဂွံအဓိပ္ပါယ် "မပတိတ်နကဵုအသိင်" (pressed out) ဟွံသေင်မ္ဂး "ဗွဲမပြဟ်" (expressly for you) ရ။
== နိဿဲ ==
{{Reflist}}
== ဆက်ဗှ်ညိ ==
* [[ကဝ်ဖဳ]]
* [[Barista]]
* [[ယေန်သၞာင်အဳတလဳ]]
[[Category:ကဝ်ဖဳဂမၠိုင်]]
[[Category:ယေန်သၞာင်စၞစ]]
mzky16gf7ed3wiumza3cj6hmmjcplm5
57321
57320
2026-08-25T10:50:27Z
Amherst99
1715
/* */
57321
wikitext
text/x-wiki
{{Short description|နဲကဲဖျေံကဝ်ဖဳ အသိင်သၠုင် နကဵုဍာ်ဂမ္တဝ် ကေုာံ အသိင်ဓရတ် (Pressure)}}
{{Use dmy dates|date=April 2026}}
{{Infobox subject
| subject_name = အက်သပရဲတ်သဝ် (espresso)
| image =
| caption = အက်သပရဲတ်သဝ် မွဲခွက် မနွံကဵု ထပ်ခရဳမာ (Crema) သၠုင်သၠုင်
| field = [[ယေန်သၞာင်စၞစ]] / [[ကဝ်ဖဳ]]
| subdisciplines = နဲကဲဖျေံကဝ်ဖဳ (Brewing methods)
| key_concepts = Crema, Pressure (9 bar), Extraction
| related = [[Cappuccino]]၊ [[Latte]]၊ [[Americano]]
}}
'''အက်သပရဲတ်သဝ်''' (အင်္ဂလိက်: ''espresso''; အဳတလဳ: ''espresso'') ဝွံ ဒှ်နဲကဲဖျေံကဝ်ဖဳ မစကာဍာ်ဂမ္တဝ် (ဗွဲမဂၠိုင် 90–95 °C) နှဴကဵုအသိင်ဓရတ် (Pressure) သၠုင်သၠုင် သွက်ဂွံဇြိုက်ပတိတ် ရသနူမကဝ်ဖဳ မဂြိုင်လဝ်ဗွဲမဍိုတ်ရ။ ဟိုတ်နူစကာအသိင်ဓရတ်တုဲ ရသကဝ်ဖဳဂှ် ဍာဲကြံင်၊ သကာတ်မြဟ် တုဲမ္ဂး နွံကဵုဍာ်ကဝ်ဖဳမဒှ်ဖျုန် (body) ဂၠိုင်နူကဝ်ဖဳဓမ္မတာရ။
== သိပ္ပံ ကေုာံ နဲကဲဖျေံ (extraction science) ==
သွက်ဂွံကလိဂွံ အက်သပရဲတ်သဝ် မနွံကဵုဍာ်ဒကေဝ်ဂှ် ဒးနွံကဵုတင်ဂၞင် အဓိက (၄) သာ်:
# '''Pressure (အသိင်ဓရတ်):''' ဒးစကာအသိင်ဓရတ် ဗွဲမဂၠိုင် 9 bar (atmosphere) သွက်ဂွံဇြိုက်ပတိတ် ကၠေင်ကဝ်ဖဳ (coffee oils) ရ။
# '''Temperature (ဂမ္တဝ်):''' ဍာ်ဒးနွံကဵုဂမ္တဝ် မကိတ်ညဳ (အကြာ ၉၀-၉၅ ဒီဂရဳစင်တီဂရိတ်)။
# '''Grind (ပွမဂြိုင်):''' မကဝ်ဖဳ ဒးဂြိုင်လဝ် ဍိုတ်ဍိုတ် (Fine grind) ညံင်ဂွံဒှ် ညံင်ရဴဗ္တဳဍိုတ်ဍိုတ်ရ။
# '''Time (အခိင်):''' အခိင်ဖျေံ (brewing time) ဗွဲမဂၠိုင် နွံအကြာ ၂၅-၃၀ စက္ကရ။
== လဒက်ပတန် အက်သပရဲတ်သဝ် ==
အက်သပရဲတ်သဝ် မွဲခွက် (Shot) မ္ဂး နွံကဵုအစိတ်အပိုင်း (၂) ထပ်:
* '''Crema (ခရဳမာ):''' ဒှ်ထပ်အဝေါန် အသာ်ထဝ်/ဗကေတ် မနွံဒၟံင်ပ္ဍဲလတူအိုတ်။ ဍေံကတဵုဒှ်ကၠုင်နူ ဓါတ်ဂက်သ် (carbon dioxide) ကေုာံ ကၠေင်ကဝ်ဖဳ မနှဴအာမွဲစွံရ။
* '''Liquid (ဍာ်ကဝ်ဖဳ):''' ဒှ်ထပ်အပ္ဍဲ မနွံကဵုရသအောတ်၊ ရသဖျး ကေုာံ ရသကတန် မကိတ်ညဳဒၟံင်ရ။
== သဇိုင် သွက်ကဝ်ဖဳတၞဟ်ဂမၠိုင် ==
အက်သပရဲတ်သဝ်ဝွံ ဒှ်သဇိုင် (base) အဓိက သွက်ဂွံကၠောန်ဗဒှ် ကဝ်ဖဳနာနာသာ်:
* '''Caffè Americano:''' အက်သပရဲတ်သဝ် + ဍာ်ဂမ္တဝ်။
* '''Caffè latte:''' အက်သပရဲတ်သဝ် + တှ်ဂမ္တဝ် (steamed milk) ဂၠိုင်ဂၠိုင်။
* '''Cappuccino:''' အက်သပရဲတ်သဝ် + တှ်ဂမ္တဝ် + အဝေါန်တှ် (milk foam)။
* '''Macchiato:''' အက်သပရဲတ်သဝ် + အဝေါန်တှ် ညိည။
== ဝေါဟာရဗေဒ ==
ဝေါဟာရ '''"Espresso"''' ပ္ဍဲအရေဝ်အဳတလဳ မဂွံအဓိပ္ပါယ် "မပတိတ်နကဵုအသိင်" (pressed out) ဟွံသေင်မ္ဂး "ဗွဲမပြဟ်" (expressly for you) ရ။
== နိဿဲ ==
{{Reflist}}
== ဆက်ဗှ်ညိ ==
* [[ကဝ်ဖဳ]]
* [[Barista]]
* [[ယေန်သၞာင်အဳတလဳ]]
[[Category:ကဝ်ဖဳဂမၠိုင်]]
[[Category:ယေန်သၞာင်စၞစ]]
2ubd7sai68fpiivqmfofgi8o3j7fa5n